Συγγραφέας:Φουρναράκη, Ελένη
 
Τίτλος:Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
 
Υπότιτλος:Ελληνικοί προβληματισμοί (1830-1910). Ένα ανθολόγιο
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:11
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:630
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1830-1910
 
Περίληψη:Στον τόμο αυτό συγκεντρώθηκαν μαρτυρίες του ελληνικού προβληματισμού που διαμορφώθηκε γύρω από τη γυναικεία εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση τον 19ο αιώνα, αντλημένες από ένα ευρύ φάσμα πηγών. Το σώμα του ανθολογίου περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στην παιδαγωγική και κανονιστική φιλολογία, ενώ στην εισαγωγή επιχειρείται η επισήμανση των διαφοροποιήσεων και των εξελίξεων στις αντιλήψεις για το γυναικείο πρότυπο, μέσα από προσπάθεια απάντησης σε ερωτήματα όπως: Μέσα σε ποιες συγκυρίες ιδεολογικοπολιτικές αρθρώνεται ο σχετικός με τη γυναικεία εκπαίδευση κανονιστικός λόγος, ποιοι είναι οι φορείς του, μέσα σε ποια επιχειρηματολογία λειτουργεί, από ποιες προτάσεις συνοδεύεται και, βέβαια, ποια πρακτική τον ακολουθεί και μέσα σε ποιες ανάγκες κοινωνικές εντάσσεται.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 48.83 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 459-478 από: 634
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/459.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

η ζωογόνος εκείνη του πυρός εστία

1897

Κ. Παρρέν

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑΙ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ

[Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΚΥΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ]

Καλή μου φίλη,

Ιδού τέλος πάντων ότι το προσφιλέστερον της ζωής μου όνειρον, η μεγαλητέρα μου φιλοδοξία, ο ευγενέστερος πόθος μου εκπληρούται. Ο αγών, τον οποίον επί δεκαετίαν ήδη διεξάγω υπέρ της πρακτικωτέρας του φύλου μας μορφώσεως, υπέρ της συστηματικής επιδόσεως της γυναικός και εις τα οικιακά έργα και εις τας γυναικείας τέχνας, ιδού το όνειρόν μου αυτό λαμβάνον ζωήν και σάρκα, εις την Οικοκυρικήν και Επαγγελματικήν σχολήν, της οποίας τα μαθήματα ήρχισαν από της παρελθούσης Τετάρτης.

Και ιδού εγώ, φίλη μου, ιδρύτρια της σχολής αυτής. Μη εκπλαγής, μη παραξενευθής, μη απελπισθής δι' αυτό. Δεν πρόκειται βεβαίως να αφήσω το δημοσιογραφικόν έργον μου, αλλ' ούτε την ιστορίαν μου ημιτελή, αλλά ούτε να αποκόψω εντελώς τας πτέρυγας του Πηγάσου μου, διότι θα διαθέτω και ολίγας ώρας μου εις τας τόσον πεζάς και πρακτικάς αυτάς εργασίας. Πρόκειται να αποδείξω απλώς και εμπράκτως τον ισχυρισμόν μου, ότι γυνή ανεπτυγμένη, γινώσκουσα να ποιήται καλήν χρήσιν του χρόνου της, δύναται και να εργάζεται πνευματικώς και να ασχολήται εις τα οικιακά έργα, αφού διά της σχολής αυτής θα ασχολούμαι βεβαίως εγώ υπέρ πάσαν άλλην οικοδέσποιναν εις οικιακά έργα. Και ανέλαβον εγώ όλην αυτήν την ευθύνην και την φροντίδα και την δαπάνην, διότι ήρχισα να απελπίζωμαι, ότι είναι δυνατόν εις τον τόπον αυτόν να πράξη τις κάτι σοβαρόν και άξιον λόγου και ωφέλιμον είτε εν τη φιλανθρωπία είτε εν τη πολιτεία, χωρίς να ποτισθή με πολλάς πικρίας και να υποστή πολλάς απογοητεύσεις και να γείνη το αντικείμενον της σκοποβολής όλων των φυγοπόνων

———————

Αποσπάσματα από άρθρο της Κ. Παρρέν, Εφημερίς των Κυριών, έτος ΙΑ, αρ. 500, 12 Οκτωβρίου 1897, σ. 1-3.

Σελ. 459
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/460.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

και εγωιστών, οι οποίοι περί εαυτών μόνον μεριμνώντες, εις ικανοποίησιν των ιδίων παθών μόνον αποβλέποντες, δεν δειλιούν να ψέγωσι παν πράγμα ωφέλιμον και ευεργετικόν και, εξ ιδίων κρίνοντες, να επιζητούν εις τας πράξεις των άλλων τας ιδίας βλέψεις και τα ίδια αισθήματα.

Έπειτα δεν σου κρύπτω ότι είχον απελπισθή πλέον να περιμένω ότι η πολιτεία θα έπραττέ τι οριστικόν και αποτελεσματικόν υπέρ του ζητήματος τούτου. Παρήλθαν ήδη πέντε τουλάχιστον έτη, αφότου ήρχισα να συνεννοούμαι μετά των κατά καιρούς υπουργών της Παιδείας και να συνεργάζωμαι μετ' αυτών επί του τόσον ζωτικού αυτού διά το φύλον μας ζητήματος. Μελέται επί μελετών, συνεντεύξεις επί συνεντεύξεων, κατάστρωσις νομοσχεδίων εις τας εφημερίδας και αποτέλεσμα τίποτε.

Η "Ένωσις των Ελληνίδων" η οποία περιλαμβάνει εις το ευρύ πρόγραμμά της την τελειοποίησιν πάντων των κλάδων της γυναικείας αγωγής, πάντων των σημείων, των αναγομένων εις τον κύκλον της γυναικός, έχει ως και άλλοτε, σου είπον, και τμήμα Οικοκυρικόν και Επαγγελματικόν, του οποίου μοι έκαμαν την τιμήν να με εκλέξουν πρόεδρον. Το Οικοκυρικόν λοιπόν και Επαγγελματικόν τμήμα της "Ενώσεως των Ελληνίδων" θα ηδύνατο να αναλάβη ιδίαις δαπάναις την ίδρυσιν της σχολής αυτής, εάν το εκ των συνδρομών των μελών της προκύπτον χρηματικόν ποσόν, το αναλογούν εις το τμήμα τούτο, επήρκει εις ίδρυσιν και συντήρησιν αυτής. Αλλ' επειδή το υπάρχον χρηματικόν ποσόν δεν ήτο επαρκές, ηγνόουν δε εάν τα εκ των διδάκτρων των απόρων αυτής μαθητριών εισπραττόμενα θα επήρκουν εις συντήρησίν της, επροτίμησα να αναλάβω εγώ ιδίαις δαπάναις την ίδρυσιν της εν λόγω σχολής, ήτις εν τούτοις ανήκει εις την "Ένωσιν των Ελληνίδων" και διευθύνεται και εφορεύεται παρά συμβουλίου, αποτελουμένου εκ των μελών του Οικοκυρικού και Επαγγελματικού Τμήματος της "Ενώσεως".

Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΤΟΙΑΥΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ

Ήτο τόσον αισθητή η ανάγκη της συστάσεως τοιαύτης σχολής, ώστε ευθύς από της πρώτης ημέρας, και αι επί διδάκτροις εύποροι και αι δωρεάν πτωχαί, αι διψώσαι να μάθουν συστηματικώς γυναικείαν τινά τέχνην, έσπευσαν εις πυκνάς τάξεις, παρακαλούσαι να γείνωσι δεκταί εις τα μαθήματα της Οικοκυρικής Σχολής. Εις το πρώτον μάθημα και η τάξις της μαγειρικής και η τάξις της κοπτικής και ραπτικής ήσαν πλήρεις. Θα υπέθετες, εάν ευρίσκεσο εκεί, ότι το Σχολείον ελειτούργει ήδη τακτικώς από πολλού, τόσον αποφασιστικώς πάσαι αι μαθήτριαι επεδόθησαν εις το έργον.

Και διά να αρχίσω από την μαγειρικήν, σοι γνωρίζω ότι το καλόν παράδειγμα της οικοκυρωσύνης έδωκαν πρώται αι κυρίαι των ανωτέρων μας τάξεων.

Σελ. 460
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/461.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Τακτικαί μαθήτριαι εγγραφείσαι πολλαί εξ αυτών έσπευσαν να καταλάβουν τας πρώτας πλησίον εις τα φουρνέλα θέσεις, απαράλλακτα ως κάμνουν εις τα θέατρα. Και το θέαμα μαγειρευομένων φαγητών, εάν δεν είναι εξ ίσου καλλιτεχνικόν, ως το θέαμα θεατρικής παραστάσεως, έχει όμως αναντιρρήτως την ποίησίν του και την γραφικότητα του, αφού εκ της ζωογόνου εκείνης του πυρός εστίας εξαρτάται η υγεία και η ευμάρεια της οικογενείας, κατά το πλείστον δε και η αρμονία και η ευδαιμονία και των συζύγων και των τέκνων.

