Συγγραφέας:Σιδέρη, Αλόη
 
Τίτλος:Έλληνες φοιτητές στο Πανεπιστήμιο της Πίζας (1806-1861), Α΄-Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:21
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989-1994
 
Σελίδες:687
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά - Ιταλικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Τριτοβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα - Ιταλία, Πίζα
 
Χρονική κάλυψη:1806-1861
 
Περίληψη:Σκοπός του βιβλίου είναι να φωτίσει με κάθε δυνατή ακρίβεια μια πολύ μικρή γωνία ενός μεγάλου θέματος: της φοιτητικής μετανάστευσης. Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο της Πίζας, έναν χώρο από τους περισσότερο αδιερεύνητους, η συγγραφέας προσπάθησε να εντοπίσει τους Έλληνες που φοίτησαν εκεί σε μια κρίσιμη φάση της ελληνικής και της ιταλικής Ιστορίας (1806-1861). Ο πρώτος τόμος περιέχει τη μελέτη και τα πορίσματά της, και ο δεύτερος περιλαμβάνει καταλόγους και πίνακες. Στους καταλόγους βρίσκουμε τα ονόματα των Ελλήνων φοιτητών, ακόμα και εκείνων που γράφτηκαν αλλά δεν αποφοίτησαν, και στους πίνακες εμφανίζεται η διακύμανση του ρεύματος των Ελλήνων προς το Πανεπιστήμιο της Πίζας σε συσχετισμό με τις ιδιαίτερες πατρίδες τους και με τις χρονικές περιόδους, οι σχολές της προτιμήσεώς τους κατά περιόδους, η αριθμητική σχέση των πτυχιούχων προς αυτούς που εγκαταλείπουν τις σπουδές στην Πίζα, η διακύμανση του ποσοστού των Ελλήνων στο σύνολο των φοιτητών κτλ. Σε ειδικούς πίνακες παρουσιάζεται ο συνολικός αριθμός των φοιτητών που έστειλε στο Πανεπιστήμιο της Πίζας κάθε ελληνική πόλη και περιφέρεια σε όλο το διάστημα της πεντηκονταετίας. Στον επίλογο τίθενται τα ερωτήματα, στα οποία η έρευνα δεν μπόρεσε να δώσει απάντηση. Στο παράρτημα παρουσιάζονται τα πιο χαρακτηριστικά ντοκουμέντα: πιστοποιητικά για την εισδοχή, διπλώματα, σελίδες καταστίχων ή λυτά φύλλα, έγγραφα της αστυνομίας.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 35.12 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 263-282 από: 694
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/263.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ

Οι νομικές προδιαγραφές

Με τον κανονισμό του Πανεπιστημίου του 1814, που ίσχυσε, με μικρές παραλλαγές, ως τις αρχές της δεκαετίας του '40, ορίζεται ότι "κανείς δεν μπορεί να εγγραφεί στον κατάλογο των σπουδαστών αν δεν προσκομίσει πιστοποιητικό αμέμπτου διαγωγής"1. Άλλα πιστοποιητικά (σπουδών κτλ. ) δεν αναφέρονται παρά μόνο γι' αυτούς που προέρχονται από άλλα Πανεπιστήμια. Όσο κι αν φαίνεται σήμερα απίστευτο -αλλά όχι και παράλογο-, δεν υπήρχε καν περιορισμός ηλικίας. Μόλις το 1844 εκδίδεται διαταγή, με την οποία ορίζεται ότι οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν συμπληρώσει τα δεκαπέντε χρόνια τους2.

——————————————

1. A.S.P., Università, Α II 7, Regolarmenti, Notificazioni e Circolari dal 1814-1859, Regolarmento per la I. e R. Università di Pisa, άρθρο IX, Studenti. Ο κανονισμός αυτός επαναφέρει, σε γενικές γραμμές, το καθεστώς που ίσχυε στο Πανεπιστήμιο της Πίζας πριν από τη γαλλική κατοχή.

2. στο ίδιο, Notificazione [...] dalla Sopritendenza agli Studi del Granducato της 3ης Δεκεμβρίου 1844. Ότι δεν πρόκειται για υπομνηστική

Σελ. 263
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/264.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Αναλυτικότερα ορίζει το είδος και τον τύπο των απαιτούμενων πιστοποιητικών η εγκύκλιος του 1842. "Οιοσδήποτε επιθυμεί, να γίνει δεκτός ως σπουδαστής στα Πανεπιστήμια της Τοσκάνης, θα πρέπει να εφοδιαστεί με δύο Πιστοποιητικά, ένα από τον εφημέριο της ενορίας του, επικυρωμένο από την Ανώτερη Εκκλησιαστική Αρχή του αντίστοιχου Διαμερίσματος, με το οποίο να πιστοποιείται η εκπλήρωση των θρησκευτικών καθηκόντων εκ μέρους του υποψηφίου, και ένα από τις δικαστικές αρχές του τόπου διαμονής του, θεωρημένο από τις ανώτερες κυβερνητικές αρχές της επαρχίας του, με το οποίο να βεβαιώνεται ότι δεν έχει απασχολήσει με αδίκημα ούτε τη Δικαιοσύνη ούτε την Αστυνομία. -Εάν ο υποψήφιος έχει κάμει προηγούμενες σπουδές σε άλλο Πανεπιστήμιο ή Ινστιτούτο οποιοδήποτε, είτε στην Τοσκάνη είτε στο εξωτερικό, θα πρέπει να προσκομίσει πιστοποιητικό καλής διαγωγής από το Ίδρυμα στο οποίο εφοίτησε, θεωρημένο από τις Τοπικές Αρχές. -Όσον αφορά στους ξένους υποψηφίους, τα πιστοποιητικά αυτά πρέπει να είναι επικυρωμένα από την Ανώτατη Κυβερνητική Αρχή κατά τον καθιερωμένο τύπο. -Εφόσον αποκαλυφθεί, ακόμα και μετά την εισδοχή, ότι ένας σπουδαστής έχει αποκρύψει την προηγούμενη φοίτησή του σε άλλα Πανεπιστήμια ή μορφωτικά Ινστιτούτα για να αποφύγει την προσκόμιση των σχετικών πιστοποιητικών, αυτός θα αποκλείεται αμετάκλητα από το Πανεπιστήμιο.- Οι ετερόδοξοι υποχρεούνται να προσκομίζουν πιστοποιητικά μόνο από τις Πολιτικές Αρχές και από τις αρχές των Πανεπιστημίων και των άλλων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, στα οποία τυχόν έχουν φοιτήσει"1.

