Συγγραφέας:Φουρναράκη, Ελένη
 
Τίτλος:Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
 
Υπότιτλος:Ελληνικοί προβληματισμοί (1830-1910). Ένα ανθολόγιο
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:11
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:630
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1830-1910
 
Περίληψη:Στον τόμο αυτό συγκεντρώθηκαν μαρτυρίες του ελληνικού προβληματισμού που διαμορφώθηκε γύρω από τη γυναικεία εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση τον 19ο αιώνα, αντλημένες από ένα ευρύ φάσμα πηγών. Το σώμα του ανθολογίου περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στην παιδαγωγική και κανονιστική φιλολογία, ενώ στην εισαγωγή επιχειρείται η επισήμανση των διαφοροποιήσεων και των εξελίξεων στις αντιλήψεις για το γυναικείο πρότυπο, μέσα από προσπάθεια απάντησης σε ερωτήματα όπως: Μέσα σε ποιες συγκυρίες ιδεολογικοπολιτικές αρθρώνεται ο σχετικός με τη γυναικεία εκπαίδευση κανονιστικός λόγος, ποιοι είναι οι φορείς του, μέσα σε ποια επιχειρηματολογία λειτουργεί, από ποιες προτάσεις συνοδεύεται και, βέβαια, ποια πρακτική τον ακολουθεί και μέσα σε ποιες ανάγκες κοινωνικές εντάσσεται.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 48.83 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 401-420 από: 634
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/401.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

τίνι δικαιώματι αποκλείετε την γυναίκα των θείων τούτων απολαύσεων! 

1890

Κ. Παρρέν

ΤΙ ΤΗΝ ΘΕΛΟΥΣΙΝ ΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΝ APXAIAN EΛΛHNIKHN

Τί την θέλουσιν αι γυναίκες την αρχαίαν Ελληνικήν και την Χημείαν, έλεγον μέχρι σήμερον πολλοί των πατέρων. Όταν υπανδρευθή η κόρη μου, δεν θα έχη ανάγκην να γνωρίζη τους αρχαίους συγγραφείς, ίνα είναι καλή οικοκυρά και αρέσκη εις τον σύζυγόν της.

Αυτά έλεγον οι πατέρες μόνον -και όχι όλοι. Σήμερον βλέπομεν την γνώμην ταύτην επιδοκιμαζομένην υπό του κ. υπουργού της παιδείας, όστις εις τι άρθρον του περί μέσης των θηλέων εκπαιδεύσεως νομοσχεδίου λέγει: Θα διδάσκωνται εν τω διδασκαλείω των θηλέων μόνον την καθομιλουμένην Ελληνικήν γλώσσαν και όχι την αρχαίαν, αλλ' ούτε χημείαν κ.τ.λ.

Ημείς αι μετ' ενθουσιασμού αποδεχθείσαι τα μεταρρυθμιστικά περί θηλείας εκπαιδεύσεως νομοσχέδια, ημείς αι παντί σθένει επιδιώξασαι την παροχήν μέσης εκπαιδεύσεως προς τας Ελληνίδας, δεν δυνάμεθα να μείνωμεν αδιάφοροι και απαθείς προ του άρθρου τούτου. Ήδη δ' ότε μελετώνται τα εν λόγω νομοσχέδια, καθήκον ημών θεωρούμεν να επιστήσωμεν επί του σημείου τούτου την προσοχήν των αρμοδίων. Πώς! καταργείται η διδασκαλία της αρχαίας γλώσσης, ίνα διδαχθή αντ' αυτής η καθομιλουμένη! Αλλ' επί τη βάσει τίνων κανόνων, τίνων συγγραφέων, ποίας νεωτέρας φιλολογικής νομοθεσίας! Και αφού η διδασκαλία της καθομιλουμένης συμπληρούται ήδη εις το δημοτικόν σχολείον, τί θα διδαχθή επί τριετίαν εις το διδασκαλείον η κόρη εκείνη, ήτις οφείλει να έχη απολυτήριον Α' γυμνασιακής τάξεως, ίνα καταταχθή εν αυτώ! Διατί δε η ασέβεια αύτη προς τους αρχαίους συγγραφείς, ή μάλλον διατί η καταφρόνησις αύτη προς την γυναίκα!

———————

Κ. Παρρέν, Εφημερίς των Κυριών, έτος Γ', αρ. 149, 21 Ιανουαρίου 1890, σ. 1-2. Ένα από τα άρθρα που η K. Παρρέν αφιερώνει στα σχετικά με τη γυναικεία εκπαίδευση νομοσχέδια του Γ. Ν. Θεοτόκη.

26 

Σελ. 401
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/402.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Μήπως η παρεχομένη αυτή εις το διδασκαλείον μόρφωσις αφορά εις τον αυτόν σκοπόν, εις ον και η οικογενειακή, ήτοι εις τον έγγαμον ή μάλλον εις τον συζυγικόν της κόρης βίον! Εάν δ' υποτεθή ότι τον αυτόν ο οίκος και το διδασκαλείον εξυπηρετούσι και επιδιώκουσι σκοπόν, τίς ανεπτυγμένος άνθρωπος δύναται να διισχυρισθή εις τον αιώνα μας, ότι εις το πρόσωπον της κόρης γονείς και παιδαγωγοί ουδέν άλλο οφείλουσι να βλέπωσι ή την μέλλουσαν σύζυγον! Περί ουδενός άλλου να μεριμνώσιν ή περί εκείνου, όπερ δύναται να αρέσκη και ικανοποιή τας ανάγκας του μέλλοντος συζύγου! Αλλά τούτο είναι αναχρονισμός, δι' ον δεν δύναται ή να ερυθριά πάσα κόρη, πάσα γυνή, αισθανομένη την ως ανθρωπίνου πλάσματος αξίαν της! Η κόρη λοιπόν μέχρι της χθες μεν διά τινας γονείς, σήμερον δε και διά την πολιτείαν δεν έχει πνεύμα χρήζον φύσει αναπτύξεως, δεν έχει καρδίαν δεομένην διαπλάσεως προς ιδίαν ευτυχίαν, προς ικανοποίησιν των ιδίων πνευματικών και ηθικών αναγκών! Δεν είναι όθεν και αυτή τέκνον του Θεού, έχον τα αυτά προς τα άρρενα δικαιώματα αναπτύξεως και μορφώσεως, πλουτισμού γνώσεων και διαπλάσεως της ψυχής, εάν μη θεωρηθή ως μέλλουσα του ανδρός σύντροφος! Ή μη ως οι Σίνναι απεφάσισαν και οι νεώτεροι Έλληνες να αρνηθώσιν αυτή ψυχήν ομοίαν του ανδρός αθάνατον και αιώνιον!

Ύπερθεν του τίτλου της συζύγου και της μητρός, τίτλων παροδικών και υπό της τύχης εξαρτωμένων, ους ο θάνατος εκμηδενίζει, η απουσία χαλαροί, η ασυμφωνία κατασυντρίβει, οίτινες ανήκουσιν εις ταύτας, χωρίς να ανήκωσιν εις εκείνας, υπάρχει διά την γυναίκα εις τίτλος υπέροχος, αιώνιος, μη υποβαλλόμενος εις ζυγόν, αλλά κυριεύων και προηγούμενος πάντων, ο τίτλος του ανθρωπίνου πλάσματος. Υπό τον τίτλον τούτον η γυνή έχει απαραβίαστον δικαίωμα εις τελείαν ανάπτυξιν του πνεύματος, εις τελείαν μόρφωσιν της καρδίας!

Εάν κρίνετε τους υιούς σας ή τους μαθητάς σας καταλλήλους, ίνα διδάσκωνται τα αριστουργήματα των προγόνων αυτών, να μετέχωσι πνευματικώς του ευγενούς εκείνων βίου, να λούωνται εις τα νάματα των αθανάτων εκείνων πηγών, να γεύωνται των γλυκυχύμων και μυροβόλων καρπών των επί τόσους αιώνας ανθούντων εκείνων λειμώνων, τίνι δικαιώματι αποκλείετε την γυναίκα των θείων τούτων απολαύσεων! Διατί τόση γλισχρότης περί την παροχήν καταλλήλου πνευματικής τροφής προς αυτήν;

Έχετε γυμνάσια τέλεια διά τα άρρενα, ιδρύσατε τοιαύτα και διά τα θήλεα. Η μάλλον ελαττώσατε τα των αρρένων, πολλά των οποίων μένουσιν άεργα ελλείψει μαθητών. Έχετε πολυτεχνείον, πρακτικά λύκεια, γεωργικά και βιομηχανικά σχολεία διά τους άνδρας, ιδρύσατε τουλάχιστον μίαν πρακτικήν τεχνικήν σχολήν δι' εκείνας, ας αποκλείετε του διδασκαλικού επαγγέλματος. Μη σας πτοώσιν οι τίτλοι. Πώς! θέλετε γυμνάσιον τέλειον διά τας γυναίκας! μοι έλεγε κατ' αυτάς κύριός τις. Αι!! αφού τόσον σας φοβίζει η λέξις, αφού την τιμήν ταύτην εννοείτε αποκλειστικώς ανδρικήν, ονομάσατε τα σχολεία ταύτα 

Σελ. 402
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/403.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

λύκεια, παρθενώνας, ό,τι άλλο θέλετε, αλλά πράξατε ό,τι έκαμεν όλος ο άλλος κόσμος μέχρι σήμερον, ό,τι έκαμεν αυτή η Βουλγαρία υπέρ των γυναικών της. Δεν είναι φρόνιμον να νεωτερίζωμεν επί πραγμάτων, άτινα ουδείς προ ημών εφήρμοσε, αλλά να τελειοποιώμεν τα κακώς κείμενα επί ταις βάσεσι των καλώς και αποτελεσματικώς αλλαχού λειτουργούντων. Σχηματίσατε σχολεία τέλεια, σχολεία πρότυπα διά τα θήλεα, και αναγκάσατε τότε τους επί των ιδιωτικών να σας μιμηθώσι, να ακολουθήσωσι το παράδειγμά σας. Είναι ανάγκη επείγουσα να φροντίση πλέον και η Ελλάς περί μορφώσεως Ελληνίδων!