Η διδάσκαλος της μαγειρικής cordon bleu πρώτης δυνάμεως, με τα όπλα και τα εφόδιά της, παρατεταγμένα εις ζηλευτήν τάξιν, απαστράπτοντα και λαμποκοπούντα εκ καθαριότητος, με την λευκήν σκουφέταν της επί της κεφαλής, δίδει το πρώτον της μάθημα, εκτελούσα συγχρόνως το φαγητόν, το οποίον εδίδασκε υπό την εποπτείαν των κ.κ. εφόρων Ισαβέλλας Ψύχα, Ραλλούς Ξυδάκη και Σμαράγδας Κουρή. Έθεσεν, ως είπε, τας βάσεις της μαγειρικής τέχνης, εξήγησε πώς γίνεται ο ισχυρός ζωμός κρέατος, πώς αφαιρείται ο χυμός και αι θρεπτικαί ουσίαι αυτού, και φυλάσσονται επί εβδομάδα όλην ως βοηθητικά δι' όλα τα φαγητά, τους ζωμούς και τα εμβλήμματα.

Έπειτα, βοηθουμένη από δύο μαθητρίας, κατεσκεύασε δύο ωραία φαγητά και έν γλύκισμα. Και ενώ εις το μαγειρείον η τάξις των κυριών ησχολείτο εις την μαγειρικήν, εις την τάξιν της κοπτικής και ραπτικής, αι εργάτιδες πολυπληθείς περί τας τραπέζας των ειργάζοντο τακτικώς ήδη υπό την εφορείαν και επίβλεψιν των δεσποινίδων Αμαλίας Παπαηλιοπούλου και Ειρήνης Νικολαΐδου, ερασιτεχνίδων της ραπτικής και υπό τας οδηγίας κοπτρίας πρώτης δυνάμεως, της οποίας το φημισμένον εργοστάσιον άλλοτε, πριν ή αυτή παραιτηθή της ραπτικής, ηρίθμει μεταξύ των πελατριών της και την Αυλήν αυτήν.

Το πράγμα ήδη κανονισθέν βαίνει τακτικώς, ομαλώς διά τα πρώτα στοιχειώδη ταύτα μαθήματα, των οποίων η έναρξις απήτει μεγαλητέρας δυσκολίας, διά τους δύο αυτούς ακρογωνιαίους λίθους του οικοκυρειού: το μαγειρείον και το ράψιμον, τα απαραίτητα διά πάσαν γυναίκα πάσης κοινωνικής τάξεως εφόδια.

Επειδή δε διαφορετική απαιτείται μόρφωσις διά τας προωρισμένας ειδικώς διά τα επαγγέλματα ταύτα και άλλη διά τας κυρίας και δεσποινίδας των καλών τάξεων, διά τούτο πάντα τα μαθήματα τούτων γίνονται εις ιδιαιτέρας ώρας, τακτικά, κανονικά, άνευ της ελαχίστης ανωμαλίας. Από της προσεχούς εβδομάδος εισάγονται δύο άλλα ακόμη, το του σιδηρώματος και της αγγειοπλαστικής με διδασκάλους και αυτά πρώτης δυνάμεως, εξασφαλιζούσης ίσην επιτυχίαν και εις τους δύο τούτους κλάδους.

Τώρα, φίλη μου, ελπίζω ότι εκ των διδάκτρων των ευπόρων θα καλυφθούν και τα έξοδα, τα οποία απαιτεί η διδασκαλία των απόρων, των οποίων ο αριθμός είναι ήδη υπερδιπλάσιος των επί διδάκτροις. Είχον απόφασιν να δεχθώ μόνον ωρισμένον αριθμόν τοιούτων. Αλλ' είναι τόσον πικρόν, τόσον οδυνηρόν

Σελ. 461
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/462.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

να αρνηθής εις μίαν πτωχήν ορφανήν ή εις μίαν πρόσφυγα τον έντιμον άρτον, τον οποίον θα κερδίζη διά της εργασίας της εις το μέλλον, ώστε και εδώ, ως μου συμβαίνει πάντοτε, αφήκα την φωνήν της καρδίας να επικρατήση πάσης σκέψεως οικονομολογικής. Και δεν μετανοώ. Η ζημία μου εκ τούτου δεν θα είναι βεβαίως πολύ μεγάλη, ενώ το καλόν το οποίον γίνεται αποτελεί υπερτάτην δι' εμέ ηθικήν ικανοποίησιν.

Ιδού, φίλη μου, νέαι ασχολίαι και νέαι φροντίδες και νέοι κόποι, ιδού νέον στάδιον δράσεως, το οποίον με ελκύει και με ευχαριστεί μεγάλως, διακόπτει δε και ολίγον την μονοτονίαν των δημοσιογραφικών και συγγραφικών ασχολιών μου.

Σελ. 462
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/463.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

εις το πρωτότυπον αυτό σχολείον

1897

[Γ. Ξενόπουλος]

ΕΚ ΤΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ ΤΟΥ ΦΑΙΔΩΝΟΣ

25 Οκτωβρίου

Σήμερον που γίνεται η Πέμπτη Κυριακή της Διαπλάσεως θα ενθυμηθώ ολίγον την Δευτέραν, η οποία έγινε πέρυσι.

Η ερώτησις ανήγετο εις τον κύκλον της οικοκυροσύνης και της μαγειρικής. Οι φίλοι και αι φίλαι της Διαπλάσεως εκαλούντο να είπουν ποία φαγητά τοις αρέσουν καλλίτερα και πώς τα κατασκευάζουν. Διά της ερωτήσεως ταύτης η Διάπλασις ήθελε, κατά την φράσιν της καλής Μάρθας, "να καταιβάση ολίγον τα παιδιά και εις το μαγειρείον", προπάντων τα κοράσια, διά να λάβουν εξ αυτού αφορμήν να ίδουν ―όσα τουλάχιστον δεν το είχον ίδη,― ότι υπάρχουν και άλλα μαθήματα, εκτός των μαθημάτων του Σχολείου, επίσης ωφέλιμα και ίσως πολύ περισσότερον αναγκαία διά την κόρην, η οποία αύριον θα γίνη οικοδέσποινα.

Γυνή, η οποία δεν γνωρίζει να διευθύνη τα του οίκου και τα του μαγειρείου, εις οιανδήποτε κοινωνικήν τάξιν και αν ανήκη, δεν δύναται να καυχηθή ότι έχει τελείαν ανατροφήν. Και η τελειοποίησις της ανατροφής της πρέπει ναρχίση ενωρίς. Μαζί με τα μαθήματα του σχολείου, νομίζω ότι πρέπει να συμβαδίζουν τα εργόχειρα και τα οικιακά έργα, και μετά το πέρας του σχολείου, έν ή δύο έτη πρέπει ναφιερωθούν αποκλειστικώς εις τον οίκον και ιδιαιτέρως εις το Μαγειρείον.

Εκ της αρχής ταύτης ορμηθείσα η "Ένωσις των Ελληνίδων" εσκέφθη να ιδρύση την πρώτην παρ' ημίν Σχολήν Οικοκυροσύνης, η οποία ήρχισε να λειτουργή προ τινων ημερών. Νεάνιδες της καλλιτέρας τάξεως, προσέρχονται καθ' εκάστην εις το πρωτότυπον αυτό Σχολείον, και ράπτουν, και

———————

Φ. (="Φαίδων", ψευδώνυμο του Γ. Ξενόπουλου), Διάπλασις των Παίδων, τ. 4ος, αρ. 44-45, 25 Οκτωβρίου 1897, σ. 359.

Σελ. 463
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/464.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

κατασκευάζουν γλυκίσματα και μαγειρεύουν, υπό την οδηγίαν ειδικών διδασκαλισσών, τελειοποιούσαι ούτω την ανατροφήν των και προετοιμαζόμεναι δι' οικοδεσποίνας.

Δεν ηξεύρω αν θα υποστηριχθή μέχρι τέλους το Ίδρυμα αυτό και αν θα δώση τους καρπούς, τους οποίους περιμένομεν. Επιθυμώ όμως και εύχομαι να ευδοκιμήση και να εξαπλωθή η ιδέα διά της ιδρύσεως τοιούτων Σχολών και εις άλλας ελληνικάς πόλεις. Διότι ήθελα πολύ να έβλεπα τας ελληνίδας κόρας, μετά την περάτωσιν των σπουδών των, φοιτώσας εις τας Σχολάς ταύτας και αποκτώσας συστηματικώς τας γνώσεις εκείνας, άνευ των οποίων δεν δύναται να υπάρξη καλή οικοδέσποινα, και κατά συνέπειαν οίκος.

