Συγγραφέας:Βαρών, Οντέτ
 
Τίτλος:Ελληνικός νεανικός τύπος (1941-1945)
 
Υπότιτλος:Καταγραφή
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:10
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:828
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Βιβλιογραφία
 
Νεανικά έντυπα
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1941-1945
 
Περίληψη:Στους δύο τόμους του βιβλίου αυτού καταγράφονται τα νεανικά έντυπα, εφημερίδες και περιοδικά, που κυκλοφόρησαν από το 1941 ως το 1945. Η άνθηση που γνωρίζει το φαινόμενο του Τύπου στα χρόνια της κατοχής, είναι χωρίς ανάλογο προηγούμενο. Εξαντλώντας τα όρια της νομιμότητας και περνώντας παράλληλα στους μηχανισμούς της παρανομίας, παρέες, ομάδες και, κυρίως, αντιστασιακές οργανώσεις νέων εκδίδουν ένα πλήθος έντυπων. Η καταγραφή που παρουσιάζεται σε αυτό το βιβλίο είναι βέβαιο ότι μόνον ενδεικτική μπορεί να θεωρείται μιας πολύ πλουσιότερης εκδοτικής πραγματικότητας. Από την άλλη, όσο εκρηκτικό υπήρξε το εκδοτικό φαινόμενο τα χρόνια εκείνα, τόσες διώξεις αντιμετώπισαν τα έντυπα ίχνη του στα κατοπινά χρόνια, που δυσχέραναν τη διάσωση και διατήρησή τους. Αυτό εξηγεί και τις πολλές δυσκολίες που συνάντησε η έρευνα, καθώς και τα ερωτήματα που έμειναν αναπάντητα.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 30.2 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 114-133 από: 931
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/114.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

"Είναι παραπολύ ευχάριστο το γεγονός, πως τον τελευταίο τούτο καιρό μια βαθιά πνευματική ζύμωση άρχισε να γίνεται στον Πειραιά. Και το σπουδαιότερο που όλη αυτή η κίνηση ξεκινάει από νέους λογοτέχνες με δυνατή αγάπη στα γράμματα και το αίσθημα της ευθύνης. Δυο τρία φιλολογικά περιοδικά και πολλά βιβλία (τα πιο πολλά με ποιήματα) φανερώθηκαν τους τελευταίους μήνες, [...] Θελήσαμε μέσα εδώ να περιλάβουμε τα πιο ξεχωριστά κομμάτια των νέων που γράφουν".

Περιεχόμενα και συνεργάτες:

(τχ 1) "Εκδότες, Δυό λόγια (πρόλογος)· I.A. Γαλέος, Η κούκλα (διήγημα)· Σ. Παναγιωτόπουλος, Στη θύμηση του αγαπητικού (ποίημα)· Μ. Ψαλτάκης, Στο δρόμο της νειότης (διήγημα)· Φ. Επιτροπόπουλος, Ανάσταση (ποίημα)· Φ. Επιτροπόπουλος, Ψυθιρισμοί (ποίημα)· Κ. Έλατος [= Κ. Θεοφάνους], Ο γυρισμός (διήγημα)· Κ. Σιμιτόπουλος, Στροφή (ποίημα)· Μ. Ματσάκης Μ' αγαπάς (ποίημα)· Κ. Νικηράτος, Ας πούμε (ποίημα)· Κ. Έλατος, Αγροτικό (ποίημα)· Γ. Βασιλειάδης, Τ' αθάνατο κρασί (ποίημα)· Δ. Γουλανδρής, Κάποιας φυγής ατέρμονης (ποίημα)· Κ. Αγγελόπουλος, De profundis (διήγημα)".

(τχ 2) "Κ. Παλαμά, Απ' τα δεκατετράστιχα (ποίημα)· Π. Ταρωνίτης, Το τώρα δε με συγκινεί (ποίημα)· Γ. Εκμέτζογλου, Στον Παλαμά (ποίημα)· Σ. Παναγιωτόπουλος, Ειδώλια σε νύχτες (ποίημα)· Κ. Αγγελόπουλος, Ακριβώς στη σελίδα 12 (διήγημα)· Αγ. Μόσχος, Άνοιξη (ποίημα)· Αυγ. Δροσιά, Στο νεκρό μου πατέρα (ποίημα)· Κ. Έλατος, Το δώρο του φίλου (διήγημα)· Γ. Θεολόγος, Είν' τα γαλάζια μάτια-σου (ποίημα)· Π. Πρόγιας, Λουλούδια του χινόπωρου (ποίημα)· Θ. Καρδαλίνος, Θρήνοι (ποίημα)· Σ. Λεωνιδάκης, Σ' ένα φίλο (ποίημα)· Θρ. Παράσχης, τραγουδάκι (ποίημα)· Σ. Βαρβαρήγος, Τρίπτυχο (διήγημα)· Φ. Επιτροπόπουλος, Στο διάβα-σου (ποίημα)· Κ. Νικηράτος, Άλλοτε και τώρα (ποίημα)· Νίχα, Ανέκδοτα του λαού-μας (λαογραφικά)". Στην εσωτερική πλευρά του οπισθόφυλλου υπάρχει η αλληλογραφία

Σελ. 114
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/115.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

με όσους στέλνουν συνεργασίες στη στήλη: τα "Γράμματα".