Τούτο είναι ίσως προτιμότερον, σωστικώτερον, αποτελεσματικώτερον ή η κατασκευή πολλών χιλιάδων λευγών σιδηροδρομικών γραμμών. Η κατάρριψις του φραγμού της γυναικείας αμαθείας, του παραλύοντος τους ηθικούς δεσμούς των μελών πάσης οικογενείας δέον να αποτελέση την βάσιν της εκπαιδευτικής των γυναικών μορφώσεως.

Εις το σημείον τούτο δέον να επιστήσωσι την προσοχήν των οι τα της θηλείας εκπαιδεύσεως νομοθετούντες, εάν επιθυμώσι να προσελκύσωσιν υπέρ εαυτών την ευγνωμοσύνην των γυναικών και συντελέσωσιν εις θεραπείαν μιας των πρωτίστων και μάλλον επειγουσών αναγκών του πτωχού αυτού τόπου.

Πεπείσμεθα ότι επιτροπή συνισταμένη υπό ανδρών εξεχόντων εν τη πολιτεία και τιθεμένων το κοινόν καλόν ύπερθεν πάσης κομματικής αποχρώσεως, θέλει λάβει υπ' όψει τας παρατηρήσεις μας ταύτας και θέλει προβή εις τροποποίησιν πάντων των άρθρων, των σχετιζομένων προς την θηλείαν εκπαίδευσιν και μη ανταποκρινομένων προς τας ανάγκας της αληθούς και σκοπίμου πνευματικής αναπτύξεως και ηθικής διαπλάσεως της γυναικός.

Σελ. 403
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/404.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

άπεβιβάσθη επί της ποθουμένης ακτής με το σορβονικον γέρας εις την χείρα

1891

Κ. Φ. Σκόκος

Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ

Η επί των οχθών του Σηκοάνα πρωτεύουσα και ιδίως το αριστερόν αυτής μέρος, εφ' ου εγείρεται η πόλις της παιδευομένης νεότητος και των κλασικών παραδόσεων, η εν τω πεπολιτισμένω κόσμω κοινώς γνωστή υπό το Σχολικόν όνομα της Λατινικής Συνοικίας, η φιλοξενήσασα τόσους λογίους αδιακρίτως φυλής, θρησκείας, ή γλώσσης, απεδείχθη αφ' ικανού ήδη χρόνου η οχυρά Ακρόπολις, αφ' ης η γυνή αγωνίζεται, ίνα αποκτήση πάντα τα δικαιώματα και πάντας τους τίτλους, ων το άρρεν φύλον αυθαιρέτως αποστερεί αυτήν.

Αφού τα Γερμανικά Πανεπιστήμια κλείουσιν απηνώς τας άλλως φιλοξένους πύλας αυτών προς τας αδελφάς ημών και τας θυγατέρας, ου μόνον αρνούμενα αυταίς την τακτικήν φοίτησιν και το δίπλωμα, αλλ' απαγορεύοντα αυταίς να υπερβώσι και ως ακροαταί τον ούδόν αυτών· αφού τα Μεσαιωνικά κολλέγια της Κανταβριγίας και της Οξφόρδης, επιεικέστερα των Γερμανικών, παρέχουσι μεν υγιά εγκυκλοπαιδικήν παίδευσιν, ανεπαρκή όμως εφόδια προς εξάσκησιν βιοποριστικού επαγγέλματος, η πόλις των Παρισίων απέμενεν αναγκαίως το μόνον ευγενές άσυλον και η μόνη προστάτις των τόσω δικαίων αξιώσεων του ασθενούς φύλου. Και ουδέν τούτο άπορον εκ μέρους του ιπποτικού έθνους των Γάλλων, όπερ τυγχάνει έκπαλαι ο εξ επαγγέλματος συνήγορος παντός δεομένου, ο προαπολογητής παντός αδυνάτου, εκ μέρους, λέγομεν, του Παρισινού άστεως, όπερ υπήρξεν αείποτε η εστία των αγαθών νεωτερισμών και το laboratorium όλων των ευγενών κινημάτων, ων έχει αδιαμφισβητήτως το μονοπώλιον.

Μετά την Βελγικήν, ήτις απέκτα εν τω προσώπω της δεσποινίδος Popelin, θυγατρός εξ οικογενείας γνωστής, την πρώτην διδάκτορα του Δικαίου· μετά

———————

Κωνσταντίνος Φ. Σκόκος, Εθνικόν Ημερολόγιον του 1892, Αθήνα, τυπογραφεία Α. Κωνσταντινίδου, 1891, σ. 97-101.

Σελ. 404
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/405.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

την Πολωνίαν, ήτις απέκτησεν ικανάς εγκρίτους διδάκτορας της τέχνης του Ιπποκράτους και δη την δεσποινίδα Schultze· μετά την Ρουμανίαν, ήτις εκτάτο και αυτή μίαν Διδάκτορα της Νομικής των Παρισίων Σχολής εν τω προσώπω της δεσποινίδος Bilbesco, θυγατρός τραπεζίτου πολυταλάντου και πλείστας ιατρούς· μετά την Ρωσίαν και την Αμερικήν, αίτινες απέκτησαν ουκ ευκαταφρόνητον αριθμόν εσθητοφόρων και καρηκομωσών δεσποινίδων ιατρών· μετά την Γαλλίαν, ήτις πλην ολίγων ιατρών κατά το στάδιον των σπουδών των τω όντι διακριθεισών, απέκτησε και αυτή μίαν Διδάκτορα των φυσικομαθηματικών και μίαν της φιλοσοφίας· μεθ' όλα τα μεγάλα κράτη αυτά έμελλε και η μικρά Ελλάς να διεκδικήση αξιόλογον μέρος γυναικείας δόξης, επιτυγχάνουσα μίαν κόρην Διδάκτορα της φιλολογίας· και ήτο όντως τούτο η αγαθή μερίς.

Το όνομα της Ελληνίδος αυτής τυγχάνει από πολλού γνωστόν, τόσω διά την έξοχον αυτής επίδοσιν εις τα γράμματα, όσω και εκ του πατρός αυτής, όστις εγένετο ο δραστήριος συνεργάτης και έμπιστος φίλος του δαιμονίου Πρωθυπουργού της Ελλάδος Ιωάννου Κωλέττου. Ωνομάσαμεν την δεσποινίδα Σεβαστήν Καλλισπέρη.

Από της απαλωτάτης αυτής νεότητος αι έκτακτοι περί τα μαθήματα πρόοδοί της ανήγγελλον τί ηδύνατο η αγαθή της Ελληνίδος γυναικός φύσις, υποβοηθουμένη υπό αυστηράς και πεφωτισμένης ανατροφής και υπό χειρός δεξιάς, διευθυνομένη προς υψηλόν σκοπόν. Ο πατήρ όντως αυτής ιδιωτεύσας μικρόν μετά την έλευσιν αυτής εις τον κόσμον και παραγκωνισθείς έκτοτε υπό της επιδραμούσης τότε Σχολής των Επιτηδείων, αυτός ο ήκιστα συμφεροντολόγος, ο καταλιπών την υψηλήν του Εισαγγελέως θέσιν εν έτει 1854, ίνα μεταβή ιδίαις δαπάναις εις τον εκραγέντα τότε Θεσσαλικόν αγώνα, ενώ οι ενταύθα εγκατεστημένοι Θεσσαλοί διέμειναν εν Αθήναις χρηματιζόμενοι, μακράν των κακουχιών του πολέμου και των κινδύνων, ο πατήρ, λέγομεν, αυτής αφιέρου αμερίστως τας ημέρας αυτού και τας νύκτας υπέρ αγαθής μορφώσεως της θυγατρός αυτού Σεβαστής. Και επεράτου ούτως αυτή υπό το άγρυπνον των γονέων όμμα και την υγιά της πατριαρχικής οικογενείας ατμόσφαιραν τας εγκυκλοπαιδικάς σπουδάς, ας ορίζει το υπουργείον της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως εις τα παρ' ημίν παρθεναγωγεία, εξεμάνθανε την Γαλλικήν παρά ταις αδελφαίς του αγ. Ιωσήφ, εδιδάσκετο την Αγγλικήν υπ' αυτής της Κας Χιλλ, την Γερμανικήν κατ' οίκον υπό Γερμανίδος διδασκάλου, και τότε, ότε ουδέν πλέον απέμενεν αυτή να μάθη ενταύθα, ετρέπετο μετά του αδελφού αυτής την εις Παρισίους άγουσαν, αποφέρουσα ασφαλές εφόδιον την ευχήν των γονέων την στηρίζουσαν οίκους τέκνων.