Φ.

Σελ. 464
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/465.gif&w=600&h=915 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΕΙΚΟΝΑ 45

30 

Σελ. 465
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/466.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

τας μεν υλικώς ανεξαρτήτους να μορφώση εις τελείας νοικοκυράς, εις δε τας κόρας του λαού να δώση έντιμον και ευγενές επάγγελμα

1900

Εφημερίς των Κυριών

ΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΚΥΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ

Την παρελθούσαν Δευτέραν, ως είχομεν προαναγγείλει εγένοντο αι εξετάσεις της Επαγγελματικής και Οικοκυρικής Σχολής, ης αι πρόοδοι ικανοποίησαν και το τόσα προσδοκούν παρ' αυτής κοινόν και τας κυρίας, αίτινες μετά τόσου ζήλου και αυταπαρνήσεως ειργάσθησαν διά την πρόοδον αυτής.

Την επί των εξετάσεων τούτων ιδικήν μας κρίσιν θα δημοσιεύσωμεν εις το προσεχές φύλλον. Σήμερον αρκούμεθα να εκφράσωμεν δημοσία την θερμήν του Διοικητικού Συμβουλίου, ευγνωμοσύνην προς την Α.B. Υψηλότητα την ηγεμονίδα Σοφίαν. Ήτις εξ υπερτάτου ενδιαφέροντος και αγάπης προς τα τέκνα του λαού παρέστη εις τας εξετάσεις και παρηκολούθησε μετά πολλού ενδιαφέροντος πάντα τα μαθήματα. Η Α. Μεγαλειότης ημποδίσθη δυστυχώς να παρευρεθή εις τας εξετάσεις ταύτας ενεκα της υγείας της Α. Β. Υ. του πρίγκηπος Χριστοφόρου.

Η Α.B.Υ. η ηγεμονίς Σοφία εγνώριζε το έργον από την στιγμήν της ιδρύσεώς του, παραστάσα εις τα εγκαίνια αυτού μετ' ίσου ως και σήμερον ενδιαφέροντος· και διά τούτο ηδυνήθη να εκτιμήση αναλόγως τας προόδους αυτής, εν συγκρίσει άλλως τε και προς παρόμοια σχολεία λειτουργούντα εν Βερολίνω. Επίσης θερμήν το Διοικητικόν Συμβούλιον εκφράζει ευγνωμοσύνην προς τον κ. Υπουργόν της Παιδείας και διότι παρέστη εις τας εξετάσεις της σχολής και διά την υποστήριξιν, ην παρέχει εις αυτήν, αναγνωρίζων την χρησιμότητά της.

Πώς έκρινε το κοινόν το έργον της σχολής καταφαίνεται εκ των κρίσεων του τύπου, ας αναδημοσιεύομεν ενταύθα.

———————

Αναδημοσιεύεται από την Εφημερίδα των Κυριών, έτος ΙΓ', αρ. 606, 6 Φεβρουαρίου 1900, σ. 4-8.

Σελ. 466
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/467.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Η "Ακρόπολις"

Χθες εξητάσθησαν διά να λάβουν πτυχίον διδασκαλίας τρεις μαθήτριαι της Επαγγελματικής Σχολής, της Ενώσεως των Ελληνίδων, η οποία ιδρύθη τη πρωτοβουλία της κ. Καλλιρρόης Παρρέν.

Τ' αποτελέσματα των εξετάσεων υπήρξαν τοιαύτα, ώστε να ενθουσιάσουν πάσας τας παρευρεθείσας διακεκριμένας κυρίας και δεσποινίδας. Η εν γένει δε οργάνωσις της Σχολής και η επίδοσις των μαθητριών εις τα διάφορα διδασκόμενα μαθήματα απέσπασε τας ευαρεσκείας και της Α.Υ. της Πριγκηπίσσης Σοφίας, η οποία επεσκέφθη την Σχολήν, καθώς και του επί της Παιδείας υπουργού. Και πολύ δικαίως διότι η εργασία των Κυριών είνε είς συντελεστής της κοινωνικής προόδου του τόπου μας, ο οποίος πρέπει ν' αποσπάση όλων μας την ευγνωμοσύνην.

Αι εξετασθείσαι μαθήτριαι, αι οποίαι ηξιώθησαν πτυχίου διδασκαλίας, είνε αι δεσποινίδες Μαρίνα Ολυμπίου, Αικ. Πρωτοπαππά και Αικ. Κρητικάκη.

Το "Άστυ"

Χθές έλαβον χώραν αι εξετάσεις του οικοκυρικού και επαγγελματικού σχολείου του τμήματος τούτου της "Ενώσεως των Ελληνίδων". Ολόκληρος κόσμος κορασίδων ευρίσκει εκεί μέσα τον πόρον του ζην εις χίλια επαγγέλματα, εις χιλίας χειροτεχνίας. Η ραπτική, η κατασκευή τεχνητών ανθέων, η μαγειρική, η σιδηρωτική, η αγγειοπλαστική, η ιχνογραφία, η διπλογραφία, τόσα και τόσα πράγματα διδάσκονται εκεί μέσα με επιτυχίαν, της οποίας τα χθεσινά δείγματα αληθώς εξέπληξαν. Το τμήμα της κατασκευής τεχνητών ανθέων, παραδείγματος χάριν, υποθέτομεν ότι δύναται να συναγωνισθή με ευρωπαϊκόν τοιούτο και πολλά κοράσια εξερχόμενα του σχολείου θα δύνανται διά του λεπτού και αρκετά καλλιτεχνικού αυτού επαγγέλματος να κερδίζουν τα προς το ζην. Αι χθεσιναί εξετάσεις, αι οποίαι έδειξαν τους ατρύτους και θαυματουργούς κόπους της ιδρυτρίας κυρίας Παρρέν, ήσαν υπό την έποψιν αυτήν έν ακόμη δείγμα των μεγάλων αποτελεσμάτων, τα οποία αθορύβως και ασφαλώς επιτελεί η "Ένωσις των Ελληνίδων".

Η "Εσπερινή Ακρόπολις"

Αν και εργάζωνται από χρόνου αρκετού υπέρ κοινωφελεστάτου σκοπού, αι ευγενείς Κυρίαι της πόλεώς μας, εν τοσούτω ουδένα ήγειραν θόρυβον, αλλ' επετέλεσαν με θερμότατον ζήλον εκείνο το οποίον εθεώρησαν ως καθήκον των προς βελτίωσιν της τύχης των ομοφύλων των.

Η τιμή της πρωτοβουλίας ανήκει εις την κ. Καλλ. Παρρέν, αλλά και πάσαι αι άλλαι κυρίαι της "Ενώσεως των Ελληνίδων" ειργάσθησαν τοσούτον εκθύμως, ώστε κατόρθωσαν να παρουσιάσουν σήμερον το έργον των άξιον πάσης υποστηρίξεως.

Σελ. 467
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/468.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Η Επαγγελματική σχολή των γυναικών, εις την οποίαν διδάσκονται αι φοιτώσαι μαθήτριαι ραπτικήν, μαγειρικήν, σιδέρωμα, ανθοποιίαν, αγγειοπλαστικήν, ιχνογραφίαν, διπλογραφίαν κτλ. διά των εξετάσεών της, αι οποίαι εγένοντο προχθές, απέδειξεν ότι είνε αξία της θερμοτέρας υποστηρίξεως, διότι αποβλέπει υπέρ σκοπού ηθικού και ωφελίμου και αγίου.

Η Α.Υ. η Πριγκήπισσα Σοφία επεσκέφθη την Σχολήν και ιδιαιτέρως πάντα τα τμήματα αυτής και εξέφρασε τον ενθουσιασμόν της δι' όσα αντελήφθη. Αι εξετασθείσαι μαθήτριαι Μαρίνα Ολυμπίου, Αικ. Πρωτοπαππά και Αικ. Κρητικάκη απεδείχθησαν τέλειαι εις την κοπτικήν και ραπτικήν, υπάρχουν δε άλλαι κορασίδες θαυμασίως επιδίδουσαι εις τα διάφορα διδασκόμενα μαθήματα, αι οποίαι συμπληρούν ήδη τας γνώσεις των, διδασκόμεναι υπό των ευγενών Κυριών.

