Error(s) found: '2'

+ Unable to change databases. Unknown database 'iaennew'.
+ Unable to perform the query SELECT * FROM keywords_description WHERE (language_id = ''). No database selected.
TEXT_VISIBLE_PAGES 107-126 TEXT_OF 982
TEXT_PREVIOUS_20
TEXT_CURRENT_PAGE
TEXT_NEXT_20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/107.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΙ. Τα σημάδια ζωής και ο αποχ<ορισμός τιον αδελφών

α: Πριν την αναχώρηση ορίζεται σημάδι ζωής' α1: το κυπαρίσσι που θα μαραθεί' α2: το μαχαίρι που θα σκουριάσει' α2: το δαχτυλίδι, που σφίγγει' α4: άλλο.

β: Ο ένας αδελφός φεύγει μόνος του, αφήνοντας πίσω το δίδυμο αδελφό του' β1: με ένα (ή δύο) από τα δίδυμα ζώα' β2: τα δύο αδέλφια φεύγουν μαζί, αλλά ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους· β3: ο καθένας παίρνει τα ζώα του.

ΙΙΙ. Η σωτηρία της βασιλοπούλας (βλ. AT 300)

α: Ο πρώτος αδελφός βρίσκει ένα σταυροδρόμι' α2: ένα παλάτι' α3: μια γριά που του λέει πως δεν έχουν νερό.

β: Η βασιλοπούλα προσφέρεται στο θεριό' β1.' με τα εφτά ή εννιά κεφάλια' β; που κρατούσε το νερό.

γ: Ο πρώτος αδελφός σκοτώνει το θεριό' γ1: παίρνει όλες του τις γλώσσες γ2: παίρνει τις γλώσσες και δίνει τη μία στη βασιλοπούλα' γ3: η βασιλοπούλα του δίνει ένα σημάδι αναγνώρισης.

IV. Ο ψεντικος ήρωας ξεσκεπάζεται και ο ήρωας παντρεύεται τη βασιλόπουλα

α: Ένας αράπης' α1: ένας γύφτος' α2: άλλος' α3: παίρνει τα κεφάλια του θεριού' α4: παίρνει τις γλώσσες του θεριού' α5: κλέβει τη γλώσσα του θεριού που είχε η βασιλοπούλα.

β: Παρουσιάζεται ως σωτήρας της βασιλοπούλας β1: ετοιμάζεται γάμος της βασιλοπούλας με τον ψεύτικο ήρωα.

γ: Ο πρώτος αδελφός πηγαίνει ή τον καλούν στο παλάτι, όπου ξεσκεπάζει τον ψεύτικο ήρωα' γ1: δείχνοντας τις γλώσσες· γ2: δείχνοντας τα σημεία αναγνώρισης' γ3: ο βασιλιάς διατάζει τον αδελφό και τον ψεύτικο ήρωα να παλέψουν γ4: ο πρώτος αδελφός νικάει' γ5: κερδίζει σε όλες τις δοκιμασίες που του επιβάλλουν γ6: ο ψεύτικος ήρωας θανατώνεται.

δ: Γίνεται ο γάμος του πρώτου αδελφού με τη βασιλοπούλα.

V. Το μαρμάρωμα

α: Ο πρώτος αδελφός πηγαίνει για κυνήγι' α1: παρακούει τις οδηγίες της βασιλοπούλας α2: άλλο.

β: Συναντά μια μάγισσα ή μια γριά που τον μαρμαρο'ινε1' β1: μαρμαρώνει το(α) ζώο(α) του' β2: τον μαρμαρώνει κάποιο άλλο πρόσωπο.

VI. Η αναζήτηση και η λύτρωση

α: Ο δεύτερος (ή κι ο τρίτος) αδελφός ξεκινά(ούν) να αναζητήσει(ουν) τον

TEXT_PAGE_SHORT107
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/108.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

πρώτο· α1: ειδοποιημένος από το σημάδι ζωής' α2: λόγω ομοιότητας, η βασιλοπούλα νομίζει ότι είναι ο άντρας της· α3: κοιμάται με τη γυναίκα του αδελφού του' α4: βάζει ένα σπαθί ανάμεσα τους' α5: της λέει ότι είναι κουρασμένος' α6: άλλο.

β: Ο δεύτερος αδελφός αναγκάζει τη μάγισσα να ξεμαρμαρώσει τον αδελφό του' β1: και τα υπόλοιπα θύματα· β2: τον βοηθούν τα ζώα του· β: έχει άλλη βοήθεια' β4: σκοτώνει τη μάγισσα.

γ: Τα σημάδια ζωής ξαναγίνονται φυσιολογικά.

δ: Τα αδέρφια χωρίζουν και φεύγουν ο καθένας σπίτι του' δ1: παίρνουν τη βασιλοπούλα και την πηγαίνουν στους γονείς τους' δ2: ζουν ευτυχισμένοι με τις γυναίκες τους' δ3: γυρίζουν μαζί σπίτι τους.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΙΙΠΕΙΡΟΣ

1. ΛΑ 303, 5, Θεσπρωτία, "Ο ψαράς και τα τρία βασιλόπουλα". Ι: α, β (το βασιλιά των ψαριών), γ4, δ (στη βασίλισσα που θα γεννήσει τρία παιδιά). ΙΙ: α, α4 (τρεις βρύσες), β. V'. β. VI'. α, αϊ και συναντά τη μάγισσα που τον μεταμορφώνει σε λιοντάρι για να φυλάει το μάρμαρο του αδερφού του.

2. ΛΑ 1260, (ΣΜ 90), 75-75, Κόνιτσα, "Τα τρία κυπαρίσσια". ΙΙ: α, α1. V'.

τα δύο αδέρφια πίνοντας από το ρακί που τους δίνει μια γριά μαρμαρώνονται. VI'. α (ο τρίτος), α1, β4 και ρίχνει τη χολή της σ' ένα καζάνι και μ' αυτό το ζωμό ανασταίνει τ' αδέρφια του.

3. ΛΑ 1295, (ΣΜ 125), 388-389, Ζαγόρια, "Το ταξίδι των τριών παιδιών". ΙΙ: α3 (αφήνουν στο δίστρατο τα δαχτυλίδια τους), β2 (τα δύο αδέρφια παίρνουν το δρόμο "που δε γυρνά" και μαρμαρώνουν). VI'. α (ο τρίτος, με τη βοήθεια τριών γριών, ταΐζει τα μελίσσια και τα λιοντάρια που τον βοηθούν να κάνει τα ζητήματα της Ωραίας του τόπου και με το αθάνατο νερό που της ζητάει ξεμαρμαρώνει τ' αδέρφια του).

4. ΛΑ 2032, 9, Δωδο^νη, "Η Πεντάμορφη". Τριανταεννιά αδέρφια παραβαίνουν την απαγόρευση και κοιμούνται σ' ένα λιβάδι. Ο μικρότερος που αγρυπνά σκοτώνει το δράκο και βγαίνουν από την κοιλιά του δύο κορίτσια. Τη δεύτερη νύχτα τα ίδια' βγαίνουν τριανταεννιά κορίτσια που τα αρραβωνιάζει με τ' αδέρφια του. V'. β2 (την τρίτη νύχτα έρχεται ένας τρίτος δράκος και τα

TEXT_PAGE_SHORT108
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/109.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

μαρμαρώνει όλα εκτός από το μικρότερο που τον στέλνει να του φέρει την Πεντάμορφη· με τη συμβουλή μιας μάγισσας πετυχαίνει). VI'. β (ζητά από το δράκο να ξεμαρμαρώσει τ' αδέρφια του για να του δώσει την Πεντάμορφη), β3 (με τη τρίχα που του έδωσε η μάγισσα μαρμαρώνει το δράκο). Γάμος των αδερφών με τις κοπέλες και του μικρότερου με την Πεντάμορφη.

5. Arch. f. Litter., 4, 105-107, "Der gerchmitterne Fisch". 7: α, β, γ, ξαναπιάνει το ψάρι, γ4, γ6, δ, δ1, δ2. //'. α, αϊ (αν γείρει το κυπαρίσσι), β. V'. β. VI'. α (ο δεύτερος), β, δ3.

6. Hahn 1, 22, 166, (Ρίο 60, Geldart 74), Νεγάδες Ζαγορίων, "Τα δυμάρικα". Ι: γ4, γ6, δ, δ1, 82. ΙΙ: α, α1. V: β. VI: α (ο δεύτερος), α1, β2 (το σκυλί), β4.

Με το αθάνατο νερό που έχει η γυναίκα του ζωντανεύει το παλικάρι.

7. Hahn 2, 22, 214, Ζαγόρια, άτιτλο. Ι: δ6 (δυο παιδιά και δύο σκυλιά γεννιούνται μ' ένα άστρο στο μέτωπο). Π', α, α4 (μάτωμα του σπαθιού), β2. VI: β (μαθαίνοντας από μια γριά που βρίσκεται η ζωή του μάγου Τιβ - τρία περιστέρια στην κοιλιά μιας αγριογούρουνας - ο αδερφός σκοτώνει τη γουρούνα και πριν σφάξει το τρίτο περιστέρι αναγκάζει το μάγο να ξεμαρμαρώσει τους ανθρώπους).

