Συγγραφέας:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Τίτλος:Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:34
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1999
 
Σελίδες:975
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Ελληνικά παραμύθια-Κατάλογος
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί τον τρίτο τόμο του Καταλόγου των Ελληνικών Παραμυθιών του Γ. Α. Μέγα. Υπενθυμίζουμε ότι από το Αρχείο του Γεωργίου Α. Μέγα έχουν ήδη δημοσιευτεί δύο τόμοι. Ο πρώτος, που είναι και ο μόνος που πρόλαβε να δημοσιεύσει ο ίδιος ο συντάκτης του καταλόγου, περιέχει τους Μύθους Ζώων (AT 1-299) . Ο δεύτερος (δημοσίευμα του ΙΑΕΝ αρ. 23), που αποτελεί στην ουσία μία πρόταση επεξεργασίας του καταλόγου του Μέγα, περιλαμβάνει τους παραμυθιακούς τύπους AT 700-749 που αντιπροσωπεύουν το τελευταίο μέρος των Μαγικών Παραμυθιών. Ο παρών τρίτος τόμος περιέχει, πάντα σε αναφορά με τη διεθνή κατάταξη των Aarne-Thompson , τις ελληνικές παραλλαγές των παραμυθιακών τύπων AT 300-499, τύπων που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος από αυτά που ονομάζουμε Μαγικά Παραμύθια (AT 300-749).
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 24.63 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 11-30 από: 982
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/11.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

του Λαογραφικού Αρχείου (ΛΑ) της Ακαδημίας Αθηνών. Όσες παραλλαγές δεν εντάσσονται σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες, παρουσιάζονται με βάση την περίληψη των δελτίων του Αρχείου Μέγα. Ιδιαίτερη ωστόσο περίπτωση αποτέλεσαν οι παραμυθιακοί τύποι AT 300, AT 301A και AT 301B (κύκλος του Δρακοντοκτόνου Ήρωα) των οποίων τα δελτία δε βρίσκονται πλέον στο Αρχείο Μέγα, και για την ανάλυση των οποίων στηριχτήκαμε αποκλειστικά στη δημοσιευμένη διατριβή του Μηνά Αλ. Αλεξιάδη , όπου παρουσιάζονται ανελλιπώς όλες οι καταγραμμένες από τον Μέγα παραλλαγές. Ιδιαίτερη είναι επίσης η περίπτωση του καταλόγου παραλλαγών του AT 425 (Έρως και Ψυχή), για την παρουσίαση του οποίου διατηρήσαμε κατ' εξαίρεση το σύστημα ταξινόμησης και ανάλυσης που χρησιμοποιεί ο Μέγας στη μονογραφία του Das Märchen von Amor und Psyché και που στηρίζεται στη μέθοδο του J. Ο. Swahn .

Η μέθοδος της επεξεργασίας και παρουσίασης κατά το πρότυπο του γαλλικού καταλόγου των Delarue-Tenèze , ήδη δεδομένη και δοκιμασμένη από τον προηγούμενο τόμο, αποτέλεσε τον κοινό γνώμονα της εργασίας μας. Για την ευκολία των αναγνωστών θα επαναλάβουμε και εδώ τα βασικά σημεία της. Ο κάθε παραμυθιακός τύπος εμφανίζεται καταρχήν με τον αριθμό του Διεθνούς Καταλόγου κατά Aarne-Thompson (AT) και τον ελληνικό τίτλο του παραμυθιού (που μπορεί να μην είναι ίδιος μ' αυτόν του Διεθνούς Καταλόγου). Ακολουθούν ο τίτλος του Διεθνούς Καταλόγου κατά AT, ο γαλλικός τίτλος κατά Delarue-Tenèze, ο γερμανικός τίτλος κατά Grimm, ο ιταλικός κατά Basile ή άλλος τίτλος (κατά περίπτωση). Στη συνέχεια, παρουσιάζουμε μία πλήρη και χαρακτηριστική παραλλαγή του παραμυθιού για να μπορέσει ο αναγνώστης να αναγνωρίσει ή να γνωρίσει το παραμύθι για το οποίο γίνεται λόγος, και να έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την κωδικοποίηση των επεισοδίων και των μοτίβων της συνθετικής παραλλαγής.

6. Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης, Οι ελληνικές παραλλαγές για το δρακοντοκτόνο ήρωα (AT 300, 301Α, 301Β). Παραμυθιολογική Μελέτη, διδακτορική διατριβή, Ιωάννινα 1982.

7 G A Megas, Das Märchen von Amor und Psyché in der Griechische Volksubeilieferung, Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών, τ. 30, Γραφείον Δημοσιευμάτων της Ακαδημίας Αθηνών, Αθήναι 1971.

8. J Ô Swahn, The Taie of Cupid and Psyché (Aarne-Thompson 425 and 428), CWK Gleerup, Lund 1955

9 Ρ Delarue - M L Tenèze, Le conte populaiie français, Maisonneuve et Larose, Paris 1957-1985, 4 τόμοι. Ο α' τόμος (AT 300-366) υπογράφεται από τον Paul Delarue, ο β' τόμος (AT 400-750) από τον Paul Delarue και τη συνεργάτιδα του Marie-Louise Tenèze, η οποία και ολοκλήρωσε, μετά το θάνατο του, το έργο αυτό με τους γ' και δ' τόμο.

10. Με λατινικά γράμματα μετά τον αριθμό (π.χ. AT 301A, AT 301B) δηλώνονται οι αποσχίδες-υπότυποι (subtypes) ενός τύπου. Ο αστερίσκος μετά τον αριθμό ταξινόμησης (π.χ. AT 460B*) δηλώνει ουσιώδη διαφορά από το διεθνή τύπο που φέρει τον αριθμό αυτό. Ο αστερίσκος πριν τον αριθμό ταξινόμησης (π.χ. AT *411) δηλώνει ελληνικό οικότυπο (διηγήσεις που δεν περιέχονται στο Διεθνή Κατάλογο, και για τις οποίες οι Aarne-Thompson έχουν αφήσει κενά στην αρίθμηση).

Σελ. 11
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/12.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Στις περιπτώσεις που το παραμύθι αναπτύσσει δύο διαφορετικές αφηγηματικές τάσεις, παρουσιάζουμε και μία δεύτερη παραλλαγή.

Ακολουθεί ανάλυση του παραμυθιού στα στοιχεία τα οποία το απαρτίζουν, την οποία ονομάζουμε συνθετική παραλλαγή και η οποία περιλαμβάνει την παράθεση των επεισοδίων, των μοτίβων και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που συμμετέχουν στη συγκρότηση του συνόλου των παραλλαγών ενός παραμυθιακού τύπου. Χωρίζουμε δηλαδή το παραμύθι σε τρία ή τέσσερα επεισόδια, τα οποία αριθμούνται με ρωμαϊκό αριθμό και φέρουν έναν ενδεικτικό τίτλο (π.χ. Ι: Γέννηση τον ήρωα).