Εις την σχολήν ταύτην φοιτώσιν ήδη 105 μαθήτριαι εκ των οποίων αι 45 πληρώνουν δίδακτρα, αι δε άλλαι διδάσκονται δωρεάν, είνε δε πολλαί εξ αυτών εκ της υποδούλου Ελλάδος, αι οποίαι ήλθον ενταύθα διά να διδαχθούν και έπειτα διδάξουν και αυταί εις τας ιδιαιτέρας των πατρίδας. Ούτω υπάρχουν μαθήτριαι ικανώταται εκ Κων/πόλεως, Σμύρνης και Κύπρου. Εκτός όμως τούτων και εκ πολλών επαρχιακών πόλεων εζήτησαν κυρίαι διακεκριμέναι πληροφορίας, όπως ιδρύσουν και εις ταύτας παρομοίιας Σχολάς.

Εν τοσούτω πρέπει να υποστηριχθή η ενταύθα Επαγγελματική Σχολή της "Ενώσεως των Ελληνίδων", διότι οι καρποί, αν δεν έγειναν ακόμη αισθητοί εις την κοινωνίαν, πρόκειται όμως μίαν ημέραν να επισπάσουν την ευγνωμοσύνην των αδυνάτων υπάρξεων, τόσων γονέων, τόσων οικογενειών διά την ευτυχίαν, την οποίαν θα της χαρίσουν.

Η "Εστία"

Η δράσις της "Ενώσεως των Ελληνίδων" από της ιδρύσεως του ωραίου τούτου σωματείου δεν προεκάλεσεν ή συγχαρητήρια και ανευφημίας.

Ημείς νομίζομεν ότι κατ' ουδέν υστερούσι τα εν ειρήνη έργα από εκείνα του πολέμου μας, του αποκαλύψαντος την Ελληνίδα ως κατέχουσαν σήμερον υψηλοτέραν του ανδρός θέσιν από των έργων της εξεταζομένην. Αι επαγγελματικαί σχολαί σήμερον του ομωνύμου τμήματός της είνε από τα ευγενέστερα έργα, από τα θετικώτερα, τα σπουδαιότερα, εις α Ελληνικός σύλλογος επεδόθη.

Ελπίζομεν ότι πλέον δεν θα αντικρούση η "Ένωσις" την απάθειαν της κοινωνίας και ότι θα ενθαρρυνθή από την επίσημον και από την ανεπίσημον Ελλάδα, όταν πρόκειται διά των σχολών της τας μεν υλικώς ανεξαρτήτους να μορφώση εις τελείας νοικοκυράς, εις δε τας κόρας του λαού να δώση έντιμον και ευγενές επάγγελμα.

Αλλού βλέπετε περί των τμημάτων, περί των μαθητριών, του σκοπού των σχολών. Απ' εδώ οφείλομεν να συγχαρώμεν την Ένωσιν και το 

Σελ. 468
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/469.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

πράττομεν τοσούτο μάλλον ευχαρίστως, διότι περιμένομεν ίνα και πολλά ανδρικά σωματεία μιμηθώσι την και τίτλω και πράγματι ωραίαν "Ένωσιν των Ελληνίδων".

Η "Εστία" εις άλλην στήλην

Ότι υπήρχεν εις Αθήνας Επαγγελματική και Οικοκυρική σχολή θηλέων ήτο γνωστόν. Ότι όμως εις τόσον ολίγον σχετικώς από της ιδρύσεώς της διάστημα ηδύνατο να επιτελέση τοιαύτα θαύματα, τούτο δεν εφαντάζοντο ούτε οι μάλλον αισιόδοξοι.

Αι γενόμεναι προχθές επί πτυχίω εξετάσεις μαθητριών τινων το απέδειξαν, ως και η εκτεθείσα καθ' όλους τους κλάδους εργασία της σχολής από της μαγειρικής και κοπτικής και ραπτικής φορεμάτων και του σιδηρώματος μέχρι των καλλιτεχνικωτέρων κλάδων, οποίοι είνε ο της ανθοποιίας, της αγγειοπλαστικής, της ζωγραφικής.

Η κ. Καλλιρρόη Παρρέν, η ιδρύτρια της εν λόγω σχολής, πρόεδρος του Επαγγελματικού και Οικοκυρικού τμήματος της "Ενώσεως των Ελληνίδων", εξέθηκε διά συντόμου και ευφραδούς προσφωνήσεώς της τον σκοπόν της ιδρύσεως της Σχολής και το μέγα κενόν το οποίον πληροί.

Διότι ενώ αφ' ενός ανοίγει στάδιον εργασίας διά την κόρην την έχουσαν ανάγκην να εργασθή, αφ' ετέρου μορφώνει πάσαν κόρην προωρισμένην να ιδρύση ίδιον οίκον εις τα έργα της καλής οικοδεσποίνης. Κόρη γνωρίζουσα πάσας τας οικιακάς τέχνας τελείως, εξοικονομεί κατά μήνα μέγα ποσόν, το οποίον θα διέθετεν εις ραπτρίας και πιλοποιούς και μαγειρίσσας και σιδηρωτρίας.

Αλλ' ό,τι ιδίως και κατ' εξοχήν πρέπει να εξαρθή είνε η μόρφωσις καλής τεχνίτιδος και καλής βιομηχάνου, η μόρφωσις η πλήρης, η αρτία, την οποίαν παρακολουθεί και η της ψυχής και των ηθών διάπλασις διά της διδασκαλίας μαθημάτων, ων πρωτοστατεί το κήρυγμα του θείου λόγου υπό διαπρεπούς ιεροκήρυκος, του αρχιμανδρίτου Δουληγέρη.

Τα φορέματα, άτινα είχον εργασθή οι μαθήτριαι δεν ήσαν μόνον τελείως και κατά τους κανόνας της ραπτικής κατεσκευασμένα, αλλά και καλλιτεχνικώτατα, δυνάμενα να συγκριθούν προς τα των καλλιτέρων Παρισινών ραπτριών.

Ο τρόπος δε καθ' ον εξητάσθησαν αι μαθήτριαι δεσποινίδες Αικ. Πρωτοπαππά, Αικ. Κρητικάκη και Μαρίνα Ολυμπίου και καθ' ον ενώπιον των κεκλημένων εξετέλεσαν την επιβληθείσαν εργασίαν επιστοποίει ότι είνε κάτοχοι της τέχνης, όχι μηχανικώς, αλλά και θεωρητικώς. Η αίθουσα των ανθέων και των πίλων ήτο έν καλλιτεχνικόν κέντρον εφάμιλλον βεβαίως των καλλιτέρων ευρωπαϊκών τοιούτων. Η λευκή βατίστα και το μεταξωτόν και το βελούδον εκόπτοντο, εχρωματίζοντο και από χειρός εις χείρα των νεαρών εκεί καλλιτεχνίδων φερόμενον μετεβάλλετο εις άνθος ολοζώντανον και δροσερόν, εκ του οποίου

Σελ. 469
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/470.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

κατηρτίζετο εντός στιγμών μόλις εις το τμήμα της πιλοποιίας πίλος τέλειος ανοίξεως.

Η κ. Αθηνά Μοντουόρη, αδελφή της κ. Παρρέν, ήτις ως ερασιτέχνις και χάριν των μαθητριών ανέλαβε και διδάσκει δωρεάν επί διετίαν ήδη το μάθημα των ανθέων, ανεδείχθη καλλιτέχνις πρώτης δυνάμεως. Το τμήμα των πίλων παρουσίασεν ωραία έργα χάρις εις την νέαν διδάσκαλον της πιλοποιίας κ. Ααρών. Το τμήμα της ζωγραφικής με τον κ. Λάντζαν διδάσκαλον, της πλαστικής με την δεσποινίδα Σκούφου, της διπλογραφίας με τον κ. Αραβαντινόν κατέδειξαν ότι η εν τη σχολή γινομένη εργασία υπερβαίνει πάσαν προσδοκίαν και ότι μαθήτριαι οικοκυραί και τεχνίτιδες αθορύβως και ασφαλώς καταρτίζονται εκεί.

Η Α. Β. Υ. η πριγκήπισσα Σοφία, η οποία παρηκολούθησε τας εξετάσεις μετά μεγίστου ενδιαφέροντος απ' αρχής μέχρι τέλους και επεσκέφθη πάσας τας τάξεις, και παρέμεινεν ιδιαιτέρως και εις το ιερόν μάθημα και εις το μάθημα της μαγειρικής και του σιδηρώματος, και εξήτασε τον τρόπον της διδασκαλίας της θεωρητικής ραπτικής ως και της εφαρμογής αυτής, εξέφρασε την υψηλήν ευαρέσκειάν της εις την κ. Παρρέν διά το επιτελεσθέν έργον και δι' ον τρόπον επιτελείται.

