Συγγραφέας:Φουρναράκη, Ελένη
 
Τίτλος:Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
 
Υπότιτλος:Ελληνικοί προβληματισμοί (1830-1910). Ένα ανθολόγιο
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:11
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:630
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1830-1910
 
Περίληψη:Στον τόμο αυτό συγκεντρώθηκαν μαρτυρίες του ελληνικού προβληματισμού που διαμορφώθηκε γύρω από τη γυναικεία εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση τον 19ο αιώνα, αντλημένες από ένα ευρύ φάσμα πηγών. Το σώμα του ανθολογίου περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στην παιδαγωγική και κανονιστική φιλολογία, ενώ στην εισαγωγή επιχειρείται η επισήμανση των διαφοροποιήσεων και των εξελίξεων στις αντιλήψεις για το γυναικείο πρότυπο, μέσα από προσπάθεια απάντησης σε ερωτήματα όπως: Μέσα σε ποιες συγκυρίες ιδεολογικοπολιτικές αρθρώνεται ο σχετικός με τη γυναικεία εκπαίδευση κανονιστικός λόγος, ποιοι είναι οι φορείς του, μέσα σε ποια επιχειρηματολογία λειτουργεί, από ποιες προτάσεις συνοδεύεται και, βέβαια, ποια πρακτική τον ακολουθεί και μέσα σε ποιες ανάγκες κοινωνικές εντάσσεται.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 48.83 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 445-464 από: 634
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/445.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

να νομοθετηθή η ίδρυσις μαθητικών κέντρων γραμμάτων και γυναικείων έργων... εν τοις γυναικείοις μοναστηρίοις

1897

Σ. Καλλισπέρη

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Το Κράτος οφείλει να έχη σχολήν θηλέων ―χρησιμεύουσαν και ως Διδασκαλείον― αποκλειστικώς ιδικήν του· με διδασκάλους ους να διορίζη αυτό, με τρόπον επιτηρήσεως, όστις να παρέχη πάσαν εγγύησιν. Δεν επιτρέπεται εις φιλότιμον Κράτος να μη μορφώνει αυτό εκείνας, εις ας παραδίδει τα σχολεία του.

Απαιτείται δε σύστημα εκπαιδευτικόν θέτον φραγμόν εις την συρροήν των επιδιωκουσών διδασκαλικόν πτυχίον, σύστημα καθιστών δυσχερή την επιτυχίαν του πτυχίου της διδασκαλίσσης διά του ποιού και του ποσού των απαιτουμένων γνώσεων, ιδίως όλως σύστημα ριζικών μέτρων, δι' ων να δοθή εις τα κοράσια όλως άλλη παίδευσις, όλως άλλη ανατροφή, ήτις ν' αρχίση ευθύς αμέσως από του προσεχούς έτους, να περιλαμβάνη δε απάσας τας τάξεις από της κατωτάτης μέχρι της ανωτάτης της στοιχειώδους παιδεύσεως (enseignement primaire) δι' ης διερχόμεθα αναγκαίως πάντες πριν μεταβώμεν εις την μέσην.

Είπομεν ότι ανάγκη, κατεπείγουσα μάλιστα, είνε να περιορισθή ο αριθμός των εφοδιαζομένων ετησίως διά πτυχίου διδασκαλίσσης. Θέλουσι δε επιτευχθή η τε ελάττωσις της πληθώρας των προς το διδασκαλικόν επάγγελμα ορμωμένων και η κατάλληλος παίδευσις και ανατροφή των τε διδασκαλισσών και

———————

Απόσπασμα από υπόμνημα προς τη Βουλή, της Σεβαστής Καλλισπέρη, επιθεωρήτριας των δημοτικών σχολείων και φιλολόγου, πτυχιούχου της Σορβόνης (βλ. εδώ, σ. 404-408). Αναδημοσιεύεται από την Οικογένεια, "εβδομαδιαίον γυναικείον περιοδικόν" (διευθύντρια Άννα Ν. Σερουΐου), έτος Α', περίοδος δευτέρα, αρ. 2, 11 Ιανουαρίου 1897, σ. 10-11, αρ. 3, 18 Ιανουαρίου 1897, σ. 19-20, αρ. 4, 25 Ιανουαρίου 1897, σ. 26, αρ. 5, 1 Φεβρουαρίου 1897, σ. 36-37, αρ. 6, 8 Φεβρουαρίου 1897, σ. 42-43 και αρ. 7, 15 Φεβρουαρίου 1897, σ. 50-51.

Σελ. 445
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/446.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

των λοιπών κορασίων διά μέτρου τοιούτου όπερ, αφ' ενός μεν να αποβαίνη έλεγχος της προς το διδάσκειν ιδιοφυΐας και κλίσεως των επιζητουσών πτυχίον διδασκαλίσσης, αφ' ετέρου δε να παρέχη συν τη κλασική μορφώσει πάσαν διδασκαλίαν παρασκευάζουσαν την γυναίκα διά της γνώσεως διαφόρων βιοτεχνιών εις το να επαρκή κατά πάντα εις εαυτήν εργαζομένη ιδίως εν τω οίκω, ανεξαρτήτως ευπορίας ή μη.

Μη ελπίσωμεν βελτίωσιν ως προς τας διδασκαλίσσας διά της επιβολής αυστηρών εξετάσεων. Η κόρη, η ζητούσα διά του διδασκαλικού πτυχίου πόρον ζωής, θα εύρη πάντοτε τα μέσα να εκβιάση την συνείδησιν των εξεταστών. Μη ελπίσωμεν βελτίωσιν ουδέ εκ της παραχωρήσεως εις έν μόνον σχολείον του προνομίου του να χορηγή πτυχίον. Τούτο χρησιμεύει απλώς εις το να στρέψη το ρεύμα των μαθητριών προς τα ταμεία ενός μόνον σχολείου· απόδειξις είνε η των εις το Αρσάκειον συρρευσασών εφέτος πλήμμυρα, ης ένεκα εγένετο χρεία να δημιουργηθή και Γ' τμήμα εξωτερικού εις τας δύο ανωτέρας τάξεις, ων εκατέρα περιλαμβάνη μελλούσας διδασκαλίσσας πλείονας των 200.

Τί θα τας κάμη το Υπουργείον της Παιδείας πάσας ταύτας;

Εφ' όσον δεν λαμβάνει πρόνοιαν θα επιτρέπη να αυξάνη ο αριθμός δυστυχών γυναικών και επομένως των δυστυχών οίκων.

Είνε λοιπόν επείγουσα η μεταρρύθμισις, δι' ης, συν τη αρτία παιδεύσει και παραλλήλως ταύτη, να χορηγηθή η λοιπή εις την γυναίκα αρμόζουσα μόρφωσις.

Άνευ τοιαύτης μεταρρυθμίσεως, πάσαι αι διά την διατήρησιν των δημοτικών σχολείων δαπάναι αποβαίνουσιν μάταιαι, ενώ δυνατόν να κατορθωθή αύτη δι' ελαχίστης δαπάνης, ήτις όμως τάχιστα θα επιφέρη εθνικόν πλούτον, τιμήν οικογενειακήν και ευπορίαν.

Υπάρχουσιν εν Ελλάδι τέσσαρες γεωργικαί σχολαί ανδρών. Θα ήτο μεγάλη ωφέλεια εάν ενομοθετούντο σχολαί γυναικείων τεχνών παντού όπου υπάρχουσι γεωργικαί σχολαί ανδρών, ίνα οι καθηγηταί τούτων αντί μιας αμοιβής αναλάβωσι την διδασκαλίαν των αναγκαίων μαθημάτων. Ιδίως δε να ιδρυθώσιν αύται εν τοις γυναικείοις μοναστηρίοις τοις κειμένοις παρά τισι των γεωργικών τούτων σχολών. Τοιούτο μοναστήριον γυναικών είνε η Αγία Μονή, η παρά την γεωργικήν σχολήν της Τίρυνθος και ημίσειαν ώραν απέχουσα του Ναυπλίου.

Εν δε τοις λοιποίς μοναστηρίοις των γυναικών, τοις κειμένοις μακράν γεωργικής σχολής να νομοθετηθή η ίδρυσις μαθητικών κέντρων γραμμάτων και γυναικείων έργων, άτινα αμφότερα θα διδάσκωσιν αι καταρτιζόμεναι εν ταις σχολαίς διδασκάλισσαι ιδίως εις τας θυγατέρας των αγροτικών πληθυσμών των περί τα γυναικεία μοναστήρια ταύτα οικούντων, ων τινα θέλω υποδείξει, διότι προς τούτο τα επεσκέφθην.

