Συγγραφέας:Φουρναράκη, Ελένη
 
Τίτλος:Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
 
Υπότιτλος:Ελληνικοί προβληματισμοί (1830-1910). Ένα ανθολόγιο
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:11
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:630
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1830-1910
 
Περίληψη:Στον τόμο αυτό συγκεντρώθηκαν μαρτυρίες του ελληνικού προβληματισμού που διαμορφώθηκε γύρω από τη γυναικεία εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση τον 19ο αιώνα, αντλημένες από ένα ευρύ φάσμα πηγών. Το σώμα του ανθολογίου περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στην παιδαγωγική και κανονιστική φιλολογία, ενώ στην εισαγωγή επιχειρείται η επισήμανση των διαφοροποιήσεων και των εξελίξεων στις αντιλήψεις για το γυναικείο πρότυπο, μέσα από προσπάθεια απάντησης σε ερωτήματα όπως: Μέσα σε ποιες συγκυρίες ιδεολογικοπολιτικές αρθρώνεται ο σχετικός με τη γυναικεία εκπαίδευση κανονιστικός λόγος, ποιοι είναι οι φορείς του, μέσα σε ποια επιχειρηματολογία λειτουργεί, από ποιες προτάσεις συνοδεύεται και, βέβαια, ποια πρακτική τον ακολουθεί και μέσα σε ποιες ανάγκες κοινωνικές εντάσσεται.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 48.83 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 121-140 από: 634
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/121.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

συστημένον κυρίως προς μόρφωσιν διδασκαλισσών

1842

Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

ΤΟΥ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟΥ

ΤΗΣ ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ

§. Α'. Περί του σκοπού αυτού

1. Το εν Αθήναις Διδασκαλείον της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας, είναι μεν συστημένον κυρίως προς μόρφωσιν διδασκαλισσών κατά την απόφασιν της τρίτης συνελεύσεως αυτής, δέχεται δε και έτερα κοράσια προς εκπαίδευσιν είτ' εν αυτώ διαιτώμενα είτ' έξωθεν φοιτώντα.

§. Β'.

Περί μαθημάτων

1. Μαθήματα διδασκόμενα εν αυτώ είναι:

α'. Ελληνική γλώσσα αρχαία και νεωτέρα· β'. Γαλλική γλώσσα· γ'. Ιερά ιστορία· δ'. Κατήχησις της ορθοδόξου ημών πίστεως· ε'. Χριστιανική ηθική· ς'. Αριθμητική και τα στοιχειωδέστερα της Γεωμετρίας· ζ'. Ελληνική και γενική ιστορία· η'. Γεωγραφία· θ'. Φυσιογραφία και Φυσική· ι'. Ωδική· ια'. Καλλιγραφία· ιβ'. Ιχνογραφία και ιγ'. Χειροτεχνήματα.

2. Των ειρημένων μαθημάτων η περίοδος συμπληρούται εν τετραετία· διδάσκονται δε

Ι. Tο μεν πρώτον έτος

Καθ' εβδομ. ώρας

α') Αι ομαλαί κλίσεις των ονομάτων και των ρημάτων της Ελληνικής

———————

Αποσπάσματα. Αθήνα, τυπογραφείο "Η Μνημοσύνη", Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1842, σ. 2-19, 22-24. Ο Κανονισμός εγκρίθηκε από το συμβούλιο στις 21 Νοεμβρίου, κατά την ΛE' συνεδρίαση.

Σελ. 121
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/122.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

γλώσσης μετά παραθέσεως μεν προς την νεωτέραν, εφαρμογής δε εις τα του πρώτου τόμου της Χρηστομαθείας του Φαρμακίδου, πλην των μυθολογικών 10

β') Γύμνασις εις το ορθώς αναγινώσκειν, απαγγέλλειν και γράφειν καθ' υπαγόρευσιν 3

γ') Ιερά ιστορία της Παλαιάς Διαθήκης 2

δ') Πρακτική Αριθμητική μέχρι των δεκαδικών Κλασμάτων 3

ε') Γεωγραφία Πολιτική της Ευρώπης 3

ς') Καλλιγραφία και ευθύγραμμος Ιχνογραφία 3

24

ζ') Χειροτεχνήματα, τας λοιπάς εργασίμους ώρας.

ΙΙ. Το δε δεύτερον έτος

Καθ' εβδομ. ώρας

α') Τα ανώμαλα του ετυμολογικού της Ελληνικής γλώσσης και το περί παραγωγής και συνθέσεως. Το ενύπνιον του Λουκιανού, και αποσπάσματα εκ της Κύρου Παιδείας του Ξενοφώντος, και των Παραλλήλων βίων του Πλουτάρχου, εκ της ειρημένης Χρηστομαθείας. Γύμνασις εις έκθεσιν ιδεών εν τη νεωτέρα γλώσση 10

β') Ανάγνωσις, γραφή και αρχαί της Γαλλικής γλώσσης 3

γ') Ιερά ιστορία της Νέας Διαθήκης 2

δ') Εξακολούθησις και τέλος της πρακτικής Αριθμητικής 2

ε') Σύνοψις Γενικής Ιστορίας των αρχαίων εθνών μέχρι των Μηδικών της Ελληνικής 2

ς') Πολιτική Γεωγραφία της Ασίας, Αφρικής, Αμερικής και Νέας Ολλανδίας 2

ζ') Φυσιογραφία, το περί ανοργάνων σωμάτων και το περί φυτών 2

η') Ωδική ή ρυθμική ανάγνωσις, χρόνος κτλ. 3

θ') Καμπυλόγραμμος Ιχνογραφία 3

29

ι') Χειροτεχνήματα, τας λοιπάς εργασίμους ώρας.

ΙΙΙ. Το δε τρίτον έτος

Καθ' εβδομ. ώρας

α') Το Συντακτικόν της Ελληνικής γλώσσης. Ο Οικονομικός του Ξενοφώντος και τεμάχια εκλεκτά εκ του Πλάτωνος και ετέρων συγγραφέων. Ο περί Προσευχής Ιωάννου του Χρυσοστόμου λόγος. Γύμνασις εις έκθεσιν ιδεών 10

β') Το περί ρημάτων και έναρξις του Συντακτικού της Γαλλικής γλώσσης. Μετάφρασις εκλεκτών τεμαχίων 3

Σελ. 122
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/123.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

γ') Κατήχησις της Ορθοδόξου ημών πίστεως 2

δ') Γεωμετρίας οι ορισμοί των σχημάτων, μέτρησις αυτών, αι σημαντικώτεραι προτάσεις 2

ε') Ελληνική Ιστορία μέχρι του Πελοποννησιακού πολέμου 2

ς') Πολιτική Γεωγραφία της Ελλάδος αρχαία και νεωτέρα 2

ζ') Φυσιογραφίας το περί ζώων και ιδίως περί ανθρώπου 1

η') Ωδικής το περί μελωδίας 3

θ') Σκιαγραφία 3

28

ι') Χειροτεχνήματα τας λοιπάς εργασίμους ώρας.

ΙΙΙΙ. Το δε τέταρτον έτος

Καθ' εβδομ. ώρας

α') Εξακολούθησις και τέλος του Συντακτικού της Ελλ. γλώσσης, θεματογραφία και παράφρασις. Σύντομόν τι περί διαλέκτων. Εκλεκτά τεμάχια εκ της Οδυσσείας του Ομήρου και εκ των γνωμικών ποιητών. Γενική επανάληψις της Γραμματικής 10

β') Τέλος του Συντακτικού της Γαλλικής γλώσσης. Εξήγησις εκλεκτών συγγραφέων. Θεματογραφία 3

γ') Χριστιανική Ηθική 2

δ') Επιτομή της μαθηματικής και φυσικής Γεωγραφίας 2

ε') Εξακολούθησις και τέλος της Ελληνικής ιστορίας 3

ς') Στοιχεία της πειραματικής φυσικής 2

ζ') Ωδικής το περί χορωδίας 3

η') Σκιαγραφία 3

28

θ') Χειροτεχνήματα, εν οις και η ανθοποιία, τας λοιπάς εργασίμους ώρας.

Σημειωτέον δε

α') Κατά την τελευταίαν εξαμηνίαν αι μέλλουσαι να γείνωσι διδάσκαλοι, διδάσκονται την αλληλοδιδασκαλίαν και την εφαρμογήν αυτής, εις το επί τούτω επίτηδες εις το διδακτήριον προσηρτημένον αλληλοδιδασκαλείον κορασίων υπό της Εταιρίας διατηρούμενον.