Επίσης ο Υπουργός της Παιδείας κ. Ευταξίας παρηκολούθησε το έργον μετά μεγάλου ενδιαφέροντος και απεφάσισε να περιβάλη αυτό διά του κύρους της Κυβερνήσεως, τόσον πολυτίμου χρησιμότητος αποδεικνύεται τούτο.

Πάντες οι παρευρεθέντες εξέφρασαν αληθή θαυμασμόν προς τας κυρίας της σχολής, μεταξύ των οποίων πολύτιμον ιδία, ως είπεν η κ. Παρρέν, παρέσχον την συνδρομήν των αι κ.κ. Ευανθία Εμπεδοκλή, Πολυξένη Τσιτσικλή και Ειρήνη Νικολαΐδου. Πολλά συγχαρητήρια εδέχθη και η διδάσκαλος της ραπτικής κ. Μαρία Μπέτση.

Το παράδοξον δ' είνε ότι η συλλαβούσα προ δωδεκαετίας όλης, ως είπε, την ιδέαν της ιδρύσεως τοιαύτης σχολής και ιδρύσασα αυτήν και διοργανώσασα πάντα τα κατ' αυτήν είνε κυρία, η οποία καταναλίσκει την ζωήν της γράφουσα. Και γράφουσα τόσον, ώστε ολόκληρον γυναικείαν βιβλιοθήκην να αποτελούν οι τόμοι της εφημερίδος της, και τα λοιπά έργα της. Ίσως διά να αποδειχθή και πάλιν ότι η αληθώς ανεπτυγμένη γυνή εννοεί πού έγκειται η ευτυχία του φύλου της και αυτήν επιδιώκει. Και διά να αποδειχθή ακόμη ότι γυνή των γραμμάτων δύναται να είνε αρίστη οικοκυρά και αρίστη διοργανώτρια κοινωφελών έργων.

Το "Σκριπ"

Εις τα χρονικά των γάμων είνε γνωστόν ότι εξ αιτίας ενός κεφτέ, ο οποίος δεν έτυχε να ψηθή όπως έπρεπε, προεκλήθησαν διαζύγια και κατέρρευσαν πύργοι ολόκληροι οικιακής ευδαιμονίας. Η κυρία αιτία δεν ήσαν βεβαίως οι 

Σελ. 470
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/471.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

κεφτέδες, εχρησίμευσαν όμως ως μέσον εκρήξεως της απειλουμένης συζυγικής γκρίνιας, η οποία ίσως θα απεσοβείτο, εάν η σύζυγος είχε φοιτήσει εις την οικοκυρικήν σχολήν και εμάνθανε πώς μαγειρεύονται τα οικιακά φαγητά συμφώνως προς τους οικονομικούς, υγιεινούς και στομαχολογικούς όρους. Μου φαίνεται ως πρώτης τάξεως αλήθεια ότι τον ελληνικόν οίκον, τον οποίον ο εκφυλισμός ήρχισε να ταράσση διά συνεχών δονήσεων, ανέλαβε να τον στερεώση διά σιδηρών δοκών η Οικοκυρική Σχολή της "Ενώσεως των Ελληνίδων".

Ό,τι διδάσκεται εις το ιδιόρρυθμον τούτο ίδρυμα, το οποίον ούτε η σοφία των κυβερνήσεων, ούτε η σακκούλα των πλουσίων κατεσκεύασεν, αλλά το εδημιούργησε μόνον ο πρακτικός νους της κυρίας Παρρέν, έχει σχέσιν και με την οικονομίαν του οίκου, και με την ηθικήν του οίκου και με την ευτυχίαν του οίκου, σχέσιν με την κοινωνίαν, σχέσιν με τον λαόν. Και πρέπει να ομολογήσητε ότι παντιέρα επαναστάσεως υψώθη κατά της κοινωνικής ρουτίνας όταν ηκούσατε ότι η κόρη του λαού και της μεγαλομεσαίας τάξεως εισερχομένη εις την Οικοκυρικήν σχολήν μανθάνει την αληθή εκείνην μαγειρικήν, η οποία τόσον απέχει της βαρυστομάχου ανατολικής· μανθάνει να ράπτη ολόκληρον γυναικείον κουστούμι, μανθάνει ανθοτεχνίαν λεπτεπίλεπτον, αγγειοπλαστικήν, σιδηρωτικήν, ακόμη και διπλογραφίαν, ακόμη και την γαλλικήν γλώσσαν. Βλέπετε ότι κατηρτίσθη ολόκληρον δίκτυον οικοκυρικών και επαγγελματικών τεχνών, η δε κόρη, η οποία εξέρχεται εις την κοινωνίαν με δίπλωμα τοιούτου σχολείου, ανήκει εις μίαν κοινωνικήν γραμμήν η οποία πρώτην φοράν χαράσσεται εν Ελλάδι. Προχθές εις τας αποφοιτηρίους εξετάσεις της Οικοκυρικής Σχολής μού εδόθη αφορμή να θαυμάσω την συντονισθείσαν εντός δύο ετών εργασίαν. Εις το τμήμα της ραπτικής, εις το οποίον εδίδαξαν επιδεξιώταται ραπτοδιδασκάλισσαι, αι κυρίαι Μπέτση και Δενδρινού, είδα περίκομψα κοστούμια εξελθόντα από χείρας μαθητριών.

Εις το τμήμα της ανθοτεχνίας, όπου εδίδαξεν η κυρία Ααρών, είδα τας μαθητρίας να κατεργάζωνται ταχύτατα πάμπλουτον άνοιξιν ανθέων, από την οποίαν μόνον η ευωδία έλειπε. Εις το τμήμα της σιδερωτικής, όπου επιβλέπει κυρία ποιητού, η κυρία Κωστή Παλαμά, είδα σιδέρωμα ασπρορρούχων τέλειον και ώκτειρα τα κολλάρα και τα επιστήθια πολλών Αθηναίων, τα οποία κατέφαγον μερικαί σιδερώτριαι της πόλεως.

Ομολογώ ότι ουδέποτε ήλπιζον να ίδω και τμήμα ζωγραφικής υπό τον κ. Λάντσαν ―υπάρχει και αυτό διά να λαμβάνουν αι μαθήτριαι ιδέαν καλλιτεχνίας απαραίτητον εις την ραπτικήν και την ανθοτεχνίαν― να ακούσω και το Ευαγγέλιον, διδασκόμενον εις τας πτωχάς κόρας του λαού από τον εύλαλον κληρικόν μας κ. Δουληγέρην και να ίδω μαθητρίας διδασκομένας να κρατούν λογιστικά βιβλία ―προετοιμασία τούτο διά την ονειροπολουμένην εποχήν της χειραφετήσεως. Τί δε γίνεται εις το τμήμα της μαγειρικής; Λευκόσκουφος και απαστράπτων είς πρώην αρχιμάγειρος της "Μεγάλης Βρεττανίας" διδάσκει μίαν φοράν

Σελ. 471
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/472.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

την εβδομάδα μαγειρικήν οικιακήν και άλλην μίαν φοράν την μαγειρικήν των μεγάλων κουζινών.

Είδα ροδοπάρειον κυρίαν του Αθηναϊκού "άι-λάιφ" λαμβάνουσαν παραπλεύρως των μικρών κορασίων μαθήματα κατασκευής μιας τούρτας από τον γηραιόν μάγειρον. Και δεν είνε αυτή η πρώτη εκ των ατθίδων φοιτήτρια της Οικοκυρικής Σχολής, ούτε η τελευταία.

Ομολογήσατε, παρακαλώ, ότι ευρισκόμεθα προ μεγάλων αλμάτων γυναικείας χειραφετήσεως όχι εξωφρενικής, αλλά της χειραφετήσεως εκείνης, χωρίς την οποίαν δεν δύναται να εννοηθή γυνή διατηρούσα οίκον. Εάν δε η πολυπαθής μεγαλομεσαία τάξις πεισθή ότι ματαίως ζητεί τα ιδανικά τα οποία ευρίσκονται πολύ υψηλότερα από το ανάστημά της, ας οδηγήση θαρραλέως τα κορίτσια της εις το ίδρυμα εκείνο, το παρασκευάζον την γυναίκα ηγεμονίδα του μεγάλου κράτους του οποίου τα όρια διαγράφουν μόνον οι τοίχοι μιας αυλής.

Το "Εμπρός"

Πώς ξεύρουν αι γυναίκες μας να εργάζωνται, το έδειξαν κατά τον πόλεμον. Αλλά και πώς εννοούν να εργασθούν προς οικονομικήν ανόρθωσιν της οικογενείας τουλάχιστον, το δεικνύουν με το πρακτικόν πνεύμα, με το οποίον επελήφθησαν τα της αναδιοργανώσεως της εκπαιδεύσεώς των.