Τα μοτίβα ή τα στοιχεία που απαρτίζουν κάθε επεισόδιο σε όλες τις παραλλαγές που διαθέτουμε, παρατίθενται καταρχήν με συντακτική σειρά, ούτως ώστε να γίνεται κατανοητή η ροή της αφήγησης και η συνέχεια των γεγονότων, αλλά και συγχρόνως να καταδεικνύονται παραδειγματικά όλες οι δυνατότητες συγκρότησης της πλοκής. Τα μοτίβα ή τα στοιχεία σηματοδοτούνται με ένα μικρό ελληνικό γράμμα που ακολουθείται, όταν χρειάζεται, από έναν αραβικό αριθμό. Το γράμμα αλλάζει όταν ολοκληρώνεται μία εικόνα ή μία σκηνή. Για παράδειγμα: ΙΙ: Η μοίρα της βασιλοπούλας. α! στη βάφτιση της βασιλοπούλας οι γονείς καλούν α1: όλες τις Μοίρες' α2: όλες τις μάγισσες' α3: εκτός από μία.' α4: την πιο γριά ' α5'. γιατί την ξεχνούν α6: γιατί δεν έχουν δέκατο τρίτο χρυσό σερβίτσιο, β: οι καλεσμένες μοιραίνουν το κοριτσάκι με όλα τα καλά' β1: αλλά πριν τελειώσουν όλες... κλπ.

Αυτή η φάση της ανάλυσης, που προϋποθέτει την ανάγνωση όλων των παραλλαγών, είναι και η πιο σημαντική. Από αυτήν εξαρτάται και η παρουσίαση της κάθε παραλλαγής που κωδικοποιείται στη συνέχεια με βάση τη συνθετική παραλλαγή. Όσο πιο λεπτομερής είναι η συνθετική παραλλαγή, τόσο πιο σύντομη και εύκολη είναι η επιμέρους παρουσίαση της κάθε παραλλαγής. Σε αυτό ακριβώς το διάβημα έγκειται η δυνατότητα ανάδειξης του εκφραστικού πλούτου της προφορικής παράδοσης. Ένας μεγάλος αριθμός παραλλαγών παρουσιάζεται "εμπλουτισμένος" σε σχέση με τη συνθετική παραλλαγή, με λέξεις ή φράσεις που μεταφέρουν κάποιες ιδιαιτερότητες της αφήγησης.

Οι παραλλαγές παρουσιάζονται κατά γεωγραφικές περιοχές σε αλφαβητική σειρά, σύμφωνα με τη γεωγραφική κατανομή του Μέγα . Μέσα στις ενότητες

11. Σημ. επιμ : βλ Γ. Α. Μέγα, Το ελληνικό παραμύθι, Μύθοι ζώων..., ό.π , σ xxiv-xxxiii. Όπως προεισαγωγικά δηλώνει ο Μέγας, "το διάγραμμα της εν τω χωρώ του Ελληνισμού κατανομής της ύλης του Καταλόγου είχεν αρχήθεν υποδειχθεί εις εμέ υπό του διδασκάλου μου Ν. Γ Πολίτου" και η γεωγραφική του κατανομή περιλαμβάνει και τις "μέχρι του 1923 υπό γηγενούς ελληνικού πληθυσμού κατοικούμενες χώρες της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Καππαδοκίας, της Ανατολικής και Βορείου Θράκης", ακολουθεί, δηλαδή, το χάρτη πριν τη συνθήκη της Λωζανης. Σημειώνει επίσης ότι "συμβαίνει μερικά από τα τοπωνύμια διά διαφόρους λόγους να μην ανευρίσκωνται εις τους εν χρήσει σήμερον Καταλόγους των νομών". Έτσι αιτιολογείται το γεγονός ότι οι παραλλαγές που προέρχονται από την Κωνσταντινούπολη π.χ. καταλογογραφούνται

Σελ. 12
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/13.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

των περιοχών η κατάταξη γίνεται ως εξής: αρχεία (αλφαβητικά και κατά αύξοντα αριθμό χειρογράφου), περιοδικά (αλφαβητικά), βιβλία (αλφαβητικά κατά συγγραφείς).

Η παρουσίαση του κάθε παραμυθιακού τύπου συμπληρώνεται με Σημειώσεις σχετικά με την παγκόσμια εξάπλωση του, την παρουσία του στην έντεχνη λογοτεχνία και στην έρευνα, αλλά κυρίως σχετικά με τις ιδιαιτερότητες του στην ελληνική προφορική παράδοση. Για τα παραμύθια που υπάρχουν ήδη μονογραφίες η άρθρα, τα σχόλια μπορεί να είναι πιο εκτενή. Στις Σημειώσεις περιλαμβάνονται και οι βιβλιογραφικές αναφορές, ελληνικές και ξένες, που θα προσανατολίσουν τον ενδιαφερόμενο αναγνώστη προς μία ειδικότερη ερευνητική κατεύθυνση.

Ο τόμος αυτός, του οποίου το μέγεθος είναι πλέον απαγορευτικό, δεν περιλαμβάνει τη γενική βιβλιογραφία που ο Μέγας συνέταξε στον πρώτο τόμο {Μύθοι Ζώων), αλλά μόνο τον κατάλογο των έργων που χρησιμοποιήθηκαν ως πηγές. Η πλήρης και ενημερωμένη βιβλιογραφία ετοιμάζεται για τον τέταρτο τόμο αυτής της έκδοσης.

Μια τέτοιου είδους συλλογική δουλειά ενέχει ορισμένους κινδύνους κυρίως ως προς την ομοιογένεια του συνολικού αποτελέσματος. Η κάθε μία από τις συνεργάτιδες του τόμου αυτού επεξεργάστηκε τους παραμυθιακούς τύπους που ανέλαβε στη βάση μιας κοινής μεθόδου, είναι σίγουρο ωστόσο ότι το έργο της κάθε μιας σφραγίστηκε από την προσωπική της αντίληψη και το ενδιαφέρον της για το υλικό αυτό.

Η Μαρία-Χριστίνα Αναστασιάδη, της οποίας η διατριβή πραγματεύεται το θέμα της Απομνημόνευσης των παραμυθιών κατά τη διδασκαλία ξένων γλωσσών, ασχολήθηκε κυρίως στον τόμο αυτό με τα παραμύθια Τα Δίδυμα (AT 303) και Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται (AT 461), με την οξυδέρκεια του ανθρώπου που χρησιμοποιεί τα παραμύθια καθημερινά για τη διδασκαλία μιας ξένης γλώσσας. Είναι καθηγήτρια γαλλικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ίσως η μόνη ανάμεσα μας που γνωρίζει την πρακτική συμβολή του Καταλόγου σε κάποιον άλλον τομέα της γνώσης.

Η Ελένη Γκόνη γεννήθηκε το 1959 στην Αθήνα. Απόφοιτος της Σχολής Μωραΐτη και πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης - Τμήμα Βυζαντινών και Νεολληνικών Σπουδών, έκανε τη μεταπτυχιακή της εργασία, με τίτλο Μνήμη και λήθη στα ελληνικά δημοτικά τραγούδια, με υπεύθυνη διδάσκουσα τη Νόρα Σκουτέρη-Διδασκάλου, στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. Παρουσιάζει στον τόμο μας τον παραμυθιακό

στη γεωγραφική περιοχή της Θράκης. Στον παρόντα τόμο, στους καταλόγους παραλλαγών, όταν πρόκειται για τοπωνύμια που ο Μέγας καταλογογραφεί στη Θράκη ή στην Ήπειρο, επιλέξαμε να σημειώσουμε σε παρένθεση το κράτος (Τουρκία, Βουλγαρία, Αλβανία) στο οποίο ανήκει σήμερα ο χώρος προέλευσης της παραλλαγής.

Σελ. 13
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/14.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τύπο // κόρη βοηθός στη φυγή του ήρωα (AT 313A και C), που έχει ως κύρια θέματα τη μαγική φυγή και τη λησμονημένη νύφη, και προτείνει μια νέα συγκροτημένη κατάταξη των ελληνικών του παραλλαγών.