Σελ. 446
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/447.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΣ

(συνέχεια)

Άμα τεθή, ως βάσις των σκέψεων ημών περί μορφώσεως διδασκαλισσών, η ορθή ιδέα ότι εις τας χείρας αυτών παραδίδεται το Έθνος, ότι αύται είνε αι σπορείς του πνευματικού σπόρου, προκύπτει η ανάγκη της συγκροτήσεως αρίστων διδασκαλισσών. Ευκόλως δε θα επιτύχωμεν ταύτην εάν διοργανωθή ανωτέρα στοιχειώδης παίδευσις αφ' ης να μη χωρισθή η βιομηχανική μόρφωσις. Περιπλέον η τελευταία αύτη ν' ανυψωθή διά της αρτίας κλασικής παιδεύσεως χορηγουμένης εις τας λαμβανούσας την βιομηχανικήν ή πραγματικήν μόρφωσιν, συγχρόνως με αυτήν, και εν ίσω μέτρω.

Προς τούτο, θα ήρκει εν μεν ταις Αθήναις, όπου υπάρχει η Τριανταφυλλίδειος γεωργική σχολή, ή εν τινι προαστείω αυτών τοις Πατησίοις, τη Κολοκυνθού, τοις Αμπελοκήποις ή τω Φαλήρω, ων τα δημοτικά σχολεία ηδύναντο εν ανάγκη να χρησιμεύσωσιν ως πρότυπα, να ιδρυθή διτάξιος σχολή ανωτέρας στοιχειώδους παιδεύσεως (l'enseignement primaire supérieur), ήτις να περιέχη δύο τμήματα ίσης περιωπής: το τμήμα των γραμμάτων και το τμήμα της βιομηχανικής μορφώσεως ή γυναικείων πραγματικών έργων.

Αι εις την σχολήν ταύτην εισερχόμεναι να γίνωνται δεκταί μόνον κατόπιν διαγωνισμού επί των αυτών μαθημάτων· και, μετά την επιτυχίαν αυτών εν τω διαγωνισμώ, τότε να εκλέγη εκάστη εν τίνι των δύο τμημάτων επιθυμεί να καταταχθή, εξ ιδιοφυΐας και κλίσεως οδηγουμένη εν τη εκλογή της.

Και αι μεν μαθήτριαι του βιομηχανικού ή πραγματικής μορφώσεως τμήματος θα τυγχάνωσιν εν τη σχολή ταύτη όσης επιθυμούσι παιδεύσεως, ακροώμεναι πάντα τα μαθήματα του τμήματος των γραμμάτων. Μόνον εις τας ασκήσεις της διδασκαλικής δεν θα παρευρίσκωνται, ίνα έχωσι περισσότερον χρόνον προς άσκησιν εν τοις βιοτεχνικοίς έργοις. Θα λαμβάνωσι δε πτυχίον περατώσεως των σπουδών των (certificat de fin d'études) εξεταζόμεναι και περί τα γράμματα προς ικανοποίησιν της φιλοτιμίας των.

Διά δε τας μαθητρίας του διδασκαλικού τμήματος να ρυθμισθώσιν αι ώραι των παραδόσεων και της διδασκαλικής ούτως ώστε να υπολείπηται αρκετός χρόνος προς εκμάθησιν των βιομηχανικών έργων, όπως εξετασθώσιν εις το θεωρητικόν μέρος αυτών επίσης εκτενώς ως αι μαθήτριαι του βιομηχανικού τμήματος, ίνα δύνανται να διδάξωσιν αυτά εις τας τάξεις του δημοτικού σχολείου των θηλέων, μετά ενιαύσιον πρακτικήν εξάσκησιν εν ενί των μαθηματικών κέντρων, των εν ταις γυναικείαις μοναίς ιδρυθησομένων.

Δεν θα έπιτραπή όμως η διδασκαλία και το διδασκαλικόν δίπλωμα ειμή μόνον εις τας δεικνυούσας εκ των αποτελεσμάτων της μαθητικής εργασίας των, ότι φύσει αγαπώσι την διδασκαλίαν και ότι εξ ιδιοφυΐας φέρονται προς το διδασκαλικόν έργον.

Ούτος είνε ο μόνος τρόπος εκκαθαρισμού εν τω μέλλοντι του κλάδου των διδασκαλισσών. Τοιουτοτρόπως θέλει άμα υψωθή και ο κλάδος ούτος αλλά και

Σελ. 447
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/448.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

η βιομηχανική ή πραγματική εργασία των γυναικών ιδίως εν οίκω των όπερ είνε σπουδαιότατον, διότι βαθμηδόν θα εννοήσωσι τας απ' αυτής ωφελείας και πόσον υπερήφανος δύναται να είνε η εργαζομένη γυνή -παρά τας σήμερον επικρατούσας πεπλανημένας ιδέας.

Η επιτυχία αμφοτέρων έγκειται εν τη ιδέα του να μη χωρισθώσιν απ' αλλήλων η κλασική παίδευσις από της πραγματικής μορφώσεως αλλά να συμβαδίζωσι ισορρόπως και εν ταις δυσίν ανωτάταις τάξεσι.

Καθόσον, αν συνιστώντο γυναικείαι επαγγελματικαί σχολαί κεχωρισμέναι από της κλασικής διδασκαλίας, όσον και αν κατηρτίζοντο αύται καλώς, θεωρούμεναι ταπεινότεραι των συνήθων σχολείων, των διά τα γράμματα προωρισμένων, δεν θα εσυχνάζοντο ειμή υπό των αποκλήρων, ήτοι των λεγομένων κατωτάτων τάξεων· θα εματαιούτο κατά μέγα μέρος ο υψηλός προορισμός των, δεν θα επετυγχάνοντο δε τα από τοιούτων σχολών προσδοκώμενα αγαθά αποτελέσματα.

Ήθελε διαμαρτήσει επίσης του σκοπού της τοιαύτη Σχολή οίαν προτείνομεν, αν εν τω βιομηχανικώ τμήματι αυτής εδιδάσκοντο βιοτεχνίαι αντικείμενον έχουσαι είδη πολυτελείας ―ως η αγγειοπλαστική ης τα φιλοτεχνήματα είνε εύθραυστα― κλπ. τοιαύται ή απλώς βιομηχανίαι αποζώσαι εκ των παραγγελιών ξένης εργασίας, ως η κατασκευή ανθέων ή στηθοδέσμων και τα τοιαύτα. Δύνανται μεν και ταύτα να διδάσκωνται· να ορισθώσιν όμως αι ώραι της διδασκαλίας των μαθημάτων αναλόγως της χρησιμότητος του διδαχθησομένου έργου· ώστε να εκμανθάνωσιν αι μαθήτριαι προηγουμένως και κυρίως πάντα τα αναγκαιότερα εις την συντήρησιν του ανθρώπου. Δηλαδή, εν τω βιομηχανικώ τμήματι πρέπει να διδάσκωνται τοιαύτα έργα διά της γνώσεως των οποίων η γυνή είτε να συντελή εις την άνετον συντήρησιν του οίκου, περισώζουσα τα κέρδη τα εκ της εργασίας του πατρός, του αδελφού ή του συζύγου· είτε μετερχομένη αυτά προς βιοπορισμόν να δύνηται και άνευ πολλής ξένης εργασίας, ήτις πολλάκις σπανίζει, να συντηρηθή.

Τοιαύτα δε μαθήματα είνε, πλην της ραπτικής και της μαγειρικής, η σηροτροφία, η παρασκευή καθαρού σπόρου μεταξοσκώληκος, η υφαντουργία, η ορνιθολογία, η γαλακτοκομία και τυροκομία, η κηπουρική και λαχανοκομία, η μελισσοτροφία, η ανθοκομία, η αρωματοποιία, τα διάφορα είδη της πλυντικής, η οικιακή λογιστική και στοιχεία υγιεινής και περιποιήσεως των ασθενών.

(συνέχεια)

Η σηροτροφια, ήτις ήτο βιοτεχνία από των αρχαίων χρόνων ουχί ημελημένη εν Ελλάδι, δύναται ου μόνον οικογενειακήν ευπορίαν να προσπορίση αλλά

Σελ. 448
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/449.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

και πλούτος εθνικός να αποβή. Τοσούτον δε τούτο είνε αληθές, ώστε κατά καιρούς διάφοροι λαοί ηθέλησαν δι' αυστηρών διατάξεων να τηρήσωσι την σηροτροφίαν ως αποκλειστικόν αυτών προνόμιον. Είνε δε έργον κυρίως γυναικείον και διά την περίθαλψιν του λεπτοφυούς εντόμου του μεταξοσκώληκος και διά την λεπτότητα, ήτις απαιτείται περί πάσαν την λοιπήν εργασίαν την αφορώσαν εις την επιτυχή σηροτροφίαν. Δι' ο εν Σικελία και εν Ιταλία, όπου κατά τον μέσον αιώνα μετεφύτευσεν αυτήν διά των Ελληνίδων, ας απήγαγεν από των διαφόρων μερών της Πατρίδος μας ο επιδρομεύς Roger, σήμερον αι γυναίκες διεξάγουσι το όλον έργον της σηροτροφίας. Διατί λοιπόν αφού αιχμάλωτοι Ελληνίδες εκ Πατρών, Θηβών και Λεβαδείας εδίδαξαν εις τας Ιταλίδας και τας Σικελιώτιδας την καλλιέργειαν του μεταξοσκώληκος, διατί να πλουτίζωμεν τα ξένα ταμεία αντί να ποριζώμεθα την ενδυμασίαν ημών εξ εργασίας ημών αυτών μεταξωτήν, ουχί χάριν πολυτελείας αλλά χάριν στερεότητος και οικογενειακής οικονομίας, περιπλέον δε εθνικής οικονομίας και πλούτου, αφού μάλιστα, διά της προόδου της επιστήμης, ηλαττώθησαν πολύ οι κίνδυνοι, οίτινες ηπείλουν τον μεταξοσκώληκα και ούτω απέβη ο κλάδος ούτος της βιομηχανίας εκ των μάλλον κερδοφόρων;

Αρωγόν έρχεται και το κλίμα της χώρας ημών, όπερ συμβάλλει εις την ανάπτυξιν του σηροτρόφου δένδρου της μορέας.