Όχι πλέον γράμματα μόνον και αρχαία ελληνικά και φιλοσοφίες, αλλά και νοικοκυριό και τέχνας και μαγειρικήν, ό,τι κάμνει την ευτυχίαν των συζύγων και των παιδιών.

Αι προχθεσιναί εξετάσεις της Επαγγελματικής Σχολής αποτελούν έν μεγάλον σημείον προόδου διά την γυναικείαν μας μόρφωσιν. Το ευχάριστον δε είνε ότι από το κέντρον αυτό, όπου ως μέλισσαι εργάζονται αι Ελληνίδες, θα γενικευθή η καλή συνήθεια και θα επεκταθή η πρακτική μόρφωσις καθ' όλην την Ελλάδα.

Τί είδαμεν εκεί και τί ήτο εκτεθειμένον και τί γίνεται είνε αληθινόν θαύμα, το οποίον οφείλεται πρωτίστως εις την ιδρύτριαν της Σχολής και Πρόεδρον του Επαγγελματικού Τμήματος της Ενώσεως των Ελληνίδων κ. Κ. Παρρέν και εις τας λοιπάς ευγενείς κυρίας του Τμήματος, αι οποίαι υιοθέτησαν το έργον και εργάζονται με τόσον ζήλον προς τελειοποίησιν αυτού.

Η πριγκήπισσα Σοφία και ο υπουργός της Παιδείας κ. Ευταξίας και πάντες οι παρευρεθέντες εις τας εν λόγω εξετάσεις ανεχώρησαν κατενθουσιασμένοι και αποκομίζοντες τας ωραιοτέρας των εντυπώσεων.

Ελπίζομεν ότι ο υπουργός της Παιδείας θα επιστήση πολύ την προσοχήν του εις το ζήτημα της πρακτικής μορφώσεως των Ελληνίδων και θα συντελέση, όπως αι δημοδιδάσκαλοι του Κράτους συμπληρούσαι την εκπαίδευσίν των εις το λαμπρόν τούτο σχολείον, κατορθώνουν να διδάσκουν μαζή με την 

Σελ. 472
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/473.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

γραμματικήν και από τα ωραία αυτά πράγματα τα τόσον χρήσιμα διά πάσης τάξεως κορίτσια.

Ελπίζομεν προσέτι, ότι όχι μόνον αι κυρίαι των ανωτέρων τάξεων και τα εργατικά κορίτσια, αλλ' η μεσαία, ιδία, τάξις θα επωφεληθή της ευκαιρίας αυτής να μορφώση τα κορίτσια της, εις τρόπον ώστε να εξοικονομούν τα ραπτικά και τα σιδηρωτικά και όλα τα άλλα έξοδα, τα οποία κάμνουν την ζωήν τόσον δαπανηράν και τον γάμον τόσον προβληματικόν.

Εάν ήμην διά γάμον θα εζήτουν αντί άλλης προικός από την γυναίκα μου το δίπλωμα του Οικοκυρικού Σχολείου. Και εάν ήμην κυρία θα έρραπτα τα φορέματά μου και θα ηγόραζα τα καπέλλα μου και τα άνθη μου από εκεί, αφού τόσον ωραία και τόσον ευθηνά είνε. Και αν ήμην έμπορος θα έπαιρνα διπλογράφον και ταμίαν μίαν κόρην από τας μαθητρίας της σχολής. Και αν ήμην πλούσιος θα έκτιζα έν ωραίον κτίριον, κατάλληλον διά τον σκοπόν του σχολείου και θα το εχάριζα εις το Συμβούλιον, το οποίον το διοικεί, με την βεβαιότητα ότι κάμνω μίαν εθνικήν ευεργεσίαν, ότι σώζω και πολλάς οικογενείας από οικονομικόν ναυάγιον και ότι δίδω εις τόσας πτωχάς εργάτιδάς μας έν στάδιον εντίμου ζωής.

Η "Εφημερίς"

Έως τώρα πρόοδον ενοούσαμεν την φοίτησιν των γυναικών εις τα Πανεπιστήμια και τα Πολυτεχνεία. Τώρα πρόοδον εννοούμεν την ίδρυσιν της Επαγγελματικής και Οικονομικής σχολής η οποία έδωκε και πτυχιούχους τεχνιτρίας. Το Πανεπιστήμιον και το Πολυτεχνείον είνε διά τα επαγγέλματα και η οικοκυρωσύνη είνε διά τας πολλάς, διά τας μητέρας, διά τας συζύγους, και διά τας προωρισμένας να ζήσουν με την εργασίαν των. Τα έργα, τα οποία είχον εκτεθή προχθές εις την αίθουσαν της επί της οδού Αγχέσμου σχολής, εκίνησαν τον θαυμασμόν όλων, όσοι επεσκέφθησαν την Σχολήν, πρωτοστατούσης της πριγκιπίσσης Σοφίας και του υπουργού της Παιδείας. Ωραία φορέματα και επανωφόρια, καπέλλα, άνθη τεχνητά, έργα ζωγραφικής και πλαστικής, έργα μαγειρικής και σιδηρώματος, έργα διπλογραφικά. Και εις όλα αυτά πρωτοστατούσα η θρησκεία με την ερμηνείαν του Ευαγγελίου και η οικοκυρική μόρφωσις και η διάπλασις του ήθους και της ψυχής. Αι μαθήτριαι κόσμιαι, υπέρ τας εκατόν, με τας ομοιομόρφους εμπροσθέλλας των, αι περισσότεραι εκ των παλαιστριών της ζωής, σεμναί, αληθείς Ελληνίδες, χωρίς μεγάλας ιδέας και φούμαρα.

Το διοικητικόν Συμβούλιον της σχολής αυτής με πρόεδρον την διοργανώτριαν του έργου κ. Κ. Παρρέν, με αντιπροέδρους τας κ. κ. Εμπεδοκλή και Γρυπάρη, και με δωδεκαμελή εφορευτικήν επιτροπήν εξ ευγενών κυριών και δεσποινίδων της πόλεώς μας, είνε άξιον θερμοτάτων συγχαρητηρίων και διά την λαμπράν ιδέαν και διά την επιτυχή εκτέλεσιν. Είναι άξιαι ευγνωμοσύνης αι κυρίαι αύται, διότι έδωκαν ωραίον παράδειγμα, το οποίον και αι επαρχίαι και το 

Σελ. 473
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/474.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

εξωτερικόν παρακολουθούν. Αι Πάτραι ίδρυσαν ήδη την Επαγγελματικήν και Οικοκυρικήν Σχολήν των και η Λαμία ιδρύει τοιαύτην και το εξωτερικόν απέστειλεν εδώ μαθητρίας προς μόρφωσιν. Με τας σχολάς αυτάς ο αριθμός των διδασκαλισσών θα αραιωθή, διότι πάσα κόρη ημπορεί να εκλέξη άλλο στάδιον ευκολώτερον και επικερδέστερον.

Αι κρίσεις αύται αποτελούν την υπερτάτην ικανοποίησιν των ευγενών κυριών, αίτινες ανεγνώρισαν την χρησιμότητα του έργου και παρέσχον εις αυτό θερμήν και αμέριστον την υποστήριξίν τους. Αι κ.κ. Ευανθία Εμπεδοκλή και Μαρία Γρυπάρη, ως αντιπρόεδροι του Τμήματος, η Δίς Ειρήνη Νικολαΐδου ως γραμματεύς, η Δίς Βουγιούκα ως ταμίας, αι κ.κ. Τσιτσεκλή, Ψύχα, Παπαδιαμαντοπούλου, Σέρμπου, Καλογεροπούλου, Ηλιοπούλου, Παλαμά, Πολιτάκη Ανδριοπούλου, Χατζοπούλου, Βαλτή, Κούζη, ως έφοροι και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι άξιαι πολλής και θερμής ευγνωμοσύνης διά την επιτυχίαν του έργου.

Σελ. 474
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/475.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

την μεγάλην τέχνην της ευχαρίστου και επαγωγού γυναικός

1900

Κ. Παρρέν

ΑΙ ΛΙΠΟΤΑΚΤΑΙ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥ

Ίσως ο τίτλος φανή παράδοξος, αν όχι πολύ αυστηρός. Διατυπώνει όμως μίαν αλήθειαν και απεικονίζει κατάστασιν εντελώς ομοίαν προς την δημιουργουμένην εν τω στρατώ, όταν οι στρατιώται αφίνουν τας τάξεις των ή και απλώς φαίνωνται ασεβείς εις τα καθήκοντά των.