β') Μετά την θείαν λειτουργίαν εκάστης Κυριακής τε και επισήμου εορτής γίνεται εν τω Διδασκαλείω ερμηνεία του Ιερού Ευαγγελίου της ημέρας και ηθική ανάπτυξις, ενίοτε δε το εσπέρας τινός των ειρημένων εορτών δύναται να γίνεται οικιακή εν αυτώ των συγγενών των ενδιαιτωμένων κορασίων συγκάλεσις.

γ') Οργανικήν μουσικήν διά κυμβάλου και χορόν διδάσκονται μόνον όσα

Σελ. 123
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/124.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

των κορασίων πληρόνουσιν ωρισμένα δίδακτρα επί τοις ειρημένοις μαθήμασιν.

δ') Δις του ενιαυτού κατά τον Αύγουστον και τον Μάρτιον προσδιορίζονται διά προγράμματος συντασσομένου υπό της επί των Σχολείων Επιτροπής αι ημέραι και αι ώραι καθ' ας ερμηνεύεται έν εκαστον μάθημα.

ε') Και κατά μεν το πρόγραμμα του Αύγουστου, η διδασκαλία άρχεται από της 8 Π.Μ. και λήγει την 4 Μ.Μ. γινομένης διακοπής από της 12-1 Μ.Μ. κατά δε το του Μαρτίου αρχομένη από της 7 Π.Μ. λήγει την 4 Μ.Μ. γινομένης διακοπής από της 11-1 M.M.

ς') Κατ' έτος η μεν έναρξις της διδασκαλίας γίνεται μετά την 16 Αυγούστου, το δε τέλος την 30 του Ιουνίου· η δε των μαθητριών εγγραφή διαρκεί μέχρι της α'. Σεπτεμβρίου.

ζ') Τας τελευταίας του Ιουνίου ημέρας γίνονται γενικαί εξετάσεις δημοσία, την δε προσεχή Κυριακήν έκθεσις των αποτελεσμάτων αυτών υπό του Εισηγητού της επί των Σχολείων Επιτροπής.

η') Εις τας γενικάς εξετάσεις παρευρίσκεται, εκτός των διδασκάλων, και η επί των Σχολείων Επιτροπή, ήτις σημειοί την εις έκαστον μάθημα ικανότητα των εξεταζομένων· εκ δε των σημειώσεων τούτων και των εν τω μαθητολογίω του έτους παρατηρήσεων των τε διδασκάλων και της Διευθυντρίας προσδιορίζεται η διά το επόμενον έτος εκάστης μαθήτριας εγκατάταξις.

θ') Αι υπότροφοι της Εταιρίας εν τω τέλει της τετραετίας εξετάζονται παρά της επί τούτω διωρισμένης υπό της Κυβερνήσεως Επιτροπής διά να λάβωσι δίπλωμα διδασκάλου.

§. Γ'.

Περί διδασκάλων

1. Οι διδάσκαλοι εγκρίνονται υπό του Συμβουλίου της Εταιρίας επί τη προτάσει της επί των Σχολείων Επιτροπής.

2. Είναι δε του Διδασκαλείου τούτου οι διδάσκαλοι κυρίως επτά· ο μεν της Γαλλικής, ο δε της Μουσικής, ο δε της Καλλιγραφίας και της Ιχνογραφίας· τέσσαρες δε των λοιπών μαθημάτων, διδάσκων έκαστος όλα τα εις την επιτετραμμένην αυτώ τάξιν αναφερόμενα μαθήματα. Και την μεν αρχαρίαν τάξιν αναδέχεται μία τις των εν τω Διδασκαλείω εκπαιδευθεισών και ως διδασκάλων εγκριθεισών νεανίδων, την δε Ιεράν Κατήχησιν και την Χριστιανικήν ηθικήν ο ιερωμένος των διδασκάλων. Τα δε χειροτεχνήματα διδάσκονται υπό της επιμελητρίας του Διδασκαλείου.

3. Έκαστος των διδασκάλων παρευρίσκεται εις ην μέλλει να παραδώση τάξιν ακριβώς κατά τας εν τω προγράμματι ωρισμένας ημέρας και ώρας·

Σελ. 124
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/125.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ει δέ τις ένεκεν ασθενείας ή ετέρας ευλόγου αιτίας κωλύεται, αναγγέλλει τούτο προς την Διευθύντριαν.

4. Έκαστος των διδασκάλων κρατεί δι' έν έκαστον μάθημα μαθητολόγιον, εν ω σημειοί: α'. τας των μαθητριών απουσίας, β'. τας εαυτού παρατηρήσεις περί της επιμελείας και διαγωγής αυτών διαρκούσης της διδασκαλίας· παραδίδεται δε το μαθητολόγιον τούτο κατά το τέλος εκάστου μηνός μετά των εν αυτώ παρατηρήσεων διά της Διευθυντρίας προς την επί των Σχολείων Επιτροπήν.

5. Ο διδάσκαλος δύναται μεν ένεκεν αταξίας γινομένης εν τη παραδόσει να συμβουλεύη ευθύς την ατακτούσαν, ουχί δε και να τιμωρή αυτήν· εάν δε κρίνη την αταξίαν αξιόποινον, αναγγέλλει αυτήν ευθύς μετά την παράδοσιν προς την Διευθύντριαν, ήτις δύναται να επιβάλλη την ανάλογον των εφεξής διωρισμένων ποινών.

6. Έκαστος των διδασκάλων εξετάζει τας μαθητρίας όχι μόνον καθ' εκάστην ημέραν εις το της προτεραίας μάθημα, και κατά παν Σάββατον, εις τα της εβδομάδος προς λύσιν τυχόν αποριών, αλλά και κατά τριμηνίαν εις τα κατά ταύτην ερμηνευθέντα μαθήματα, παρόντος ενός τουλάχιστον των μελών της επί των Σχολείων Επιτροπής. Τούτων δε των εξετάσεων το αποτέλεσμα, ή τε των κορασίων διαγωγή γνωστοποιείται παρά της Διευθυντρίας προς τους γονείς κατ' αίτησιν αυτών.

7. Όλοι οι διδάσκαλοι είναι υπόχρεοι να παρευρίσκωνται εις τας γενικάς εξετάσεις καθ' όλην αυτών την διάρκειαν.

8. Αι εν τω Διδασκαλείω διαμένουσαι διδάσκαλοι εν γένει μεν υπάγονται όχι μόνον εις τας προηγουμένας, αλλά και εις τας λοιπάς αυτού διατάξεις, προς δε και εις τας της Διευθυντρίας διαταγάς· ιδίως δε συνεξέρχονται μετά των μαθητριών εις περίπατον, όταν διατάττωνται, συνδιαμένουσι μετ' αυτών κατά τας ώρας της μελέτης, συντρώγουσι και κοιμώνται εις τους κοιτώνας των μαθητριών.

9. Έχουσι δε και το δικαίωμα να διατρίβωσιν, όταν θέλωσιν, εν τη μεγάλη του Διδασκαλείου αιθούση.

§. Δ'.

Περί μαθητριών

1. Τα εν τω Διδασκαλείω εκπαιδευόμενα κοράσια είναι κυρίως αι της Εταιρίας υπότροφοι, αίτινες ενδιαιτώνται εν αυτώ, τρέφονται, εκδιδάσκονται, και ασθενούσαι θεραπεύονται δαπάνη της Εταιρίας.

2. Υπότροφοι δε της Εταιρίας γίνονται όσα έχουσι συμπεπληρωμένον το δέκατον τέταρτον έτος της ηλικίας αυτών, ειξεύρουσι τα εν τη πρώτη τάξει του Διδασκαλείου ερμηνευόμενα μαθήματα, είναι αβλαβή το σώμα, και

Σελ. 125
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/126.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

φέρουσιν απόδειξιν χρηστής διαγωγής, και ότι είναι εμφυλλιασμένα, ή ότι ενόσησαν την φυσικήν ευλογίαν.

3. Η επί των Σχολείων Επιτροπή μετά του ιατρού του Διδασκαλείου λαμβάνει τας αναγκαίας περί τούτων πληροφορίας, και αναφέρει περί αυτών προς το Συμβούλιον, όπερ εγκρίνει τας παραδεκτέας υποτρόφους.

4. Αι δε κατ' έτος εγκριθείσαι υπότροφοι εισέρχονται εις το Διδασκαλείον την 10 του Αυγούστου.