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

8. ΛΦ 379, 15-20, Ξυνονέρι Καρδίτσας, "Τα δύο αδέρφια". Ι: α, β, γ (το ψάρι του δίνει κάθε μέρα ένα τσουβάλι λίρες), γ3 (με τη συμβουλή της μάγισσας), γ4, γ6, δ, δ1, 82, 83. ΙΙ: β. ΙΙΙ: β, β2, γ. IV: δ. V: α2 (πηγαίνει στο μαρμαρωμένο δάσος), β. VI: α, β, β2. Η βασιλοπούλα σμίγει πάλι με τον πρώτο της άντρα.

9. ΛΦ 715, 90-95, Γοργογύριον Τρικάλων, "Τα αγκάθια του ψάρι". Ι: α3 (μια γυναίκα), β4 (μια γριούλα), γ4, δ (από τα αγκάθια του ψαριού), 81, δ2, δ3. ΙΙ: α, α1, β, β1. ΙΙΙ: α (παίρνει το δρόμο "όπου πας και δεν γυρνάς"), α3 (σκοτώνει τους σαράντα δράκους που κρατούν αιχμάλωτη τη γριά), β, β1, β2, γ, γ1, γ3. IV: α, β, β1, γ, γ6, δ. V: αϊ ( "να μην τρώγεις κανένα οπωρικό"), β2 (ένα περιστέρι). VI: α, α1, α3, α4, β.

10. ΛΦ 716, 9-17, Καρδίτσα, "Το χρυσό μήλο". Ι: α, β, γ, γ1, γ2, γ3 (το ψάρι του δίνει ένα χρυσό μήλο), γ5, δ (δύο παιδιά σαν τον Ήλιο και το Φεγγάρι), 81, 83. ΙΙ: α, α1, α2, β, β1. ΙΙΙ: β, β2, γ3 (η βασιλοπούλα του βάφει με αίμα το πουκάμισο και του δίνει ένα δαχτυλίδι). IV: α1, α4, β, γ (ο σκύλος πηγαίνει στη βασιλοπούλα το δαχτυλίδι της και ο βασιλιάς διατάζει να φέρουν τον αδελφό), γ2 (η βασιλοπούλα δείχνει το σημάδι που του είχε κάνει στην πλάτη), δ. V: α, α1, β. VI: α, α1, α2, α3, α4, β, β1 (ακολουθώντας τις οδηγίες της γριάς που τον φιλοξένησε), 81.

TEXT_PAGE_SHORT109
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/110.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

11. ΛΦ 901, 6-7, Καλαμπάκα, "Τα δύο αδέρφια". Γ. α3 (δύο αδέρφια), β, γ (και το ψάρι ευγνώμον χαρίζει στα δύο αδέρφια χρυσάφι). ΙΙ: α, α3 (η συκιά, αν βγάλει αίμα για χυμό), β2. Γάμος του πρώτου αδερφού. V'. β.

12. ΛΦ 1394, 12-23, Άγιοι Απόστολοι Τρικάλων, "Το χρυσόψαρο". Ι: γ4, δ, δ1, 82, 83. ΙΙ: α, α1, β. III: α3, β, β2, γ, γ1, γ3. IV: α, α4 (παίρνει τη μια γλώσσα), γ, γ1, γ2, δ. V: α, β. VI: α, β, β2, γ, δ3.

13. ΛΦ 1394, Μέγα Κεφαλόβρυσο Τρικάλων, "Το χρυσόψαρο". Ι: α, β, γ, γ1, γ3, γ4, γ6, δ, δ1, 82, δ3. ΙΙ: α, β, β1. ΙΙΙ: α3, β, β1, β2, γ, γ2, γ3. IV: α, α5, β, β1, γ, γ1, γ3, γ4, δ. V: α, α1, β, β1. VI: α, αϊ (φθάνει στο σπίτι της γριάς που τον οδηγεί στο παλάτι), α2, α3, α5, β, β2, γ, δ1.

ΘΡΑΚΗ

14. ΛΑ, 303, 1, Χατζηγύριον Κεσσάνης (σημ. Τουρκία), "Το ψαροπαίδι και η Γοργόνα του". Ι: α, β1 + β2 (δύο ψάρια, αφήνει το ένα), γ4, δ, δ1, δ3. ΙΙ: α, α1, β. ΙΙΙ: β, β1, γ (πβλ. AT 300). Παλεύει ύστερα με την Ωραία του Κόσμου και τη νικά με τη βοήθεια της Γοργόνας. IV: α, β, γ, γ1, δ. V: α (βλέπει στο βουνό ένα φέξο λαμπρό), β. VI : α, α1, α3, α4, β4 (ξεμαρμαρώνει τον αδερφό του μ' ένα χορτάρι). Ο μικρότερος παίρνει γυναίκα την Ωραία του Κόσμου.

15. θρακικά 16, 154-156, Ηράκλεια (σημ. Τουρκία), "Το βασιλόπουλο και τ' αθάνατο νερό". [AT 303 παραλλαγμένο]. Ι: δ5 (από τις ραχοκοκαλιές τριών ψαριών γεννιούνται τρία φυτά και τρία βασιλόπουλα). V: β (μια δράκαινα, κερδίζοντας τους στα χαρτιά, πνίγει τα δύο μεγαλύτερα αδέρφια). VI : β (ο μικρότερος την κερδίζει' δε λέγεται πώς), β4 (η δράκαινα σκάει από το κακό της). Ξαναζωντανεύει τ' αδέρφια του με το αθάνατο νερό και ελευθερώνει την κοπέλα που η δράκαινα κρατούσε αιχμάλωτη στον πύργο της.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

16. ΛΦ 1152, 1-3, Αρναία Χαλκιδικής, "Τα τρία βασιλόπουλα". Ενωμένο με το AT 301. Ι: α2, δ6 (ο βασιλιάς έχει τρία παιδιά). Στον κήπο υπάρχει μια μηλιά που κάνει χρυσά μήλα αλλά τα τρώει ένας δράκος. Τα δύο μεγαλύτερα αδέρφια δεν κατορθώνουν να τον σκοτώσουν, ο μικρότερος τα καταφέρνει. ΙΙ: α, α4 (κρύβουν τα δαχτυλίδια τους κάτω από μια πέτρα), β2 (τα τρία αδέρφια φεύγουν). V: Ο μικρότερος αδερφός ξεκινά να αναζητήσει τ' αδέρφια του. Βρίσκει ένα φίδι που τον προειδοποιεί ότι θα συναντήσει μια μάγισσα που θα τον μαρμαρώσει και του δίνει έναν καθρέφτη. Παλεύει με τη μάγισσα στο μαρμαρένιο αλώνι. Στο δρόμο του γυρισμού, βρίσκουν μια τρύπα βαθιά

TEXT_PAGE_SHORT110
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/111.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

στη γη. Κατεβαίνει ο μικρότερος και βρίσκει δύο κοπέλες, αιχμάλωτες του δράκου. Τις ανεβάζει στ' αδέρφια του που τις παίρνουν για γυναίκες αφήνοντας τον στην τρύπα να τον φάει ο δράκος. Όταν τ' αδέρφια επιστρέφουν χωρίς το μικρότερο, ο πατέρας τους πεθαίνει από τον καημό του.

17. ΛΦ 1152, 21-23, Αρναία Χαλκιδικής, "Η μάγισσα". Ι: α3 (ένας παππούς), β2, γ4, γ6, δ, δ1, 82, 83. ΙΙ: α, α1, β, β1. IV: δ. V: α2 (φεύγει για ταξίδι και βρίσκεται σ' ένα σταυροδρόμι όπου παίρνει το δρόμο "που πάει και δεν γυρίζει"), β. VI: α, α1, α2, α6 (δεν κοιμάται με τη γυναίκα του αδερφού του με τη δικαιολογία ότι πέθαναν οι γονείς του και έχει σαράντα μέρες πένθος), β, β2, β3 (ακολούθησε τις συμβουλές μιας γριάς), β4, γ. Βάζοντας τα σεντόνια της νύχτας του γάμου, μόνο ο άντρας της κάθεται στο κρεβάτι και η βασιλοπούλα τον αναγνωρίζει.

18. ΛΑ 1175, (ΣΜ 47-49), Θεσσαλονίκη, άτιτλο. Το βασιλόπουλο πηγαίνει στο γυάλινο πύργο να παντρευτεί την Όμορφη. V: β2 (ένας αράπης). Την ίδια τύχη έχει και ο δεύτερος αδερφός. VI: α (ο μικρότερος), β, β1. Ο μεγαλύτερος παντρεύεται την Όμορφη.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Νησιά Ανατολικού Αιγαίου

19. ΛΦ 978, 1-3, Λέσβος, "Το μαρμαρωμένο βασιλόπουλο". Ι: α3 (μια βασίλισσα), β4 (ένα γέρο), β5 (τρία μήλα), γ5 (τα μήλα), γ6, δ, δ1, 82. ΙΙ: α, α4 (βασιλικός που μαραίνεται), β, β1. ΙΙΙ: α3 (με τη συμβουλή της γριάς, το βασιλόπουλο παντρεύεται τη νοικοκυροπούλα με την άπλυτη σκάφη γιατί μόλις είχε ζυμώσει). V: α, α1, β. VI: α, α1, β, β4, γ, 81.