Αυτή η Τουρκία έχει τέσσαρας σηροτροφικάς σχολάς-και την εν Προύση περίφημον φυτείαν των μορεών.

Αναπτυσσομένης παρ' ημίν της σηροτροφίας εν ταις σχολαίς και τοις μαθητικοίς κέντροις των γυναικείων τεχνών, όχι μόνον δεν θα εξήγετο πλέον χρήμα προς αγοράν κυτίων σπόρων αλλά και μεγάλα ποσά θα εισεπράττοντο διά της εξαγωγής τοιούτων. Κατανοουμένης δε της ωφελείας και εξαπλουμένης της σηροτροφίας το ελάχιστον όπερ θ' απεκομίζομεν εξ αυτής θα ήτο ―αν υποθέσωμεν 200,000 Ελληνικών οικογενειών τρεφουσών ήμισυ μόνον κυτίον εκάστης― ότι θα εισεπράττετο εκ της μετάξης είκοσιν εκατομμυρίων (20,000,000) ετήσιον κέρδος.

Φανερόν λοιπόν ότι ο μεταξοσκώληξ δύναται διά την Ελλάδα ν' αποβή εθνικός πλούτος, άλλη σταφίς ―κατά τας ευτυχείς ημέρας αυτής― αλλ' άνευ κινδύνων και αντί μικράς σχετικής δαπάνης.

Μη λησμονώμεν την αναντίρρητον αρχήν ότι η φύσις είνε αγαθή και ανταμείβει γενναίως πάντας όσοι την θεραπεύουν.

Από της αρχής ταύτης ορμώμενοι με τον σκοπόν και τον πόθον του να καταστήσωμεν την γυναίκα ικανήν να διευκολύνη τον οικογενειακόν βίον διά δεξιάς εν τω οίκω εργασίας, και να επαρκή τελείως εις εαυτήν, δι' ανατροφής, εν η να έχωσιν ισορρόπως η κλασική παίδευσις και η βιομηχανική και οικοκυρική μόρφωσις, ας προβώμεν εις πρόχειρον εξέτασιν τινών εκ των πραγματικών μαθημάτων, άτινα αναφέρομεν.

29

Σελ. 449
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/450.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Η γη είνε η αγαθοτέρα πασών των μητέρων, ήτις ασφαλώς δεν είνε φίλη μόνον των ευτυχούντων τέκνων της αλλ' ιδίως των δυστυχούντων· αυτή η μεγάλη μήτηρ και των ανθρώπων και των Ελληνικών Θεών, η Γαία· και όμως εν Ελλάδι παραμελείται πολύ. Έν τέταρτον στρέμματος γης, οπωσούν ευφόρου, αρκεί εις την παραγωγήν διαφόρων ειδών λαχάνων προς άφθονον συντήρησιν ενός ατόμου. Και όμως, ενώ πωλείται εν Βοιωτία λ.χ. εν μέσαις Θήβαις αντί δραχ. 50-60 έν στρέμμα αρίστης γης, τίς θα πιστεύση ότι δεν ευρίσκει τις εις την εύφορον γην των Θηβών χόρτα; Το αυτό απαντά τις εις πλείστα μέρη της Πελοποννήσου και εις τας Νήσους. Αίτιον είνε η άγνοια και η ακηδία, μόνη δε θεραπεία η πρακτική ανατροφή τοσούτον της κόρης όσον του παιδός από του σχολείου. Διά την χωρικήν ήτις και τας αμπέλους σκάπτει και φορτία επί της ράχεως της κομίζει βαρύτατα, διά τας γυναίκας, αίτινες, εις πλύσιν και λοιπάς παρεμφερείς και κοπώδεις εργασίας καταγινόμεναι, καταστρέφουσιν την υγείαν των, τίς κόπος θα ήτο να σκάπτωσιν 1/4 στρέμματος γης; Οπόση δε ωφέλεια δεν θα προήρχετο αν εδιδάσκοντο την λαχανοκομίαν και την κηπουρικήν; Αλλά τί υγιεινότερον από του να καλλιεργή τις κηπάριον ως γίνεται παντού της Ευρώπης; Ημείς τότε θα το επράττομεν και θα το ενεκολπούμεθα, αν ξενικός συρμός εισεκόμιζε την συνήθειαν. Διατί, αφού η υγεία το υπαγορεύει, αφού αι ανάγκαι του βίου θεραπεύονται δι' αυτού, να μη διδάσκωνται εν τοις σχολείοις η κηπουρική, η λαχανοκομία και μετ' αυτών η ανθοκομία;

(συνέχεια)

Ουδείς εκ των επισκεπτομένων τας Βερσαλλίας παραλείπει να ίδη την θέσιν την καλουμένην le petit Trianon συμπαθέστατον, διότι εκεί η Μαρία Αντωανέττα κατεσκεύαζε τον τυρόν της. Εν δε ταις κάτω χώραις ιδίως, την γαλακτοκομίαν και την τυροκομίαν, αίτινες απαιτούσι μεγάλην καθαριότητα, διεξάγουσιν αι γυναίκες· αποβαίνουσι δε αι δύο αύται βιομηχανίαι εθνικός πλούτος. Και εν Αθήναις το εξ αυτών κέρδος των μετερχομένων αυτάς είνε 75 %. Διατί λοιπόν να τρώγωμεν τυρόν αλμυρόν μέχρι λύσσης; ή άλλως να είμεθα ηναγκασμένοι να πλουτίζωμεν τους Γάλλους, τους Βέλγους και τους Ελβετούς τυροκόμους, ενώ πολλαχού δύναται, εάν δοθή ώθησις προς τούτο, να κατασκευάζωσιν τυρόν όμοιον προς τον της Αραχώβης, τον τοσούτον δυσπρόσιτον εις τα πλείστα βαλάντια χάρις εις το εκεί σπήλαιον εν ω διατηρούσιν αυτόν. Ιδίως όμως πλην των άλλων βιομηχανιών, ήθελεν επιτύχει και αύτη, να ιδρύετο σχολή γυναικείων τεχνών, εν Άργει, όπου και δημόσιον υπάρχει καταλληλότατον προς τούτο εκτεταμένον γήπεδον, και η γη είνε εύφορος· μάλιστα παρά το μαγευτικόν Κεφαλάρι όπου κείται η περιεργοτάτη και βαθυτάτη εκείνη σπηλιά, αφ'

Σελ. 450
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/451.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ης διέρχονται τα νερά τα αρδεύοντα το Άργος, και ήτις δύναται να παράσχη μεγάλην βοήθειαν εις την τυροκομίαν, αντί να κατοικήται υπό νυκτερίδων και μόνον να δεικνύηται εις τους ξένους προς θαυμασμόν. Έργον λοιπόν, όπερ δεν απηξίου η κοσμικωτάτη των γυναικών δεν δύναται να θεωρηθή ασύμφωνον προς τα έργα της οικοδεσποίνης, όσον υψηλά και αν ίσταται αύτη.

Δεν υπάρχει καθαροτέρα ούτε ευθηνοτέρα τροφή των ωών. Και όμως όχι μόνον εν Αθήναις είνε ακριβότατα αλλά και εν ταις επαρχίαις σπανίζουσι και εκ της Βουλγαρίας κομίζονται ολόκληροι αποστολαί. Και τούτο ενώ κατά τας ακριβεστάτας πληροφορίας των ειδικών περί την πτηνοτροφίαν και συμφώνως προς τους λογαριασμούς ορνιθοτροφείων ο ορνιθών (basse-cour) φέρει κατ' ελάχιστον όρον 75 % καθαρόν κέρδος. Αίτιον της σπάνεως ταύτης και της ακριβείας είνε η έλλειψις ορνιθοτρόφων και η άγνοια εν η διατελούσιν αι γυναίκες μας περί τα της ορνιθολογίας.

Τα αυτά δύναταί τις να είπη και περί της αλλαντοποιίας, ήτις, μετά τέχνης εκτελουμένη, δύναται να αποβή, ιδίως διά τους αγροτικούς πληθυσμούς, ευζωίας πρόξενος.

