Error(s) found: '2'

+ Unable to change databases. Unknown database 'iaennew'.
+ Unable to perform the query SELECT * FROM keywords_description WHERE (language_id = ''). No database selected.
TEXT_VISIBLE_PAGES 145-164 TEXT_OF 982
TEXT_PREVIOUS_20
TEXT_CURRENT_PAGE
TEXT_NEXT_20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/145.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΙ. Ο ήρωας και η απόκτηση των μαγικών αντικείμενων

α: Ένας βοσκός· α1: ένας κηπουρός1 α2: ένας φτωχός· α3: άλλο.

β: Αποκτάει μαγικά αντικείμενα' β1: σκουφάκι ή άλλο είδος καπέλου' β2: κάπα ή άλλο είδος ρούχου' β3: που σε κάνει αόρατο' β4: παπούτσια' β5; που σε πηγαίνουν γρήγορα, όπου θέλεις' β6: και αθόρυβα και αόρατα' β7: μπαστούνι' β8: μαχαίρι ή σπαθί' β9: άλλο.

γ: Ξεγελάει κάποιους που μαλώνουν για τη μοιρασιά των μαγικών αντικειμένων γ1: τους προτείνει να τα κρατάει όσο παλεύουν και το σκάει' γ2: άλλο κόλπο.

δ: Συναντάει κάποιον που του τα δίνει με συμβουλές για τη χρήση τους' δ1: ένα γέρο' δ2: μία γυναίκα' 83: τη Μοίρα του (ή τις Μοίρες)' 84: μια μάγισσα.

ε.' Κληρονομεί τα αντικείμενα από τον πατέρα του.

στ: Με τα μαγικά του παπούτσια πιάνει δουλειά ως βοσκός και πηγαίνει το γάλα ζεστό στη βασιλοπούλα.

ζ.' Μαθαίνει για το μυστικό της βασιλοπούλας και αποφασίζει να λύσει το μυστήριο αυτός ο ίδιος.

ΙΙΙ. Το μυστικό της βασιλοπούλας

α: Ο ήρωας καταφέρνει να μην κοιμηθεί και να παρακολουθήσει τη βασιλοπούλα τη νύχτα' α1: χύνει το πιοτό με το ναρκωτικό σε ένα σφουγγάρι κάτω από τα γένια του' α2: κάνει τον κοιμισμένο.

β: Η βασιλοπούλα' β1: χρησιμοποιώντας μαγικό ραβδί" β2: ανοίγει πόρτες' β3: κατεβαίνει σκάλες' β4: διασχίζει δάση και ερημιές' β5: θάλασσες' β6: κήπους' β7: και φτάνει' β8: σε ένα νησί' β9: σε ένα παλάτι' β10: άλλο' β11: όπου χορεύει και τρώει με' β12: βασιλόπουλο(α)' β13: Αράπη' β14: νεράιδες' β15: άλλα κορίτσια' β16: μόνη της' β17: άλλο.

γ: Ο ήρωας την ακολουθεί φορώντας το μαγικό αντικείμενο που τον κάνει αόρατο' γ1: παίρνει μαζί του τεκμήρια του ταξιδιού αυτού' γ2: κλαδιά από πολύτιμα δέντρα' γ3: λουλούδια' γ4: πολύτιμα σερβίτσια από το τραπέζι' γ5: κοσμήματα που χάνει η βασιλοπούλα' γ6: άλλο.

δ: Μεταμορφώνει σε καρύδι και βάζει στην τσέπη του' δ1: το φρουρό του παλατιού' δ2: τον Αράπη' δ3: με ένα μπάτσο' δ4: αφού έχει δει τη βασιλοπούλα να μεταμορφώνει και ξεμεταμορφώνει με τον ίδιο τρόπο.

ε: Ο ήρωας επιστρέφει πρώτος στο παλάτι και κάνει πάλι τον κοιμισμένο.

IV. Η αποκάλυψη

α: Ο ήρωας διηγείται την επομένη στο βασιλιά' α1: και στους συμβούλους του' α2: παρουσία της βασιλοπούλας' α3: τι είδε' α4: και επιδεικνύει τα πειστήρια.

TEXT_PAGE_SHORT145
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/146.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β: Ξεμεταμορφώνει το καρύδι μπροστά σε όλους· β1: και αποκεφαλίζει επιτόπου τον άνθρωπο που βγαίνει από μέσα.

γ: Ο ήρωας παίρνει για ανταμοιβή' γ1: τη βασιλοπούλα' γ2: άλλο' γ3: γίνονται οι γάμοι' γ4: φεύγει χωρίς να παντρευτεί τη βασιλοπούλα.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΑΦ 645, 4-7, Δωδώνη, "Οι 3 βασιλοπούλες και ο φτωχός ζητιάνος". Ι: α (τρεις), α1, β, β2, β3 (να τον κάνει διάδοχο), β4, γ, γ1. II: α3 (ένας ζητιάνος), β, β1, β3, δ, δ3 (που του ζητάει να τον περάσει το ποτάμι), ζ. ΠΙ', α, α.2, β, β3, β6, β7, β9, β11, β12, γ, γ1, γ3, γ6, γ7 (διαμάντια που κάνουν οι απιδιές), ε. IV'. α, α3, α4, γ, γ1 (τη μικρότερη), γ3.

ΘΡΑΚΗ

2. ΛΑ 306, 1, Χατζηγύριο Κεσσάνης (σημ. Τουρκία), "Ο κασιδιάρης γαμβρός του βασιλέως". Ι: α, α1, β, β2. 11'. α3 (κασιδιάρης), β, β2, β3, β9 (τοπούζι), γ, γ1, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β7, β8 (που δεν φαίνεται τη μέρα), β11 (παίζουν με χρυσά μήλα), β12 (αγγελοκαμωμένο), γ, γ1, γ2, γ6. IV'. α, α3, α4. Με τη βοήθεια των μαγικών του αντικειμένων κάνει τα θελήματα που του θέτει ο βασιλιάς (εδώ ενωμένο με το AT 570), γ, γ1, γ3.

3. ΛΑ 306, 3, Σουφλί, "Η βασιλοπούλα". Ι: α, α1, α2, β, β2, γ. IL α, β, β1, β3 (που σε κάνει μύγα), β4, β5, β8 (που έκοβε τη θάλασσα), γ, γ1, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β5 (διασχίζει τη θάλασσα πάνω σ' ένα σεντόνι), β16, γ, γ1, γ4, γ5, ε. IV: α, α3, α4, γ, γ1, γ3.

4. θρακικά 16, 114-117, "Η βασιλοπούλα και το τσομπανόπουλο". Ι: α, α1, β, β2, γ. ΙΙ: α, β, β1, β2 (παντελόνι που τρέχει), β3, β7, ε, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β7, β9, β1 1, β15, γ, γ1, γ3, γ4, γ6, γ7 (χρυσές τρίχες από τον αφαλό της). IV: α, α3, α4, γ, γ1, γ3.