(τχ 3) "A. Σημηριώτης, Μικρούλα τόση δα - Νάταν το κύμα (ποιήματα)· Γ. Καραπάνος, Δειλινό (ποίημα)· Γ. Φλιάσιος [=Π. Δανόπουλος] Μάτια - Δίχως τίτλο (ποιήματα)· Ν. Σταφυλοπάτης, Χωρίς εσένα (ποίημα)· Σ. Βαρβαρρήγος, Γιώργης Καράλης (σχεδίασμα μελέτης)· Κ. Αποστολόπουλος, Όταν οι μέρες μεγάλωσαν (διήγημα)· Γ. Θεολόγος, Ακουαρέλλα (ποίημα)· Μ. Ματσάκης, Αφιέρωση (ποίημα)· Φ. Επιτροπόπουλος, Προς το τέρμα (ποίημα)· Σ. Σκουτάρης, Ταξίδι (ποίημα)· Ι. Νάκος, Αγάπες (διήγημα)· N. Καθρέπτης, Άνοιξη (ποίημα)· Π. Τσουλάκος, Εαρινό (ποίημα)· Μ. Ψαλτάκης, Χαμένοι Ορίζοντες (διήγημα)· K. Νικηράτος, Ίσως (ποίημα)· Κ. Έλατος, Μια νύχτα σε λαϊκό νοσοκομείο (διήγημα). Σημειώματα Αλληλογραφία".

(τχ 4) "Γ. Καραπάνος, Μεριάστε να διαβούμε (Απ' τη "Χαρά μου" ποίημα)· Β. Λαμπρολέσβιος, Δέηση (ποίημα)· Ν. Λαπαθιώτης, Ερινύες (ποίημα)· Χ. Λεβάντας, Στην επάνω γειτονιά (διήγημα)· Κ. Σακλαρής, Επιστροφή (ποίημα)· Γ. Σιδέρης, Ο Ίψεν στην Ελλάδα, Τα παιγμένα έργα του· Αγ. Μόσχος, Προσμονή (ποίημα)· Γ. Καραπάνος, Γλωσσικοί προσανατολισμοί στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία· Φ. Επιτροπόπουλος, Ο διαβάτης (ποίημα)· Κ. Νικηράτος, Μια ματιά στη ζωή. Η νίκη της γυναίκας· Μ. Ματσάκης, Επίκληση (ποίημα)· Κ. Έλατος, Απ' τη ζωή μας και την τέχνην μας. Οι "μεγάλοι" κ' εμείς· Π. Ευσταθόπουλος, Μια ευχούλα (ποίημα)· Μ. Σκευοφύλαξ, Η δωδεκανησιακή διάλεχτος. Τα χαρακτηριστικά της· Γ. Γαλέος, Μιλούν τα τσιγάρα (διήγημα)· Μ. Γ. Μπακούρης, Περαία (ποίημα τριολέττο)· Μ. Ψαλτάκης, Μπροστά σ' ένα μνήμα (διήγημα)· Π. Πόγριας, Της αγάπης (ποίημα)· Γ. Σάνδης, Ο Μπαρμπασαράβαλος (διήγημα)· Γ. Περιστέρης, Θεέ-μου (ποίημα)· [της Σύνταξης], Δυο λόγια [επαναλαμβάνεται σαν σκοπός του περιοδικού το πνευματικό ανέβασμα των νέων]".

Σελ. 115
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/116.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

Εικονογράφηση: υπάρχουν 2-3 βινιέτες που επαναλαμβάνονται από τχ σε τχ.

Βιβλιογραφία: Στο τχ 3, στην εσωτερική πλευρά του εξωφύλλου, υπάρχει κείμενο της Σύνταξης που αναπτύσσει τη θέση του περιοδικού γύρω από το γλωσσικό ζήτημα. Σ' αυτό σημειώνεται ότι: "Ξεκινόντας απ' τη πειθαρχική δίωξη του καθηγητή του Πανεπιστημίου κ. Κακριδή, άναψε και φούντοσε τελευταία με το τύπωμα της Κρατικής Νεοελληνικής Γραμματικής (Δημοτικής) [το γλωσσικό ζήτημα] [...] η παράταξη του δημοτικισμού σήμερα φανερόνεται φοβερά δυναμομένη και σε αγωνιστές και επιχειρήματα [...] Και το ευχάριστο ωστόσο είνε πως οι νέοι λογοτέχνες χωρίς να λένε λόγια μπαίνουνε άμεσα στην πράξη".

"Τα περιοδικά των νέων", στο π. Αργώ, τχ 8/9 σ. 136· Σταμ. Βαρβαρήγος, "Χρονικό", στο π. Σαλαμίνα, φ. 4, Δεκέμβρης 1943, σ. 12-13· Θεοφάνους σ. 44-46· Γιάννης Καραμήτσος, "Περιοδικά των νέων στον Πειραιά", στην εφ. Φωνή του Πειραιώς, 17 Μαρτίου 1948· Χατζημανωλάκης, σ. 154.

ΙΑΔΠ (από το αρχείο του Αργύρη Κωστέα) τχ 3

ΚΘΕΟΦ πλήρης σειρά

Σελ. 116
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/117.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

42. Βράχος

ΝΟΜΟΣ ΚΑΡΔΙΤΣΗΣ 1943

Υπότιτλος: [Όργανο της ομάδας του χωριού Π. της ΕΠΟΝ]

Νομός Καρδίτσης

Κυκλοφόρησε άγνωστος αριθμός τχ μέχρι τον Νοέμβριο του 1943.

