Συγγραφέας:Κουλούρη, Χριστίνα
 
Τίτλος:Αθλητισμός και όψεις της αστικής κοινωνικότητας
 
Υπότιτλος:Γυμναστικά και αθλητικά σωματεία (1870-1922)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:32
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1997
 
Σελίδες:447
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νεανικές οργανώσεις
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1870-1922
 
Περίληψη:Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να συνθέσει μία ιστορία του νεότερου ελληνικού αθλητισμού. Επιθυμεί, πρώτον, να αναδείξει την ιστορικότητα των σπορ και να διαφοροποιηθεί από προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν το παιχνίδι και κατ’ επέκταση τα σπορ (μια μορφή παιχνιδιού) ως διαχρονικό δομικό στοιχείο του ανθρώπινου πολιτισμού. Ενδιαφέρεται, δεύτερον, να ελέγξει το ερευνητικό δίλημμα της συνέχειας ή ασυνέχειας από τα παραδοσιακά παιχνίδια στα σύγχρονα σπορ κατά τη μετάβαση από την παραδοσιακή στη σύγχρονη κοινωνία. Η συγγραφέας παρακολουθεί την εξέλιξη των αντιλήψεων σχετικά με τη σωματική άσκηση μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους ώστε να δείξει τη μετάβαση από την αδιαφορία και την αμφισβήτηση στην αποδοχή και την εδραίωση. Η επισκόπηση αυτή επιτρέπει και τη διάκριση ανάμεσα στη γυμναστική και τα σπορ, μια διάκριση απαραίτητη και για την κατανόηση της λειτουργίας των αθλητικών σωματείων αλλά και, ευρύτερα, της ιστορίας του αθλητισμού. Στη συνέχεια αναζητούνται τα πρώτα ίχνη της παρουσίας των σύγχρονων σπορ στην Ελλάδα, τόσο μέσα από τις πρώιμες, μη οργανωμένες πρακτικές όσο και μέσα από τους πρώτους αθλητικούς θεσμούς, δηλ. τους αγώνες και τα γυμναστήρια. Μελετώνται επίσης τα αθλητικά σωματεία: μέσα από την ανάλυση των σκοπών τους οι κοινωνικές λειτουργίες της σωματικής άσκησης και οι διασυνδέσεις της με την εθνικιστική ιδεολογία. Τέλος, επιχειρείται να φωτισθούν οι πτυχές της σωματειακής ζωής που είναι κρυμμένες από το ορθολογικό κανονιστικό πρότυπο του καταστατικού, δηλαδή οι ανθρώπινες επαφές με τις αρμονικές η συγκρουσιακές τους όψεις, οι φιλικές σχέσεις, τα οικογενειακά δίκτυα, τα ερωτοτροπήματα ενδεχομένως που επιτρέπει η συναναστροφή όχι μόνο σε αθλητικές αλλά και σε έξω-αθλητικές συναντήσεις στο πλαίσιο πάντα του σωματείου.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 23.64 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 419-438 από: 450
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/419.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος 81, 117, 237, 377

Αβέρωφ Γ. 110,148, 304

Αβέρωφ Ελένη 279

Αβέρωφ, οικογένεια 249

«Αβέρωφ» Γυμναστικός Σύλλογος 194

Αγγλία βλ. Βρετανία

Αγέλαστοι 249

Αγέλαστου Βιργινία Η. 65, 279, 280

Αγιά 84

Αγία Παρασκευή 242

Άγιοι Αντώνιοι 84

Άγιοι Απόστολοι 194

Άγιοι Σαράντα 367

Άγιος Γεώργιος 194, 242

Άγιος Κοσμάς 242

Άγιος Πέτρος Κυνουρίας 194

αγώνες 48, 54, 61, 66, 67, 79, 86, 93, 202, 214, 215, 217, 241, 262, 270, 281, 309, 310, 314, 318, 342, 351, 355· αθλητικοί 79, 84, 87, 89, 374· αντισφαίρισης πανελλήνιοι 128, 146,154, 343, 344· αρχαίοι 25, 28, 88· εφηβικοί 219· handicap 343· κολύμβησης πανελλήνιοι 130, 146· κωπηλασίας πανελλήνιοι 130· λεμβοδρομίας πανελλήνιοι 146· λεμβοδρομικοί επαγγελματικοί 132· ναυτικοί 127, 219, 227, 229· ναυτικοί πανελλήνιοι 129· οπλομαχίας πανελλήνιοι 128, 130, 146· παιδικοί 218· παιδοεφηβικοί 62, 127, 264, 285, 286· πανελλήνιοι 67, 78, 114, 118, 123-131,142,143,144,198, 211, 220, 231, 241, 255, 282, 283, 293, 313, 374, 379, 380· ποδηλασίας πανελλήνιοι 129, 130, 146, 227· ποδοσφαίρου πανελλήνιοι 129· σκοποβολής πανελλήνιοι 128, 146· σχολικοί 64, 67, 72, 73, 80, 114, 126, 191, 218· σχολικοί ποδοσφαιρικοί 287· σχολικοί σκοπευτικοί 70, 72· φοιτητικοί αθλητικοί 246· βλ. και Ολυμπιακοί Αγώνες.

Αδάμας Β. 368

αεροπλάνο 379

αεροπόροι 375

αερόστατο 369

Αθανασιάδης Ν. 278

Αθανασίου Κατίνα 61, 76

Αθανασίου Ντ. 122

Αθανασόπουλος Σπυρ. 209

Αθήνα 13, 24, 26, 49, 64, 67, 72, 86, 88, 94, 95, 96, 97, 110, 111, 126, 127, 129, 130, 141, 150, 153, 155, 162, 163, 164, 165, 170, 171, 175, 184, 185, 190, 197, 198,  210, 211, 214, 218, 223, 227, 235, 240, 246, 255, 259, 266, 291, 293, 294, 310, 323, 342, 344, 354, 355, 357, 358, 359, 361, 364, 365, 367, 369, 372, 374, 383

Αθηνά 192, 293

«Αθηνά» Πειραιώς 182

Αθηναϊκή Λέσχη 100, 101, 163, 249, 346, 347

Αθηναϊκός Αθλητικός Σύλλογος 130

Αθηναϊκός Γυμναστικός Σύλλογος («Γερανίου») 164

Αθηναϊκός μοτοσυκλετιστικός όμιλος 375

Αθηναϊκός Ποδοσφαιρικός Σύλλογος 342

Αθλητική Ένωση Σοσιαλιστικού Κόμματος (Γαλλία) 40

Αθλητικός Όμιλος Αθηνών 106, 107, 108, 180, 255

Αθλητικός Σύλλογος Βουρβούρων 128

αθλητισμός πλανόδιος 86, 378

Αθλητισμός, περ. 117

Αίας 192

————————————

Δεν ευρετηριάζονται οι Πίνακες.

Σελ. 419
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/420.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Αίγινα 49, 93

Αίγιο 194

Αιολικοί αγώνες 127

Ακαδημαϊκό Γυμναστήριο 75, 373

ακοντισμός 128· ελεύθερος 118

ακροβάτες 83, 86

Ακταίο, ξενοδοχείο 314

Αλεξάνδρεια 127, 162

Αλέξανδρος, βασιλιάς 250

αλιεία 101, 228

άλμα 67, 89, 242, 281, 285· εις μήκος άνευ φοράς 118, 128· εις μήκος μετά φοράς 128· εις ύψος 118,128,219· εις ύψος άνευ φοράς 128· επί κοντώ 128· τριπλούν 128, 219

αλπινισμός 196

Άλφρεδ βέης 98

Αμαλία βασίλισσα 94

Αμαλιάδα 194

αμαξοδρομίες 91

Αμερική βλ. Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

αμπάριζα 67, 227

αναγνωστήρια 34, 93, 153

Αναγνωστική Εταιρεία Κερκύρας 153

Αναθεωρητική Βουλή (1911) 160

ανάκτορα βλ. βασιλική οικογένεια

αναρρίχησις επί κάλω 128

Ανατολική Ρωμυλία 154

Ανατολικό Ζήτημα 154

Ανδρέας, πρίγκηπας 250

Ανδριακόπουλος Ν. 115

ανδρισμός, ανδρική ταυτότητα 12, 103, 104, 105,116,117, 379, 382

Ανδρίτσαινα 96

ανθρωπολογία 19, 20, 24

Αντιβασιλεία 48, 50, 94

αντιβενιζελικοί βλ. βασιλικοί, φιλοβασιλικοί

αντισφαίριση βλ. τέννις

Αντωνόπουλος Β. Δ. 148, 225, 250, 251, 252

Αντωνόπουλος Σπ. Δ. 250, 252, 254

Αντωνόπουλος Σπηλ. 250

ανώτερα (κοινωνικά) στρώματα 266, 277, 365, 384

απεργία αθλητών 122, 123

Απόλλων 293

"Απόλλων" Σμύρνης 129, 158, 281

Αποστολόπουλος Κ. 209

"Άρατος" Γυμναστικός Σύλλογος 194

Αρβανίτης Σπ. 209

Αργυριάδης Ι. 57

αριστοκρατία, αριστοκρατική τάξη 43, 98, 102, 116, 348, 353, 367

αρματολοί 27, 85

Αρσάκειο Παρθεναγωγείο 64, 76

άρση βαρών 92, 114, 128

Άρτεμη 194

Αρφαρά Αχαΐας 176

αρχαία Ελλάδα 65, 85, 87, 91

Αρχαιολογική Εταιρεία 153, 155, 235

αρχαιότητα 25, 26, 89, 90, 195

αστική τάξη 12, 14, 32, 41-44, 81, 84, 98, 102,104, 105,107, 108,116, 181,185, 196, 198, 225, 228, 259, 294, 296, 300, 320, 323, 336, 353, 355, 364, 367, 375, 378, 380, 381, 382, 383

αστικοποίηση 43, 83, 93

"Αστραπή" Ποδηλατικός και Αθλητικός Σύλλογος 194

Αττική 365

Αττικής και Βοιωτίας νομός 171

αυτοκίνητο 196, 375, 379

Αχαΐας νομός 171

Αχιλλέας 192

Agulhon M. 30

Amoros F. 57

Amory Cl. 196

Arnaud P. 24

Augé M. 20

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος 336

βάδην 1.500 μ. 128

Βαλκανικοί πόλεμοι 237, 340, 349

Βαρβάκειο Λύκειο 56, 76, 216,. 218

Βασιάδης Ηρ. 163, 180

Βασιλειάδης 98

βασιλική οικογένεια 143, 145, 149, 151, 214, 215, 250, 310, 332, 380

Βασιλικό Θέατρο 259

βασιλικοί, φιλοβασιλικοί 147, 335, 336, 381

Βασιλόπουλος Δ. 122

Βέλος, Το περ. 368

βενιζελική κυβέρνηση 73

βενιζελικοί 147, 334, 335, 381

Σελ. 420
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/421.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Βενιζέλος Ελ. 143, 148, 251, 309, 334

Βερναρδάκης Δ. 123

Βερσής Σωτ. 116

Βικέλας Δ. 67, 70, 101, 252

Βιομηχανική Επανάσταση 35

Βλαστός Α. Θ. 187

Βλαστός Μήτσος 130, 189

βόλεϋ 130, 228

Βόλος 127, 171, 176

Βόρις, δούκας της Ρωσίας 332

Βότσαρης Δ. Μ. 99 .