Η Δέσποινα Δαμιανού σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία και Γαλλική γλώσσα και λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η διατριβή της είχε ως θέμα τη λαϊκή αντίληψη για τη γυναικεία ομορφιά μέσα από το παραμύθι. Έκανε επιτόπια έρευνα στη Χίο για το παραμύθι και τους τύπους κοινωνικής συγκρότησης. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΠΤΔΕ). Έχει δημοσιεύσει τα Παραμυθία της Χίου και επιστημονικά άρθρα σε ελληνικά περιοδικά και υπηρετεί στη Μέση Εκπαίδευση. Στον τόμο μας ασχολήθηκε, μεταξύ άλλων, με το Δαφνοκούκουτσο (AT 407Α), με τα δύσκολα παραμύθια γύρω από το θάνατο και τον Άδη, όπως Ο Χάρος και οι τρεις αρρώστιες (AT 332) και Το Ταξίδι στο θεό για την αναζήτηση αμοιβής (AT 460A).

Η Μαριάνθη Καπλάνογλου διδάσκει Λαογραφία και «Πολιτισμικές σχέσεις στον ευρύτερο ελληνικό και βαλκανικό χώρο» στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστήμιου Αιγαίου. Έκανε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στην EHESS στο Παρίσι με ειδικότητα στην Ιστορία και τον Πολιτισμό. Εκπόνησε διδακτορική διατριβή με την επίβλεψη του καθηγητή Μ. Γ. Μερακλή στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Δημοσίευσε το βιβλίο Ελληνική Λαϊκή Παράδοση. Τα παραμυθία στα περιοδικά για παιδιά και νέους 1836-1922, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, καθώς και μελέτες σε ελληνικά και ξενόγλωσσα περιοδικά. Στον τόμο μας ασχολήθηκε, μεταξύ άλλων, με το παραμύθι Το καλό και το κακό κορίτσι (AT 480), για το οποίο χρειάστηκε να γίνει ανακατάταξη των υπαρχόντων σχημάτων και να κατασκευασθούν υπότυποι για την ταξινόμηση των ελληνικών παραλλαγών. Έτσι ο Κατάλογος συμβάλλει και στη διεθνή τυπολογία.

Η Εμμανουέλα Κατρινάκη γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές (DEA) στο τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας της EHESS στο Παρίσι, με θέμα Mariage et cannibalisme, le contre-type AT 311 dans la tradition orale grecque. Εκπονεί, στην ίδια σχολή, διδακτορική διατριβή με θέμα τα παραμύθια, ως υπότροφος του ΙΚΥ. Η εξαιρετική ευαισθησία και επιμέλεια της Κατρινάκη φαίνεται στην ανακατάταξη και στο σχολιασμό που μας δίνει για το παραμύθι της Στρίγκλας (ΑΤ'315Α). Αναδιοργάνωσε επίσης τον κύκλο των παραμυθιών που το πλατύ κοινό γνωρίζει ως Κοντορεβνθονλη (AT 327Α, Β, C και AT 328) με μια νέα κατάταξη των υπαρχόντων συνόλων.

Η Αθηνά Πεγκλίδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1972. Σπούδασε Ψυχολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Κοινωνική Ανθρωπολογία στην EHESS στο Παρίσι και στο εθνολογικό ντοκυμαντέρ στα πανεπιστήμια Paris I-Sorbonne και Paris X-Nanterre. Η διδακτορική της διατριβή αφορά την κοινωνική κατασκευή της ψυχικής ασθένειας.

Σελ. 14
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/15.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Στον τόμο μας ταξινόμησε το Μαθητευόμενο Μάγο (AT 325) και. παρουσιάζει τον επικό κύκλο του Δρακοντοκτόνου ήρωα (AT 300, 301Α, 301Β).

Τέλος, η Μαριάννα Ζουναλή, παιδαγωγός, σύμβουλος στον εκπαιδευτικό τομέα της ελληνικής πρεσβείας στο Παρίσι, ασχολήθηκε με τα παραμύθια της Χρυσομαλλούσας (AT 310) και της Άσπρης και της Μαύρης Νύφης (AT 403A και 403Β), παραμύθια δύσκολα ως προς την κατάταξη τους.

Η επιλογή ορισμένων ιδιαιτέρων κατατάξεων στο εσωτερικό συγκεκριμένων παραμυθιακών τύπων έγινε από τις συνεργάτιδες με τη σύμφωνη γνώμη των συγγραφέων. Η δύσκολη δουλειά της ενοποίησης καθώς και η συγκρότηση της βιβλιογραφίας/βραχυγραφιών έπεσε επιπρόσθετα στους ώμους της επιμελήτριας της έκδοσης Αναστασίας Μυλωνοπούλου, στης οποίας το σθένος και την ικανότητα οφείλεται η τελική ομοιογενοποιημένη παρουσίαση. Η Εμμανουέλα Κατρινάκη ανέλαβε να διασταυρώσει τους τίτλους και τη γεωγραφική προέλευση παραλλαγών που προέρχονται από το Λαογραφικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών, στις περιπτώσεις που τα δελτία του Μέγα παρουσίαζαν ορισμένες ανακρίβειες. Την επίβλεψη του τόμου ανέλαβε η Άννα Αγγελοπούλου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Με το δεύτερο τόμο του Καταλόγου (AT 700-749) που παρουσιάσαμε το 1994 και με τον παρόντα τόμο καλύψαμε ένα μεγάλο μέρος των ελληνικών μαγικών παραμυθιών, ώστε να μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι παραδίδουμε ένα corpus μέσα από το οποίο οι ερευνητές θα μπορέσουν να διακρίνουν κάποιες τάσεις σε σχέση με τη γενικότερη κυκλοφορία του παραμυθιού. Αυτές οι τάσεις θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι χαρακτηρίζουν εκτεταμένες γεωγραφικές και πολιτισμικές περιοχές, όπως αυτές των Βαλκανίων και της Μεσογείου, και ο εντοπισμός τους είναι πολύτιμος για τη μελέτη του κοινού μας αυτού κτήματος, των παραμυθιών.

Ο εθνικός αυτός κατάλογος, που έχει συγκροτηθεί κατά το σύστημα της διεθνούς κατάταξης Aarne-Thompson, πρέπει εκ των πραγμάτων να αντιπαρέλθει τη βασική αντιξοότητα της εμπειρικής θεματικής λογικής που διέπει την κατάταξη αυτή. Το πρόβλημα έγκειται βεβαίως στην ίδια τη φύση του παραμυθιού πριν αποτελέσει αντικείμενο καταγραφής, και άρα πριν παγώσει σε συγκεκριμένες «κατατάξιμες» μορφές. Ο κάθε εθνικός κατάλογος έρχεται να προσθέσει μια νέα όψη πραγμάτων, ίσως και να απειλήσει τη στατική αντίληψη της κατάταξης. Συχνά οι τοπικές αφηγήσεις περιγράφονται με τον όρο «αποκλίσεις», σε σχέση με την περιγραφή του κάθε παραμυθιακού τύπου στο Διεθνή Κατάλογο. Ωστόσο το σύγχρονο ενδιαφέρον μπορεί να είναι πολύ πιο δυναμικό: αυτό που μας ενδιαφέρει

Σελ. 15
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/16.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