5. Pernot III, 54, 304-308, Χατζηγύριο Κεσσάνης (σημ. Τουρκία), "La princesse magicienne" (Η πριγκίπισσα μάγισσα). Ι: α, α1, β, β2, β4, γ, γ1. ΙΙ:

α3 (τρία παιδιά), β, β1 (φεσάκι), β8, ζ (ο μικρότερος γιος βάζει στοίχημα με

TEXT_PAGE_SHORT146
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/147.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τη βασιλοπούλα να βρει τι κάνει τα βράδυα, ειδεμή να του πάρει το κεφάλι). ΙΙΙ: α, α2, β, β7, β9, β1 1, β17 (με τους Μωρούς), γ, γ1, γ7 (γεμίζει το μαντίλι του με διαμάντια), ε. IV'. α, α3, α4, γ5 (κόβει το κεφάλι της βασιλοπούλας και ο βασιλιάς τον κάνει βασιλόπουλο).

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

6. ΛΑ 1247, (ΣΜ 77), 51, Ελευθερούπολη Παγγαίου, "Ο βασιλέας και το κορίτσι του". Ι: α, α1, β, β2. ΙΙ: α, β, β1, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β7 (διασχίζει διαμαντένιο, ασημένιο, μαλαματένιο βουνό), β11, γ, γ1 γ4 (ένα φλυτζάνι του καφέ), γ7 (μία πέτρα από κάθε βουνό). Ελλιπές.

7. Μηλιόπουλος ΜΠ, 53-62, (Miliopoulos MB Vonderlage, 63-73), "Η βασιλοπούλα που χαλνούσε τα παπούτσια της". Ι: α, α1, β, β2, γ. ΙΙ: α, β, β1, β3, β4 β5, γ, γ1, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β4, β1 1, β14, γ, γ1, γ7 (ασήμι, χρυσάφι, διαμάντια), ε. IV'. α, α2, α3, "4, γ, γ1, γ3.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ α. Εύβοια-Σποράδες

8. Πέρδικα, 25-26, 241-251, (Καφαντάρης, 154), Σκύρος, "Τα χρυσά κλαδιά και ο Αλλοίμονος". Ενωμένο με AT 852*, AT 325, και επεισόδιο στο AT *667Α. ΙΙ: α2 (ο Γιαννάκης), β, β1, β3, β4, β5, β6, β8, β9 (άλογο), δ, δ4 (έναν Αράπη που τον νικάει και του δίνει τα μαγικά αντικείμενα). Βρίσκει συντρόφους. Μία από τις περιπέτειες τους είναι και το AT 306 ως επεισόδιο: Ι: α, α1, β, β2, β4, γ, γ1, γ2, γ3. ΙΙΙ: α, α1, α2 (με τις συμβουλές του αλόγου του), β (σχίζεται το τζάκι και έρχεται ο Αράπης εραστής της βασιλοπούλας και την παίρνει βόλτα με το αμάξι), γ, γ1, γ7 (κλέβει από την τσέπη της το αυγό που της είχε δώσει ο Αράπης, που άμα το σπάσει έρχεται ο ίδιος). IV: α, α2, α3, α4, β (σπάει το αυγό μπροστά τους), β1, γ5 (δίνει τη βασιλοπούλα σ' έναν σύντροφο του).

β. Κρήτη

9. ΑΦ 868, 5-8, Αμάρι, άτιτλο. Ι: α, α1, β, β2, β3, (το μισό βασίλειο), β4, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α2, β, β3, (εδώ παρεμβάλλεται το επεισόδιο με την απόκτηση των μαγικών αντικειμένων από τον ήρωα). ΙΙ: β, β1, β3, β4, β5, γ, γ1. Παίρνει τα αντικείμενα και τα επιστρέφει στην επιστροφή, β9, β11, β15, γ, γ1, γ3, γ4, γ5 (παίζουν το παιχνίδι με τα δαχτυλίδια), ε. IV'. α, α2, α3, α4, γ, γ1, γ2, (το μισό βασίλειο), γ3.

10. ΣΛ II, 56-65, (Λιουδάκη, Γιαγιά, 23-27), Ιεράπετρα, "Το άφαντο σκουφάκι

TEXT_PAGE_SHORT147
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/148.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

7: α, α1, β, β2, β4, γ, γ1. ΙΙ: α2, β, β1, β3, δ, δ1, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β3, β7, β9, β11, β12 (εξωτικά), γ, γ1, γ4, γ5 (δαχτυλίδι, μαργαριτάρια), ε. 7F: α, α2, α3, α4, γ, γ1, γ3.

11. ΣΛ III, 123-138, (Λιουδάκη, Παππούς, 166-179), "Ο γιδοβοσκός κι η ματωμένη μάγισσα" (ή "Ο μικρός βοσκός"). Επεισόδιο στο AT *667Α, και ενωμένο με AT 513. 7: α, α1, β, β2, γ. ΙΙ: α, β, β1, β3, ζ. ΙΙΙ: α, α1, α2, β, β7, β9, β11, γ, γ1, γ5 (δαχτυλίδι, μαργαριτάρια). IV: α, α2, α3, α4, γ, γ1.

γ. Κυκλάδες

12. ΛΑ*667Α, 4, Απείρανθος Νάξου, "Του δράκου ο γιος". Επεισόδιο στο AT *667Α. 7: α, α1, β, β2, γ. ΙΙ: α3 (του δράκου ο γιος), β (AT *667A), ζ. ΙΙΙ: α, α1, α2, β, β4, β7, β9, β11, β!3, γ, γ1, γ7 (διαμαντόπετρες που άμα τις έκοβε σκοτείνιαζε ο κόσμος), δ, δ2, δ3, δ4, ε. IV'. α, α3, α4, β, β1, γ, γ1, γ2 (και τη δίνει στο σύντροφο του).

13. ΑΦ 320, 1-6, Απείρανθος Νάξου, "Ο Ραδικάς". Επεισόδιο στο AT *667A. 7: α, α1, β, β2, β4, γ. ΙΙ: Ο ήρωας, β, β1, β3, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β1 (ανοίγει τον καθρέφτη), β7, β10 (κήπο), β11, β!3, γ, γ1, γ7 (χρωματιστό), ε. IV: α, α3, α4, γ, γ1, γ2 (τη δίνει στον σύντροφο του).