Βιβλιογραφία: "Ο τύπος", εφ. Νεανική Ορμή του Επαρχειακού Συμβουλίου Ε.Π.Ο.Ν. Παλαμά, αρ. φ. 1 (14 Νοεμβρίου 1943), σ. 2.

Λανθάνει

Σελ. 117
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/118.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

43. Για τη Λευτεριά

ΠΕΙΡΑΙΑΣ 1943

Υπότιτλος: Όργανο της Επιτροπής Πόλης του ΕΑΜΝ Πειραιά

Πειραιάς

Το πρώτο τχ κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1943 και τον Φεβρουάριο κυκλοφόρησε μία Έκτακτη Έκδοση.

Αριθμός Φύλλου 1  25 του Γενάρη 1943

                                   5 Φεβρουαρίου 1943 Έκτακτη Έκδ.

Η έκδοση διακόπηκε με τη δημιουργία της ΕΠΟΝ και την προσχώρηση του EAMN σ' αυτήν.

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Τιμή: 100 δρχ.

Από το τχ 1 σ. 1 : "Νέοι και νέες του Πειραιά! Ενωμένοι στις ατσαλένιες γραμμές του EAMN, εμπρός σε καινούργιους αγώνες ενάντια στη πολιτική επιστράτευση, ενάντια στη βάρβαρη τρομοκρατία και ομηρία ενάντια στα εξοντωτικά κέντρα της Κυβέρνησης. Για συσσίτια από τη Κυβέρνηση και από τη ντόπια παραγωγή. Για 100 δράμια ψωμί λάδι και τρόφιμα. Για επιδόματα συσσιτίου. Ιατρική περίθαλψη στους άνεργους. Απάντησή μας στη πολιτική επιστράτευση να είναι η δικιά μας επιστράτευση για τους αντάρτες".

Βιβλιογραφία: Ανταίος AI σ. 177.

Λανθάνει

Σελ. 118
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/119.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*44. Το Δελτίο μας

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ 1943-1947

Υπότιτλος: Εσωτερικόν δελτίον των Ελλήνων Προσκόπων

Αλεξάνδρεια

Το πρώτο τχ κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1943. Επισημάνθηκε το 7°:

Αριθμός 7 Αύγουστος - Σεπτέμβριος 1944

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Σχήμα: 28,5x20,5 εκ. 4 σ. χ. αρίθ. δίστηλο

Το περιοδικό συνέχισε την έκδοσή του με τίτλο Το Δελτίο μας και υπότιτλο: Εσωτερικόν Δελτίον Τοπικού Προσκοπικού Συνδέσμου Αλεξανδρείας - Ραμλίου ως το 1947, τον Ιανουάριο, που βγαίνει το τχ 30. Από το τχ 31 (Φεβρουάριος 1947) βγαίνει με τον προηγούμενο υπότιτλο και με τίτλο Έσο έτοιμος. Αυτός ήταν εξάλλου και ο τίτλος του περιοδικού όταν πρωτοεκδόθηκε (πρώτο φύλλο με ημερομηνία: 1 Ιουνίου 1914). Τον Νοέμβριο του 1943 αρχίζει η επανέκδοσή του με νέες συνθήκες και το πρώτο τχ κυκλοφορεί ως Εσωτερικόν Δελτίον των ΙΙροσκόπων με την φροντίδα του Εφόρου Προσκόπων Γεωργίου Κοκκάλη.

Περιεχόμενα: «Η προετοιμασία για το στάδιο σου, του Λόρδου Baden-Powell· Προσκοπική κίνησις· Μια παράκλησις· Δωρεαί διά το "Δελτίον" μας· Πρόγραμμα εργασίας, του Γ. Κοκκάλη· Προεισαγωγή εις τα καθήκοντα του πολίτου. Μάθημα του κ. Χρ. Αναστασιάδου (ακολουθεί)».

Βιβλιογραφία: Μιχαηλίδης σ. 132· Κατάλογος Βιβλιοθήκης Σ.Ε.Π.

ΕΛIA

ΣΕΠ (δεν ήταν δυνατή η αυτοψία)

Σελ. 119
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/120.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*45. Δελτίο Νέων Αγωνιστών

ΚΑΛΛΙΘΕΑ 1943

Υπότιτλος: Όργανο τον Τομέα της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων

Εκδίδεται στην Καλλιθέα [Αθήνα]

Κυκλοφόρησαν 57 τχ μέχρι τον Νοέμβριο του 1943. Επισημάνθηκε το τελευταίο:

Χρόνος A' αρ. φύλ. 57   14 Νοεμβρίου 1943

Δεν είναι γνωστό αν συνεχίστηκε η έκδοση.

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Τιμή: 400 δρχ.

Σχήμα: 35x22 εκ. μονόφυλλο πολυγραφημένο κι απ' τις δύο όψεις

Πρόκειται για τοπικό φυλλάδιο της Καλλιθέας. Αν ο αρ. φ. ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, πρέπει η έκδοση να ήταν σχεδόν καθημερινή επί 2-3 μήνες περίπου. Δεν έχει εντοπιστεί άλλο έντυπο με τόσο ταχτική κυκλοφορία.