είναι η μελέτη των ασυνείδητων μηχανισμών που υποβαστάζουν τους μετασχηματισμούς των παραμυθιών, καθώς αυτά κυκλοφορούν από γλώσσα σε γλώσσα, από περιοχή σε περιοχή. Έχουμε πάντα κατά νου ότι οι μετασχηματισμοί δε συμβαίνουν ερήμην των δρώντων προσώπων, που είναι οι χρήστες των παραμυθιών, αυτοί που διηγούνται και αυτοί που ακούνε. Οι χρήστες είναι βεβαίως φορείς ενός πολιτισμού. Τα παραμύθια γίνονται αντιληπτά μέσα από δεδομένους μυθικούς και συμβολικούς κώδικες και, προκειμένου να επιχωριάσουν, υποβάλλονται αναλόγως με ασυνείδητους μετασχηματισμούς σε διάφορα επίπεδα της δομής τους. Η αναφορά στο Διεθνή Κατάλογο δίνει τη δυνατότητα εντοπισμού και σύγκρισης αυτών των μετασχηματισμών, τους καθιστά ορατούς. Η ερευνητική προοπτική που διευκολύνεται μέσω ενός εθνικού καταλόγου έχει να κάνει με τον εντοπισμό φαινομένων όπως ο οικοτυπικός συμφυρμός , η σύνδεση δηλαδή δύο παραμυθιακών τύπων οι οποίοι σε άλλα περιβάλλοντα εμφανίζονται ξεχωριστά. Για παράδειγμα, οι τύποι AT 315 (Η Στρίγκλα - άπιστη αδελφή) και AT 590 (Η άπιστη μάνα) συναντώνται και δημιουργούν έναν οικοτυπικό συμφυρμό. Αυτό το φαινόμενο, το τόσο χαρακτηριστικό στο corpus των ελληνικών μαγικών παραμυθιών, είναι υπεύθυνο για την τόσο συχνή κατάταξη των παραμυθιών κάτω από δύο τύπους ή για τη δυσκολία που παρουσιάζει η κατάταξη αυτή καθεαυτή. Με τον όρο οικοτυπικό επεισόδιο περιγράφεται ένας μετασχηματισμός που υπεισέρχεται στην εσωτερική δομή ενός παραμυθιού, αντικαθιστώντας μία νοηματική ενότητα με μίαν άλλη, συντακτικά αλλά και μυθικά ισότιμη. Τέλος, ξεχωρίζουμε τις συνδέσεις οικομοτίβων, μοτίβων που επιχωριάζουν μαζί με ένα σύνολο αφηγηματικών συνδέσεων, και που είναι κυρίως εισαγωγικά μοτίβα.

Αν οι παραπάνω παρατηρήσεις αποτελούν μία πιθανή και ενδιαφέρουσα ερευνητική προοπτική που κλειδιά της βρίσκονται στα σχόλια της παρούσας έκδοσης, η χρήση του Καταλόγου δε σταματά φυσικά εδώ. Μία άλλη προοπτική πολύ πιο απτή και αμέσου ενδιαφέροντος είναι η χρήση του ως εργαλείου, προκειμένου να μπουν σε τάξη αδημοσίευτες συλλογές, ανέκδοτα τοπικά αρχεία ή αρχεία διαρκώς εμπλουτιζόμενα. Όπως είχαμε επισημάνει και στην εισαγωγή του προηγούμενου τόμου, οι διάφορες γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας με τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες τους δεν αντιπροσωπεύονται επαρκώς και είναι σίγουρο ότι μελλοντικές έρευνες και δημοσιεύσεις θα προσφέρουν νέες συγκινήσεις και εκπλήξεις.

Πιστεύουμε ότι η έκδοση αυτή θα συμβάλλει στην ανάδειξη της σημασίας του Καταλόγου των Ελληνικών Παραμυθιών προς όλες τις ερευνητικές κατευθύνσεις, όπως θα το ήθελε και ο εμπνευστής του, Γ. Α. Μέγας.

12. A. Angélopoulou, L'œcotype, répertoire de la différence ? Ανακοίνωση στο συνέδριο Discours Typologiques et Typologies des Discours, Journée d'Étude de la Société d'Ethnologie Française, 1996.

Σελ. 16
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/17.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Η μελέτη αυτή επιχορηγήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς για το πρόγραμμα «Ιστορικό Αρχείο της Ελληνικής Νεολαίας» και εκπονήθηκε στο διάστημα από τον Ιούλιο του 1995 έως τον Ιούλιο του 1996.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τις συνεργάτιδες μας, κυρίες Μαρία-Χριστίνα Αναστασιάδη, Ελένη Γκόνη, Δέσποινα Δαμιανού, Μαριάνθη Καπλάνογλου, Εμμανουέλα Κατρινάκη, Αθηνά Πεγκλίδου, Μαριάννα Ζουναλή, που συνέβαλαν με τον κόπο τους, τις γνώσεις τους και την αγάπη τους στο επίπονο αυτό έργο. Τις κυρίες Μάρθα Βασιλειάδη, Σοφία Ιωαννίδου και Ναταλία Παπαγιαννοπούλου για τη βοήθεια τους στην εκπόνηση καταλόγων παραλλαγών και μετάφραση ξένων πηγών που έγινε με εξαιρετική φιλολογική ευσυνειδησία.

Ευχαριστούμε και πάλι από καρδιάς τον καθηγητή κύριο Μιχάλη Μερακλή για την αδιάκοπη και έμπρακτη εμπιστοσύνη που μας δείχνει από τότε που μας εναπόθεσε την ελπίδα της έκδοσης του Καταλόγου και την κυρία Τέα Ζερβάνου, εγγονή του Γ. Α. Μέγα, για την ευγενική της άδεια να εργαστούμε πάνω στο αρχείο του.

Από την Ελληνική Λαογραφική Εταιρεία θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε και πάλι τον πρόεδρο της, καθηγητή κύριο Δημήτριο Λουκάτο, που πάντα κρατά ανοιχτό για μας το Αρχείο του Λαογραφικού Φροντιστηρίου.

Από το Κέντρο της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών ευχαριστούμε θερμά τη διευθύντρια του κυρία Αικατερίνη Καμηλάκη-Πολυμέρου, που μας επέτρεψε να δουλέψουμε στο αρχείο του κέντρου, θέτοντας στη διάθεση μας την καινούργια βάση στοιχείων για το παραμυθιακό υλικό και μας διευκόλυνε με το επιστημονικό της ενδιαφέρον.

Διαρκής παραμένει η οφειλή μας προς τα μέλη της Επιτροπής του Ιστορικού Αρχείου Ελληνικής Νεολαίας που υποστήριξαν την αρχική ιδέα και την υλοποίηση της ελληνο-γαλλικής έκδοσης του Καταλόγου. Ιδιαίτερα ευχαριστούμε τον κύριο Τριαντάφυλλο Σκλαβενίτη για το ενδιαφέρον, την υπομονή και τη φροντίδα που έδειξε σε όλα τα στάδια αυτής της εργασίας.

Τέλος, ευχαριστούμε την κυρία Αναστασία Μυλωνοπούλου, χωρίς την ευσυνείδητη και επίμονη προσπάθεια της οποίας η έκδοση αυτή δε θα είχε δει το φως.

Α. Α. - Α. Μ.

Σελ. 17
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/18.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 18
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/19.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΤΕΥΧΟΣ Α'

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΥΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

AT 300-399

Σελ. 19
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/20.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Στις παραλλαγές που παρατίθενται in extenso ως παραδειγματικές διατηρήθηκαν οι τύποι διαλέκτων ή ιδιολέκτων. Σε όλα τα κείμενα ενοποιήθηκε η Ορθογραφία με βάση τις αρχές της Νεοελληνικής Γραμματικής του Μ. Τριανταφυλλίδη (ανατ. 1996), με μόνη εξαίρεση τους τίτλους των παραλλαγών.