5. Εισερχόμεναι δε φέρουσι μεθ' εαυτών τα προς ενδυμασίαν αναγκαία, και τα της κλίνης, άτινα πρέπει να ήναι ομοιόμορφα κατά τον επισυνημμένον εν τω τέλει κατάλογον.

6. Πάσα υπότροφος της Εταιρίας, αφού τελειώση την περίοδον των μαθημάτων, και εξετασθείσα εγκριθή διδάσκαλος, οφείλει να διδάξη, τρία ολόκληρα έτη εντός του Βασιλείου της Ελλάδος εις οποιονδήποτε Δημοδιδασκαλείον διορισθή. Εάν δε μη τηρήση την υποχρέωσιν ταύτην, ή εάν πριν τελειώση την περίοδον των μαθημάτων θελήση να απέλθη του Διδασκαλείου, ή εάν ένεκεν αποχρώντων λόγων αποπεμφθή, αποζημιοί την Εταιρίαν χρηματικήν ποσότητα ίσην προς την των συσσίτων, δι' όσους διέμεινεν εν τω Διδασκαλείω μήνας.

7. Προς εκπλήρωσιν δε των υποχρεώσεων τούτων παρέχει, πριν εισέλθη εις το Διδασκαλείον, εγγυητήν και πληρωτήν αξιόχρεον.

8. Κατά τους τρεις πρώτους μήνας αι εγκριθείσαι υπότροφοι διατελούσιν εν τω Διδασκαλείω υπό δοκιμασίαν, και αν μεν κατά τον χρόνον τούτον κριθώσιν άξιαι, διαμένουσιν εν αυτώ ως υπότροφοι, ειδέ μη, αποπέμπονται αποζημιούσαι την Εταιρίαν, ως ανωτέρω (6) τρίμηνον δαπάνην.

9. Ομού μετά των υποτρόφων συνδιαιτώνται, συσσιτούνται και συνεκπαιδεύονται και έτερα κοράσια, άτινα πληρόνουσι κατά μήνα προς την Εταιρίαν δραχμάς πεντήκοντα.

10. Τα Κοράσια ταύτα γίνονται δεκτά εν τω Διδασκαλείω ως σύσσιτα, εάν έχωσιν ηλικίαν τουλάχιστον οκτώ ετών, φέρωσιν απόδειξιν της διαγωγής, και ότι είναι εμφυλλιασμένα ή ότι ενόσησαν την φυσικήν ευλογίαν, και αφού υποβληθώσιν εις την εν τω προηγουμένω άρθρω (8) δοκιμασίαν. Φέρουσι δε παρά τα της κλίνης και της ενδυμασίας αυτών αναγκαία κατά τον επισυνημμένον εν τω τέλει κατάλογον, και τα προς σπουδήν αναγκαία βιβλία.

11. Άπασαι αι μαθήτριαι υπόκεινται εις τας διατάξεις του Διδασκαλείου και εις την άμεσον της Διευθυντρίας επιτήρησιν.

12. Τα δε καθήκοντα των μαθητριών εν γένει είναι:

α') Εγείρονται της κλίνης τον μεν χειμώνα την 6. Π.Μ. το δε θέρος, την 5, ενδύονται, στρώνουσι τας κλίνας των, και (αι μεγαλήτεραι) σαρόνουσι τον εαυτών κοιτώνα κατά διαδοχήν εντός μιας ώρας· ακολούθως δε

Σελ. 126
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/127.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

συνέρχονται εν τη μεγάλη αιθούση εις προσευχήν, μεθ' ην άρχονται της μελέτης, και εξακολουθούσι μέχρι του προγεύματος.

β') Εις την 7 1/2 προγεύονται, εις την 12 γεύονται, και δειπνούσιν εις την 4 Μ. Μ. ή (όταν απαιτήται να γείνη προ του δείπνου ο περίπατος ή η σωμασκία), εις την 5 Μ. Μ. τηρουμένων απαρασαλεύτως των της Ανατολικής ορθοδόξου ημών Εκκλησίας περί νηστείας και κρεωφαγίας τύπων. Διορίζεται δε, τροφή καθαρά, αρκούσα και υγιεινή, επιτηρουμένη συνεχώς υπό της των Σχολείων Επιτροπής.

γ') Εν δε ταις μεταξύ τούτων ώραις διδάσκονται τα μαθήματα αυτών κατά το πρόγραμμα.

δ') Από της 4 1/2 μέχρι της 5 ετοιμάζονται διά τον περίπατον ή διά την σωμασκίαν, εάν ταύτα δεν έγειναν προ του δείπνου.

ε') Κατά την 6 1/2 άρχονται μεν της μελέτης αυτών άπασαι, αλλ' αι μεν νεώτεραι των 12 ετών εξακολουθούσιν υπό την επιτήρησιν της Επιμελητρίας μέχρι της 8, ότε προσευξάμεναι πορεύονται εις την κλίνην, αι δε μεγαλήτεραι μελετώσιν εν τη μεγάλη αιθούση παρούσης της Διευθυντρίας ή της Συνεργού και των διδασκαλισσών μέχρι της 9, ότε προσευξάμεναι και αυταί απέρχονται εις την κλίνην.

ς') Τας Κυριακάς και τας επισήμους εορτάς υπάγουσιν εις την Εκκλησίαν· μετά δε την θείαν λειτουργίαν και την εν τω Διδασκαλείω ακρόασιν της του Ιερού Ευαγγελίου ερμηνείας, ενασχολούνται εις ανάγνωσιν μάλιστα θρησκευτικών και ηθικών βιβλίων.

ζ') Εκτός των υποτρόφων και των συσσίτων διδάσκονται τα εν τω Διδασκαλείω μαθήματα και έτερα κοράσια έξωθεν φοιτώντα κατά τας ώρας της διδασκαλίας επί τοις εφεξής διδάκτροις.

η') Τα μεν διδασκόμενα εν τη κατωτάτη τάξει πληρόνουσι δίδακτρα τέσσρας δραχμάς κατά μήνα· πέντε δε τα εν τη δευτέρα, τα δε εν τη τρίτη, έξ· τα δε εν τη ανωτάτη επτά, υποκείμενα εις τας του Διδασκαλείου διατάξεις, ενόσω διαμένουσιν εν αυτώ.

θ') Εάν τετράκις του μηνός μη παρευρεθώσιν εις τα μαθήματα άνευ εύλογου αιτίας, δεν είναι του λοιπού δεκτά εις ην είναι τεταγμένα τάξιν.

ι') Τα δε τοιαύτα κοράσια εγγράφονται εν τοις του Διδασκαλείου μαθήμασι μόνον μέχρι της 10 Σεπτεμβρίου.

ια') Προς τα πρώτον εισερχόμενα εις το Διδασκαλείον χορηγείται υπό του εισηγητού της επί των Σχολείων Επιτροπής εισιτήριον, δι' ου γίνονται δεκτά παρά της Διευθυντρίας.

ιβ') Εάν τις των εν τω Διδασκαλείω διαιτωμένων απέλθη εις τα ίδια, κατ' αίτησιν των εαυτής, διαρκούσης της των μαθημάτων διακοπής, η δαπάνη της διατροφής εξακολουθεί.

Σελ. 127
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/128.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

§. E'.

Περί Διευθυντρίας

1. Η Διευθύντρια του Διδασκαλείου διορίζεται μεν υπό του Συμβουλίου, ενώπιον του οποίου είναι υπεύθυνος, υπόκειται δε αμέσως εις τας διαταγάς της επί των Σχολείων Επιτροπής.

2. Καθήκοντα δε της Διευθυντρίας είναι τα εξής:

α') Εκτελεί τας διαταγάς της επί των Σχολείων Επιτροπής, και, καθ' όσον αφορά την υγείαν, τας του Ιατρού του Διδασκαλείου.

β') Επιμελείται να εμπνέη και υποθάλπτη εν τοις κορασίοις το αίσθημα της ευσεβείας, διευθύνουσα και παριστάμενη εις τας προσευχάς, αίτινες πρέπει να γίνωνται ακριβώς κατά τους τύπους της ορθοδόξου ημών ανατολικής Εκκλησίας, και συνοδεύουσα αυτά εις την Εκκλησίαν.

γ') Παρευρίσκεται εις τας παραδόσεις και επιτηρεί τους διδασκάλους και τας μαθητρίας εάν εκπληρώσι τα εν τω κανονισμώ τούτω ωρισμένα αυτών καθήκοντα.

