Συγγραφέας:Φουρναράκη, Ελένη
 
Τίτλος:Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
 
Υπότιτλος:Ελληνικοί προβληματισμοί (1830-1910). Ένα ανθολόγιο
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:11
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:630
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1830-1910
 
Περίληψη:Στον τόμο αυτό συγκεντρώθηκαν μαρτυρίες του ελληνικού προβληματισμού που διαμορφώθηκε γύρω από τη γυναικεία εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση τον 19ο αιώνα, αντλημένες από ένα ευρύ φάσμα πηγών. Το σώμα του ανθολογίου περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στην παιδαγωγική και κανονιστική φιλολογία, ενώ στην εισαγωγή επιχειρείται η επισήμανση των διαφοροποιήσεων και των εξελίξεων στις αντιλήψεις για το γυναικείο πρότυπο, μέσα από προσπάθεια απάντησης σε ερωτήματα όπως: Μέσα σε ποιες συγκυρίες ιδεολογικοπολιτικές αρθρώνεται ο σχετικός με τη γυναικεία εκπαίδευση κανονιστικός λόγος, ποιοι είναι οι φορείς του, μέσα σε ποια επιχειρηματολογία λειτουργεί, από ποιες προτάσεις συνοδεύεται και, βέβαια, ποια πρακτική τον ακολουθεί και μέσα σε ποιες ανάγκες κοινωνικές εντάσσεται.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 48.83 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 385-404 από: 634
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/385.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

οικογενειακή δυσαρμονία και κακοδαιμονία εν τη μέση τάξει των πολιτών

1889

Γ. Ν. Θεοτόκης

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΩΝ

Προς την Βουλήν

Ο μέγας πληθυσμός πολλών πόλεων του Κράτους, το οσημέραι προαγόμενον κοινωνικόν πνεύμα, και τα καθήκοντα, άτινα η κοινωνική θέσις τάξεών τινων πολιτών γεννώσιν εις αυτούς, επιβάλλουσιν επιτακτικώς την ίδρυσιν ανωτέρων παρθεναγωγείων. Υπάρχουσιν εν Ελλάδι 20 πόλεις, εν αις πρέπει να ιδρυθώσι πλήρη δημοτικά σχολεία θηλέων, τουτέστι σχολεία έχοντα 350-420 κοράσια και διδασκόμενα υπό έξ διδασκαλισσών. Μεταξύ των κορασίων τούτων πολλά, και ιδίως τα των ανωτέρων τάξεων του δημοτικού σχολείου, βεβαίως θα ανήκωσιν εις την μέσην τάξιν των πολιτών, εις τους αυτόθι παρεπιδημούντας υπαλλήλους και εις τους στρατιωτικούς. Η κοινωνική θέσις πάντων τούτων απαιτεί αναγκαίως, όπως τα κοράσια αυτών παιδευθώσιν παιδείαν ανωτέραν της εν τοις δημοτικοίς σχολείοις παρεχομένης, ίνα ούτω εκτός των άλλων και αρμονία τις υπάρξη μεταξύ της παιδείας αυτών και της παιδείας των γονέων και των αρρένων τέκνων της οικογενείας αυτών και ίνα ευκολυνθή και εναρμόνιος αποβή ο ανάλογος προς την κοινωνικήν θέσιν γάμος των θυγατέρων των οικογενειών τούτων.

Οι κατά τας επαρχίας τοιούτοι γονείς ευρίσκονται νυν εν μεγίστη αμηχανία ως προς την προσήκουσαν εις τας θυγατέρας αυτών παίδευσιν. Και αν μεν είναι πολύ εύποροι, μισθόνουσί τινα των εκεί διδασκάλων και παιδεύουσι τας θυγατέρας αυτών αντί αδρού μισθώματος παιδείαν τινά ατελή και ουχί την σκοπιμωτάτην· αν δε δεν είναι εύποροι, τήκονται βλέποντες τα κοράσια αυτών εν τραχύτητι και εν αμβλύτητι πνευματική αυξανόμενα· και ούτω γίνεται φθορά

———————

Εκπαιδευτικά Νομοσχέδια... Γεωργίου Θεοτόκη σ. 17-18.

25

Σελ. 385
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/386.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

μεν άσκοπος των χρημάτων των ευπόρων, λύπη δε και ανία εις την μέσην τάξιν, απροθυμία εις τους υπαλλήλους του να εργασθώσι μετά ζήλου, όπου ετάχθησαν, και κακόζηλος τάσις του να επισωρευθώσι πάντες εις Αθήνας· το δε πάντων δεινότατον, κοινωνικαί ανωμαλίαι ένεκα της κατά ποιόν και ποσόν ανίσου παιδεύσεως των αρρένων και θηλέων, οικογενειακή δυσαρμονία και κακοδαιμονία εν τη μέση τάξει των πολιτών ένεκα της ανεπαρκούς διανοητικής και ηθικής διαμορφώσεως των κορασίων αυτών, αγωγή οικογενειακή ελλιπής ένεκα της ανεπαρκούς παιδείας των μητέρων και έλλειψις χάριτος και τρυφερότητος εις τας παντοδαπάς προς αλλήλους επικοινωνίας· διό λίαν ευχαρίστως οι τοιούτοι γονείς θα έβλεπον την ίδρυσιν ανωτέρων παρθεναγωγείων, και λίαν προθύμως θα κατέβαλλον 10 ή και πλείονας τούτων δραχμάς κατά μήνα διά την επαρκή και σκόπιμον εκπαίδευσιν των θυγατέρων αυτών.

Πάντων τούτων ένεκα ύψιστον καθήκον έχει το Κράτος να ιδρύση ανώτερα παρθεναγωγεία, ένθα υπάρχουσι πλήρη δημοτικά σχολεία θηλέων· διότι ενταύθα μάλιστα, ως εικός, παρουσιάζονται ένεκα της πληθύος της μεγάλης των κατοίκων και αι ανωτέρω διαγραφείσαι κοινωνικαί ανάγκαι. Έτι δε διά της ιδρύσεως των τοιούτων παρθεναγωγείων, δι' α εις ουδεμίαν σχεδόν δαπάνην θα καθυποβληθή το Κράτος ως εκ των επιβαλλομένων διδάκτρων, θα διευκολυνθή και θα εξυψωθή πολύ και το έργον των διδασκαλείων των θηλέων· διότι πλην του ότι θα καθίσταται ούτω δυνατόν επαρκώς να προπαιδευθώσιν αι μέλλουσαι να σπουδάσωσιν εις αυτά, αλλ' επειδή θα ήναι αι προσερχόμεναι εκάστοτε πλειότεραι των απαιτουμένων διά την συγκρότησιν εκάστης τάξεως, θα ήναι δυνατόν μεταξύ των καλών να εκλέγωνται αι καλλίτεραι εκάστοτε.

Η παρεχομένη τοις κορασίοις παιδεία εν τοις ανωτέροις παρθεναγωγείοις κατά το προκείμενον νομοσχέδιον είναι σύμφωνος άμα μεν προς τον σκοπόν, ον έχουσι τα κοράσια εν τω βίω τούτω, άμα δε προς το φύλον, εις ο ανήκουσιν. Θα παιδευθώσι τα κοράσια ανωτέραν παιδείαν εν τω ευαγγελίω, τη μητρική γλώσση, τη καλλιτεχνία, τοις εργοχείροις, τη γυμναστική, τη εθνική ιστορία· διότι τοιαύτην παιδείαν η τε φύσις και ο προορισμός αυτών απαιτεί.

Εν Αθήναις τη 2 Δεκεμβρίου 1889.

Ο Υπουργός των εκκλ. και της δημ. εκπαιδεύσεως

Γ. Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

Σελ. 386
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/387.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

λίαν πενιχρόν και δυσανάλογον προς τας απαιτήσεις των νυν καιρών

1890

Ελληνικός Διδασκαλικός Σύλλογος

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

ΤΟ ΠΕΡΙ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟΥ ΘΗΛΕΩΝ EN ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΩ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Η παρά της Κυβερνήσεως ίδρυσις ιδίου Διδασκαλείου θηλέων εν Μεσολογγίω και η κατάργησις των μέχρι τούδε λειτουργούντων προσείλκυσεν ιδιαιτέρως την προσοχήν ημών· διότι ως γνωστόν εν Αθήναις και εν Κερκύρα λειτουργούσιν από πολλών ετών 2 ή μάλλον 4 Διδασκαλεία θηλέων της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, ήτις ουδέν ίδιον χρηματιστικόν σκοπόν επιδιώκουσα τουναντίον μάλιστα χάριν της εκπαιδεύσεως των γυναικών της Ελλάδος, ήτις είναι και ο μόνος αυτής σκοπός, και εκ των ιδίων κεφαλαίων δαπανώσα, ανέλαβε πάνυ προθύμως εκτελούσα προγράμματα και κανονισμούς του Υπουργείου της Παιδείας να μορφώνη περί τας 150 διδασκαλίσσας κατ' έτος δωρεάν και ούτως εξοικονομεί εις το έθνος περί τας 150 χιλιάδας δραχμών κατ' έτος. Τοιαύτην μεγάλην δωρεάν της Φιλεκπ. Εταιρείας αποκρούσασα διά των παρόντων νομοσχεδίων η Κυβέρνησις ομολογεί ότι παρασκευάζει τελειότερόν τι να προσφέρη εις το έθνος. Διά τούτο ας εξετάσωμεν τα γενόμενα προς τα γενησόμενα εν τοις Διδασκαλείοις των θηλέων κατά τα προγράμματα και κατά το προσωπικόν και κατά τους όρους της παραδοχής των μαθητριών, ίνα ίδωμεν υπέρ τίνος κλίνει η πλάστιγξ.