Στα απαιτούμενα για την εισδοχή πιστοποιητικά θα προστεθεί

——————————————

εγκύκλιο αποδεικνύεται από το γεγονός ότι δεν συμπεριλαμβάνονται πιστοποιητικά γεννήσεως-βαπτίσεως στους φακέλους των υποψηφίων πριν από το 1844. Εξάλλου ο G. Montanelli μπήκε στο Πανεπιστήμιο στα 13 του χρόνια. Βλ. σχετικά Rosselli Nello, ό.π., σ. 91.

1. στο ίδιο, Notificazione dalla Sua Altezza Imperiale e Reale [...] dei 20 ottobre 1842, άρθρα I-V.

Σελ. 264
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/265.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ακόμα ένα με διαταγή του 1849: "Κανείς δεν γίνεται δεκτός σε εισαγωγικές εξετάσεις εάν δεν προσκομίσει, επιπλέον των ήδη προβλεπομένων, και βεβαίωση της τοπικής δικαστικής αρχής, με την οποία αυτή να πιστοποιεί, με δική της ευθύνη, την καλή διαγωγή του νεαρού Υποψηφίου στα πολιτικά ζητήματα"1.

Ηθών χρηστοτάτων...

Σε 16 μεγάλες δέσμες, στα Κρατικά Αρχεία της Πίζας, φυλάγονται τα πιστοποιητικά που υπέβαλαν οι υποψήφιοι για το Πανεπιστήμιο από το έτος εκδόσεως της διαταγής ως τη χρονιά της Ενώσεως (1842-1860)2. Ο συνολικός αριθμός των υποψηφίων στο διάστημα αυτό είναι 2049. Από αυτούς 80 είναι Έλληνες από διάφορα μέρη του ελληνικού κράτους, από τις αλύτρωτες περιοχές, αλλά και από τα πιο απομακρυσμένα κέντρα εγκαταστάσεως του Ελληνισμού της διασποράς· 23 από τους Έλληνες αυτούς δεν έχουν πάρει πτυχίο, τουλάχιστον στην Πίζα. Από τους μη πτυχιούχους 3 είναι από το Λιβόρνο, 1 από την Τεργέστη και 1 από την Πίζα. Συνολικά κανείς της παροικίας δεν παίρνει πτυχίο την περίοδο αυτή.

Ακόμα και αν δεν υπήρχε άλλη ένδειξη για τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα του Πανεπιστημίου της Πίζας, θα αρκούσε να 

——————————————

1. στο ίδιο, Notificazione di Cancellier Generale dell' I. e R.Università, 26 ottobre 1849.

2. Università, DI, No 1-16, Documenti per l'ammissione agli Studi 1842/43-1859/60. Στις 16 δέσμες της σειράς αυτής παραπέμπουν όλες οι υποσημειώσεις που φέρουν την αρχική ένδειξη D I 1 ως και D Ι 18. Βλ. και έγγραφα αρ. 11-30. Από το πλήθος των πιστοποιητικών αναφέρω εδώ μόνο όπως λίγα κατ' επιλογήν. Την περίοδο 1815-1838 καλύπτει, αλλά όχι πλήρως, νομίζω, η Sez. D I 84, No 3, Filza di attestati ed altro riguardante studenti. Μερικά από τα πιστοποιητικά της δέσμης αυτής αναφέρονται και σε έτη πρωιμότερα από το 1815. Για την περίοδο 1838-42 δεν βρέθηκαν πιστοποιητικά.

Σελ. 265
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/266.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΙΚΟΝΑ

40. Βαπτιστικό από τη νήσο Αντιγόνη

Σελ. 266
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/267.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΙΚΟΝΑ

4l. Πιστοποιητικό σπουδών από τη Σχολή της Χάλκης

Σελ. 267
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/268.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

διατρέξει κανείς τους φακέλους με τα πιστοποιητικά για να πεισθεί ότι πράγματι οι πανεπιστημιακές αρχές "δεν έλεγαν όχι σε κανένα", τουλάχιστον για μη συμμόρφωση προς τις τυπικές προδιαγραφές. Καθένας έφερνε μαζί του στην Πίζα ό,τι μπορούσε: άλλος μόνο ένα λιγόλογο πιστοποιητικό καλής διαγωγής από κάποιον πάρεδρο ("απόντος του Δημάρχου") χωρίς καμιά θεώρηση· άλλος μόνο ένα βαπτιστικό· άλλος τρία, άλλος τέσσερα, άλλος πλήθος πιστοποιητικά· άλλος κανένα! Είναι η περίπτωση του Ελευθερίου Θεοφιλά που, το 1848, προσκομίζει μόνο μια βεβαίωση από τον πρόξενο της Ελλάδας στην Τοσκάνη και στη Λούκα Στέλιο Ευθυμιάδη ότι έχασε όλα του τα πράγματα και τα χαρτιά του στο ναυάγιο του γαλλικού ατμόπλοιου "Περικλής", με το οποίο ταξίδευε για την Ιταλία1.

Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση του Ιωάννη Θεοδωρίδη από τις Σέρρες που απευθύνεται "αυτοπροσώπως" στον "Εκλαμπρότατο και Σεβαστότατο Κύριο Προβλεπτή του Αυτοκρατορικού και Βασιλικού Πανεπιστημίου της Πίζας" για να δηλώσει ότι δεν έχει ούτε πιστοποιητικό γεννήσεως ούτε καλής διαγωγής: "Η έλλειψις όμως των προειρημένων βεβαιωτικών εγγράφων", προσθέτει, "δεν προέρχεται ειμή εκ της μη χρήσεως τοιούτων πραγμάτων εις την πατρίδα μου, η οποία ευρίσκεται υπό την κυριαρχίαν των Τούρκων. Διότι είναι γνωστόν ότι τοιαύτα πράγματα, τόσον κοινά εν Ευρώπη, είναι ολωσδιόλου άγνωστα εις τους Τούρκους. Πιστεύω ότι ο Εκλαμπρότατος Κύριος Προβλεπτής, γνωρίζων την κατάστασιν της τουρκικής κυβερνήσεως, θα είναι συγκαταβατικός προς ξένους προερχομένους από το μέρος εκείνο διά να δεχθούν και αυτοί, με βαθυτάτην ευγνωμοσύνην, τα ευλογημένα διδάγματα, τα οποία το ένδοξον Πανεπιστήμιο ν της Πίζας σκορπά εις όλους αδιακρίτως..."2 Ο Θεοδωρίδης όχι μόνο έγινε

——————————————

1. D. Ι. 7, n. 91. Ότι ο Θεοφιλάς έγινε δεκτός στο Πανεπιστήμιο φαίνεται από το κατάστιχο των διδάκτρων (DI No 75, Elenco alfabetico di Studenti...), όπου φέρεται να πληρώνει δίδακτρα ως τα 1854.