Ολοκλήρους χειμώνας έξ, έξ φθινόπωρα, έξ θέρη και έξ ανοίξεις, ημέρας νεότητος αποιχομένης ανεπιστρεπτεί εδαπάνησεν η δεσποινίς Καλλισπέρη εν τω σπουδαστηρίω αυτής, εν ταις αιθούσαις και τοις αμφιθεάτροις των ακροάσεων της Σορβόνης και εις τας αχανείς των Παρισίων Βιβλιοθήκας, όπου εμετροφύλλησε πλείστα βιβλία και ερρόφησε κόνιν άφθονον. Άνευ συγγενών, δίχως

Σελ. 405
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/406.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

φίλων, μόνη και ανυποστήρικτος εν τη ξένη, τα βιβλία της έχουσα ως μόνους συντρόφους και διά μόνον περίπατον τα ολίγα βήματα τα από της Σορβόνης εις την οικίαν της, αποστέργουσα πάσαν ηδονήν, φεύγουσα οιανδήποτε διασκέδασιν, ούτε κεραίαν εξέκλινεν από της σκοπιάς αυτής δηλ. από το δίπλωμα, προς την επιτυχίαν του οποίου ωρμάτο και εν τούτω δύναται να χρησιμεύση κατά σχήμα πρωθύστερον, ως κλασικόν παράδειγμα του ισχυρισμού του Εδμόνδου About, λέγοντος που της Συγχρόνου Ελλάδος, ότι ο Έλλην, αφ' ης άρξηται των σπουδών του δεν λησμονεί το δίπλωμα, δι' ο μοχθεί και προς ο αποβλέπει, ούτε μίαν μόνην στιγμήν.

Ο άθλος, ον η Σεβαστή Καλλισπέρη έθετο κατά νουν ήτο όντως Ηράκλειος, λαμβανομένου προ πάντων υπ' όψει οπόσα τινά απαιτούνται, ίνα προσέλθη τις εις τον διαγωνισμόν, να γνωρίζη την Γαλλικήν, την Ελληνικήν και την Λατινικήν φιλολογίαν, ιστορίαν, φιλοσοφίαν και συγκριτικήν γραμματικήν· να γράφη την Λατινικήν της κλασικής εποχής, να χειρίζηται την απέριττον γλώσσαν των Αττικών, να δύνηται να γράφη στίχους Λατινικούς πάντων των μέτρων, να γράφη την Γαλλικήν του 17 και 18 αιώνος, να έχη δε οικείως προς την Γαλατικήν γλώσσαν της ωδής του Rolland, να γινώσκη κατ' επιλογήν διαζευκτικήν την Αγγλικήν και την Γερμανικήν φιλολογίαν, κατά μέρος αφιεμένων των φιλοσοφικών μαθημάτων, άτινα παρέπονται τω προγράμματι και της παιδαγωγίας διδασκομένης υπό φιλοσόφου διαπρεπούς. Προς κρείττονα και ασφαλεστέραν αναμέτρησιν του αγώνος υπομιμνήσκομεν και ότι δεν πρόκειται περί κοινών εξετάσεων, καθ' ας οι επιδεικνύοντες την απαιτουμένην ικανότητα γίνονται δεκτοί, αλλά περί διαγωνισμού, καθ' ον κατά λογικήν συνέπειαν οι κρείττονες εκτοπίζουσι τους ήττονας και ικανούς απολύτως τυγχάνοντας τούτους. Εις επίμετρον ο αριθμός των γινομένων δεκτών είνε εκάστοτε τοσούτω μάλλον μικρός καθ' όσον ολιγώτεραι είνε αι προς πλήρωσιν κεναί έδραι, της Κυβερνήσεως οφειλούσης να διορίση τους επιτυχόντας αμέσως. Και είνε ο διαγωνισμός ούτος μία των εμφανίσεων της απηνούς αρχής, περί ην ως περί σημαίαν συνεσπειρώθησαν οι θιασώται της πολιτικής οικονομίας, καθ' ης όμως διεξάγεται αγών όσω ευγενής τόσον αμείλιχος υπό των συνηγόρων του συστήματος της ισότητος.

Δι' ισχυράς θελήσεως, και τοιαύτης η δεσποινίς Καλλισπέρη φαίνεται αφθονούσα, υπερβάλλεται οιονδήποτε επιπροσθούν κώλυμα. Η ισχυρά θέλησις την φοράν ταύτην υποβοηθείται υπό υγείας πνευματικής και ευεξίας αδιασείστου, και η νέα ημών συμπολίτις μόνη αυτή εκ τόσων άλλων γυναικών ξένων επίσης εθνικοτήτων, αγομένων υπό των αυτών ευγενών πόθων, αλλ' αποκαρτερησασών καθ' οδόν, απεβιβάσθη επί της ποθουμένης ακτής με το σορβονικόν γέρας εις την χείρα. Η πανεπιστημιακή αύτη νίκη εθεωρήθη ως γεγονός εν τη πόλει των Παρισίων και ο επίσημος τηλέγραφος ανήγγελλεν αυτήν παρευθύς προς τον Ελληνικόν τύπον, μαντεύων το έξοχον διαφέρον, όπερ η περί αυτής είδησις θα προεκάλει εν τη πατρίδι της νέας.

Σελ. 406
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/407.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Η δεσποινίς Καλλισπέρη υπήρξεν ευτυχεστέρα όχι πλέον των άλλων εκείνων, αίτινες επιθυμούσαι τον υψηλόν τίτλον του διδάκτορος, διενοήθησαν να επιχειρήσωσι την απόκτησίν του διά των ανεπαρκών των δυνάμεων, ηναγκάσθησαν όμως ύστερον ν' ανακρούσωσι πρώραν, διότι περί αυτών ουδείς λόγος, αλλά δύο άλλων νεανίδων, της μεν προερχομένης εκ του Βορρά, της δε από των Ρουμανικών οχθών του Δουνάβεως. Αμφότεραι παρείχον αξιοχρέους εγγύας περί μελλούσης επιτυχίας των, πλην αμφότεραι θλιβερόν έσχον το τέλος. Και η μεν Ρωσίς μετά το πέρας της εγγράφου δοκιμασίας, ενώ περιεμένετο η ετυμηγορία των καθηγητών, λιποψυχήσασα, έθηκε τέρμα εις τας ημέρας της, και ότε η θυρωρός της οικίας εν η κατώκει εισήλθεν εις το δωμάτιόν της ίνα τη φέρη το λιτόν ―διότι ήτο πτωχή― πρόγευμά της έκειτο άπνους αφ' ικανών στιγμών. Θλιβερά ιστορία! τόσω θλιβερωτέρα, όσω η δύστηνος κόρη εφέρετο μεταξύ των επιτυχόντων εις τα γραπτά, εκαλείτο δε προς προφορικήν εξέτασιν. Αι Γαλλικαί εφημερίδες αφιέρωσαν εις την ατυχή νέαν γραμμάς αποσταζούσας την πικροτέραν των θλίψεων.

Η ετέρα, Ρουμανή την καταγωγήν, ευειδής την όψιν, ευνοουμένη δε της Μούσης Ερατούς υπισχνείτο και αυτή ευδόκιμον τέλος, ότε απροσδοκήτως η ωχρότης ήρχισε να ενιδρύηται βαθμηδόν επί των τρυφερών αυτής παρειών, οι οφθαλμοί εγένοντο ασυνήθως λαμπροί και ο μαρασμός εζωγραφείτο κυριεύων το συμπαθές πρόσωπόν της. Η ασθένεια προέβαινε δρομαίω τω βήματι. Ο αήρ της Σορβόνης ήτο ήκιστα του λοιπού προσφυής προς ανάρρωσίν της. Η μήτηρ της τη έκλεισε τα βιβλία, άπερ φευ! ουδέποτε έμελλον ν' ανοιγώσι και απήνεγκε την πεφιλημένην της κόρην εις θελκτικήν της Ελβετίας εξοχήν. Ήσαν τότε αι παραμοναί των μεγάλων εορτών, ας ητοίμαζον οι Γάλλοι διά την εκατονταετηρίδα των ελευθεριών των και τα εγκαίνια της παγκοσμίου αυτών εκθέσεως. Διήλθε μίαν έτι φοράν την πολυφίλητον πόλιν των Παρισίων η νέα αυτή Ρουμανή... αλλά κοιμωμένη εντός του μολυβδίνου φερέτρου της.

Μια τελευταία λέξις περί του τρόπου των εξετάσεων. Προηγούνται αι γραπταί· τα ζητήματα αποστέλλονται εσφραγισμένα υπό του υπουργού της Παιδείας, έν ανά πάσαν ημέραν, ημίσειαν ώραν προ της ενάρξεως, ενώ οι υποψήφιοι έχουσι καταλάβει ήδη τας θέσεις των. Αντί παντός βοηθήματος δικαιούται έκαστος εξ αυτών να κομίζη έν λεξικόν. Σημειώσεις και τετράδια αποτίθενται εν τω προθαλάμω επί ποινή αποβολής. Υπάρχει δε όριον χρόνου, έξ ώραι καθ' εκάστην, εντός του οποίου οι διαγωνιζόμενοι δέον να επιδώσωσι την εργασίαν των, τελειωμένην ή μη, ήτις γράφεται επί χάρτου χορηγουμένου υπό της Σορβόνης και μονογραφημένου υπό της Κοσμητείας της Σχολής. Κατά τας έξ ώρας ταύτας ουδείς εξέρχεται εκτός ανωτέρας βίας, αλλά συνοδευόμενος τότε υπό κλητήρος. Ολόκληρος δε φρουρά καθηγητών, υφηγητών και επιστατών περιφέρεται εντός της αιθούσης των εξετάσεων. Μετά τας εγγράφους εξετάσεις έπονται αι προφορικαί, αλλά δι' αυτάς οι υποψήφιοι είνε κατά το τέταρτον

Σελ. 407
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/408.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

σχεδόν ολιγώτεροι, διότι οι άλλοι έχουσιν ήδη αποκρουσθή υπό των κριτών.