Βούλγαρη Β. εκπαιδευτήριο 94, 218

Βούλγαρης Δ. 53

βουλγαρικές γυμναστικές εταιρείες 180

Βουλή 312

Βούρβουρα Κυνουρίας 128, 176

Βούρος Αλ. 331

Βούρος Στ. 278

Βουσάκης Κ. 94

Βρατσάνος Μ. 68, 373

Βρετανία 18, 21, 23, 30, 39, 42, 47, 68, 83, 87, 103, 104, 105, 118, 189, 202, 366

Βυζάντιο 26, 27, 28

Baden-Powell R. 73

Bailey P. 40, 304

Barthes R. 19

Basedow J. B. 50

basket-bail βλ. μπάσκετ

Bickford-Smith R.A.H. 170

Bidart Claire 29

Bouet M. 83

Bourdieu P. 23, 24, 201

boxe βλ. πυγμαχία

Braudel F. 10, 19

Briand Ar. 70

Burke P. 37

Γαβριηλίδης Βλ. 163

Γαλάτσι 242

Γαλλία 23, 24, 40, 57, 58, 83, 100, 104, 170, 202, 370, 372, 374

Γαλλική Επανάσταση 32

Γαλλική Ποδηλατική Ένωση 170

γαλλογερμανικός πόλεμος 57

Γερμανία 23, 73, 92, 163,191, 202, 373

Γερμανική Ποδηλατική Ένωσις 370

γερμανικά γυμναστικό κίνημα 361

γερμανικό έθνος 362

γερμανοί πεζοπόροι 366

Γεωργαντάς Α. 373

Γεωργαντάς Φ. 72, 252

Γεωργιάδης Ι. 279

Γεωργιάδης Ι. Ν. 100

Γεώργιος Α' 127,144, 217, 250, 310, 312

Γεώργιος, δούκας της Ρωσίας 332

Γεώργιος, πρίγκηπας 145, 148, 216, 223, 250, 375

γήπεδο 93, 383· Αλεξάνδρας 96, 189· Γουδί 96

Γηροκομείο Πειραιά 310

Γιαννόπουλος Αγησ. 163

Γκάρετ βλ. Garrett R.

γκιόστρα 97

γκολφ 201

"Γλαύκος" Γυμναστικός Σύλλογος 194

Γληνός Δ. 148

γλώσσα ελληνική 154

Γουδί κίνημα 147, 334

Γουδί ποδοσφαιρικός σύλλογος 130, 187, 287

Γουλιμής Κ. 287

Γούναρης Δ. 279

Γούση Α., κυρία 354

Γυθεατικός Γυμναστικός Σύλλογος 194

γυμνάσια 48, 53, 54, 55, 56, 59, 60, 65, 69

γυμνασιάρχες 60

Γυμνάσιο Α' Αθηνών 56· Γ ' Αθηνών 56

γυμναστές 54, 55, 59, 61, 75, 76, 78, 81, 106, 107, 124, 209, 210, 211, 249, 257,

378, 380· βλ. και Σχολή Γυμναστών

γυμναστήρια 12, 48, 49, 53, 65, 68, 74, 86, 93, 111, 143, 311, 383

Γυμναστήριο Δημόσιο 54, 55, 94· Εθνικού Γ.Σ. 262, 265, 266, 270, 271, 272, 273, 276, 277, 281, 288· Κεντρικό (Δημόσιο) 55, 56, 61, 89, 92, 95, 107, 127, 212, 213, 214, 216, 218, 281· Πανελληνίου Γ.Σ. 214, 215, 216, 220, 221, 226, 227, 234, 235, 239, 241, 243, 246, 254, 256, 257, 260· Πυροσβεστών 94

"Γυμναστικά" 75

γυμναστική 9, 12, 24, 28, 47-82, 99, 101,

Σελ. 421
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/422.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

102, 107, 181, 191, 195, 197,198, 210, Δημητρίου 119

211, 213, 218, 219, 220, 226, 227, 228, Δήμος Αθηναίων 256

260, 262, 264, 265, 280, 287, 361, 372, Δήμος Πειραιώς 297, 316, 318

377,378, 379, 380- γερμανική 49, 92, 93, Δημόσιο Γυμναστήριο βλ. Γυμναστήριο Δη-

94, 123, 377, 378· γερμανοελβετική 74, μόσιο

108· ανόργανη 55, 62' ενόργανη 48, 62, δημοτικά σχολεία 48, 52, 60, 66, 70, 74

216· εξετάσεις 67' ρυθμική 61' σουηδική δημοτικά τραγούδια 27, 85

64, 72, 74, 79,117,123, 148, 225, 377 δημοτικιστές 115

Γυμναστική Εταιρεία Πατρών 96,114,122, Δημοτικό θέατρο Αθηνών 241

141,143, 269, 270, 281, 286, 311, 343 Δημοτικό θέατρο Πειραιά 314

Γυμναστικός' Σύλλογος Βόλου 217, 281 Διαγόρας 95

Γυμναστικός Σύλλογος Κερκύρας 204 Διάδοχος βλ. Κωνσταντίνος Α'

Γυμναστικός Σύλλογος Κυμαίων 182 διακοπές 366

Γυμναστικός Σύλλογος Τρικάλων 180 Δίας 192

γυμνάστριες 62, 64, 77, 224, 225' βλ. και Διασπορά 155, 336

Σχολή Γυμναστριών δίαυλος 89

γυναικεία σωματική αγωγή 74, 224, 225, Δίγκας Δ. 300

226, 256 Διδασκαλείο 48, 56- Αίγινας 49· Γυμναστι-

γυναίκες αθλούμενες 116, 117, 314, 321, κής 76, 77, 78'θηλέων 64, 77'Συλλόγου

344, 381· θεατές αγώνων 212, 215, 322, προς διάδοσιν των ελληνικών γραμμάτων

344, 381" μέλη αθλητικών σωματείων 95

199, 203, 223, 224, 225, 234, 279, 280, διδασκάλισσες της γυμναστικής βλ. γυμνά-

312, 314, 322, 327, 328, 336, 341, 354, στριες

383 διδάσκαλοι γυμναστικής βλ. γυμναστές

Διεθνές Αθλητικό Συνέδριο (Παρίσι) 107,

Chartier R. 24, 85 252

Coubertin P. de 83, 103, 107, 109, 126, 252 Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή 107, 109,

cricket βλ. κρίκετ ^6, 148

croquet βλ. κρόκετ διελκυστίνδα 128

cultural studies βλ. πολιτισμικές σπουδές δί^Υ° 91> 92> 94' 107' 281

Διόσκουροι 192

Δαγκλή αδελφές 328 δισκοβολία, δίσκος 67,89,242' ελληνική 119,

Δαμαλάς Π. 296, 357 128

Δαμασκηνού λουτρά 351 Δ*«Ί^ 13' 128> 143- 144· 146> 151- 226-

Δανία ^9 H 251, 252, 297, 333, 335, 336, 381

Δανίδες γυμνάστριες 116 δόλιχος 89

Δαραλέξης T. (Daramot) 198 Δρίβας >Μ 306

δαρβινισμός 117' κοινωνικός 69 - δΡό!^ (ταχύτητας) 67, 89, 101, 242

Δαρβίνος 103 ' δΡ°^ ^ άλοϊ°84

Δαφνί 242 ΔΡ°σί^ Γ· 70> 92· "

Δεληγιώργης Επ. 53 ΔώΡ1^ Μ· 118

Δεφιτζής Κ. 163

Δηλιγιάννης Επ. 278 Deschamps G. 36

Δηλιγιάννης Θ. 59, 100, 278 Dunning Ε. 20, 21-22, 23

Δήλος 285

Δημαράς Κ. Θ. 156 εθελοντική συσσωμάτωση, εθελοντικές συσ-

Σελ. 422
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/423.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

σωματώσεις 12, 13, 28-34, 158, 159, 196, 200, 250, 382· βλ. και σύλλογοι

Εθνική Εταιρεία 100

εθνική ταυτότητα 9, 154

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος 197, 233, 257, 278, 319

εθνικισμός, εθνική ιδεολογία 13, 156, 180, 181, 358, 361

Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος 13, 61, 95, 100, 106, 118, 124, 127, 130, 141, 142, 143, 144, 148, 187, 189, 190, 194,  214, 215, 217, 221, 227, 228, 231, 237, 243, 255, 259, 260, 261-289, 291, 311, 313, 316, 352, 380, 383· βλ. και Γυμναστήριο