Σκέφθητε οπόσην αφθονίαν και την εξ αυτής ευθηνίαν ―όρον ανεκτού βίου― ήθελον φέρει και εις τας πόλεις διά της βιοτεχνικής αναπτύξεως των αγροτικών γυναικών τοιαύτα μαθητικά κέντρα, οποία είπομεν ιδρυόμενα εν ταις γυναικείαις Μοναίς των επαρχιών, πέριξ των οποίων αναπτυσσομένη άφθονος φυτεία ροδής ηδύνατο να παρέχη, με το μέσον της αποστάξεως ροδελαίου, όπερ αγοράζεται αντί μεγάλου τιμήματος εκ της Δύσεως, τροφήν εις σμήνη μελισσών ώστε και η μελισσοκομία δύναται να ευδοκιμήση. Αλλά και άλλαι φυτείαι ευωδών δενδρυλλίων δύνανται να συντελέσωσιν εις την παραγωγήν και άλλων αιθερίων ελαίων χρησίμων εις την φαρμακευτικήν και την αρωματοποιίαν.

Τέλος η ανθοκομία θα ήτο άριστον μάθημα· ήθελε δε πολύ συντελέσει εις την διάπλασιν της κόρης διά της αναπτύξεως εν αυτή του αισθήματος του καλού, και της αγάπης αυτού τούτου. Εν Αγγλία όπου ο κόσμος είναι τοσούτον πρακτικός, είνε και τα μάλιστα φιλανθής. Διά τούτο και εις αυτάς ακόμη τας τάξεις των τελειοτέρων παρθεναγωγείων τα άνθη βασιλεύουσιν εκ παραλλήλου με τα βιβλία. Αλλ' η ανθοκομία ου μόνον τέρψιν αθώαν δύναται να παρέχη και κόσμον ολόκληρον ευγενών αισθημάτων και ιδεών να εμπνέη, αλλά και μέσον χρηματικού πορισμού ν' αποβαίνη.

Οπόσην ευτυχίαν θα αισθάνηται πάσα κόρη εάν ενομοθετείτο τοιούτον σύστημα κλασικής παιδεύσεως και πραγματικής μορφώσεως.

Γνωστόν πόσον αι γυναικείαι μοναί εν τη Δύσει έδρασαν και δρώσιν εν τη μορφώσει του φύλου της Πατρίδος των. Διατί εν Ελλάδι, όπου υπάρχει ικανός αριθμός τοιούτων, ανέχεται και επιτρέπει το Έθνος να ώσιν αύται κατοικία παχυλής αμαθείας και των συμπαρομαρτουσών αυτή ιδιοτήτων; Και τούτο

Σελ. 451
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/452.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ενώ αι ξέναι και αλλόθρησκοι μοναί αυξάνουσι παρ' ημίν χωρίς ―ένεκα των δύο τούτων λόγων― να δύνανται να δίδωσιν ανατροφήν οίαν πας συνετός και φιλόπατρις θα ηύχετο διά την Ελληνίδα.

Επειδή κατειχόμην υπό της ιδέας ταύτης, επεσκεπτόμην μετά την αποπεράτωσιν της επιθεωρήσεώς μου τας γυναικείας μονάς, αίτινες ευρίσκοντο εις τους νομούς εις ους είχον σταλή. Μεγάλην λύπην αισθάνεταί τις βλέπων τόσας δυνάμεις υλικάς και ηθικάς απολλυμένας.

Είδον λοιπόν έξ, αίτινες ου μόνον οικήματα έχουσιν ευρύχωρα και αρκούντως κατάλληλα αλλά και πλην της λοιπής κτηματικής περιουσίας, ήτις εμμισθουμένη διατρέφει τας εν αυταίς καλογραίας, περί την μονήν αυτήν υπάρχει περίβολος τουλάχιστον 5-10 στρεμμάτων, δυνάμενος να χρησιμεύση δι' ικανόν αριθμόν μαθητριών εις την πρακτικήν άσκησιν αυτού εν τοις βιοτεχνικοίς μαθήμασιν. Αι μοναί αύται είναι η παρά το Ναύπλιον και την Τίρυνθα Αγία Μονή, αι εν Κερκύρα της Αγ. Ευφημίας, των Κασσιοπείων και των Αγ. Θεοδώρων· εν Κεφαλληνία η του Αγ. Γερασίμου και η της Πεπελενίτσας παρά το Αίγιον. Πόσον είναι ανάγκη ηπίως να ιδρυθώσιν εν ταις γυναικείαις μοναίς σχολαί βιομηχανίας και γραμμάτων αποδεικνύει το εξής: εφέτος διά πρώτην φοράν εδόθησαν, ως μοι είπεν η ηγουμένη, προς καλλιέργειαν 200 στρέμματα χέρσου γης.

(συνέχεια)

Χωρίς να καταργηθώσιν αι μοναί αύται, τοσούτον διότι δύνανται να παράσχωσι προστασίαν εις τας τοιαύτην χρηζούσας νέας, όσον και διότι το βίαιον μέτρον της καταργήσεως ηδύνατο αφ' ενός μεν να επιφέρη ίσως έθνικήν βλάβην, συνεπιφέρον την κατάργησιν και των ανδρικών μοναστηριών και επομένως ενθαρρύνον ομοίαν ενέργειαν παρά της Οθωμανικής Κυβερνήσεως προς τας εν Τουρκία Μονάς· αφ' ετέρου να διεγείρη και εν Ελλάδι αντίστασιν, ένεκα διαφόρων λόγων. Δύνανται όμως και οφείλουσι να μεριμνήσωσιν η Βουλή και η Κυβέρνησις όπως παρεμποδίσωσιν αυτάς από του να ήνε και εν τω μέλλοντι το βασίλειον της αργίας.

Εν ταις μοναίς ταύταις ας εγκαθιδρύσωμεν μαθητικά κέντρα, εν οις και αι διά διπλώματος διδασκαλίσσης εφωδιασμέναι, διανύουσαι έν έτος εν όλως πρακτικαίς εργασίαις, τελούσαι έν είδος πρακτικού σταδίου (stage) ―πριν διορισθώσιν εν κενουμένη θέσει― να διδάσκωσιν ολίγας ώρας εκάστη τα γράμματα και τα επαγγελματικά μαθήματα εις τάξεις σχολικάς κορασίων οικούντων ή παρά την Μονήν αν αύτη κείται πλησίον της πόλεως, ή εντός της Μονής αν αύτη κείται μακράν· και άλλαι ευπαίδευτοι νέαι, ευρίσκουσαι εν αυτοίς

Σελ. 452
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/453.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

προστασίαν και πόρον ζωής εντίμου, να συντηρώνται διά της ιδίας των εργασίας και εις την αύξησιν τοιούτων ευεργετικών κέντρων να συντελώσι.

Μετά το πρακτικόν εν τοις μαθητικοίς κέντροις στάδιον, διοριζόμεναι αι διδασκάλισσαι εν τοις δημοτικοίς σχολείοις θα δύνανται να διδάξωσιν επαρκώς τα τε γράμματα και τα βιομηχανικά ή πραγματικά μαθήματα και ισορρόπως, ώστε τα κοράσια τα αρκούμενα εις μόνην του δημοτικού σχολείου την παίδευσιν να καταρτίζωνται και αυταί χρησταί πολίτιδες, και διά της γνώσεως παντοίων επιτηδευμάτων επαρκείς εις εαυτάς δι' εργασίας κατ' οίκον ενώ συγχρόνως ουδέν κωλύει ειδικώτερον μανθάνουσαι έν έργον, να μετέρχωνται τούτο χάριν βιοπορισμού και οσάκις ευρίσκωσιν εργασίαν.