Περιεχόμενα: "Να οργανώσουμε τον αγώνα του ψωμιού, Να πάρη ο ίδιος ο λαός με τις επιτροπές του την υπόθεση του ψωμιού στα γερά του χέρια, Ανατολικό μέτωπο, Νότιο μέτωπο, Εσωτερικό μέτωπο των λαών [Ειδήσεις από τους παρτιζάνους της Γιουγκοσλαβίας, τους Γάλλους αντιστασιακούς, τους Γερμανούς αντιφασίστες], [Άτιτλο ημερολόγιο πολέμου σε συνέχειες], Αεροπορικός αγών, Πολιτικά νέα".

ΕΣΗΕΑ

Σελ. 120
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/121.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*46. Δημοκρατική Ελευθερία

[ΑΘΗΝΑ] 1943

Υπότιτλος: Όργανο της Σπουδαζούσης Δημοκρατικής Νεολαίας

[Αθήνα]

Επισημάνθηκε ένα μόνο τχ με τις ακόλουθες ενδείξεις:

Αριθ. φύλλου 2 17 Μαΐου 1943

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Τιμή: 100 δρχ.

Σχήμα: 21x14,5 εκ. 4 σ. με αρίθ. δίστηλο

Από το άρθρο της σ. 4 με τίτλο; "Αυτό θέλουμε για το καλό της πατρίδος": "Θέλουμε μια Σοσιαλ-Δημοκρατική διακυβέρνησι της χώρας μας.

Θέλουμε να πολεμήσουμε τους πλουτοκράτες ολιγαρχικούς. Θέλουμε την κρατικοποίησι των μεγάλων βασικών επιχειρήσεων, τραπεζών και ιδρυμάτων.

Θέλουμε να δώσουμε στον αγρότη αρκετή γη για να ευτυχήση, στον εργάτη σπήτι χωρίς νοίκι, να δώσουμε στα παιδιά του δωρεάν μόρφωσι και την ευκαιρία στα πιο εργατικά ν' αναδειχθούν".

Άλλα άρθρα: "Ανοικτή Επιστολή του Στρατηγού Ζέρβα προς όλους τους Έλληνας, Είμεθα έτοιμοι, Η τεραστία σημασία του ανταρτικού αγώνος, Σημειώματα: Ο αγών των Συμμάχων, Μάταιαι απειλαί, Το κλείσιμο του Πανεπιστημίου, Εθνική Υπερηφάνεια".

Βιβλιογραφία: Ελληνικός Αγών.

ΓΑΚ (αρχ. Πετιμεζά Κ52Α'-1)

Σελ. 121
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/122.gif&w=600&h=915 10. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

ΕΙΚΟΝΑ

25. Πρώτη σελίδα του τχ 2 του αρ. *46

Σελ. 122
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/123.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*47. Δημοκρατική Φλόγα

ΑΘΗΝΑ 1943

Υπότιτλος: Όργανο Πολέμου της Επαναστατικής Δημοκρατικής Φοιτητικής Νεολαίας

Αθήνα

Επισημάνθηκε το πρώτο τχ που κυκλοφόρησε την άνοιξη του 1943:

27 Απριλίου 1943 Αριθμός φύλλου 1

Δεν είναι γνωστό αν συνεχίστηκε η έκδοση.

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Σχήμα: 23x16 εκ. 4 σ. με αρίθ. δίστηλο

Η ΕΔΦΝ είναι η νεολαία της Πανδημοκρατικής Οργάνωσης (ΠΑΝΔ.Ο.). Από το προγραμματικό άρθρο με τίτλο "Η έκδοσή μας" στη σ. 2 :

«Η "Δημοκρατική Φλόγα" έρχεται σήμερα με τις ίδιες αρχές κι' αυτή για να συμπληρώση, ότι οι "Νέοι Δημοκράτες" που θα συνεχίσουν την έκδοσή τους, άρχισαν να δημιουργούν! Το πρώτο φύλλο έχει σκοπό τη διάδοση των αρχών της Επαναστατικής Δημοκρατίας. [...] Ο χαρακτήρας της "Δημοκρατικής Φλόγας" είναι άλλος. Όσοι την διαβάσετε (και πρέπει όλοι οι Φοιτητές και σπουδαστές να την διαβάσετε) και δε νοιώσετε την επαναστατική ορμή να φουντώνη στα στήθια σας, όσοι προσπαθήσετε να βρήτε μέσα στη "Δημοκρατική Φλόγα" πιο είναι ο σημερινός προορισμός κι' η αποστολή του κάθε νέου, όσοι από σας δεν αποσπάσετε απ' τις γραμμές του τα όπλα [...] να το φωνάξετε δυνατά πως αποτύχαμε στο σκοπό της έκδοσής της».

Περιεχόμενα: "27 Απρίλη [επέτειος κατοχής], Σύντομος Απολογισμός, Φοιτητική κίνηση και δράση τραμπούκων, Και στην Ανωτάτη Εμπορική, Το λόγο έχουν οι φοιτητές, Ούτε κι' εμείς. Ψηλά το κεφάλι [ποίημα]. Εικόνες απ' τις πρώτες μέρες της σκλαβιάς".