Αρσάκειον Νέον Διδασκαλείον κατά τα Νομοσχέδια
1. Αρχαία Ελληνική γλώσσα όχι

———————

Αναδημοσιεύεται από το περιοδικό Πλάτων (όργανο του Ελληνικού Διδασκαλικού Συλλόγου), έτος ΙΒ', τχ. Α-Γ', 1890, σ. 82-95· κριτική του Ε.Δ.Σ. στα νομοσχέδια του Γ. Θεοτόκη για την ίδρυση δημόσιων δευτεροβάθμιων παρθεναγωγείων και διδασκαλείου θηλέων.

Σελ. 387
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/388.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών
2. Νέα Ελληνική γλώσσα Μητρική γλώσσα
3. Γαλλική γλώσσα  όχι
4. Ελληνική Ιστορία Ελληνική Ιστορία
5. Παγκόσμιος Ιστορία όχι
6. Κοσμογραφία όχι
7. Πρακτική Αριθμητική Αριθμητική
8. Γεωμετρία Γεωμετρία
9. Υγιεινή Υγιεινή
10. Φυσική Ιστορία Φυσική Ιστορία
11. Χημεία όχι
12. Φυσική όχι
13. Γεωγραφία Γεωγραφία
14. Ιερά Ιστορία όχι
15. Ερμηνεία Ευαγγελίου Ευαγγέλιον
16. Κατήχησις όχι
17. Ηθική όχι
18. Εκκλησιαστική Ιστορία όχι
19. Παιδαγωγικά Παιδαγωγικά
20. Ψυχολογία όχι
21. Λογική όχι
22. Ωδική Ωδική
23. Καλλιγραφία Καλλιγραφία
24. Ιχνογραφία Ιχνογραφία
25. Χειροτεχνήματα Χειροτεχνήματα
26. Οικιακή οικονομία Οικιακή οικονομία
27.                όχι Κλειδοκύμβαλον
28. Μεθοδικαί ασκήσεις. Μεθοδικαί ασκήσεις
29. Παιδαγωγική συνεδρία όχι

Απλή τις παραβολή των δύο αυτών προγραμμάτων πείθει πάντα, ότι εν τω προγράμματι των νέων Διδασκαλείων παραλείπεται το πλείστον μέρος των θρησκευτικών μαθημάτων, υποθέτομεν ότι η Κυβέρνησις επιθυμεί και πρέπει να κάμη θρησκευτικωτέραν την εκπαίδευσιν των γυναικών. Αλλ' η αποκοπή των πλείστων θρησκευτικών μαθημάτων, ο αποκλεισμός της Π. Διαθήκης, των Πράξεων και των Επιστολών των Αποστόλων, της Εκκλησιαστικής Ιστορίας, της Κατηχήσεως, δεν συντελεί εις τον σκοπόν της. Μάλιστα άγεταί τις, αναγινώσκων το νομοσχέδιον, καθ' ο τα θρησκευτικά διδάσκει ο καθ. των Ελληνικών, ή ο καθ. των Παιδαγωγικών (όρα άρθρ. 8 και 12), εν ω έχομεν πλήθος ικανών καθηγητών των θρησκευτικών μαθημάτων, να πιστεύση ότι υπολανθάνει υποτίμησις της μορφωτικής δυνάμεως των θρησκευτικών 

Σελ. 388
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/389.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

μαθημάτων. Νομίζομεν ότι έχομεν καθήκον, να διαμαρτυρηθώμεν κατά τοιαύτης υποτιμήσεως των θρησκευτικών μαθημάτων, να προκαλέσωμεν δε την προσοχήν της Βουλής επί γεγονότος, μέλλοντος σπουδαίως να επιδράση εις την μέλλουσαν τύχην του έθνους. Παραλείπεται η αρχαία γλώσσα, ήτις είναι απαραίτητον στοιχείον μορφώσεως καθόλου, μάλιστα δε προς ορθήν διαχείρισιν της νέας ημών γλώσσης. Το νομοσχέδιον και η έκθεσις εξαίρουσι, πολύ, ως μάθημα ίδιον, το Ευαγγέλιον. Αλλ' αφ' ου αποκλείεται αρχαία γλώσσα, εις ποίαν γλώσσαν θα αναγνωσθή το Ευαγγέλιον; Εις την Γαλλικήν βεβαίως όχι, ουδέ εις τας μεταφράσεις των Ιεραποστόλων. Αν δε λάβωμεν υπ' όψει ότι ο καθηγητής των Ελληνικών θα διδάσκη τούτο, δικαιούμεθα να συμπεράνωμεν ότι θα αναγινώσκηται εις την πρωτότυπον γλώσσαν. Αλλ' η αρχαία Ελληνική είναι απηγορευμένη. Πώς συμβιβάζεται απαγόρευσις της αρχαίας Ελληνικής γλώσσης και απαίτησις άμα να αναγινώσκηται το Ευαγγέλιον εις την αρχαίαν γλώσσαν;

Παραλείπεται η Φυσική, εκ των σπουδαίων και παιδευτικών και χρησιμωτάτων μαθημάτων των σχολείων. Πολλά αντικείμενα, π.χ. τα ωρολόγια, τα επιπλέοντα σώματα, η ευστάθεια των σωμάτων, η βροχή, η χιών, η δρόσος, η ηχώ, το ουράνιον τόξον, ο πάγος, η βροντή, η αστραπή, η αναπηδώσα σφαίρα, το θερμόμετρον κλπ. είναι εις όλους από της μικράς ηλικίας γνωστά. Πλείστα δε οίον η ατμομηχανή, ο τηλέγραφος, αι αντλίαι, ο ηλεκτρισμός, οι μοχλοί, ο φακός, το μικροσκόπιον, το τηλεσκόπιον, ο μαγνητισμός, η γαλβανοπλαστική κλπ. είναι γνώσεις χρησιμώταται εις πάντα άνθρωπον τυχόντα μορφώσεως. Ωσαύτως παραλείπεται και η Χημεία. Δηλαδή αι γυναίκες να μη ηξεύρουν τί είναι οξυγόνον, τί ανθρακικόν οξύ, τί άζωτον, τί φωταέριον, τί φωσφόρον, τί χλώριον, τί καύσις, πώς λευκαίνονται και βάφονται έρια, πώς παρασκευάζεται ο σάπων, πώς γίνεται η ζύμωσις και μυρία άλλα ευρόντα γενικήν εφαρμογήν εν τω βίω. Είναι δε ανεξήγητος η τάσις αύτη του νομοσχεδίου, καθ' ον χρόνον τα μαθήματα της Φυσικής Ιστορίας και της Φυσικής και της Χημείας εορτάζουσι τον θρίαμβόν των εις όλα τα σχολεία και αυτά τα κατώτατα της Ευρώπης, εν Ελλάδι να ιδρύεται Σινικόν τείχος κατά των μαθημάτων αυτών και να ομιλώμεν μετά περιφρονήσεως περί της διδασκαλίας της Ζωολογίας, να μη θέτωμεν δε ουδέ 1 ώραν προς διδασκαλίαν της Φυσικής και της Χημείας, Και όμως η Υπουργική έκθεσις ομιλεί περί της μέχρι τούδε αντιλήψεως των σχολείων, ως απηρχαιωμένης, ως αντιλήψεως αναγομένης εις την εποχήν της Τουρκοκρατίας. Αν παραβάλη τις το πρόγραμμα του νομοσχεδίου, προς το πρόγραμμα της Κυβερνήσεως το εφαρμοζόμενον εις τα Διδασκαλεία της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, ευθύς βλέπει ποίον των δύο τούτων προγραμμάτων είναι όντως οπισθοδρομικόν.