20. ΛΑ 302, 2, Λέσβος, "Η Γκιουζέλ-ντουνιά". 7: α, β (αντί για ψάρι, σκορπιό), 85. ΙΙ: β (να βρει την Γκιουζέλ-ντουνιά). ΙΙΙ: γ. IV: δ (πβλ. AT 300). V: α2 (ανοίγει ένα παράθυρο που έμενε πάντα κλειστό και ακούει μουσική), β. VI: α (από τους σαράντα δράκους μαθαίνει τη δύναμη της μάγισσας), α3, β4 (η μάγισσα χάνει τη δύναμη της - πβλ. AT 302). Βρίσκει τη Γκιουζέλ-ντουνιά που του δίνει το αθάνατο νερό για να ξεμαρμαρώσει τα θύματα της μάγισσας. Ο μεγάλος παντρεύεται τη Γκιουζέλ-ντουνιά και ο μικρός τη βασιλοπούλα.

21. Buchon, 274, (Legrand, 161, Misotakis, 140), Χίος, "Le petit rouget sorcier". Ενωμένο με AT 300.

22. Georgeakis-Pineau, 13, 84-89, Λέσβος, "Les quarante frères". 7: Ο μικρότερος από τους σαράντα γιους του βασιλιά γεννήθηκε την ίδια μέρα με το πουλάρι της φοράδας. ΙΙΙ: γ (με τη συμβουλή της μάγισσας ξεφεύγει του δράκου). VI: β (η μάγισσα ξεμαρμαρώνει τ' αδέρφια του και το σκύλο του), β4.

TEXT_PAGE_SHORT111
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/112.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β. Κρήτη

23. ΛΦ 718, 30-34, Κριτσά Μεραμβέλλου, "Ο ψαράςα1. Ι: α, β1, γ4 (έσταξε από μια στάλα αίμα του ψαριού στις τρεις γωνίες του σπιτιού και μια στη μέση), 84 (από τις τρεις στάλες γεννιούνται τρία παλικάρια και στη μέση φυτρώνει ένα κυπαρίσσι). ΙΙ: α, α1, β. ΙΙΙ: α3 (ο βασιλιάς κρύβει την κόρη του αλλά ο ήρωας με τη βοήθεια της γριάς βρίσκει την κρυψώνα). IV'. γ4 (η βασιλοπούλα του μαρτυράει πως να λύσει και τα άλλα δύο στοιχήματα: να την ξεχωρίσει ανάμεσα στις δώδεκα αδερφές της όταν θα φορούν τα ίδια ρούχα και όταν ο βασιλιάς τις μεταμορφώνει σε πάπιες), δ. V'. αϊ (πηγαίνει στην απαγορευμένη αποθήκη), β. VI'. α, α1, α2, α5. Η μάγισσα μαρμαρώνει το δεύτερο αδερφό. Επανάληψη α, α1, α2 με τον τρίτο αδερφό' στο δρόμο συναντά μια γυναίκα που του λέει πως να ελευθερώσει τ' αδέρφια του, β, β2, γ, δ.

γ. Κυκλάδες

24. ΛΑ 1387, 49, 377-396, Τήνος, "Ο ψαράς και το χρυσό ψάρι". Ι: α, β, γ, γ2 (πλουτίζει). Με συμβουλή της γειτόνισσας η γυναίκα του τρώει το ψάρι, δ, δ3. ΙΓ. α, α1, β και φθάνει στην πολιτεία της βασιλοπούλας που για να τη δουν τα παλικάρια πληρώνουν πολλά λεφτά' όταν τελειώνουν τα λεφτά του παιδιού, λιποθυμάει (ασαφής η πλοκή). VI'. α, α1 (ασαφές)' σώζονται και οι δύο και παντρεύονται.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

25. ΛΦ 124, 1-6, Κεφαλλονιά, "Η Σαρανταπλεξιδού". Ι: α3 (μια γυναίκα), δ4 (δύο αγόρια κι ένα κορίτσι). ΙΙ: β (αναζητώντας το πουλί "κόκκινη μηλιά"). ΙΙΙ: α (φτάνει σ' ένα τρίστρατο και διαλέγει το δρόμο που "πηγαίνει και δε γυρίζει"), α2. V'. β2 (μαρμαρώνει όταν γυρίσει να δει από που έρχεται η φωνή που άκουσε μπαίνοντας στο παλάτι). VI'. α (ο δεύτερος αδερφός). Επανάληψη V'. β2 και VI'. α (ξεκινάει να τους αναζητήσει η αδερφή τους' στο δρόμο συναντά και βοηθά μια γριά κι αυτή της λέει πως να σώσει τ' αδέρφια της), β (η αδερφή ξεμαρμαρώνει τ' αδέρφια της και λύνει τα μάγια της Σαρανταπλεξιδούς που την παντρεύεται ο μεγαλύτερος αδερφός).

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

26. ΛΑ 1191, (ΣΜ 21), 39-41, Αγριδέικα Αιγιαλείας και Πύργος Ηλείας, "Ο

1. Το παραμύθι αυτό συναντάται και στο Αμάρι, καθώς επίσης και στις Κυκλάδες, στη Μύκονο και στη θήρα.

TEXT_PAGE_SHORT112
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/113.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ψαράς". Ι: α, β (δύο ψάρια), γ, γ1 (τρία παιδιά, τρία κυπαρίσσια, τρεις βρύσες). ΙΙ: α, α4 (οι βρύσες στερεύουν), β (αναζητά το δράκο). ΙΙΙ: α3 (η γριά του λέει πως θα τον σκοτώσει όταν θα έχει περάσει τρεις τρύπες). V'. β (αφού πέρασε τις δύο πρώτες τρύπες, συναντά στην τρίτη μια γριά που του δίνει να πιάσει τη ρόκα της και τον μαρμαρώνει). VI'. α, αΓ η γριά μαρμαρώνει και το δεύτερο, β (ο τρίτος αδερφός μαρμαρώνει τη μάγισσα και ξεμαρμαρώνει τ' αδέρφια του και τους άλλους).

27. ΛΑ 1277, (ΣΜ 107), 147, Βυζίκιον Γορτυνίας, άτιτλο. ΙΙ: β και παντρεύεται τη κόρη του Χανιάτουρα. V'. β. Το ίδιο παθαίνει και ο δεύτερος αδερφός.

VI: β, β4.

28. ΛΑ 1277, (ΣΜ 139-141), Βεργουβίτσα Φελλόης Καλαβρύτων και Βυζίκιον Γορτυνίας, άτιτλο. Ι: α, β, γ (το ψάρι του δίνει καθημερινά μια σακούλα φλουριά), γ3, γ4, γ6, δ, δ1, δ2, δ3. ΙΙ: α, α1, β. ΙΙΙ: α3 (από τη γριά μαθαίνει για το λιοντάρι που φυλάει το νερό), β, γ (με τη βοήθεια των ζώων), γ1. IV: γ, γ1, δ (τη νύχτα, βάζει ένα σπαθί ανάμεσα τους). V: α2 (ακολουθεί το δρόμο του σκότους), β. VI: α, α1, α2, α4, β4 και ξεμαρμαρώνει τον αδερφό του με αθάνατο νερό. Η βασιλοπούλα μένει γυναίκα του πρώτου.

29. ΑΦ 876, 11-16, Αρκαδία, "Τα τρία βασιλόπουλα". Αρχή όπως το AT 550. Τρία αδέρφια ξεκινούν να γυρίσουν τον κόσμο και να φέρουν το καλύτερο δώρο στον πατέρα τους. ΙΙ: α, α4 (δαχτυλίδια κάτω από μια πέτρα), β2 (τα δύο αδέρφια παίρνουν το δρόμο "που πάει και γυρίζει" και ο τρίτος αυτόν "που πάει και δεν γυρίζει"). ΙΙΙ: "3 (ο μικρότερος αδερφός μαθαίνει από τη γριά ότι κάπου υπάρχει ένα πουλί που κελαηδάει πολύ ωραία· πηγαίνει και το πιάνει αλλά εκεί ζει ένας δράκος), β, γ, γ1 (ο δράκος έχει μια γλώσσα). IV'. α2 (τσομπάνηδες), β1, γ, γ1, δ. V: α1 (μπαίνει σ' ένα δωμάτιο κλειστό, βρίσκει ένα κήπο και σκοτώνει δυο-τρία πουλιά), β. VI'. α (το δεύτερο βασιλόπουλο πέρασε από το παλάτι), α2. Επανάληψη V: α1, β και VI: α (το μεγαλύτερο βασιλόπουλο), α2, β, β3 (μια πέρδικα του λέει πως να ξεμαρμαρώσει τ' αδέρφια του και να μαρμαρώσει τη γριά), δ1 (AT 550). Στο δρόμο του γυρισμού τυφλώνουν το μικρότερο αδερφό γιατί ζηλεύουν το δώρο του. Εκείνος πλένει τα μάτια του και ξαναβρίσκει το φως του, γυρίζει στον πατέρα του και του αποκαλύπτει την προδοσία των αδερφών του. Τα μεγαλύτερα αδέρφια διώχνονται από το βασίλειο και ο μικρότερος ζει ευτυχισμένος με τη γυναίκα του.