Στους καταλόγους παραλλαγών, μετά τη βραχυγραφημένη αρχειονομική ή βιβλιογραφική παραπομπή, αναγράφεται, όταν υπάρχει, ο αριθμός με τον οποίο εμφανίζεται η παραλλαγή στην εν λόγω παραπομπή, και ακολουθούν οι αριθμοί σελίδων στις οποίες ανευρίσκεται, ο τόπος προέλευσης της και ο τίτλος της. Στην περίπτωση που μόνον ένας αριθμός ακολουθεί την παραπομπή, αυτός αναφέρεται κατά κανόνα σε αριθμό σελίδων Αν ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις αναφέρεται σε αριθμό παραλλαγής, τότε δηλώνεται με τη συντομογραφία: αρ. Στις βιβλιογραφικές παραπομπές που αφορούν τα περιοδικά, πριν τον αριθμό παραλλαγής και τον αριθμό σελίδων, αναγράφεται, αμέσως μετά τον τίτλο τους, ο αριθμός τόμου ή τεύχους και ενδεχομένως και το έτος έκδοσης, μόνο στις περιπτώσεις που δε γίνεται σαφές στη Βιβλιογραφία πηγών και βραχυγραφίες, στο τέλος του τόμου, όπου και παραπέμπουμε τον αναγνώστη. Τέλος, όταν μια παραλλαγή απαντάται σε διάφορες πηγές, αυτές δηλώνονται σε παρένθεση πριν τον τόπο προέλευσης της παραλλαγής.

Σελ. 20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/21.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 300

Σελ. 21
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/22.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 22
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/23.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 300

Ο Δρακοντοκτόνος ήρωας

AT: The Dragon-Slayer Delarue-Tenèze: La bête à sept têtes

Ο Αη-Γιώργης

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας βασιλιάς και μια βασίλισσα και είχανε δύο κορίτσια μοναχά. Αγόρια δεν είχανε. Και αυτή η πολιτεία είχε ένα πηγάδι και σ' αυτό το πηγάδι ήτανε ένα θερίο. Λοιπόν αφού δεν είχανε αλλού νερό παγαίνανε και παίρνανε από εκείνο το νερό! Είχε βγει διάταγμα! Ρίχνανε σκαρφίον και, όπως τους τύχαινε, έπρεπε να πάει ένας άνθρωπος να τον φάει το θερίο και έτσι θα παίρνανε νερό όλη την εβδομάδα. Έφαγε το θεριό πολλά κορίτσια. Μια Παρασκευή ρίξανε το σκαρφίον και έτυχε της βασιλοπούλας. Το πρωί λοιπόν έπρεπε να πάει στο πηγάδι να τη φάει το θερίο. Ο βασιλιάς έβγαλε διάταγμα "όποιος βρεθεί και σκοτώσει το θερίο και γλιτώσει την κόρη του θα την πάρει γυναίκα και το μισό του βασίλειο". Λοιπόν παρουσιάσθη ο Σατανάς και έγινε ένας νέος όμορφος και πήγε στο βασιλιά και του λέει! "θα σώσω τη θυγατέρα σου, αλλά θα μου τη δώσεις αυτήν γυναίκα μου και το μισό σου βασίλειο και θα γλιτώσει όλη η πολιτεία". Ο βασιλιάς του λέει: "θα στα δώσω".

Το Σάββατο το πρωί καβάλησε ο άγιος Γιώργης το άλογο του και ακόνισε το σπαθί του καλά. Παίρνει και η βασιλοπούλα το βαρέλι και πάει στο πηγάδι. Τον άγιο Γιωργή δεν τον εγνώρισε κανένας. Ο άγιος Γιωργής έδεσε το άλογο του σε μια μουριά και πήγε και εκείνος κοντά με τη βασιλοπούλα. "Φεύγα, καλό παλικάρι μου, γιατί θα μας φάει και τους δυο!" Κάτσανε στην κόχη του πηγαδιού και η βασιλοπούλα έκλαιγε. Έγειρε αυτός στην ποδιά της βασιλοπούλας να τον ψειρίσει. Σε μια στιγμή το θεριό ανέβαινε και βούιζε όλος ο κόσμος. Η βασιλοπούλα από το φόβο της δε μπόραγε να μιλήσει στον άη-Γιώργη, έπεσε μια σταγόνα στα μάτια του και ξύπνησε το παιδί με φόβο. "Αχ!", της λέει, "θα μας φάει και τους δύο τώρα". Μόλις ανέβη στην κόχη το θερίο, βουτάει ο άη-Γιώργης το σπαθί και του κόβει το κεφάλι. Έκαμε κι άλλο κεφάλι και του έκοψε και το άλλο. Έβγαλε τις γλώσσες του θεριού και τα κεφάλια τ άφησε. "Γιόμισε", της λέει, "το βαρέλι σου και πήγαινε και πες του πατέρα σου να βγάλει διάταγμα να πηγαίνει όλη η πολιτεία να παίρνει νερό και να μη φοβούνται".

Σελ. 23
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/24.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Έμαθε ο Σατανάς και πάει και παίρνει τα κεφάλια και τα 'βαλε σ' ένα σακί και την Κυριακή ήρθε να πάρει τη βασιλοπούλα. "Το σκότωσα το θεριό", είπε στο βασιλιά, "και θα 'ρθω να πάρω τη γυναίκα". Παρουσιάστηκε ο άη-Γιώργης και λέει στο βασιλιά:

"Αφέντη βασιλιά, δεν είχε γλώσσες το θερίο;" "Είχε", λέει ο βασιλιάς. Τηράνε λοιπόν το θερίο και δεν είχε γλώσσες.

Παρουσίασε ο άη-Γιώργης τις γλώσσες. Κάλεσε ο βασιλιάς τους δεσποτάδες, τους παπάδες, έκαμε λιβάνια και άλλα δεσποτικά πράγματα, και μόλις παρουσιαστήκανε οι δεσποτάδες, ο Σατανάς λάκισε και ξοπίσω του οι δεσποτάδες και οι παπάδες και μέσα στη μέση ο Σατανάς. Και είπε ο άη-Γιώργης στο βασιλιά ότι είναι ο Σατανάς. Και του είπε ο βασιλιάς! "Τότε θα την πάρεις εσύ". "Εγώ είμαι άγιος και δεν παντρεύομαι και την κόρη σου να τη δώσεις σε βασίλειο". Εκείνοι ζήσανε καλά και εμείς καλύτερα.

ΑΦ 805, 29-31, Γύθειο Λακωνίας.

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Ο δράκος κρατάει το νερό της πηγής

α: Ένας δράκος, α1: φίδι' α2: θηρίο' α3: άλλο' α4: στον κάτω κόσμο' α5: στον επάνω κόσμο' α6: ορίζει την πηγή του νερού' α7: και το στερεί από τους ανθρώπους' α8: άλλο' α9'. κάθε χρόνο' α10'. άλλο' α11". ζητά' α12: να θυσιαστεί κάποιος' α13: πέφτει ο κλήρος' α14: στη βασιλοπούλα' α15: σε μια κόρη' α16: σε δώδεκα νέες και δώδεκα νέους' α17: σ' ένα παιδί' α18: άλλο.

ΙΙ. Η εξόντωση του δράκου από τον ήρωα

α: Ένας νέος' α1: το βασιλόπουλο' α2: ο μικρότερος γιος από τα τρία αδέλφια' α3: ο άγιος Γεώργιος' α4: άλλο' α5: προσφέρεται' α6: να σώσει το υποψήφιο θύμα.

β: Ο ήρωας' β1: εξοντώνει το δράκο' β2: αφού τον ψειρίζει το υποψήφιο θύμα' β3: αφού κοιμάται στην αγκαλιά της κόρης ενώ περιμένουν τη θυσία της' β4: και ξυπνάει μ' ένα δάκρυ της, γιατί, από την αγωνία της, η κόρη ξεχνάει να τον ειδοποιήσει ότι ο δράκος ήρθε' β5: κόβει την(τις) γλώσσα(ες) του δράκου' β6: άλλο.