Επίσης το νομοσχέδιον αποκλείει εκ του Διδασκαλείου των θηλέων την Ψυχολογίαν και Ηθικήν, άπερ έχει το πρόγραμμα του Αρσακείου. Σήμερον, ότε τους διδασκάλους θέλουν να παιδεύουν ούτως, ώστε να γινώσκουν τί θέλουν

Σελ. 389
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/390.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

και πώς δύνανται να φθάσουν εις τον σκοπόν των, ο αποκλεισμός της Ψυχολογίας και της Ηθικής είναι επίμονος επικάλυψις των οφθαλμών του διδασκάλου, ίνα μη βλέπη τί συμβαίνει, είναι επαναφορά αυτών εις την απαιδευσίαν και εις τον μηχανισμόν. Ορθή ανατροφή επιτυγχάνεται δι' ορθής αντιλήψεως της ψυχικής καταστάσεως του παιδευομένου και της κατά την ψυχικήν ταύτην κατάστασιν προσαρμογής της διδασκαλίας. Αλλά πάντα ταύτα προϋποθέτουσι λεπτομερή της Ψυχολογίας διδασκαλίαν. Και διά τούτο δεν δυνάμεθα να παραδεχθώμεν ότι ο συντάξας το νομοσχέδιον υποτίμησε την σημασίαν της Ψυχολογίας και της Ηθικής, αλλ' ότι μάλλον εκ παραδρομής παρέλειψε ν' αναγράψη και τα μαθήματα ταύτα.

Επίσης σπουδαίαν παράλειψιν θεωρούμεν ότι η διδασκαλία της Ιστορίας περιορίζεται εις την Ελληνικήν μόνον Ιστορίαν. Όσον μορφωτική και αν είναι η ημετέρα Ιστορία, είναι όμως αδικαιολόγητος εγωισμός να μη γίνεται λόγος περί των αρχαίων εθνών, ων η Ιστορία συμπλέκεται πολλαχού προς την Ελληνικήν Ιστορίαν, να μη αναφέρωνται γεγονότα εκ της Ρωμαϊκής Ιστορίας, ήτις έχει πολλούς εξαιρέτους χαρακτήρας και ανδρών αλλά και γυναικών να επιδείξη, να μη αναφέρωνται γεγονότα εκ της Ιστορίας του Μεσαιώνος και των άλλων εθνών, π.χ. η ανακάλυψις της Αμερικής, η θρησκευτική μεταρρύθμισις, οι εν Αμερική πόλεμοι υπέρ της ανεξαρτησίας, η Γαλλική επανάστασις και τόσα άλλα γεγονότα παγκοσμίου σημασίας. Εν τοις Ευρωπαϊκοίς σχολείοις τοιαύτα γεγονότα διδάσκονται εν τοις δημοτικοίς σχολείοις, παρ' ημίν δε είναι αδικαιολόγητον να μη διδάσκωνται ούτε εν τω Διδασκαλείω των θηλέων.

Επίσης ηδυνάμεθα να αναφέρωμεν και άλλα μειονεκτήματα του νέου προγράμματος του Διδασκαλείου των θηλέων. Τούτο όμως δεν δυνάμεθα να μη αναφέρωμεν ότι αι υποδειγματικαί και δοκιμαστικαί διδασκαλίαι γίνονται μόνον εν τη τελευταία τάξει, εν ω κατά το παλαιόν πρόγραμμα του Διδασκαλείου των θηλέων άρχονται ήδη από της προτελευταίας τάξεως, και τούτο θεωρούμεν το ορθότερον. Μάλιστα επιθυμούμεν εν τη τάξει ταύτη να αυξηθή ο αριθμός των ωρών και ει δυνατόν να επανέλθωμεν εις το από 25 Μαΐου 1878 Β. Διάταγμα το κανονίζον την κατά τάξεις κατατομήν των μαθημάτων του Διδασκαλείου με προσθήκην 1 ώρας ακόμη, το ορίζον 4 ώρας την εβδομάδα διά την διδασκαλίαν της Μεθοδολογίας και των υποδειγματικών και δοκιμαστικών διδασκαλιών εν τη προτελευταία τάξει. Δι' αυτού του τρόπου θα έχωμεν μαθητάς επισταμένους τί θα διδάξωσι και πώς θα διδάξωσι τούτο, όταν αναλάβωσι διδασκαλίαν εν τη τελευταία τάξει, ένθα πρόκειται να αποκτήσωσιν ουχί γνώσιν της μεθοδικής διδασκαλίας, αλλά τριβήν και δεξιότητα εις αυτήν. Εάν διαταχθώσιν ούτω τα παιδαγωγικά, θα αποφύγωμεν και την εν τη Γ' τάξει συσσώρευσιν των πολλών ωρών πρακτικής διδασκαλίας, ήτις αναβιβάζεται διά του άρθρου 7 εις 18 ώρας και όπερ οφείλομεν να χαρακτηρίσωμεν ως αντιπαιδαγωγικόν και ανεφάρμοστον.

Σελ. 390
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/391.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Ως προς δε το προσωπικόν και την κατανομήν των μαθημάτων το νομοσχέδιον περιπίπτει εις πλάνας τοσούτον απτάς, ώστε, εάν εφαρμοσθή, τούτο και μόνον θα επιφέρη την πλήρη του Διδασκαλείου αποσύνθεσιν. Εν ω δε εν τοις Διδασκαλείοις των αρρένων απαιτείται ο διευθυντής να είναι διδάκτωρ της Φιλοσοφίας και 5ετή έχων υπηρεσίαν, εν τω Διδασκαλείω των θηλέων αρκεί μία απλή διδασκάλισσα χρηματίσασα διευθύντρια επί 5 έτη ενός πλήρους Παρθεναγωγείου και γινώσκουσα μίαν ευρωπαϊκήν γλώσσαν π.χ. Ιταλικήν, Ρωσσικήν, Σερβικήν, Ρουμανικήν, Τουρκικήν (όρα αρθρ. 10). Αλλ' εν σελίδι 15 η έκθεσις αναφέρει αυτολεξεί ταύτα: "Η δε βιαιότης, η τραχύτης, η οργή, η ειρωνεία, ο χλευασμός, η σκαιότης και η χαλεπότης είναι οι επικρατέστεροι παιδευτικοί τρόποι, δι' ων παιδεύονται εν τοις σχολείοις υπό των διδασκαλισσών αυτών αι Ελληνίδες. Ο αποστοματισμός δε ο άλογος και η αντιγραφή η μηχανική και η εργασία η υπέρμετρος είναι αι συνηθέσταται μέθοδοι της διδασκαλίας. Και διά τούτο καθόλου ειπείν εν τοις σχολείοις αυτών αι Ελληνίδες οιονεί συστηματικώς απαμβλύνονται τον νουν, αποσκληρύνονται το ήθος, μαραίνονται το σώμα, αφανίζονται την υγείαν, αποβαρβαρούνται την ευαισθησίαν, αποβάλλουν την φαιδρότητα, την χάριν και την γλαφυρίαν και απογυμνώνται της θηλότητος αυτών δεινώς ούτως εκ της κατά φύσιν έξεως περιστρεφόμεναι και σφόδρα δυσάρεστοι και δύσχρηστοι εις τον βίον αυτών γινόμεναι και ήκιστα προς την επιτέλεσιν των δι' αυτών υπό της πολιτείας σκοπουμένων παρασκευαζόμεναι" (όρα Εκπαιδ. Νομοσχέδ. σελ.15).

Δεν δυνάμεθα δε να κατανοήσωμεν, πώς αι διά τοσούτων μελανών χρωμάτων χαρακτηριζόμεναι διδασκάλισσαι δύνανται να ανυψωθούν μέχρι της θέσεως μιας διευθυντρίας του Διδασκαλείου! Το Αρσάκειον, ου την αντικατάστασιν ζητεί το νομοσχέδιον, έχει μεν και τούτο διευθύντριαν διά την εσωτερικήν τάξιν του σχολείου με πλείονα αναμφιβόλως προσόντα ή όσα ζητεί το παρόν νομοσχέδιον, αλλά την επιστημονικήν διεύθυνσιν έχει αναθέσει εις ίδιον πρόσωπον, τον επόπτην, όστις μετά του συλλόγου των καθηγητών εκτελεί πάντα τα καθήκοντα του Διευθυντού. Ώστε εν τω Αρσακείω και διά της εκλογής του διευθυντού το Διδασκαλείον των θηλέων δεν ίσταται εν κατωτέρα μοίρα του Διδασκαλείου των αρρένων. Τί δε να είπωμεν περί του λοιπού προσωπικού; Καθηγηταί διορίζονται δύο, ων ο μεν της Φιλολογίας (όρα άρθρ. 11 σελ.16 και άρθρ. 12 σελ.12) με αποδείξεις παιδαγωγικών σπουδών, ο δε του φυσικού ή μαθηματικού τμήματος. Τούτων ο μεν της Φιλολογίας θα διδάσκη τα Παιδαγωγικά, ο δε του φυσικού τμήματος τα άλλα μαθήματα. Ωσαύτως διορίζονται και τρεις διδασκάλισσαι, ων η μεν μία θα διδάσκη Καλλιγραφίαν, Ιχνογραφίαν, Γυμναστικήν, Αριθμητικήν και Γεωμετρίαν. Δεν βλέπομεν οποία σχέσις υπάρχει μεταξύ Γυμναστικής και Καλλιγραφίας, ώστε να συνδέωνται διά ρητής διατάξεως του Νόμου μαθήματα φύσει ασύνδετα εις έν και το αυτό πρόσωπον, ουδέ δυνάμεθα να πεισθώμεν ότι η ισχύς των μυών του γυμναστικού είναι 

Σελ. 391
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/392.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

απαραίτητος όρος καλλιγραφικής δεινότητος! Τοιαύτη όμως αλλόκοτος σύνδεσις πολλών πραγμάτων ανομοίων ευρίσκεται πολλαχού του νομοσχεδίου και δεν θεωρούμεν άσκοπον να προκαλέσωμεν την προσοχήν του αναγνώστου επί του παραδόξου τούτου φαινομένου, αύτη η διδασκάλισσα η διευθύνουσα το ανώτερον παρθεναγωγείον διδάσκει Ευαγγέλιον (όρα σελ. 10 αρθρ. 10 εδ. α), ο καθηγητής του ανωτέρου Παρθεναγωγείου διδάσκει Υγιεινήν, Γεωμετρίαν και Γυμναστικήν (εδ. α. εδ. ε).