14. ΣΠ 57, 37-81, Πάρος, "Τα δώδεκα αδέρφια". ΙΙ: Ο ήρωας είναι ο μικρότερος από δώδεκα αδέρφια βασιλόπουλα, που τον ζηλεύουν. Τον εγκαταλείπουν μόνο στο δάσος, δ, δ3, β, β1, β3, β9 (δαχτυλίδι που δίνει δύναμη και λαηνάκι με χρήματα). Λιοντάρια του δίνουν τρεις τρίχες, ψάρι ένα λέπι, χελιδόνι ένα φτερό. 7: α, α1, β, β2, γ3. ΙΙΙ: α, α2, β, β7, β8, β11, β!3, γ, γ1, γ1, δ, 82, δ3, δ4, ε. IV: α, α2, α3, α4, β, β1. Συνέχεια AT 329' κρύβεται με τη βοήθεια των ζώων.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

15. ΛΑ 11876, (ΣΜ 16), 247-248, Ηλεία, "Ο βασιλιάς με τα 12 κορίτσια". 7: oc (δώδεκα), α1, β, β2, γ, γ1, γ3. ΙΙ: α3 (ένας κουτσός), β, β2 (παλτό), β3, δ, δ2, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β4, β7, β9, β11, γ, γ1, γ2, ε. IV: α, α3, α4, γ, γ1 (τη μικρότερη), γ3.

16. ΛΦ 477, 3-8, Σπάρτη, "Η σπίθα". Επεισόδιο στο AT *667Α. ΙΙ: α3 (ένας φτωχός), β, β1, β3, β8 (που σχίζει βράχια), β9 (άλογο τη Σπίθα), δ (έναν Αράπη που του δίνει τα αντικείμενα και τις συμβουλές). 7: α, α1, β, β2, β4, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α2, β, β9, γ, γ1, γ7 (την τσατσάρα που χτενίστηκε), δ, δ1, δ3, δ4, ε. IV: α, α3, α4, β, β1, γ, γ1 γ2 (και τη δίνει στο σύντροφο του).

17. ΛΦ 516, 9-11, Χιλιομόδι Κορινθίας, "Ο Γερονικολής". Ενωμένο με το AT 307. 7: α, β (ο βασιλιάς δίνει τρεις μέρες διορία στον ήρωα να βρει τι κάνει η

TEXT_PAGE_SHORT148
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/149.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

κόρη του τα βράδυα). ΙΙ: α, β, β1, β3, δ (προσεύχεται· παρουσιάζεται στο όνειρο του η Παναγία και του δίνει το σκουφάκι). ΙΙΙ: β, β7, β9, β11 (χορεύει πάνω σε ξυραφάκια με το διάβολο και έπειτα θηλάζει το παιδί της), γ, γ1 (παίρνει το παιδί της), γ4, ε. IV'. α (δείχνει το παιδί στο βασιλιά και η βασιλοπούλα πέφτει νεκρή. Η συνέχεια AT 307: οι φρουροί στον τάφο της νεκρής βρίσκονται νεκροί κάθε πρωί. Ο γιος της παπαδιάς καταφέρνει να την αναστήσει, αφού έχει ξεπληρώσει το αμάρτημα της.

18. ΛΦ 561, 7-9, Αίγιο, "Η βασίλισσα με τη μαγική ράβδο". Ι: α, α1, α4, β, β1. ΙΙ: Ο βασιλιάς στέλνει έναν αράπη με γενειάδα. ΙΙΙ: α, α1, α2, β, β1, β2, β4, β6, β11, γ (χωρίς μαγικό σκουφάκι), γ1, (της παίρνει τη μαγική ράβδο), γ3, ε. IV: α, α2, α3, α4, γ, γ2 (τον πήρε στο παλάτι).

19. ΑΦ 1612, 3-6, Βελίτσα Ολυμπίας, "Η βασιλοπούλα". Ι: α, α1, β, β2, β4, γ,

γ3. ΙΙ: α, β, β1, β3, δ, δ4, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β4 (τρία ποτάμια, πέντε βουνά και οκτώ ρεματιές), β7, β9, β1 1, β 12, γ, γ1, γ5 (δαχτυλίδι που της πέφτει). IV. α, α2, α3, "4, γ, γ1, γ3.

20. ΣΠ 7, 12-14, Κορινθία, "Ο Δρακοντογιαννάκης". Ι: α, α1, β, β2, β4, γ, γ1. ΙΙ: Ο ήρωας είναι ο Δρακοντογιαννάκης, γιατί έχει ψυχοπατέρα ένα δράκο, β, β1 (παλιόφεσο), β3, ε, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β1 (δύο χρυσές βέργες), β2 (τον τοίχο), β10 (έρχεται ένας Αράπης που τον καβαλάει και την πηγαίνει σ' ένα κήπο), β11, β!3, γ, γ1, γ2, γ4, ε. IV: α, α1, α2, α3, α4, γ, γ1, γ3.

21. Hahn 2, 114, 162, Γύθειο, "Η βασιλοπούλα που δεν θέλει να παντρευθεί". 7: α, α1, α5, β, β2. ΙΙ: α3 (ένα βασιλόπουλο που την ερωτεύεται από τη ζωγραφιά της), β, β1, β3, β7 (που χτυπάει όποιον θέλει), γ, γ1. ΙΙΙ: α, α2, β, β7, β10 (πύργο του δράκου), β1 1, γ, γ1, γ4, ε. IV: α, α3, α4, γ2 (η συνέχεια με ζητήματα που του βάζει ο βασιλιάς για να ξεμαγευτεί η βασιλοπούλα: να φέρει από τον κήπο του δράκου μήλα που γελούν, το δόντι από το στόμα του δράκου. Τα καταφέρνει, αλλά στο τέλος παρατάει τη βασιλοπούλα και παίρνει τη γυναίκα που του διάλεξε ο πατέρας του).

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

22. ΛΦ 524, 28-33, Παλαιόπυργος Ναυπακτίας, "Η Πεντάμορφη". Επεισόδιο στο AT *667Α. ΙΙ: α2 (ο Γιαννάκης), β, β1, β3, β8, β9 (φοράδα), δ (του τα δίνει ένας δράκος), ζ. Ι: α, α1, β, β2, β4, γ, γ1, γ2, γ3. ΙΙΙ: α, α2, β, β7, β9, β1 1, β16, γ, γ1, γ7 (ένα μαντίλι), ε. IV: α, α2, α3, α4, γ, γ1, γ2 (και τη δίνει στο σύντροφο του).

23. ΛΦ 811, 15-16, Φθιώτιδα, "Οι 12 βασιλοπούλες". Ι: α (δώδεκα βασιλοπούλες πήγαιναν τα βράδυα και γλεντούσαν), β, β4. ΙΙ: α3 (ένας), β, β1, β3, δ,

TEXT_PAGE_SHORT149
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/150.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

82, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β7, β 10 (στην ακρογυαλιά όπου τις περιμένουν δώδεκα βασιλόπουλα με βάρκες), β8,γ, ε. IV'. α, γ, γ2 (χρήματα).