Οίκος είναι κάτι περισσότερον από έν στράτευμα. Είναι μικρόν κράτος, του οποίου η διοίκησις είναι ανατεθειμένη εις την γυναίκα· του οποίου η λειτουργία, η πρόοδος, η ευημερία είναι εξηρτημένη από τας αβράς αυτής χείρας· του οποίου το μέλλον αύτη δύναται να καταστήση ωραίον και εύελπι ή απελπιστικόν και πενιχρόν.

Όλην αυτήν την μεγάλην ευθύνην, όλα αυτά τα σοβαρά καθήκοντα, εάν είχεν υπ' όψιν της η κόρη προ του γάμου, δεν θα υπανδρεύετο πάντοτε με τόσον ελαφράν συνείδησιν, δεν θα ωνειροπόλει τον γάμον υπό τους όρους και τας συνθήκας, υπό τας οποίας τον ονειροπολεί σήμερον.

Διότι διά την μεγάλην πλειονότητα των νεανίδων ο γάμος είναι επαγωγός, είναι επιθυμητός, είναι η πραγματοποίησις ονείρου ποθουμένου από το δέκατον πέμπτον της ηλικίας έτος, αλλ' είναι επίσης πράγμα μυστηριώδες, άγνωστον, διά το οποίον όταν οι γονείς και οι φίλοι ομιλούν, τα κορίτσια οφείλουν να χαμηλώνουν τα βλέμματα.

Τούτο, εννοείται, δε τα εμποδίζει να σχηματίζουν μίαν ιδικήν των ιδέαν, σύμφωνον πάντοτε προς τας βλέψεις και τα όνειρα της ηλικίας αυτής, σύμφωνον ακόμη προς τας αρχάς και την ιδιοσυγκρασίαν εκάστης. Ούτως ο γάμος αντιπροσωπεύεται κατά το πλείστον από ένα νέον άνδρα, συχνότατα ωραίον, ο οποίος θα λατρεύη την νέαν κόρην, απαράλλακτα ως οι διάφοροι ερωτευμένοι

———————

Σειρά άρθρων της Κ. Παρρέν στην Εφημερίδα των Κυριών, έτος ΙΓ', αρ. 606, 6 Φεβρουαρίου 1900, σ. 1-2, αρ. 607, 13 Φεβρουαρίου 1900, σ. 1-2 (απόσπασμα), και αρ. 608, 20 Φεβρουαρίου 1900, σ. 1-2.

Σελ. 475
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/476.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ήρωες των τελευταίων μυθιστορημάτων, τα οποία κρυφά ή και φανερά έχουν αναγνώσει. Ο γάμος ακόμη σημαίνει αλλαγήν οικίας και κοινωνικής θέσεως, μεταβολήν πλήρη έξεων και συνηθειών, ανεξαρτησίαν από την αιωνίαν κηδεμονίαν των πατέρων και από τας καθημερινάς παρατηρήσεις και ιερεμιάδας των μητέρων. Ο γάμος ακόμη αντιπροσωπεύεται από ωραία και πολυτελή φορέματα, διά τα οποία και οι πτωχότεροι των γονέων υποβάλλονται εις μεγάλας θυσίας, και από ωραία κοσμήματα και από ασπρόρρουχα, εις τα οποία τα κεντήματα και αι νταντέλαι μεγάλον παίζουν μέρος. Ο γάμος ακόμη δίδει έν μέγα προνόμιον εις την κόρην, αναγνωρίζων εις αυτήν το κύρος του να διοική εαυτήν, και την εφοδιάζει με το διαβατήριον της ελευθερίας, με το οποίον νομίζει ότι δύναται να κατακτήση τον κόσμον όλον.

Και η ημέρα, η τόσον ονειρευομένη του γάμου ανατέλλει και ο νέος σύζυγος, όλος στοργή και λατρεία εμφανίζεται, και η νέα φωλεά στολίζεται και τα ωραία κοσμήματα ακτινοβολούν μέσα εις τας βελουδίνους πυξίδας και τα καλλιτεχνικά φορέματα, με τα εξ ολοσηρικού εξαρτήματά των αναρτώνται εις τας καινουργείς και του τελευταίου συρμού ιματιοθήκας και τα εξ απαλής βατίστης εσώρρουχα με τους αφρούς των τριχάπτων και των λεπτεπιλέπτων ταινιών θωπεύουν ηδονικά το σώμα της νεαράς νύμφης.

Ώστε το όνειρον ήτο ακριβές, πιστόν, αληθινόν, και ως εν ονείρω εξακολουθεί να διέρχεται η ευτυχία των πρώτων ημερών του γάμου. Αλλά φευ! ως όλα τα όνειρα επακολουθεί αμείλικτος η πραγματικότης, ούτω και το όνειρον αυτό του γάμου δεν είναι μεγάλης διαρκείας.

Η ζωή με τους αυστηρούς και αμειλίκτους νόμους της παρασύρει και τους νέους συζύγους εις την καθημερινήν πάλην, εις τον αγώνα της υπάρξεως και της συνεχίσεως του έργου της δημιουργίας. Και όπως τα ωραία φορέματα των πρώτων ημερών αρχίζουν να φαίνωνται μετά κάποιαν χρήσιν ολιγώτερον ωραία και να διακρίνεται υπό το καλλιτεχνικόν εξωτερικόν η προστυχότης του υφάσματος, η έλλειψις αντοχής και στερεότητος αυτού, ούτω και οι δύο νεόνυμφοι αρχίζουν να ανακαλύπτουν αμοιβαίως ατελείας και ελαττώματα, τα οποία υποβιβάζουν το θερμόμετρον της αγάπης των πρώτων ημερών και μεταβάλλουν επαισθητώς τας πρώτας συνθήκας της ζωής.

Ούτω βαθμηδόν και κατ' ολίγον αρχίζει η απομάκρυνσις του ανδρός από τον οίκον, η ανάκτησις των παλαιών συνηθειών, η λέσχη, το καφενείον, οι φίλοι, αι αρχαίαι γνωριμίαι, γνωριμίαι ακίνδυνοι και επικίνδυνοι αναμίξ.

Αι γυναίκες τότε, αι οποίαι από το βιβλίον του γάμου, μόνον την πρώτην σελίδα είχαν μελετήσει, αγνοούν εντελώς τί να πράξουν, όπως αναζωογονήσουν τα ψυχραινόμενα αισθήματα. Αγνοούν ότι διά να μη ερημώνεται η φωλεά και να μη επιζητήται εκτός αυτής η ψυχαγωγία, και η τέρψις και η ποικιλία, όταν η αγάπη δεν αρκεί πλέον διά να την θερμάνη, ανάγκη να καταστή αυτή η οικία κέντρον ψυχαγωγόν, ανάγκη να κληθούν εκεί οι εκλεκτότεροι και 

Σελ. 476
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/477.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ευαρεστότεροι φίλοι, ανάγκη το καλόν και το ωραίον να σκορπίση τας ακτίνας του παντού και εις πάσαν γωνίαν, ανάγκη η υγεία να καταστή θαλπερωτέρα, η ζωή ευχάριστος, ικανοποιητική και ποικίλη.

Αλλά διά να επιτευχθή τούτο απαιτείται ειδική ανατροφή και μόρφωσις της γυναικός από τα παιδικά της έτη, απαιτείται προπαρασκευή ειδική διά το μέγα αυτό κεφάλαιον του γάμου, απαιτείται αυταπάρνησις και αυτοθυσία, απαιτείται ιδία φύσις δεξιά και αγάπη προς τον οίκον, και προς παν ό,τι συνδέεται με την εντελή διοίκησιν αυτού.

Και επειδή κατά το πλείστον όλα αυτά τα αγνοεί η γυνή και πολύ ολίγον ησκήθη και προπαρεσκευάσθη ως εκ της ανατροφής της, ίνα τα εννοήση, διά τούτο και αυτή με τα πρώτα κρούσματα της απομακρύνσεως του συζύγου, κηρύσσεται εξ ίσου λιποτάκτις και διέρχεται τον καιρόν της ανά τας οδούς και τας πλατείας, και εις ασκόπους επισκέψεις φίλων ακινδύνων και επικινδύνων αναμίξ, χωρίς ουδεμίαν ευτυχίαν να αντλή από την ζωήν αυτήν, αλλά και ουδεμίαν χαράν να παρασκευάζη διά τον οίκον της.

ΔΙΑΤΙ ΛΙΠΟΤΑΚΤΟΥΝ;

Διότι πρωτίστως δεν αγαπούν τον οίκον· διότι δεν έχουν αρκετόν ενδιαφέρον διά την εστίαν· διότι δεν εσυνείθισαν να συνδαυλίζουν το ιερόν πυρ αυτής. Και εστία δεν είναι μόνον η γωνία, η προωρισμένη διά την θερμότητα, η εκπέμπουσα φλόγας θαλπεράς και τονίζουσα την ποιητικωτέραν του κόσμου μουσικήν κατά τας μακράς του χειμώνος νύκτας. Εστία, κατά την γενικωτέραν της λέξεως σημασίαν, είναι πάσα γωνία του οίκου, εν η εισχωρεί το φως της αγάπης και όπου κυοφορείται το θάλπος της στοργής και αναπτύσσεται η ωραία αρχή της οικογενειακής αλληλεγγύης.