Δεκαπέντε λοιπόν ημερών αγωνία και δεκαπέντε νυκτών ανήσυχοι ύπνοι, καθ' ους το φάσμα του εξεταστού ταράττει του υποψηφίου τους ύπνους. Όστις διήνυσε δεκαπέντε τοιαύτας ημέρας επί της αριστεράς όχθης του Σηκοάνα, ως η Σεβαστή Καλλισπέρη, κατά την ώραν ιδίως των κυνικών καυμάτων, έζησε δεκαπέντε περιπλέον ενιαυτούς.

ΕΙΚΟΝΑ 42

Σελ. 408
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/409.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ίσταται ευσχήμως μετά χάριτος, αποφεύγουσα τας λιγουρεμένας στάσεις, ως και τα αγορίστικα κουνήματα

1891

Ημερολόγιον της Οικοκυράς

ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ NA ΦΕΡΗΤΑΙ Η NEA ΚΟΡΗ

Νεαρά κόρη καλώς ανατεθραμμενη ουδέποτε στρέφει τους οφθαλμούς της διά να παρατηρήση τινά εν τη οδώ.

Δεν επιτρέπει εις άνδρα, εκτός εάν πρόκειται περί φίλου προβεβηκυίας ηλικίας να τη απευθύνη τον λόγον καθ' οδόν, οσάκις ευρίσκεται μόνη ή συνοδευομένη παρά της τροφού της.

Αν συναντήση νέας φίλας της καθ' οδόν ή εις δημόσιον μέρος, αποφεύγει να γελά ή να ομιλή θορυβωδώς μετ' αυτών.

Εάν αι φίλαι της αύται λησμονούσι την παραγγελίαν ταύτην, τας ανακαλεί ευγενώς εις την τάξιν: Σιωπή, σιωπή, ομιλώμεν σιγαλά, θα μας παρατηρήσωσι. Η παρατήρησις αύτη δέον να συνοδεύηται μετά μειδιάματος κολάζοντος αυτήν. Εν τω θεάτρω δεν διευθύνει τα δίοπτρά της προς άνδρας, αγνώστους αυτή και δεν τους κυττάζει εταστικώς και αναισχύντως, οπουδήποτε τους απαντήση.

Έξω της οικίας ή εν αυτή ουδέποτε φέρει παράδοξα και έκρυθμα ενδύματα και αποστρέφεται παν ζωηρόν χρώμα, όπερ προκαλεί τα βλέμματα.

Οσάκις συναντά πρόσωπόν τι γνωστόν αυτή δεν νομίζει, ότι εξεπλήρωσε το καθήκον της ποιούσα ξηρόν και παγερόν χαιρετισμόν διά της κεφαλής. Προσκλίνει μετά χάριτος και υπομειδιά. Ο τόνος της φωνής της δεν πρέπει να είναι ούτε δυνατός, ούτε αδύνατος, ούτε προσπεποιημένος, ούτε λιγουρεμένος, ούτε τραχύς, ούτε συριστικός. Ομιλεί φυσικώς, διά φωνής διακεκριμένης, ούτε πολύ χαμηλής, ούτε πολύ υψηλής, με αργυροήχους τόνους... εάν επηγρύπνησε καλώς επί των φωνητικών οργάνων της, άτινα η φύσις έκαμε μελωδικά και ων η αλλοίωσις δεν θα οφείλεται ει μη εις υπερβολήν ερεθισμού, θυμού ή ανιάτου ζωηρότητος της καρδίας.

———————

Ημερολόγιον της Οικοκυράς του 1892, έτος Α', Αθήνα, τυπογραφείο εφημ.. Ακροπόλεως, 1891, σ. 277-281.

Σελ. 409
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/410.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Αποφεύγει πάσαν εκκεντρικότητα εν τη συνομιλία· δεν επαναλαμβάνει εις κάθε ψύλλου πήδημα: "Αυτό είναι τρέλλα" αντί "αυτό είναι παράδοξον ή απίστευτον". Δεν λέγει: "Ο κύριος δείνα είναι τρέλλα", ή, "κόφτο", ή "με σκοτίσατε". Δεν κάμνει κατάχρησιν του: "ψοφώ εις αυτό το πράγμα".

Δεν απονέμει εις τας φίλας της ενδείξεις υπερβολικής στοργής, δεν ρίχνεται με το παραμικρόν εις τον λαιμόν των, δεν ταις γαλιφεύει, αλλ' είναι πιστή εις τας σχέσεις της, παρουσιάζει εν αυταίς μεγάλην τιμιότητα χαρακτήρος μη αποκαλύπτουσα ούτε τας αδυναμίας, ούτε τα ελαττώματα, ούτε τα σφάλματα των φίλων της· μη ζηλοτυπούσα ούτε επί τη καλλονή των, ούτε επί τη τύχη των· ευρίσκει δ' ηδονήν εξαίρουσα αυτάς.

Δεν χασμάται ακούουσα ενοχλητικόν τινα λιμαδόρον· έχει την υπομονήν ν' ακούη δις το αυτό ανέκδοτον, να μειδιά δις διά την αυτήν ευφυολογίαν, να προσέχη εις τας πλέον πεζάς διηγήσεις. Προσπαθεί να τηρή εν τη μνήμη της τας φυσιογνωμίας, τα ονόματα, τα γεγονότα, άτινα την ενδιαφέρουσι, διά να μη ευρεθή εις την θέσιν να διέλθη προ προσώπου το οποίον γνωρίζει και να μη το χαιρετήση, όπερ είναι προσβολή, ή να προσκλίνη προ αγνώστου, όπερ είναι ανοησία... ενίοτε παρεξηγουμένη· η μικρά αύτη προσπάθεια της μνήμης θα την εμποδίση να είπη επί παρουσία προσώπων τινών πράγματά τινα, τα οποία δύνανται να τα ψυχράνωσι και ούτω θ' αποφύγη να είπωσι περί αυτής: "έχασε μίαν ευκαιρίαν διά να σιγήση".

Αποφεύγει τον ηχηρόν γέλωτα, λαμβάνουσα την συνήθειαν να κυριαρχή των εντυπώσεών της.

Δεν ψάλλει δημοσία ή δεν παίζει όργανόν τι, αν δεν είναι βεβαία περί της φωνής ή αν δεν γινώσκει καλώς το τεμάχιον, όπερ θα εκτελέση.

Δεν συνομιλεί περί οικογενειακών πραγμάτων έστω και μετά των στενοτέρων φίλων της. Τα πράγματα της οικογενειακής εστίας δεν πρέπει να διηγήται τις. Εάν θέλη να εκτιμάται πρέπει να ομιλή πάντοτε περί της μητρός της μετά σεβασμού και στοργής.

Δεν τη είναι απηγορευμένον να ζητή να αρέσκη, φαινομένη, ότι εκτιμά και τους άλλους και ευγνωμονούσα δι' ό,τι δι' αυτήν πράττουσι.

Θα αγαπάται, αν ειξεύρη να κάμνη μικράς τινας θυσίας, φυσικώς, με χάριν, αβιάστως, ως να μη τη εστοίχιζαν τίποτε.

Μεταβαίνουσα εις επίσκεψιν μετά της μητρός της θ' αναμένη να τη αποτίνωσι τον λόγον. Όταν δε τη αποτίσωσι τον λόγον θα προσπαθήση να μη απαντήση διά μονοσυλλάβων. Ουδόλως τη είναι απηγορευμένον να είναι ευφυής, να έχη νουν· εκείνο, όπερ δέον ν' απαγορευθή δεν είναι η ετοιμότης, ήτις δίδει τόσην χάριν, αλλ' η προπέτεια του να επιδεικνύη, ότι είναι ευχαριστημένη από τον εαυτόν της.

Ίσταται ευσχήμως, μετά χάριτος, αποφεύγουσα τας λιγουρεμένας στάσεις, ως και τα αγορίστικα κουνήματα.

Σελ. 410
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/411.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

η γυνή δεν είναι παράγων της πολιτείας ως οι άλλοι παράγοντες

1892

Β. Σκορδέλης

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΟΣ

ΚΑΙ ΙΔΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΔΟΣ ΩΣ ΜΗΤΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΔΕΣΠΟΙΝΗΣ

Τί φιλοστοργότερον, εντιμοτάτη ομήγυρις, τί προσφιλέστερον και ιερώτερον της μητρός εν τω κόσμω τούτω;

Ίδετε την μητέρα εκείνην με πόσην στοργήν, με ποίαν ευδαιμονίαν κρατεί τρυφερώς εις τας αγκάλας το τέκνον της και προσμειδιά προς αυτό!

Κοιτάξατε την άλλην εκείνην. Είναι περασμένον το μεσονύκτιον· αλλ' αυτή ακαταπόνητος, άνευ του ελαχίστου γογγυσμού, αγρυπνεί παρά το προσκεφάλαιον του ασθενούντος τέκνου της.

Άλλη μήτηρ, όχι ολιγώτερον φιλόστοργος, αγανακτεί προς στιγμήν κατά του ατακτούντος ή ενοχλούντος αυτήν τέκνου της· το επιπλήττει, το δέρει. Και όμως το παιδίον ακολουθεί την μητέρα του, κρατεί αυτήν δυνατά από το φόρεμά της, την λατρεύει.

Ανήρ τέλειος, εν τη ακμή της ισχύος αυτού, πλήττεται υπό συμφοράς, πάσχει, υποφέρει. Αυτός έχει σύζυγον, τέκνα, συγγενείς, φίλους. Αλλ' ακούσατέ τον! Εν τω πόνω του εκ του βάθους του στήθους του βαθύς εξέρχεται στεναγμός "αχ, μανούλα μου!".

Αυτός ο υπό το βάρος των ετών κύπτων πρεσβύτης, ο στερηθείς την μητέρα του νεαρωτάτην προ δεκαετηρίδων, την μάναv του και αυτός φωνάζει εν πάση θλίψει και στενοχωρία.