24. ΛΦ 1634, 41-48, Αιτωλία, "Η γριά με τα τρία παιδιά της". Οι τρεις γιοι μιας γριάς μπαίνουν ένας-ένας ψυχογιοί σ' έναν παπά και για πληρωμή παίρνουν οι πρώτοι λίρες και ο μικρός (ο ήρωας) μία βέργα που μεταμορφώνει. ΙΙ: β, β1, β3, β4, β5 (που σε κάνουν και πετάς), γ, γ1, ζ (αφού μεταμορφώνει ένα χρυσό πύργο σε καρύδι και τον πηγαίνει στη μάνα του να ζήσει πλούσια). Ι: α, α1, β (βάζει στοίχημα η βασιλοπούλα), β2, β4. ΙΙΙ: α, β, (μεταμορφώνεται σε πέρδικα και πετά σε νησί), γ, (το νησί φωνάζει "χτες με πατούσε ένας, σήμερα με πατούνε δυο"), β1 1, β 13, δ (με τη βέργα του), δ2, ε. IV'. α, α2, α3, α4, β, β1, γ4 (πάει στη μάνα του).

25. ΔΙΕ Α', 20, 693, (Καμπούρογλου, 21, 166, Garnett, 2, 199, Λουκάτος, 1, 61-66), Αθήνα, "Το άφαντο σκουφάτσι". Ι: α, α1, α3, α4, α5, β, β2, β4, γ, γ1, γ3. ΙΙ: α3 (βασιλόπουλο), β, β1, β3, δ, 83, ζ. ΙΙΙ: α, α1, α2, β, β1, β2, β3, β4, β9, β11, β12 (που την αγαπούσαν και τα τρία), γ, γ1, γ2 (δέντρο από διαμάντι και κοράλι), γ4, γ7 (μαντίλι), ε. IV: α, α1, α2, α3, α4, γ, γ1, γ3 (αφού κάψει τις σολωμονικές της και ξεμαγευτεί).

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

α. Μικρά Ασία

26. ΛΑ 306, 2, Βιθυνία, ΒΔ Μ. Ασία, "Ο δικαιοκρίτης βασιλές". ΙΙ: Ο ήρωας είναι ο δικαιοκρίτης βασιλιάς, β, β1, β3, β4, β5, β9 (δαχτυλίδι), γ, γ1, ζ. Ι: α, α1, β, β2. ΙΙΙ: α, α2, β, β1, β2, β7, β9, β11, β!3, γ, γ1, γ4, γ6 (απίδι, μήλο), ε. IV: α, α3, α4, γ, γ1, γ3.

27. ΑΦ 1558, Δυτ. Μ. Ασία, 19-23, "Τα τσαρχέλια". Π: α3 (ο οκνός γιος), β, β4, β5, β6, στ, ζ. Ι: α, β (και έχει βάλει στοίχημα), β2, β4, γ, γ1, γ2. ΙΙΙ: α, β, β3, β4, β11, β15, γ, γ1, γ3 (από τριανταφυλλιά και γαρυφαλιά), γ4, ε. IV: α, α1, α2, α3, α4, γ, γ1, γ3.

β. Πόντος

28. Ποντ. Εστία, 25 (1952), 1277-1280, Κοτύωρα (Ordu), "Τη χήρας ο γιον". Το παιδί της χήρας αναζητώντας την τύχη του, μαθαίνει για την άρρωστη βασιλοπούλα. Μάγισσες την επισκέπτονται και την ξελιγώνουν κάθε βράδυ στο χορό, και την αφήνουν το πρωί άπνοη. Με βοηθό μία γριά ζωγραφίζει το ταβάνι του δωματίου με τον ουρανό και τ' άστρα, και κάνει τις μάγισσες να ξεχαστούν ως το πρωί. Όταν βλέπουν τον ήλιο φεύγουν χωρίς να της πάρουν την πνοή. Γάμος.

TEXT_PAGE_SHORT150
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/151.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΑΔΗΛΟΥ ΤΟΠΟΥ

29. ΛΦ 1051, 1-4, «Οι βασιλοπούλες». Ι: α (τρεις), α1, β, β1 (εξαφανισμένους). ΙΙ: α1, β, β4 (κόκκινα σανδάλια που σε κάνουν αυλό), S, S4, ζ. ΙΙΙ: α (γλυστράει στην κάμαρα τους χωρίς να τον πάρουν είδηση, β, β3, β5 (στην ακροποταμιά τις περιμένουν τρεις βαρκάρηδες), β4 (περνούν μέσα από ασημένια δάση με μαγεμένα πουλιά), β7, β9, β 17 (τις περιμένουν οι τρεις φρουροί που είχαν εξαφανιστεί), γ, γ1, γ2, ε. IV'. α, α3, α4, γ, γ1 (τη μικρότερη), γ3 (όπου παραβρίσκονται και τα χαμένα παλικάρια).

30. ΛΑ 1490Α, 6-9, άτιτλο. 7: α, α1, α2, β, β2. ΙΙ: α, ζ. ΙΙΙ: α, α2, β, β5 (διασχίζει τη θάλασσα πάνω σε ένα σεντόνι). Εδώ παρεμβάλλεται το επεισόδιο με την απόκτηση των μαγικών αντικειμένων: Π', β, β1, β3, β8 (σπαθί που κόβει τη θάλασσα), γ, γ1. Συνέχεια του ΙΙΙ: β9, β11, β:6, γ, γ], γ4, ε. IV'. α, α3, α4, γ, γ1, γ3.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Η διάδοση του παραμυθιού αυτού έχει ως επίκεντρο την Κεντρική Ευρώπη και δεν φαίνεται να έφτασε πολύ πιο μακριά. Οι περισσότερες παραλλαγές του, κατά τον St. Thompson εμφανίζονται ανάμεσα στη Σερβία και τη Φιλλανδία. Ο Paul Delarue προσθέτει μία άλλη διάσταση της εξάπλωσης, ως τις Γαλλικές Αντίλλες, από όπου προέρχονται οι πέντε από τις οκτώ γαλλόφωνες παραλλαγές που παρουσιάζει. Επισημαίνει επίσης μια παραλλαγή πορτογαλικής προέλευσης, καταγραμμένη στη Νότια Αφρική, όπου το AT 306 συμφύρεται με το AT 307 (The Princess in thé Shroud - H βασιλοπούλα στα σάβανα).

Ο Ε. Cosquin μας παραδίδει επίσης ορισμένες παραλλαγές που προέρχονται από τη Μέση Ανατολή και ανάγει την καταγωγή του παραμυθιακού αυτού τύπου στην Ινδία, περνώντας από την Ινδία και το Ιράν. Τον ονομάζει «Η υπνωτισμένη πριγκίπισσα», θεωρώντας ότι η ηρωίδα είναι ξωτικό (pari) και ανάγοντας τις χορευτικές της επιδόσεις στο χορό των χιλίων parîs.