δ') Κρατεί ημερολόγιον των σημαντικωτέρων ελλείψεων και σφαλμάτων των μαθητριών, όπερ παραδίδωσι κατά μήνα προς την επί των Σχολείων Επιτροπήν.

γ') Προσέχει εις ό,τι αφορά την ηθικήν και νοητικήν ανάπτυξιν των κορασίων, και προτείνει όσας κρίνη συντελεστικάς εις τούτο βελτιώσεις.

δ') Παρακάθηται εις την τράπεζαν μετά της Συνεργού και επιμελείται να συνειθίση τα κοράσια εις τον τρόπον του φέρεσθαι εν αυτή, μη συγχωρούσα να ανάκεινται ακτένιστα και άπλυτα.

ε') Επιμελείται εν πάση ευκαιρία διά της εαυτής παρουσίας και συναναστροφής να βελτιόνη ή να εξευγενίζη τα ήθη και τους τρόπους των κορασίων, διοικούσα αυτά μητρική στοργή και χριστιανική πραότητι, Διά τούτο παραλαμβάνει συνεχώς μεθ' εαυτής εις τον περίπατον και τινά των κορασίων εναλλάξ.

ς') Κρατεί γενικόν μαθητολόγιον καθ' ον τύπον έχει διαγεγραμμένον η επί των Σχολείων Επιτροπή.

ζ') Φροντίζει όπως αι υπάλληλοι, τα κοράσια και αι υπηρέτριαι εκπληρώσι μετά προσοχής και ακριβείας τα ενταύθα διαγεγραμμένα καθημερινά αυτών καθήκοντα.

η') Κρατεί κατάλογον των διδάκτρων και φροντίζει να παραλαμβάνη αυτά κατά μήνα και να παραδίδη αυτά εις το ταμείον.

θ') Κρατεί κατάλογον των φερομένων πραγμάτων προς χρήσιν των κορασίων ή του Διδασκαλείου, και αντίγραφον αυτού υπογεγραμμένον παραδίδωσι μετ' αυτών προς την Συνεργόν.

Σελ. 128
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/129.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ι') Διευθύνει τα εις το Διδασκαλείον προσηρτημένα κατώτερα Σχολεία της Εταιρίας επισκεπτομένη αυτά δις της εβδομάδος τουλάχιστον.

ια') Ετοιμάζει κατά μήνα την κατάστασιν του μισθοδοτουμένου προσωπικού του Διδασκαλείου.

§. Θ΄.

Γενικαί Διατάξεις

1. Ουδεμία των μαθητριών, των υπαλλήλων, ή των υπηρετριών δύναται να εξέλθη του Διδασκαλείου άνευ αδείας της Διευθυντρίας.

2. Ουδεμία των εν τω Διδασκαλείω διαιτωμένων μαθητριών δύναται να διανυκτερεύση εκτός του Διδασκαλείου άνευ αδείας της Επιτροπής.

3. Μόνοι οι γονείς και οι Επίτροποι των Κορασίων δύνανται να επισκέπτωνται αυτά εν τω Διδασκαλείω, και αυτοί τας μεν εορτάς από της 1 μέχρι της 3 Μ.Μ. τας δε άλλας ημέρας, καθ' ας ώρας δεν γίνεται διδασκαλία, πάντοτε δε παρούσης της Διευθυντρίας ή της Συνεργού αυτής.

4. Ουδείς άλλος επισκέπτεται Κοράσιόν τι εν τω Διδασκαλείω κατά τας επιτετραμμένας ώρας άνευ αδείας της Διευθυντρίας.

5. Η Διευθύντρια και η Συνεργός αυτής δεν δύνανται ταυτοχρόνως να λείπωσιν αμφότεραι εκ του Διδασκαλείου, ειμή κατά τας ώρας της Εκκλησίας και εις εκτάκτους περιστάσεις.

§. Ι.

Περί ποινών

1. Όποιον Κοράσιον συμβουλευθέν και επιπληχθέν ιδία ή συμβουλευθέν δημοσία δεν διορθωθή τιμωρείται διά τινός των εξής ποινών αναλόγως του αμαρτήματος αυτού.

α') Επιπλήττεται παρουσία πάντων.

β') Στερείται της κοινής τραπέζης και ξηροφαγεί.

γ') Περιορίζεται εις το εαυτού ή εις έτερόν τι δωμάτιον.

δ') Στερείται του περιπάτου ή της των λοιπών συναναστροφής εν καιρώ αναπαύσεως.

ε') Κατά τον χρόνον τούτον υποχρεούται και να εργάζηται ή ν' αποστηθίζη ωρισμένον τι μάθημα.

ς') Αποπέμπεται του Διδασκαλείου.

2. Ουδεμία άλλη ποινή συγχωρείται να επιβάλληται εις τα κοράσια.

3. Ουδέν των κορασίων αποπέμπεται του Διδασκαλείου άνευ διαταγής της επί των Σχολείων Επιτροπής μετά προηγηθείσαν έγκρισιν του Συμβουλίου.

9

Σελ. 129
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/130.gif&w=600&h=915 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΕΙΚΟΝΑ 15

Σελ. 130
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/131.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

την απεστέρησεν της τιμής της ισότητος... το χείριστον δε πάντων και αυτής της Παιδείας, αυτής της ηθικής ανατροφής!

1845

Ευ. Σαμαρτζίδου

ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ

Η φύσις μεταξύ των επιγείων ωραίων έργων της επαρουσίασεν ως αριστούργημά της εξαίσιόν τι ον επί γης, τον άνθρωπον· ανήρ και γυνή, δύο όντα κατά πάντα όμοια, ταυτισμένα, τέλεια, είχον προορισθή να συμπεριπατήσωσιν αδιάσπαστα, και εξασκούντα συνάμα την τεραστίαν ισχύν των επί του απείρου σύμπαντος να σχηματίσωσιν επί γης κόσμον μέγαν, τέλειον, ευτυχή· αν και εδόθη τελεία ταυτότης εις τα δύο ταύτα όντα, έδωκεν όμως εις έκαστον αυτών ιδικάς τινάς ιδιότητας, αναγκαίας ως προς το πλήρες της φυσικής αυτών αρμονίας, ως είναι η σωματική ρώμη του ανδρός, και η ψυχική της γυναικός ευλυγιστία. Πάνσοφος εστάθη η ωραία διάταξις του Δημιουργού αύτη· διά να ήθελε δε αποτελέση τον ευτυχή σκοπόν, δι' ον εγένετο, έπρεπε να ευνοηθή καλώς από τον άνθρωπον· αλλ' ο άνθρωπος, ο φέρων εισέτι τον αγροίκον της φύσεως χιτώνα ήτο δυνατόν ποτέ να κατανοήση τον σκοπόν των διατάξεων του Αιωνίου; η παρεννόησις όλων των φαινομένων, όλων των πραγμάτων, και αυτών μάλιστα των μυστηριωδών της φύσεως νόμων, τίς θέλει αρνηθή, ότι είναι πάντοτε καταφανές αποτέλεσμα της αμαθείας του ανθρώπου ;

Ο αμαθής άνθρωπος, παρεννοήσας εξ αρχής τον σκοπόν της σωματικής υπεροχής του, ανέπτυξε τον εγωισμόν εκείνον, εις τον οποίον εθυσίασε κατά πρώτον τον αθώον σύμμαχον και σύντροφόν του, την γυναίκα, και κατόπιν ούτω ανεπαισθήτως εθυσίασε τον ίδιον εαυτόν του· υποταγήν εζήτησεν ο φέρων την εικόνα του Πλάστου του άνθρωπος άμα εξήλθεν εις τον κόσμον, υποταγήν απόλυτον ο παράδοξος κυριάρχης αυτός από όλα τα φαινόμενα, από όλα τα περί αυτόν όντα· υποταγήν από το πυρ και από τα ύδατα, από τους ανέμους και από

———————

Αποσπάσματα από άρθρο της Ευφροσύνης Σαμαρτζίδου στην Κυψέλη, "σύγγραμμα περιοδικόν γυναικείον εκδιδόμενον κατά μήνα υπό Ευφροσύνης Σαμαρτζίδου", Κωνσταντινούπολη, έτος Α', φύλλ. Α', Μάιος 1845, σ. 12-16.