2. DI 5, n. 67.

Σελ. 268
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/269.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

δεκτός, αλλά του αναγνωρίστηκαν και οι προηγούμενες σπουδές του στο Οθώνειο, όπως φαίνεται από το ότι παίρνει πτυχίο Ιατρικής το 1850.

Το άρθρο της διαταγής που εξαιρεί τους "ετερόδοξους" κληρικούς από τις αρχές που εκδίδουν πιστοποιητικά αγνοείται συστηματικά από τους Έλληνες, αλλά και από τις πανεπιστημιακές αρχές στην Πίζα. Πλήθος είναι τα πιστοποιητικά των Ελλήνων, στα οποία βεβαιώνεται από ορθόδοξους ιερωμένους ότι ο υποψήφιος "έζησε με λίαν θρησκευτικήν διαγωγήν, διά της οποίας διεφύλαξε πιστώς τα χρέη της ιεράς ημών θρησκείας", ότι "διήγεν προσκολλημένος εις τα της πίστεως" ή ότι "ανετράφη επιμελώς [...] παιδευόμενος προς την Ηθικήν και την Κατήχησιν των Ορθοδόξων Χριστιανών..."1 Ακόμα και ο εφημέριος του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων στη Βενετία, που θα έπρεπε να είναι πιο ενημερωμένος, βεβαιώνει ότι ο Χαράλαμπος Μαζαράκης από το Ληξούρι, μαθητής στο Φλαγγινιανό, "εκκλησιάζεται τακτικά και τηρεί τα Άγια Μυστήρια"2.

Οι Επτανήσιοι παρουσιάζονται τυπικότεροι: τα πιστοποιητικά τους (της καλής διαγωγής) σπανίως υπογράφονται από κληρικούς και γενικά ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές, κάποτε μάλιστα και τις υπερβαίνουν: όχι μόνο οι αρχές εξαντλούνται σε επαίνους για το ήθος του υποψηφίου, αλλά και προσθέτουν ως ιδιαίτερο συστατικό την κοινωνική του προέλευση· συχνότατα πριν από το όνομα σημειώνεται η φράση Nobile Signor και δηλώνεται ότι ο υποψήφιος κατάγεται "εξ ευγενούς οικογενείας"3 ή "από οικογένειαν μετέχουσαν εις το σώμα των εκλεκτόρων της νήσου ταύτης"4.

Ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση του Έκτορος Γιαννέλη από

——————————————

1. DI 2, No 129 και αλλού.

2. DI 4, No 72.

3. DI 9, No 105 και αλλού. Οι πανεπιστημιακές αρχές, πριν από τη 10ετία του '40, λάβαιναν υπ' όψη τη δήλωση αυτή και σημείωναν τη λέξη "Nobile" πριν από το όνομα του πτυχιούχου στα σχετικά κατάστιχα.

4. DI 12, No 1.

Σελ. 269
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/270.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

το Λιβόρνο. Τα χαρτιά του συνοδεύονται από μια επιστολή του Ιωάννη Καρρά από το Λιβόρνο προς τον Αρχιγραμματέα του Πανεπιστημίου της 27 Οκτωβρίου 1854: "Εκλαμπρότατε Κύριε, παίρνω το θάρρος να σας διαβιβάσω τα πιστοποιητικά του νεαρού Έκτορος Γιαννέλη από το Λιβόρνο, που είναι προστατευόμενός μου, ορφανός από πατέρα και μητέρα και χωρίς καμιά περιουσία, και που, χάρη στην καλοσύνη της κοινότητάς μας, έλαβε, με την απόφαση της 23ης τρέχοντος, μια υποτροφία για το Πανεπιστήμιο από το ευεργέτημα Sardi για να σπουδάσει εκεί Ιατρική και Χειρουργική. Τολμώ να τον συστήσω θερμότατα εις την αγαθότητα και την ευγένειά σας ως άριστον νέον, ο οποίος γνωρίζει ότι θα είναι τιμή του να ανταποκριθεί επαξίως εις το ενδιαφέρον, το οποίον τον αξίωσε να λάβει την υποτροφίαν του με την ως άνω απόφασιν..."1

Ο όρος που θέτει η διαταγή σχετικά με την έκδοση και την επικύρωση των πιστοποιητικών ερμηνεύεται με διάφορους τρόπους από τις οικογένειες των υποψηφίων. Εξάλλου, η αρχή ή οι αρχές που εκδίδουν ή επικυρώνουν τις βεβαιώσεις αντικατοπτρίζουν όλη την ποικιλία και τη ρευστότητα των νομικών καθεστώτων, στα οποία υπάγονταν τότε τα διάφορα τμήματα του κατατεμαχισμένου και του διάσπαρτου ελληνισμού: το ένα και μοναδικό πιστοποιητικό που υποβάλλει ο Παύλος Γιαγτζόγλου υπογράφεται από τους δημογέροντες της Σμύρνης και χρησιμεύει συγχρόνως ως πιστοποιητικό καλής διαγωγής, γεννήσεως και σπουδών: "Πιστοποιούμεν οι υπογεγγραμμένοι δημογέροντες των εν τη πόλει ταύτη κατοίκων Γραικών του ανατολικού των Χριστιανών δόγματος [...] ότι ο ομογενής Κύριος Παύλος γνήσιος υιός του ευγενεστάτου Κυρίου Ιωάννου Γιαγτζόγλου γεννηθείς κατά το έτος 1822 εν τη Καισαρεία Πόλει της Καππαδοκίας, και ανατραφείς εκείσε άχρι του ενάτου έτους της ηλικίας του μετώκησεν ενταύθα εις