30. ΑΦ 876, 44-49, Μαντινεία, "Τα τρία βασιλόπουλα". Ενωμένο με AT 550A και AT 300. ΙΙ: α, α4 (αφήνουν στο τρίστρατο τα δαχτυλίδια τους). V: α, β. VI: α, α1, α2, β.

31. ΑΦ 1276, 10-18, Τρίκαλα Κορινθίας, "Ο βασιλιάς και ο δράκος". ΙΙΙ: β, β2, γ (ένας νέος πολύ δυνατός). IV: α1, α3 (κόβει το μοναδικό κεφάλι), β, γίνεται

TEXT_PAGE_SHORT113
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/114.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ο γάμος του γύφτου με τη βασιλοπούλα. Ο δρακοντοκτόνος συναντά και αναγνωρίζει το δίδυμο αδερφό του που διέταζε δεκατέσσερα θηρία. ΙΙ: β1 (ο αδερφός φεύγει με εφτά από τα θηρία). Συναντά τη βασιλοπούλα που τον θεωρεί σωτήρα της και τον παντρεύεται, αλλά εκείνος δε δέχεται να γίνει άντρας της κι όταν κοιμούνται βάζει ένα σπαθί ανάμεσα τους. V'. β2 (η μητέρα του γύφτου μαρμαρώνει το δρακοντοκτόνο). VI'. α, β (ο δίδυμος αδερφός βρίσκει το γύφτο και τον απειλεί με τα θηρία του για να εξαναγκάσει τη μάνα του να ξεμαγέψει τον αδερφό του. Τ' αδέρφια πηγαίνουν στη βασιλοπούλα που παντρεύεται τον πραγματικό σωτήρα της.

32. ΛΦ 1620, 64-65, Ηλεία, άτιτλο. Ι: Ο δράκος προκαλεί τη γέννηση των τριών αγοριών και πουλαριών αλλά ζητά για αντάλλαγμα να του δώσουν ένα παιδί. Το δίνει στη δούλα να το σφάξει αλλά εκείνη το λυπάται και το αφήνει να φύγει. Στο δρόμο, το παιδί βρίσκει ένα παλάτι με τρία κορίτσια και παντρεύεται το πρώτο. V'. α, β (παίζει χαρτιά και χάνει). Την ίδια τύχη έχει και ο δεύτερος. VI'. β, β3 (με τη συμβουλή μιας γριάς), δ2, δ3.

33. ΣΠ 37, 13-15, Βεργουβίτσα Φελλόης Καλαβρύτων, "Το χρυσό ψάρι". Ι: α, β, γ, γ2, γ3, γ4, δ, δ1, δ3 (όλα από τρία). ΙΙ: α, α1, β (για να φέρει την Πεντάμορφη που τη φύλαγε η Λάμια). VI'. α, αϊ (τα δύο πρώτα αδέρφια χάνονται), β4 (ο μικρότερος σκοτώνει τη Λάμια και ζωντανεύει τ' αδέρφια του).

34. Ταρσούλη, 135-141, Κορώνη Πυλίας, "Τα τρία κυπαρισσάκια". Ι: α, γ4· το ψάρι λέει στον ψαρά να βράσει το ζουμί του και να το ρίξει στα τρία αγκωνάρια του σπιτιού, δ (3 αγόρια), δ3 (3 κυπαρίσσια). ΙΙ: α, α1, β. V'. α2 (κλέβει το χρυσό κλειδί και μπαίνει στην απαγορευμένη κάμαρα), β. VI'. α (ο δεύτερος αδελφός), αϊ και έχει την ίδια τύχη με τον πρώτο, β.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

35. ΛΑ 1256, (ΣΜ 86), 73-75, Κατούνα, Βόνιτσα και Ξηρόμερον Ακαρνανίας, "Τα τρία κυπαρίσσια". Ι: α, β (όχι χρυσό), γ· το ψάρι του χαρίζει τρία ψάρια που κόβοντας τα γεμίζει χρυσάφι. Από το φάγωμα του ψαριού γεννιούνται τρία παιδιά και από το ζουμί του τρία κυπαρίσσια. Ατελές.

36. ΛΑ 1273, (ΣΜ 103), 57-58, Δόμβραινα Βοιωτίας, "40 αδέρφια". Σαράντα αδέρφια ξεκινούν να ελευθερώσουν την αδερφή τους που την άρπαξε ο Αράπης. V'. β2 (ο Αράπης, γιατί δεν έφαγαν όλα τα ψωμιά του φούρνου). VI'. β (ο μικρότερος), β3 (τρώει όλα τα ψωμιά), β4 (τον Αράπη). Παίρνουν την αδερφή τους και γυρνούν σπίτι τους.

37. ΛΑ 1273, (ΣΜ 103), 75-76, Δόμβραινα Βοιωτίας, "40 αδέρφια στο χορό". Όμοιο με το προηγούμενο.

TEXT_PAGE_SHORT114
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/115.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

38. ΛΦ 681, 15-19, Δρυμών Αιτωλίας, άτιτλο. Ι: α2, β3, β5, γ5, γ6, δ, δ1, S2 (όλα από τρία). ΙΙ: β, β1. ΙΙΙ: α2 (όπου ζουν τρεις κοπέλες). IV'. δ (με τη μεγαλύτερη). V'. α1, β (μια γριά), β1. VI'. α, και επανάληψη ΙΙΙ: α2' ο δεύτερος αδερφός παντρεύεται τη δεύτερη κοπέλα, V'. α1, β, β1. VI'. α (ο τρίτος αδερφός) και επανάληψη ΙΙΙ: α2 παντρεύεται την τρίτη κοπέλα, V'. α1, β, δ2, 83.

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

α. Μικρά Ασία

39. ΛΦ 1009, 6-12, "Η μαρμαρωμένη πολιτεία". ΙΙ: α, α1, β (τρία αδέρφια). ΙΙΙ: γ (πβλ. AT 300), γ1. IV: δ. V: α2 (μπαίνει στο απαγορευμένο δωμάτιο και βγαίνει σε μαρμαρωμένη πολιτεία), β. VI'. α (ο δεύτερος αδερφός έχει την ίδια τύχη), β, β1. Ο δεύτερος αδερφός παντρεύεται με την κόρη του μαρμαρωμένου βασιλιά και ο τρίτος γυρνάει στο σπίτι του.

β. Πόντος

40. Αρχ. Πόντου ΙΑ', 1, 83-90, Οινόη, άτιτλο. Ι: γ5 (ένας δερβίσης), δ. Ο δερβίσης παίρνει το παιδί που του είχαν τάξει. Ακολουθώντας τις οδηγίες μιας γριάς, το παιδί σκοτώνει το δερβίση. Πίνοντας νερό από μια βρύση, αποκτά τεράστια δύναμη (πβλ. AT 314), νικά τους εχθρούς του βασιλιά και παντρεύεται τη βασιλοπούλα. V'. α2 (πηγαίνει στο απαγορευμένο βουνό, παλεύει με τον αράπη και γίνεται σκλάβος του). VI'. α, β3. Με τη βοήθεια της γριάς βοηθού του νικά τον Αράπη που την τελευταία στιγμή ξεμαγεύεται και ξαναγίνεται κοπέλα. Την παντρεύεται.

γ. Καππαδοκία

41. ΛΑ 303, 6, Σαντζάκιον Καισαρείας, "Η βασιλίς". Μόνο η εισαγωγή. /'. α2, β4 (το Χριστό), β5, γ'5, γ6, δ, δ1, δ2. ΙΙ: α, α4 (φυτεύουν στον κήπο μια τριανταφυλλιά). Ατελές.

42. BCH, 158, Φάρασα, "Η Κουλπερίτσα". Όπως παρακάτω, Dawkins MG in

ΑΜ. ΙΓ. α, α4 (τριαντάφυλλο), β. Παντρεύεται τη βασιλοπούλα. V'. α (χτυπά ένα πουλί, αυτό πέφτει στη λίμνη και εμφανίζεται η Νεράιδα της λίμνης που κερδίζει στα ζάρια το λαγωνικό του, το άλογο του κι αυτόν τον ίδιο. VI'. α, α1 (τα ίδια με το δεύτερο αδερφό), β (κερδίζει πίσω τ' αδέρφια του και παίρνει τη Νεράιδα).