έθνος-κράτος 31

25η Μαρτίου 194, 242, 366

εκβιομηχάνιση 18, 43

εκδρομές 202, 239, 241, 242, 265, 284, 285, 314, 316, 354, 355, 358, 359, 360, 364, 382· σχολικές 65, 66, 73, 377-8

εκδρομικά σωματεία, εκδρομικοί σύλλογοι 65, 182, 184, 194, 365, 366, 367· βλ. και περιηγητικά σωματεία, πεζοπορικά σωματεία

εκδρομισμός 355, 362, 368· βλ. και περιήγηση, περιηγητισμός

Εκκλησία 81, 157, 285

εκπαίδευση 54, 246, 270, 377, 378, 380· γυμναστική 25, 210, 218, 228, 352· γυναικεία 224

εκσυγχρονισμός 36, 93

Ελβετία 58

Ελευθέρια 127

ελεύθερος χρόνος 12, 17,18, 28, 33, 34-41, 42, 43, 79, 93, 199, 235, 240, 246, 259, 260, 277, 304, 308, 309, 321, 359, 378, 382

Ελευθεροτεκτονικό τάγμα 250

Ελευσίνα 284

Ελισάβετ, βασίλισσα της Αυστρίας 108

Ελληνικά σχολεία 48, 54, 56, 59, 69

Ελληνική Επανάσταση 26, 28, 87, 127

Ελληνική Εταιρεία Περιηγήσεων-Touring Club 363, 374, 375

«Ελληνική Νεολαία» 182

Ελληνική Ποδηλατική Εταιρεία 363, 368, 369, 370, 374, 375

Ελληνική Χερσόνησος 225

Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος Αθηνών 204

Ελληνικός Γυμναστικός Σύλλογος 163

Ελληνικός Διδασκαλικός Σύλλογος 156

Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως 153, 154, 155 Ελληνογερμανικό Λύκειο Γιαννίκη 157

ελληνοτουρκικός πόλεμος 1897 65, 124, 170, 217, 237, 318

Εμπειρίκος Ε. 212

Εμπορική Ακαδημία Ρουσσόπουλου 118

Εμπορική Τράπεζα 319

Ένωση Γαλλικών Αθλητικών Συλλόγων 170

 Ένωσις Αθλητικών Συντακτών 118

Ένωσις των Ελληνίδων 64, 281

 Ένωσις Ελλήνων Αθλητών Στίβου 122

Ένωσις Ναυτικών Σωματείων 150

Ένωσις Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αθηνών-Πειραιώς 130, 150

Ένωσις Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ελλάδος 130, 150, 228

Ένωσις Πυγμαχίας Αθηνών 122

επαγγελματισμός 384· βλ. και ερασιτεχνισμός, αγώνες επαγγελματικοί

Επανάσταση βλ. Ελληνική Επανάσταση

επιδείξεις σχολικές γυμναστικές 56, 80, 126, 214, 218· θηλέων 281

επιδόσεις βλ. ρεκόρ

Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων 12, 70, 95, 110, 122, 123, 124, 126, 127, 129, 131, 133, 141-151, 164, 187, 190, 252, 276, 283, 286, 294, 297, 312, 334, 372, 379

Επιτροπή των Ολυμπίων 70, 214

Επτάνησα 87, 153, 342

ερασιτέχνης, ερασιτεχνισμός 43, 90, 102-109,133, 146, 354, 372, 379, 380

εργασία 34, 35, 36, 37, 38, 41, 102

εργατικά κόμματα 40

εργατικές αθλητικές ενώσεις 40

εργατική τάξη 38, 39, 41, 43, 105, 243, 246, 366

Ερμής 192

«Ερμής» Κωνσταντινούπολης 163

Ερμούπολη 153, 171, 175, 176, 291, 310, 369

Εταιρεία Ιππασίας και Γυμναστικής 97

Εταιρεία της επί σκοπόν βολής 99, 100, 162

Σελ. 423
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/424.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Εταιρεία του από Αθηνών εις Πειραιά Σιδηροδρόμου 310

Εταιρεία των Φίλων 153

Εταιρεία Φυσικής Ιστορίας 153

Ευαγγελίστριας ναός 285

ευγενείς βλ. αριστοκρατία

Ευρώπη Δυτική 12, 58, 68, 69, 87, 88, 102, 103,104, 105,109, 117,132, 142,159, 181, 202, 250, 304, 355, 359, 367, 370, 378, 381· μεσαιωνική 38

"Ευρώτας" Γυμναστικός Σύλλογος 194, 204

Ευταξίας Αθ. 62, 65, 66, 67, 214, 378

εφημερίδες αθλητικές βλ. τύπος αθλητικός

Έψδεν 98

Ehrmann J. 20

Elias N. 19, 20, 21-22, 23, 37, 43

fair-play 103, 111, 379

Fauriel Cl. 85

Fichte 50

Fink Eug. 20

Foucault M, 19,37, 180

François E. 29

Garrett R. 112

Geertz Cl. 19, 20, 44

gentleman 103, 104, 105, 355

Giddens A. 22

Ginzburg C. 41

Godelier M. 35

Goedrich A. de 358

Grazia S. de 41

Gruneau R. 22

Guts Muths J. Chr. 49, 50

Guttmann A. 86

Ζάκυνθος 97

Ζάππας Ευ. 88, 90

Ζάππειες Ολυμπιάδες 87-93, 94, 97, 109, 379· πρώτη (1859) 51, 89, 90, 91, 105· δεύτερη (1870) 88, 89, 90, 91, 95· τρίτη (1875) 91, 92, 95, 213· τέταρτη (1888) 89, 92, 214

Ζάππειο 61, 95, 127, 342

Ζάππειο Παρθεναγωγείο 157

Ζέας λιμάνι 291, 296, 308

Ζίννης Αθ. 72, 216, 262, 263

Ζυγομαλάς Α. 60

Ζυγομαλάς Ι. 366

Ζωγράφος Χρηστάκης 216

Ζωηρός Α. 53

Ηλιόπουλος Θ. 273

Ηλιόπουλος Όθ. 100

Ηλιόπουλος Πελοπ. 209

"Ήλις" Γυμναστικός Σύλλογος 194

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής 19, 31, 104

Ηπειρωτικός Σύλλογος 155

Ηρακλέους εταιρεία 49

Ηρακλής 86, 192, 263

"Ηρακλής" Θεσσαλονίκης 129

Hargreaves J. 105

Hobsbawm E. 19, 23, 42,109

hockey βλ. χόκεϋ

Huizinga J. 19-20

Jahn Fr. L 49, 50, 213

θέατρο 93

Θεολογική Σχολή 246

Θεοτόκης Γ. 60, 367

Θερίσου συνέλευση 108

Θεσσαλικός Σύλλογος 155

Θεσσαλονίκη 95, 129, 189, 195, 370

Θησέας 192

Θησείο 259

"Θησεύς" Γυμναστικός Σύλλογος 291

Θράκη 154

Θρακικός Σύλλογος 155

Θωμόπουλος Θ. 196

Θων Ν. 250

ιατρική 51-53

Ιατρική Σχολή 246

Ιλισσός 70, 266

Ιονική Εταιρεία 153

ιππασία 43, 97, 98, 101, 107, 149, 196, 197, 198, 320, 353, 354, 355, 378

Ιππική Εταιρεία της Ελλάδος 105, 106

Σελ. 424
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/425.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

ιππικοί αγώνες 127, 132, 353

ιππικοί όμιλοι, ιππασίας σύλλογοι 99, 353

Ιππικός Όμιλος 95, 198, 199, 312, 353, 354, 355

ιπποδρομία, ιπποδρομίες 38, 90, 91, 96, 97, 101, 105, 145, 228

Ίσθμια 87, 180, 210

ιστιοπλοΐα 194, 295, 312, 313, 378

ιστορία 24· αθλητισμού 21, 25, 28· γυμναστικής 25, 26, 60, 62· κοινωνική 19, 22, 28· πολιτισμική 28· τοπική 157

Ιταλία 202, 358, 370

Ιωαννίδης Αρ. 209

Ιωάννου Φ. 88, 94

Ιωσήφ Ι. 261

καθαρεύουσα 87

Καισαριανή 360, 361

Καλαμάρης Ιω. 279

Καλαμάτα 96, 175, 204

Καλλιγά Ιουλία Π. 279, 280

Καλλιγάδες 249

Καλλιγάς Πέτρος 125,145, 148, 251

Καλλιρρόης Γ. 52, 53

Καλλούδης Αλ. 164

Καλογερόπουλος Ν., ζωγράφος 196

Καλογερόπουλος Ν., πρωθυπουργός 279

Καμπούρογλους Δ. Γρ. 196, 361, 365

Κανακάκης Μ. 209

καπιταλισμός βιομηχανικός 35, 36, 37, 39

Καποδίστριας 49, 98

Καραγκιόζη, παράσταση 284

Καραθάνος Γ. 209

Καραϊσκάκης Σ. 100

Καράκαλος Τηλ. Ι. 68

Καρακώστας Θεμ.. 209

Καραμπάτης Δ. 119, 122

Καράς Ι. Δ. 279

Καστέλλα 342

Καστρωμένος Ι. 209

κατώτερες τάξεις, κατώτερα στρώματα 84, 105,131, 183, 195, 215, 266, 380

καφενείο 30, 31, 65, 68, 93, 240, 241, 242, 346, 373, 382

Κεντρικά Γυμναστήριο ("Φωκιανός") βλ. Γυμναστήριο Κεντρικό

Κέρκυρα 130, 153, 171, 175, 176, 323

Κερκυραϊκός Σύλλογος Ριπής 99, 162, 164

Κερκύρας νομός 171

Κετσέα Ε. 64

Κετσέας Ι. 333, 334, 335, 337

Κηφισιά 96, 176, 242, 322, 342, 359

Κηφισίας λεωφόρος 95

Κιάτο 194

Κιθαιρώνας 367

κινηματογράφος 369

κλασική Ελλάδα 47

κλασικός αθλητισμός 62, 107, 108, 131, 132, 190, 191, 197, 213, 219, 226, 227, 228, 259, 260, 263, 279, 287, 344, 361, 379, 380