Ουδέν προσφιλέστερον, ουδέν φιλοστοργότερον, ουδέν ιερώτερον της μητρός.

———————

Αποσπάσματα, από δημοσίευμα του Βλάσιου Σκορδέλη στο περιοδικό Ανάπλασις, έτος Ε', αρ. 99, 1 Ιουνίου 1892, σ. 1377-1383. Το δημοσίευμα συνοδεύει η παρακάτω σημείωση: «Η καλλίστη αύτη παιδαγωγική μελέτη ανεγνώσθη υπό του κ. Βλασίου Σκορδέλη εν τη Εταιρία των Φίλων του Λαού τη 19 Μαρτίου ε.έ., παρόντος πολλού και εκλεκτού ακροατηρίου αμφοτέρων των φύλων. Συνιστώμεν θερμώς την ανάγνωσιν αυτής εις τους αναγνώστας της "Αναπλάσεως"».

Σελ. 411
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/412.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Και όταν λέγωμεν και ό,τι αν λέγωμεν περί της μητρός, εννοούμεν αυτό λεγόμενον περί της γυναικός· διότι η γυνή επλάσθη, διά να είναι μήτηρ. Η γυνή δύναται ν' αντικαταστήση τον άνδρα· την μητέρα ουδείς δύναται ν' αναπληρώση. Το κενόν, το οποίον αφίνει η μήτηρ εκλείπουσα, δεν αναπληρούται υπό ουδενός.

Διά τούτο η γυνή υπό ταύτην κυρίως την έποψιν πρέπει να εξετάζηται και να μελετάται.

Η γυνή δεν είναι παράγων της πολιτείας ως οι άλλοι παράγοντες· δεν είναι δρων πρόσωπον, ως τα κοινά δρώντα πρόσωπα, από του ανωτάτου μέχρι του κατωτάτου· δεν είναι άγαλμα μεγαλοφωνούσης δόξης· δεν είναι δημιουργός εφημέρων συστημάτων. Η γυνή δεν εκπλήττεται υπό χειροκροτημάτων δαημόνων και αδαών· δεν απαιτεί τιμάς και αξιώματα· δεν θηρεύει κέρδη.

Η γυνή πιστεύει, αγαπά και ελεεί. Ότε και οι μάλλον επιστήθιοι μαθηταί του Ιησού εθαύμαζον μεν, αλλ' εδυσπίστουν έτι, υπήρχον ήδη γυναίκες αδιστάκτως πιστεύουσαι εις αυτόν. "Κύριε, εάν ήσο εδώ, δεν θ' απέθνησκεν ο αδελφός μας" έλεγον μετ' αδιστάκτου πίστεως αι αδελφαί του Λαζάρου.

Τοιαύτη η γυνή! Έπειτα έρχεται ο ανήρ και με την χαρακτηρίζουσαν αυτόν ιταμότητα χαρακτηρίζει την γυναίκα ως αρέσκει εις αυτόν, και προορίζει τον βίον και τας πράξεις αυτής και την δράσιν ως αυτώ δοκεί. Γίνεται αληθής Προκρούστης. Και δικαιολογεί δε την αυθαιρεσίαν του, φέρων ως επιχειρήματα τους χρόνους και τας περιστάσεις και το πνεύμα του αιώνος, ως να είναι δυνατόν πάντα ταύτα να μεταβάλλωσι την φύσιν των όντων.

Τί δε φιλοδοξούσιν υπέρ της γυναικός οι δήθεν θιασώται της χειραφετήσεως αυτών; Εις τον μακρόν κατάλογον των υπουργών, των βουλευτών, των δημάρχων, των στρατηγών, των εμπόρων, των δικηγόρων, των αρχιτεκτόνων, των μηχανικών να προσθέσωσι και ονόματα θηλυκού γένους!

Αλλ' εν όσω η ανθρωπότης θα ζη εν κοινωνικώ βίω, μονάς και στοιχείον της κοινωνίας θα είναι ο οίκος· του δε οίκου θεμέλιον, στήριγμα, φύλαξ είναι η γυνή.

Όταν η γυνή εξέλθη έξω του οίκου, ο οίκος θα καταρρεύση, θα διαλυθή, ως διαλύεται το κογχύλιον, όταν εγκαταλίπη αυτό το ενοικούν ζωύφιον. Όταν δε καταστραφή ο οίκος, κοινωνία ανθρώπινη δεν θα υπάρχη· θα υπάρχωσι το πολύ άτομα ζώντα εν αγέλαις.

Εάν ζητώμεν εν τη μακρά σειρά του διαρρεύσαντος χρόνου ευαρίθμους γυναίκας διαπρεψάσας εις πράξεις και έργα, εις τα οποία μυριάδες ανδρών διέπρεψαν, αδικούμεν τη αληθεία και υβρίζομεν την γυναίκα διότι εξ εγωισμού εκείνας τας γυναίκας δεικνύομεν ότι θαυμάζομεν, όσαι διεκρίθησαν δι' έργα ανδρικά, νομίζοντες ότι μόνον τα των ανδρών έργα είναι θαυμασμού και αθανασίας άξια. Τας δε μυριάδας των αληθών μητέρων, των καλών συζύγων και οικοδεσποινών ουδέ μνείας τινός αξιούμεν.

Σελ. 412
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/413.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Της γυναικός η αρετή δεν εκτίθεται εν τη αγορά προς εκτίμησιν ως τα προς πώλησιν εκτιθέμενα αντικείμενα.

Τίς δε είναι τόσον μωρός, ώστε να λέγη, ότι η γυνή δεν πρέπει να εργάζηται; Αλλά, διότι πρέπει να εργάζηται είναι ανάγκη να έρχηται κατόπιν του ανδρός και ν' ανακόπτη, αντί να προάγη, την εργασίαν αυτού; Τί δε θα κερδήση η ανθρωπότης, εάν ο μεν ανήρ κρατή ηλακάτην, η δε γυνή οδηγή κάρρον κατάφορτον ογκολίθων; και εάν ο μεν ανήρ οικουρή κινών το λίκνον του βρέφους, η δε γυνή εξέρχηται όρθρου βαθέος, ίνα μεταβαίνη εις το εμπορικόν κατάστημα;

Αλλ' εν τη Ευρώπη γίνονται ταύτα;

Ναι· ειμπορεί να γίνωνται. Λέγουσι μάλιστα ότι τοιαύτα εγίνοντο προ τρισχιλίων ετών και εν Αιγύπτω. Αλλά τη αληθεία πρέπει να είναι τις κατ' ευθείαν γραμμήν απόγονος πιθήκων, διά ν' αποδέχηται και κατά μίμησιν να πράττη παν ό,τι βλέπει ή ακούει, υπό άλλων γινόμενον. Και νομίζετε ότι εν Ευρώπη ολίγοι υπάρχουσιν οι κατακρίνοντες τα ούτω γινόμενα, ή ολίγοι είναι οι ως συμφοράν αυτά θεωρούντες υπό δεινής ανάγκης επιβαλλομένην;

Η γυνή σήμερον παρά τοις πεπολιτισμένοις λαοίς και υπό των νόμων και υπό της θρησκείας κατέχει τοιαύτην θέσιν εν τη κοινωνία, ώστε δύναται άνευ κωλύματος να εκπληροί τον προορισμόν της συντελούσα αυτή περισσότερον και του ανδρός εις την ευτυχίαν του οίκου και εις την πρόοδον της κοινωνίας διά της ισχυράς ωθήσεως την οποίαν δίδει η ορθή των παίδων αγωγή, ήτις είναι κυρίως έργον της γυναικός. Το δικαίωμα δε της ψήφου, η είσοδος εις την βουλήν και τα δικαστήρια, η περιβολή της στρατιωτικής στολής και άλλα τοιαύτα είναι περιέργεια, ήτις δύναται να παραγάγη και διά την γυναίκα και διά την ανθρωπότητα αποτελέσματα χειρότερα εκείνων, τα οποία επήνεγκεν η δοκιμή του ξύλου της γνώσεως.

Η γυνή πρέπει ν' ανατρέφηται σύμφωνα με τον προορισμόν της, δηλ. κατ' εξοχήν ως μέλλουσα μήτηρ και οικοδέσποινα. Πιστεύομεν δε ότι, εάν εν τη πολιτεία αι γυναίκες είχον την νομοθετικήν εξουσίαν, αυτό τούτο και αυταί ήθελον νομοθετήση αναθέτουσαι εις τους άνδρας τα δυσχερή έργα του πολέμου, της τάξεως και ασφαλείας, της εμπορίας και ναυτιλίας· ουδέποτε δε το εναντίον· διότι το εναντίον αντιστρατεύεται εις αυτήν την φύσιν.

Αλλά τίς άρα γε η σύμφωνος προς την φύσιν και τον προορισμόν της γυναικός ανατροφή αυτής; Τούτο είναι το σπουδαιότατον.

Τα άκρα, αν και είναι άκρα, και όμως συχνότατα συναντώνται, ευθύς ως υπεισέλθη ελαστικότης τις, συναντώνται, αν όχι εις άλλο, τουλάχιστον εις το άτοπον. Το μέσον όμως είναι πάντοτε μέσον, εξ ίσου απέχον από των δύο αντιθέτων άκρων. Διά τούτο εν παντί πρέπει ν' αποφεύγωμεν τα άκρα, ν' ακολουθώμεν δε την μέσην οδόν, την ασφαλή.

