Συγγραφέας:Σιδέρη, Αλόη
 
Τίτλος:Έλληνες φοιτητές στο Πανεπιστήμιο της Πίζας (1806-1861), Α΄-Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:21
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989-1994
 
Σελίδες:687
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά - Ιταλικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Τριτοβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα - Ιταλία, Πίζα
 
Χρονική κάλυψη:1806-1861
 
Περίληψη:Σκοπός του βιβλίου είναι να φωτίσει με κάθε δυνατή ακρίβεια μια πολύ μικρή γωνία ενός μεγάλου θέματος: της φοιτητικής μετανάστευσης. Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο της Πίζας, έναν χώρο από τους περισσότερο αδιερεύνητους, η συγγραφέας προσπάθησε να εντοπίσει τους Έλληνες που φοίτησαν εκεί σε μια κρίσιμη φάση της ελληνικής και της ιταλικής Ιστορίας (1806-1861). Ο πρώτος τόμος περιέχει τη μελέτη και τα πορίσματά της, και ο δεύτερος περιλαμβάνει καταλόγους και πίνακες. Στους καταλόγους βρίσκουμε τα ονόματα των Ελλήνων φοιτητών, ακόμα και εκείνων που γράφτηκαν αλλά δεν αποφοίτησαν, και στους πίνακες εμφανίζεται η διακύμανση του ρεύματος των Ελλήνων προς το Πανεπιστήμιο της Πίζας σε συσχετισμό με τις ιδιαίτερες πατρίδες τους και με τις χρονικές περιόδους, οι σχολές της προτιμήσεώς τους κατά περιόδους, η αριθμητική σχέση των πτυχιούχων προς αυτούς που εγκαταλείπουν τις σπουδές στην Πίζα, η διακύμανση του ποσοστού των Ελλήνων στο σύνολο των φοιτητών κτλ. Σε ειδικούς πίνακες παρουσιάζεται ο συνολικός αριθμός των φοιτητών που έστειλε στο Πανεπιστήμιο της Πίζας κάθε ελληνική πόλη και περιφέρεια σε όλο το διάστημα της πεντηκονταετίας. Στον επίλογο τίθενται τα ερωτήματα, στα οποία η έρευνα δεν μπόρεσε να δώσει απάντηση. Στο παράρτημα παρουσιάζονται τα πιο χαρακτηριστικά ντοκουμέντα: πιστοποιητικά για την εισδοχή, διπλώματα, σελίδες καταστίχων ή λυτά φύλλα, έγγραφα της αστυνομίας.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 35.12 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 395-414 από: 694
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/395.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το βιβλίο αυτό είναι ημιτελές· μοιάζει με την περιγραφή μιας προετοιμασίας. Για λίγο ή για πολύ μακριά από τα σπίτια τους, 840 νέοι ετοιμάζουν τις αποσκευές, με τις οποίες θα γυρίσουν στην πατρίδα τους. Στο τέλος της ανάγνωσης ξέρει κανείς τι φέρνουν πίσω σε επιστημονική κατάρτιση και τι σε εμπειρίες· ξέρει ποιες στάσεις, ποιες ιδεολογίες, ποιες συμπεριφορές έχουν διαμορφώσει. Με ποιους τρόπους, σε ποια πεδία, με ποια αποτελέσματα θα χρησιμοποιήσουν τις αποσκευές αυτές δεν λέγεται εδώ, γι' αυτό και στο βιβλίο δεν υπάρχει τελικό συμπέρασμα· ο επίλογός του δεν μπορεί να είναι άλλο από την προεξαγγελία μιας άλλης έρευνας, που ο σκοπός της συνοψίζεται στα εξής:

Οι νέοι που σπουδάζουν στην Πίζα στο διάστημα 1806-1861 προέρχονται από διάφορους -ακόμα και πολύ απομακρυσμένους- χώρους του Ελληνισμού· σ' αυτούς, ως επί το πλείστον, και επιστρέφουν: στα Επτάνησα της Προστασίας την εποχή της πνευματικής καρποφορίας, των έντονων ιδεολογικών ζυμώσεων, των κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων που σημειώθηκαν τις πρώτες δεκαετίες της Αγγλοκρατίας και κορυφώθηκαν τις παραμονές και την επαύριον της Ενώσεως· στην ηπειρωτική και την ανατολική νησιωτική Ελλάδα στο διάστημα της προετοιμασίας και της διεξαγωγής του απελευθερωτικού αγώνα και, ύστερα, στα χρόνια των προσπαθειών για τη θεμελίωση του ελληνικού κράτους· στις αλύτρωτες περιοχές, κέντρα διαφωτιστικής κίνησης και επαναστατικής προετοιμασίας και εστίες απελευθερωτικών αγώνων στο διάστημα της μεγάλης εξέγερσης και μετά από αυτήν ως το τέλος του αιώνα· στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού,

Σελ. 395
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/396.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

όπου γεννήθηκε, άνθισε και καρποφόρησε το πνευματικό και πολιτικό πατριωτικό κίνημα.

Ότι σ' αυτές τις ώρες ο Ελληνισμός περίμενε πολλά από τους νέους αποφοίτους των πανεπιστημίων του εξωτερικού φαίνεται από τη στάση και τη δράση των δασκάλων και των ευεργετών του γένους. Ότι οι προσδοκίες κατά κανόνα εκπληρώθηκαν έχει επισημανθεί από τη σχετική ιστοριογραφία, αλλά χωρίς στατιστικά στοιχεία. Σε ποιο βαθμό τα ονόματα που λάμπουν συσκοτίζουν το οπτικό μας πεδίο;

Πρόσωπα διακεκριμένα υπάρχουν πολλά ανάμεσα στους αποφοίτους του Πανεπιστημίου της Πίζας: ποιητές, ανώτεροι δικαστικοί, πολιτευτές, συγγραφείς, γιατροί με μεγάλη κοινωνική και επιστημονική προσφορά, θεωρητικοί του εθνικού κινήματος, εθελοντές στα πεδία των συγκρούσεων και κάποτε μάρτυρες του μεγάλου αγώνα. Αρκεί να διατρέξει κανείς τους καταλόγους για να εντοπίσει τα ονόματα, γι' αυτό παρέλκει η απαρίθμησή τους. Εκείνο που θα είχε σημασία είναι το ποσοστό των αποφοίτων που έγιναν έμπρακτα φορείς των νεωτεριστικών ιδεολογιών, με τις οποίες εμβολιάστηκαν στην Ιταλία, καθώς και η επίδρασή τους στις πολιτισμικές και κοινωνικές διαφοροποιήσεις της εποχής. Για πόσους από αυτούς το τέλος των σπουδών σήμαινε και το τέρμα των επαναστατικών τους εμπειριών; Εκείνοι που δεν πέρασαν τις πνευματικές εξάρσεις σαν παιδική ασθένεια σε ποιους ακριβώς χώρους επέλεξαν να στρατευθούν; Σε ποιο βαθμό οι τοπικές συνθήκες επέβαλαν, επέτρεψαν, ή ανέχτηκαν την ενσωμάτωση και την αξιοποίησή τους; Ποιες μετατροπές χρειάστηκαν για να μεταφραστούν οι κώδικες που κόμισαν οι απόφοιτοι της Πίζας στα τοπικά ελληνικά ιδιώματα; Τέλος, ποιο ρόλο έπαιξε η κοινωνική προέλευση του καθενός στη στάση και στη δράση του μετά την ένταξή του στον ενεργό πληθυσμό;

Το υλικό της έρευνας που ίσως θα δώσει απάντηση στα ερωτήματα αυτά έχει ήδη αρχίσει να συγκεντρώνεται. Αν οι καιροί το επιτρέψουν, ένας τρίτος τόμος θα συμπληρώσει το ανά χείρας βιβλίο.