Βιβλιογραφία: Ελληνικός Αγών· Φλάισερ σ. 35.

Σελ. 123
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/124.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

ΓΑΚ (Αρχ. Πετιμεζά Κ52Α΄-1)

ΕΙΚΟΝΑ

26. Πρώτη σελίδα του τχ. 1 του αρ. *47

Σελ. 124
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/125.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*48. Εγερτήριο

ΑΙΓΙΑΛΕΙΑ Ι 943

Υπότιτλος: Όργανο Επαρχιακού Συμβουλίου Ε.Π.Ο.Ν. Αιγιαλείας

Αιγιαλεία

Το πρώτο τχ, που είναι και το μοναδικό που επισημάνθηκε, κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 1943.

Χρόνος 1 αριθ. φύλλου 1 23 Σεπτεμβρίου 1943

Δεν μπόρεσα να εξακριβώσω πότε διακόπηκε η έκδοση.

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Τιμή: 400 δρχ.

Σχήμα: 29x19,5 εκ, 2 σ. με αρίθ. πολυγραφημένο

Από το τχ 1 σ. 1, από το κύριο άρθρο με τίτλο "Αγώνας":

"Στα πεζοδρόμια των πόλεων έσβυνε η Ελληνική ζωή κάτω από το πιο ατιμωτικό όπλο των κατακτητών, την πείνα. Μέσα κει ανακατευμένα με το βούρκο των δρόμων σβύναν Ελληνικά κορμιά. Από κει όμως ετοιμάστηκαν οι πρώτες εκρήξεις της Ελληνικής αγανάκτησης. [...] Κάτω απ' τον Ιερό αυτόν αγώνα καλείται η Νέα Γενιά, να πάρη τη θέση που της ανίκη. [...]. Ο δρόμος ανοίχτηκε ΝΕΟΙ ΑΓΩΝΙΣΘΗΤΕ. Χωρίς θυσίες τίποτε το μεγάλο δε γίνεται και η ανανδρία πάντα θαύρη κάτι για να δικαιολογηθή. Νέος που θ' αρνηθή σήμερα να προσφέρη στη μεγάλη μάχη ότι μπορεί δεν είναι λιγότερο προδότης απ' αυτούς που πρόδωσαν φανερά".

Περιεχόμενα: "Αγώνας, Ελπιδοφόροι [η περιφερειακή οργάνωση νέων που προσχώρησε στην ΕΠΟΝ], Στις νέες της Αιγιαλείας (υπογρ. Συναγωνίστρια), Αντίδραση".

Αρχείο ΕΠΟΝ

Σελ. 125
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/126.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*49. Εγερτήριο

[ΘΕΣΣΑΛΙΑ] 1943

Υπότιτλος: [Όργανο Επαρχιακού Συμβουλίου ΕΠΟΝ Θεσσαλίας]

Αμπελοχώρι [Θεσσαλία]

Επισημάνθηκε μόνο ένα τχ με την ένδειξη:

Αριθ. 359 τη 3-10-43

Σχήμα: χειρόγραφη σελίδα, σπάραγμα

Περιεχόμενα: "Τι γράφουν οι αντάρτες μας για τις ομάδες Ε.Π.Ο.Ν." (υπογραφή Τάκης Ρηγινός). Ακολουθούν στρατιωτικές συμβουλές.

Αρχείο ΕΠΟΝ

Σελ. 126
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/127.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

50. Εθνικός Δρόμος

ΑΘΗΝΑ 1943-1944

Υπότιτλος: Ιδεολογικό Όργανο Λαϊκής Διαφωτίσεως της Ε.Β.Ε.Ν. (Ενώσεως Βασιλοφράνων Εθνικιστών Νέων)

Μόττο: Σας θέλω ενωμένους όλους με μια καρδιά, να μην συλλογίζεσθε τίποτε άλλο παρά Ελλάδα και μόνον την [Ελλάδα;].

Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ

Αθήνα

Κυκλοφόρησαν 5 τχ από τα τέλη του 1943 μέχρι τον Μάιο του 1944. Ο Αναγνωστόπουλος αναφέρει σχετικά: «Εκτός της οργανώσεως "Εθνικοκοινωνική Επανάστασις", με βασιλόφρονα αισθήματα, είχεν ιδρυθή εις κάποιαν συνοικίαν των Αθηνών και η Οργάνωσις "E.B.E.N." ("Ένωσις Βασιλοφρόνων Εθνικιστών Νέων). [...] Και η οργάνωσις αυτή "Ε.Β.Ε.Ν.", η οποία δεν εσημείωσε καμμίαν σπουδαίαν δράσιν, είχεν την εφημεριδούλα της που εκυκλοφόρει μέσα εις την Αθήνα και είχε τον τίτλον "Εθνικός Δρόμος". Αυτή εις έκτακτον έκδοσίν της τον Μάιον 1944 εδημοσίευσε την κατωτέρω ανοικτήν επιστολήν προς τον Βασιλέα Γεώργιον Β'». Παρακάτω αναδημοσιεύει την επιστολή και φωτογραφία του τίτλου. Υπάρχει η εξής φράση σαν υπέρτιτλος: «"Ε.Β.Ε.Ν." η μαχητική πρωτοπορεία του νέου εθνικοκοινωνικού Κράτους». Ο Γατόπουλος σχολιάζει τον υπέρτιτλο λέγοντας: "Αλλά το νέον κράτος δεν είναι ειμή επιστροφή εις το παλαιάν κράτος της 4ης Αυγούστου, τα δε συνθήματα του ιδρυτού της καταλαμβάνουν περίοπτον θέσιν εις την πρώτην σελίδα του βασιλόφρονος εντύπου". Μας πληροφορεί επίσης ότι άρχισε να βγαίνει γύρω στο τέλος του 1943 και αναφέρει κι αυτός το 5° φύλλο με την επιστολή.