43. Dawkins MG in ΑΜ, 489-491, Φάρασα, "Η Ντιλμπέρτσα". 7: γ5 (του ντερβίση), γ6, δ, δ1, δ2. ΙΙ: α, α4 (τριαντάφυλλο), β. Παντρεύεται τη βασιλοπούλα. V'. α (χτυπά ένα πουλί, αυτό πέφτει στη λίμνη και εμφανίζεται η

TEXT_PAGE_SHORT115
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/116.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Νεράιδα της λίμνης που κερδίζει στα ζάρια το λαγωνικό του, το άλογο του κι αυτόν τον ίδιο). VI'. α, αϊ (τα ίδια με το δεύτερο αδερφό), β (κερδίζει πίσω τ' αδέρφια του και παίρνει τη Νεράιδα γυναίκα).

ΚΥΠΡΟΣ

44. ΛΦ 113, 1-8, Λάρνακα, "Το μαγικό μήλο". Ι: α2, β4 (ένα γέρο), β5, γ5, γ6, δ, δ1, 82, 83. 11: α, α1, β, β1. ΙΙΙ: γ (πβλ. AT 300, Π: α). IV: δ. V: α2

(ανοίγει το απαγορευμένο παράθυρο, ακολουθεί τη λάμψη και έρχεται στη μαρμαρωμένη πολιτεία), β, β1. VI'. α, α1, α2, β, β1, β2, β4, δ.

ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ

45. Taibbi-Car., 26, 152-161, Rocca Forte Καλαβρίας. Ι: α, β, γ (ο ψαράς πλουτίζει), γ3, γ4, γ6, δ (τον Πέτρο και τον Γιάννη), 81, δ2' από τα κόκαλα που έριξαν στον κήπο φυτρώνουν δύο σπαθιά. ΙΙ: α, α4 (αν ματώσει το σπαθί που χώνουν στο δέντρο), β2. ΙΙΙ: γ (ο Πέτρος υπόσχεται στη βασιλοπούλα να γυρίσει να την παντρευτεί). V'. α (ο Γιάννης), β. VI'. α, α2 (η γυναίκα του Γιάννη), α3, α4. Ατελές.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Ο παραμυθιακός αυτός τύπος μελετήθηκε από τον Kurt Ranke παράλληλα με το παραμύθι του δρακοντοκτόνου ήρωα (AT 300). Στις δυτικοευρωπαϊκές παραλλαγές υπάρχει συχνότατα συμφυρμός μεταξύ των δύο τύπων, η ιστορία, δηλαδή, των διδύμων αδελφών εμπεριέχει το επεισόδιο της δρακοντοκτονίας, και κάποτε μάλιστα και ολόκληρο τον AT 300. Στο ελληνικό corpus ο συμφυρμός αυτός είναι μάλλον σπάνιος.

Το αρχικό επεισόδιο είναι αυτό που σημαδεύει τον τύπο και καθορίζει την πλοκή του. Ένας άτεκνος ψαράς ψαρεύει ένα χρυσό ψάρι και το αφήνει ελεύθερο. Εκείνο από ευγνωμοσύνη τον συμβουλεύει να το κόψει σε κομμάτια και να δώσει ένα στη γυναίκα του, ένα στη φοράδα του, ένα στη σκύλα του να φάνε και το υπόλοιπο

Κ Ranke, "Die zwei Brüder ", ό.π.

TEXT_PAGE_SHORT116
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/117.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

να το θάψει στον κήπο. Ο ψαράς ακολουθεί τις οδηγίες του ψαριού και όλες οι θηλυκές του σπιτιού του μένουν έγκυες. Οι εγκυμοσύνες αυτές καταλήγουν επιτυχώς σε δίδυμες γεννήσεις, και στον κήπο του σπιτού φυτρώνουν δύο δέντρα. Αργότερα, ο πρώτος από τα δύο δίδυμα θα φύγει μόνος του, ή μαζί με τα ζώα του, σε αναζήτηση μιας Πεντάμορφης ή της τύχης του, αφού ορίσει ένα σημάδι ζωής (το δέντρο που θα μαραθεί, ένα μαχαίρι που θα σκουριάσει, ένα δαχτυλίδι που θα σφίξει). Η πρώτη περιπέτεια του ήρωα είναι η σωτηρία της βασιλοπούλας από το δράκο (όπου και ο συμφυρμός με το AT 300). Μετά το γάμο του όμως δεν ησυχάζει. Φεύγει για έναν τόπο αγύριστο, γεμάτο μυστήριο, όπου συναντά μια μάγισσα που τον νικά με δόλο και τον μαρμαρώνει. Συχνά η μάγισσα κρατάει αιχμάλωτη μια Πεντάμορφη. Πίσω στο σπίτι, ο δίδυμος αδελφός βλέπει το σημάδι ζωής του πρώτου να μεταβάλλεται, αντιλαμβάνεται ότι κάτι κακό συμβαίνει και ξεκινά να βρει το χαμένο αδελφό του. Έτσι φτάνει στη χώρα που είχε παντρευτεί. Όλοι τον περνούν για το δίδυμο αδελφό του, ακόμη και η ίδια του η γυναίκα, με την οποία και θα κοιμηθεί στο ίδιο κρεβάτι, βάζοντας ωστόσο ανάμεσα τους το σπαθί του. Στη συνέχεια της αναζήτησης θα συναντήσει και αυτός τη μάγισσα, θα την αναγκάσει να ξεμαρμαρώσει τον αδελφό του και, ενδεχομένως, θα ελευθερώσει και την Πεντάμορφη την οποία και θα παντρευτεί.

Ο Ranke, όταν κάνει την ανάλυση του παραμυθιακού τύπου AT 770 (The Nan who Saw the World), αναφέρεται και στις παραλλαγές του AT 303 που αναφέρονται στο δρακοντοκτόνο ήρωα. Ανασυνθέτει την παραπάνω τυπική μορφή των διδύμων αδερφών, όπου, κατά κανόνα, έχουμε στη σειρά τα γνωστά μοτίβα της δρακοντοκτονίας, του ψεύτικου ήρωα, των κομμένων γλωσσών του θηρίου, του γάμου με τη βασιλοπούλα.

Στη συνέχεια, προσπαθεί να καταλήξει σε κάποια συμπεράσματα σχετικά με την ιστορία των δύο κατεξοχήν επικών παραμυθιών (AT 300 και AT 303). Πιστεύει ότι η ιστορία της δρακοντοκτονίας είναι προγενέστερη, και ότι συνεπώς η ιστορία των διδύμων αδελφών, ως συνολική οργάνωση μιας σειράς μυθικών μοτίβων, είναι εμβόλιμη στον αρχικό μύθο.

Τα μοτίβα αυτά είναι πανάρχαια. Για παράδειγμα, η θαυμάσια γέννηση, αποτέλεσμα της βρώσης μαγικού καρπού, το σημάδι της ζωής (που υπάρχει ήδη από τον 13ο αιώνα π. Χ. στο αιγυπτιακό παραμύθι "Τα Δύο αδέρφια", όπου, μόλις πεθαίνει ο πρώτος αδερφός, ο ζύθος αναβράζει), το μαρμάρωμα του ήρωα από τη μάγισσα, υπάρχουν από την αρχαιότητα και απαντούν σε διάφορους πολιτισμούς. Ακόμα και το μοτίβο της ζήλειας μεταξύ των δύο αδερφών, εξαιτίας της Πεντάμορφης που κοιμάται και με το δεύτερο αδερφό νομίζοντας ότι είναι ο πρώτος, συναντάται ήδη στον Basile (Ι, αρ. 7 και αρ. 9), δηλαδή από το 1634-1636. Εκεί, ο ξεμαρμαρωμένος αδερφός μαθαίνει ότι ο σωτήρας του κοιμήθηκε με τη γυναίκα του και τον σκοτώνει. Ύστερα μετανιώνει και τον ανασταίνει με τον ίδιο τρόπο που είχε χρησιμοποιήσει ο αδερφός του για να τον ξεμαρμαρώσει. Το τελευταίο αυτό μοτίβο έχει πλατιά γεωγραφική διάδοση, δε συναντάται όμως στην Ελλάδα.

TEXT_PAGE_SHORT117
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/118.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Ο Ranke αναφέρεται επίσης στον Hartland που συσχετίζει, τα πανάρχαια αυτά μοτίβα με το μυθικό κύκλο του Περσέα (σωτηρία της Ανδρομέδας από το θηρίο, μαρμάρωμα των θυμάτων της Μέδουσας) και υποστηρίζει ότι το λα'ικό παραμύθι προϋπήρχε του μύθου και ότι ο μύθος του Περσέα αποτελεί απλώς μια ελλιπή αφήγηση των κυριότερων επεισοδίων μιας παλαιότερης λαϊκής αφήγησης. Τα επιχειρήματα που προτείνει ο Ranke, με βάση την "αρχική μορφή" του παραμυθιού, συνηγορούν για τον εντοπισμό της κοιτίδας του AT 303 στη Δυτική Ευρώπη, και μάλιστα στη Γαλλία, διότι οι γαλλικές παραλλαγές είναι πλησιέστερες προς τον τύπο που κατασκεύασε. Εξάλλου, σε σχέση με τις παραλλαγές που απαντούν στην Ευρώπη και αλλού, η γεωγραφική διάδοση του παραμυθιακού αυτού τύπου, εξηγείται καλύτερα, αν, στο σχήμα του Ranke, το κέντρο γέννησης του μύθου βρίσκεται στη Γαλλία.