Σελ. 396
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/397.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΤΟΜΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σκοπός της έρευνας 9

Οροθέτηση 10

Η δομή του βιβλίου 11

Το πρόβλημα της μεθόδου 13

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΤΑ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΒΑΝΤΑ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 21

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ

Σύνοψη Ιστορίας 25

Διοίκηση 27

Πνευματική κίνηση 33

Πολιτικά ρεύματα 45

Έλληνες και Φιλέλληνες 53

Πίζα: μια επαρχιακή πόλη; 71

ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΠΙΖΑΣ

ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Πηγές και βοηθήματα 85

Από τη γέννηση ως το τέλος του 18ου αι. 87

Από την εποχή της Γαλλοκρατίας ως την ένωση 93

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

Ένα τεράστιο Gabinetto Vieusseux 104

Σελ. 397
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/398.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Να τεθή κάποια τάξις 109

Πολιτικολογεί από καθέδρας 114

Αναγνώσματα και συζητήσεις 119

Διαδηλώσεις, δοξολογίες και άλλα 124

Στη φωτιά! (άνοιξη 1848) 131

Προς την Ένωση (1848-1860) 139

Η ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Για τη μητέρα πατρίδα 149

Για την ιταλική υπόθεση (1822, 1831) 152

Στη μεγάλη ιδεολογική διαμάχη των Ελλήνων 156

Η Ελληνική Φιλολογική Εταιρεία 167

Πάλι για την ιταλική υπόθεση (1848) 173

Viva Italia! 179

ΤΡΕΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ 187

ΣΤΑ ΟΠΛΑ! 188

Η ΕΚΦΟΡΑ 204

Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ 213

ΣΧΟΛΙΟ 226

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΛΕΟΝΤΑΡΑΚΗΣ

Δια την αποκατάστασιν της υγείας της συζύγου του 231

L'Educatore del Povero 242

Σκοπός το κέρδος 246

Και πάλι η μόρφωση των φτωχών 250

Δημοσιεύματα 255

Επίλογος 260

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ

Οι νομικές προδιαγραφές 264

"Ηθών χρηστοτάτων" 265

Σελ. 398
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/399.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

"Πολίτης χρηστός και ανεπιλήψιμος" 272

"Εβάπτισα πεδίον αρσενικόν" 274

"Νέος φιλομαθής" 279

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Οι νομικές προδιαγραφές 285

"Κατά το προνόμιον των Ελλήνων" 289

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Οι νομικές προδιαγραφές 294

Πάλι "κατά το προνόμιον των Ελλήνων" 298

Μετ' επαίνων 304

Από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο 307

Η ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Οι νομικές προδιαγραφές 315

Δεκτός "in buon giorno" 318

Με προσοχήν και επιμέλειαν 321

"Ημείς οι υπογεγραμμένοι πιστοποιούμεν" 324

ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ 327

ΔΙΔΑΚΤΡΑ

Οι νομικές προδιαγραφές 329

Δίδακτρα δεν χαρίζονται 332

Η ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΠΟΝΟΜΗΣ 336

ΣΧΟΛΙΟ 342

ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ

Κώδικες γάμων, βαπτίσεων και αποβιώσεων της Αγίας Τριάδας του Λιβόρνου 349

Τα παιδιά της παροικίας 359

Σχόλιο 363

Σελ. 399
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/400.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΒΙΟΥ

Προετοιμασία 367

Το ταξίδι 371

Η γη της επαγγελίας 375

Επικοινωνία με την πατρίδα 378

"Αταξίες" 383

Ο τόπος μου αρέσει 391

ΕΠΙΛΟΓΟΣ 395

Σελ. 400
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/401.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 401
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/402.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 402
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/403.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΤΗΣ ΑΛΟΗΣ ΣΙΔΕΡΗ

ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΠΙΖΑΣ

(1806-1861)

ΕΙΚΟΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ

TOΥ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗ0ΗΚΕ, ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΤΥΠΩΘΗΚΕ

ΣΤΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ

ΒΑΣ. ΜΑΝΗ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.