Βιβλιογραφία: Αναγνωστόπουλος σ. 27-29· Γατόπουλος σ. 709-710· Ιστορία της Αντίστασης σ. 1470· Μάγερ σ. 334· Φλάισερ σ. 36.

Λανθάνει

Σελ. 127
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/128.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*51. Ελεύθερα Νειάτα (τχ 1-4)

ΧΑΝΙΑ 1943

Λεύτερα Νειάτα (τχ 9-15)

ΧΑΝΙΑ 1944

Υπότιτλος: Όργανον της παγκρητίου οργανώσεως "Ελευθέρων Νέων" (τχ 1-8)

Όργανο του συμβουλίου περιοχής Κρήτης της ενιαίας πανελλαδικής οργάνωσης νέων (ΕΠΟΝ) (τχ 9-15)

Όργανο του παγκρητίου Συμβουλίου της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων (ΕΠΟΝ) (τχ 14)

Μόττο: (τχ 1) Ή λευτεριά ή θάνατο μεσ' της σκλαβιάς τον Άδη. Αδέρφια πάρτε τ' άρματα κι εμπρός ανασταθήτε.

(τχ 14-15) Παλεύουμε και τραγουδάμε, γκρεμίζουμε και χτίζουμε.

Χανιά

Κυκλοφόρησαν 15 τχ από τον Φεβρουάριο του 1943 μέχρι τον Ιούλιο του 1944. Είναι γνωστά τα ακόλουθα τχ:

[Χρόνος Α'] Αρ. φύλ.  1    2-2-1943

» » » » 8 30-11-1943

Χρόνος Α' » » 9 Φεβρουάριος 1944

» » » » 11 30-3-1944

» Β' » » 14 Μάης 1944

» » » » 15 Ιούλης 1944

Δεν είναι γνωστό αν και ως πότε συνεχίστηκε η έκδοση.

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Σχήμα: τχ 14-15 29x21 εκ. 4 σ. πολυγραφημένες μονόστηλες χ. αρίθ.

Πρώτη οργάνωση της κρητικής νεολαίας, με εθνικοαπελευθερωτικούς στόχους, είναι η ΠΟΕΝ (Παγκρήτιος Οργάνωσις "Ελευθέρων Νέων") που ιδρύεται από τη νεολαία των Χανίων. Η ίδρυσή της χρονολογείται τον Ιούνιο του 1941, όταν υπογράφτηκε "πρωτόκολλο τιμής" για τη δημιουργία της "Παγκρήτειας

Σελ. 128
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/129.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

Οργάνωσης Ελευθέρων Νέων". Όργανό της η παράνομη, πολυγραφημένη εφημερίδα Ελεύθερα Νειάτα, που, όπως σημειώνεται στο τχ 1 σ. 1, στο άρθρο "Γιατί βγαίνουμε", έρχεται να βοηθήσει τους σκοπούς της οργάνωσης, που ορίζονται σαν εθνικοαπελευθερωτικοί. Μετά την ίδρυση της ΕΠΟΝ, η ΠΟΕΝ προσχωρεί σ' αυτήν και συγχωνεύεται. Έτσι το έντυπό της αλλάζει τον τίτλο του σε Λεύτερα Νειάτα και τον υπότιτλό του σε όργανο της ΕΠΟΝ, από το τχ 9 κε. Από το κύριο άρθρο του τχ 14 σ. 1 "Όλοι και όλες στον αγώνα για τη ζωή και τη λευτεριά": «Αναζητούνε συνεργούς [οι καταχτητές] στο μακάβριο έργο που άρχισαν. Και παντού, πύρινο καρφί στο μάτι τους, τα Κρητικά Νειάτα. Συλλαμβάνουν δεκάδες νέους και νέες στα Χανιά. Διενεργούν συστηματικό παιδομάζεμα του άνθους της Κρητικής Νεολαίας. Γεμάτα τα στρατόπεδα απ' τη Κρήτη ίσαμε τη Γερμανία από λεβεντογεννημένα Κρητικά νειάτα. Κατά δεκάδες βρίσκουν το θάνατο στα μπουντρούμια της "νέας τάξης" του Χίτλερ ταδέρφια μας».

Περιεχόμενα (τχ 14) : "Ματαιώστε τις συγκεντρώσεις εθνικής προδοσίας!, Όλοι και όλες στον αγώνα για τη ζωή και τη λευτεριά, Γιατί αγωνιζόμαστε. Ο δωδεκάλογος της νεολαίας της Ελλάδας, Όλα για τους αντάρτες μας, 20 Μάη 1941 - 20 Μάη 1944. Τρία χρόνια σκληρού κι ηρωικού αγώνα, Εμπρός [ποίημα του Κωστή Παλαμά], Να ματαιώσουμε το λήστεμα της παραγωγής - να ενισχύσουμε την επιμελητεία του αντάρτη, Μίσος και αηδία για τον αρχιπροδότη!".