κλέφτες 27, 28, 85

Κοίμηση Θεοτόκου 285

κοινωνία βιομηχανική 83· παραδοσιακή 35, 84, 383· προβιομηχανική 38· πρωτόγονη 35

κοινωνία πολιτών 31-32

κοινωνικότητα 12, 14, 28-34, 43, 158, 202-206, 250, 259, 260, 274, 277, 281, 289, 291, 305, 309, 314, 344, 380, 382

κοινωνιολογία 19, 24, 28· αθλητισμού (και σπορ) 18, 21, 23

"Κολοκοτρώνης" Γυμναστικός Σύλλογος 194

κολύμβηση, κολυμβητική 48, 49, 50, 61, 62, 70, 73, 78, 91, 101, 129, 227, 228, 229, 304, 310, 313

κολυμβητικά σωματεία 170

κολυμβητικοί αγώνες 229· βλ. και αγώνες

κόμματα πολιτικά 200

Κορδέλλας Ανδρ. 278

Κορδογιάννη Χρ. Ν. 74

Κόρινθος 180, 210

Κορκ βλ. Korck L. 49

Κορωναίος Π. 98

κότινος 90, 107, 109

Κοτοπούλη, θίασος 241

Κοτσελόπουλος Ν. 209, 261

Κουμανούδης Ι. 209

Κουμανούδης Στ. 36, 154, 357

Κουμουνδούρος Αλ. 100

Κουμουνδούρος Σπυρ. Α. 342

Κουμπάρης Κ. 212

Σελ. 425
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/426.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Κουντουριώτης Γ. 312

Κουντουριώτου Αγγελική Π. 64, 279, 280

κουρείο 30

Κουρουσόπουλος Ιάσων 209

Κρήτη 100,148, 250· Μινωική 28

Κρητικός Ιω. Χ. 209

κρίκετ 67, 130, 131, 176, 216, 219, 227, 321

κρίκοι 107, 281

κρόκετ 321, 322

Κυβέλης θίασος 314

Κυδωνίες 127

Κυθηρίων παροικία (Σμύρνη) 157

Κυκλάδων νομός 171

Κύμη 96

κυνηγετικά σωματεία 176, 185, 198, 242, 291, 367

Κυνηγετικός Σύλλογος Αθηνών 194

κυνήγι 38, 101, 196, 228, 229, 366, 367

Κυριακή αργία 240

Κυριακός Ι. 209

Κύριλλος, δούκας της Ρωσίας 332

Κυρνάσιος Β. 370

Κωλέττης Ι. 87

Κωνσταντίνος Α' 108, 126, 145, 147, 148, 149, 250, 251, 252, 309

Κωνσταντινούπολη 117, 129, 155, 163, 195, 293

Κωνσταντόπουλος Κ. 98

κωπηλασία 62, 68, 70, 73, 101, 175, 182, 184, 197, 229, 287, 291, 298, 299, 300, 302, 304, 308, 309, 312, 313, 314, 316, 317, 320, 378· βλ. και λεμβοδρομίες

κωπηλατικοί σύλλογοι 358

Keane J. 32

Korck L. 49

Λαγκαδάς 108

λαϊκές τάξεις, λαϊκά στρώματα βλ. κατώτερες τάξεις, κατώτερα στρώματα

Λαϊκή Τράπεζα 319

Λαϊκός Γυμναστικός Σύλλογος Σάμου 281

Λαμπίρης Λ. 122

Λάμπρος Μιχ. 241

Λάμπρος Σπ. 26, 111, 123, 141, 144, 145, 217, 219, 241, 248, 334, 363

Λάμπρου Άννα Π. 64

λαογραφία 85

Λάρισα 127, 176

Λαρίσης νομός 171

Λασκαρίδου Αικ. 61, 64

Λαυρίου μεταλλεία 278

Λεβίδου 279

Λειψία 108

λεμβοδρομίες 91, 145, 229, 302, 310, 311· βλ. και αγώνες

Λεμεσός 127

λέσχες 153, 157, 364, 365, 380· πολιτικές 34

Λέσχη Όμηρος 158

Λετρίνων δήμος 87

Λευκαδίτης Αθ. 73

Λευκωσία 127

λιθάρι 84, 85

λιθοβολία 128

Λιμενική Επιτροπή Πειραιώς 296, 297, 316

Λιμήν Πειραιώς 294

Λούης Σπ. 67, 112, 114, 115, 118

Λουκιανός 123

Λυκούδης Εμμ. 65, 67

Lawn Tennis Club Αθηνών 13, 95, 130, 144, 147,182, 225, 228, 243, 252, 259, 312, 321-355, 381

Leisure Studies Association 18

Lidtke V. L. 33

Littré λεξικό 31

Lüschen G. 195

μαζικά μέσα ενημέρωσης 18

Μακεδονικός Αγώνας 100, 108

Μακκάς Γ. Α. 53

Μακρή Δ. εκπαιδευτήριο 73, 235

Μανιατάκης 98

Μάνος Θρ. 108, 323

Μάνος Κ. 106, 107,108, 180, 221, 323

Μάνος Π. 354

Μάνου Μ. Π. 279

Μαραθώνιος 112, 128

Μαρία, πριγκήπισσα 127, 217, 250

Μαρίνος Γ. 334

Μαρίνου Σοφία 344

Μαρούσι 96

Σελ. 426
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/427.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Μαρσίκ Αρμ. 196

μασονικές στοές 250

Μαυράκης Γ. Ν. 209, 373

Μαυρομιχάλη Ρωξ. 108

Μαυρομιχάλης Π. 279

Μαυρομιχάλης Πιερρ. 98

Μαύρος Αλ. 198, 331

Μαύρος Ι. Αλ. 347

Μεγάλη Ιδέα 153, 377

Μελάς Β. 334

Μελάς Γ. 347

Μελάς Λ. 334 '

Μελάς Παύλος 100

Μελέγκογλους Δ. 209

Μερκάτης Αλ. 72, 145, 147, 148, 250, 252, 254, 331, 333, 334, 335

Μερκούρης Σπ. 92

Μέρλιν Ζαΐρα 367

Μέρλιν, οικογένεια 249, 367

μεσαίες τάξεις, μεσαία στρώματα 23, 34, 38, 40, 43, 84, 196, 266, 277, 304, 365, 366, 380, 384

μέση εκπαίδευση 48, 70, 74, 126· βλ. και γυμνάσια· Ελληνικά σχολεία

Μεσολόγγι 176

Μεσολυμπιάδα (1906) 110, 114, 115, 116, 126, 130, 131, 189, 233, 234, 237, 241, 243, 266, 297, 310, 344, 374, 383

Μεσοπόλεμος 119, 383

Μεσσηνέζης Ιω. 100

Μεταξάς Αν. 148, 216, 367

Μεταξάς Μ. 334

Μηλιώτης Κομνηνός Κ. 92

Μητρόπολη Αθηνών 80

Μητσάκης Μ. 86

Μικρά Ασία 79,129, 189, 238

Μικρασιατική Καταστροφή 11, 119, 366

«Μίλων» Αλεξανδρείας 162

Μίνδλερ Ιω. 163

Μίνδλερ Μ. 92, 95

«Μινέρβα», ξενοδοχείο 241

Μινέττας Ιω. 279

Μίχας Ευ. 209

μόδα 321, 349, 353, 355, 357, 381

Μόναχο 49, 50

Μονή Πεντέλης 360

μονόζυγο 91, 94, 107, 281

μονομαχία 78, 98, 99, 254

Μοσχάτο 360

μοτοσυκλέτα 375, 379

Μουσική Εταιρεία 343

Μουσικός και Γυμναστικός Σύλλογος Λαρίσης 176

Μπαλί 20

Μπαλτατζής Γ. 72

Μπαρτ και Χιρστ λεξικό 101

μπάσκετ 130, 131, 228

Μπελλένειος Σκοπευτική Σχολή 70, 127

Μπελλένης Παρ. 70

Μπορέλ Λ. 94, 95

Μπουκουβάλας 65

Μπρισιμιτζάκης Χρ. 92

Maurer L. von 159

Michels R. 199, 382

Ναύπλιο 49, 93, 98,153,194, 296

Ναυτικός Όμιλος (Νέου) Φαλήρου 96, 150, 231, 294, 311, 312, 313

Ναυτικός Όμιλος Αλεξανδρείας 150, 313

Νέα Λέσχη 157

Νέα Σκηνή 241

νεανικές οργανώσεις, νεανικοί σύλλογοι 182, 183, 246

Νεγρεπόντη Μαρία Μ. 354

Νεγρεπόντης (Νεγροπόντης) Μ. 67, 72, 144, 146, 147, 148, 198, 251, 255, 331, 333, 334, 354, 346, 368

Νέγρης Ν. 96

Νεκτάριος Πενταπόλεως 81

Νεμέα 87, 180, 210

νεομαρξισμός, νεομαρξιστές 21, 22

νεοτερικότητα 36

νεότητα 12, 82, 157, 182, 183, 201, 373, 377, 378

Νίκη Παιονίου 192

Νίκη, Η περ. 76,117, 284

Νίκης έπαθλο 125, 241, 282, 283

Νικητόπουλος Μ. 209

Νικηφοράκης Κ. 209

Νικολαΐδης Απ. 191

Νικόλαος, πρίγκηπας 148, 250, 283, 287

Σελ. 427
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/428.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Νιρβάνας Π. 30, 366, 368, 370

Νοεμβριανά 148, 335

Νομαρχία Αττικής και Βοιωτίας 301

Νομική Σχολή 129, 246

Νομικός Δ. 239

νοσηλευτική 78

Ξανθόπουλος Κ. 153

Ξενόπουλος Γρ. 198, 349

ξιφασκία, ξιφισμός 50, 61, 78, 91, 97, 98, 99, 100, 101, 107, 149, 163, 195, 216, 219, 227, 228, 229, 256, 321, 372, 378