Το αντίθετον λοιπόν άκρον είναι ο περιορισμός της γυναικός, η στασιμότης,

Σελ. 413
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/414.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

η αμάθεια, η αργία. Η γυνή δεν πρέπει μεν να εκτραπή εις αλλότρια της φύσεως αυτής έργα· άλλ' επίσης δεν πρέπει να καταδικάζηται εις κτηνώδη κατάστασιν. Διά ν' ανταποκριθή εις τον προορισμόν της, διά να εκπληρώση επιτυχώς το ανατεθειμένον εις αυτήν μέρος της του οίκου λειτουργίας, είναι ανάγκη να προπαρασκευασθή εις τούτο, να παιδευθή, να φωτισθή. Όσον τελειότεραι μητέρες και οικοδέσποιναι προπαρασκευάζονται εν τινι κοινωνία, τόσον ασφαλέστερα θεμέλια καταβάλλονται οικιακής ευημερίας, κοινωνικής ευεξίας και εθνικής ευρωστίας.

Μία των αιτιών, όχι βεβαίως η ελαχίστη, εις την οποίαν ο χριστιανισμός οφείλει την ακαταγώνιστον δύναμίν του, την νικηφόρον πορείαν του, την παγκόσμιον διάδοσίν του, είναι η υπ' αυτού κηρυχθείσα αληθής χειραφέτησις της γυναικός, η ανύψωσις αυτής μέχρι του θρόνου του Υψίστου. Αν ο Θεός ενηνθρώπησεν ως ανήρ, η ενανθρώπησίς του όμως εγένετο διά της γυναικός. Εν δε τη νέα πίστει "ουκ ένι άρσεν και θήλυ".

Αλλ' ως ο ανήρ, ούτω και η γυνή, διά να εκπληρώση τον προορισμόν της, πρέπει να παιδευθή καταλλήλως.

Καλώς όμως πρέπει να κατανοηθή ότι εκπαίδευσις δεν είναι η απόκτησις γνώσεων. Αι γνώσεις είναι βεβαίως πολύτιμον χρήμα, είναι ουσιωδέστατον στοιχείον της ηθικής μορφώσεως· αλλ' όχι το μόνον. [...]

Η παίδευσις, ήτις δύναται να καταστήση τον άνθρωπον ικανόν προς εκπλήρωσιν του προορισμού του και άξιον της λογικής του φύσεως, πρέπει κατ' εξοχήν να είναι ανθρωπιστική, ήτοι μορφωτική του ήθους.

Τοιαύτην δε διεύθυνσιν εις την παίδευσιν δύνανται να δώσωσιν υγιώς μεμοοφωμέναι μητέρες και ορθώς παιδευθέντες διδάσκαλοι. Διά τούτο και της πολιτείας και της κοινωνίας υπέρτατον συμφέρον είναι η αρτία μόρφωσις μητέρων και διδασκάλων αμφοτέρων των φύλων. Ο λαός έχει πρωτίστως ανάγκην διδασκάλων ανθρωπισμού, δημιουργών ήθους και χαρακτήρος.

Όταν δε συνδυασθώσι γνώσεις κατάλληλοι με διδασκαλίαν παιδαγωγικήν, τότε μόνον η παίδευσις παράγει καρπούς ευχυμωτάτους και παραδίδει εις την κοινωνίαν πολίτας και πολίτιδας πεφωτισμένας μεν τον νουν, εναρέτους δε την καρδίαν και κοινωφελείς τας πράξεις.

Ως προς τας γνώσεις μόνας οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, οίτινες εις βραχείας φράσεις διετύπωσαν μεγάλας και σοφωτάτας αληθείας, έλεγον: "Ο χρήσιμ' ουχ ο πόλλ' ειδώς σοφός". Το γνωμικόν τούτο είναι η σύνοψις της σωκρατικής φιλοσοφίας, ήτοι της πρακτικής σοφίας. Κυρίως δε πρέπει να χρησιμεύη ως γνώμων διά την γυναικείαν παίδευσιν.

Ημείς λέγοντες τούτο δεν συντασσόμεθα μ' εκείνους, οίτινες υποτιμώντες την αξίαν και την θέσιν της γυναικός, φωνάζουσι: "Δεν χρειάζονται πολλά γράμματα εις την γυναίκα". Ημείς λέγομεν ότι πολλά ή ολίγα πρέπει προ πάντων

Σελ. 414
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/415.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

να είναι χρήσιμα, να συντελούν εις την εκπλήρωσιν του προορισμού της γυναικός ως μητρός και οικοδεσποίνης, και ιδίως να μη χαλούν την κεφαλήν αυτής μηδέ να διαστρέφωσι την καρδίαν.

Ουδείς βεβαίως εχέφρων θα επικροτήση τους γονείς εκείνους, οίτινες εν ουδενί λόγω τιθέμενοι την θρησκευτικήν και εθνικήν παίδευσιν των τέκνων των αποδίδουσι θαυματουργόν τινα δύναμιν εις την εκμάθησιν ξένων γλωσσών και υπό του ιλίγγου τούτου κατεχόμενοι εισάγουσι τα τέκνα των εις σχολεία ξένα την τε εθνότητα και την θρησκείαν, και σχολεία μάλιστα υπό φανατικών κληρικών διευθυνόμενα, υπό προπαγανδών δε συντηρούμενα και υποστηριζόμενα.

Δεν πολεμούμεν την γλωσσομάθειαν, έστω και διά τας νεάνιδας· αλλ' ούτε οι Άγγλοι εισάγουσι τας θυγατέρας των προώρως μάλιστα εις καθολικά σχολεία προς εκμάθησιν της γαλλικής ή ισπανικής γλώσσης, ούτε οι Γάλλοι εισάγουσιν αυτάς εις σχολεία υπό προτεσταντών διευθυνόμενα. Μόνον λαοί μηδεμίαν υπερηφάνειαν αισθανόμενοι διά τον εθνισμόν των, επιδεικτικώς παραδίδουσι τα τέκνα των εική και ως έτυχεν εις παν σχολείον. Ημείς όμως οι Έλληνες δεν έπρεπε να μιμώμεθα και ν' ακολουθώμεν τους ελαστικούς κατοίκους πόλεων, οίος η Βηρυττός και το Χαλέπι, το Κάιρον και το Ασσουάν, το Βατούμ και η Τιφλίς. Ημείς πρέπει να έχοψεν εγωισμόν και εθνικήν υπερηφάνειαν ανωτέραν των Αρμενίων και Σύρων και Φελλάχων.

Δυστυχώς όμως το κακόν ενισχυόμενον υπό της επιδράσεως κακών παραδειγμάτων εκτείνεται οσημέραι μεταδιδόμενον εκ των πόλεων εις κωμοπόλεις και χωρία, πράγμα, το οποίον καταντά και γελοίον. Αγνοούσι δε οι απλοϊκοί γονείς ότι οι ίδιοι παρασκευάζουσι την δυστυχίαν των τέκνων των και θυσιάζουσι την ησυχίαν και γαλήνην της οικογενείας των, φέροντες την σύγχυσιν εις τα απλοϊκά ημών ήθη και αντεισάγοντες ασκούς πλήρεις ποικίλης κακοδαιμονίας. Δεν ήρκει ότι το κακόν τούτο λυμαίνεται πολλάς ομογενείς κοινότητας εν Τουρκία, ήδη ευρίσκει δυστυχώς και εν Ελλάδι έδαφος, όπερ μαρτυρεί την χαλάρωσιν της εθνικής ιδέας.

Η γυνή ετάχθη κυρίως η φύλαξ των εθνικών παραδόσεων και του εθνικού βίου εν τη οικογενεία, ήτοι εν τω εσωτάτω φρουρίω της εθνικής παρεμβολής. Αλλ' όταν η γυνή εκφυλισθή, εκ νεαράς ηλικίας εισπνέουσα δι' όλων των πνευματικών πόρων της ψυχής ξενικόν και οθνείον πνεύμα, πού θα εύρη πλέον κρηπίδωμα ο οικογενειακός εθνικός χαρακτήρ; Πρέπει τις ν' αγνοή εντελώς την δύναμιν των κατά την μικράν ηλικίαν εντυπώσεων, διά να είναι τόσον αδιάφορος προς πράγματα μεγίστην έχοντα σπουδαιότητα εις το μέλλον και τας τύχας παντός λαού.

Πάσα μεν η παίδευσις, μάλιστα όμως η του γυναικείου φύλου πρέπει να έχη όλως εθνικόν και θρησκευτικόν χαρακτήρα. Δυστυχώς δε παρ' ημίν η παίδευσις οσημέραι τείνει εις το ν' απολέση τον ουσιωδέστατον τούτον χαρακτηρισμόν, λαμβάνουσα ψευδή τινα χρωματισμόν κοσμοπολιτικόν.

Σελ. 415
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/416.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Εις τα διαυγή λοιπόν νάματα καθαράς εθνικής παιδεύσεως πρέπει να βαπτίζωμεν και ημείς ιδία τας θυγατέρας ημών, ίνα αύται μητέρες γινόμεναι μετά του μητρικού γάλακτος μεταδίδωσιν εις τα τέκνα των το εθνικόν πνεύμα, την αγάπην προς την πατρίδα, την ευστάθειαν προς την πίστιν των πατέρων μας και την έξαρσιν της ψυχής προς τα μεγάλα έργα.