Η Εστία διά τούτο είναι η μυστηριώδης του οίκου θεότης, η ταπεινόφρων, η αφανής, η κρυβείσα όπισθεν των χυτρών του μαγειρείου και της αφανεστέρας γωνίας της αιθούσης, αλλά και όπισθεν των ερμαρίων και ιματιοφυλακίων μας και όπισθεν των επίπλων και βιβλιοθηκών μας, η χωρούσα πολλάκις εντός δοχείου ανθέων και εντός κυαθίσκου καφέ, παντού τέλος οπόθεν με έν σπινθηροβόλημα αγάπης και με ολίγας ακτίνας στοργής ημπορεί να σκορπίζει χαράν και να δίδη την αγνήν και μεγάλην ευδαιμονίαν εις τα μέλη του οίκου.

Αλλ' η λατρεία της θεότητος ταύτης παραμελείται και η διακονεία αυτής από τας χείρας της λευχειμονούσης παρθένου, της αγνής Εστιάδος της αρχαιότητος, της αγρυπνούσης και τας νύκτας ακόμη, όπως διατηρή ακοίμητον το

Σελ. 477
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/478.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

θείον πυρ αυτής, η διακονεία αυτής ανατίθεται σήμερον εις χείρας μισθωτάς, χείρας αγενείς και βαναύσους.

Την ποίησιν, το κάλλος, την γοητείαν της θεότητος αυτής δεν ασκείται σήμερον να εννοή και να απολαμβάνη η μέλλουσα του οίκου δέσποινα από τα μικρά της τα παιδικά έτη. Ο βίος υπό όλας του τας φάσεις έγεινε σήμερον εξωτερικώτερος, και αυτή δε η επιστήμη καταδικάζει την ζωήν την κλεισμένην ως εν φρουρίω της αρχαίας εστιάδος.

Και η μεν επιστήμη έχει δίκαιον. Ο φυλακισμός της γυναικός των αρχαιοτέρων χρόνων, εντός των τεσσάρων τοίχων του οίκου, εάν επετύγχανε την ευμάρειαν και την υγιά δίαιταν του συζύγου και των τέκνων, υπεβίβαζεν όμως την γυναίκα, κατά πολύ, εις μηχανικόν όργανον της ευμαρείας αυτής, ουδόλως δε συνετέλει εις την αρμονικήν ανάπτυξιν ούτε των φυσικών, ούτε των πνευματικών δυνάμεών της. Διά τούτο και τότε παρετηρείτο το φαινόμενον, το οποίον παρατηρείται και σήμερον. Ο ανήρ ελιποτάκτει ταχέως εκ του οίκου και ήτο τακτικός θαμών των αιθουσών των μεγάλων εταιρών, αι οποίαι με την φυσικήν καλλονήν των συνεδύαζαν και μόρφωσιν πνεύματος επαγωγού και ευγένειαν ήθους και τρόπων, ην σπανίως είχον αι έντιμοι γυναίκες.

Αύται δεν ελιποτάκτουν όπως αι σημεριναί, διότι τα ήθη και έθιμα των χρόνων εκείνων ταις απηγόρευαν και επί ποινή ακόμη την έξοδον και την εκτός του οίκου ζωήν. Αλλ' εγίνοντο ταπειναί, μεμψίμοιροι, μικρολόγοι, πολλάκις δύστροποι και κακαί, ώστε συχνά παν άλλο ή ευχάριστος απέβαινεν η μετ' αυτών συναναστροφή.

Αλλ' οι αιώνες έκτοτε διεδέχθησαν τους αιώνας και ο βίος των γυναικών ήλλαξε φάσεις τόσας, ώστε να αποβαίνη αδύνατος σχεδόν η απαρίθμησις αυτών. Η Ρωμαία από δυστρόπου και μεμψιμοίρου έγεινε σκληρά και τυραννική. Η γυνή του Μεσαίωνος εξήρθη εις κάποιον ύψος χάρις εις τους χρόνους και τα ήθη του ιπποτισμού. Η γυνή του 18ου αιώνος κατέρριψε τα τείχη των αρχαίων πύργων και συνεδύασε την μόρφωσιν του πνεύματος και της ψυχής της αρχαίας εταίρας με τας αρετάς και την γοητείαν της εντίμου γυναικός. Αι αίθουσαί των υπήρξαν τα κέντρα της αναγεννήσεως της πνευματικής και ηθικής ενός των μεγαλητέρων λαών του κόσμου, ο οποίος έκτοτε έλαβεν ανά χείρας τα πρωτεία του πολιτισμού.

Ο δέκατος ένατος αιών, ο οποίος ευρίσκεται σήμερον εις την τελευταίαν σελίδα της ζωής του, έχει βεβαίως να αναγράψη ουσιωδεστάτην μεταβολήν της γυναικείας ζωής εν γένει διά τους λαούς τους αριθμούντας βίον πολιτισμού μακρόν. Η μόρφωσις του πνεύματος έγεινε γενικωτέρα· ηυρύνθη και έλαβε διαστάσεις τοιαύτας, ώστε να αφομοιωθή προς την του ανδρός. Επί πλέον ο αιών αυτός τείνει να πιστοποιήση και επιστοποίησεν ήδη, την ισότητα των δύο φύλων και τα εξ ίσου δικαιώματα αυτών εις τον αγώνα της ζωής.

Φυσικά και ημείς, αν και λαός προ ολίγου χειραφετηθείς, ηκολουθήσαμεν

Σελ. 478
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 459
    11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

    η ζωογόνος εκείνη του πυρός εστία

    1897

    Κ. Παρρέν

    ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑΙ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ

    [Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΚΥΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ]

    Καλή μου φίλη,

    Ιδού τέλος πάντων ότι το προσφιλέστερον της ζωής μου όνειρον, η μεγαλητέρα μου φιλοδοξία, ο ευγενέστερος πόθος μου εκπληρούται. Ο αγών, τον οποίον επί δεκαετίαν ήδη διεξάγω υπέρ της πρακτικωτέρας του φύλου μας μορφώσεως, υπέρ της συστηματικής επιδόσεως της γυναικός και εις τα οικιακά έργα και εις τας γυναικείας τέχνας, ιδού το όνειρόν μου αυτό λαμβάνον ζωήν και σάρκα, εις την Οικοκυρικήν και Επαγγελματικήν σχολήν, της οποίας τα μαθήματα ήρχισαν από της παρελθούσης Τετάρτης.

    Και ιδού εγώ, φίλη μου, ιδρύτρια της σχολής αυτής. Μη εκπλαγής, μη παραξενευθής, μη απελπισθής δι' αυτό. Δεν πρόκειται βεβαίως να αφήσω το δημοσιογραφικόν έργον μου, αλλ' ούτε την ιστορίαν μου ημιτελή, αλλά ούτε να αποκόψω εντελώς τας πτέρυγας του Πηγάσου μου, διότι θα διαθέτω και ολίγας ώρας μου εις τας τόσον πεζάς και πρακτικάς αυτάς εργασίας. Πρόκειται να αποδείξω απλώς και εμπράκτως τον ισχυρισμόν μου, ότι γυνή ανεπτυγμένη, γινώσκουσα να ποιήται καλήν χρήσιν του χρόνου της, δύναται και να εργάζεται πνευματικώς και να ασχολήται εις τα οικιακά έργα, αφού διά της σχολής αυτής θα ασχολούμαι βεβαίως εγώ υπέρ πάσαν άλλην οικοδέσποιναν εις οικιακά έργα. Και ανέλαβον εγώ όλην αυτήν την ευθύνην και την φροντίδα και την δαπάνην, διότι ήρχισα να απελπίζωμαι, ότι είναι δυνατόν εις τον τόπον αυτόν να πράξη τις κάτι σοβαρόν και άξιον λόγου και ωφέλιμον είτε εν τη φιλανθρωπία είτε εν τη πολιτεία, χωρίς να ποτισθή με πολλάς πικρίας και να υποστή πολλάς απογοητεύσεις και να γείνη το αντικείμενον της σκοποβολής όλων των φυγοπόνων

    ———————

    Αποσπάσματα από άρθρο της Κ. Παρρέν, Εφημερίς των Κυριών, έτος ΙΑ, αρ. 500, 12 Οκτωβρίου 1897, σ. 1-3.