Ως προς δε τον χρόνον της διδασκαλίας των μαθημάτων το νομοσχέδιον (άρθρ. 6 σελ.16) ορίζει 42 ώρας καθ' εβδομάδα ο.έ. 7 ώρας καθ' εκάστην. Εκπληττόμεθα διά το πολύωρον τούτο της διδασκαλίας, πρώτον μεν διότι νομίζομεν ότι 5 ωρών πνευματική ασχολία είναι αρκετή (Ο Wirchow διάσημος ιατρός του Βερολίνου είπεν ότι 6 ώρας καθ' εκάστην διδασκαλία εν τοις σχολείοις είναι κακούργημα) και δεύτερον, διότι η έκθεσις κατακρίνει το Αρσάκειον και τα άλλα σχολεία των θηλέων διά την υπέρμετρον εργασίαν, εν ω ταύτα δεν ώρισαν ποτέ χρόνον εργασίας ανώτερον των 32 ωρών καθ' εβδομάδα και μόνον εις σπανιωτάτας περιστάσεις επεξέτειναν αυτόν μέχρι των 36 ωρών καθ' εβδομάδα.

Ως προς δε τους όρους της παραδοχής μαθητριών, ούτοι είναι τοιούτοι, ώστε να δυσκολεύσωσιν ευθύς εξ αρχής την εις το Διδασκαλείον φοίτησιν μαθητριών. Και πρώτον αι γνώσεις αι απαιτούμεναι, όσας έχουσιν οι καλοί μαθηταί της α' τάξεως των παρ' ημίν γυμνασίων, είναι και πολλαί και άχρηστοι διά μίαν διδασκάλισσαν κατά το πνεύμα του νομοσχεδίου του Διδασκαλείου των θηλέων. Πρώτον τί χρησιμεύει η Αρχαία Γλώσσα, αφ' ου κατά το νομοσχέδιον ούτε εις τα ανώτερα παρθεναγωγεία διδάσκεται, ούτε εις το Διδασκαλείον των θηλέων. Τί χρησιμεύουν τα Λατινικά; τί χρησιμεύει, η Θεωρητική Αριθμητική; Τί χρησιμεύει η Καλλιγραφία ως όρος απαραίτητος παραδοχής, αφ' ου δεν διδάσκεται εις τα ανώτερα παρθεναγωγεία, εξ ων ο νομοθέτης παραλαμβάνει τας μαθητρίας και αφ' ου θα διδαχθώσιν αυτήν εις το Διδασκαλείον!

Αλλά και τα τροφεία 600 δραχμάς κατ' έτος εκτός των προς ύπνον και των ενδυμάτων είναι διά την Ελλάδα παρά πολλά. Δυνάμεθα να βεβαιώσωμεν διά του θετικωτέρου τρόπου ότι εν ταις επαρχίαις ο δυνάμενος να διαθέση 2 χιλ. δραχμών προς εκπαίδευσιν της κόρης του είναι εύπορος και ουδέποτε θα αποφασίση να κάμη την κόρην του διδασκάλισσαν. Αν εκ του Αρσακείου εξέρχονται πολλαί διδασκάλισσαι κατ' έτος, τούτο προέρχεται εκ των ευκολιών, ας το κατάστημα παρέχει και διά των ηλαττωμένων διδάκτρων και διά των υποτροφιών και το σπουδαιότερον ότι αι μαθήτριαι οικούσι πλησίον των γονέων των διατρεφόμεναι ομού με τα άλλα έξοδα της οικογενείας, όπερ δεν κάμει μεγάλην αίσθησιν εις τους γονείς. Δεν δυνάμεθα δε ενταύθα του λόγου γενόμενοι να μη εκφράσωμεν την θλίψιν μας διά τας εκφράσεις της υπουργικής εκθέσεως κατά των μαθητριών της Φιλ. Εταιρείας ότι είναι δήθεν κοράσια "της βαναύσου τάξεως,

Σελ. 392
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/393.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

των πλυντριών και των μαγειρισσών και των υπηρετριών, των δυσφημοτάτων εξαιρουμένων". Εκ πληροφοριών, ας ηρύσθημεν εκ του μαθητολογίου των εκπαιδευτηρίων της Φιλ. Εταιρείας δυνάμεθα διά του επισημοτέρου τρόπου να βεβαιώσωμεν ότι αι εις το διδασκαλικόν έργον αποδυόμεναι είναι ως επί το πλείστον κοράσια πτωχών οικογενειών, αλλά και κοράσια καθηγητών, ιερέων, διδασκάλων, ιατρών, λοχαγών, συνταγματαρχών, δηλ. τάξεως ανθρώπων ουδαμώς βαναύσου αλλ' εντίμου, ζητούσης διά της ασκήσεως εντίμου έργου, του διδασκαλικού, να πορισθώσι τα μέσα της συντηρήσεώς των. Αν δε και μεταξύ των μαθητριών τούτων είναι και κοράσια ευφυή, ων οι γονείς μετέρχονται έργα βιοποριστικά πενιχρά, ώστε μόλις να αποζώσιν εκ της καθ' ημέραν εργασίας είτε πλύνοντες είτε ράπτοντες είτε και υπηρετούντες, τούτο δεν είναι όνειδος, νομίζομεν των μαθητριών, ουδέ νομίζομεν δίκαιον να κλεισθώσιν εις τοιαύτας μαθητρίας αι θύραι του Διδασκαλείου, αλλά τουναντίον πρέπει να αναγνωρισθή η αρετή τοιούτων μαθητριών και να γείνωσι προθύμως δεκταί εις το Διδασκαλείον και να υποστηριχθώσι μάλιστα ως λίαν αξιεπαίνως πράττει η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία· διότι έχουσαι να παλαίωσι προς τοσαύτας δυσχερείας, δεν αποδειλιώσι, αλλ' αγωνίζονται γενναίως να ανυψωθώσιν εις την θέσιν διδασκαλίσσης και να ασκήσωσι συμφώνως προς την φύσιν και όχι την καταγωγήν αυτών έργον υψηλότερον και ευγενέστρον του πατρός των ή της μητρός των.

Αίσθησιν δε μεγάλην παρήγαγεν ημίν και ο μέγας μισθός των καθηγητών και διδασκάλων. Η διευθύντρια λαμβάνει 450 δραχμάς κατά μήνα έχουσα προς τω μισθώ τούτω και κατοικίαν και τροφήν και τα άλλα πάντα δωρεάν. Οι καθηγηταί λαμβάνουσι 500 δραχμάς κατά μήνα, η δε διδασκάλισσα των χειροτεχνημάτων 100 δραχμάς τον μήνα αν διδάσκη 1 ώραν την ημέραν, 200 δε δραχμάς αν διδάσκη 2 ώρας την ημέραν. Και Πακτωλός αν έρρεεν εις το δημόσιον ταμείον πάλιν έπρεπε να λάβωμεν υπ' όψιν ότι εν Αθήναις διδάσκουσι διδασκάλισσαι με 80 δραχμάς κατά μήνα εργαζόμεναι εν σχολείοις δι' όλης της ημέρας.