——————————————

1. DI 15, No 17. Πρβ. και Ν. Τωμαδάκη, "Ναοί και θεσμοί...", ό.π., σ. 107 κ.ε.

Σελ. 270
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/271.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Σμύρνην, όπου διδαχθείς τα ελληνικά μαθήματα και μέρος Μαθηματικών, και Γαλλικών, έζησε καθ' όλον το ρηθέν διάστημα εν άκρα τιμιότητι, ενδιαπρέψας μάλιστα και εις υπουργήματα πολιτικά του Οθωμανικού κράτους εν πλήρει εμπιστοσύνη, τιμιότητι και παρά πάσιν υπολήψει..."1 Ο Αθανάσιος Γεραλής από τις Κυδωνίες προσκομίζει μόνο ένα πιστοποιητικό (καλής διαγωγής) από τον Ν. Πετροκόκκινο, Αρχηγό της Αστυνομίας της Αθήνας, όπου ζούσε τα τελευταία τέσσερα χρόνια2. Ο Ευστράτιος Νικολαΐδης υποβάλλει επίσης ένα και μόνο πιστοποιητικό: "Εκ μέρους του εν Τοσκάνη Γενικού Αυτοκρατορικού Προξενείου της Υψηλής Οθωμανικής Πύλης του εδρεύοντος εν Λιβόρνω δηλώνεται και πιστοποιείται ότι ο νεαρός Κύριος Ευστράτιος Νικολαΐδης, εις Ημάς καλώς γνωστός, καταγόμενος εκ Κωνσταντινουπόλεως, Υπήκοος της Αυτού Μεγαλειότητος του Σουλτάνου, ανήκει εις καλήν και ευκατάστατον οικογένειαν και, ως προκύπτει εις το ως άνω Γενικόν Προξενείον, είναι ούτος αμέμπτου διαγωγής και ηθών χρηστοτάτων"3. Ιδιότυπη είναι και η περίπτωση του Αιμίλιου Αντίκη από την Κωνσταντινούπολη που, ενώ χαρακτηρίζεται ως Έλληνας σε άλλα πιστοποιητικά, παίρνει πιστοποιητικό καλής διαγωγής γραμμένο στα γαλλικά από τον Επιτετραμμένο της Σερβίας παρά τη Υψηλή Πύλη, στο οποίο και χαρακτηρίζεται ως Σέρβος υπήκοος4.

Τα πιστοποιητικά των Επτανησίων εκδίδονται, στην πλειονότητά τους, από τον Έπαρχο (Reggente) του νησιού και προσυπογράφονται από τους επαρχιακούς Συμβούλους (Municipali). Είναι τα περισσότερα γραμμένα απ' ευθείας στα ιταλικά, ενώ των άλλων Ελλήνων γράφονται σχεδόν πάντοτε στα ελληνικά και επισυνάπτεται σ' αυτά η ιταλική μετάφραση. Οι υπογράφοντες είναι συχνότατα γνωστοί επιφανείς Επτανήσιοι. Καθώς διατρέχει

——————————————

1. DI 3, No 97, ακ. έτος 1844-45.

2. DI 3, No 99, ακ. έτος 1844-45.

3. DI 3, No 95, ακ. έτος 1844-45.

4. DI 12, No 3, ακ. έτος 1851-52.

Σελ. 271
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/272.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

κανείς τα πιστοποιητικά που καλύπτουν δύο δεκαετίες σχεδόν, δεν είναι σπάνιο να συναντήσει δύο φορές το ίδιο όνομα: τη μια ως όνομα υποψηφίου για το Πανεπιστήμιο της Πίζας και την άλλη ως υπογραφή Επάρχου ή Συμβούλου στο πιστοποιητικό ενός νεότερου υποψηφίου. Συχνά οι βεβαιώσεις είναι μακροσκελείς συμβολαιογραφικές πράξεις με πολλές υπογραφές και πλήθος μαρτύρων που βεβαιώνουν το έγκυρο των υπογραφών αυτών. Ακολουθεί θεώρηση από τον Έπαρχο και δεύτερη θεώρηση από το Αυστριακό Προξενείο1. Προκειμένου για τους χρυσοβιβλικούς της Επτανήσου, ένα μεγάλο ποσοστό από τους υπογράφοντες είναι διακεκριμένα πρόσωπα της οικογενείας του υποψηφίου.

"Πολίτης χρηστός και ανεπιλήψιμος"

Ο τύπος των πιστοποιητικών καλής διαγωγής αλλάζει μετά τη διαταγή που εξέδωσε η κυβέρνηση της Τοσκάνης το 1849, δηλαδή στο τέλος μιας δεκαετίας, στο διάστημα της οποίας πείστηκε για το ρόλο που μπορεί να παίξει στην πολιτική ζωή ένα Πανεπιστήμιο με ανοιχτές πύλες. Ήδη οι υποψήφιοι είναι υποχρεωμένοι να πιστοποιούν όχι μόνο τα χρηστά τους ήθη, αλλά και ότι απέχουν από την πολιτική. Τα περισσότερα πιστοποιητικά εκδίδονται τώρα από τις δικαστικές αρχές ή την αστυνομία: "Ο παρά τοις εν Σύρω πρωτοδίκαις εισαγγελεύς πιστοποιεί ότι ο Δημήτριος Γ. Ιουστινιάνης, Δημότης και κάτοικος Σύρου [...] ουδέποτε εμηνύθη εις ημάς δι' εγκληματικήν τινα πράξιν, ούτε εδικάσθη ενώπιον του ανωτέρω Δικαστηρίου και κατά συνέπειαν ούτε κατεδικάσθη δι' εγκληματικήν ή πολιτικήν υπόθεσιν, και προσέτι ότι δεν ανεμείχθη ούτε έλαβε μέρος εις πολιτικάς έριδας ή φατρίας ως εκ των ειρημένων δε ότι η διαγωγή του υπήρξεν άμεμπτος..." Το πιστοποιητικό είναι θεωρημένο από τον Πρόεδρο των εν Σύρω

——————————————

1. DI 4, No 76, ακ. έτος 1845-46 και αλλού.

Σελ. 272
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/273.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Πρωτοδικών, από τον Νομάρχη Κυκλάδων και από το Αυστριακό Προξενείο στις Κυκλάδες1. Στον φάκελο του Ιωσήφ Ζανίνη υπάρχουν δύο πιστοποιητικά καλής διαγωγής, από την Διεύθυνση της Τοπικής Αστυνομίας Ζακύνθου και τα δύο· με το δεύτερο προστίθεται, η πιστοποίηση ότι "δεν έδωσε ποτέ την παραμικράν αφορμήν εις την Διεύθυνσιν της Αστυνομίας να τον θεωρήση ύποπτον διά πολιτικήν δράσιν, αντιθέτως, το ήθος και ο χαρακτήρας του υπήρξαν από πάσης απόψεως υποδειγματικά"2. Πιο λιγόλογος ο Διευθυντής της Τοπικής Αστυνομίας Ιθάκης: "Πιστοποιείται ότι εκ των εγγράφων του Αρχείου τούτου δεν εξάγεται ότι ο Κύριος Διονύσιος Ευστρατιάδης του Ευστρατίου, Ιθακήσιος, έλαβε ποτέ μέρος εις τα πολιτικά ούτε η διαγωγή του υπήρξε ταραχοποιός..."3 Ένα πλήθος πιστοποιητικά Ζακυνθινών υποψηφίων υπογράφονται από τον Διευθυντή της Εκτελεστικής Αστυνομίας Ν. Πισκοπόπουλο και είναι όλα πανομοιότυπα: "...πώποτε δεν ανεμείχθη είς τε Πολιτικά ή Κυβερνητικά πράγματα ων υπήρξε αείποτε αμέτοχος [...] αλλά διετέλεσε μέχρι τούδε Πολίτης χρηστός, ειρηνικός και πάντα ανεπιλήψιμος"4.