Σελ. 131
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/132.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

τας θαλάσσας, και απ' αυτά τα άκαμπτα όρη· τολμηρός οδοιπόρος ανέβη διά της θεωρίας εις τους ουρανούς, ανεμέτρησε τα άπειρα των καιρών διαστήματα, ανεξηρεύνησε τους νόμους της κινήσεως, και το γοργόν και περιεκτικόν βλέμμα του περιέλαβε σύμπασαν την κτίσιν.

Αλλ' αι ένδοξοι κατακτήσεις αύται, φυσικώς υποκείμεναι εις την μεγάλην διάνοιαν, ην εχάρισεν εις τον άνθρωπον αυτόν ο Δημιουργός, αντί να τον εμψυχώσωσι δεόντως ως προς την τάσιν του, και να τον εξυψώσωσιν ηθικώς ως προς το φυσικόν μεγαλείον του, τον εμέθυσαν από αλαζονείαν ως τον Δορυκτήτορα Αλέξανδρον, και εστράφη αστοχάστως κατά του ιδίου συντρόφου του, της πιστής συμμάχου και γυναικός, ως ο Αλέξανδρος κατά του Παρμενίωνος και του Κλείτου· την εθεώρησεν ως ον φύσει υποδεέστερον, και δεδομένον μόνον υπό την απόλυτον κυριαρχίαν του ως απλούν όργανον του ανθρωπίνου πληθυσμού. Επί τη ιδέα ταύτη την απεστέρησε της τιμής της ισότητος, και την απέκλεισεν όλων των κοινωνικών δικαιωμάτων: το χείριστον δε πάντων και αυτής της Παιδείας, αυτής της ηθικής ανατροφής!

Τούτο υπήρξε το μέγιστον και ριζικόν κοινωνικόν σφάλμα του ανθρώπου, κ' εντεύθεν εκπηγάζει η αιωνία οπισθοδρόμησις και κακοδαιμονία του ανθρωπίνου γένους· ο ανήρ επί της γης έμεινε μόνος· εξασκείται, αγωνίζεται, νομοθετεί, μελετά· αλλ' αίφνης από το πλάγι του αόρατός τις επιρροή αντίθετος, όσον ακουσία ματαιόνει όλους τους αγώνας του, καταστρέφει όλα του τα έργα· ηγνόησεν ο άνθρωπος οποίαν έχει και ως εκ φύσεως και ως εκ της θέσεώς της επιρροήν η γυνή ως προς την μόρφωσίν του, και ως προς την μόρφωσιν των ηθών της κοινωνίας εν γένει.

Αι λαμπρότεραι κοινωνίαι της νέας ταύτης εποχής του κόσμου είναι εκείναι του Λονδίνου και των Παρισίων· αλλ' όλη η λάμψις των, όλον το μεγαλείον των δεν οφείλεται, ειμή εις την υγιή ανατροφήν της κοινωνίας. Εις τον ΙΘ' αιώνα εναπέκειντο αι υπερφυέστεραι ανακαλύψεις· εις αυτόν εναπέκειτο η αρχή, από της οποίας ο κόσμος αναχωρεί ανεπιστρεπτί προς την τελειοποίησίν του· αι κοινωνίαι εκείναι, προοδεύσασαι εις τα φώτα, συνησθάνθησαν ως πρωτίστην ανάγκην των την ανάγκην της υγιούς ανατροφής του γυναικείου φύλου· από της στιγμής ταύτης τα έθνη ταύτα εθεμελιώθησαν επί ακραδάντων και αιωνίων βάσεων. Αι Αγγλίδες και αι Γαλλίδες, επίσης ανεπτυγμέναι και γενναίαι ως οι άνδρες των, επίσης σκεπτόμεναι και αισθανόμεναι περί της εθνικής δόξης και του μεγαλείου της πατρίδος των, προσετέθησαν διά της ανατροφής των εις τον μέγαν αριθμόν των πολιτών, και συνεδέθησαν με την κοινωνικήν ολομέλειαν ως όντα ανθρώπινα τέλεια, αντί κτηνών, οποία τοσούτους αιώνας τα είχε καταδικάσει η αμάθεια και ο εγωισμός των ανδρών· ούτως οι πολίται, τους οποίους δίδουσιν εις την κοινωνίαν τοιαύται γυναίκες, είναι άνδρες, οίτινες ανίκητοι κατά θάλασσαν και κατά ξηράν, λαμπροί εις το βήμα, ενάρετοι εις τον ιδιωτικόν των

Σελ. 132
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/133.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

βίον, ένδοξοι πάντοτε και πανταχού και σοφοί τέλος νομοθέται, εμόρφωσαν και επαγίωσαν τας πρωτοτύπους αυτάς κοινωνίας, αίτινες δίδουσι σήμερον το παράδειγμα και τους νόμους εις τα άλλα έθνη.

Τοιαύτα είναι τα αποτελέσματα της υγιούς ανατροφής της κοινωνίας: τα αποτελέσματα της παιδείας του γυναικείου φύλου.

Αλλ' η Ανατολή, αύτη η πρωτότυπος και περικαλλής γη, ήτις υπό τον ευρύν και ευφρόσυνον ουρανόν της παράγει τοσούτον χαριέστερον και ζωηρότερον το ωραίον αυτό φύλον, δεν θέλει τάχα αποδώσει επίσης εις αυτό τα κοινωνικά δικαιώματα εκείνα, άτινα δύνανται να το αποκαταστήσωσιν ερασμιώτερον, μεγαλοπρεπέστερον, και να το ανεδείξωσιν άξιον του φυσικού του μεγαλείου; οι ευαίσθητοι και νοήμονες λαοί της Ανατολής δεν θέλουσιν ανεγείρει εκ του τάφου της αμαθείας και του εξευτελισμού το ήμισυ του εαυτού των; δεν θέλουσιν επιθυμήσει να αποκτήσωσιν, εις ευτελών όντων, συζύγους θελκτικάς και συντρόφους των ιδικών των, μητέρας εναρέτους και παιδαγωγούς των τέκνων των και θυγατέρας στιλβούσας από τα κάλλη της νεότητος και της ηθικής επίσης; δεν θέλουσι δημιουργήσει ούτως αυτοί οι ίδιοι την κοινωνικήν αυτών ευημερίαν;

Χάρις εις τον φιλόμουσον Άνακτα και εις την πεφωτισμένην Κυβέρνησίν της, η Ανατολή ήδη οδεύει εις τον μέγαν τούτον κοινωνικόν σκοπόν· η τάσις της προς την διανοητικήν ανάπτυξίν της εγγυάται την ευτυχίαν της.

Η διανοητική ανάπτυξις αύτη δεν συνίσταται μόνον εις των σχολείων την εκπαίδευσιν, ήτις καθίσταται δισδιάδοτος εις όλην την κοινωνίαν· υπάρχει ήδη χάρις εις την έμπνευσιν του ουρανού, σχολείον φωτεινότερον, παγκόσμιον, και τούτο είναι η δημοσιογραφία· δι' αυτής διδάσκεται όλος ο κόσμος διά μιας· δι' αυτής διαδίδονται εν μια στιγμή εις όλην την γην αι λαμπρότεραι και υγιέστεραι ιδέαι.

Η δημοσιογραφία είναι το ευγενέστερον αλλά και το δυσκολώτερον έργον· μ' όλον τούτο ο διακαής ζήλος, όστις πρέπει επίσης να φλέξη πάντα ευαίσθητον άνθρωπον, της κοινωνικής προόδου ο ζήλος, μ' ενεθάρρυνε ν' αναδεχθώ με συστολήν και σέβας ενώπιον του Κοινού τον ιερόν της δημοσιογραφίας αγώνα.

Το σύγγραμμα τούτο αμέτοχον από πολιτικάς συζητήσεις, θέλει ενασχολείσθαι εν είδει εγκυκλοπαιδείας περί την εκπαίδευσιν και ηθικήν μόρφωσιν του γυναικείου φύλου διά της πλέον διδακτικής, σεμνοπρεπούς και τερπνής ύλης.

Σελ. 133
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/134.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

του οποίου σκοπός είναι η οικογενειακή ανατροφή και εκπαίδευσις των κορασίων

1852

Κ. Ζαβιτζιάνος

ΑΓΓΕΛΙΑ ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟΥ

ΥΠΟ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΥ

Η νοητική και σωματική ανάπτυξις του γυναικείου φύλου πρέπει να θεωρήται παρά πάντων ως βάσις αναγεννητική απάσης της κοινωνίας. Ουδεμία αμφιβολία υπάρχει ότι το ηθικόν, η υγεία των μητέρων αντανακλάται εις τα τέκνα αυτών πολύ περισσότερον ή των πατέρων· και όσω μάλλον εύρωστοι είναι αι γυναίκες, όσω μάλλον δυναταί και ενεργητικαί, τόσω μάλλον βιώσιμα, εύρωστα, δυνατά, και ενεργητικά είναι τα εξ αυτών τεχθησόμενα και ανατραφησόμενα βρέφη.