Συμφυρμό του AT 306 και AT 307 παρουσιάζει και η παραλλαγή του Γερονικολή

1. St Thompson, The Folktale..., ό.π., σ. 34-35.

2. Ρ Delarue, Le conte populaire français.., ό.π., τ. Ι, σ. 171.

3 Ε. Cosquin, Les contes indiens et l'Occident, Champion, Paris 1922, σ. 381-390.

TEXT_PAGE_SHORT151
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/152.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

που επιλέξαμε να παρουσιάσουμε εδώ, όχι τόσο γιατί αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα των ελληνικών παραλλαγών του AT 306, όσο γιατί είναι μία ασυνήθης "εκχριστιανισμένη" παραλλαγή του μαγικού αυτού παραμυθιού. Το θέμα της ανυπότακτης στο γάμο βασιλοπούλας αναπτύσσεται σε πολλούς παραμυθιακούς τύπους, καταταγμένους στο Διεθνή Κατάλογο μέσα σε ευρύτερες θεματικές ενότητες. Οι μνηστήρες πρέπει να κερδίσουν στοιχήματα, να λύσουν αινίγματα, να κάνουν την βασιλοπούλα να γελάσει, να διεκπεραιώσουν δύσκολα ζητήματα. Στον παραμυθιακό τύπο AT 306 το προς λύση αίνιγμα (πώς λιώνουν τα παπούτσια της) αφορά περιφραστικά την ερωτική συμπεριφορά της βασιλοπούλας! που πάει και τι κάνει τις νύχτες; Σε όλες τις ελληνικές παραλλαγές, όπως και στις ξένες, οι βραδυνές της περιπέτειες περιγράφονται ως άκρως ευχάριστες: χορεύει, τρώει, πίνει, διασκεδάζει σε μαγικούς κόσμους. Σύντροφοί της στο χορό μπορεί να είναι νόστιμα βασιλόπουλα, δράκοι και αράπηδες, ακόμα νεράιδες ή απλώς "κορίτσια". Άλλοτε πάλι χορεύει μόνη της. Η βασιλοπούλα δε φαίνεται να θέλει να απαλλαγεί από αυτούς τους συντρόφους. Μόνο στο τέλος του παραμυθιού, σποραδικά, δηλώνεται ότι "ξεμαγεύτηκε" από την επιρροή τους .

Το παραμύθι αυτό είναι αρκετά διαδεδομένο στον ελληνικό χώρο. Δεν αντιπροσωπεύονται σε αυτόν τον κατάλογο η Ήπειρος, η Θεσσαλία, τα Ιόνια Νησιά και η Κύπρος. Οι 30 παραλλαγές του, έτσι όπως καταγράφηκαν από τον Γ. Α. Μέγα, μαρτυρούν μία σχετικά ομοιόμορφη διάδοση. Το παραμύθι εμφανίζεται είτε (συχνότερα) αυτοδύναμο, είτε ως επεισόδιο στον ελληνικό οικότυπο AT *667A, όπου ο ήρωας αφού αποκτήσει τα μαγικά αντικείμενα, ξεκινά να βρει την εκλεκτή της καρδιάς του, με τη βοήθεια συντρόφων. Η επίλυση του αινίγματος των λιωμένων παπουτσιών της βασιλοπούλας είναι σε αυτές τις περιπτώσεις μία από τις περιπέτειες του. Στο τέλος του εμβόλιμου αυτού επεισοδίου θα δώσει τη βασιλοπούλα για γάμο σε έναν από τους συντρόφους του (βλ. παραλλαγές αρ. 8 από τη Σκύρο, αρ. 11 από την Κρήτη, αρ. 12 και 13 από τη Νάξο, αρ. 16 από τη Σπάρτη, αρ. 22 από την Ναυπακτία).

Όταν το μοτίβο αυτό απουσιάζει, η ηρωίδα εμφανίζεται ως βασιλοπούλα δαιμονική, βάναυση που προκαλεί τον ήρωα σε αγώνα και τον καταπονεί συμμαχώντας στην αγριότητα με τον πατέρα της για να τον νικήσει. Στις περιπτώσεις αυτές, η νεαρή κόρη παραμένει μέχρι το τέλος απειλητική και δαιμόνια. Ο ήρωας που καταφέρνει να τη δαμάσει διά της βίας δεν παρεμβαίνει ωστόσο για ν αλλάξει τη βαθύτερη φύση της, μια που κι ο ίδιος, ανάμεσα σ' όλους τους μνηστήρες, είναι ο πιο "παράξενος" και κοινωνικά ο πιο απομακρυσμένος από τη βασιλοπούλα.

Το αρχικό επεισόδιο πολλών παραλλαγών (η απόκτηση των μαγικών αντικειμένων) είναι κοινό σε πολλούς άλλους παραμυθιακούς τύπους (AT 302, AT

4 Για το θέμα αυτό βλ. Ν. Σκουτέρη-Διδασκάλου, Γυναίκες εξωτικές και γυναίκες οικόσιτες. Ανθρωπολογικά για το γυναικείο ζήτημα, εκδ. Ο Πολίτης, Αθήνα 1991, σ. 281-320.

TEXT_PAGE_SHORT152
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/153.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

313Β, AT 400, AT 401, AT 507, AT 552, AT 569) και προέρχεται από τον τύπο AT 518 (Fight over Magie Objects).

H γνωστότερη και παλαιότερη (1883) ελληνική παραλλαγή είναι από την Αθήνα (αρ. 25), της συλλογής των Αθηναϊκών Παραμυθιών του Δ. Καμπούρογλου. Έχει αναδημοσιευθεί πολλές φορές και σίγουρα είναι ένα από τα ωραιότερα ελληνικά παραμύθια.

TEXT_PAGE_SHORT153
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/154.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT154
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/155.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 307

TEXT_PAGE_SHORT155
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/156.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT156
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/157.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ  AT 307

Η βασιλοπούλα, στα σάβανα

AT: The Princess in thé Shroud

Delarue-Tenèze: La princesse délivrée

Grimm No 219: Die Prinzessin im Sarge und die Schildwache

Περίληψη

Μια βασιλοπούλα πεθαίνοντας γίνεται βρυκόλακας (στρίγκλα) που τρώει όσους φυλάνε το μνήμα της. Ένα παλικάρι ακολουθώντας τις συμβουλές ενός γέροντα φυλάει τρεις νύχτες τον τάφο και κατορθώνει να την ξεμαγέψει. Την παντρεύεται.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΛΑ 1259, (ΣΜ 89), 43-46, Επαρχία Κονίτσης, «Για τη βασιλοπούλα». Ενωμένο με AT 315A.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

2. ΛΦ 516, 9-11, Χιλιομόδι Κορινθίας, «Ο Γερονικολής». Η αρχή όπως AT 306.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

3. ΛΦ 1260, 5-8, Καρπενήσι Ευρυτανίας. Η αρχή όπως AT 315A.

ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ

4. Taibbi-Car., 24, 148-151, Rocca Forte Καλαβρίας, «Ο Πεππίνος κι θυγατέρα του Ρήγα».

TEXT_PAGE_SHORT157
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/158.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT158
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/159.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 310

TEXT_PAGE_SHORT159
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/160.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT160
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/161.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 310

Η Χρυσομαλλούσα

AT: The Maiden in thé Tower Delarue-Tenèze: Persinette Grimm No 12: Rapunzel Basile: Petrosellina, La Palomma

H Ανθούσα, η Ξανθούσα, η Χρυσομαλλούσα

Έναν καιρό κι ένα ζαμάνι ήτανε μια γριά. Η κακότυχη εφτά χρόνια πεθυμούσε τη φακή και δε μπορούσε να την πετύχει. Όταν έβρισκε τη φακή, δεν είχε κρομύδι, όταν έβρισκε κρομύδι, δεν είχε λάδι, όταν έβρισκε λάδι, δεν είχε νερό. Για τούτο κακιωνόταν κι έλεγε: "Αχ! και δα πια! βουλήθηκε ο φτωχός να παντρευτεί, χάθηκαν τα νταούλια". Κατόπι πια τα ήβρε όλα. Πήρε μια μέρα τον τέντζερη και πήγε και τον έστησε μες στη μέση στη ρεματιά. Πάει του βασιλιά ο γιος να ποτίσει το άλογο του. Σαν είδε το άλογο τον τέντζερη, ξιπάστηκε και δεν έπινε. Μανιώθηκε εκείνος, έδωσε τον τέντζερη μια προποδιά και τον έχυσε. Σαν τον είδε η πολλά καμένη μπάμπω, τον καταρίστηκε και του είπε: "Αχ πια! έτσι που πεθυμούσα εγώ εφτά χρόνια τη φακή, έτσι κι εσύ να πεθυμάς την Ανθούσα, την ξανθούσα και τη μακρομαλλούσα".

Μόλις τ' άκουσεν αυτό ο του βασιλιά ο γιος, πήρε τα χωριά με την αράδα κι έτρεχε και γύρευε την Ανθούσα, την ξανθούσα, τη μακρομαλλούσα. Τρεις μήνες έτρεξε, δεν την ήβρε. Από τους τρεις κι ύστερα πήγε σ' ένα χωριό και ρωτάει: "Μη λάχει και βρίσκεται δωπέρα η Ανθούσα, η ξανθούσα, η μακρομαλλούσα;" "Δωπέρα κάθεται", του είπαν. "Πού είναι το σπίτι της; Να με πάτε κει πέρα". Τον πήρανε, τον πήγανε. Κει που πήγε, κοιτάζει το σπίτι, σκάλα δεν είχε. Από που ν' ανέβει; Κει κοντά είδεν ένα δέντρο κι ανέβηκε απάνω και κοίταζε γύρω. Καθώς κοίταζε γύρω, έρχεται μια δράκαινα' πήγε από κάτω στο σπίτι και φώναξε: Ανθούσα μου, ξανθούσα μου, χρυσομαλλούσα μου, ρίξε τα μαλλάκια σου ν' ανέβω να κατέβω.

Βγήκε ένα όμορφο κορίτσι, έριξε τα μαλλιά του κι ανέβηκε πάνω η δράκαινα. Σε λίγο πήγε κι ο αδερφός της και φώναξε:

Ανθούσα μου, ξανθούσα μου, χρυσομαλλούσα μου, ρίξε τα μαλλάκια σου ν' ανέβω να κατέβω.

TEXT_PAGE_SHORT161
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/162.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Βγήκε πάλι από το παραθύρι η Ανθούσα, έριξε τα μαλλιά της κι ανέβηκε κι ο αδερφός της. Έφαγαν, ήπιαν κι έπειτα κατέβηκαν η μάνα της κι ο αδερφός της. Του βασιλιά ο γιος, σαν είδε που φύγανε, κατεβαίνει από το δέντρο, πάει κοντά στο σπίτι και φωνάζει:

Ανθούσα μου, ξανθούσα μου, χρυσομαλλούσα μου, ρίξε τα μαλλάκια σου ν' ανεβώ να κατέβω.

Σαν το άκουσεν αυτή, πάλι έριξε τα μαλλιά της κι ανέβηκε απάνω του βασιλιά ο γιος. Άμα ανέβηκε, της είπε που ήθελε να την πάρει γυναίκα. Κι εκείνη του είπε: "Εγώ σε παίρνω. Μα τώρα που να σε κρύψω; Μη λάχει κι έρθει η μάνα μου και σε βρει εδωπέρα, γιατί θα σε φάει". Τον τυλίγει μες στο πάπλωμα και τον βάζει μες στο σεντούκι. Σφουγγάρισε κιόλα να μη μυρίζει ανθρωπίλα το σπίτι. Σαν βράδιασε, πήγε η μάνα της και φώναξε:

Ανθούσα μου, ξανθούσα μου, χρυσομαλλούσα μου, ρίξε τα μαλλάκια σου ν' ανέβω να κατέβω.

Έριξε τα μαλλιά της, ανέβηκε απάνω, άρχισε να μυρίζεται και να λέει: "Ανθρωπιάς μυρίζει". Της λέει η θυγατέρα της: "θα έφαγες κανέναν και για κείνον σου μυρίζει".

Το πρωί, μόλις έφυγεν η μάνα της, τον έβγαλε από μέσα απ' το σεντούκι. Έπειτα τα μιλήσανε οι δύο να φύγουν. Μα σε κείνο το σπίτι όλα μιλούσανε. Για να μη το πούνε που φύγανε, πιάσανε και τα δέσανε όλα το στόμα τους κι ύστερα φύγανε. Μόλις φύγανε, πήγε η γριά η δράκαινα στο σπίτι. Φωνάζει, ξαναφωνάζει: Ανθούσα μου, ξανθούσα μου, χρυσομαλλούσα μου, ρίξε τα μαλλάκια σου ν' ανέβω να κατέβω.