ξιφασκίας σωματεία 170

ξιφομαχίες ιππέων 38

οδοιπορία βλ. πεζοπορία

Οδοιπορικός Σύνδεσμος 196, 365

Οθωμανική Αυτοκρατορία 127, 153, 154, 155, 156, 158, 159

Όθων 51, 53, 86, 87

Οικογενειακός Όμιλος Εκδρομών 194

Ολυμπία αρχαία 126

Ολύμπια βλ. Ζάππειες Ολυμπιάδες

"Ολύμπια" Γυμναστικός Σύλλογος 291

Ολυμπιακοί Αγώνες 28, 43, 78, 102, 128, 194, 379· αναβίωση 12, 24, 42, 67, 87, 107, 108, 109, 132, 149, 183, 195, 211, 252· αρχαίοι 26, 27, 87, 88, 109· Βιθυνίας 85· εκατονταετία 9, 10· Αθήνας (1896) 65, 76, 93, 95, 106, 109-114, 116, 118, 126, 132, 141, 150, 164, 165, 180, 184, 213, 215, 219, 237, 248, 254, 286, 287, 296, 318, 372, 379, 383· Παρισιού (1900) 126· Λονδίνου (1908) 118, 189· Στοκχόλμης (1912) 118,189· Αμβέρσας (1920) 123, 129, 187· Παρισιού (1924) 122

Ολυμπιακός Αθλητικός Σύλλογος Σικάγου 119

Ολυμπιονίκης, ο περ. 117

ολυμπιονίκης, ολυμπιονίκες 115, 118, 379· αρχαίοι 28, 67, 116· γυναίκα 116

Όμιλος Αντισφαιρίσεως Πειραιώς 294, 342

Όμιλος Αντισφαίρισης Αθηνών βλ. Lawn Tennis Club Αθηνών

Όμιλος Αντισφαιριστών Κηφισσίας 342

Όμιλος Εκδρομών "η Νεότης" 194, 365

Όμιλος Εκδρομών "η Τέρψις" 194, 365

Όμιλος Ερετών Ερμουπόλεως (Σύρου) 286, 310, 311

Όμιλος Ερετών Πειραιώς 13, 96, 182, 231, 259, 281, 286, 291-320, 352

Όμιλος Κυνηγών Πειραιώς 294, 367

Όμιλος Πατρινών Σκοπευτών 99, 163

Όμιλος Πεζοπόρων Πειραιώς 286

Όμιλος Ποδηλατών εν Αθήναις 370

Όμιλος Ποδηλατών Πειραιώς 359, 368, 369, 372

Όμιλος της Οπλομαχητικής 100

Όμιλος των Εκδρομών 363, 364

Όμιλος των Εφίππων Εκδρομών 364

Όμιλος των Φιλόπλων 100, 101, 163

Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς 130, 142

Όμιλος Φιλομούσων Αθηνών 284· Θεσσαλονίκης 189· Πειραιώς 310

Ομόνοια 259

όπερα 93

Οπλασκία, οπλομαχητική 53, 54, 62, 66, 78, 98, 145, 228, 257, 287,293· βλ. και αγώνες

οπλομαχητικοί όμιλοι 99

Οπλομαχητικός Σύνδεσμος Αθηνών 100

Οπλομαχίας σχολές 96

Ορειβασία 302

Ορειβατικά σωματεία 366

Ορφανοτροφείο Αίγινας 49

"Ορφέας" Μουσικός Όμιλος (Σμύρνης) 158, 286

Ottendorf 94

Πάγκαλος Θ. 74

Παγκύπριοι αγώνες 127, 133

Παγών Γ. 49, 50, 94

παιδοκομία, 78

παιχνίδι 17, 19-20, 23, 85, 195

παιχνίδια, παιδιαί 64, 66, 67, 68, 72, 226, 264, 285· λαϊκά 28· παραδοσιακά 83, 84, 86, 123, 125

Παλαιό Καθεστώς 42

Παλαμάς Κ. 162

παλάτι βλ. βασιλική οικογένεια

Σελ. 428
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/429.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

πάλη 38, 84, 89, 112, 372· ελληνορωμαϊκή 128

Πάλλης Αλ. 196, 212

Παναγιωτοπούλου Χρ. 314

Παναθήναια 130, 284

Παναθηναϊκός Α.Ο. 189, 228, 255

Παναιγύπτιοι αγώνες 127, 133

Παναιτωλικός Γυμναστικός Σύλλογος 141 176

Παναχαϊκός Γυμναστικός Σύλλογος 96, 115, 141,143, 158, 194, 199, 231, 255, 269, 281, 286, 311

Πανελλήνια Σκοπευτική Εταιρεία 100

Πανελλήνιο Γυμναστικό Συνέδριο (1897) 141

Πανελλήνιος Γυμναστικός Σύλλογος 13, 54, 60, 61, 62, 64, 77, 95, 100, 106, 117, 118, 122, 124, 125, 127, 130, 141, 142, 143, 144, 148, 161, 180, 183, 187, 190, 192, 194, 209-260, 261, 262, 263, 265, 266, 269, 274, 278, 279, 281, 282, 283, 284, 286, 287, 291, 310, 311, 313, 342, 352, 370, 380, 381, 382, 383· βλ. και Γυμναστήριο

Πανελλήνιος Ποδηλατικός Σύλλογος 369

Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός και Αγωνιστικός Όμιλος 189, 255

Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος 189, 190, 228

Πανεπιστημιακή Φάλαγγα 53

Πανεπιστήμιο Αθηνών 52, 53, 54, 66, 70, 107, 247, 279

πανηγύρια 84, 85, 86, 89, 285

Πανιώνιοι αγώνες 119, 127, 133

Πανιώνιος Γυμναστικός Σύλλογος 122, 126, 129, 130, 143, 158, 183, 190, 231, 232, 281

Παπαδόπουλος Γ. 94

Παπαδόπουλος-Βρετός Λ. 153

Παπαηλιού Ηλ. 209

Παπαμάρκος Χ. 60

Παπαμιχαλόπουλος Κ. Ν. 225, 248, 251, 252

Παπανάγος Π. 282

Παπανδρεόπουλος Σ. 209

Παρασκευαΐδης Φιλ. 155

Παρασκευόπουλος Π. 112, 122, 279, 287, 372, 373

Παρίσι 107

"Παρνασσός", σύλλογος 155, 156,  203, 212, 235, 293, 294, 359, 360

"Πάρνων" Γυμναστικός Σύλλογος 194

Πασαλιμάνι 310

Πασπάτη Ευφρ. Ν. 344

Πασπάτης Ν. 147, 148, 331, 333, 334, 335, 352

Πατησίων οδός 95

Πάτρα 96, 99, 115, 141, 170, 171, 175, 231, 291, 316, 322, 342, 343, 369, 370

Παυλίνης Ευ. 26, 27, 91

Πεδίο του Άρεως 95, 216, 355

πεζοπορία 49, 50, 62, 66, 68, 195, 196, 197, 264, 265, 360, 361, 365, 366, 374

πεζοπορικά σωματεία 242, 291, 361, 362

Πειραιάς 13, 64, 96, 129, 130, 141, 150, 170, 171, 175, 184, 185, 218, 291-296, 297, 310, 311, 342, 357, 365, 369, 370, 374, 383

Πειραϊκή Ποδοσφαιρική Ένωσις 130, 150

Πειραϊκός Σύνδεσμος 130, 150, 187, !89, 195, 217, 293, 294, 319

πένταθλο 107, 128· γυμναστικό 128

Πεντέλη 284, 285, 361

Πέππας Σ. 68, 76, 209

Πέρα Κλουμπ Κωνσταντινουπόλεως 129

Πέραμα Σαλαμίνας 242

περιήγηση, περιηγητισμός. 184, 198, 228, 359, 362, 366, 374, 378, 381

περιηγητικά σωματεία, περιηγητικοί σύλλογοι 65, 357, 362, 365, 366

Πεσμαζόγλου Ι. Γ. 314

Πετροκόκκινος Δ. 331, 333, 334

πήδημα 84

Πιέτρης Κ. Σ. 209

ποδηλασία 101, 108, 129, 132, 175, 182, 184, 190, 192, 194, 196, 197, 201, 216, 219, 227, 287, 302, 321, 322, 353, 354, 378, 381

ποδηλασίας σχολές 358, 370

ποδηλατικά σωματεία 170, 182, 242, 291, 357-359, 363, 366, 369-372

Ποδηλατική Ένωσις εν Αθήναις 369, 373

Ποδηλατική Ένωσις Ερμουπόλεως 369

Ποδηλατική Ένωσις Πατρών 370

Ποδηλατική Ένωσις Πειραιώς 370

Ποδηλατική Εταιρεία Αθηνών 374

Σελ. 429
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/430.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Ποδηλατική και Αθλητική Επιθεώρησις της Ανατολής, περ. 117, 123, 132, 203, 362, 368

ποδηλατικοί αγώνες 96, 321, 372, 373, 374· επαγγελματικοί 132· βλ. και αγώνες

Ποδηλατικός Σύλλογος Αθηνών 67, 100, 117, 131, 144, 203, 346, 354, 358, 359, 360, 362, 363, 368, 369, 372, 373

Ποδηλατικός Σύλλογος Πατρών 204, 343, 370

ποδηλατοδρομία 107

ποδηλατοδρόμια 355

Ποδηλατοδρόμιο 95, 111, 127, 129, 131, 133, 144, 150, 227, 372, 374

ποδηλάτριες 321

ποδοσφαιρικά σωματεία 184, 293, 313, 382

ποδοσφαιρικοί αγώνες 79, 133, 227· βλ. και αγώνες

Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών 95, 187, 189, 228

ποδόσφαιρο, ποδοσφαίρισις, ποδόσφαιρα 11, 96, 101, 130, 150, 184, 187, 189, 190, 191, 219, 226, 227, 228, 281, 287, 293, 321, 365, 372, 378