Εν τέλει δε καθιστώμεν τον αναγνώστην προσεκτικόν και επί του 31 άρθρου του νομοσχεδίου. Αφ' ου εις τα Διδασκαλεία θα προσέλθωσι μαθήτριαι εκ των ανωτέρων παρθεναγωγείων, τα οποία θα έχωσι 3ετή κυκλον μαθημάτων και οποία ήδη δεν έχομεν και αφ' ου επί 3 έτη θα μείνωσιν εκπαιδευόμεναι εν τω Διδασκαλείω αι νέαι διδασκάλισσαι, διατί μόνον 2 έτη επιτρέπεται εις τα νυν διδασκαλεία να παιδεύωσι διδασκαλίσσας και διατί όχι 6 έτη ; Τί θα γείνη τότε κατά το μεταξύ εξαετές διάστημα; δεν έχομεν ανάγκην τότε διδασκαλισσών;

Τοιαύτη είναι η κρίσις ημών επί του νομοσχεδίου περί του Διδασκαλείου των θηλέων, εξητάσαμεν τούτο λίαν επιμελώς και παρεβάλλομεν προς τους υπάρχοντας νόμους και κανονισμούς και εύρομεν αυτό καθ' εαυτό μεν ατελές, εν συγκρίσει δε προς τους διέποντας τα σχολεία νόμους και κανονισμούς τόσον ελλιπές, ώστε ως άνθρωποι ειδικώς ασχολούμενοι εις τα της εκπαιδεύσεως,

Σελ. 393
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/394.gif&w=600&h=393 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΕΙΚΟΝΑ

40. Μάθημα Χημείας στο Αρσάκειο

Σελ. 394
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/395.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

θεωρούμεν δυστύχημα διά τον τόπον, εάν διαρρυθμισθώσι κατά τοιούτο σχέδιον τα Διδασκαλεία των θηλέων. Ημείς ποθούμεν να βελτιωθώσι τα Διδασκαλεία, η δε βελτίωσις επέρχεται επί λίαν διαφόρων βάσεων και σκέψεων ή όσας εμφαίνει ημίν το προκείμενον νομοσχέδιον.

ΤΟ ΠΕΡΙ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΩΝ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Η επέκτασις της εκπαιδεύσεως των γυναικών και πέρα της καλουμένης δημοτικής εκπαιδεύσεως, γινομένη διά της ιδρύσεως ανωτέρων παρθεναγωγείων, είναι φαινόμενον λίαν ευχάριστον. Ως γνωστόν τα δημοτικά σχολεία των αρρένων ως και τα των κορασίων, κατά τον νόμον του έτους 1834 είχον ορισθή να έχωσιν εξαετή κύκλον μαθημάτων. Αλλά τότε, ότε η παίδευσις του λαού ωρίζετο τοιαύτη, αι Αθήναι, ων ο πληθυσμός ήδη αναβιβάζεται εις 110 χιλιάδας, δεν είχον πλείονας των 200 οικιών, μυρίαι δε ανάγκαι έθνους αρτισυστάτου και αναβιούντος μετά πολυετή εξολοθρευτικόν αγώνα προεκάλουν την προσοχήν της πολιτείας εις πράγματα τότε μάλλον των άλλων θεωρούμενα κατεπείγοντα. Αλλ' έκτοτε, ει και πολύς παρήλθε χρόνος, ει και ως προς την εκπαίδευσιν των αρρένων η πολιτεία έδειξεν υπερβολικήν μέριμναν πολλαπλασιάζουσα τα Ελληνικά σχολεία, αυξήσασα δε εις μέγαν βαθμόν τα γυμνάσια, εις τα σχολεία όμως των κορασίων εδείχθη φειδωλή και άστοργος. Και δημοτικά μεν σχολεία των κορασίων ίδρυσεν ευάριθμα, περί δε ανωτέρων παρθεναγωγείων ουδείς ουδέποτε εσκέφθη περί τούτου. Παντός επαίνου άξιοι είναι οι ιδρύσαντες πολλαχού της Ελλάδος ιδιωτικά ανώτερα εκπαιδευτήρια των κορασίων, μάλιστα δ' εν Αθήναις, εις α και εκ των απωτάτων μερών του Ελληνισμού προσέρχονται τα ευπορώτερα των κορασίων, ίνα τύχωσιν ανωτέρας τινός παιδείας. Αλλά τούτο θεραπεύει μικρόν μόνον μέρος του κακού. Τα πλείστα κοράσια της Ελλάδος μένουσιν εντελώς αγράμματα, ολίγα δε σχετικώς απολαύσουσι την πενιχράν παιδείαν, ην παρέχουσι τα ολίγα δημοτικά σχολεία των κορασίων, τα κατά κακήν παρεξήγησιν περιορίσαντα την μαθητείαν εις 4 έτη μόνον, ενώ ο νόμος του 1834 ορίζει αυτήν εξαετή. Και όμως αι γυναίκες έχουν να εκτελέσουν καθήκοντα, εφ' ων στηρίζεται όλος ο ανθρώπινος βίος. Εις τας χείρας αυτών είναι εμπεπιστευμένα τα ύψιστα αγαθά, τα τε αιώνια και επίγεια. Η γυνή είναι η ψυχή του οίκου. Πάντα τα ζητήματα και τα κοινωνικά και τα θρησκευτικά και τα πολιτικά και τα σχολικά, αν δεν ευρίσκωσιν απήχησιν εν τη οικογενεία, παρέρχονται και αφανίζονται ως παρέρχεται η αναψυκτική βροχή από τας ερήμους της Σαχάρας εκτάσεις. Αλλά διά να γίνηται τούτο πρέπει η γυνή να είναι 

Σελ. 395
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/396.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

πεπαιδευμένη. Η γυνή πρέπει να εννοή τα γινόμενα εν τω βίω, να εμψυχώνη, να συντρέχη του ανδρός της τους πόθους, τας τάσεις. Εκείνο, το οποίον παρά τοις πεπαιδευμένοις συνέχει ασφαλώς τον οικογενειακόν βίον είναι η των συζύγων αμοιβαία εκτίμησις απορρέουσα εκ της αμοιβαίας συνεννοήσεως. Και διά τούτο νομίζομεν αναγκαίον να επιστήσωμεν την προσοχήν του έθνους, εις την εγκύκλιον παιδείαν ου μόνον των ανδρών αλλά και των γυναικών του έθνους μας. Ας αποβλέψωμεν εις τα Γερμανικά κράτη! Η υπεροχή αυτών οφείλεται εις την καλήν εγκύκλιον παίδευσιν, ην λαμβάνουν εκεί και άνδρες και γυναίκες. Η καλή εγκύκλιος παίδευσις είναι η πολυσχιδής ρίζα, ήτις ου μόνον συγκρατεί το άτομον εις το έδαφος της επιστήμης, αλλά και παρέχει προς θρέψιν και ακμήν ποικίλους χυμούς. Επίτηδες εμακρηγορήσαμεν περί της αξίας τελειοτέρας εγκυκλίου παιδεύσεως των γυναικών, διότι ευρίσκομεν το ανώτερον παρθεναγωγείον, ως διατυπούται εν τω νομοσχεδίω, λίαν πενιχρόν και δυσανάλογον προς τας απαιτήσεις των νυν καιρών.

Και πρώτον ως προς το πρόγραμμα του ανωτέρου παρθεναγωγείου, τούτο είνε κατώτερον του προγράμματος των δημοτικών σχολείων.

Τα θρησκευτικά περιορίζονται μόνον εις το Ευαγγέλιον, ως να μη αναγνωρίζη η εκκλησία μας και άλλας ψυχοσωτηρίους θρησκευτικάς πηγάς. Η Παλαιά Διαθήκη, αι Πράξεις των Αποστόλων και αι Επιστολαί αυτών, η Εκκλησιαστική Ιστορία, η Χριστιανική Ηθική, εξ ων αντλεί διδάγματα και αυτό το δημοτικόν σχολείον διά τους μαθητάς, διά το ανώτερον παρθεναγωγείον είναι απηγορευμένα!

Η Αριθμητική, το χρησιμώτατον τούτο εις τον βίον και παιδευτικώτατον μάλιστα διά τας γυναίκας μάθημα κατά την ομολογίαν όλων των παιδαγωγών του κόσμου, εξεβλήθη εκ του προγράμματος του ανωτέρου παρθεναγωγείου! Αι φυσικαί επιστήμαι άπασαι αδυσωπήτως διά τον εξευγενισμόν φαίνεται και την ανύψωσιν και την επί της φύσεως κυριαρχίαν, ην παρέσχον εις τον άνθρωπον, και αίτινες πληρούσι τα προγράμματα όλων των παρθεναγωγείων του κόσμου, εκλείσθησαν, ως αι μωραί παρθένοι, έξω του κύκλου των μαθημάτων του ανωτέρου παρθεναγωγείου.