Την σωματικήν και νοητικήν ευρωστίαν θέλομεν απολαύσει διά του κανονικού τρόπου του ζην, διά της χρηστοηθείας, διά της τακτικής σωμασκίας, και διά της μεθοδικής και νοητικής ασχολήσεως.

Παρατηρούμεν καθ' εκάστην τα δεινά αποτελέσματα της ατάκτου ανατροφής και εκπαιδεύσεως, την εις τας μη καλώς ανατεθραμμένας και εκπεπαιδευμένας νεάνιδας επιρροήν αυτής! Αντί του έρωτος προς την παιδείαν, εγείρεται η απέχθεια· αντί του σεβασμού προς τους γονείς, η αμέλεια· αντί της αγάπης προς τους αδελφούς, η αδιαφορία· αντί της γαμικής τρυφερότητος, η κατά το φαινόμενον μόνον συμπάθεια· αντί της ενεργετικότητος, η ηθική και σωματική αδράνεια.

Όλα ταύτα δυνάμεθα να αποφύγωμεν διά της ορθής ανατροφής και εκπαιδεύσεως, ώστε να δύνανται αι γυναίκες να γνωρίζωσι την κοινωνικήν αυτών θέσιν, να μάθωσι τα καθήκοντα και δικαιώματά των. Πρέπει να θεωρήσωμεν την γυναίκα υπό τον πνευματικόν αυτής χαρακτήρα, και κατά τας 

———————

Κέρκυρα, τυπογραφείο "Ερμής", 1852. Στο φυλλάδιο συμπεριλαμβάνεται και ο Κανονισμός του Παρθεναγωγείου που αναδημοσιεύω εδώ.

Σελ. 134
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/135.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

πνευματικάς αυτής σχέσεις, έχουσαν υπό την διαταγήν της και υπό την εξέλεγξίν της ενεργούς μεγάλης δυνάμεως, υλικόν σημαντικωτάτης αξίας, το οποίον ούτε ικανώς ανεγνωρίσθη, ούτε εξετιμήθη. Δεν εκτιμώμεν την υψηλήν αυτών εντολήν, τα καθήκοντα της ευγενούς και αξιοτίμου αυτών κλήσεως, αν στοχασθώμεν ότι όλη η ζωή της γυναικός περιορίζεται εις το να εκπληρόνη έν μόνον, τας ανάγκας του πληθυσμού, ή τας απλάς και περιωρισμένας οικιακάς εργασίας.

Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπον εκ του χοός, την δε γυναίκα εκ μιας των πλευρών αυτού. Ο δε Απόστολος Παύλος λέγει: "Γυνή δε δόξα ανδρός εστίν. Ου γάρ εστιν ανήρ εκ γυναικός, αλλά γυνή εξ ανδρός. Και γαρ ουκ εκτίσθη ανήρ διά την γυναίκα, αλλά γυνή διά τον άνδρα". Επομένως δεν θέλει ο Θεός να καταφρονώμεν την γυναίκα, και να την εξευτελίζωμεν. Η γυνή ναι μεν διωρίσθη παρά του Θεού ως παρακαταθήκη του ανθρωπίνου γένους, ως βοήθεια των δύο της ζωής άκρων, αποκαθιστώσα ευχάριστον το μεταξύ τούτων διάστημα. Αλλά δεν αρκεί τούτο. Αι νοητικαί δυνάμεις αυτής πρέπει να αναπτυχθώσιν, ίνα αναπληρώσωσι πολλά κενά, ίνα καρποφορήσωσι τα πνευματικά των εκείνα μέσα, τα οποία ο εξησκημένος και ο εκτεταμένος νους είναι ικανός να μεταχειρισθή. Ναι, έξοχον νουν, μεγάλην ευφυΐαν έχουσιν αι γυναίκες· επομένως μεγάλα μέσα απαιτούνται προς ανάπτυξιν είτε του νοός τούτου, είτε της ευφυΐας ταύτης· και τούτο δεν δύναταί τις ν' αρχίση ν' απολαύση ειμή διά της συστάσεως Καταστήματος χορηγούντος τα μέσα ταύτα, και νομίζω ότι ο σκοπός ούτος εν μέρει κατά το παρόν θέλει πραγματοποιηθή διά της εγκαθιδρύσεως ενός Παρθεναγωγείου.

Αλλά δύναταί τις να είπη· ίσως αι μελέται τας οποίας μας παρουσιάζεις εις τον κανονισμόν του προτεινομένου Παρθεναγωγείου καθιστώσι τα μέσα ταύτα; Εις τί θέλουσι μας οδηγήσει; -Εις μεγάλας εκκινήσεις, εις ενδόξους αναμνήσεις, εις υψηλάς θεωρίας, εις γοητευτικάς μελωδίας, αίτινες υψόνουσι τους συλλογισμούς ημών, τελειοποιούσι την καρδίαν μας, εξευγενίζουσι την ημετέραν φύσιν, καθαρίζουσι τους τρόπους ημών, και ρίπτουσι φωτεινήν του ηλίου ακτίνα εις τον φρικώδη της ζωής δρόμον. Η γυνή, καλώς ανατεθραμμένη και εκπεπαιδευμένη, αποκαθιστά το θέλγητρον, και την ποίησιν της ζωής, και έχει ισχυρά άμεσα αποτελέσματα επί των νοερών προόδων των εθνών, επί του εξευγενισμού του κόσμου, και επί του χαρακτήρος και της ευτυχίας του ανθρώπου. Διά της ανατεθραμμένης και εκπεπαιδευμένης γυναικός την φιλοκαλίαν τακτοποιούμεν, το πνεύμα εκπαιδεύομεν, τελειοποιούμεν την καρδίαν, και θάπτομεν τας διαβρωτικάς εκκινήσεις αίτινες συχνάκις δηλητηριάζουσι την ύπαρξίν μας, γεννώσιν αρρωστίας, και βραχύνουσι την διάρκειαν του ανθρωπίνου βίου. Η γυνή αποκαθίσταται το κέντρον παντός ό,τι μας περικυκλοί, μας ευχαριστεί και μας κάμνει να υποφέρωμεν, να ελπίζωμεν, και να φοβώμεθα. Τω όντι, δεν δυνάμεθα να 

Σελ. 135
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/136.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

θεωρήσωμεν ούτε μίαν στιγμήν της ζωής ημών καθ' ην είτε αμέσως, είτε εμμέσως να μη επηρεαζώμεθα καλώς ή κακώς υπό της γυναικός. Οι συλλογισμοί, αι νοητικαί ημών δυνάμεις, παν ό,τι δυνάμεθα να θαυμάσωμεν, αι ηθικαί ημών υποχρεώσεις, ότι αισθανόμεθα με ευχαρίστησιν ή έλεγχον, αι αρεταί τας οποίας αγαπώμεν, τα ελαττώματα τα οποία βλέπομεν με φρίκην ή οίκτον, τα ίχνη της θείας καλοκαγαθίας, τα αισθήματα της εξαρτήσεώς μας προς την θείαν δύναμιν, ήτις μας έπλασεν, όλα ταύτα και άλλα, γεννώνται, αυξάνουσι, παρακμάζουσιν, αφανίζονται υπό την επιρροήν της γυναικός. Την γυναίκα λοιπόν πρέπει να αναθρέψωμεν, να εκπαιδεύσωμεν, ήτις είναι η βάσις της υπάρξεώς μας, η βάσις της κοινωνικής ημών καταστάσεως.

Είναι ανωφελές να φωνάζωμεν πρόοδον, πρόοδον! αν η γυνή δεν αναλάβη την κοινωνικήν αυτής θέσιν. Διά της γυναικός ανέτειλεν ο ήλιος της δικαιοσύνης, και διά της γυναικός θέλει και πάλιν αναλάμψει και ο Ελληνικός Ορίζων.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟΥ

Του οποίου σκοπός είναι η οικογενειακή ανατροφή και εκπαίδευσις των Κορασίων. Υπό την διεύθυνσιν του Ιατρού

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΥ

Εις το Κατάστημα τούτο χορηγούνται όλα τα μέσα, τα οποία απαιτούνται, ίνα διδαχθώσιν αι νεάνιδες, κατά τας ανάγκας του τόπου, να γίνωσι καλαί θυγατέρες, έντιμοι σύζυγοι, και φιλόστοργοι μητέρες.