Εν γένει διά του τοιούτου συστήματος δίδεται από της κατωτάτης μέχρι της ανωτάτης βαθμίδος της στοιχειώδους παιδεύσεως ανατροφή ομοιόμορφος, όπερ είναι αναγκαίον και έχει πολλήν σπουδαιότητα· καθότι, της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως σκοπούσης μόνον να μη αφήση άνθρωπον εγγύς του κτήνους, πρέπει αύτη να ήνε ομοία διά πάντα άνθρωπον. Δεν υπάρχει στρεβλοτέρα ιδέα εκείνης, ήτις θέλει αυτήν διάφορον διά τας μεν ή τας δε. Μετά την στοιχειώδη παίδευσιν, ας τραπή εκάστη, αναλόγως των διανοητικών αυτής δυνάμεων, των κλίσεων και των υλικών μέσων, εις ό,τι θέλει. Εκείθεν ας αρχίζη η διαφορά της παιδεύσεως και της συμπαρομαρτούσης ανατροφής, έχουσα και τα τρία ταύτα αίτια ως αφετηρίαν αυτής. Καθ' απάσας όμως τας βαθμίδας της στοιχειώδους πρέπει να μη παραλάσση· και τούτο αφ' ενός διότι εκάστη κόρη, εκάστη Ελληνίς, πρέπει, ανατρεφομένη εν ορθότητι ιδεών, συν τω υπερηφάνω επί τω προορισμώ της και ως ανθρώπου και ως πολίτιδος φρονήματι, όπερ θα τη εμπνεύση η κλασική παίδευσις, να μάθη να θεωρή την εργασίαν επίσης τιμήν της και τέρψιν της· αφ' ετέρου διότι υπάρχει σοφή Πρόνοια ανωτέρα και δικαιοτέρα των διανοημάτων της ημετέρας καρδίας. Εκείνη διέταξε την πορείαν των πάντων διά νόμων ανυπερβάτων, δι' ων τα τέκνα του πτωχού γίνονται πλούσια και των πλουσίων επανέρχονται εκεί οπόθεν εξήλθεν ο πατήρ ή ο πάππος. Η ύλη είναι κύμα· όπως εκείνο υψούται και πάλιν καταπίπτει, ομοίως αυτή συσσωρεύεται διά να σκορπισθή εις άλλων χείρας. Ώστε αγνοούμεν τίνος κόρη θα υποχρεωθή να μετέλθη βιοποριστικόν έργον. Πάσαι άρα ανεξαιρέτως πρέπει να εφοδιάζωνται από παιδικής ηλικίας διά γνώσεων τοιούτων οίας είπομεν, όχι χάριν χειραφετήσεως ―της οποίας λέξεως ουδέποτε κατώρθωσα να εννοήσω την έννοιαν― αλλά χάριν οικογενειακής τιμής και εξ αγάπης προς τους πατέρας, τους αδελφούς μας και τους συζύγους, οίτινες σήμερον είναι οι βιοπορισταί μας εν μόχθω και πολλάκις εν πνιγμώ της συνειδήσεώς των.

Πλην των εν ταις Μοναίς μαθητικών κέντρων δύναται να διοργανωθή και εν Κερκύρα έτερον μαθητικόν κέντρον εν τω ορφανοτροφείω των θηλέων όπερ ευρίσκεται εν οικτρά καταστάσει υπό πάσας τας επόψεις. Πάσχει τις και αναμιμνησκόμενος μόνον αυτού, διότι και αυτή η όψις αυτού είναι τοιαύτη, ώστε

Σελ. 453
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/454.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ο επισκέπτης σπεύδει να εξέλθη φοβούμενος ότι δι' έλλειψιν της αναγκαίας των εν αυτώ ανατροφής ευρίσκεται εν οίκω εν ω δεν λαμβάνεται η δέουσα μέριμνα όπως αποσοβώνται αι προγονικαί εγκληματικαί διαθέσεις, αίτινες έρριψαν εκεί τα δυστυχή αυτά κοράσια εν τη βρεφική των ηλικία. Ο Ν. Ζαμπέλης διά διαθήκης αφήκεν εις αυτό 100 χιλιάδας δραχμών. Τη συνδρομή τούτων ας μετατραπή ταχέως εις σχολείον εργασίας, διανοητικής αναπτύξεως και τιμής.

Εν Ζακύνθω υπάρχει είδος μοναστηρίου δήθεν κατακλείστων (cloitrées), όπου παραδίδουσιν εις τας εν αυτώ καλογραίας τας πέραν του ανεκτού ζωηράς κόρας οι συγγενείς των. Είνε τι ακατανόητον η όλη οικονομία του μοναστηρίου τούτου. Απέρχεται εκείθεν ο επισκέπτης με την ασφαλή αντίληψιν ότι είναι παν άλλο ή μετανοουσών μοναστήριον (couvent de pénitentes)· και ότι εν τη καθείρξει εκείνη, χωρίς αξιόλογός τις σοβαρά να απασχολή τας κόρας εκείνας εργασία, αλληλοδιαφθείρονται.

Και τούτο λοιπόν το μοναστήριον δύναται ν' αποβή εν Ζακύνθω, υπό οδηγίαν συνετήν, εστία εργασίας πεφωτισμένης άμα δε και σωφρονιστήριον. Οι νυν μικροί χρηματικοί αυτού πόροι θα χρησιμεύσωσιν ως αφετηρία μεγάλων πόρων, ους θα αποφέρη εργασία τοιαύτη,

Εν γένει δε η εφαρμογή του συστήματος, όπερ προτείνομεν, ουδόλως θέλει βαρύνει την Κυβέρνησιν ή ελάχιστα. Καίτοι το Κράτος έχει τα μέσα να συντελέση εις την συντήρησιν ιδίας εαυτού Σχολής.

Η προβαλλομένη πάντοτε ακρίτως έλλειψις χρήματος είνε πρόφασις εσφαλμένη, άμα δε το μόνον αίτιον της πραγματικής ελλείψεως χρήματος ―διότι ενόσω η πρόφασις αυτή δεσμεύει τας χείρας και παγόνει πάσαν ενέργειαν, ουδέ πρόοδος γίνεται, και θα μένωμεν πάντοτε εν απορία χρημάτων.

Ούτω της μεν εν Αθήναις Σχολής, εν η θα καταρτίζωνται διδασκάλισσαι και αι λοιπαί νέαι, τας δαπάνας θ' αποτίνωσι, συν μικρώ βοηθήματι της Κυβερνήσεως, τα δίδακτρα των μαθητριών. Των δε μαθητικών κέντρων, τα προς αγοράν της αρχικής ύλης και των συσκευών θα προσπορίση ασήμαντον μέρος του προϋπολογισμού των Μονών, εν αις θα εγκαθιδρυθώσι τα μαθητικά κέντρα· διά δε της εργασίας, εις ην θα υποβληθώσιν αι μοναχαί, αι διδασκάλισσαι αι τελούσαι εκεί το πρακτικόν στάδιόν των (stage) και άλλαι ευπαίδευτοι νέαι ευρίσκουσαι εν αυτοίς άσυλον, θα δύνανται αι Μοναί να διπλασιάζωσι τα εισοδήματα αυτών ούτως ώστε διά τιμίας διαχειρίσεως να αποβώσιν εύπορα ταμεία, άτινα να συντελέσωσιν εις την αρίστην κατάρτισιν δημοσίας εκπαιδεύσεως των Ελληνίδων.

Σελ. 454
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/455.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

(συνέχεια)

Αλλά και άλλοι πόροι θ' συρρεύσωσιν άμ' ως η Κυβέρνησις, θελήση να επιληφθή του σπουδαίου έργου της σηροτροφίας και της παρασκευής καθαρού σπόρου.

Τον παρελθόντα Απρίλιον κατά την επιθεώρησίν μου του εν Λιοσίοις σχολείου, έμαθον ότι δύο Ιταλοί έτρεφον εκεί μεταξοσκώληκας, όπερ και ανέφερον εν τη εκθέσει μου προς το Υπουργείον, ίνα ο κ. Υπουργός, λαμβάνων γνώσιν τούτου, υποστηρίξη την εισαγωγήν του μαθήματος της σηροτροφίας εις το δημοτικόν σχολείον Λιοσίων, όπου ευρίσκονται χιλιάδες μορεών, και δύναται αύτη ν' αποβή εγχώριος βιομηχανία των Λιοσιοτισσών. Τοσούτον δ' ειργάσθησαν επιτυχώς οι δύο ούτοι Ιταλοί, ώστε απεταμίευσαν σπόρον πωληθέντα αντί 12 χιλιάδων δρ., καίτοι ένεκα δυσχερούς τινος περιστάσεως αφορώσης εις τα πρόσωπα, διεκόπη η εργασία των.

Εκ του μικρού τούτου γεγονότος, του σημαίνοντος όμως μεγάλα, δύναταί τις να κρίνη ασφαλώς ότι βαθμηδόν η Κυβέρνησις ειμπορεί να είνε κάτοχος εμπορίου, αν ουχί μονοπωλίου, λίαν επικερδούς, διότι κατ' ελάχιστον όρον θα εισέπραττεν εκ της παρασκευής υγιών ωαρίων μεταξοσκώληκος (σπόρου) υπέρ τας 400 χιλιάδας δρ., ας δαπανά το έθνος προς αγοράν σπόρου εκ της αλλοδαπής. Θα ηδύνατο μάλιστα και εξαγωγήν να κάμη εις τας νήσους του Αιγαίου τας παρά την Μικράν Ασίαν και εις τας άλλας πόλεις αυτής. Διά τας ωφελείας ταύτας έχει η Τουρκία τας τέσσαρας σηροτροφικάς σχολάς· η δε Βουλγαρία οφείλει πολύ την ευπορίαν του πληθυσμού της εις την μέριμναν ην έλαβεν η Κυβέρνησις η Βουλγαρική προς υποστήριξιν και διάδοσιν της σηροτροφίας.

Αλλ' η σηροτροφία εισαγομένη νομοθετικώς εις την δημοσίαν εκπαίδευσιν ήθελεν επιφέρει εις την ημετέραν Πατρίδα και έτερον μέγα ωφέλημα: την ανάπτυξιν της εντοπίου υφαντουργίας, υπό το κράτος προστατευτικού συστήματος.