Ωστόσο, είναι δύσκολο να καθοριστεί επακριβώς πότε οργανώθηκε η υπάρχουσα αφηγηματική δομή του παραμυθιού. Ασαφής παραμένει επίσης η πορεία της γεωγραφικής του διάδοσης καθώς και της διάδοσης των μοτίβων του. Ωστόσο, οι μεγάλοι καυγάδες της χρυσής εποχής της ιστορικο-γεωγραφικής μεθόδου για τη μελέτη των παραμυθιών ανήκουν πια στο παρελθόν . Αντίθετα με τον Ranke, άλλοι μελετητές επιμένουν στην ανατολική προέλευση της διήγησης αυτής, και στη διάδοση της από την αρχαία Αίγυπτο, διαμέσου της Συρίας και της Μικράς Ασίας προς την Κωνταντινούπολη απ' όπου, μετά την πτώση της τον 15ο αιώνα, πέρασε προς την Ιταλία και την υπόλοιπη Ευρώπη.

Το παραμύθι Τα Δύο αδέρφια είναι διαδεδομένο σε όλη την Ευρώπη με συχνότητα ακόμη μεγαλύτερη από ότι ο Δρακοντοκτόνος ήρωας. Σε λογοτεχνική μορφή εμφανίζεται τον 14ο αιώνα στην ισλανδική Bjarka saga, και τον 17ο στον Basile. Συχνά βρίσκεται σε συμφυρμό με άλλους παραμυθιακούς τύπους, όπως με τον AT 302 όπου υπεισέρχεται το μοτίβο της εξωτερικής ψυχής ή με τον AT 550 ως εισαγωγή

2. Ε. S Hartland, The Legend of Perseus .., ό.π., τ. Ι, σ. 146 κ.ε.

3. Το ιστορικό αυτής της διαμάχης αναλύει κριτικά ο Ranke, στο άρθρο του "Die zwei Brüder", Enzyklopadie des Märchens, τ. 2, σ. 911-919. Οι ειδικοί της ιστορικογεωγραφικής μεθόδου προτείνουν πολλές διαφορετικές κοιτίδες για τη γέννηση του AT 303: την Αίγυπτο (με Τα Δυο αδέρφια), τη Μεσόγειο (με το μύθο του Περσέα), τη Βόρεια Ευρώπη (με τις μυθολογίες Edda και Saga του Sigmung), την Ινδία (προτείνει ο Cosquin), τη Δυτική Ευρώπη (προτείνει ο Ranke). Ο Μέγας αντιτίθεται στη θεωρία του Ranke και αντί για τη Δυτική Ευρώπη προτείνει την Ανατολική Μεσόγειο. Μαζί του συμφωνούν οι W Hierse και W Liungnian, που πιστεύουν ότι από την Ελλάδα πρέπει να περάσουμε στο Βυζάντιο, δηλαδή στην ευρύτερη περιφέρεια που αποτελούσαν οι λαοί της νοτιοανατολικής Ευρώπης' εκεί, κατά την άποψη τους το παραμύθι Τα Δυο αδέρφια έλαβε την οριστική του μορφή.

4. Βλ. για παράδειγμα το παραμύθι αρ. 3 στη συλλογή της Κ. Μουσαίου-Μπουγιούκου, Παραμύθια τον Λιβισιού και της Μάκρης..., ό.π., καθώς και τα σχόλια που κάνει πάνω σ' αυτό ο Μ. Α. Μερακλής.

TEXT_PAGE_SHORT118
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/119.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

όπου τα αδέλφια ξεκινούν να φέρουν σε πέρας μια παραγγελία του πατέρα τους (το καλύτερο δώρο). Συμφύρεται επίσης με τον AT 554 (Τα ευγνώμονα ζώα), όταν ο ήρωας βοηθάει κάποια ζώα να μοιραστούν δίκαια το φαγητό τους κι εκείνα τον βοηθούν να καταφέρει με επιτυχία τα ζητήματα που του θέτει η Πεντάμορφη.

TEXT_PAGE_SHORT119
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/120.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT120
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/121.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 304

TEXT_PAGE_SHORT121
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/122.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT122
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/123.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ  AT 304

Ο κυνηγός

AT: The Hunier

Delarue-Tenèze: Le chasseur adroit

Grimm No 3: Der gelernte Jäger

Ο Σαραντάρης

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας βασιλιάς που 'χε σαράντα παιδιά. Το τελευταίο απ' αυτά τα παιδιά το λέγαν Σαραντάρη. Αυτό το παιδί είχε μεγάλη δύναμη· με το μικρό του δάχτυλο μπορούσε να γκρεμίσει ένα μεγάλο κάστρο. Επειδή ο βασιλιάς δεν ήθελε τα παιδιά του να έρθουν σε επαφή με το λαό και να πάρουν όλες τις κακίες του, γι' αυτό τα έκλεισε σ' ένα σιδερένιο δωμάτιο του παλατιού κι εκεί τους έδινε κι έτρωγαν. Μια Λαμπρή, επειδή το καλούσε η ημέρα, τους έδωσε κι ήπιαν πολύ κρασί. Τα παιδιά τότε μέθυσαν κι ο Σαραντάρης ο εξυπνότερος κι ο δυνατότερος απ' όλους άνοιξε τη σιδερένια πόρτα κι όλα τα παιδιά βγήκαν στους διαδρόμους του παλατιού. Αμέσως ο βασιλιάς πήγε ο ίδιος να τα συμάσει, αλλά δε μπόρεσε. Τα παιδιά είχαν σκορπιστεί στις κάμαρες του παλατιού. Σε μια κάμαρη του παλατιού ο βασιλιάς δεν ήθελε να πάνε τα παιδιά του, στην πιο κορφυνή' την είχε γεμάτη χρυσάφι κι είχε εκεί μέσα μια ζωγραφιά που παρίστανε σαράντα κοπέλες, σαράντα νεράιδες. Μα τα παιδιά είχαν πάει κιόλας. Μόλις είδαν τις νεράιδες ζουρλάθηκαν, τόσο ήταν όμορφες. Κι αποφάσισαν αμέσως να ξεκινήσουν για να πάνε να τις βρουν. Ο πατέρας τους ο βασιλιάς έκαμε τα χίλια δύο για να τα καταφέρει να μην ξεκινήσουν, γιατί τις σαράντα κοπέλες τις φύλαγε ένας μεγάλος δράκος. Τα βασιλόπουλα όμως ήθελαν να πάνε να τις βρουν και να τις φέρουν στο παλάτι. Όταν ο βασιλιάς είδε κι απόειδε, τότε άρχισε να τα συμβουλεύει. "Ο δρόμος που θα πάρετε, αφού φτάσετε στην άκρη της χώρας μας, θα τον δείτε να γίνεται δύο. Ένας να πηγαίνει δεξιά κι ένας αριστερά. Εσείς θα πάρετε το δεξιό κι όχι τον αριστερό. Αν τυχόν και πάρετε τον αριστερό θα πάτε και θα βρείτε μια βρύση που στην άκρη της είναι ένα μεγάλο, θεόρατο πλατάνι. Εκεί δε θα καθήσετε. Πιο πέρα θα βρείτε ένα αρχοντικό χάνι με στρωμένα τραπέζια, φαγητά, κρασιά κι ό,τι θέλει η ψυχή σας, έτοιμα κρεβάτια για ύπνο κι άλλα πολλά. Εκεί δε θα 'ναι χαντζής, ούτε κανένας υπηρέτης. Σ' αυτό το χάνι εσείς ούτε θα φάτε ούτε θα

TEXT_PAGE_SHORT123
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/124.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

κοιμηθείτε". Κανένα όμως από τα παιδιά δεν άκουγε τι έλεγε ο πατέρας τους, μονάχα ο Σαραντάρης τα 'βάζε στο νου του.