Η αρχαία γλώσσα, η Ελληνική, στοιχείον απαραίτητον μορφώσεως παντός ανωτέρου σχολείου εν Ελλάδι, αλλά και χρησιμώτατον προς κανονισμόν και πλουτισμόν της νέας Ελληνικής γλώσσης, δεν εύρεν τινά θέσιν εν τω προγράμματι του ανωτέρου παρθεναγωγείου! Εναντίον τοιαύτης χειρουργικής πράξεως του νομοθέτου νομίζομεν καθήκον να υψώσωμεν την φωνήν μας· διότι αποκλείεται εκ των σχολείων της ανωτέρας τάξεως της κοινωνίας το κατ' εξοχήν ανθρωπιστικόν μάθημα. Οι αρχαίοι Έλληνες είναι οι διδάσκαλοι του κόσμου εις πάσαν του βίου όψιν και εις το σπουδαίον και εις το αστείον και εις τας ευγενείς του πνεύματος απολαύσεις και εις τας ταπεινάς. Αυτοί έδειξαν, πώς πρέπει τις καλώς να ζη και πώς πρέπει τις καλώς να αποθνήσκη. Ο κατ' εξοχήν

Σελ. 396
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/397.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ανθρωπιστικός ούτος βίος των ημετέρων προγόνων απετυπώθη άριστα παρ' αυτών εις τα έργα της διανοίας και εις τα έργα της τέχνης αυτών. Μεγάλως εκπλήττει τον κόσμον η τελειότης των αγαλμάτων του Φειδίου, η τελειότης της αρχιτεκτονικής, κορυφωθείσα εν τω Παρθενώνι! Και καλλιτέχναι έξοχοι όλου του κόσμου μεταβαίνουσιν, ως εις προσκυνητήρια, ίνα διδαχθώσι νέους κανόνας της τέχνης, ίνα ζωογονηθώσι και ενθουσιασθώσιν εκ της θέας των θείων έργων της μεγαλοφυΐας! Αλλά δεν συμβαίνει παρόμοιόν τι και με τα έργα της διανοίας των μεγάλων ημών προγόνων; Η σπουδή της αρχαίας φιλολογίας και του αρχαίου καθόλου βίου των Ελλήνων ζωογονεί τα ευγενή σπέρματα του ανθρωπισμού εν τω ανθρώπω και φρονηματίζει αυτόν. Τοσούτον ο κόσμος όλος ο Ευρωπαϊκός είναι κατενθουσιασμένος εκ των απαραμίλλων έργων και του λόγου και της τέχνης των αρχαίων, ώστε σπουδαίοι παιδαγωγοί συμβουλεύουν εις την οικοδομήν και εις την διακόσμησιν των σχολείων να μιμηθώσι οι άνθρωποι την αρχιτεκτονικήν των Ελλήνων, ίνα εμπνευσθή εις τας τρυφεράς ψυχάς των νέων ο αληθής καλλιτεχνικός νους των αρχαίων και προφυλάξωσιν αυτούς από τας ακαλλείς παρεκτροπάς και πλάνας των νεωτέρων, οίαι εμφανίζονται εν τη τέχνη και εν ταις μυθιστορίαις αυτών. Ο μέγας παιδαγωγός και φιλόσοφος των νεωτέρων χρόνων, ο Έρβαρτος, προσκληθείς να διδάξη εν Ελβετία δύο τέκνα ευγενούς οικογενείας, ήρξατο να μορφώνη αυτά διά της διδασκαλίας της Οδυσσείας εν τω προτοτύπω. Η αρχαία κλασική φιλολογία έχει τούτο το πλεονέκτημα από την νεωτέραν κλασικήν φιλολογίαν των Ευρωπαϊκών εθνών, ότι εν αυτή ο κύκλος των σκέψεων είναι απλούστερος, διαφανέστερος και ψυχολογικώς εγγύτερος εις τους νέους, το ωραίον αυτών είναι και απλούν καταληπτόν. Αι ωραίαι έννοιαι διατυπούνται ευγενώς. Ευγενείς δε έννοιαι ευγενώς εκφραζόμεναι γεννώσιν εις την ψυχήν του αναγνώστου τα ουράνια συναισθήματα του αληθούς και του καλού και συναρπάζουσιν αυτόν και μεταφέρουσιν εις υψηλότερον και ανθρωπινώτερον βίον, οίον ημείς όλοι ποθούμεν και ευχόμεθα και εργαζόμεθα να ίδωμεν.

Ιδού διατί οι Ευρωπαίοι, ει και έχουσι κλασικά συγγράμματα εν τη γλώσση των, οποία ημείς εν τη νέα ημών φιλολογία δεν έχομεν να επιδείξωμεν, έχουσιν εν τοις σχολείοις των την ελληνικήν φιλολογίαν και ιστορίαν, εισάγουν εις τον βίον των την Ελληνικήν τέχνην, κανονίζουσι την γλώσσαν κατά τα υποδείγματα των αρχαίων, αποδέχονται τας εννοίας, τας φράσεις, τα σχήματα, τας μεταφοράς του λόγου των αρχαίων! Σας υπομιμνήσκομεν την μεγάλην αναγέννησιν των γραμμάτων εν Ιταλία διά της σπουδής των Ελλήνων και Ρωμαίων συγγραφέων, σας υπενθυμίζομεν την αναγέννησιν και ανακαίνισιν και ακμήν της Γερμανικής φιλολογίας και τέχνης διά της σπουδής της αρχαίας Ελληνικής φιλολογίας και τέχνης και της εφαρμογής των κανόνων αυτής εις τον Γερμανικόν βίον κατά τας συμβουλάς του Ερδάρου, του Λέσιγκ, και του Βίκκελμαν! Και εν ω τοσαύτην δύναμιν μορφωτικήν ομολογείται ότι έχει η σπουδή της

Σελ. 397
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/398.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

γλώσσης και του βίου των αρχαίων Ελλήνων, εν Ελλάδι σήμερον, ότε καθήκον έχομεν διά της εξευρέσεως απλουστέρων μεθόδων της διδασκαλίας να μεταγγίσωμεν αφθονώτερον τας ιδέας και την τέχνην του λόγου και τον βίον των αρχαίων εις τας ψυχάς των νέων, ακούεται παρά προσδοκίαν εκ των άνωθεν απαγορευτική διά τους αρχαίους Έλληνας εις τα ανώτερα σχολεία της Ελλάδος φωνή! Τούτο πρέπει ο διδασκαλικός κόσμος να πολεμήση μετά θάρρους και ελπίδος εις την νίκην. Ούτε τον Παρθενώνα θα αφήσωμεν να γείνη ανεμόμυλος, ούτε την θέσιν του Ομήρου, του Ηροδότου, του Ξενοφώντος, του Πλάτωνος, του Δημοσθένους και των άλλων μεγάλων συγγραφέων της πατρίδος μας, να καταλάβωσιν αναγνωσματάρια, εστερημένα της κλασικής απλότητος και του ύψους του φρονήματος, α θαυμάζομεν παρά τοις παλαιοίς. Επίτηδες εμακρηγορήσαμεν επί του θέματος τούτου, διότι επιθυμούμεν και ημείς να προλάβωμεν τον μέγαν κίνδυνον, όστις επικρέμαται εις τα σχολεία της δυστυχούς αυτής χώρας.

Επίσης εν τω νομοσχεδίω η διδασκαλία της ιστορίας περιορίζεται εις μόνην την Ελληνικήν. Φρονούμεν ότι γεγονότα της παγκοσμίου ιστορίας, παγκόσμιον έχοντα σημασίαν, δεν πρέπει να μένωσιν άγνωστα εις τας κατά τα νομοσχέδια ευπαιδεύτους της Ελλάδος γυναίκας.

Αλλά και το προσωπικόν του ανωτέρου παρθεναγωγείου παρέχει ημίν πολλά τα μεμπτά. Δεν αποκρύπτομεν ότι την διεύθυνσιν τοιούτων ανωτέρων σχολείων επιθυμούμεν να ίδωμεν εις χείρας ανθρώπων επιστημόνων, εχόντων μείζονα προσόντα και παρεχόντων μείζονα εχέγγυα και προς διδασκαλίαν των σπουδαιοτέρων εν τω σχολείω μαθημάτων και προς αντίληψιν των αναγκών του εκπαιδευτηρίου και σκόπιμον τούτου διεύθυνσιν, ή όσα έχουσι αι δημοδιδασκάλισσαι έστω! Και τας τρεις υποστάσαι διαδοχικώς εξετάσεις! Ο διευθυντής εις όλα τα εκπαιδευτήρια πρέπει να διακρίνηται του λοιπού προσωπικού διά την αμφιλαφή παιδείαν του, διά τας γενικάς και φιλοσοφικάς γνώσεις του και διά τούτο φρονούμεν ότι πρέπει να είναι εκ των περί τα παιδαγωγικά ασχολουμένων, αφ' ου μάλιστα κατά το νομοσχέδιον πρόκειται να διδάξη παιδαγωγικήν. Ως έχει το πράγμα εν τω νομοσχεδίω η διευθύντρια μειονεκτεί των εν τω σχολείω καθηγητών, οίτινες εισί διδάκτορες, εκτός αν την θέσιν των καθηγητών καταλάβωσι κατά το αρθρ. 14 απόφοιτοι των Διδασκαλείων δημοδιδάσκαλοι. Αλλά τότε το ανώτερον παρθεναγωγείον είνε ανώτερον κατά το όνομα μόνον.