Τούτο δε ήθελεν ευτυχώς επιδράσει και επί των ηθών. Ενώ η ηλακάτη και ο ιστός των Ελληνίδων ως την Αρήτην, την βασίλισσαν των Φαιάκων απετέλουν τον άριστον εκείνων κόσμον, έδιδον δε το ερασμιώτατον επιτόπιον χρώμα εις την αρχαίαν μας ποίησιν, σήμερον εφυγαδεύθησαν σχεδόν από των οικιών ημών. Ας εισαχθή εις το σχολείον παραλλήλως με τα γράμματα η ηλακάτη και ο ιστός. Οποία ευτυχία διά την οικογένειαν όταν δι' ανατροφής εθνικής σοβαράς, στηθή παρά το κλειδοκύμβαλον ο εργαλειός.

Τοιούτου συστήματος άπαξ ιδρυομένου και των καθέκαστα διακανονιζομένων οπωσούν διά της ιδρύσεως ιδίως και διοργανώσεως της εν Αθήναις Σχολής, ήτις ν' αποβαίνη ο τύπος της εθνικής γυναικείας ανατροφής, πλείσται άλλαι σχολαί παρεμφερείς θα ιδρυθώσιν εν διαφόροις πόλεσι και συμφώνως προς το κλίμα και τας δυνάμεις εκάστης. Πολλοί δε αφίνοντες κληροδότημα θα συνδράμωσι το έργον προς ευημερίαν των συμπολιτών ημών και προς εθνικόν πλούτον.

Σελ. 455
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/456.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Προ ετών πολλών ήδη κληροδότημα σπουδαίον Κορινθίας τινός Νίρω, διά μεν την αμέλειαν των αρμοδίων αρχών Οδησσού και Κορίνθου ελαττωθέν, νυν δε περισωθέν διά φροντίδος αφ' ενός μεν του κ. Υπουργού της Παιδείας, αφ' ετέρου εμού, αναμένει την χρησιμοποίησιν αυτού, ην δέον να προνοήσωμεν αρίστην πριν ή δι' ατασθαλίας τινός, εκ των συνήθων, κατασπαταληθή το ποσόν. Και ο Σύλλογος Τρικολώνων, ποθών την διοργάνωσιν τοιαύτης γυναικείας ανατροφής, αναμένει διοργανισμόν πρότυπον, ίνα κάλλιον παραδειγματισθή. Και η δημοτική του Άργους αρχή το αυτό προσδοκά. Και ο εν Αγρινίω συσταθείς Σύλλογος των Κυριών θα ηδύνατο να γίνη πολλών ωφελειών πρόξενος αν η Βουλή με το κύρος αυτής υπετύπου υπόδειγμα και υπογραμμόν. Και κληροδότημα 80 χιλ.φρ. αφήκε προς τοιούτον σκοπόν ο Ι. Π. Σαραντάρης εις Λεωνίδιον.

Ενταύθα πρέπει να καταστήσωμεν ακριβεστέραν την διαφοράν μεταξύ αφ' ενός μεν ανατροφής εχούσης σκοπόν να αναδεικνύη την γυναίκα ευπαίδευτον και ικανήν να επαρκή εις εαυτήν, ίνα καθιστά ου μόνον ανεκτόν αλλά και ευτυχή τον οικογενειακόν βίον αφ' ετέρου δε επαγγελματικής καταρτίσεως.

Αφ' ης επανήλθον εκ Παρισίων πριν έτι ίδω εκ του σύνεγγυς τας ανάγκας, τα ελαττώματα, τα κενά της παρ' ημίν εκπαιδεύσεως, δεν έλειπον επισκεπτομένη τους εκάστοτε Υπουργούς της Παιδείας, να υποδεικνύω την σύστασιν επαγγελματικών σχολών· ιδίως αφ' ότου, ως εκ της ανατεθείσης μοι επιθεωρήσεως επεσκεπτόμην συχνότερον το Υπουργείον της Παιδείας. Αφ' ότου όμως είδον τα πράγματα εκ του σύνεγγυς, επείσθην περί της ανάγκης ριζικωτέρας μεταρρυθμίσεως της γυναικείας ανατροφής, της οποίας η σύστασις επαγγελματικών σχολών θα ήτο το ελάχιστον μέρος και διά της οποίας ίσως και ανεπληρούντο αύται.

Πάσα σχολή καλώς καταρτιζομένη εν τω είδει αυτής είνε τι καλόν και ωφέλιμον. Τινά όμως είδη σχολών είνε ανώτερα άλλων και ριζικωτέρας άμα δε και γενικωτέρας ωφελείας πρόξενα. Των συνήθων επαγγελματικών σχολών δι' εργάτιδας κυρίως, αν όχι αποκλειστικώς, προωρισμένων, παρ' ημίν θα ήτο πάντως μεν καλή η ίδρυσις, μετρία όμως η ωφέλεια και αφεύκτως μόνον διά τον περιωρισμένον αριθμόν των εργατίδων, αίτινες και παρά ραπτρία γυναικείων ενδυμάτων και κατασκευαστρία γυναικείων πίλων και παρά κατασκευασταίς περιχειρίδων, ψηκτρών, τεχνητών ανθέων, στηθοδέσμων και άλλων παρεμφερών έργων, εν ελλείψει επαγγελματικής σχολής, θα εμάνθανον το επάγγελμα, όπερ προτιμώσιν, ως τούτο γίνεται μέχρι τούδε· αλλά και εν τω εργαστηρίω των απόρων γυναικών, όπου πολλά είδη διδάσκονται, δύνανται δε και άλλα να προστεθώσιν και από του οποίου εργαστηρίου τούτου αι επαγγελματικαί σχολαί παραλλάσσουσι μόνον καθ' ό,τι αι μαθήτριαι δεν θα κερδίζωσι κατά την εν τοιαύτη συνήθει επαγγελματική σχολή φοίτησίν των.

Αντί λοιπόν να ελαττώσωμεν τα δημοτικά σχολεία και ούτω στερήσωμεν δύο συνοικίας των σχολείων αυτών προς προμήθειαν ποσών δι' ενοίκια, 4,800

Σελ. 456
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/457.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

και μισθόν διευθυντρίας 1,500, ενώ αφ' ετέρου ορίζονται μισθοί διδασκάλων 40, 50, και 60 δρ. κατά μήνα, αποδεικνύοντες την ανεπάρκειαν των οποίων ουδείς επαγγελματίας άρτιος εν τω έργω του ήθελε δεχθή να αναλάβη την διδασκαλίαν. Αντί λέγω τοιούτων αδοκίμων μέτρων, εις τα βιομηχανικά έργα, ων την διδασκαλίαν και εξάσκησιν προτείνομεν εν τοις μαθητικοίς κέντροις τοις εν ταις γυναικείαις μοναίς ιδρυθησομένοις, δύνανται και άλλα έργα να προστεθώσιν, όσα τυχόν διδάσκονται μεν εν ταις επαγγελματικαίς σχολαίς της Εσπερίας, δύνανται δε να εισαχθώσι και ενταύθα ευκόλως.

Ημείς, κατά τα πάτρια ημών σεμνά και λελογισμένα έθιμα, θέλομεν τας γυναίκας ημών πάσης τάξεως ευτυχείς εν τω οίκω των και ακολουθούσας μεν, κατά το εφικτόν των πνευματικών και των υλικών εκάστης δυνάμεων, την πνευματικήν πρόοδον των κοινωνιών, συντελούσας όμως εις το να καθιστώσιν ευτυχή τον οίκον, διά της γνώσεως πολλών επιτηδευμάτων και της εφαρμογής αυτών δι' εργασίας εν τω οίκω ιδίως.

Σελ. 457
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/458.gif&w=600&h=39311. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΕΙΚΟΝΑ

44. Μάθημα χειροτεχνίας. Ένωσις των Ελληνίδων

Σελ. 458
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/459.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

η ζωογόνος εκείνη του πυρός εστία

1897

Κ. Παρρέν

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑΙ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ

[Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΚΥΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ]

Καλή μου φίλη,

Ιδού τέλος πάντων ότι το προσφιλέστερον της ζωής μου όνειρον, η μεγαλητέρα μου φιλοδοξία, ο ευγενέστερος πόθος μου εκπληρούται. Ο αγών, τον οποίον επί δεκαετίαν ήδη διεξάγω υπέρ της πρακτικωτέρας του φύλου μας μορφώσεως, υπέρ της συστηματικής επιδόσεως της γυναικός και εις τα οικιακά έργα και εις τας γυναικείας τέχνας, ιδού το όνειρόν μου αυτό λαμβάνον ζωήν και σάρκα, εις την Οικοκυρικήν και Επαγγελματικήν σχολήν, της οποίας τα μαθήματα ήρχισαν από της παρελθούσης Τετάρτης.