Σελ. 24
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/25.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

γ! Ο βασιλιάς ανακοινώνει ότι θα ανταμείψει αυτόν που έσωσε την κόρη του' γ1: κάνει την εμφάνιση του' γ2: γύφτος· γ3: αράπης· γ4: άλλο' γ5: που υποστηρίζει ότι αυτός σκότωσε το δράκο'

δ: Ο ήρωας αναγνωρίζεται' 81: δείχνοντας την(τις) γλώσσα(ες) του δράκου· δ2: από σημάδι από το αίμα του δράκου που του έκανε η κόρη στο σώμα, στα ρούχα (αλλού)' δ3: με άλλο τρόπο.

ΙΙΙ. Η λύση

α: Ο ήρωας" α1: παντρεύεται την κόρη· α2: επιστρέφει στον επάνω κόσμο' α3: ο άγιος Γεώργιος' α4: οδηγεί την κόρη στο σπίτι της' α5: ζητά να του χτίσουν εκκλησία' α6: φεύγει' α7: άλλο.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΛΑ 1260, 61-70, Πυρσόγιαννη Κόνιτσας, "Ο χοντρός". Ι: α3 (λάμια με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α, α5, α6, β, β1, β6 (με σιδερένιο ρόπαλο), β3, β5, γ, γ1, γ4 (κάποιος), γ5, δ, δ1. Ακολουθεί συμφυρμός με το AT 301A.

2. ΛΑ 1265, 33-34, Ασημοχώρι Κόνιτσας, "Ο βασιλιάς και τα τρία παιδιά του". Ι: α2, α4, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α1,

α2, α5, α6, β, β1, δ, δ3 (πηγαίνει στο παλάτι με τη βασιλοπούλα).

3. ΛΑ 1298, 562, Γρεβενίτι Ιωαννίνων, "Το φίδι στη βρύση". Συμφύρεται με το AT 301B. 7: α1, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, δ, δ3 (παρουσιάζεται στο βασιλιά). ΙΙΙ: α, α2.

4. ΛΑ 1299, 572-575, Καστανώνας Ιωαννίνων, "Το παραμύθι της πεντάμορφης". Συμφύρεται με το AT 301A. Γ. α3 (στοιχειό με οκτώ κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β2, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1.

5. ΛΑ 2956, 250-261, Πωγωνιανή Ιωαννίνων, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301Α. 7: α2 (με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1.

6. ΛΦ 119, 9-13, Καπέσοβο Ιωαννίνων, "Τα τρία χρυσά μήλα". Συμφύρεται με το AT 301A. 7: α3 (λάμια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6

(με σιδερένιο τόπι), β2, δ, δ3 (οδηγείται στο παλάτι από τη βασιλοπούλα).

Σελ. 25
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/26.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

7. ΛΦ 1207, 7-12, Τετράκωμο Άρτας, "Η μ 'λιά τ' βασιλιά". Συμφύρεται με το AT 301 Α. Ι: α2 (με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α9, α11, α13, α12, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ3 (οδηγείται στο παλάτι από το βασιλιά).

8. ΛΦ 1221, 1-7, Γαλατάς Πρέβεζας, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 530 και με το AT 301A. Ι: α3 (λιοντάρι), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1, γ4 (κάποιος επιτήδειος), γ5, S, 81.

9. ΛΦ 1376, 1-2, Χουλιαράδες Ιωαννίνων, "Ο βασιλιάς και ο κασιδιάρης". Ι: α1, α5, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ α1, α5, α6, β, β1, γ, γ1, γ4 (κασιδιάρης), γ5, δ, δ3 (από σημάδι που έκανε ο ίδιος στην πλάτη της βασιλοπούλας). ΙΙΙ: α, α1.

10. ΛΦ 1749, 32-42, Καλέντζι Ιωαννίνων, "Ο Σαραντάρης". Συμφύρεται με το AT 304 και AT 30ΙΑ. Ι: α3 (στοιχειό), α4, α6, α7, α 10 (κάθε σαράντα μέρες), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, 83 (μαρτυρείται από τη γριά).

11. Βένετης, Α' (1891), 197, άτιτλο. Ι\ α3 (στοιχειό με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α, α2, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), β3, δ. ΙΙΙ: α, α1.

12. Hahn 2, 259-269, Βίτσα Ιωαννίνων, "Ο δυνατός Γιάννης". Συμφύρεται με το AT 301B και με το AT 302A*. 7: α, α5, α8 (θα έτρωγε όλους τους ανθρώπους που συναντούσε). ΙΙ: β, β1. ΙΙΙ: α, α1.

13. Ρίο, 36-40, Νεγάδες Ιωαννίνων, "Ο Γιάννης κ' οι δράκοι". 7: α3 (οι δράκοι), α5. ΙΙ: α (Ο Γιάννης), α5, α6, β, β1, δ, δ3 (αναγνωρίζεται από το δαχτυλίδι που του έδωσε η βασιλοπούλα). ΙΙΙ: α, α1.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

14. ΛΑ 1270, 67-68, Σοφάδες Καρδίτσας, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301 Α. Ι: α, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1.

15. ΛΦ 229, 1-7, Παλαιοκκλήσι Καρδίτσας, "Η χρυσή μηλιά". Συμφύρεται με το AT 301A. 7: α2 (με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1, δ2 (στο σακάκι).

16. ΛΦ 302, 3-4, Γαύροβο Καλαμπάκας, "Τα τρία αδέρφια". Συμφύρεται με το AT 301A. 7: α2, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1. ΙΙΙ: α, α1.

17. ΛΦ 310, 20, Κρανιά Ελασσόνας, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301A. 7: α2, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β2, β5, γ, γ!,γ2, Τ5./ΙΙ: α, α1.

Σελ. 26
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/27.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

18. ΛΦ 414, 5-16, Κανάλια Καρδίτσας, «Τα τρία βασιλόπουλα». Συμφύρεται με το AT 301A. Ι: α2, α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. IL β, β1, β2, β5, γ, γ1, γ4 (απατεώνας), γ5, δ, δ1.

19. ΛΦ 647, 1-14, Στεφανοβίκειο Βόλου, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301A. Ι: α2 (με δώδεκα κεφάλια), α5, α8 (ακαθόριστη αιτία), α11, α12, α14. II'. β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1, δ2 (στην πλάτη).

20. ΛΦ 664, 1-7, Τρίκαλα, «Οι τρεις αδερφοί και ένας πατέρας». Συμφύρεται με το AT 301 Α. Ι: α2, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με τουφέκι), β3, δ, 83 (παρουσιάζεται στο βασιλιά).

21. ΛΦ 715, 90-95, Γοργογύρι Τρικάλων, «Τα αγκάθια του ψάρι». Συμφύρεται με το AT 303. Ι: α3 (λάμια με επτά κεφάλια), α5, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, 8, 82 (στην πλάτη). ΙΙΙ: α, α1.

22. ΛΦ 948, 3-4, Κρυονέρι Καρδίτσας, «Η βασιλοπούλα και το θηρίο». 7: α2 (με τις επτά καρδιές), α5, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α4 (καβαλάρης), α5, α6, β, β1, β6 (με μαχαίρι), β3, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ2 (στην πλάτη). ΙΙΙ: α, α1.