πόλεις 34, 39, 93, 364, 367, 382, 383

Πολίτης Ν. 163

πολιτισμικές σπουδές 22

πόλο 194

Πολυτεχνικός Σύλλογος 276

Πόρος 363

Ποσειδών 192

"Ποσειδών" Γυμναστικός Σύλλογος 180, 210

πουριτανισμός, πουριτανική ηθική 35, 36, 39

Πρακτικό Λύκειο βλ. Βαρβάκειο Λύκειο

"Πρόοδος", θίασος 241

προπονητική 124

προσκοπικά έντυπα 117

πρόσκοποι, προσκοπισμός 72, 73, 77, 129

προτεσταντισμός, προτεσταντική ηθική 32, 39

Προφήτης Ηλίας 194

πρωταθλητισμός 379

Πρωτοδικείο Αθηνών 160, 184, 365

Πτωχοκομείο 94

πυγμαχία 78, 119, 122, 130, 228, 355

Πυγμαχία, περ. 122

πυγμαχίας σωματεία 170

Πύθια 87

Πύλος 118

Πύργος 175, 176

Πύργος Λ. 100

Πύργος Ν. 54, 56, 59, 78, 98,163, 164

paume 83

Peugeot 40

pub 30, 68

public schools 42, 47, 58

ραβδομαχία 78

Ραγκαβής Αλ. 72, 88

Ραζή Ευφρ. Δ. 354

Ράλλη Άννα Δ. 354

Ράλλη Παντιά, μέγαρο 265

Ράλλης Λ. 98

Ράλλης Μανουήλ 212

Ράλλης Στέφ. Π. 148, 278

Ράλλης Χρ. 101

Ρεδιάδης Δευκ. 294

ρεκόρ 86, 110, 123-125, 150, 217, 260, 372, 379

Ρενιέρης Μ. 162

Ρετσίνα Αφοί, κλωστοϋφαντουργία 296

Ρετσίνας Γ. Θ. 309

Ρετσίνας Θεόδ. 296

Ριανκούρ Λουΐζα 279

Ρινόπουλος (Ρουνόπουλος) Μ. 148, 294, 306, 313

Ρίο 127

Ροΐδης Εμμ. 98

Ροΐδης Ν. 331

Ροΐδου Β. 279

Ροΐδου Ευγ. Ν. 279

ρολόγια 35

Ρότσιλδ Καρ. 254

Ρώμας Αλ. Σ. Κ. 198

Ρωσία 31

Ρωσσέτης Σ. 72

Reichardt R. 29

Reinach J. 162

Renault 40

Revanche 57, 100, 192, 377

Σελ. 430
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/431.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Robert College 157

Roche D. 348

Σαββίδης Π.Σ. 279, 348, 368, 372, 374

Σακελλαρίδης Γ. 347

Σαμάρας Σπ. 221

Σάμια 127

Σάμος 127

Σαράτσογλους Λ. 251

Σαχτούρης Κ. 98

σημάδι 84

Σημαντήρας Επ. Κ. 279

Σημηριώτης Γ. 334, 344

Σημηριώτου Εσμέ 344

σιδηρόδρομος 259

Σιώρης Ι. 187, 262, 263

Σκοπευτήριο Καλλιθέας 100, 127, 144

σκοπευτικά σωματεία, σκοπευτικές εταιρείες 100, 170, 176,185

σκοπευτικοί αγώνες 91, 127, 130, 132· βλ. και αγώνες

σκοπευτικοί σύλλογοι σχολικοί 70

σκοποβολή, σκοποβολία, σκοπευτική 62, 68, 69, 70, 72, 73, 97, 99, 100, 107, 145, 191, 195, 197, 198, 216, 219, 227, 228, 229, 293, 367, 377, 378

Σκύρος 367

Σμόλενιτς Ν. 98

Σμύρνη 79, 119, 126, 127, 129, 130, 157, 158, 170, 190

σοσιαλιστικά γυμναστικά σωματεία 192

Σουηδία 58

Σούλη Καίτη 314

Σούλης Γ. 252

Σουρής Γ. 118, 203

Σούτζου Μαρία Περ. 354

Σούτσοι 249

Σούτσος Αλ. Δ. 198, 229, 250, 252

Σούτσος Σκ. 98

Σοφία, πριγκήπισσα 203, 332· βασίλισσα 309

Σοφιανός Α. Μ. 98

σπαθασκία 78, 91, 229

σπαθί 85

Σπάρτη 127, 194, 204

Σπετσιώτης Κ. 273, 274, 283

"Σπλέντιτ", ξενοδοχείο 241

σπορ 12, 14, 17, 18, 21, 23, 24, 28, 41-44, 47, 58, 68, 81, 83, 84, 86, 87, 93, 99, 101, 102, 104, 107, 115, 119, 123, 125, 132, 133, 149, 157, 162, 176, 184, 191, 195, 197, 199, 201, 213, 219, 226, 228, 259, 263, 265, 287, 294, 304, 344, 353, 355, 360, 365, 368, 379

στάδιο βουποδών 89

Στάδιο Παναθηναϊκό 67, 91, 92, 94, 95, 109, 110, 111, 112, 119, 125, 127, 128, 131, 144, 146, 198, 215, 241, 246, 284, 379

Σταματέλος Γ. 98

Στάης Σ. 66, 67, 148, 241

Σταθάτος Π. 331, 335

Στάινμπαχ 114, 115

Στελλάκης Μ. 72, 144, 148, 278

Στεφανάκης Ν. 263

Στέφανος Κυπ. 279

στίβος βλ. κλασικός αθλητισμός

Στοκχόλμης Ινστιτούτο 77

Στουρνάρας Β. 243

στρατιωτικές ασκήσεις 54-57, 62, 68, 69, 377

στρατιωτικής εκπαίδευσης σωματεία 170

Στρατιωτικός Σύνδεσμος 334

στρατός 78, 79, 80

Στράτος Ν. 279

"Στράτων" Γυμναστικός Σύλλογος 194

Στρέιτ Γ. 148

στύλοι Ολυμπίου Διός 351, 355

Συγγρού λεωφόρος 259

σύλλογοι 153, 154, 155· αποφοίτων σχολείων 157· θρησκευτικοί 157· μουσικοί, μουσικογυμναστικοί 158· πολιτιστικοί 156· φιλανθρωπικοί 34, 203· φιλεκπαιδευτικοί 34, 203, 381· φιλολογικοί 157, 203

Σύλλογος "52" 198

Σύλλογος Αντισφαιρίσεως Κερκύρας 342

Σύλλογος Κολυμβητών Αθηνών-Πειραιώς 291

Σύλλογος προς διάδοσιν και ενίσχυσιν της οπλομαχητικής εν Ελλάδι "το Ξίφος" 100, 130

Σύλλογος προς διάδοσιν των ελληνικών γραμμάτων 95

Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων 70

Σελ. 431
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/432.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

Σύλλογος των "Ίολήπτων" 198

Σύλλογος των Κυριών 64

Σύλλογος των Πεζοπόρων ο Ευκλής 204

Σύλλογος Φυσικών Επιστημών 155

Σύνδεσμος Ελληνικών Αθλητικών και Γυμναστικών Σωματείων 13, 78, 110, 117, 122, 123, 124, 125, 126, 129, 132, 133, 141-151, 160, 164, 170, 171, 172, 187, 217, 234, 241, 248, 255, 256, 261, 272, 276, 282, 283, 294, 295, 310, 313, 318, 342, 343, 374

Σύνδεσμος Ελλήνων Αθλητών 122

Σύνδεσμος Ελλήνων Γυμναστών 76

Σύνδεσμος Ελλήνων Δρομέων 372

Σύνδεσμος Ψυχαγωγικών Εκδρομών 365

συνδικαλιστικές ενώσεις 200· οργανώσεις 159

συνδικαλιστική νομοθεσία 160

Συνέδριο των συλλόγων (1879) 99, 155, 163

Σύνταγμα του 1844 159

Σύνταγμα του 1864 159, 160

Σύντροφος, Ο περ. 117

Συριώτης Δ. 334

συρμός βλ. μόδα

Σύρος 49, 93

Σφάγγος Κ. Ι. 67

σφαιροβολία 128, 242, 285

σφαιρομαχία 6.7

σφεντόνα 67

Σχολή Γυμναστριών Πανελληνίου Γ. Σ. 60, 61, 218, 225, 246

Σχολή Γυμναστών 59, 68, 76, 77, 213, 219· Πανελληνίου Γ. Σ. 60, 218, 246· ειδική γυμναστική σχολή 62

Σχολή Ευελπίδων 278

Σχολή του Σικάγο 29

σχολή υπαξιωματικών προγυμναστών 51

Σχολή Φυσικών Επιστημών 246

σχόλη, σχολή βλ. ελεύθερος χρόνος

σωματεία επαγγελματικά, αλληλοβοηθητικά 164, 301

σωματεία τοπικά 156

σωματική αγωγή βλ. φυσική αγωγή

Σωτήρια 127, 217, 241, 282

Σωτηρίου Γ. 196

Σώχος Ξ. 209

Spencer H. 103

Spiess A. 58

sportsman, sportsmen 86, 90, 97, 378, 379

Stendhal 42

Ταγωνίδης Στ. 358

τεκτονισμός 250

τέννις 43, 83, 101, 108, 111, 116, 130, 131, 149, 176, 182, 184, 195, 197, 198, 201, 219, 224, 225, 226, 227, 228, 256, 287, 320, 343, 372, 378· βλ. και αγώνες