Αλλά τί ελληνικόν να περιμένη τις παρ' επιδόξων ελληνίδων μητέρων, αίτινες ψελλίζουσι μεν ίσως τας Croissades κατά δυτικομοναχικόν πνεύμα, αγνοούσι δε παντελώς των ημετέρων Βυζαντινών τους αγώνας κατά των Περσών, Αράβων, Βουλγάρων; Αποστηθίζουσι μεν τας εις τα παράλια της Αφρικής και της Ασίας γαλλικάς και αγγλικάς αποικίας, αγνοούσι δε παντελώς την Ήπειρον και Μακεδονίαν, την Μικράν Ασίαν και την Θράκην; διδάσκονται μεν Littérature Française, αγνοούσι δε εντελώς την Ελλ. γραμματολογίαν και γελώσιν ή μορφάζουσιν ακούουσαι την Ελληνικήν ιστορίαν; Χορεύουσι μεν όλους τους ευρωπαϊκούς χορούς, τους δε ελληνικούς θεώνται ως να είναι αφρικανικοί;

Αι ταπειναί των νήσων του Αιγαίου τροφοί έχουσι την δόξαν ότι εξελλήνισαν και εξελληνίζουσιν έτι χιλιάδας Αρμενίων, Ευρωπαίων και άλλων, μεταδίδουσαι την Ελλ. γλώσσαν μετά του γάλακτος αυτών εις τους τροφίμους των. Παρ' ημίν δε τώρα προσκαλούνται γύναια αγνώστου προελεύσεως όχι μόνον εις οίκους της πρωτευούσης άλλα και επαρχιακών πόλεων και κωμοπόλεων ως παιδαγωγοί και οικοδιδάσκαλοι. Αλλά το παραδίδειν τα τέκνα εις αλλοφύλους προς ανατροφήν είναι πολύ επικινδυνώτερον διά την ηθικήν και εθνικήν μόρφωσιν παρ' όσον διά την φυσικήν ζωήν το τρέφειν το βρέφος διά ξενικού γάλακτος. Εάν δεν είμεθα πλέον ικανοί να εξελληνίζωμεν τους αλλογλώσσους συνοίκους Ελληνικών χωρών, ας μη εξασθενίζωμεν τουλάχιστον επί πλέον την ημετέραν φυλήν δι' ανατροφής ξενικής.

Είναι λοιπόν ανάγκη εις το αίμα των τέκνων μας να εγχυθή αγνόν και ζωηρόν εθνικόν φρόνημα. Τοιούτον δε φρόνημα μόνον μήτηρ δύναται να εμπνεύση. Όταν η μήτηρ ως επωδόν επαναλαμβάνη εις το τέκνον της "παιδί μου, είσαι Έλλην, πρέπει να μείνης Έλλην, πρέπει ν' αγαπάς την πατρίδα σου". Ω! κατά τοιαύτης γοητευτικής επωδού ουδέ οι δαίμονες δύναται να κατισχύσωσιν. Αλλά τώρα η επωδός αύτη ακούεται συχνά;...

Μετά το εθνικόν φρόνημα ή μάλλον ταυτοχρόνως με αυτό αι Ελληνίδες μας πρέπει να διδάσκωνται την οικοκυροσύνην. Οικοκυροσύνη δε δεν είναι μόνον το εργόχειρον, η γνώσις του να κόψη και να ράψη· αλλ' η όλη διοίκησις, κυβέρνησις, συντήρησις του οίκου. Εν τω οίκω ο ανήρ είναι ο συλλέκτης, ο εισφέρων· αλλ' ο οίκος θα είναι πάντοτε κενός, εάν η γυνή δεν είναι η πιστή, η αυστηρά, η άγρυπνος, η έμπειρος φύλαξ των εισαγομένων.

Σελ. 416
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/417.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Παρ' ημίν η γυνή εν τοις χωρίοις εργάζεται πολύ και διά της εργασίας της συνεισφέρει ουκ ολίγον εις την θεραπείαν των αναγκών του οίκου· κατατρύχεται όμως υπό δεινής αμαθείας, ένεκα της οποίας χωλαίνει μεν τα μέγιστα η οικιακή ευημερία, ελλείπει δ' εντελώς πάσα σχεδόν ευμάρεια, η δ' ευμάρεια συντελεί και αυτή εις την του ήθους ημέρωσιν. Της αμαθείας δε αποτέλεσμα είναι και η προς το καλόν εν γένει αμβλύτης των χωρικών. Σπανίως ευρίσκει τις εν τοις χωρικοίς οίκοις κηπάρια και οπωροφόρα δένδρα. Οι πλείστοι των χωρικών είναι χαμεύναι, εις δε τον δείπνον κάθηνται σταυροποδιτεί περί τράπεζαν χθαμαλήν. Αλλά της αμαθείας και άλλα δεινότερα επακόλουθα υπάρχουσιν, αι πολλαί προλήψεις και δεισιδαιμονίαι. Ούτω του ιατρού η αξία και χρησιμότης ακόμη διαφιλονικείται. Τούτου ένεκα αντί μεν του ιατρού προσκαλείται ιερεύς, ο δ' ιατρός προσκαλείται ακριβώς, όταν πλέον χρειάζηται ο ιερεύς.

Δια την οικοκυροσύνην λοιπόν απαιτείται παίδευσις υγιής και πρακτική, όχι δε η συνήθης αερώδης και ατερμάτιστος.

Και ταύτα μεν αποτελούσιν εν γένει το θετικόν στοιχείον της γυναικείας αγωγής. Το δε αρνητικόν στοιχείον αυτής είναι να προφυλάξωμεν τας νεάνιδας από τον κυρατσισμόν. Ο κυρατσισμός είναι η ηθική παραμόρφωσις της γυναικός, είναι προσποίησις, μικρολογία, υπερευαισθησία προσποιητή, νευροπάθεια, επιτηδευτή φιλάρεσκεια, πολυτέλεια, φυγοπονία. Λυμαίνεται δε ο κυρατσισμός μάλιστα τας πόλεις. Τα μικρόβια ταύτα εισέρχονται εις τον πνευματικόν οργανισμόν διά της μιμήσεως και της ψευδοπαιδείας, τρέφονται δε και αυξάνονται υπό της στρεβλής ιδέας ότι πάντα ταύτα είναι απαραίτητα γνωρίσματα κυρίας καθώς πρέπει. Ανάγκη λοιπόν να δίδωνται δραστικώτατα αντιφάρμακα κατά της εισβολής και επικρατήσεως των νοσογόνων τούτων βακτηριδίων, των δηλητηριαζόντων τον νουν και την καρδίαν.

Αθωότης και αφέλεια τρόπων, απλότης ήθους, ειλικρίνεια και φιλοπονία είναι τα κάλλιστα αντίδοτα, ισχυρότατον δε το σωστικόν παράδειγμα των γονέων.

Όταν δε η τοιαύτη ηθική αγωγή συνοδεύηται υπό αναλόγου σωματικής αγωγής, υπό της γυμναστικής, των εθνικών παιδιών, του χορού, των ασμάτων, της εργασίας, τότε η πατρίς θ' αποκτήση Ελληνίδας, των οποίων το ιδανικόν παρέχουσιν εις ημάς τα αγάλματα της Παλλάδος Αθηνάς, ευρώστους, ωραίας και ανδρείας. Τοιαύται δε μητέρες θα γεννήσωσι και θ' αναθρέψωσι γενεάν Ελλήνων εύρωστον και γενναίαν, τέκνα καλά και αγαθά, μέλλοντα ν' ανδρωθώσιν εις πολίτας χρηστούς.

Δυστυχώς παρ' ημίν η γυνή μέχρι τούδε βαρύτατα ηδικήθη υπό της πολιτείας επί μεγίστη βλάβη της οικογενειακής ευημερίας και της εθνικής προόδου. Η γυνή παρ' ημίν ουδεμιάς έτυχε σπουδαίας μερίμνης. Αυτήν την στοιχειώδη παίδευσιν, την άλλως τόσον ατελή, ελάχιστος αριθμός κορασίων λαμβάνει. Ο

27

Σελ. 417
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/418.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

αριθμός των μαθητριών αποτελεί μόλις το έν πέμπτον του των μαθητών. Εν τοις ημετέροις χωρίοις 95 επί ταις 100 γυναίκες αγνοούσι την ανάγνωσιν και γραφήν, δεν έχουσιν ουδεμίαν ορθήν θρησκευτικήν ιδέαν, δεν έχουσιν ουδέ την ελαχίστην γνώσιν της εθνικής ημών ιστορίας, ουδεμίαν γνώσιν γεωγραφικήν ή φυσιογνωστικήν. -Ερωτήσατε 10, 50, 100 χωρικάς περί του Ι. Χριστού, περί των θείων εντολών, περί του τί είμεθα, περί της ελλην. ιστορίας. Είναι φρικτόν να το είπη τις, αλλ' αληθέστατον! Δεν θα εύρητε ουδέ τρεις, αι οποίαι να έχωσι γνώσιν τινά ορθήν. Εις τοιαύτην αμάθειαν εγκατελείφθη η γυνή, η μήτηρ, η οικοδέσποινα εν Ελλάδι!

Φαντάσθητε όμως επί μίαν στιγμήν ότι αι πλείσται, αν όχι όλαι, αι χωρικαί μας εγνώριζον την ανάγνωσιν, κατείχον τας στοιχειώδεις θρησκευτικάς γνώσεις, εγνώριζον τα ουσιώδη γεγονότα της εθνικής ημών ιστορίας, απεστήθιζον 5-10 ωραία ποιημάτια, ησθάνοντο την ανάγκην ν' αναγνώσωσι κάτι τι τουλάχιστον άπαξ της εβδομάδος, κατά την Κυριακήν, ως αισθάνονται ευτυχώς την ανάγκην του χορού, -και είπετε, αν ήτο δυνατόν να μη είναι βελτιωμένη η κατάστασις του έθνους ημών.