23. ΛΦ 1596, 5-13, Παλαμάς Καρδίτσας, «Ο βασιλιάς και τα δύο παιδιά του». Συμφύρεται με το AT 301A. 7: α, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με τουφέκι), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

24. ΛΦ 1695, 3-10, Ελασσόνα Λάρισας, «Η χρυσή μηλιά». Συμφύρεται με το AT 301A. Ι: α3 (λάμια με δύο κεφάλια), α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1, 82 (στο στήθος).

25. ΛΦ 1711, 1-7, «Τα τρία αδέρφια». Συμφύρεται με το AT 301 Α. 7: α, α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με τουφέκι), β5, γ, γ1, γ4 (στρατιώτης), γ5, δ, δ1.

26. ΛΦ 1735, 5-8, Αγναντερό Καρδίτσας, «Η βασιλοπούλα και το θηρίο». 7: α2, α5, α8 (θα τους έτρωγε όλους), α9, α11, α12, α14. ΙΙ: α4 (διακονιάρης γέρος), α5, α6, β, β1, β6 (με τη βοήθεια του λιονταριού), β3. ΙΙΙ: α, α1.

27. ΛΦ 1754, 33-43, Μυρόφυλλο Τρικάλων, «Το πουλί της Σαντορίνης». Συμφύρεται με το AT 550. 7: α (εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2.

28. Κλιάφα, 75-83, Τρίκαλα, «Ο Αρκουδογιάννης». Συμφύρεται με το AT 301Β. 7: α2 (με σαράντα κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, γ, γ1, γ4 (αγύρτης), γ5, δ, 82 (στην πλάτη). ΙΙΙ: α, α6.

Σελ. 27
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/28.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΘΡΑΚΗ

29. ΑΦ 946, 15-10, Λευκίμη Σουφλίου, "Τα τρία αδέρφια και το ντέφι". Συμφύρεται με το AT 301A. Ι: α2, α4, α5, α6, α10 (κάθε μήνα), δ1, α12, α13, α14, α18 (μαζί και επτά κορίτσια), ΙΙ: β, β1, δ, 82 (στην πλάτη).

30. Μανασσείδης, 363-372, Αίνος (σημ. Τουρκία), "Ο Γιάννης ο Λιοντάρης". Προηγείται συμφυρμός με το AT 301B και ακολουθεί με το AT 301 Α. 7: α (με τα εφτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε τρεις μέρες), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με μουζδράκι), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

31. ΛΑ 1175, 55-60, Τρίλοφο Χαλκιδικής, άτιτλο. Ι: α3 (λάμια με εννιά κεφάλια), α5, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α1, α5, α6, β, β1, β6 (την κατασπαράζουν τα θηρία του ήρωα), γ, γ1, γ4 (μάγκας), γ5, δ, δ3 (μαρτυρείται από τη γριά). ΙΙΙ: α, α1.

32. ΛΑ 1184, 23-28, Κοζάνη, "Η λάμια και το βασιλόπουλο". Συμφύρεται με το AT 301 Α. Ι: α2, "4, "6, α7, α9, α11, α12, α13, "14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

33. ΛΑ 2903, 56-62, Βλάστη Εορδαίας, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301B. Ι: α3 (λάμια με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με μαχαίρι), β3, β5, γ, γ1, γ4 (αλητόπαιδα), γ5, δ, δ1, δ2 (στο σακάκι του).

34. ΛΑ 2952, 79-80, Νέα Σεβάστεια Δράμας, "Άγιος Γεώργιος". Ι: α, α5, "6, α7, "9, α11, α12, "13, α14. ΙΙ: "3, α5, "6, β, β1. ΙΙΙ: "3, α6.

35. ΛΑ 2959, 329-345, Κάτω Κώμη (Αιανή) Κοζάνης, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301A. Ι: α3 (λάμια με δύο κεφάλια), α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, "14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1, δ2 (στην πλάτη).

36. ΛΦ 227, 32-33, Λεπτοκαρυά Πιερίας, "Τα τρία αδέλφια". Ι'. α2, α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α, α2, α5, α6, β, β1, δ, 82 (στην πλάτη). ΙΙΙ: α, α1.

37. ΛΦ 269, 5-7, Πυργαδίκια Χαλκιδικής, "Η βασιλοπούλα και ο δράκοντας". Ι: α, α5, "6, α7, α11, α12, "14. ΙΙ: "3, α5, "6, β, β1, β6 (με σπαθί), δ, 83 (η βασιλοπούλα ρωτάει και μαθαίνει για το σωτήρα της). ΙΙΙ: α7 (η βασελοπούλα γνωρίζει τον σωτήρα της Άγιο Γεώργιο και επιστρέφει στο παλάτι).

38. ΛΦ 523, 1-4, Ομαλή Κοζάνης, "Η Λάμια". Συμφύρεται με το AT 301A. Ι: "3 (λάμια με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, "14. ΙΙ: β, β1, β6 (με μαχαίρι), β5, δ, δ1.

39. ΛΦ 940, 1-17, Βάθη Κιλκίς, "Τα τρία χρυσά μήλα του βασιλιά". Συμφύρεται

Σελ. 28
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/29.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

με το AT 301 Α. Ι: α (με τα εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

40. ΛΦ 1152, 5-7, Αρναία Χαλκιδικής, "Το βασιλόπησον". Ι: α2 (με τα επτά κεφάλια), α5, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α18 (μια πλούσια κοπέλα). II'. α1, α5, α6, β, β1, β3, 8, 82 (στην πλάτη). Ακολουθεί συμφυρμός με το AT 301Α.

41. ΛΦ 1254, 1-7, Δημητρίτσι Σερρών, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301A. Ι: α2, α.4, "6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με βαριά), β3, γ, γ1, γ4 (κάποιος), γ5, δ, δ3 (πηγαίνει ο ίδιος στο βασιλιά). ΙΙΙ: α, α1.

42. ΛΦ 1306, 1-9, Αρναία Χαλκιδικής, άτιτλο. Συμφύρεται με το AT 301A. 7: α2 (με τα επτά κεφάλια), α4, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ4 (υπηρέτης του βασιλιά), γ5, δ, δ3 (τον αναγνωρίζει η βασιλοπούλα).

43. ΛΦ 1617, 8-11, Ηλιοκώμη Σερρών, "Η μηλιά και το μαμούδι". Ενώνεται με το AT 301 Α, α3 (λάμια), α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1,

β3, δ, 83 (οδηγείται στο παλάτι από τη βασιλοπούλα).

44. Abbott (Chicago, 1969), 351-357, "Το βασιλόπουλο και ο αητός". Ι: α2 (με τα τρία κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μήνα), α11, α12, α13, α15. ΙΙ: α1, α2, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί). III: α, α1.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Νησιά Ανατολικού Αιγαίου

45. ΛΑ 2457, 276-287, Χίος, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α2, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. II: β, β1, β6 (με κοντάρι), β3, β5, γ, γ1, γ3,γ5, δ, δ1.

46. ΛΦ 130, 2-3, Βρίσα Λέσβου, άτιτλο. Ι: α2, α5, α6, α7, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: α, α5, α6, β, β1, β6 (με τα σκυλιά του), β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

47. ΛΦ 222, 13-15, Πολίχνιτος Λέσβου, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 315. Ι: α2, α5, α6, α7, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: α, α5, α6, β, β1, β6 (με τα σκυλιά του), β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.7/7: α, α1.

48. Argenti-Rose 1, 548-551, Καρδάμυλα Χίου, "Ο φόβος". 7: αϊ (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μήνα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ4 (blackmoore), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1, α2.

49. Carnoy-Nicol., 75-90, Λέσβος, "Τα τρία πανέμορφα φορέματα". Ενωμένο με το AT 301 Α. 7: α (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με δόρυ), β5, γ, γ1, γ4 (καρβουνιάρηδες και ιππότες), γ5, δ, δ1.