Την άλλη μέρα το πρωί ξεκίνησαν όλα καβάλα στ' άλογα τους, μπροστά πήγαινε ο πρώτος, ύστερα ο δεύτερος, όλοι με τη σειρά τους και τελευταίος ο Σαραντάρης. Πήγαν, πήγαν, βρήκαν το δρόμο που χώριζε. Αντί όμως να πάρουν το δεξιό, πήραν τον αριστερό. Συνεχίζοντας τον αριστερό δρόμο βρήκαν τη βρύση με το πλατάνι. Ο Σαραντάρης από μακριά που είδε κατάλαβε ότι εκεί ήταν η βρύση με το πλατάνι' αλλά όσο να φωνάξει να μη σταθούν, ο πρώτος, όπως είχε φτάσει, ξεπέζεψε κιόλας. Αφού έφαγαν κι ήπιαν νερό απ' τη βρύση, ξάπλωσαν στον ίσκιο του πλατανιού να ξαποστάσουν. Ο Σαραντάρης ούτε ψωμί έφαγε ούτε νερό από τη βρύση ήπιε. Δεν ξάπλωσε να ξαποστάσει παρά έφερνε γύρω γύρω απ' τα αδέλφια του και πρόσεχε και τ' άλογα που βοσκούσαν κει παρέκει. Σε λίγο και τα τριάντα εννιά παιδιά κοιμούνταν βαθιά, τους είχε αποκοιμήσει το νερό της βρύσης. Καμιά φορά βλέπει ο Σαραντάρης το κακό στοιχειό να βγαίνει μέσα από το κεφαλόβρυσο. Αμέσως ρίχτηκε απάνω του και γερός όπως ήταν το έπιασε από το λαιμό και το 'πνίξε. Του έκοψε τη γλώσσα και την έβαλε στην τσέπη του. Την ίδια στιγμή ξύπνησαν και τα αδέλφια του. Αφού τους είπε πως βγήκε το κακό στοιχειό και πως το σκότωσε, αμέσως συνέχισαν το δρόμο τους.

Καμιά φορά έφτασαν και σ' εκείνη τη λάκκα με το αρχοντικό χάνι. Τραπέζια στρωμένα με φαγητά, κρασιά και του πουλιού το γάλα ήταν εκεί μέσα. Κρεβάτια έτοιμα για ύπνο, μόνο που δεν ήταν ούτε χαντζής, ούτε κανένας άλλος υπηρέτης. Όσο να πει ο Σαραντάρης που ερχόταν τελευταίος, οι πρώτοι είχαν ξεπεζέψει και ρίχτηκαν με τα μούτρα στο φαΐ και στο ποτί. Σε λίγο όλοι εκτός απ' τον Σαραντάρη κοιμόνταν βαθιά στα πουπουλένια κρεβάτια του χανιού. Τότε βλέπει ο Σαραντάρης ν' ανασηκώνεται από λίγο, λίγο ένα μέρος από το πάτωμα κι από μια κρυφή γκλαβανή να βγαίνει ένας τρομερός δράκος. Αμέσως ρίχτηκε απάνω του. Πάλεψαν πολλή ώρα γιατί ήταν και ο ένας και ο άλλος δυνατός και δεν έπεφτε κανένας. Καμιά φορά κατάφερε ο Σαραντάρης να δώσει μια δυνατή σπαθιά στην πλάτη του δράκου. Ούρλιαξε ο δράκος από τον πόνο και γύρισε να χωθεί πάλι στην γκλαβανή. Τον πήρε όμως από κοντά κι ο Σαραντάρης. Μόλις όμως κατέβηκε στην γκλαβανή, τον έχασε το δράκο. Τότε βρέθηκε σε κάτι χρυσαφένιες κάμαρες. Έλαμπαν όλα σαν τον ήλιο εκεί μέσα. Από τη μια κάμαρη στην άλλη βρέθηκε σε μια μεγάλη. Κοιτάζει, τι να δει! Σαράντα κοπέλες, σαράντα νεράιδες. Ήταν εκείνες που είχαν δει στη ζωγραφιά. Άλλη κένταγε, άλλη έραβε, άλλη ύφαινε στον αργαλειό. Σταματήσαν αμέσως μόλις είδαν έναν ξένο. Τότε πάει η μικρότερη, η Σαραντάρισσα, που ήταν και μάγισσα, και τον ρώτησε ποιος είναι και από που ήρθε. Τότε ο Σαραντάρης έκατσε και τα είπε όλα με την αράδα και τις παρακάλεσε να του δείξουν την κάμαρη που 'χε κρυφτεί ο δράκος. Η Σαραντάρισσα του έδειξε την κάμαρη και του είπε, αν δει το δράκο με τα μάτια κλεισμένα, θα σημαίνει ότι είναι ξύπνιος, αν τα 'χει ανοιχτά, κοιμάται. Μπήκε μέσα στην κάμαρη του Δράκου ο Σαραντάρης και τον βρήκε να βογγάει. Αμέσως ρίχτηκε επάνω του και τον

TEXT_PAGE_SHORT124
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/125.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

έπιασε από το λαιμό. "Άφησε με", του 'πε ο Δράκος, "και θα σου δώσω ό,τι θελήσεις". "Να μου δώσεις τις κοπέλες", του είπε ο Σαραντάρης. "θα στις δώσω", του λέει ο Δράκος, "αν μου φέρεις το αθάνατο νερό να ρίξω στην πληγή μου για να γιάνει". Βγήκε ο Σαραντάρης έξω σκεφτικός και στεναχωρημένος. Πάει αμέσως στη Σαραντάρισσα και της το λέει. "Μονάχα τ' άλογο του δράκου", του λέγει εκείνη, "ξέρει το δρόμο για τ' αθάνατο νερό". Μια αυτού και πάει στο σταύλο που ήταν το άλογο. "Μπορείς", λέγει ο Σαραντάρης στ' άλογο, "να με πας να πάρω το αθάνατο νερό;" "Αν μου δώσεις πρώτα σαράντα χούφτες και σαράντα γκιούμια νερό σε πηγαίνω αμέσως", του 'πε τ' άλογο. Αμέσως ο Σαραντάρης έδωκε την ταγή και το νερό και ύστερα από λίγο καβαλίκεψε και ξεκίνησαν.

Τ' άλογο δεν περπατούσε, έφευγε φωτιά. Καμιά φορά έφτασαν στο μέρος, που ήταν το αθάνατο νερό. Έπρεπε όμως να περάσουν ένα χάος σαράντα μέτρα. "Κρατήσου καλά", είπε τ' άλογο, "γιατί θα πηδήξω αυτό το χάος' δρόμος δεν υπάρχει". Το θηρίο που φύλαγε το αθάνατο νερό, μόλις ένιωσε να πλησιάζει καβαλάρης, ανασηκώθηκε έτοιμο για να τον αρπάξει1 αλλά την ίδια στιγμή το άλογο είχε φτάσει εκεί και με μια σπαθιά ο Σαραντάρης του πήρε το κεφάλι, του έκοψε τη γλώσσα και πήρε το δρόμο του γυρισμού. Περνώντας όμως δε βρήκε πουθενά χάνι. Πέρα σε μια λάκκα βοσκούσαν τ' άλογα τους και τ' αδέλφια του, ξαπλωμένα δω και κει, κοιμούνταν βαθιά σαν πεθαμένοι. Έψαξε ώρες και στον πάτο βρήκε μια τρύπα μέσα στη γη. Χωρίς να διστάσει χώθηκε μέσα, βρέθηκε και πάλι στο υπόγειο παλάτι του δράκου. Πήγε και με το αθάνατο νερό του ράντισε την πληγή κι έγινε αμέσως καλά. Κατάβρεξε και τ' αδέλφια του και ξύπνησαν και κείνα. Τότε ο δράκος του 'δώσε τα σαράντα κορίτσια και ξεκίνησαν να φύγουν. Ο καθένας από τα αδέλφια του θα 'παίρνε κι από μια γυναίκα, ο πρώτος την πρώτη, ο δεύτερος τη δεύτερη και με τη σειρά ο Σαραντάρης τη Σαραντάρισσα. Ο μεγαλύτερος όμως αδελφός είδε ότι η Σαραντάρισσα ήταν η ομορφότερη απ' όλες και ήθελε να πάρει αυτή γυναίκα κι ο Σαραντάρης την πρώτη. Η Σαραντάρισσα το κατάλαβε, σα μάγισσα που ήταν, και κρυφά είπε στον Σαραντάρη: "Ο μεγαλύτερος αδελφός σου θέλει να πάρει εμένα γυναίκα και επειδή εγώ ανήκω σε σένα, θα φροντίσει να χαθείς, θα βρούμε στο δρόμο ένα πηγάδι, με τρόπο θα σε ρίξει μέσα και συ θα πας στον κάτω κόσμο, θα βγεις όμως. Βγαίνοντας θα φροντίσεις να λάβω εγώ τούτο το καρύδι που χει μέσα του τρεις φορεσιές! τον ουρανό με τ' άστρα, την άνοιξη με τα λουλούδια και τη θάλασσα με τα κύματα. Έτσι θα καταλάβω ότι βγήκες απ' τον άλλο κόσμο και θα σε καρτερώ". Και του 'δωκε εκείνη τη στιγμή το μαγικό καρύδι.