Το Κατάστημα θέλει συσταθή εις μίαν των υγιεστέρων θέσεων της πόλεως.

Είναι παραδεκταί νεάνιδες ενδιαιτώμεναι υπό την γενικήν ονομασίαν υπότροφοι.

Κατά δε τας ώρας των μαθημάτων, και των ημερησίων ωρών των χειροτεχνημάτων, θέλουν είσθαι παραδεκταί και εξωτερικαί νεάνιδες, υπό τον τίτλον απλώς διδασκόμεναι, αίτινες, εν ω μανθάνουσι τα αυτά, δεν θέλουσιν έχει ουδεμίαν άμεσον συγκοινωνίαν με τας υποτρόφους. Θέλουν είσθαι παραδεκταί εις το Κατάστημα τούτο:

1ον Όσαι πρεσβεύουσι την χριστιανικήν θρησκείαν.

2ον Όσαι ήδη συνεπλήρωσαν το πέμπτον έτος της ηλικίας, μέχρι του δεκάτου τετάρτου.

Σελ. 136
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/137.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

3ον Όσαι χαίρουσιν άκραν υγείαν, και είναι εμφυλλισμέναι.

4ον Οφείλει εκάστη υπότροφος να φέρη μεθ' εαυτής κλίνην σιδηράν, άνω της οποίας θέλει κρέμασθαι μικρά εικών· 2 στρωμνάς, 1 προσκεφάλαιον με 4 ενειλήμματα, 1 εφάπλωμα λευκόν θερινόν, και έτερον χειμερινόν, 4 ζεύγη σινδόνων, 1 μελανοδοχείον, 1 κοχλιάριον αργυρούν μικρόν, και έτερον μεγαλήτερον, έν μαχαίριον, και έν πηρούνιον· 3 προσώψια, 6 υποχιτώνια χειμερινά, και 6 θερινά, 1 πιλίον αχύρειον, και από 4 όλα τα λοιπά ανάλογα γυναικεία φορέματα, 6 ζεύγη περιπόδων, 2 ζεύγη πεδίλων, 6 χειρόμακτρα, 6 ρινόμακτρα, 2 κτένια, και 1 κόρηθρον διά τους οδόντας. Τέλος αρμάριον εν είδει τραπέζης εξ απλού ξύλου κατά δεδομένον σχήμα.

5ον Όλαι αι υπότροφοι θέλουν είσθαι ενδεδυμέναι κατά το αυτό απλούν σχέδιον, το οποίον προσδιορίζει η Διευθύντρια, και το φόρεμα αυτών πρέπει να έχη το αυτό χρώμα, την αυτήν ποιότητα, και την αυτήν κατασκευήν.

6ον Εκάστη υπότροφος μη έχουσα τους γονείς της εις Κέρκυραν, οφείλει να έχη προστάτην, όστις αναλαμβάνει τα δικαιώματα, τας ηθικάς και χρηματικάς υποχρεώσεις των γονέων· ούτος οφείλει πάντοτε, δι' ό,τι ενδιαφέρει την υπότροφον, να συνεννοήται μετά του Διευθυντού του Καταστήματος, όστις και εν ελλείψει προστάτου, θέλει συγκατανεύσει, ως τοιούτος, να συνεννοηθή μετά του γονέως της υποτρόφου.

7ον Ο γονεύς και ο προστάτης θέλουν απαφίνει έγγραφον υπόσχεσιν εις επίτηδες βιβλίον του Καταστήματος. Οι διά τας υποτρόφους υπογραφόμενοι νομίζονται υποχρεωμένοι διά την πληρωμήν ολοκλήρου του πρώτου έτους.

8ον Η πληρωμή γίνεται κατά τριμηνίαν προπληρωτέαν ανά 8 δίστηλα κατά μήνα, και τούτο εννοείται διά την κατοικίαν, την σπουδήν, και την τροφήν, εξαιρουμένου του πρώτου μηνός της εισόδου, εις τον οποίον εκάστη υπότροφος θέλει προπληρώσει 10 δίστηλα, τουτέστι δύο περισσότερα.

9ον Δεν συμπεριλαμβάνονται εις την πληρωμήν ταύτην τα ενδύματα, τα βιβλία, φάρμακα κτλ. Μετά το πρώτον έτος, αφ' ου προπληρωθή η τριμηνία, ο γονεύς της υποτρόφου, ή ο προστάτης, πρέπει να εγγυηθή και περί της επομένης, καθώς ακόμη οφείλουσι να προαναγγείλωσι την αναχώρησιν της υποτρόφου τρεις μήνας προ της συμπληρώσεως του έτους, ειδέ μη υποχρεούνται εις την καταβολήν της επομένης τριμηνίας.

10ον Αν δε κατά την έναρξιν της τριμηνίας, ήθελε κατά τα ακόλουθα έτη αναχωρήσει μία υπότροφος χάνει ό,τι ήδη κατέθεσε. Κατά δικαιολογημένην της νεάνιδος απουσίαν, επί σημαντική αιτία εκ του Καταστήματος, θέλει ακολουθεί να πληρόνη ως αν ήτο εις το Κατάστημα. 

11ον Η συνεισφορά των διδασκομένων περιορίζεται εις έν μόνον δίστηλον προπληρωτέον κατά μήνα.

12ον Θέλει υπάρχει εντός του Καταστήματος ειδική αίθουσα εν περιπτώσει οξείας ασθενείας.

Σελ. 137
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/138.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

13ον Δεν συγχωρείται η είσοδος εις το Κατάστημα επί ουδεμιά προφάσει ειμή εις τους υπαλλήλους, εκτός κατά την ημέραν της διανομής των βραβείων, μετά τας ενιαυσίους εξετάσεις, παρούσης της Διευθυντρίας.

14ον Αι υπότροφοι δεν δύνανται να δεχθώσιν ουδέν πράγμα, ούτε δώρον, ούτε επιστολάς, ούτε να συνομιλώσι με οίον δήποτε άνθρωπον, μη εξαιρουμένων και αυτών των γονέων κατά τας εργασίμους ημέρας άνευ της αδείας και παρουσίας της Διευθυντρίας, ή του Διευθυντού. Καθ' εκάστην δε Κυριακήν από τας 10 έως τας 12 π.μ. συγχωρείται εις τους γονείς και προστάτας να ομιλώσιν εν τω διαλεκτηρίω με τας ανήκουσας αυτοίς νεανίδας, πάντοτε όμως παρούσης της Διευθυντρίας.

15ον Δεν συγχωρείται η έξοδος των υποτρόφων επί ουδεμιά προφάσει, εκτός της ημέρας των Χριστού Γεννών και του Πάσχα, καθ' ας δύνανται μόνοι οι γονείς να λάβωσι τας θυγατέρας των κατ' ευθείαν από το Κατάστημα, με την υποχρέωσιν, ίνα οι ίδιοι το αυτό εσπέρας κατά την δύσιν του ηλίου τας επιστρέψωσιν εις το Κατάστημα.

16ον Αι της τρίτης κλάσεως υπότροφοι οφείλουσι κατά χρέος μία καθ' εκάστην εβδομάδα να επαγρυπνή διά την τάξιν και κοσμιότητα, καθώς ακόμη ετέρα νεάνις θέλει επιστατεί εις την οικονομίαν του Καταστήματος, έχουσα όλην αυτού την διαχείρησιν, κρατούσα εν ιδιατέρω βιβλίω καταγραφήν όλων του προς κατανάλωσιν εισερχομένου και διανεμομένου υλικού, και άπασαν την του Καταστήματος οικονομίαν, πάντοτε υπό την οδηγίαν της Διευθυντρίας.

17ον Είναι υποχρεωμέναι όλαι αι νεανίδες, προς εξάσκησίν των, να σιδηρόνωσι τα φορέματά των, να κόπτωσι και να ράπτωσιν όχι μόνον γυναικεία, αλλά και ανδρίκια ιμάτια, και να εκτελώσιν όσα γυναικεία χειροτεχνήματα η Διευθύντρια ήθελε κρίνει εύλογον.