Η δημοτική παίδευσις των θηλέων τροποποιουμένη σκοπιμώτερον και βελτιωμένη πρέπει να κατασταθή γενική, γενικωτέρα της των αρρένων, αν δεν είναι δυνατόν αμφότερα τα φύλα επίσης να μετέχωσι ταύτης,

Εις ταύτην δε την στοιχειώδη θρησκευτικήν και εθνικήν μόρφωσιν των θυγατέρων του λαού έπρεπε κατ' εξοχήν να στραφή η φιλάνθρωπος μέριμνα των ευγενών κυριών της ημετέρας κοινωνίας. Είδομεν ποίους αγλαούς καρπούς παρήγαγεν εν βραχυτάτω χρόνω άνευ δαπανών και άνευ επιδείξεων το Κυριακόν σχολείον των απόρων γυναικών. Τοιαύτα Κυριακά σχολεία ηδύναντο να συσταθώσιν εις πάσας τας πόλεις της Ελλάδος. Εάν δε αι φιλάνθρωποι κυρίαι της παρ' ημίν ανωτέρας τάξεως ήθελον μιμηθή το χριστιανικώτατον παράδειγμα της Βασιλίσσης ημών διατηρούσης το μόνον εν Ελλάδι άσυλον απόρων κορασίων, ηδύναντο να ιδρύσωσι τοιαύτα άσυλα πανταχού και θα συνετέλουν ούτω εις την διάδοσιν της Χριστιανικής διδασκαλίας μεταξύ των κατωτέρων ιδία τάξεων του λαού.

Τοιαύτη ενέργεια αληθώς ευαγγελική και θεάρεστος αρμόζει εις κυρίας θερμαινομένας υπό του ευγενούς αισθήματος της φιλανθρωπίας, και είναι τόσω μάλλον θεάρεστος, όσον αθορύβως και ανεπιδείκτως εκτελείται.

Αλλ' ουχ ήττον η εθνική πρόοδος απαιτεί την ίδρυσιν και ανωτέρων παρθεναγωγείων προς τελειοτέραν και επιστημονικωτέραν μόρφωσιν των εχουσών προς τούτο κλίσιν και μέσα παρθένων, έτι δε σχολείων τινών επαγγελματικών. Τα σχολεία ταύτα εξασφαλίζοντα έντιμον πόρον ζωής εις πλείστας νεάνιδας, θα προαγάγωσι παρ' ημίν την οικιακήν οικονομίαν εν γένει.

Σελ. 418
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/419.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Τα πλείστα των δεινών τα κατατρύχοντα την πατρίδα ημών δύνανται να θεραπευθώσι βαθμηδόν μεν αλλ' ασφαλώς, εάν προπαρασκευάσωμεν μητέρας και οικοδεσποίνας διά της εν φόβω Κυρίου και εν εθνικώ πνεύματι παιδεύσεως του γυναικείου φύλου.

Αναπτύξατε το πνεύμα της γυναικός, διαπλάσατε την καρδίαν αυτής χριστιανικώς, και η γυνή αθορύβως θα ανυψώση τον οίκον, η δε του οίκου ανύψωσις είναι προαγωγή της κοινωνίας στηριζομένη επί κρηπίδος ασφαλούς και στερεάς.

Εις τον άνδρα δεν υπάρχει καθήκον ιερώτερον του προς την γυναίκα οφειλομένου σεβασμού. Πάντες έχομεν μητέρα, πάντες έχομεν θυγατέρας ή αδελφάς. Παν ό,τι πράξωμεν υπέρ της γυναικός είναι φόρος ευγνωμοσύνης προς την μητέρα, μέριμνα ευσεβής υπέρ τέκνων και αδελφών, καθήκον δε υπέρτατον υπέρ της κοινής μητρός πατρίδος.

Σελ. 419
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/420.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

φυλακιζομένη... εν στενοτάτω κύκλω ιδεών

1892

Ημερολόγιον της Οικοκυράς

NEAI ΙΔΕΑΙ ΠΕΡΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ

Παρ' ημίν επικρατούσιν ιδίως περί της γυναικείας ανατροφής μέχρι του νυν ιδέαι λίαν επίφοβοι. Ότι και η γυνή πρέπει να έχη σωματικήν ισχύν, θάρρος και αποφασιστικότητα, θεωρείται υπό πολλών έτι ως αιρετικόν τι και αφύσικον, αν και ουδείς δύναται να αρνηθή ότι διά τοιούτων ιδιοτήτων η γυνή δύναται να προφυλαχθή από πολλών προσβολών και δυσαρεσκειών. Μόλα ταύτα η γυνή εμποδίζεται όσον το δυνατόν εν τη σωματική αναπτύξει, όπως ακριβώς και εν τη πνευματική, το δε ανόητον μέρος της ενδυμασίας παίζει κύριον μέρος επί του ζητήματος. Αύτη εμποδίζει αδικαιολογήτως την ανάπτυξιν της γυναικός και αυτόχρημα την καταστρέφει. Εν τούτοις ολίγοι ιατροί τολμώσι να αντεπεξέλθωσι κατά τούτου, αν και γνωρίζουσι το βλαβερόν της ενδυμασίας. Ο φόβος μήπως δυσαρεστήσωσι την ασθενή των τους υποχρεώνει να σιωπήσωσι ή να κολακεύωσι τας ανοησίας της. Η νεωτέρα ενδυμασία εμποδίζει την γυναίκα να χρησιμοποιή ελευθέρως τας δυνάμεις της, εγείρει δε εν αυτή το αίσθημα της αδυναμίας και λιποθυμίας. Εκτός τούτου η ενδυμασία αύτη αποτελεί ιδιαίτερον κίνδυνον διά την ενδυομένην και τους περί αυτήν, διότι την μεταβάλλει εν τε τη οικία και τη οδώ εις κονιορτοπαραγωγικήν μηχανήν. Εις ταύτα προσθετέον τον αυστηρόν χωρισμόν των γενών εν τη συναναστροφική επικοινωνία και εν τω σχολείω, μέθοδος ανατροφής ανάλογος των πνευματικών ιδεών, ας ενεφύτευσεν ημίν βαθέως ο χριστιανισμός ως προς παν ό,τι έχει σχέσιν με την ανθρωπίνην φύσιν· ούτω δε ευνοεί τα εμπόδια εν τη αναπτύξει της γυναικός.

Η γυνή ήτις δεν επιτυγχάνει την ανάπτυξιν των σωματικών της στοιχείων, ήτις μαραίνεται υπό την έποψιν της πνευματικής της ικανότητος, φυλακιζομένη συγχρόνως εν στενοτάτω κύκλω ιδεών και ερχομένη εις επικοινωνίαν μόνον μετά των στενοτάτων θηλέων αδελφών της είνε αδύνατον να υψωθή άνω των 

———————

Ημερολόγιον της Οικοκυράς του 1893, έτος Β', Αθήνα, τυπογραφείο εφημ.. Ακροπόλεως, 1892, σ. 9-10.

Σελ. 420
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 401
    11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

    τίνι δικαιώματι αποκλείετε την γυναίκα των θείων τούτων απολαύσεων! 

    1890

    Κ. Παρρέν

    ΤΙ ΤΗΝ ΘΕΛΟΥΣΙΝ ΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΝ APXAIAN EΛΛHNIKHN

    Τί την θέλουσιν αι γυναίκες την αρχαίαν Ελληνικήν και την Χημείαν, έλεγον μέχρι σήμερον πολλοί των πατέρων. Όταν υπανδρευθή η κόρη μου, δεν θα έχη ανάγκην να γνωρίζη τους αρχαίους συγγραφείς, ίνα είναι καλή οικοκυρά και αρέσκη εις τον σύζυγόν της.

    Αυτά έλεγον οι πατέρες μόνον -και όχι όλοι. Σήμερον βλέπομεν την γνώμην ταύτην επιδοκιμαζομένην υπό του κ. υπουργού της παιδείας, όστις εις τι άρθρον του περί μέσης των θηλέων εκπαιδεύσεως νομοσχεδίου λέγει: Θα διδάσκωνται εν τω διδασκαλείω των θηλέων μόνον την καθομιλουμένην Ελληνικήν γλώσσαν και όχι την αρχαίαν, αλλ' ούτε χημείαν κ.τ.λ.

    Ημείς αι μετ' ενθουσιασμού αποδεχθείσαι τα μεταρρυθμιστικά περί θηλείας εκπαιδεύσεως νομοσχέδια, ημείς αι παντί σθένει επιδιώξασαι την παροχήν μέσης εκπαιδεύσεως προς τας Ελληνίδας, δεν δυνάμεθα να μείνωμεν αδιάφοροι και απαθείς προ του άρθρου τούτου. Ήδη δ' ότε μελετώνται τα εν λόγω νομοσχέδια, καθήκον ημών θεωρούμεν να επιστήσωμεν επί του σημείου τούτου την προσοχήν των αρμοδίων. Πώς! καταργείται η διδασκαλία της αρχαίας γλώσσης, ίνα διδαχθή αντ' αυτής η καθομιλουμένη! Αλλ' επί τη βάσει τίνων κανόνων, τίνων συγγραφέων, ποίας νεωτέρας φιλολογικής νομοθεσίας! Και αφού η διδασκαλία της καθομιλουμένης συμπληρούται ήδη εις το δημοτικόν σχολείον, τί θα διδαχθή επί τριετίαν εις το διδασκαλείον η κόρη εκείνη, ήτις οφείλει να έχη απολυτήριον Α' γυμνασιακής τάξεως, ίνα καταταχθή εν αυτώ! Διατί δε η ασέβεια αύτη προς τους αρχαίους συγγραφείς, ή μάλλον διατί η καταφρόνησις αύτη προς την γυναίκα!

    ———————

    Κ. Παρρέν, Εφημερίς των Κυριών, έτος Γ', αρ. 149, 21 Ιανουαρίου 1890, σ. 1-2. Ένα από τα άρθρα που η K. Παρρέν αφιερώνει στα σχετικά με τη γυναικεία εκπαίδευση νομοσχέδια του Γ. Ν. Θεοτόκη.

    26