Νομίζομεν, ότι και η κατανομή των μαθημάτων δύναται να γείνη καλλίτερον, εκάστου καθηγητού ή διδασκάλου λαμβάνοντος όσα μαθήματα δύναται να διδάξη, αναγόμενα εις ένα και τον αυτόν κύκλον μαθημάτων και ουχί εις διαφόρους, π.χ. γυμναστικήν και γεωμετρίαν, όπερ παρ' ημίν σπανιώτατα ή ουδέποτε απαντά εν ενί και τω αυτώ προσώπω. Επίσης εκπλήττουσιν ημάς οι παχείς μισθοί και του άλλου προσωπικού, μάλιστα δε των διδασκαλισσών των

Σελ. 398
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/399.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

τεχνικών μαθημάτων. Ούτω η διευθύντρια, ήτις θα διδάσκη 1 το πολύ ώραν καθ' ημέραν θα λαμβάνη 300 δραχμάς τον μήνα και προς επίμετρον και δωρεάν κατοικίαν! Ωσαύτως η διδασκάλισσα των εργοχείρων, ήτις θα διδάσκη 1 1/2 ή το πολύ 2 ώρας καθ' ημέραν θα λαμβάνη 200 δρχ. η δε της Ωδικής και της Ιχνογραφίας, ήτις θα διδάσκη άλλας τόσας ώρας θα λαμβάνη 250 δρχ. κατά μήνα. Και εν ω το νομοσχέδιον παρέχει αφειδώς μεγάλους μισθούς, επιβάλλει μηνιαία δίδακτρα δρχ. 10 εις εκάστην μαθήτριαν, όπερ ούτε δίκαιον ούτε πρέπον είναι. Τα ανώτερα παρθεναγωγεία ανάγονται εις την μέσην εκπαίδευσιν, η δε μέση εκπαίδευσις κατά το Σύνταγμα παρέχεται δωρεάν.

Εκ της αναλύσεως ταύτης πείθεταί τις ότι το μόνον καλόν του νομοσχεδίου τούτου είναι η ιδέα, ήτις πρέπει να εξεύρη, άλλους τύπους προσφορωτέρους προς εφαρμογήν εν τω βίω. Αλλ' η εξεύρεσις των τύπων τούτων δεν είναι έργον ενός, αλλά πολλών ανδρών αρμοδίων προς τούτο.

Σελ. 399
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/400.gif&w=600&h=915 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΕΙΚΟΝΑ 41

Σελ. 400
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/401.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

τίνι δικαιώματι αποκλείετε την γυναίκα των θείων τούτων απολαύσεων! 

1890

Κ. Παρρέν

ΤΙ ΤΗΝ ΘΕΛΟΥΣΙΝ ΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΝ APXAIAN EΛΛHNIKHN

Τί την θέλουσιν αι γυναίκες την αρχαίαν Ελληνικήν και την Χημείαν, έλεγον μέχρι σήμερον πολλοί των πατέρων. Όταν υπανδρευθή η κόρη μου, δεν θα έχη ανάγκην να γνωρίζη τους αρχαίους συγγραφείς, ίνα είναι καλή οικοκυρά και αρέσκη εις τον σύζυγόν της.

Αυτά έλεγον οι πατέρες μόνον -και όχι όλοι. Σήμερον βλέπομεν την γνώμην ταύτην επιδοκιμαζομένην υπό του κ. υπουργού της παιδείας, όστις εις τι άρθρον του περί μέσης των θηλέων εκπαιδεύσεως νομοσχεδίου λέγει: Θα διδάσκωνται εν τω διδασκαλείω των θηλέων μόνον την καθομιλουμένην Ελληνικήν γλώσσαν και όχι την αρχαίαν, αλλ' ούτε χημείαν κ.τ.λ.

Ημείς αι μετ' ενθουσιασμού αποδεχθείσαι τα μεταρρυθμιστικά περί θηλείας εκπαιδεύσεως νομοσχέδια, ημείς αι παντί σθένει επιδιώξασαι την παροχήν μέσης εκπαιδεύσεως προς τας Ελληνίδας, δεν δυνάμεθα να μείνωμεν αδιάφοροι και απαθείς προ του άρθρου τούτου. Ήδη δ' ότε μελετώνται τα εν λόγω νομοσχέδια, καθήκον ημών θεωρούμεν να επιστήσωμεν επί του σημείου τούτου την προσοχήν των αρμοδίων. Πώς! καταργείται η διδασκαλία της αρχαίας γλώσσης, ίνα διδαχθή αντ' αυτής η καθομιλουμένη! Αλλ' επί τη βάσει τίνων κανόνων, τίνων συγγραφέων, ποίας νεωτέρας φιλολογικής νομοθεσίας! Και αφού η διδασκαλία της καθομιλουμένης συμπληρούται ήδη εις το δημοτικόν σχολείον, τί θα διδαχθή επί τριετίαν εις το διδασκαλείον η κόρη εκείνη, ήτις οφείλει να έχη απολυτήριον Α' γυμνασιακής τάξεως, ίνα καταταχθή εν αυτώ! Διατί δε η ασέβεια αύτη προς τους αρχαίους συγγραφείς, ή μάλλον διατί η καταφρόνησις αύτη προς την γυναίκα!

———————

Κ. Παρρέν, Εφημερίς των Κυριών, έτος Γ', αρ. 149, 21 Ιανουαρίου 1890, σ. 1-2. Ένα από τα άρθρα που η K. Παρρέν αφιερώνει στα σχετικά με τη γυναικεία εκπαίδευση νομοσχέδια του Γ. Ν. Θεοτόκη.

26 

Σελ. 401
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/402.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Μήπως η παρεχομένη αυτή εις το διδασκαλείον μόρφωσις αφορά εις τον αυτόν σκοπόν, εις ον και η οικογενειακή, ήτοι εις τον έγγαμον ή μάλλον εις τον συζυγικόν της κόρης βίον! Εάν δ' υποτεθή ότι τον αυτόν ο οίκος και το διδασκαλείον εξυπηρετούσι και επιδιώκουσι σκοπόν, τίς ανεπτυγμένος άνθρωπος δύναται να διισχυρισθή εις τον αιώνα μας, ότι εις το πρόσωπον της κόρης γονείς και παιδαγωγοί ουδέν άλλο οφείλουσι να βλέπωσι ή την μέλλουσαν σύζυγον! Περί ουδενός άλλου να μεριμνώσιν ή περί εκείνου, όπερ δύναται να αρέσκη και ικανοποιή τας ανάγκας του μέλλοντος συζύγου! Αλλά τούτο είναι αναχρονισμός, δι' ον δεν δύναται ή να ερυθριά πάσα κόρη, πάσα γυνή, αισθανομένη την ως ανθρωπίνου πλάσματος αξίαν της! Η κόρη λοιπόν μέχρι της χθες μεν διά τινας γονείς, σήμερον δε και διά την πολιτείαν δεν έχει πνεύμα χρήζον φύσει αναπτύξεως, δεν έχει καρδίαν δεομένην διαπλάσεως προς ιδίαν ευτυχίαν, προς ικανοποίησιν των ιδίων πνευματικών και ηθικών αναγκών! Δεν είναι όθεν και αυτή τέκνον του Θεού, έχον τα αυτά προς τα άρρενα δικαιώματα αναπτύξεως και μορφώσεως, πλουτισμού γνώσεων και διαπλάσεως της ψυχής, εάν μη θεωρηθή ως μέλλουσα του ανδρός σύντροφος! Ή μη ως οι Σίνναι απεφάσισαν και οι νεώτεροι Έλληνες να αρνηθώσιν αυτή ψυχήν ομοίαν του ανδρός αθάνατον και αιώνιον!

Ύπερθεν του τίτλου της συζύγου και της μητρός, τίτλων παροδικών και υπό της τύχης εξαρτωμένων, ους ο θάνατος εκμηδενίζει, η απουσία χαλαροί, η ασυμφωνία κατασυντρίβει, οίτινες ανήκουσιν εις ταύτας, χωρίς να ανήκωσιν εις εκείνας, υπάρχει διά την γυναίκα εις τίτλος υπέροχος, αιώνιος, μη υποβαλλόμενος εις ζυγόν, αλλά κυριεύων και προηγούμενος πάντων, ο τίτλος του ανθρωπίνου πλάσματος. Υπό τον τίτλον τούτον η γυνή έχει απαραβίαστον δικαίωμα εις τελείαν ανάπτυξιν του πνεύματος, εις τελείαν μόρφωσιν της καρδίας!