(τχ 15) «Ο λαός και τα νιάτα θα νικήσουν, έπεσαν για τη λευτεριά και τη λαοκρατία [Βαγγέλης Κτιστάκης, Μανώλης Πιμπλάκης. Απόστολος Δεσποτάκης], Γιατί αγωνιζόμαστε. Τα ιδανικά μας, Η φωνή της αγωνιζόμενης Κρητικοπούλας: "Θα γίνουμε η φλόγα που θα κάψη καταχτητές και προδότες". Απ' όσα μας γράφουν οι Επονίτισσές μας, Ο ήλιος της ΕΠΟΝ είναι ήλιος δίχως κηλίδες, Δεν θα μας εξοντώσουν με την πείνα, Δολοφονούν, καίνε, ατιμάζουν, λεηλατούν. Η "Νέα Τάξη"

Σελ. 129
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/130.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

του Χίτλερ, Παλεύουν και νικούν, Λίγα από την δράση μας».

Βιβλιογραφία: Ανταίος ΑΙΙ σ. 521· Δασκαλάκης· Λιακόπουλος σ. 107· Παγκαλιάς, "Συμπλήρωμα"· Σημανδηράκη σ. 148· Φατσέα σ. 140· Φλάισερ σ. 40.

Γενικότερα για την ΠΟΕΝ καθώς και για την ΕΠΟΝ Κρήτης: Αντώνης Μπριλλάκης, "ΕΠΟΝ Κρήτης: Μια παράλληλη ιστορία", π. Αντί, αρ. φύλ. 13, σ. 28-30 (στο Αφιέρωμα στην ΕΠΟΝ)· Γιάννης Δ. Τσίβης, Χανιά. Κατοχή και Αντίσταση, Εκδ. Γνώση, Αθήνα 1985. Ο Αντώνης Μπριλλάκης (π. Αντί, αρ. φύλ. 13, σ. 29) γράφει για την ΠΟΕΝ και το έντυπό της: «Η διαφωτιστική δουλειά στη νεολαία, με πατριωτικό διαπαιδαγωγικό περιεχόμενο, με προσανατολισμό αγωνιστικό για οργάνωση και δράση κάθε πρόσφορης τότε μορφής, στηριγμένης στα άμεσα προβλήματα επιβίωσης της νεολαίας, αποτέλεσαν τους πρώτους στόχους της ΠΟΕΝ, του πολυγραφημένου κεντρικού οργάνου της "Ελεύθερα Νειάτα" [...] (Απρίλης 1943) [...] αποφασίστηκε η προσχώρηση σ' αυτήν [την ΕΠΟΝ] της ΠΟΕΝ, και η μετατροπή του κεντρικού της οργάνου "Ελεύθερα Νειάτα" σε όργανο της ΕΠΟΝ».

Αρχείο ΕΠΟΝ τχ 14, 15

Αρχείο EΡT τχ 1 (φωτοτυπία)

ΕΙΚΟΝΑ

27. Τίτλος του τχ 14 του αρ. *51

Σελ. 130
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/131.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

*52. Ελεύθερη Ελληνική Ψυχή

ΑΘΗΝΑ 1943

Υπότιτλος: Όργανον της Σπίθας

Mόττο: Κι' η ψυχή μου αναγαλλιάζει / γιατ' ο κόρφος καθεμιάς γλυκοβύζαστο ετοιμάζει / γάλα ανδρείας και λευτεριάς.

ΣΟΛΩΜΟΣ

Σαν τη σπίθα κρυμμένη στη στάχτη / εκρυβόταν για μας Λευτεριά / ήρθ' η μέρα πετιέται, ανάφτει / και ξεχύθη σε κάθε μεριά. ΔΗΜΟΤΙΚΟ

[Αθήνα]

Κυκλοφόρησαν 32 τχ από τις αρχές του 1943 [;] μέχρι τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Επισημάνθηκαν:

Έτος Β' αρ. φύλλου 28    Ιούνιος 1943

» » » » 30 Αύγουστος 1943

» » » » 32 Νοέμβριος 1943

Δεν μπόρεσα να εξακριβώσω πότε άρχισε η έκδοση ούτε αν συνεχίστηκε.

Αριθμός αντιτύπων: άγνωστος

Σχήμα: τχ 28-30 30x20 εκ. 4 σ. ανά τχ με αρίθ. δίστηλο

τχ 32 25x17,5 εκ. 4 σ. με αρίθ. τρίστηλο

Στο τχ 32 σ. 3 υπάρχει μια σημείωση μέσα σε πλαίσιο όπου αναφέρεται ότι η "Σπίθα" συμμετέχει στον ΕΣΑΣ. Μ' αυτό το κριτήριο εντάχθηκε και το όργανό της στα νεανικά έντυπα. Συγκεκριμένα στη σημείωση αναφέρεται: «"Εθνικός Σύνδεσμος Ανωτάτων Σχολών". Με τον τίτλο αυτό είχε συσταθή από αρκετούς ήδη μήνας μια επιτροπή για τον συντονισμό της δράσεως των φοιτητικών και σπουδαστικών τμημάτων των Εθνικών Οργανώσεων AE - ΕΔ - ΕΔΕΣ - ΕΕΜ - ΕΚΝ - ΙΤ - ΠEAN - PAN - ΣΕ - ΣΠΙΘΑ - Χ καθώς και διαφόρων ανεξαρτήτων Εθνικών Ομάδων Φοιτητών - Σπουδαστών». Η ύπαρξη του ΕΣΑΣ και η δράση του μας είναι γνωστή και από το έντυπό του: βλ. Μαχητής (ΕΣΑΣ, 1944) αρ. *240