τεϋλορισμός 36

Τζεδάκης Ανδρ. 209

Τζιώτης Δανιήλ 209

Τήνια 285-286

Τήνος 285

τοξευτική, τοξοβολία 38, 67

τουρισμός 375

Τουρκοκρατία 26, 27, 67

Τόφαλος Δ. 114, 115, 118, 122

τραμ 259

Τράπεζα Αθηνών 243, 319

τρέξιμο 84

Τριανταφυλλόπουλος Τρ. 263, 265

Τρίκαλα 127, 370

Τρικούπης Χ. 55, 56, 60, 100, 259

Τρίπολη 128, 194

Τριφυλιακός Γυμναστικός Σύλλογος 194

Τσαουσόπουλοι Ιω. και Λ. 351

Τσατσαρώνης Μιχ. 209

Τσεχία 58

Τσικλητήρας Κ. 118

Τσοντάκη Ελπίδα 64

Τυπάλδος Α. Γ. Ξ. 101, 102

τύπος αθλητικός 10, 11, 24, 117, 119, 368, 384

Tennis Club (Λυόν) 322

Tennis Club Πάτρας 342

Thompson Ε. P. 19, 36

Toqueville Al. de 31

Touring Club Γαλλίας 363, 364

Turnbewegung 23, 50, 58, 377

Turnen 50

Turner 94

Salonica Lawn Tennis Club 322

υγιεινή 60, 62

Σελ. 432
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/433.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

υδατοσφαίριση 130, 304, 310, 313, 321

Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας 149, 301

Υπουργείο Εξωτερικών 278

Υπουργείο Εσωτερικών 143, 159

Υπουργείο Ναυτικών 148, 360

Υπουργείο Παιδείας, Υπουργείο των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως 142, 143, 144, 148, 160, 218-219, 256, 301

Υπουργείο Στρατιωτικών 94, 148

Veblen Th. 42

Vigarello G. 24

volley-ball βλ. βόλεϋ

water-polo βλ. υδατοσφαίριση

Weber Eug. 17

Weber Max 18

White Star Sporting Club 370

Φάληρο 96, 171, 229, 259, 291, 297, 359, 370

Φαρμακευτική Εταιρεία 153

Φέτσης Άγγ. 76, 117

Φιλαδελφεύς Αλ. 109

Φιλαδελφεύς Αν. 92

φίλαθλος βλ ερασιτέχνης, ερασιτεχνισμός

Φίλαθλος, Ο περ. 117

φιλανθρωπία 203, 246, 280, 314

Φιλανθρωπιστές 50

Φιλαρμονική Εταιρεία 263

Φιλεκπαιδευτική Ένωσις Νέων Πειραιώς 182

Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία 153

Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Μ. Ασίας 155

φιλελευθερισμός 12, 32, 158

Φιλελευθέρων πολιτική 160, 301

Φιλήμων Τιμ. 212

Φιλική Συνάντησις 204

Φιλικός Διασκεδαστικός Όμιλος «η Τέρψις» 204

Φιλικός Όμιλος 204

Φιλικός Όμιλος «Δάμων και Φιντίας» 204

Φιλικός Όμιλος Εκδρομών 194, 364

Φιλικός Όμιλος "Ομόνοια» 204

Φίλιππος Κοινωνία 198, 199, 354

Φιλοδασική Εταιρεία 281

Φιλολογικά Σπουδαστήριο 153

Φιλοπάππου 281

Φιλοσοφική Σχολή 246

Φραγγιάδης Στ. 278

Φρεαρίτης Κ. 52

φυσική αγωγή 58, 110, 377

φυσιολατρία, φυσιολατρικά κίνημα 362, 364 365

Φωκιανός Ι. 57, 59, 60, 89, 91, 92, 94, 95, 106, 108, 141, 163, 164, 209, 210, 213, 214, 215, 219, 237, 248, 250, 254, 261, 262

φωτογραφία 228, 364, 369

Χαϊδελβέργη 108

Χαλκίδα 96, 194, 286

Χαριλάου Βιργ. Λυσ. 354

Χάτι-Χουμαγιούν 159

Χιλιαδάκης Στ. Ε. 366

χόκεϋ 130

χοροεσπερίδες 202, 309, 314, 382

χοροί εθνικοί 68, 73

Χρηστίδης Α. 287

Χριστιανική Αδελφότης των Νέων 70, 117, 124, 129, 187, 228

Χρυσάφης Ιω. 26, 57, 66, 74, 77, 79, 80, 102, 106, 124, 131, 148, 163, 209, 210, 213, 217, 250, 286, 370

Χρυσοβελώνης Φ. 147, 190, 333, 334, 335

Ψαρούδας Ελ. 278

Ψυχαγωγικός Όμιλος Εκδρομών «η Ηώς» 194, 365

Ψύχας Ιω. Σ. 313

Σελ. 433
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/434.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 434
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/435.gif&w=600&h=91532. Κουλούρη, Αθλητισμός

CHRISTINA KOULOURI

Sport et sociabilité bourgeoise. Associations sportives en Grèce, 1870-1922

RÉSUMÉ

L'étude de l'apparition de la culture physique en Grèce au XIXème siècle, que ce soit sous la forme de la gymnastique ou du sport, ainsi que les paramètres sociaux et idéologiques de cette innovation analysés à travers l'exemple des associations sportives constituent les objectifs essentiels de ce livre. L'hypothèse de départ est que l'émergence et la diffusion des sports pendant la seconde moitié du siècle dernier sont un phénomène moderne qui caractérise la transition de la. société traditionnelle à la société contemporaine et ne peut donc pas être intégré dans une généalogie de l'exercice corporel et du jeu.

Le cas grec est conforme, en ce qui concerne ses traits fondamentaux, au modèle occidental du développement de la culture physique et du sport comme loisir. L'historicité de la gymnastique et des sports en Grèce est donc définie par les changements sociaux et démographiques provoqués par l'urbanisation et l'industrialisation, les modifications des comportements et des mentalités face au corps et à sa valorisation, ainsi que les formes modernes de sociabilité.

Sous l'influence du système éducatif allemand et de la Turnbewegung de Jahn, la culture physique apparut d'abord en Grèce comme discipline scolaire. De ce fait, elle s'est identifiée à la gymnastique et ceux qui ont contribué à en répandre la pratique étaient liés à l'école. Cette particularité subordonna la culture physique à des finalités pédagogiques tout en la mettant au service de l'idéologie nationaliste. A l'instar de la tradition allemande des Turnen et de l'innovation française des bataillons scolaires, la préparation militaire de la nation constitua le premier objectif de l'éducation physique qui, jusqu'à la Première Guerre mondiale, incluait donc des exercices militaires et le tir. La seconde particularité de la culture physique en Grèce est en rapport avec la place occupée par la Grèce classique dans la culture néohellénique, place encore accrue par la résurrection des jeux olympiques. En effet, en Grèce, le développement de la culture physique se rattacha à l'archétype athlétique classique beaucoup plus étroitement que dans d'autres pays européens. L'athlétisme s'imposa donc comme «sport national».

Les premiers sports apparus en Grèce, l'équitation, le tir et l'escrime, rares avant

Σελ. 435
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/436.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

1870 et pratiqués par des officiers, répondaient à une utilité pratique considérée comme indispensable pour justifier tout exercice physique. Pendant la même période d'ailleurs, la gymnastique était plutôt méprisée parce que confondue avec l'acrobatie et identifiée à la force physique vulgaire de la main d'œuvre. Parallèlement, de 1830 —date de .la fondation de l'état grec—aux années 1870, se répand à l'égard de la culture physique un discours favorable se fondant sur une argumentation pédagogique et médicale. La culture physique est alors justifiée par son utilité pédagogique, morale et nationale sans être encore liée au loisir et au divertissement.

Le terminus post quem de l'apparition des sports modernes et du mouvement sportif associatif en Grèce sont les années 1870. C'est alors que sont fondés les premiers clubs sportifs (de tir et de gymnastique d'abord) à Athènes, à Corfou, à Constantinople et à Alexandrie. On doit cependant attendre les années 1890 et les jeux olympiques à Athènes en 1896 pour assister au véritable épanouissement des associations sportives. Grâce à la résurrection des jeux olympiques, le spectacle sportif attire un public massif —bien que conjoncturel—, les athlètes, mus par un esprit de compétition, se spécialisent dans des sports particuliers, un calendrier de jeux athlétiques et sportifs est établi, les règles du jeu sont codifiées et des institutions sportives permanentes, telles le Comité des Jeux Olympiques et la Fédération des Associations Grecques de Gymnastique et de Sports Athlétiques sont fondées.

L'importance des jeux olympiques pour la propagation des sports se manifeste d' abord par le fait qu'en trois ans (1894-1896) sont fondées 60 associations sportives (sur un total de 104 pour la période de 1869 à 1899), dont la majorité (41) sont des sociétés de gymnastique qui pratiquent aussi l'athlétisme. L'impact de la conjoncture est de plus mis en évidence par la dissolution de la plupart de ces associations aussitôt après 1896. Les activités des clubs sportifs se transforment aussi au tournant du XIXème siècle. Tandis que, dans les années 1890, les sociétés de gymnastique et d'athlétisme l'emportent, au début du XXème siècle, surtout à Athènes, augmente le nombre des associations de football, de marche et de tourisme. Le cyclisme, très à la mode à la fin du XIXème siècle, connaît un déclin rapide à la suite de la popularisation du vélo. Aucun nouveau club vélocipédique n'est fondé après 1900.

Les transformations des activités pratiquées par les associations sportives correspondent aux transformations de leurs objectifs, du moins de ceux affichés dans leurs statuts. La préparation militaire, le patriotisme et la culture équilibrée et harmonieuse de l'esprit et du corps (καλοκαγαθία) sont nuancés par la solidarité, l'amitié et le divertissement des sociétaires. En effet, jusqu'à la fin du XIXème siècle, les sports s'intègrent dans les loisirs bourgeois. Le cyclisme, le canotage, le lawn-tennis, le tourisme, le football, le yachting, qui symbolisent les nouvelles valeurs bourgeoises, prennent leur place à côté des sports traditionnels, dits «aristocratiques», équitation et escrime, pour constituer les activités distractives par excellence de la bourgeoisie montante. Par contre, le tir, clairement lié à la préparation

Σελ. 436
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/437.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

militaire et aux institutions scolaires, est progressivement banni des loisirs bourgeois.

L'étude de quatre associations sportives de la capitale, ainsi que du groupe des clubs vélocipédiques et de tourisme révèle l'existence de deux tendances principales dans les pratiques sportives, tendances reflétant un clivage social qui se creuse au début du XXème siècle. Les sociétés de gymnastique et d'athlétisme (Panellinios Gymnasticos Syllogos, Ethnicos Gymnasticos Syllogos) recrutent leurs membres dans les couches moyennes et inférieures de la bourgeoisie, tandis que les clubs sportifs (Lawn Tennis Club d'Athènes, Club de Rameurs du Pirée et clubs de vélocipédie et de tourisme) regroupent la haute bourgeoisie, une élite sociale restreinte. Les quatre cas examinés se situent dans la capitale et sont donc analysés en relation avec· le développement d'Athènes et du Pirée. La capitale est, en effet, le centre du mouvement sportif associatif, d'autant plus que les rythmes d'urbanisation en Grèce sont lents et qu'il n'y a que peu de centres urbains avant le début du XXème siècle.

Les sociétés de gymnastique sont fondées et dirigées par des gymnastes professionnels, désireux d'établir, au moyen de ce type d'association volontaire, leur statut professionnel et social. Elles se différencient donc de l'idéologie de l'amateurisme et de la distinction sociale affichée par les clubs sportifs. Panellinios et Ethnicos ont des rapports étroits avec les institutions scolaires et se proposent, comme but essentiel, l'instruction des jeunes et, parfois, des classes populaires. En adoptant les mêmes finalités patriotiques, poursuivies par l'éducation physique et en considérant leur oeuvre comme «nationale», ils se donnent une fonction complémentaire à celle de la gymnastique scolaire. Les sociétés de gymnastique sont largement ouvertes à de nouvelles inscriptions et recrutent, par conséquent, un grand nombre de membres. Leur organisation interne se fonde sur des valeurs, telles que l'obéissance et la discipline, et s'articule selon une structure hiérarchisée suivant les différentes catégories de membres. La scission sociale et la différence d'âge entre le nombre restreint des dirigeants d'une part et le nombre considérable des athlètes d'autre part déterminent les formes de sociabilité développées à l'intérieur de l'association, qui s'échelonnent sur plusieurs niveaux et comprennent des dépendances traduites parfois en clientèles.

Les clubs sportifs (Lawn Tennis Club d'Athènes, Club de Rameurs du Pirée), constitués par un petit groupe d'hommes déjà liés par des relations d'amitié ou de parenté familiale ou professionnelle, sont moins nombreux et plus exclusifs que les sociétés de gymnastique. Aucune légitimation morale ne préside à leur fondation qui est motivée par le système des valeurs bourgeoises qui conquièrent alors l'Europe: amitié, solidarité, compagnonnage, individualisme, divertissement. Ils reproduisent les inégalités sociales déjà existantes en excluant les intrus sur des critères sévères d'inscription ou en imposant des cotisations élevées. Pour leurs membres, la pratique du sport est complémentaire à d'autres activités de loisir formelles ou non

Σελ. 437
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/49/gif/438.gif&w=600&h=915 32. Κουλούρη, Αθλητισμός

formelles. C'est pourquoi dirigeants et membres s'identifient et que la présence féminine y est importante -parfois aussi importante que la participation masculine. Dans le club sportif, les femmes participent à la distraction mixte offerte par la pratique et le spectacle sportifs, tandis que leur participation à la sociabilité associative fait du club un lieu de marché matrimonial. Au contraire, dans les sociétés de gymnastique, la présence féminine n'est déterminée que par la nécessité de donner une éducation physique aux jeunes filles, ce qui n'implique pas de contact avec les hommes membres de l'association.

Sensibles à la mode, les clubs sportifs sont moins stables que les sociétés de gymnastique. La mode de la vélocipédie à la fin du XIXeme siècle, qui cède la place à la mode du tourisme au début du XXème siècle, illustre éloquemment cette particularité. Également sensibles aux changements idéologiques et politiques de la société grecque, parce que constitués par les représentants les plus éminents de la haute bourgeoisie, les clubs sportifs sont mêlés au conflit qui oppose violemment les royalistes aux partisans de Venizélos dans les années 1910. L'alternance de ces deux tendances politiques au pouvoir se reflète donc dans l'alternance de deux groupes -l'un moderniste et l'autre traditionaliste- à la tête de l'administration du Lawn Tennis Club d'Athènes.

Malgré les différences entre sociétés de gymnastique et clubs sportifs, ils présentent des points communs quant à la sociabilité qui s'instaure autour des pratiques sportives et au fonctionnement de l'association. En effet, dans les deux cas, on peut signaler une structure "oligarchique", d'après l'analyse proposée par R. Michels, voire l'existence d'un groupe relativement homogène et uni qui détient le pouvoir et veille attentivement à s'y maintenir. C" groupe dirigeant appartient à une élite sociale dans les sociétés de gymnastique tout comme dans les clubs sportifs. Ceci signifie que, dans les clubs sportifs, il n'y pas de partage social entre dirigeants et pratiquants, tandis que, dans les sociétés de gymnastique, ce partage est assez important, surtout au tournant du siècle, dès le moment où la culture physique sera valorisée et que les postes administratifs supérieurs dans les associations sportives conféreront des récompenses symboliques et un prestige, social certain.

Les liens établis entre les membres de ce groupe restreint sont apparemment beaucoup plus étroits que ceux qui se développent entre les autres adhérents de l'association sportive. Cependant, il y a un large réseau de contacts sociaux auxquels participent toutes les catégories d'adhérents et qui sont occasionnés par l'exercice au gymnase, les rencontres pendant les assemblées, les discussions amicales autour un café ou en fumant une cigarette au parloir, les bals et les excursions. L'association sportive devient ainsi un des lieux de la vie quotidienne dans la ville, un lieu de loisir pour les couches moyennes et supérieures, parallèle mais concurrent, du point de vue idéologique, au café. Elle est évidemment un lieu de sociabilité masculine par excellence, voire de construction de l'identité masculine -dans le cas des clubs de football par exemple. Seuls les sports modernes, qui participeront du modèle de

Σελ. 438
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Αθλητισμός και όψεις της αστικής κοινωνικότητας
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 419
    32. Κουλούρη, Αθλητισμός

    ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

    Α' Παγκόσμιος Πόλεμος 81, 117, 237, 377

    Αβέρωφ Γ. 110,148, 304

    Αβέρωφ Ελένη 279

    Αβέρωφ, οικογένεια 249

    «Αβέρωφ» Γυμναστικός Σύλλογος 194

    Αγγλία βλ. Βρετανία

    Αγέλαστοι 249

    Αγέλαστου Βιργινία Η. 65, 279, 280

    Αγιά 84

    Αγία Παρασκευή 242

    Άγιοι Αντώνιοι 84

    Άγιοι Απόστολοι 194

    Άγιοι Σαράντα 367

    Άγιος Γεώργιος 194, 242

    Άγιος Κοσμάς 242

    Άγιος Πέτρος Κυνουρίας 194

    αγώνες 48, 54, 61, 66, 67, 79, 86, 93, 202, 214, 215, 217, 241, 262, 270, 281, 309, 310, 314, 318, 342, 351, 355· αθλητικοί 79, 84, 87, 89, 374· αντισφαίρισης πανελλήνιοι 128, 146,154, 343, 344· αρχαίοι 25, 28, 88· εφηβικοί 219· handicap 343· κολύμβησης πανελλήνιοι 130, 146· κωπηλασίας πανελλήνιοι 130· λεμβοδρομίας πανελλήνιοι 146· λεμβοδρομικοί επαγγελματικοί 132· ναυτικοί 127, 219, 227, 229· ναυτικοί πανελλήνιοι 129· οπλομαχίας πανελλήνιοι 128, 130, 146· παιδικοί 218· παιδοεφηβικοί 62, 127, 264, 285, 286· πανελλήνιοι 67, 78, 114, 118, 123-131,142,143,144,198, 211, 220, 231, 241, 255, 282, 283, 293, 313, 374, 379, 380· ποδηλασίας πανελλήνιοι 129, 130, 146, 227· ποδοσφαίρου πανελλήνιοι 129· σκοποβολής πανελλήνιοι 128, 146· σχολικοί 64, 67, 72, 73, 80, 114, 126, 191, 218· σχολικοί ποδοσφαιρικοί 287· σχολικοί σκοπευτικοί 70, 72· φοιτητικοί αθλητικοί 246· βλ. και Ολυμπιακοί Αγώνες.

    Αδάμας Β. 368

    αεροπλάνο 379

    αεροπόροι 375

    αερόστατο 369

    Αθανασιάδης Ν. 278

    Αθανασίου Κατίνα 61, 76

    Αθανασίου Ντ. 122

    Αθανασόπουλος Σπυρ. 209

    Αθήνα 13, 24, 26, 49, 64, 67, 72, 86, 88, 94, 95, 96, 97, 110, 111, 126, 127, 129, 130, 141, 150, 153, 155, 162, 163, 164, 165, 170, 171, 175, 184, 185, 190, 197, 198,  210, 211, 214, 218, 223, 227, 235, 240, 246, 255, 259, 266, 291, 293, 294, 310, 323, 342, 344, 354, 355, 357, 358, 359, 361, 364, 365, 367, 369, 372, 374, 383

    Αθηνά 192, 293

    «Αθηνά» Πειραιώς 182

    Αθηναϊκή Λέσχη 100, 101, 163, 249, 346, 347

    Αθηναϊκός Αθλητικός Σύλλογος 130

    Αθηναϊκός Γυμναστικός Σύλλογος («Γερανίου») 164

    Αθηναϊκός μοτοσυκλετιστικός όμιλος 375

    Αθηναϊκός Ποδοσφαιρικός Σύλλογος 342

    Αθλητική Ένωση Σοσιαλιστικού Κόμματος (Γαλλία) 40

    Αθλητικός Όμιλος Αθηνών 106, 107, 108, 180, 255

    Αθλητικός Σύλλογος Βουρβούρων 128

    αθλητισμός πλανόδιος 86, 378

    Αθλητισμός, περ. 117

    Αίας 192

    ————————————

    Δεν ευρετηριάζονται οι Πίνακες.