Μπήκαν καβάλα τα βασιλόπουλα στ' άλογα τους και πήραν το δρόμο του γυρισμού. Στο δρόμο βρήκαν ένα πηγάδι. Σταμάτησαν να φάνε ψωμί. Δίψασαν όμως τρώγοντας κι ο μεγαλύτερος αποφάσισε να κατεβεί ο Σαραντάρης να γεμίσει τα γκιούμια νερό. Τον έδεσαν κι εκείνος κατέβηκε. Πρώτα γέμισε τα γκιούμια και τ' ανέβαζε απάνω ο μεγαλύτερος. Ξανάριξε το σχοινί για να δεθεί και ν' ανεβάσει τον Σαραντάρη. Αλλά, μόλις τον έφερε ως τη μέση, αφήνει το σχοινί για να πέσει κάτω

TEXT_PAGE_SHORT125
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/126.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ο αδελφός του και να σκοτωθεί και να του μείνει αυτού η Σαραντάρισσα. Φώναξαν τάχα τ' άλλα αδέλφια ύστερα από το κακό, αλλά τι να έκαναν; Πίστεψαν ότι ο Σαραντάρης σκοτώθηκε και συνέχισαν το δρόμο τους. Ο Σαραντάρης όμως πέφτοντας μέσα στο πηγάδι έπεσε ψηλά σε τρία κριάρια. Το μεγαλύτερο απ' αυτά τον κράτησε στο κορμί του και απαλά τον κατέβασε στον κάτω κόσμο, τον άφησε στη σκεπή του σπιτιού μιας γριούλας. Κατέβηκε από πάνω και μπήκε μέσα. Η γριά του 'δώσε να φάει και του είπε ότι αυτή θα φύγει, θα πάει να πάρει νερό για σαράντα μέρες' γιατί το νερό το κρατάει ένα κακό στοιχειό και μια φορά στις σαράντα μέρες το αφήνει, αφού πρώτα του δώσουν να φάει έναν άνθρωπο' "αυτόν", του είπε, τον άνθρωπο τον βγάζουμε με κλήρο κι ο κλήρος τώρα τελευταία έπεσε στη βασιλοπούλα". Έφυγε η γριά και σε λίγο πήγε και το βασιλόπουλο εκεί. Είχε πει όμως στη γριά να μη μαρτυρήσει τίποτα γι' αυτόν σε κανένα. Όλος ο κόσμος είχε μαζευτεί εκεί και μπροστά στην τρύπα στέκονταν η βασιλοπούλα καρτερώντας να βγει το στοιχειό να τη φάει και ν' αφήσει το νερό. Πήγε τότε κοντά της ο Σαραντάρης και της είπε κρυφά ότι αυτός θα τη σώσει, γιατί θα σκοτώσει το στοιχειό. Την παρακάλεσε όμως να τον αφήσει λίγο να κοιμηθεί στην ποδιά της γιατί είχε μέρες άυπνος και να τον ξυπνήσει όταν δει το στοιχειό να βγαίνει.

Ύστερα από κάμποση ώρα άρχισε να βγαίνει μέσα από τη σπηλιά του το στοιχειό. Μόλις το είδε η βασιλοπούλα ταράχτηκε τόσο που ξέχασε να ξυπνήσει τον Σαραντάρη. Δάκρυσε, κι ένα δάκρυ της έπεσε στο μάγουλο του νιου που κοιμόταν και τον ξύπνησε. Αμέσως ο Σαραντάρης ρίχτηκε απάνω στο στοιχειό κι ύστερα από σκληρό αγώνα το σκότωσε. Το στοιχειό είχε τρεις γλώσσες' του 'κόψε τη μεσαία και την έβαλε στην τσέπη του. Μέσα στην ταραχή, που έγινε απ' το λαό για το σκοτωμό του στοιχειού και τη σωτηρία της βασιλοπούλας, κατάφερε ο Σαραντάρης να φύγει κρυφά και να γυρίσει πάλι στο σπίτι της γριάς. Της είπε δε και πάλι να μη μαρτυρήσει σε κανέναν ότι βρίσκεται εκεί και ότι αυτός σκότωσε το θηρίο.

Ο βασιλιάς του κάτω κόσμου χάρηκε πάρα πολύ που γλίτωσε η κόρη του, αλλά στεναχωρέθηκε που δε μπόρεσε να βρει ποιος ήταν αυτός που σκότωσε το στοιχειό και τη γλίτωσε. Έβαλε ντελάληδες να φωνάζουν πως πρέπει να παρουσιαστεί εκείνος που σκότωσε το στοιχειό να πάρει τη βασιλοπούλα γυναίκα του και να γίνει βασιλιάς. Τότε ένας γύφτος πήγε κι έκοψε κρυφά τις άλλες δύο γλώσσες του στοιχειού και παρουσιάστηκε στο βασιλιά λέγοντας ότι αυτός γλίτωσε τη βασιλοπούλα και έδειξε τις γλώσσες του στοιχειού. Η βασιλοπούλα όμως, όταν τον είδε, είπε ότι δεν ήταν αυτός κι ο βασιλιάς διέταξε να τον κρεμάσουν. Τότε ο βασιλιάς έκαμε ένα μεγάλο τραπέζι στο λαό και διέταξε να πάνε όλοι από κάθε σπίτι, να μη μείνει κανένας. Όταν έγινε το τραπέζι, πέρασε η βασιλοπούλα και κοίταξε να δει μη γνωρίσει το νέο που την έσωσε' τίποτε όμως. Σε κάθε τραπέζι ο βασιλιάς είχε βάλει κι έναν άνθρωπο του να παρακολουθεί. Στο τραπέζι του βασιλιά είχε πάει κι η γριά. Εκεί που έτρωγε, παίρνει με τρόπο ένα ψαχνό κομμάτι κρέας και το κρύβει στον κόρφο της για τον Σαραντάρη. Την είδε όμως ο άνθρωπος του

TEXT_PAGE_SHORT126
    TEXT_SEARCH_FORM
    TEXT_SEARCH_IN_BOOK
    TEXT_SEARCH_RESULTS
      TEXT_BOOK_LIST
        34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

        ΙΙ. Τα σημάδια ζωής και ο αποχ<ορισμός τιον αδελφών

        α: Πριν την αναχώρηση ορίζεται σημάδι ζωής' α1: το κυπαρίσσι που θα μαραθεί' α2: το μαχαίρι που θα σκουριάσει' α2: το δαχτυλίδι, που σφίγγει' α4: άλλο.

        β: Ο ένας αδελφός φεύγει μόνος του, αφήνοντας πίσω το δίδυμο αδελφό του' β1: με ένα (ή δύο) από τα δίδυμα ζώα' β2: τα δύο αδέλφια φεύγουν μαζί, αλλά ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους· β3: ο καθένας παίρνει τα ζώα του.

        ΙΙΙ. Η σωτηρία της βασιλοπούλας (βλ. AT 300)

        α: Ο πρώτος αδελφός βρίσκει ένα σταυροδρόμι' α2: ένα παλάτι' α3: μια γριά που του λέει πως δεν έχουν νερό.

        β: Η βασιλοπούλα προσφέρεται στο θεριό' β1.' με τα εφτά ή εννιά κεφάλια' β; που κρατούσε το νερό.

        γ: Ο πρώτος αδελφός σκοτώνει το θεριό' γ1: παίρνει όλες του τις γλώσσες γ2: παίρνει τις γλώσσες και δίνει τη μία στη βασιλοπούλα' γ3: η βασιλοπούλα του δίνει ένα σημάδι αναγνώρισης.

        IV. Ο ψεντικος ήρωας ξεσκεπάζεται και ο ήρωας παντρεύεται τη βασιλόπουλα

        α: Ένας αράπης' α1: ένας γύφτος' α2: άλλος' α3: παίρνει τα κεφάλια του θεριού' α4: παίρνει τις γλώσσες του θεριού' α5: κλέβει τη γλώσσα του θεριού που είχε η βασιλοπούλα.

        β: Παρουσιάζεται ως σωτήρας της βασιλοπούλας β1: ετοιμάζεται γάμος της βασιλοπούλας με τον ψεύτικο ήρωα.

        γ: Ο πρώτος αδελφός πηγαίνει ή τον καλούν στο παλάτι, όπου ξεσκεπάζει τον ψεύτικο ήρωα' γ1: δείχνοντας τις γλώσσες· γ2: δείχνοντας τα σημεία αναγνώρισης' γ3: ο βασιλιάς διατάζει τον αδελφό και τον ψεύτικο ήρωα να παλέψουν γ4: ο πρώτος αδελφός νικάει' γ5: κερδίζει σε όλες τις δοκιμασίες που του επιβάλλουν γ6: ο ψεύτικος ήρωας θανατώνεται.

        δ: Γίνεται ο γάμος του πρώτου αδελφού με τη βασιλοπούλα.

        V. Το μαρμάρωμα

        α: Ο πρώτος αδελφός πηγαίνει για κυνήγι' α1: παρακούει τις οδηγίες της βασιλοπούλας α2: άλλο.

        β: Συναντά μια μάγισσα ή μια γριά που τον μαρμαρο'ινε1' β1: μαρμαρώνει το(α) ζώο(α) του' β2: τον μαρμαρώνει κάποιο άλλο πρόσωπο.

        VI. Η αναζήτηση και η λύτρωση

        α: Ο δεύτερος (ή κι ο τρίτος) αδελφός ξεκινά(ούν) να αναζητήσει(ουν) τον