Εάν κρίνετε τους υιούς σας ή τους μαθητάς σας καταλλήλους, ίνα διδάσκωνται τα αριστουργήματα των προγόνων αυτών, να μετέχωσι πνευματικώς του ευγενούς εκείνων βίου, να λούωνται εις τα νάματα των αθανάτων εκείνων πηγών, να γεύωνται των γλυκυχύμων και μυροβόλων καρπών των επί τόσους αιώνας ανθούντων εκείνων λειμώνων, τίνι δικαιώματι αποκλείετε την γυναίκα των θείων τούτων απολαύσεων! Διατί τόση γλισχρότης περί την παροχήν καταλλήλου πνευματικής τροφής προς αυτήν;

Έχετε γυμνάσια τέλεια διά τα άρρενα, ιδρύσατε τοιαύτα και διά τα θήλεα. Η μάλλον ελαττώσατε τα των αρρένων, πολλά των οποίων μένουσιν άεργα ελλείψει μαθητών. Έχετε πολυτεχνείον, πρακτικά λύκεια, γεωργικά και βιομηχανικά σχολεία διά τους άνδρας, ιδρύσατε τουλάχιστον μίαν πρακτικήν τεχνικήν σχολήν δι' εκείνας, ας αποκλείετε του διδασκαλικού επαγγέλματος. Μη σας πτοώσιν οι τίτλοι. Πώς! θέλετε γυμνάσιον τέλειον διά τας γυναίκας! μοι έλεγε κατ' αυτάς κύριός τις. Αι!! αφού τόσον σας φοβίζει η λέξις, αφού την τιμήν ταύτην εννοείτε αποκλειστικώς ανδρικήν, ονομάσατε τα σχολεία ταύτα 

Σελ. 402
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/403.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

λύκεια, παρθενώνας, ό,τι άλλο θέλετε, αλλά πράξατε ό,τι έκαμεν όλος ο άλλος κόσμος μέχρι σήμερον, ό,τι έκαμεν αυτή η Βουλγαρία υπέρ των γυναικών της. Δεν είναι φρόνιμον να νεωτερίζωμεν επί πραγμάτων, άτινα ουδείς προ ημών εφήρμοσε, αλλά να τελειοποιώμεν τα κακώς κείμενα επί ταις βάσεσι των καλώς και αποτελεσματικώς αλλαχού λειτουργούντων. Σχηματίσατε σχολεία τέλεια, σχολεία πρότυπα διά τα θήλεα, και αναγκάσατε τότε τους επί των ιδιωτικών να σας μιμηθώσι, να ακολουθήσωσι το παράδειγμά σας. Είναι ανάγκη επείγουσα να φροντίση πλέον και η Ελλάς περί μορφώσεως Ελληνίδων!

Τούτο είναι ίσως προτιμότερον, σωστικώτερον, αποτελεσματικώτερον ή η κατασκευή πολλών χιλιάδων λευγών σιδηροδρομικών γραμμών. Η κατάρριψις του φραγμού της γυναικείας αμαθείας, του παραλύοντος τους ηθικούς δεσμούς των μελών πάσης οικογενείας δέον να αποτελέση την βάσιν της εκπαιδευτικής των γυναικών μορφώσεως.

Εις το σημείον τούτο δέον να επιστήσωσι την προσοχήν των οι τα της θηλείας εκπαιδεύσεως νομοθετούντες, εάν επιθυμώσι να προσελκύσωσιν υπέρ εαυτών την ευγνωμοσύνην των γυναικών και συντελέσωσιν εις θεραπείαν μιας των πρωτίστων και μάλλον επειγουσών αναγκών του πτωχού αυτού τόπου.

Πεπείσμεθα ότι επιτροπή συνισταμένη υπό ανδρών εξεχόντων εν τη πολιτεία και τιθεμένων το κοινόν καλόν ύπερθεν πάσης κομματικής αποχρώσεως, θέλει λάβει υπ' όψει τας παρατηρήσεις μας ταύτας και θέλει προβή εις τροποποίησιν πάντων των άρθρων, των σχετιζομένων προς την θηλείαν εκπαίδευσιν και μη ανταποκρινομένων προς τας ανάγκας της αληθούς και σκοπίμου πνευματικής αναπτύξεως και ηθικής διαπλάσεως της γυναικός.

Σελ. 403
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/404.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

άπεβιβάσθη επί της ποθουμένης ακτής με το σορβονικον γέρας εις την χείρα

1891

Κ. Φ. Σκόκος

Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ

Η επί των οχθών του Σηκοάνα πρωτεύουσα και ιδίως το αριστερόν αυτής μέρος, εφ' ου εγείρεται η πόλις της παιδευομένης νεότητος και των κλασικών παραδόσεων, η εν τω πεπολιτισμένω κόσμω κοινώς γνωστή υπό το Σχολικόν όνομα της Λατινικής Συνοικίας, η φιλοξενήσασα τόσους λογίους αδιακρίτως φυλής, θρησκείας, ή γλώσσης, απεδείχθη αφ' ικανού ήδη χρόνου η οχυρά Ακρόπολις, αφ' ης η γυνή αγωνίζεται, ίνα αποκτήση πάντα τα δικαιώματα και πάντας τους τίτλους, ων το άρρεν φύλον αυθαιρέτως αποστερεί αυτήν.

Αφού τα Γερμανικά Πανεπιστήμια κλείουσιν απηνώς τας άλλως φιλοξένους πύλας αυτών προς τας αδελφάς ημών και τας θυγατέρας, ου μόνον αρνούμενα αυταίς την τακτικήν φοίτησιν και το δίπλωμα, αλλ' απαγορεύοντα αυταίς να υπερβώσι και ως ακροαταί τον ούδόν αυτών· αφού τα Μεσαιωνικά κολλέγια της Κανταβριγίας και της Οξφόρδης, επιεικέστερα των Γερμανικών, παρέχουσι μεν υγιά εγκυκλοπαιδικήν παίδευσιν, ανεπαρκή όμως εφόδια προς εξάσκησιν βιοποριστικού επαγγέλματος, η πόλις των Παρισίων απέμενεν αναγκαίως το μόνον ευγενές άσυλον και η μόνη προστάτις των τόσω δικαίων αξιώσεων του ασθενούς φύλου. Και ουδέν τούτο άπορον εκ μέρους του ιπποτικού έθνους των Γάλλων, όπερ τυγχάνει έκπαλαι ο εξ επαγγέλματος συνήγορος παντός δεομένου, ο προαπολογητής παντός αδυνάτου, εκ μέρους, λέγομεν, του Παρισινού άστεως, όπερ υπήρξεν αείποτε η εστία των αγαθών νεωτερισμών και το laboratorium όλων των ευγενών κινημάτων, ων έχει αδιαμφισβητήτως το μονοπώλιον.

Μετά την Βελγικήν, ήτις απέκτα εν τω προσώπω της δεσποινίδος Popelin, θυγατρός εξ οικογενείας γνωστής, την πρώτην διδάκτορα του Δικαίου· μετά

———————

Κωνσταντίνος Φ. Σκόκος, Εθνικόν Ημερολόγιον του 1892, Αθήνα, τυπογραφεία Α. Κωνσταντινίδου, 1891, σ. 97-101.

Σελ. 404
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 385
    11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

    οικογενειακή δυσαρμονία και κακοδαιμονία εν τη μέση τάξει των πολιτών

    1889

    Γ. Ν. Θεοτόκης

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΩΝ

    Προς την Βουλήν

    Ο μέγας πληθυσμός πολλών πόλεων του Κράτους, το οσημέραι προαγόμενον κοινωνικόν πνεύμα, και τα καθήκοντα, άτινα η κοινωνική θέσις τάξεών τινων πολιτών γεννώσιν εις αυτούς, επιβάλλουσιν επιτακτικώς την ίδρυσιν ανωτέρων παρθεναγωγείων. Υπάρχουσιν εν Ελλάδι 20 πόλεις, εν αις πρέπει να ιδρυθώσι πλήρη δημοτικά σχολεία θηλέων, τουτέστι σχολεία έχοντα 350-420 κοράσια και διδασκόμενα υπό έξ διδασκαλισσών. Μεταξύ των κορασίων τούτων πολλά, και ιδίως τα των ανωτέρων τάξεων του δημοτικού σχολείου, βεβαίως θα ανήκωσιν εις την μέσην τάξιν των πολιτών, εις τους αυτόθι παρεπιδημούντας υπαλλήλους και εις τους στρατιωτικούς. Η κοινωνική θέσις πάντων τούτων απαιτεί αναγκαίως, όπως τα κοράσια αυτών παιδευθώσιν παιδείαν ανωτέραν της εν τοις δημοτικοίς σχολείοις παρεχομένης, ίνα ούτω εκτός των άλλων και αρμονία τις υπάρξη μεταξύ της παιδείας αυτών και της παιδείας των γονέων και των αρρένων τέκνων της οικογενείας αυτών και ίνα ευκολυνθή και εναρμόνιος αποβή ο ανάλογος προς την κοινωνικήν θέσιν γάμος των θυγατέρων των οικογενειών τούτων.

    Οι κατά τας επαρχίας τοιούτοι γονείς ευρίσκονται νυν εν μεγίστη αμηχανία ως προς την προσήκουσαν εις τας θυγατέρας αυτών παίδευσιν. Και αν μεν είναι πολύ εύποροι, μισθόνουσί τινα των εκεί διδασκάλων και παιδεύουσι τας θυγατέρας αυτών αντί αδρού μισθώματος παιδείαν τινά ατελή και ουχί την σκοπιμωτάτην· αν δε δεν είναι εύποροι, τήκονται βλέποντες τα κοράσια αυτών εν τραχύτητι και εν αμβλύτητι πνευματική αυξανόμενα· και ούτω γίνεται φθορά

    ———————

    Εκπαιδευτικά Νομοσχέδια... Γεωργίου Θεοτόκη σ. 17-18.

    25