Κανένας δεν αποκρίνεται. Σαν είδε που δε φάνηκε, σκαρφάλωσε κι ανέβηκε απάνω. Ξαναφωνάζει πάλι:

Ανθούσα μου, ξανθούσα μου και χρυσομαλλούσα μου, που είσαι;

Όλα είχαν δεμένο το στόμα τους και δεν αποκρίθηκαν. Μόνο το γουδί αστόχησαν να δέσουν το στόμα του κι από κει στην κώχη που καθότανε αποκρίθηκε και είπε: "Χτες ήρθε του βασιλιά ο γιος και τον έκρυψε και τώρα φύγανε μαζί". Σαν το άκουσε αυτό η δράκαινα, θε να τρελλαθεί. Είχε μες στο στάβλο μίαν αρκούδα, πάει την παίρνει, ανεβαίνει απάνω και απολιέται καταπόδι τους. Πήγε, πήγε δρόμο πολύν, τους έφτασε. Το κορίτσι είχε μαζί του τα χτένια του και το πεσκίρι του. Σαν είδε που τους έφτασε, ρίχνει το χτένι το αρύ και γίνεται μια παλιούρια και δεν μπορούσε να περάσει η δράκαινα. Τράβηξε η αρκούδα από δω, τσαλαπάτησε από κει, άνοιξε τόπο με τα χίλια ζόρια και πέρασε. Πήγε, πήγε, πάλι τους έφτασε. Σαν είδαν πως τους έφτασε, ρίχνει το κορίτσι το χτένι το πυκνό και γίνεται μια αγκάθια ακόμα πιο πυκνή. Όσο να ξεμπλέξει η αρκούδα, εκείνοι πήγαν πολύ μακριά. Πέρασε πάλι η αρκούδα, πήγε, πήγε, τους πρόφτασε. Σαν είδαν πάλι που τους έφτασε, ρίχνει το πεσκίρι και γίνεται θάλασσα. Η κακότυχη η μπάμπω, η δράκαινα, έκλαιγε και παρακαλούσε τη θυγατέρα της να γυρίσει πίσω"

TEXT_PAGE_SHORT162
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/163.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

εκείνη δεν την άκουσε, δεν ήθελε ν' αφήσει τον άντρα της. II δράκαινα, σαν είδε που δεν μπορούσε να καταφέρει τη θυγατέρα της, γυρίζει και. της λέει! "Εσύ, κορίτσι μου, αφήκες εμένα τη μάνα σου κι ακολούθησες αυτόν, μα στάσου να σου πω κι εγώ τι θα σου κάνει αυτός. Τώρα κει που θα πάτε, θα σ' αφήσει απάνω σ' ένα δέντρο, αφορμή να πάει να πάρει τη μάνα του να 'ρθουν να σε πάρουν, και θα τον φιλήσει η μάνα του και θα αστοχήσει και θα πάρει άλληνα. Μόνο εσύ να κατέβεις απ το δέντρο, να πας εκεί που ζυμώνουν ψωμιά για τη χαρά και να κάνεις ό,τι κάνεις να πάρεις ένα κομμάτι ζυμάρι και να κάνεις από κείνο δύο πουλάκια, να τα στείλεις να πάνε να κάτσουν στο παραθύρι του να τον ξυπνήσουν, για να σε συλλογιστεί".

Κατά πως το είπεν η μάνα της, έτσι το έπαθε. Όταν ήρθε κοντά στου βασιλιά το παλάτι, ανέβηκε εκείνη απάνω σ' ένα δέντρο. Έκατσε, έκατσε, είδε που δε φάνηκε να 'ρθουνε να την πάρουν, στενοχωρήθηκε. Έγινε μια κατσιβέλα και πήγε στο φούρνο. Είδε κει που πλάθανε ψωμιά και ρώτησε! "Τι θα τα κάνετε τόσα ψωμιά;" Της είπανε! "Του βασιλιά ο γιος θα κάνει χαρά και για τη χαρά τα ψήνουμε". Από δω είχε, από κει είχε, έκλεψε ένα κομμάτι ζυμάρι, έκανε δύο πουλάκια, τα έστειλε στου βασιλιά το παραθύρι κι αυτή πάλι γύρισε και πήγε κι ανέβηκε απάνω σε κείνο το δέντρο. Πήγανε τώρα τα πουλάκια, έκατσαν πάνω στο παραθύρι κι άρχισε το ένα να λέει στο άλλο! "θυμάσαι άραγε που έτρεχες τρεις μήνες και γύρευες την Ανθούσα, την ξανθούσα, τη χρυσομαλλούσα;" "Δε θυμούμαι", έλεγε το άλλο. "θυμάσαι που ήρθες κι ανέβηκες απάνω στο δέντρο και, σαν έφυγε η μάνα μου, φώναξες, Ανθούσα μου, ξανθούσα μου και χρυσομαλλούσα μου, ρίξε τα μαλλάκια σου, κι έριξα τα μαλλιά μου κι ανέβηκες και σε τύλιξα μες στο πάπλωμα;" "Δε θυμούμαι", "θυμάσαι που ήρθε η μάνα μου κι εφάγαμε και, σαν την ξεπροβόδισα, σ' έβγαλα κι εφύγαμε κι εμείς; Και κείνη σαν πήγε στο σπίτι και είδε που δεν ήμουνα, ανέβηκε πάνω στην αρκούδα και μας έφτασε;" "Δε θυμούμαι", "θυμάσαι άραγε που έριξα το χτένι το αρύ κι έγινε μια παλιούρια και την τσάκισε η αρκούδα με τα δόντια της και μας έφτασε πάλι;" "Δε θυμούμαι", "θυμάσαι που έριξα το πυκνό το χτένι κι έγινε μια ακόμα αγκάθια και πάλι πέρασε και μας έφτασε κι ύστερα έριξα το πεσκίρι κι έγινε θάλασσα και δεν μπρόρεσε πια να περάσει;" "Δε θυμούμαι", "θυμάσαι άραγε που μ' ανέβασες πάνω σ ένα δέντρο και πήγες να φέρεις αμάξια να με πάρεις και σε φίλησε η μάνα σου και κοιμήθηκες και μ' αστόχησες;" "Α! θυμούμαι, θυμούμαι, θυμούμαι".

Του βασιλιά ο γιος όλα αυτά τα άκουσε, γιατί απ' την αρχή ήτανε ξυπνητός. Πρώτα δεν καταλάβαινε τι ήθελαν να πούνε τα πουλιά, μα ευθύς κατόπι του ήρθαν στο νου όλα. Σηκώνεται τότε, πάει στο δέντρο, πήρε την Ανθούσα κι έκανε μια χαρά που βάσταξε σαράντα μέρες και σαράντα νύχτες.

Ήμουνα κι εγώ εκεί και με κέρασε του βασιλιά η γυναίκα τρεις χρυσές κούπες κρασί.

ΛΑ 149, 58, Γέννα Σαράντα Εκκλησιών (σημ. Τουρκία). Δημοσιευμένη από τον Μέγα, Ι,

137-142.

TEXT_PAGE_SHORT163
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/164.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Η αναζήτηση της πεντάμορφης

α: Ένας νέος ξεκινά να βρει την πεντάμορφη' α1: ακολουθώντας τη σαΐτα που έριξε" α2: παρακινημένος από την κατάρα μιας γριάς· α3: άλλο.

ΙΙ. Η νεαρή κόρη μέσα στον πύργο

α! Ο νέος, ύστερα από περιπέτειες, φτάνει' α1: στον πύργο' α2: στο σπίτι της πεντάμορφης' α3: που δεν έχει σκάλα' α4: που δεν έχει πόρτα' α5: έχει μόνον ένα παράθυρο' α6: άλλο' α7: παραμονεύοντας βλέπει τη μάνα της (τον πατέρα της, τ' αδέλφια της, άλλο) να σκαρφαλώνει(ουν) κάνοντας σκάλα τα μαλλιά της κόρης.