Σελ. 29
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/30.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

50. Georgeakis-Pineau, 35-40, Λέσβος, "Τα τρία χρυσά μήλα". Ενωμένο με το AT 301A. Ι: α2, α4, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, δ, δ3 (παρουσιάζεται στο βασιλιά).

51. Georgeakis-Pineau, 84-89, Λέσβος, "Τα σαράντα αδέλφια". Ενωμένο με το AT 303. Ι: α2 (με επτά κεφάλια), α5. ΙΙ: α1, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), β5.

52. Legrand, 161-176, Χίος, "Το μικρό μαγικό λιθρίνι". Ενώνεται με το AT 303. Ι: α2 (με επτά γλώσσες), α5, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1, γ4 (καρβουνιάρης), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

53. Paton, 495-498, Λέσβος, "Τα τρία μήλα". Ενωμένο με το AT 301A. Γ. α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. //; β, β1, β6 (με μουζδράκι), β3, β5, δ, δ1.

β. Δωδεκάνησα

54. ΙΛ 690Β, 284-285, Πάτμος, άτιτλο. Γ. α.2, α.5, "6, α7, α10 (κάθε βράδυ), δ1, α12, α13, α18 (βασίλισσα). ΙΙ: α3, α5, α6, β, β1, β6 (με καμάκι). ΙΙΙ: α3, α5, α6.

55. ΛΑ 2193Γ, 551-561, Τήλος, άτιτλο. Η αρχή, ελλειπτική, ενώνεται με το AT 301 Α. Ι: α2, α4, "6, α7, α11, α12, α13, α14. Π: β, β1, δ, 83 (πηγαίνει ο ίδιος στο βασιλιά).

56. Χαβιαράς, 241-252, Σύμη, "Το βασιλόπουλο". Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μήνα), δ1, α12. α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με πιστόλι), β2, β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

57. Dawkins 45 Stories, 438-461, Αντιμάχεια Κω, "Το αγόρι και ο γέρος". Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α3 (αγριογούρουνα), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α 12, α 13, α 14. ΙΙ: α, α5, α6, β, β1, β6 (με τα λιοντάρια του), δ, δ3 (πηγαίνει ο ίδιος στο βασιλιά).

58. Μιχαηλίδης-Νουάρος, 338-342, Κάρπαθος, "Ο Άις Γιώργης κι η βασιλοπούλα". Ι: α2 (με δύο κεφάλια), α5, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α3, α5, α6, β, β1, β6 (με κοντάρι), β3, β5, γ, γ1, γ4 (εβραίος), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α3, α6.

59. Μοσκόβη, 68- 79, Σύμη, "Το μικρό βασιλόπουλο κι η πιστή αρραβωνιαστικιά του". Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α2 (με δέκα κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

60. Παπαχριστοδούλου Χρ., 163-173, Ρόδος, "Τα σαράντα βασιλόπουλα".

Σελ. 30
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 11
    34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    του Λαογραφικού Αρχείου (ΛΑ) της Ακαδημίας Αθηνών. Όσες παραλλαγές δεν εντάσσονται σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες, παρουσιάζονται με βάση την περίληψη των δελτίων του Αρχείου Μέγα. Ιδιαίτερη ωστόσο περίπτωση αποτέλεσαν οι παραμυθιακοί τύποι AT 300, AT 301A και AT 301B (κύκλος του Δρακοντοκτόνου Ήρωα) των οποίων τα δελτία δε βρίσκονται πλέον στο Αρχείο Μέγα, και για την ανάλυση των οποίων στηριχτήκαμε αποκλειστικά στη δημοσιευμένη διατριβή του Μηνά Αλ. Αλεξιάδη , όπου παρουσιάζονται ανελλιπώς όλες οι καταγραμμένες από τον Μέγα παραλλαγές. Ιδιαίτερη είναι επίσης η περίπτωση του καταλόγου παραλλαγών του AT 425 (Έρως και Ψυχή), για την παρουσίαση του οποίου διατηρήσαμε κατ' εξαίρεση το σύστημα ταξινόμησης και ανάλυσης που χρησιμοποιεί ο Μέγας στη μονογραφία του Das Märchen von Amor und Psyché και που στηρίζεται στη μέθοδο του J. Ο. Swahn .

    Η μέθοδος της επεξεργασίας και παρουσίασης κατά το πρότυπο του γαλλικού καταλόγου των Delarue-Tenèze , ήδη δεδομένη και δοκιμασμένη από τον προηγούμενο τόμο, αποτέλεσε τον κοινό γνώμονα της εργασίας μας. Για την ευκολία των αναγνωστών θα επαναλάβουμε και εδώ τα βασικά σημεία της. Ο κάθε παραμυθιακός τύπος εμφανίζεται καταρχήν με τον αριθμό του Διεθνούς Καταλόγου κατά Aarne-Thompson (AT) και τον ελληνικό τίτλο του παραμυθιού (που μπορεί να μην είναι ίδιος μ' αυτόν του Διεθνούς Καταλόγου). Ακολουθούν ο τίτλος του Διεθνούς Καταλόγου κατά AT, ο γαλλικός τίτλος κατά Delarue-Tenèze, ο γερμανικός τίτλος κατά Grimm, ο ιταλικός κατά Basile ή άλλος τίτλος (κατά περίπτωση). Στη συνέχεια, παρουσιάζουμε μία πλήρη και χαρακτηριστική παραλλαγή του παραμυθιού για να μπορέσει ο αναγνώστης να αναγνωρίσει ή να γνωρίσει το παραμύθι για το οποίο γίνεται λόγος, και να έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την κωδικοποίηση των επεισοδίων και των μοτίβων της συνθετικής παραλλαγής.

    6. Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης, Οι ελληνικές παραλλαγές για το δρακοντοκτόνο ήρωα (AT 300, 301Α, 301Β). Παραμυθιολογική Μελέτη, διδακτορική διατριβή, Ιωάννινα 1982.

    7 G A Megas, Das Märchen von Amor und Psyché in der Griechische Volksubeilieferung, Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών, τ. 30, Γραφείον Δημοσιευμάτων της Ακαδημίας Αθηνών, Αθήναι 1971.

    8. J Ô Swahn, The Taie of Cupid and Psyché (Aarne-Thompson 425 and 428), CWK Gleerup, Lund 1955

    9 Ρ Delarue - M L Tenèze, Le conte populaiie français, Maisonneuve et Larose, Paris 1957-1985, 4 τόμοι. Ο α' τόμος (AT 300-366) υπογράφεται από τον Paul Delarue, ο β' τόμος (AT 400-750) από τον Paul Delarue και τη συνεργάτιδα του Marie-Louise Tenèze, η οποία και ολοκλήρωσε, μετά το θάνατο του, το έργο αυτό με τους γ' και δ' τόμο.

    10. Με λατινικά γράμματα μετά τον αριθμό (π.χ. AT 301A, AT 301B) δηλώνονται οι αποσχίδες-υπότυποι (subtypes) ενός τύπου. Ο αστερίσκος μετά τον αριθμό ταξινόμησης (π.χ. AT 460B*) δηλώνει ουσιώδη διαφορά από το διεθνή τύπο που φέρει τον αριθμό αυτό. Ο αστερίσκος πριν τον αριθμό ταξινόμησης (π.χ. AT *411) δηλώνει ελληνικό οικότυπο (διηγήσεις που δεν περιέχονται στο Διεθνή Κατάλογο, και για τις οποίες οι Aarne-Thompson έχουν αφήσει κενά στην αρίθμηση).