Και ιδού εγώ, φίλη μου, ιδρύτρια της σχολής αυτής. Μη εκπλαγής, μη παραξενευθής, μη απελπισθής δι' αυτό. Δεν πρόκειται βεβαίως να αφήσω το δημοσιογραφικόν έργον μου, αλλ' ούτε την ιστορίαν μου ημιτελή, αλλά ούτε να αποκόψω εντελώς τας πτέρυγας του Πηγάσου μου, διότι θα διαθέτω και ολίγας ώρας μου εις τας τόσον πεζάς και πρακτικάς αυτάς εργασίας. Πρόκειται να αποδείξω απλώς και εμπράκτως τον ισχυρισμόν μου, ότι γυνή ανεπτυγμένη, γινώσκουσα να ποιήται καλήν χρήσιν του χρόνου της, δύναται και να εργάζεται πνευματικώς και να ασχολήται εις τα οικιακά έργα, αφού διά της σχολής αυτής θα ασχολούμαι βεβαίως εγώ υπέρ πάσαν άλλην οικοδέσποιναν εις οικιακά έργα. Και ανέλαβον εγώ όλην αυτήν την ευθύνην και την φροντίδα και την δαπάνην, διότι ήρχισα να απελπίζωμαι, ότι είναι δυνατόν εις τον τόπον αυτόν να πράξη τις κάτι σοβαρόν και άξιον λόγου και ωφέλιμον είτε εν τη φιλανθρωπία είτε εν τη πολιτεία, χωρίς να ποτισθή με πολλάς πικρίας και να υποστή πολλάς απογοητεύσεις και να γείνη το αντικείμενον της σκοποβολής όλων των φυγοπόνων

———————

Αποσπάσματα από άρθρο της Κ. Παρρέν, Εφημερίς των Κυριών, έτος ΙΑ, αρ. 500, 12 Οκτωβρίου 1897, σ. 1-3.

Σελ. 459
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/460.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

και εγωιστών, οι οποίοι περί εαυτών μόνον μεριμνώντες, εις ικανοποίησιν των ιδίων παθών μόνον αποβλέποντες, δεν δειλιούν να ψέγωσι παν πράγμα ωφέλιμον και ευεργετικόν και, εξ ιδίων κρίνοντες, να επιζητούν εις τας πράξεις των άλλων τας ιδίας βλέψεις και τα ίδια αισθήματα.

Έπειτα δεν σου κρύπτω ότι είχον απελπισθή πλέον να περιμένω ότι η πολιτεία θα έπραττέ τι οριστικόν και αποτελεσματικόν υπέρ του ζητήματος τούτου. Παρήλθαν ήδη πέντε τουλάχιστον έτη, αφότου ήρχισα να συνεννοούμαι μετά των κατά καιρούς υπουργών της Παιδείας και να συνεργάζωμαι μετ' αυτών επί του τόσον ζωτικού αυτού διά το φύλον μας ζητήματος. Μελέται επί μελετών, συνεντεύξεις επί συνεντεύξεων, κατάστρωσις νομοσχεδίων εις τας εφημερίδας και αποτέλεσμα τίποτε.

Η "Ένωσις των Ελληνίδων" η οποία περιλαμβάνει εις το ευρύ πρόγραμμά της την τελειοποίησιν πάντων των κλάδων της γυναικείας αγωγής, πάντων των σημείων, των αναγομένων εις τον κύκλον της γυναικός, έχει ως και άλλοτε, σου είπον, και τμήμα Οικοκυρικόν και Επαγγελματικόν, του οποίου μοι έκαμαν την τιμήν να με εκλέξουν πρόεδρον. Το Οικοκυρικόν λοιπόν και Επαγγελματικόν τμήμα της "Ενώσεως των Ελληνίδων" θα ηδύνατο να αναλάβη ιδίαις δαπάναις την ίδρυσιν της σχολής αυτής, εάν το εκ των συνδρομών των μελών της προκύπτον χρηματικόν ποσόν, το αναλογούν εις το τμήμα τούτο, επήρκει εις ίδρυσιν και συντήρησιν αυτής. Αλλ' επειδή το υπάρχον χρηματικόν ποσόν δεν ήτο επαρκές, ηγνόουν δε εάν τα εκ των διδάκτρων των απόρων αυτής μαθητριών εισπραττόμενα θα επήρκουν εις συντήρησίν της, επροτίμησα να αναλάβω εγώ ιδίαις δαπάναις την ίδρυσιν της εν λόγω σχολής, ήτις εν τούτοις ανήκει εις την "Ένωσιν των Ελληνίδων" και διευθύνεται και εφορεύεται παρά συμβουλίου, αποτελουμένου εκ των μελών του Οικοκυρικού και Επαγγελματικού Τμήματος της "Ενώσεως".

Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΤΟΙΑΥΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ

Ήτο τόσον αισθητή η ανάγκη της συστάσεως τοιαύτης σχολής, ώστε ευθύς από της πρώτης ημέρας, και αι επί διδάκτροις εύποροι και αι δωρεάν πτωχαί, αι διψώσαι να μάθουν συστηματικώς γυναικείαν τινά τέχνην, έσπευσαν εις πυκνάς τάξεις, παρακαλούσαι να γείνωσι δεκταί εις τα μαθήματα της Οικοκυρικής Σχολής. Εις το πρώτον μάθημα και η τάξις της μαγειρικής και η τάξις της κοπτικής και ραπτικής ήσαν πλήρεις. Θα υπέθετες, εάν ευρίσκεσο εκεί, ότι το Σχολείον ελειτούργει ήδη τακτικώς από πολλού, τόσον αποφασιστικώς πάσαι αι μαθήτριαι επεδόθησαν εις το έργον.

Και διά να αρχίσω από την μαγειρικήν, σοι γνωρίζω ότι το καλόν παράδειγμα της οικοκυρωσύνης έδωκαν πρώται αι κυρίαι των ανωτέρων μας τάξεων.

Σελ. 460
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/461.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Τακτικαί μαθήτριαι εγγραφείσαι πολλαί εξ αυτών έσπευσαν να καταλάβουν τας πρώτας πλησίον εις τα φουρνέλα θέσεις, απαράλλακτα ως κάμνουν εις τα θέατρα. Και το θέαμα μαγειρευομένων φαγητών, εάν δεν είναι εξ ίσου καλλιτεχνικόν, ως το θέαμα θεατρικής παραστάσεως, έχει όμως αναντιρρήτως την ποίησίν του και την γραφικότητα του, αφού εκ της ζωογόνου εκείνης του πυρός εστίας εξαρτάται η υγεία και η ευμάρεια της οικογενείας, κατά το πλείστον δε και η αρμονία και η ευδαιμονία και των συζύγων και των τέκνων.

Η διδάσκαλος της μαγειρικής cordon bleu πρώτης δυνάμεως, με τα όπλα και τα εφόδιά της, παρατεταγμένα εις ζηλευτήν τάξιν, απαστράπτοντα και λαμποκοπούντα εκ καθαριότητος, με την λευκήν σκουφέταν της επί της κεφαλής, δίδει το πρώτον της μάθημα, εκτελούσα συγχρόνως το φαγητόν, το οποίον εδίδασκε υπό την εποπτείαν των κ.κ. εφόρων Ισαβέλλας Ψύχα, Ραλλούς Ξυδάκη και Σμαράγδας Κουρή. Έθεσεν, ως είπε, τας βάσεις της μαγειρικής τέχνης, εξήγησε πώς γίνεται ο ισχυρός ζωμός κρέατος, πώς αφαιρείται ο χυμός και αι θρεπτικαί ουσίαι αυτού, και φυλάσσονται επί εβδομάδα όλην ως βοηθητικά δι' όλα τα φαγητά, τους ζωμούς και τα εμβλήμματα.

Έπειτα, βοηθουμένη από δύο μαθητρίας, κατεσκεύασε δύο ωραία φαγητά και έν γλύκισμα. Και ενώ εις το μαγειρείον η τάξις των κυριών ησχολείτο εις την μαγειρικήν, εις την τάξιν της κοπτικής και ραπτικής, αι εργάτιδες πολυπληθείς περί τας τραπέζας των ειργάζοντο τακτικώς ήδη υπό την εφορείαν και επίβλεψιν των δεσποινίδων Αμαλίας Παπαηλιοπούλου και Ειρήνης Νικολαΐδου, ερασιτεχνίδων της ραπτικής και υπό τας οδηγίας κοπτρίας πρώτης δυνάμεως, της οποίας το φημισμένον εργοστάσιον άλλοτε, πριν ή αυτή παραιτηθή της ραπτικής, ηρίθμει μεταξύ των πελατριών της και την Αυλήν αυτήν.

Το πράγμα ήδη κανονισθέν βαίνει τακτικώς, ομαλώς διά τα πρώτα στοιχειώδη ταύτα μαθήματα, των οποίων η έναρξις απήτει μεγαλητέρας δυσκολίας, διά τους δύο αυτούς ακρογωνιαίους λίθους του οικοκυρειού: το μαγειρείον και το ράψιμον, τα απαραίτητα διά πάσαν γυναίκα πάσης κοινωνικής τάξεως εφόδια.