Δεν λείπουν ωστόσο από τους φακέλους των υποψηφίων της 10ετίας του '50 και πιστοποιητικά καλής διαγωγής παλαιού τύπου, που φαίνεται ότι εξακολουθούσαν να γίνονται δεκτά5. Όσο για τους Έλληνες των παροικιών της Ιταλίας, προσκομίζουν το καθιερωμένο για τους Ιταλούς Fede di Specchietto σε έντυπη φόρμα6.

——————————————

1. DI 10, No 77, ακ. έτος 1850-51 bis.

2. DI 10, No 60, ακ. έτος 1850-51.

3. DI 15, No 74, ακ. έτος 1854-55.

4. DI 17, No 62, πιστ. του Παν. Κοκκίνη, ακ. έτος 1857-58 και αλλού.

5. DI 13, No 39 (Αντώνιος Παλατιανός, 1852-53), DI 14, No 1, (Φίλιππος Ντ' Άστον, 1853-54), DI 18, No 145, (Ιωάννης Χαλικιάς, 1859-60) και αλλού.

6. Πιστοποιητικό ποινικού μητρώου από την Giudicatura Criminale του τόπου διαμονής: DI 14, No 46 (Οδυσσέας Σέτερης, ακ. έτος 1853-54), και αλλού. Εκτενέστερα γι' αυτούς στα κεφ. "Σχέσεις με την παροικία".

18

Σελ. 273
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/274.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

"Εβάπτισα πεδίον αρσενικόν"

Ενδιαφέροντα από πολλές απόψεις είναι και τα βαπτιστικά των Ελλήνων. Παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την ποικιλία της κοινωνικής προελεύσεως των φοιτητών της Πίζας, για την ηλικία (τρυφερότατη κάποτε), στην οποία άρχιζαν την περιπέτεια των σπουδών σε μια ξένη χώρα, κτλ. Τα βαπτιστικά είναι συνήθως αποσπάσματα από τα βιβλία Βαπτίσεων των εκκλησιών· αν όμως δεν σώζονται -και συχνά δεν σώζονται- βιβλία ή και για άλλους λόγους, δίδεται πιστοποιητικό διά χειρός του ίδιου του εφημερίου, αν ζει, ή με την υπογραφή άλλων αξιόπιστων προσώπων: "Πίστιν βεβαίαν και ασφαλή ποιώ, εγώ ο υπογεγραμμένος Ιερεύς, και εφημέριος της υπεραγίας Θεοτόκου, της Κωμοπόλεως Πλωμαρίου, ότι εις τα χίλια οκτακόσια είκοσι και τρία έτη 1823, Απριλίου 23 εβάπτισα πεδίον αρσενικόν, γεννημένον από νόμιμον συνοικέσιον εκ του Ευγενούς Κυρίου Κωνσταντίνου Μεταξά ποτέ Μαρίνου, εγεννήθη το πεδίον εις τα χίλια οκτακόσια είκοσι τρία Απριλίου 5, ήτον ανάδοχος η Κυρία Μαρία Τζανέτογλου ποτέ Νικόλα, το δε όνομα του βαπτιζομένου Βασίλειος..." Η υπογραφή του ιερέα επικυρώνεται από τους επιτρόπους του Πλωμαρίου "δια το βέβαιον και γνώρισιν [...] με τον χαρακτήρα του και με την υπογραφήν του..."1 Οι Επτανήσιοι, ιδίως οι καταγόμενοι από τα αστικά κέντρα, προσκομίζουν αποσπάσματα πράξεων υπογραμμένα από τον αρχειοφύλακα του νησιού που έχουν, με τις αντίστοιχες παραλλαγές, τον ακόλουθο τύπο: "Κορυφές, 11 Απριλίου 1845 πέντε Ε.Ν. -Ίσον ευγαλμένον από την Εκκλησίαν του Ταξιάρχου Μιχαήλ της Χόρας. -Βιβλίον της Εκκλησίας του Ταξιάρχου Μιχαήλ. -Χίλιους Οκτακόσιους 28 Φεβρουαρίου 7 Κορυφές Ε.Ν. -Εβάπτισα έν Βρέφος Αρσενικόν του Ευγενούς Κυρ.ου Ανδρέου Θεοτόκου του Κόμιτος από την Χόραν Γεννημένον μετά της Ευγενούς Κυρίας Αναστασίας Μαρίας

——————————————

1. DI 3, No 104, ακ. έτος 1844-45.

Σελ. 274
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/275.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Καρολίνας Νομίμου αυτού Γυναικός θυγατρός του Κυρ.ου Νικάτζα, ήτον το βρέφος μηνών έντεκα, και ονομάσθη Γαβριήλ Κοσταντήνος και Πολύευκτος, του οποίου ήτον Ανάδοχος ο Κυρ.ος Στέφανος Στρούμσος του ποτέ Κοσταντίνου από το Ζαγόρη τον Ιωαννίνων, Κάτοικος εις την παργέαν Χόραν. -Εφημέριος Νικόλαος Δωριογιάννης,. -Αριθμός των Βαπτιζομένων Βρεφών 59. -Νικόλαος Βάρθης. -Αρχ. Κορυφών"1. Ακολουθεί η καθιερωμένη θεώρηση από τον Έπαρχο Κερκύρας. Όσοι έχουν βαφτιστεί σε κωμοπόλεις ή σε χωριά ζητούν το βαπτιστικό τους από τον εφημέριο του χωριού κι αυτός ανταποκρίνεται όπως-όπως: "Παξοί 1843 Οκτωβρίου 4 Ε.Ν. -αντίγραφαν ευγαλμένο από το βιβλίον βαπτίσματος όπου επικρατή η μονή του αγίου δημητρίου των φαναριωτάτων μακράτων και βελλιανιτάτων κείμενος ο αυτός θήος Ναός εις το χωρίον φαναριωτάτικα. Περιοχή [δυσανάγνωστο]. -Ακολουθά το αυτό αντίγραφαν ως ευρίσκεται καταγραμμένο εις το αυτό βιβλίον. -1822: απριλίου 25 Ε.Π. Παξοί. -εβαπτίζην έν παιδίον άρσεν του ευγενή Κυρίου δημητρίου μακρί του πο: βασιλείου γεγενιμένο αυτό μετά της νομίμου αυτού γυνής κυρίας μαργαρίτας θηγάτηρ του ευγενή κυρίου καπιτάν ανδρέα γραμματικού, αναδέχθη αυτό υπό της αγίας κολυμβήθρας του αγίου βαπτίσματος παρά τον κύριον φοντζόνη του Πο: σπυρίδωνος καρούσου και ονόμασε αυτό σπυρίδων, ήτον το αυτό βρέφος ημερών είκοσι. 20. - αύτη είναι η καταγραφή του αυτού βαπτιστικού το οποίον την σήμερον εσηκώθη από το αυτό βιβλίον εις αναζήτησιν του αυτού σπυρίδωνος μακρή πο: δημητρίου. -Ο τωρινός εφημέριος της αυτής μονής. Νικόλαος: Ιερεύς φαναριώτις εφιμέριος"2.

——————————————

1. DI 4, No 75, ακ. έτος 1845-46. Σε άλλο ανάλογο πιστοποιητικό, με υπογραφή του αρχειοφύλακα Κερκύρας, αναφέρεται ότι το Βιβλίον της Εκκλησίας βρισκόταν "εις το Γραμματοφυλάκιον της Γενικής Κυβερνήσεως των Εκκλησιαστικών και Ιερών Εισοδημάτων" (DI 5, No 99, φάκελος του Γεωργίου Παλατιανού).

2. DI 4, No 79, ακ. έτος 1845-46. Παρόμοιο πιστοποιητικό με 

Σελ. 275
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/276.gif&w=600&h=393 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΙΚΟΝΑ

42. Πιστοποιητικό βαπτίσεως από τη Λευκάδα

Σελ. 276
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/277.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Ένα πλήθος υποψήφιοι από την Κεφαλονιά έχουν πάρει το βαπτιστικό τους από τον λόγιο αρχειοφύλακα Σπυρίδωνα Φωκά1. Δεν επιγράφεται "ίσον ευγαλμένον", αλλά "copia fatta dal Libro Registri dei Battesimi..." και ακολουθεί η πράξη στα ελληνικά, μόνο που, πιθανότατα, τα λάθη των εφημερίων έχουν διορθωθεί κατά την αντιγραφή από τον "Archivista"2. Στον φάκελο του Σπυρ. Μαρκορά δεν υπάρχει πιστοποιητικό από εκκλησία ούτε από αρχειοφυλάκιο αλλά από τον Nobile Signor Angelo Conte Gomeni, Ufficiale Municipale al Commercio e Navigazione ed incaricato dello stato civile dell'Isola di Corfu, ο οποίος δηλώνει ότι ο υποψήφιος, υιός του εξοχωτάτου δρος Γεωργίου Μαρκορά, υιού του Διακεκριμένου ιππότου του Αγίου Μιχαήλ και του Αγίου Γεωργίου, και υπουργού του Εξοχωτάτου Συμβούλου της Δικαιοσύνης, γεννήθηκε στην Κεφαλονιά στις 7 Νοεμβρίου του έτους 1829 και βαφτίστηκε κατά τα δόγματα της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας3.

Οι Λευκαδίτες είναι πιο οργανωμένοι: ο Δημόσιος Αρχειοφύλαξ (Archivista Pubblico) εκδίδει πιστοποιητικά σε χαρακωμένο χαρτί με ειδικές στήλες: "Ημερομηνία, Άρσεν.-θύλεα, Βαπτιζόμενον, Όνομα του πατρός του παιδός, Μαχαλάς και στράτα, κτλ." Αντί για το "γεννημένον μετά της νομίμου αυτού γυνής", σημειώνεται σε ειδική στήλη "Νόμιμον" ή "Νόθον"4.

Άλλων Ελλήνων τα πιστοποιητικά εκδίδονται ή επικυρώνονται

——————————————

ημερομηνία 30 Μαρτίου 1825 δίδεται στον Χαράλαμπο Ιακωβάτο (Αρχ. Ιακωβάτων, XI, ημερομηνία βαπτίσεως 13 Νοεμβρίου 1810).

1. Πρόκειται για τον γνωστό με το παρωνύμιο "ο Αρχιβίστας" αρχειοφύλακα και αρχειογνώστη που δούλεψε πάνω από 40 χρόνια για την ταξινόμηση και ανακάθαρση του αρχειακού υλικού. Βλ. Ν. Μοσχονά, "Τοπικόν Ιστορικόν Αρχείον Κεφαλληνίας", Σύμμεικτα, τόμ. Β', Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα 1970. Επίσης Ηλ. Τσιτσέλη, Κεφ. Σύμ. Α', σ. 796-797.

2. DI 4, No 74 και αλλού.

3. DI 10, No 72.

4. DI 9, No 105, πιστ. του Αριστείδη Βλάχου, ακ. έτος 1849-50 και No 1, πιστ. Φίλιππου Ντ' Άστον, ακ. έτος 1853-54.

Σελ. 277
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/278.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

από ανώτερες εκκλησιαστικές αρχές: ο Αιμίλιος Αντίκης από την Κωνσταντινούπολη προσκομίζει "Πατριαρχικόν Πιστοποιητικόν Γράμμα"1. Ο Γεώργιος Αποστολάκης από τις Κυδωνίες υποβάλλει βεβαίωση με υπογραφή "ανδρέας Σακελλάριος ευημέρηος του αγίου γεωργίου" (στο Αϊβαλί) επικυρωμένη από τον Άγιο Εφέσου2. Το πιστοποιητικό του Λεωνίδα Νιώτη από τη νήσο Αντιγόνη υπογράφεται από τον "Ιερέα Προϊστάμενον της Ιεράς Εκκλησίας Αντιγόνου" και όλους τους Επιτρόπους "της αυτής εκκλησίας" και επικυρώνεται από τον Μητροπολίτη Χαλκηδόνος3. Ανάλογη βεβαίωση-πιστοποιητικό προσκομίζει ο Ιπποκράτης Τζουρίδης: "...εγενέθη ενταύθα εις Αλεξάνδρειαν της αιγύπτου εις το έτος χιλιοστόν οκτακοσιοστόν τριακοστόν τέταρτον [...] και εβαπτίσθη [...] εντός του θείου ναού του Αγίου Σάββα [...] επί της ηγουμενίας Μελετίου του Καλυμνίου και εφημερεύοντος του παπά Θεωνά ηπειρώτου..." Το έγγραφο επικυρώνεται από τον Ευλαβέστατο Νικηφόρο, Προκαθήμενο της Ελληνικής Εκκλησίας και αντιπρόσωπο του Πατριάρχη της Αιγύπτου στην Αλεξάνδρεια4. Τέλος ο Σαμουήλ Ντε Κάστρο εφοδιάζεται με πιστοποιητικό γεννήσεως από τον Γραμματέα της Συναγωγής Κερκύρας θεωρημένο από τον Μ. Ραβίνο5 και μερικοί -λίγοι- υποψήφιοι από τα Επτάνησα, την Κωνσταντινούπολη, τη Σύρο ή την Τήνο έχουν υποβάλει βαπτιστικά από Καθολικές εκκλησίες γραμμένα στα Λατινικά με τον καθιερωμένο τύπο "In Nomen Domini" κτλ.6 Ιδιαίτερη εξάλλου κατηγορία αποτελούν τα βαπτιστικά από την Αγία Τριάδα του Λιβόρνου ή και από Καθολικές εκκλησίες του Λιβόρνου και της Πίζας7.

——————————————

1. DI 11, No 3, ακ. έτος 1851-52.

2. DI 6, No 100, ακ. έτος 1847-48.

3. DI 15, No 73, ακ. έτος 1854-55.

4. DI 10, No 94, ακ. έτος 1850-51.

5. DI 17, No 27, ακ. έτος 1857-58.

6. DI 5, No 117 (1846-47), DI 10, No 77 (1850-51), DI 12, No 2 (1851-52), DI 17, No 34 (1857-58) και αλλού.

7. Βλ. εδώ, κεφ. "Σχέσεις με την παροικία".

Σελ. 278
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/279.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

"Νέος φιλομαθής"

Η ανισότητα του μορφωτικού οπλισμού, με τον οποίο φτάνουν στην Πίζα οι Έλληνες, είναι έκδηλη στον αριθμό και το είδος των πιστοποιητικών που βεβαιώνουν τις προηγούμενες σπουδές τους· μερικοί δεν υποβάλλουν κανένα (από τους κανονισμούς δεν ορίζεται ως απαραίτητη προϋπόθεση εισδοχής και ίσως οι ίδιοι θεωρούν ότι η ταπεινή προπαιδεία τους δεν αποτελεί αξιόλογο συστατικό)· άλλοι υποβάλλουν λίγα και άλλοι πολλά πιστοποιητικά, είτε από σχολές όλων των επιπέδων ως και πανεπιστημίων1 είτε από ιδιωτικούς δασκάλους.

Η ανάγνωση των πιστοποιητικών αυτών, όπως και των βαπτιστικών από μια άλλη άποψη, μοιάζει με περιήγηση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα -από τα πιο κοινά ως τα πιο περίλαμπρα -του ελληνισμού της εποχής και συγχρόνως είναι ενθύμιο από άσημους ή επιφανείς δασκάλους: "Ο υποφαινόμενος βεβαιώ ότι ο Ευγενής Κύριος Στυλιανός Βεντούρας του Ευγενούς Κυρίου Θεοδώρου εκ της πόλεως ταύτης Κερκύρας, νέος φιλομαθής και με χρηστά ήθη κεκοσμημένος, εμαθήτευσε παρ' εμοί ιδιαιτέρως, διδαχθείς την Ελληνικήν και Λατινικήν γλώσσαν, τα Μαθηματικά και την Φιλοσοφίαν [...] Εν Κερκύρα 12/24 Σεπτεμβρίου 1842. -Ιερομόναχος Αθανάσιος Πολίτης Αρχιμανδρίτης"2.

Από πλήθος ανάλογες περιπτώσεις επιβεβαιώνεται ότι τα ιδιαίτερα μαθήματα, σε συνδυασμό συχνά με τη φοίτηση σε δημόσια ή ιδιωτικά σχολεία, ήταν ο συνηθέστερος τρόπος για να μορφώνονται τα παιδιά των ευγενών στα Επτάνησα. Εκτός από αυτό

——————————————

1. Τα πιστοποιητικά των ελληνικών πανεπιστημίων (Ιόνιος Ακαδημία και Οθώνειο μετά το 1837) περιέχονται στις δέσμες Università, DI 1-16, ενώ των ιταλικών στο DI 84, No 3, "Filza di attestati ed altro..."

2. DI 1, No 93. Επίσης Αρχ. Ιακωβάτων, XI, πιστοποιητικό με υπογραφή Δ. Αθανάσιος ο Ψαλίδας, 1828, Δεκεμβρίου 30 Κέρκυρα, "ο υπογεγραμμένος πιστοποιώ ότι ο Κύριος Χαραλάμπης Αλοΰσίου Τυπάλδου Κεφαλλήν ήκουσε παρ' εμοί την λογικήν και μεταφυσικήν και την μαθηματικήν γεωγραφίαν με πρόοδον αρίστην και με ήθη κάλλιστα".

Σελ. 279
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/280.gif&w=600&h=393 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΙΚΟΝΑ

43.

ΕΙΚΟΝΑ

44.

Σελ. 280
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/281.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

-γνωστό άλλωστε-η έρευνα σε άλλα πανεπιστημιακά κατάστιχα αποδεικνύει πόσο σοβαρά υπολόγιζαν τα πιστοποιητικά αυτά οι πανεπιστημιακές αρχές. Το προνόμιο της απαλλαγής από τις εισαγωγικές εξετάσεις1 παρέχεται στην Πίζα αδιακρίτως σ' αυτούς που είχαν διδαχθεί τα απαιτούμενα γι' αυτές μαθήματα είτε σε σχολεία είτε από ιδιωτικούς δασκάλους. Στα σχετικά πιστοποιητικά δεν παραλείπεται και η αναφορά -κάποτε υπερβολικά διεξοδική -στα μαθήματα που διδάχτηκαν οι υποψήφιοι: "...της μεν Ελληνικής Γλώσσης και το Συντακτικόν, της δε Μαθηματικής όλην την Αριθμητικήν και μέρος της Στοιχειώδους Άλγεβρας, έως και το πρόβλημα των Φώτων..."2 Όπου είναι δυνατόν, ο υποψήφιος συνιστάται ως "ικανός ανωτέρας εν τω Πανεπιστημίω παιδεύσεως ευδοκιμήσας με μέγα έπαινον [...] και λαβών τα αριστεία" κ.ά.π.3. Σε μερικούς φακέλους υπάρχουν και βραβεία: "Τω καλώ καγαθώ μειρακίω Γερασίμω Ρωσσολύμω του Νικολάου Κεφαλλήνι την πατρίδα, πάσι τοις εν τω Ιονίω Γυμνασίω νόμω τεταγμένοις παιδεύμασι φιλομαθώς και πάνυ δραστηρίως εφ' όλην την τετραετίαν σχολάσαντι, ου μην αλλά και τας δημοσίας καθ' εξαμηνίαν και ετησίας δοκιμασίας Άριστα υποστάντι, κοινή δε των διδασκάλων ψήφω δις των αριστείων αξιωθέντι, τουτί το Πιστωτήριον γράμμα, αρετής ένεκα και παιδείας, δίδοται..."4

Όπως είναι γνωστό, δεν είναι λίγοι οι Επτανήσιοι που εκπαιδεύονται από Ιταλούς δασκάλους κι έτσι φτάνουν στην Πίζα με ειδικά εφόδια. Ο Παναγιώτης Κοκκίνης διδάσκεται για τέσσερα χρόνια Λατινικά, Ιταλικά, Γαλλικά, Αισθητική και Φιλοσοφία στο ιδιωτικό σχολείο του Μπολονέζου L. J. Dor Marzocchi στη

——————————————

1. Βλ. εδώ, κεφ. "Κατά το προνόμιον των Ελλήνων".

2. DI 2, No 134, φάκελος Ιωάννη Κασσιανού, ακ. έτος 1843-44, πιστοποιητικό από το Δευτερεύον Σχολείον Ιθάκης.

3. στο ίδιο, πιστοποιητικό από το Δευτερεύον Σχολείον Ληξουρίου, και αλλού.

4. DI 4, No 76, ακ. έτος 1845-46.

Σελ. 281
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/282.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Ζάκυνθο. Το σχετικό πιστοποιητικό είναι επικυρωμένο με συμβολαιογραφική πράξη, στην οποία οι μάρτυρες δηλώνουν ότι "ο δόκτωρ Μαρτζόκις υπογράφεται Ιταλιστί καθό αγνοΐ την Ελληνικήν γραφήν". Ο Κοκκίνης συμπληρώνει τη μόρφωσή του με ιδιαίτερα μαθήματα Ελληνικής γλώσσας, Αριθμητικής, πρακτικής Γεωμετρίας και Γεωγραφίας από τον Ανδρέα Κουντούρη, "πρώην μεν δημόσιον νυν δε ιδιωτικόν Διδάσκαλον εν τη νήσω ταύτη"1.

Ενθύμιο της πάλαι ποτέ λαμπρής Πετριτσείου Σχολής στο Ληξούρι είναι το πιστοποιητικό του Γεράσιμου Βασ. Μαζαράκη, ο οποίος "καταγραφθείς εν τω τετάρτω σχολαστικώ έτει της ρηθείσης Σχολής [...] διήκουσε τα εν τω έτει τούτω παραδιδόμενα μαθήματα, μεθ' όσης πλείστης επιμελείας και επιδόσεως· έτι δε ιεράν Κατήχησιν και ιστορίαν, Φιλοσοφίαν, Άλγεβραν και Ιταλικήν γλώσσαν ευδοκιμών δε κατά τον της εαυτού μαθητείας χρόνον, και κοσμίως διάγων επί τα κρείττω προήγετο..." Το πιστοποιητικό έχει την υπογραφή του Σχολάρχη: "Άνθιμος Μαζαράκης, Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού θρόνου, 5 Ιουλίου 1856"2.

Οι μη Επτανήσιοι υποψήφιοι προσκομίζουν, όσοι προσκομίζουν, πιστοποιητικά από σχολεία: Βασιλικόν Γυμνάσιον 

——————————————

1. DI 17, No 62, ακ. έτος 1857-58. Ο Ανδρέας Κουντούρης έχει διδάξει και πλήθος άλλα παιδιά, όπως φαίνεται από τα πιστοποιητικά τους που έχουν την ίδια στερεότυπη υπογραφή. Σε ιδιωτικό σχολείο της Λευκάδας, που διευθύνεται από τον Professore Antonio [...] Missionario Apostolico, Par. Latino e Capellano della [...] φοιτά και ο Φίλιππος Ντ' Άστον, Λευκαδίτης Αγγλικής καταγωγής, και διδάσκεται, "τιμητικά, διακρινόμενος", Ιταλικά, Λατινικά, Μαθηματικά και Φιλοσοφία (DI 14. No 1, ακ. έτος 1853-54).

2. στο ίδιο (DI 17) No 170. Απόφοιτος της Πετριτσείου είναι και ο Ευάγγελος Αρδαβάνης από το Ληξούρι (DI 18, No 117, ακ. έτος 1859-60). Για την Πετρίτσειο Σχολή, βλ. Γεωργίου Μοσχόπουλου, Ιστορία της Κεφαλονιάς, Τόμ. Β', εκδ. Κέφαλος, Αθήνα 1988, σ. 116-117.

Σελ. 282
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Έλληνες φοιτητές στο Πανεπιστήμιο της Πίζας (1806-1861), Α΄-Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 263
    21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

    Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

    ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ

    Οι νομικές προδιαγραφές

    Με τον κανονισμό του Πανεπιστημίου του 1814, που ίσχυσε, με μικρές παραλλαγές, ως τις αρχές της δεκαετίας του '40, ορίζεται ότι "κανείς δεν μπορεί να εγγραφεί στον κατάλογο των σπουδαστών αν δεν προσκομίσει πιστοποιητικό αμέμπτου διαγωγής"1. Άλλα πιστοποιητικά (σπουδών κτλ. ) δεν αναφέρονται παρά μόνο γι' αυτούς που προέρχονται από άλλα Πανεπιστήμια. Όσο κι αν φαίνεται σήμερα απίστευτο -αλλά όχι και παράλογο-, δεν υπήρχε καν περιορισμός ηλικίας. Μόλις το 1844 εκδίδεται διαταγή, με την οποία ορίζεται ότι οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν συμπληρώσει τα δεκαπέντε χρόνια τους2.

    ——————————————

    1. A.S.P., Università, Α II 7, Regolarmenti, Notificazioni e Circolari dal 1814-1859, Regolarmento per la I. e R. Università di Pisa, άρθρο IX, Studenti. Ο κανονισμός αυτός επαναφέρει, σε γενικές γραμμές, το καθεστώς που ίσχυε στο Πανεπιστήμιο της Πίζας πριν από τη γαλλική κατοχή.

    2. στο ίδιο, Notificazione [...] dalla Sopritendenza agli Studi del Granducato της 3ης Δεκεμβρίου 1844. Ότι δεν πρόκειται για υπομνηστική