β: Ο νέος μαγεύεται από' β1: το τραγούδι της κόρης" β2: την ομορφιά της' β3: άλλο.

'γ: Ο νέος με τη σειρά του, μιμούμενος το κάλεσμα της μάνας· γ1: σκαρφαλώνει έχοντας σκάλα τα μαλλιά της κόρης' γ2: ανεβαίνει μόνος του' γ3: άλλο.

δ: Η παρουσία του νέου δεν πρέπει να γίνει αντιληπτή κι η κόρη' 81.' τον κρύβει' δ2: σ' ένα πάπλωμα' δ3: αλλού' δ4: τον μεταμορφώνει σε' δ5: σκούπα' 86: μήλο' δ7: άλλο.

ΙΙΙ. Η μαγική φυγή και οι συνέπειες της

α: Η όμορφη κόρη κι ο νέος δραπετεύουν α1: αφού δέσουν τα αντικείμενα του σπιτιού για να μη μιλήσουν α2: παίρνοντας μαζί και το σκυλάκι της' α3: άλλο' α4: η μάνα (ο πατέρας, ο αδελφός, άλλο) ψάχνει να τη βρει" α5: πληροφορείται τη φυγή από κάποιο αντικείμενο που είχαν ξεχάσει να δέσουν α6: η μάνα (ο πατέρας, τ' αδέλφια, άλλο) τους παρακολουθεί(ούν) σαν α7: σύννεφο' α8: αετός' α9: άλλο.

β: Η κόρη' β1: βλέπει τη μάνα της (τον πατέρα της, τον αδελφό της, άλλο) να πλησιάζει και' β2: με μαγικό τρόπο μεταμορφώνεται μαζί με το σύντροφο της σε' β3: περιβόλι με περιβολάρη' β4: γούρνα με νερό και χέλι' β5: άλλο.

γ: Η μάνα (ο πατέρας, ο αδελφός, άλλο)' γ1: ρωτά τους μεταμορφωμένους αν έχουν δει τους φυγάδες' γ2: δεν παίρνει απάντηση' γ3: παίρνει απάντηση που την (τον) ξεγελά.

δ: Η κόρη, για να εμποδίσει το(τους) διώκτη(ες) να τους φτάσει(ουν), ρίχνει πίσω της μαγικά αντικείμενα' δ1: χτένα' δ2: πετσέτα' δ3: άλλο' δ4: που γίνονται εμπόδια' δ5: δάσος' δ6: θάλασσα' δ7: βουνό' δ8: άλλο.

ε: Ο διώκτης, μπροστά στα εμπόδια, καταριέται την κόρη' ε1: να την ξεχάσει ο

TEXT_PAGE_SHORT164
    TEXT_SEARCH_FORM
    TEXT_SEARCH_IN_BOOK
    TEXT_SEARCH_RESULTS
      TEXT_BOOK_LIST
        34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

        ΙΙ. Ο ήρωας και η απόκτηση των μαγικών αντικείμενων

        α: Ένας βοσκός· α1: ένας κηπουρός1 α2: ένας φτωχός· α3: άλλο.

        β: Αποκτάει μαγικά αντικείμενα' β1: σκουφάκι ή άλλο είδος καπέλου' β2: κάπα ή άλλο είδος ρούχου' β3: που σε κάνει αόρατο' β4: παπούτσια' β5; που σε πηγαίνουν γρήγορα, όπου θέλεις' β6: και αθόρυβα και αόρατα' β7: μπαστούνι' β8: μαχαίρι ή σπαθί' β9: άλλο.

        γ: Ξεγελάει κάποιους που μαλώνουν για τη μοιρασιά των μαγικών αντικειμένων γ1: τους προτείνει να τα κρατάει όσο παλεύουν και το σκάει' γ2: άλλο κόλπο.

        δ: Συναντάει κάποιον που του τα δίνει με συμβουλές για τη χρήση τους' δ1: ένα γέρο' δ2: μία γυναίκα' 83: τη Μοίρα του (ή τις Μοίρες)' 84: μια μάγισσα.

        ε.' Κληρονομεί τα αντικείμενα από τον πατέρα του.

        στ: Με τα μαγικά του παπούτσια πιάνει δουλειά ως βοσκός και πηγαίνει το γάλα ζεστό στη βασιλοπούλα.

        ζ.' Μαθαίνει για το μυστικό της βασιλοπούλας και αποφασίζει να λύσει το μυστήριο αυτός ο ίδιος.

        ΙΙΙ. Το μυστικό της βασιλοπούλας

        α: Ο ήρωας καταφέρνει να μην κοιμηθεί και να παρακολουθήσει τη βασιλοπούλα τη νύχτα' α1: χύνει το πιοτό με το ναρκωτικό σε ένα σφουγγάρι κάτω από τα γένια του' α2: κάνει τον κοιμισμένο.

        β: Η βασιλοπούλα' β1: χρησιμοποιώντας μαγικό ραβδί" β2: ανοίγει πόρτες' β3: κατεβαίνει σκάλες' β4: διασχίζει δάση και ερημιές' β5: θάλασσες' β6: κήπους' β7: και φτάνει' β8: σε ένα νησί' β9: σε ένα παλάτι' β10: άλλο' β11: όπου χορεύει και τρώει με' β12: βασιλόπουλο(α)' β13: Αράπη' β14: νεράιδες' β15: άλλα κορίτσια' β16: μόνη της' β17: άλλο.

        γ: Ο ήρωας την ακολουθεί φορώντας το μαγικό αντικείμενο που τον κάνει αόρατο' γ1: παίρνει μαζί του τεκμήρια του ταξιδιού αυτού' γ2: κλαδιά από πολύτιμα δέντρα' γ3: λουλούδια' γ4: πολύτιμα σερβίτσια από το τραπέζι' γ5: κοσμήματα που χάνει η βασιλοπούλα' γ6: άλλο.

        δ: Μεταμορφώνει σε καρύδι και βάζει στην τσέπη του' δ1: το φρουρό του παλατιού' δ2: τον Αράπη' δ3: με ένα μπάτσο' δ4: αφού έχει δει τη βασιλοπούλα να μεταμορφώνει και ξεμεταμορφώνει με τον ίδιο τρόπο.

        ε: Ο ήρωας επιστρέφει πρώτος στο παλάτι και κάνει πάλι τον κοιμισμένο.

        IV. Η αποκάλυψη

        α: Ο ήρωας διηγείται την επομένη στο βασιλιά' α1: και στους συμβούλους του' α2: παρουσία της βασιλοπούλας' α3: τι είδε' α4: και επιδεικνύει τα πειστήρια.