Επειδή δε διαφορετική απαιτείται μόρφωσις διά τας προωρισμένας ειδικώς διά τα επαγγέλματα ταύτα και άλλη διά τας κυρίας και δεσποινίδας των καλών τάξεων, διά τούτο πάντα τα μαθήματα τούτων γίνονται εις ιδιαιτέρας ώρας, τακτικά, κανονικά, άνευ της ελαχίστης ανωμαλίας. Από της προσεχούς εβδομάδος εισάγονται δύο άλλα ακόμη, το του σιδηρώματος και της αγγειοπλαστικής με διδασκάλους και αυτά πρώτης δυνάμεως, εξασφαλιζούσης ίσην επιτυχίαν και εις τους δύο τούτους κλάδους.

Τώρα, φίλη μου, ελπίζω ότι εκ των διδάκτρων των ευπόρων θα καλυφθούν και τα έξοδα, τα οποία απαιτεί η διδασκαλία των απόρων, των οποίων ο αριθμός είναι ήδη υπερδιπλάσιος των επί διδάκτροις. Είχον απόφασιν να δεχθώ μόνον ωρισμένον αριθμόν τοιούτων. Αλλ' είναι τόσον πικρόν, τόσον οδυνηρόν

Σελ. 461
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/462.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

να αρνηθής εις μίαν πτωχήν ορφανήν ή εις μίαν πρόσφυγα τον έντιμον άρτον, τον οποίον θα κερδίζη διά της εργασίας της εις το μέλλον, ώστε και εδώ, ως μου συμβαίνει πάντοτε, αφήκα την φωνήν της καρδίας να επικρατήση πάσης σκέψεως οικονομολογικής. Και δεν μετανοώ. Η ζημία μου εκ τούτου δεν θα είναι βεβαίως πολύ μεγάλη, ενώ το καλόν το οποίον γίνεται αποτελεί υπερτάτην δι' εμέ ηθικήν ικανοποίησιν.

Ιδού, φίλη μου, νέαι ασχολίαι και νέαι φροντίδες και νέοι κόποι, ιδού νέον στάδιον δράσεως, το οποίον με ελκύει και με ευχαριστεί μεγάλως, διακόπτει δε και ολίγον την μονοτονίαν των δημοσιογραφικών και συγγραφικών ασχολιών μου.

Σελ. 462
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/463.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

εις το πρωτότυπον αυτό σχολείον

1897

[Γ. Ξενόπουλος]

ΕΚ ΤΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ ΤΟΥ ΦΑΙΔΩΝΟΣ

25 Οκτωβρίου

Σήμερον που γίνεται η Πέμπτη Κυριακή της Διαπλάσεως θα ενθυμηθώ ολίγον την Δευτέραν, η οποία έγινε πέρυσι.

Η ερώτησις ανήγετο εις τον κύκλον της οικοκυροσύνης και της μαγειρικής. Οι φίλοι και αι φίλαι της Διαπλάσεως εκαλούντο να είπουν ποία φαγητά τοις αρέσουν καλλίτερα και πώς τα κατασκευάζουν. Διά της ερωτήσεως ταύτης η Διάπλασις ήθελε, κατά την φράσιν της καλής Μάρθας, "να καταιβάση ολίγον τα παιδιά και εις το μαγειρείον", προπάντων τα κοράσια, διά να λάβουν εξ αυτού αφορμήν να ίδουν ―όσα τουλάχιστον δεν το είχον ίδη,― ότι υπάρχουν και άλλα μαθήματα, εκτός των μαθημάτων του Σχολείου, επίσης ωφέλιμα και ίσως πολύ περισσότερον αναγκαία διά την κόρην, η οποία αύριον θα γίνη οικοδέσποινα.

Γυνή, η οποία δεν γνωρίζει να διευθύνη τα του οίκου και τα του μαγειρείου, εις οιανδήποτε κοινωνικήν τάξιν και αν ανήκη, δεν δύναται να καυχηθή ότι έχει τελείαν ανατροφήν. Και η τελειοποίησις της ανατροφής της πρέπει ναρχίση ενωρίς. Μαζί με τα μαθήματα του σχολείου, νομίζω ότι πρέπει να συμβαδίζουν τα εργόχειρα και τα οικιακά έργα, και μετά το πέρας του σχολείου, έν ή δύο έτη πρέπει ναφιερωθούν αποκλειστικώς εις τον οίκον και ιδιαιτέρως εις το Μαγειρείον.

Εκ της αρχής ταύτης ορμηθείσα η "Ένωσις των Ελληνίδων" εσκέφθη να ιδρύση την πρώτην παρ' ημίν Σχολήν Οικοκυροσύνης, η οποία ήρχισε να λειτουργή προ τινων ημερών. Νεάνιδες της καλλιτέρας τάξεως, προσέρχονται καθ' εκάστην εις το πρωτότυπον αυτό Σχολείον, και ράπτουν, και

———————

Φ. (="Φαίδων", ψευδώνυμο του Γ. Ξενόπουλου), Διάπλασις των Παίδων, τ. 4ος, αρ. 44-45, 25 Οκτωβρίου 1897, σ. 359.

Σελ. 463
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/464.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

κατασκευάζουν γλυκίσματα και μαγειρεύουν, υπό την οδηγίαν ειδικών διδασκαλισσών, τελειοποιούσαι ούτω την ανατροφήν των και προετοιμαζόμεναι δι' οικοδεσποίνας.

Δεν ηξεύρω αν θα υποστηριχθή μέχρι τέλους το Ίδρυμα αυτό και αν θα δώση τους καρπούς, τους οποίους περιμένομεν. Επιθυμώ όμως και εύχομαι να ευδοκιμήση και να εξαπλωθή η ιδέα διά της ιδρύσεως τοιούτων Σχολών και εις άλλας ελληνικάς πόλεις. Διότι ήθελα πολύ να έβλεπα τας ελληνίδας κόρας, μετά την περάτωσιν των σπουδών των, φοιτώσας εις τας Σχολάς ταύτας και αποκτώσας συστηματικώς τας γνώσεις εκείνας, άνευ των οποίων δεν δύναται να υπάρξη καλή οικοδέσποινα, και κατά συνέπειαν οίκος.

Φ.

Σελ. 464
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 445
    11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

    να νομοθετηθή η ίδρυσις μαθητικών κέντρων γραμμάτων και γυναικείων έργων... εν τοις γυναικείοις μοναστηρίοις

    1897

    Σ. Καλλισπέρη

    ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

    Το Κράτος οφείλει να έχη σχολήν θηλέων ―χρησιμεύουσαν και ως Διδασκαλείον― αποκλειστικώς ιδικήν του· με διδασκάλους ους να διορίζη αυτό, με τρόπον επιτηρήσεως, όστις να παρέχη πάσαν εγγύησιν. Δεν επιτρέπεται εις φιλότιμον Κράτος να μη μορφώνει αυτό εκείνας, εις ας παραδίδει τα σχολεία του.

    Απαιτείται δε σύστημα εκπαιδευτικόν θέτον φραγμόν εις την συρροήν των επιδιωκουσών διδασκαλικόν πτυχίον, σύστημα καθιστών δυσχερή την επιτυχίαν του πτυχίου της διδασκαλίσσης διά του ποιού και του ποσού των απαιτουμένων γνώσεων, ιδίως όλως σύστημα ριζικών μέτρων, δι' ων να δοθή εις τα κοράσια όλως άλλη παίδευσις, όλως άλλη ανατροφή, ήτις ν' αρχίση ευθύς αμέσως από του προσεχούς έτους, να περιλαμβάνη δε απάσας τας τάξεις από της κατωτάτης μέχρι της ανωτάτης της στοιχειώδους παιδεύσεως (enseignement primaire) δι' ης διερχόμεθα αναγκαίως πάντες πριν μεταβώμεν εις την μέσην.

    Είπομεν ότι ανάγκη, κατεπείγουσα μάλιστα, είνε να περιορισθή ο αριθμός των εφοδιαζομένων ετησίως διά πτυχίου διδασκαλίσσης. Θέλουσι δε επιτευχθή η τε ελάττωσις της πληθώρας των προς το διδασκαλικόν επάγγελμα ορμωμένων και η κατάλληλος παίδευσις και ανατροφή των τε διδασκαλισσών και

    ———————

    Απόσπασμα από υπόμνημα προς τη Βουλή, της Σεβαστής Καλλισπέρη, επιθεωρήτριας των δημοτικών σχολείων και φιλολόγου, πτυχιούχου της Σορβόνης (βλ. εδώ, σ. 404-408). Αναδημοσιεύεται από την Οικογένεια, "εβδομαδιαίον γυναικείον περιοδικόν" (διευθύντρια Άννα Ν. Σερουΐου), έτος Α', περίοδος δευτέρα, αρ. 2, 11 Ιανουαρίου 1897, σ. 10-11, αρ. 3, 18 Ιανουαρίου 1897, σ. 19-20, αρ. 4, 25 Ιανουαρίου 1897, σ. 26, αρ. 5, 1 Φεβρουαρίου 1897, σ. 36-37, αρ. 6, 8 Φεβρουαρίου 1897, σ. 42-43 και αρ. 7, 15 Φεβρουαρίου 1897, σ. 50-51.