18ον Αι διδασκόμεναι κατά μεν την πρώτην εξαμηνίαν εισέρχονται εις το σπουδαστήριον την 9 ώραν π.μ. Αναχωρούσι διά το γεύμα των την μίαν και ημίσειαν μ.μ. επιστρέφουσι τας 3 και μένουσι μέχρι των 5. Κατά δε την δευτέραν εισέρχονται εις το σπουδαστήριον τας 8, και αναχωρούσι τας δύο μ.μ. διά το γεύμα των, επιστρέφουσι δε τας 4 μέχρι των 6 1/2 καθ' ην ώραν το Κατάστημα κλείει.

19ον Όσα εκάστη νεάνις εργάζεται, μη λαμβάνουσα το υλικόν από τους γονείς της, είναι υπέρ του Καταστήματος.

20ον Εις το Σχολείον και εις την Τράπεζαν θέλει υπάρχει διαφορά εις τα καθίσματα, αναλόγως της αξίας, της προόδου, και της καλής διαγωγής.

21ον Αι μάλλον προοδεύουσαι μαθήτριαι θέλουν διδάσκει τας ήττον προωδευμένας.

22ον Μαθήματα διδασκόμενα εις το Κατάστημα είναι:

Α΄ον Ιερά Κατήχησις.

Σελ. 138
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/139.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Β΄ον Αρχαί Ηθικής.

Γ'ον Ελληνική Γλώσσα και Ελληνική Φιλολογία.

Δ'ον Αγγλική Γλώσσα.

Ε'ον Γαλλική Γλώσσα.

ς'ον Αριθμητική.

Ζ'ον Στοιχεία Ελληνικής και Γενικής Ιστορίας.

Η΄ον Γεωγραφία.

Θ΄ον Καλλιγραφία.

Ι'ον Σχεδιογραφία.

ΙΑ΄ον Μουσική.

ΙΒ'ον Χορός.

ΙΓ΄ον Χειροτεχνήματα.

ΙΔ΄ον Οικιακή Οικονομία.

ΙΕ'ον Παιδαγωγική και Οικονομική ανατομία.

23ον Εν γένει η διαίρεσις γίνεται κατά την ηλικίαν των νεανίδων, έχοντος όμως πάντοτε του Διευθυντού υπ' όψιν, μετά τας ανηκούσας εξετάσεις, τας γνώσεις, και την νοητικήν αυτών ανάπτυξιν.

24ον Ως προς την ηλικίαν η διαίρεσις είναι η ακόλουθος:

Α'. Κλάσις

Από τα 6 έως τα 9 έτη

Γύμνασις εις το ορθώς Ελληνιστί αναγινώσκειν και γράφειν.

Ελληνική Γλώσσα.

Χειροτεχνήματα.

Β'. Κλάσις

Από τα 9 έως τα 12έτη

Ελληνική Γλώσσα.

Γύμνασις εις έκθεσιν θεμάτων.

Πολιτική Γεωγραφία της Ελλάδος αρχαία και νεωτέρα.

Κατήχησις της Ορθοδόξου πίστεως.

Χειροτεχνήματα.

Γ'. Κλάσις.

Από τα 12 έτη και επέκεινα

Κατήχησις της Ορθοδόξου πίστεως.

Ηθική.

Ελληνική Γλώσσα, και Ελληνική Φιλολογία.

Γύμνασις εις έκθεσιν θεμάτων.

Αγγλική Γλώσσα.

Σελ. 139
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/140.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Γαλλική Γλώσσα.

Αριθμητική.

Ελληνική Ιστορία.

Πολιτική Γεωγραφία της Ευρώπης.

Συνοπτική Γενική Ιστορία.

Μουσική.

Χορός.

Σχεδιογραφία.

Χειροτεχνήματα, και άσκησις εις τα της οικιακής οικονομίας.

Και τέλος Παιδαγωγική και Οικονομική ανατομία.

25ον Οι διάφοροι διδάσκαλοι θέλουν προμηθεύεσθαι κατά τας ανάγκας των κορασίων. Τα δε μαθήματα, και αι γυναικείαι ασχολήσεις γίνονται κατά προσδιωρισμένας ώρας υπό της Διευθυντρίας.

26ον Μόλις συμπληρωθή ο αρμόδιος αριθμός των υποτρόφων, ίνα ανταποκριθή εις τα αναγκαία έξοδα, θέλει ανοίξει το Κατάστημα, προηγουμένης δηλοποιήσεως εις την εφημερίδα.

27ον Αι ενιαύσιοι δημόσιαι εξετάσεις γίνονται κατά τας αρχάς εκάστου Σεπτεμβρίου μηνός, αι δε λεπτομέρειαι των εξετάσεων θέλουν κανονισθή εγκαίρως υπό του Διευθυντού.

28ον Μουσικήν, χορόν, και σχεδιογραφίαν διδάσκονται μόνον όσα των κορασίων προπληρόνουσι τα επί τούτοις ωρισμένα δίδακτρα.

29ον Η Διευθύντρια θέλει κατοικεί πάντοτε εντός του Καταστήματος, θέλει φροντίζει περί της ακριβούς εκτελέσεως των διατεταγμένων και διαταχθησομένων παρά του Διευθυντού· θέλει προσέχει με θρησκευτικόν αίσθημα παν ό,τι αφορά τα κοράσια, την ηθικήν και νοητικήν αυτών ανάπτυξιν, τον εξευγενισμόν των ηθών, και τον τρόπον αυτών, και τον ευτρεπισμόν· θέλει συμπορεύεσθαι μετ' αυτών εις την Εκκλησίαν, και παρευρίσκεσθαι εις τας παραδόσεις, εις την τράπεζαν, εις την σωμασκίαν, εις τον περίπατον εκτός του Καταστήματος, όταν τούτο ήναι αναγκαίον· θέλει φροντίζει όπως τα κοράσια, οι υπάλληλοι, αι επιμελήτριαι, και αι υπηρέτριαι εκπληρώσι μετά προσοχής και ακριβείας τα καθημερινά αυτών καθήκοντα· θέλει κρατεί κατάλογον των φερομένων πραγμάτων εις χρήσιν των κορασίων, ή του Καταστήματος, και διορίζει την απαιτουμένην υπηρεσίαν.

30ον Εκτός της Διευθυντρίας θέλει είναι και αι αρμόδιαι επιμελήτριαι, των οποίων τα χρέη κανονίζονται υπό του Διευθυντού.

31ον Διά δε τας λεπτομερείας θέλει είναι ιδιαίτερος εσωτερικός κανονισμός.

Εν Κερκύρα, τη 25 Ιουλίου 1852 Ε.Α.

Σελ. 140
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 121
    11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

    συστημένον κυρίως προς μόρφωσιν διδασκαλισσών

    1842

    Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία

    ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

    ΤΟΥ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟΥ

    ΤΗΣ ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ

    §. Α'. Περί του σκοπού αυτού

    1. Το εν Αθήναις Διδασκαλείον της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας, είναι μεν συστημένον κυρίως προς μόρφωσιν διδασκαλισσών κατά την απόφασιν της τρίτης συνελεύσεως αυτής, δέχεται δε και έτερα κοράσια προς εκπαίδευσιν είτ' εν αυτώ διαιτώμενα είτ' έξωθεν φοιτώντα.

    §. Β'.

    Περί μαθημάτων

    1. Μαθήματα διδασκόμενα εν αυτώ είναι:

    α'. Ελληνική γλώσσα αρχαία και νεωτέρα· β'. Γαλλική γλώσσα· γ'. Ιερά ιστορία· δ'. Κατήχησις της ορθοδόξου ημών πίστεως· ε'. Χριστιανική ηθική· ς'. Αριθμητική και τα στοιχειωδέστερα της Γεωμετρίας· ζ'. Ελληνική και γενική ιστορία· η'. Γεωγραφία· θ'. Φυσιογραφία και Φυσική· ι'. Ωδική· ια'. Καλλιγραφία· ιβ'. Ιχνογραφία και ιγ'. Χειροτεχνήματα.

    2. Των ειρημένων μαθημάτων η περίοδος συμπληρούται εν τετραετία· διδάσκονται δε

    Ι. Tο μεν πρώτον έτος

    Καθ' εβδομ. ώρας

    α') Αι ομαλαί κλίσεις των ονομάτων και των ρημάτων της Ελληνικής

    ———————

    Αποσπάσματα. Αθήνα, τυπογραφείο "Η Μνημοσύνη", Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1842, σ. 2-19, 22-24. Ο Κανονισμός εγκρίθηκε από το συμβούλιο στις 21 Νοεμβρίου, κατά την ΛE' συνεδρίαση.