Περιεχόμενα: τα άρθρα της εφημερίδας δεν ασχολούνται με νεανικά

Σελ. 131
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/132.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

ή φοιτητικά ζητήματα· η παραπάνω αναφορά στον ΕΣΑΣ είναι και η μοναδική. Τα θέματά τους είναι σχετικά με τον ανταρτοπόλεμο και με ειδήσεις του πολέμου.

ΙΑΠΜ

ΕΙΚΟΝΑ

28. Τίτλος του τχ 28 του αρ. *52

Σελ. 132
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/20/gif/133.gif&w=600&h=91510. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

53. Ελεύθερη Ζωή

ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΗΣ 1943-1944

Υπότιτλος: [Όργανο της ΕΠΟΝ Νομού Πέλλης]

Νομός Πέλλης

Κυκλοφόρησε άγνωστος αριθμός τχ στη διάρκεια Φεβρουαρίου 1943 - Φεβρουαρίου 1944, πολυγραφημένο.

Αριθμός αντιτύπων: 1000

Βιβλιογραφία: Ανταίος Β σ. 451 [από Έκθεση Παμμακεδονικού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ].

Λανθάνει

Σελ. 133
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Ελληνικός νεανικός τύπος (1941-1945)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 114
    10. Βαρών, Τύπος (1941-1945)

    "Είναι παραπολύ ευχάριστο το γεγονός, πως τον τελευταίο τούτο καιρό μια βαθιά πνευματική ζύμωση άρχισε να γίνεται στον Πειραιά. Και το σπουδαιότερο που όλη αυτή η κίνηση ξεκινάει από νέους λογοτέχνες με δυνατή αγάπη στα γράμματα και το αίσθημα της ευθύνης. Δυο τρία φιλολογικά περιοδικά και πολλά βιβλία (τα πιο πολλά με ποιήματα) φανερώθηκαν τους τελευταίους μήνες, [...] Θελήσαμε μέσα εδώ να περιλάβουμε τα πιο ξεχωριστά κομμάτια των νέων που γράφουν".

    Περιεχόμενα και συνεργάτες:

    (τχ 1) "Εκδότες, Δυό λόγια (πρόλογος)· I.A. Γαλέος, Η κούκλα (διήγημα)· Σ. Παναγιωτόπουλος, Στη θύμηση του αγαπητικού (ποίημα)· Μ. Ψαλτάκης, Στο δρόμο της νειότης (διήγημα)· Φ. Επιτροπόπουλος, Ανάσταση (ποίημα)· Φ. Επιτροπόπουλος, Ψυθιρισμοί (ποίημα)· Κ. Έλατος [= Κ. Θεοφάνους], Ο γυρισμός (διήγημα)· Κ. Σιμιτόπουλος, Στροφή (ποίημα)· Μ. Ματσάκης Μ' αγαπάς (ποίημα)· Κ. Νικηράτος, Ας πούμε (ποίημα)· Κ. Έλατος, Αγροτικό (ποίημα)· Γ. Βασιλειάδης, Τ' αθάνατο κρασί (ποίημα)· Δ. Γουλανδρής, Κάποιας φυγής ατέρμονης (ποίημα)· Κ. Αγγελόπουλος, De profundis (διήγημα)".

    (τχ 2) "Κ. Παλαμά, Απ' τα δεκατετράστιχα (ποίημα)· Π. Ταρωνίτης, Το τώρα δε με συγκινεί (ποίημα)· Γ. Εκμέτζογλου, Στον Παλαμά (ποίημα)· Σ. Παναγιωτόπουλος, Ειδώλια σε νύχτες (ποίημα)· Κ. Αγγελόπουλος, Ακριβώς στη σελίδα 12 (διήγημα)· Αγ. Μόσχος, Άνοιξη (ποίημα)· Αυγ. Δροσιά, Στο νεκρό μου πατέρα (ποίημα)· Κ. Έλατος, Το δώρο του φίλου (διήγημα)· Γ. Θεολόγος, Είν' τα γαλάζια μάτια-σου (ποίημα)· Π. Πρόγιας, Λουλούδια του χινόπωρου (ποίημα)· Θ. Καρδαλίνος, Θρήνοι (ποίημα)· Σ. Λεωνιδάκης, Σ' ένα φίλο (ποίημα)· Θρ. Παράσχης, τραγουδάκι (ποίημα)· Σ. Βαρβαρήγος, Τρίπτυχο (διήγημα)· Φ. Επιτροπόπουλος, Στο διάβα-σου (ποίημα)· Κ. Νικηράτος, Άλλοτε και τώρα (ποίημα)· Νίχα, Ανέκδοτα του λαού-μας (λαογραφικά)". Στην εσωτερική πλευρά του οπισθόφυλλου υπάρχει η αλληλογραφία