ΡΗΓΑ ΠΑΛΑΜΗΔΗ 5, ΑΘΗΝΑ

ΤΗΛ. 32 15 220

ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 1989

ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ

ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΚΩΣΤΑΣ ΣΟΦΙΑΝΟΣ - ΑΛΟΗ ΣΙΔΕΡΗ

Σελ. 403
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/404.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 404
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/407.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΠΙΖΑΣ

(1806-1861)

Σελ. 407
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/408.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟY ΑΡΧΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΣΠYΡΟΣ Ι. ΑΣΔΡΑΧΑΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΟYΛΟΠΟYΛΟΣ,

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΗΛΙΟΥ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ

© ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

Αχαρνών 417, τηλ. 25 30 872 και 25 30 873

ISBN 960-7138-08-2

 

Σελ. 408
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/409.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΑΛΟΗ ΣΙΔΕΡΗ

ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΠΙΖΑΣ

(1806-1861)

ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

___ 21 ___

ΚΕΝΤΡΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Ι.Ε.

ΑΘΗΝΑ 1989-1994

Σελ. 409
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/410.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 410
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/411.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

Στην Τατιάνα

Σελ. 411
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/412.gif&w=600&h=39321. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΕΙΚΟΝΑ

Imp. Lemercier et Cie rde. Seme 59 Paris

AYΛH ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΙΖΗΣ

Σελ. 412
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/413.gif&w=600&h=915 21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σελ. 413
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/40/gif/414.gif&w=600&h=91521. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

A.S.P.: Archivio di Stato di Pisa

A.S.F.: Archivio di Stato di Firenze

A.S.L.: Archivio di Stato di Livorno

Σελ. 414
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Έλληνες φοιτητές στο Πανεπιστήμιο της Πίζας (1806-1861), Α΄-Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 395
    21. Σιδέρη, Φοιτητές Πίζας

    ΕΠΙΛΟΓΟΣ

    Το βιβλίο αυτό είναι ημιτελές· μοιάζει με την περιγραφή μιας προετοιμασίας. Για λίγο ή για πολύ μακριά από τα σπίτια τους, 840 νέοι ετοιμάζουν τις αποσκευές, με τις οποίες θα γυρίσουν στην πατρίδα τους. Στο τέλος της ανάγνωσης ξέρει κανείς τι φέρνουν πίσω σε επιστημονική κατάρτιση και τι σε εμπειρίες· ξέρει ποιες στάσεις, ποιες ιδεολογίες, ποιες συμπεριφορές έχουν διαμορφώσει. Με ποιους τρόπους, σε ποια πεδία, με ποια αποτελέσματα θα χρησιμοποιήσουν τις αποσκευές αυτές δεν λέγεται εδώ, γι' αυτό και στο βιβλίο δεν υπάρχει τελικό συμπέρασμα· ο επίλογός του δεν μπορεί να είναι άλλο από την προεξαγγελία μιας άλλης έρευνας, που ο σκοπός της συνοψίζεται στα εξής:

    Οι νέοι που σπουδάζουν στην Πίζα στο διάστημα 1806-1861 προέρχονται από διάφορους -ακόμα και πολύ απομακρυσμένους- χώρους του Ελληνισμού· σ' αυτούς, ως επί το πλείστον, και επιστρέφουν: στα Επτάνησα της Προστασίας την εποχή της πνευματικής καρποφορίας, των έντονων ιδεολογικών ζυμώσεων, των κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων που σημειώθηκαν τις πρώτες δεκαετίες της Αγγλοκρατίας και κορυφώθηκαν τις παραμονές και την επαύριον της Ενώσεως· στην ηπειρωτική και την ανατολική νησιωτική Ελλάδα στο διάστημα της προετοιμασίας και της διεξαγωγής του απελευθερωτικού αγώνα και, ύστερα, στα χρόνια των προσπαθειών για τη θεμελίωση του ελληνικού κράτους· στις αλύτρωτες περιοχές, κέντρα διαφωτιστικής κίνησης και επαναστατικής προετοιμασίας και εστίες απελευθερωτικών αγώνων στο διάστημα της μεγάλης εξέγερσης και μετά από αυτήν ως το τέλος του αιώνα· στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού,