Συγγραφέας:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Τίτλος:Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:34
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1999
 
Σελίδες:975
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Ελληνικά παραμύθια-Κατάλογος
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί τον τρίτο τόμο του Καταλόγου των Ελληνικών Παραμυθιών του Γ. Α. Μέγα. Υπενθυμίζουμε ότι από το Αρχείο του Γεωργίου Α. Μέγα έχουν ήδη δημοσιευτεί δύο τόμοι. Ο πρώτος, που είναι και ο μόνος που πρόλαβε να δημοσιεύσει ο ίδιος ο συντάκτης του καταλόγου, περιέχει τους Μύθους Ζώων (AT 1-299) . Ο δεύτερος (δημοσίευμα του ΙΑΕΝ αρ. 23), που αποτελεί στην ουσία μία πρόταση επεξεργασίας του καταλόγου του Μέγα, περιλαμβάνει τους παραμυθιακούς τύπους AT 700-749 που αντιπροσωπεύουν το τελευταίο μέρος των Μαγικών Παραμυθιών. Ο παρών τρίτος τόμος περιέχει, πάντα σε αναφορά με τη διεθνή κατάταξη των Aarne-Thompson , τις ελληνικές παραλλαγές των παραμυθιακών τύπων AT 300-499, τύπων που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος από αυτά που ονομάζουμε Μαγικά Παραμύθια (AT 300-749).
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 24.63 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 195-214 από: 982
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/195.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ε. Κυκλάδες

52. ΙΛ 770, 82-86, Μήλος, «Ο Αλής». Ι: α, α7 (ο Αλής), α8, α9, β, β1, β2, β5, β6, β9, β12, β!3, γ, γ2. ΙΙ: α, α.1, β, β5, γ, γ3, γ8 (βλέπει ματωμένο το χέρι και το κλειδί), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α 10 (ακολουθεί την εντολή του μνηστήρα). IV'. β5 (κόβοντας την άσπρη τρίχα του κεφαλιού του που είναι η δύναμη του). Ενωμένο με το AT 301A (στον επάνω κόσμο την ανεβάζουν τα πουλιά κι επειδή δεν τους φτάνει η τροφή που τους δίνει, κόβει κομμάτι απ τη σάρκα της' τα πουλιά της την ξανακολλούν, παίρνει τα πλούτη του μνηστήρα και επιστρέφει στο σπίτι της).

53. ΛΑ 311, 15, Τήνος, «Ο τρισκατάρατος». Ι: α, α7 (τρισκατάρατος), α8, α10 (σε βασιλόπουλο), β, β1, β9, γ, γ5 (στη τρύπα του βουνού). ΙΓ. α, α1, α6 (ψόφια γάτα), β, β2, γ, γ2, γ3, δ (της δίνει να φάει ψόφιο ποντικό), SI. ΙΙΙ: α (της δίνει να φάει καρδιά λιονταριού), α2, α4, α5. Ενωμένο με AT 653.

54. ΛΑ 311, 16, Τήνος, «Ζαχαρένια κούκλα». Πηγαίνοντας η βασιλοπούλα να δει το μήλο που κρατούσε κάποιος, ανοίγει η γη και πάει στον κάτω κόσμο. ΙΙ: α, α7, β, β5 (και βρίσκει σκοτωμένες βασιλοπούλες), γ8 (τη μαρτυράει το μήλο), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (κρύβει το μήλο). IV'. α, α1, α2, α3, α6 (κάσα), α7, αϊ 5 (αφήνει στη θέση της ζαχαρένια κούκλα), β7, β8 (η ηρωίδα κατεβαίνει στην κατοικία του και παίρνει τα πλούτη του).

55. ΛΑ 311, 17, Τήνος, άτιτλο. Ι: β, β1, β2, β8, β12, γ, γ4. Ενωμένο με το AT 721 και AT 611. Εκεί βλέπει πεθαμένο βασιλόπουλο που το τρώνε οι σκύλοι· ένας απ' αυτούς είναι ο υπερφυσικός μνηστήρας· στη συνέχεια γίνεται γριά και η ηρωίδα του διηγείται τι είδε' τότε γίνεται σκύλος και την τρώει.

Ατελές.

56. ΛΑ 311, 18, Τήνος, άτιτλο. Ι: α, α7 (τρισκατάρατος), β, β1, β9, γ, γ5 (τρύπα στο βουνό). ΙΙ: α, α1, α6 (ψόφιο γάτο), γ, γ3, γ5, δ (της δίνει ψόφιο ποντίκι), 81. ΙΙΙ: α, α2 (βρώμικη καρδιά ποντικού), α4, α5. Ατελές.

57. ΛΑ 311, 19, Τήνος, άτιτλο. Ι: α, α3, β, β1, 02, β9, β12. ΙΙ: α, α8, β, β4, γ, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α8, γ, γ3, γ6, γ8. IV: β, β2, β3, β5 (τον σκοτώνει η φρουρά του παλατιού), β6.

58. ΛΑ 2339, 86-88, Μήλος, «Ο Αλής». 7: α, α4, β, β1, β2, β5, β6, β9, β12. ΙΙ: α, α7, β, β5, γ, γ3, γ8 (βλέπει το χέρι της και το κλειδί ματωμένα από τις σφαγμένες γυναίκες που βρίσκονται μέσα στο δωμάτιο), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (ακολουθεί την εντολή του μνηστήρα). IV'. β5 (κόβοντας την άσπρη τρίχα του κεφαλιού του που είναι η δύναμη του). Ενωμένο με AT 542B και AT 322B (όπως το προηγούμενο).

59. ΛΑ 2957, 143-149, Έξω Γωνιά θήρας, άτιτλο. 7: α, α7 (καβαλάρης με το κόκκινο άλογο), β, β1, β2, β5, β6, β9, β11. ΙΙ: α, α7, β, β4, γ, γ3, γ5, δ, δ1.

Σελ. 195
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/196.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΙΙ: α, α8 (γιατί την προειδοποιεί το εικόνισμα της Παναγίας που πήρε μαζί της), β2, γ, γ3, γ6, γ8. IV: β, β2, β3, β5, β6.

60. ΛΦ 156, 1-3, Σύρος, άτιτλο. Ι: α, α3. Π: α, α8, α10 (και να συνεχίσει να πλέκει), β, β4, γ, γ3, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α8, γ, γ3, γ6, γ8. IV: β, β2, β3, β5, β6.

61. ΛΦ 1393, 9-12, "Ο δράκος και οι τρεις αδελφές". Ι: α, α1, β, β1, β9, β11, β!3, γ, γ2. Π: α, α1, α4, β, β2, γ, γ2, γ3, γ8 (της κόβει το κεφάλι), δ (της δίνει ανθρώπινο χέρι), Si. III: α, α2 (της δίνει ανθρώπινο πόδι), α3, β, γ, γ3, γ4, γ7, γ8, γ9. IV: β5, β1, β2, β4.

62. ΝΕΑ 1,1,7, Μήλος, "Της κάτω γης ο αφέντης". Ι: α, α4, β, β1, β9, β5, β6, β1 1, β!3, γ, γ5 (παλάτια και περιβόλια παράμορφα). ΙΙ: α, α1, α4, β, β6 (το πετάει μέσα στη χρεία), γ, γ1, γ2, γ3, γ8 (τη γυρνάει πίσω στον πατέρα της και ζητάει τη δεύτερη), δ, δ1. III: α, α2, α3, β, β4 (της δίνει υπνωτικό κάθε βράδυ). Αυτή νοσταλγεί τις αδερφές της και ζητάει να τις δει. Οι αδερφές της αποκαλύπτουν ότι τη νύχτα ο Αράπης γίνεται πανέμορφο παλικάρι κι αν θέλει να τον δει να μην πιει τον καφέ που της δίνει το βράδυ. Συμφυρμός με τον υπότυπο L του AT 425: η ηρωίδα ανοίγει με τα κλειδιά του την κοιλιά του Αράπη και βλέπει μέσα "Πόλη, Σμύρνη κι όλο τον ντουνιά". Ο σύζυγος τη διώχνει από το παλάτι και βάζει έναν αράπη να παρακολουθεί τα σημάδια ζωής, δύο τρίχες από το κεφάλι της σε μια λεκάνη. Η ηρωίδα φεύγει για άγνωστη χώρα. Συμφυρμός με τον υπότυπο Κ του AT 425.

63. Roussel, αρ. 48, Μύκονος, άτιτλο. (Η δοκιμή με το ανθρώπινο κρέας και το απαγορευμένο δωμάτιο' ο πασάς χώνεται στο σπίτι της γριάς κρυμμένος μέσα σ' ένα ρολόι' στο τέλος καίγεται).

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

64. ΙΑ 805Α, 69-72, Οθωνοί Κέρκυρας, "Ο δράκος με τις τρεις αδελφές". Ι: α, α1, β, β1, β2, β9, β12, β!3. ΙΙ: α, α1, α6 (ανθρώπινο κεφάλι), β, β2, γ, γ3, γ5, δ, δ1. III: α, α2 (με τη βοήθεια του ποντικού), α3, β2. Ενωμένο με AT 425.

65. ΛΦ 660, 1-2, Λευκίμη Κέρκυρας, "Ο ψαράς". Ι: α, α2, β, β1, β2, β5, β7 (με αντάλλαγμα να πιάσει πολλά ψάρια), β9. ΙΙ: α, α1, α6 (πόδι σκύλου), β, β2

1 Ο Σπυρίδων Λάμπρος σημειώνει στα Νεοελληνικά Ανάλεκτα ότι το χρυσό κλειδί, με το οποίο η κόρη ανοίγει το στήθος ή τον ομφαλό του ήρωα, ανοίγει την "προσήλιον θυρίδα" κι επομένως ο ήρωας είναι αλληγορία του ήλιου (πβλ. και Hahn 2, σ. 299). Με την ίδια λογική το ανθρώπινο χέρι που της δίνει να φάει αναφέρεται στο τελευταίο τέταρτο της σελήνης, εφόσον σύμφωνα με τη φιννική έκφραση, η φθίνουσα σελήνη τρώγεται από τους δαίμονες.

Σελ. 196
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/197.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

(στην κοπριά), γ, γ2, γ3, γ4, δ (πόδι γάτας), 81. ΙΙΙ: α, α2 (πόδι ποντικού), α3, γ, γ3, γ4, γ5, γ8, γ9. IV: α, α1, α8, α9, α10, β7.

66. ΛΦ 708, 7-10, Κεφαλλονιά, "Ο ρολογάς". ΙΙΙ: α10 (μόνο η μικρότερη επαινεί τους δρόμους που περνούν, πηγαίνοντας προς την κατοικία του και δεν τη σκοτώνει), γ, γ1, γ3, γ4, γ6, γ8. IV'. α, α1, α2, β, β2, β3, β5.

67. Λαογρ. ΙΑ', 461-464, Χουρχουλίδι Ζακύνθου, "Ο Σαντ' Αντώνης". Ι: α, α4, β, β1, β5, β6, β9, β1 1, β14 (που μαζεύει χόρτα). ΙΙ: α, α10 (να μη χάσει το τριαντάφυλλο και το χρυσό μήλο), β, β6 (ανοίγει το απαγορευμένο δωμάτιο, κι ο καπνός από την κακαβά που ανέπνεε το βασιλόπουλο της, το εξαφανίζει), γ, γ3, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (δεν αγγίζει το τριαντάφυλλο και το χρυσό μήλο), γ, γ3, γ4, γ6, γ8. IV: α, α1, α2, α3, α6 (κασέλα), α7, β, β2, β3, β5, β6.

68. Λαογρ. ΙΑ', 528-531, Γερακάριον Ζακύνθου, "Η κοπέλα που ενίκησε τον Αράπη". 7: α, α4, β, β1, β9, β12, β14 (καθώς μάζευε λάχανα), γ. ΙΙ: α, α1, α4, γ, γ2, γ3, γ4, δ (της δίνει να φάει χέρι)·, δ1 (της δίνει να φάει κοιλιά). ΙΙΙ: α, α2, α3, β, γ2, γ8, γ5. IV: α, α1, α2, α8, α9, α10.

69. Schmidt, 12, 93, Ζάκυνθος, "Der Drache". Εισαγωγή όπως το AT 425C. Ο βασιλιάς ακολουθώντας ένα ελάφι, μπαίνει σε θαυμαστό κήπο και πηγαίνοντας να κόψει ένα τριαντάφυλλο βγαίνει κλωστή που τον τυλίγει και δράκος που τον αφήνει να φύγει, με την υπόσχεση ότι θα του δώσει μια κόρη για γυναίκα του. Η μικρότερη δέχεται να γίνει γυναίκα του δράκου. ΙΙΙ: γ, γ3, γ6, γ8 (τον ελευθερώνει με την υπόσχεση ότι θα της στείλει χρυσή ντουλάπα για να μπορέσει να φύγει). IV: α15 (δεν πρέπει ν' αφήσει τη μάνα του να τον φιλήσει γιατί θα την λησμονήσει, όπως AT 313C: η μάνα του τον φιλάει στον ύπνο του και την ξεχνάει' μετά από πολλές περιπέτειες, το βασιλόπουλο παντρεύεται την κόρη και κόβει τα κεφάλια της θείας και της αρραβωνιαστικιάς).

70. Schmidt, 24, 122, Ζάκυνθος, "Der Teufel der Fischers Tochter". Για τη δοκιμή με το ανθρώπινο κρέας βλ. τα μοτίβα Β και C, όπως τα καθορίζουν οι Bolte-Bolivka, 1, 399.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

71. ΛΑ 311, 10, Κορώνη Πυλίας, "Το μισοφαγωμένο βασιλόπουλο". 7: α, α4, β, β1, β2, β8 (τη μικρότερη), β1 1, β14 (καθώς ξερίζωνε μια λαψάνα, πετάχτηκε ο αράπης), γ, γ3 (χρυσός με ασημένιες κάμαρες). ΙΙ: α, α10 (να μην ανοίξει τον καταρράκτη). ΙΙΙ: α10 (ανοίγει τον καταρράκτη), γ3, γ5 (ματωμένα κορμιά), γ6 (μισοφαγωμένο), γ10 (το οποίο γιατρεύει κρυφά απ' το δράκο). IV: β, β2, β3, β5, β6.

Σελ. 197
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/198.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

72. ΛΑ 311, 13, Σπάρτη, "Ο αράπης". 7: α, α4, β, β1, β9, β11, β!3. ΙΙ: α, α1, α2, β, β2, γ, γ2, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, α4, α5. IV: β8 (με τη βοήθεια ενός περαστικού πατριώτη της, τον ζεματάει· παίρνουν τα φλουριά του και παντρεύονται).

73. ΛΑ 1187, (ΣΜ 17), 75-76, Ηλεία, "Η κοκαλίτσα". 1: α, α4, β, β1, β2, β9, β1 1 (ξυλοκοπάς), β!3, γ. ΙΙ: α, α1, α6 (την κοκαλίτσα), β, β2 (στη σκούπα), δ, β2 (στη στάχτη), 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, α10 (με τη βοήθεια της μάγισσας που περνούσε εκείνη την ώρα), β4 (ο αράπης ξεμαγεύεται και γίνεται βασιλόπουλο). IV: β, β2, β3.

74. ΛΑ 1188, (ΣΜ 18), 1-3, Ηλεία, "Η σιδερένια γλώσσα". Ι: α, α4, β, β1, β3, β9, β 12, β13, γ. ΙΙ: α, α1, α3 (σιδερένια), β, β2 (στην κοπριά), γ, γ2, γ3, γ8 (την πετάει στη θάλασσα), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, α3, β, γ10 (σο'ίζει τις αδελφές της απ' τη θάλασσα). IV: α, α9, α2, α3, α6 (μπαούλο), α7, α12 (ένα αρχοντόπουλο), α13, α15 (βγαίνει κρυφά και τρώει το φαγητό του' την τσακώνει κι αυτή του λέει την ιστορία της), α14.

75. ΛΑ 1188, (ΣΜ 18), 55-57, Ηλεία, "Ο δράκος". 7: α, α1, β, β1, β5, β6, β9, β12, β13, γ. ΙΙ: α, α1, α3 (αλόγου), β, β2 (στη στέγη), γ, γ2, γ3, γ5, γ7, δ (της δίνει να φάει έντερα γα'ιδουριού), β2 (στο φούρνο), 81. ΙΙΙ: α (της δίνει να φάει αυτιά αλόγου), α2, α4, α6 (στο σκύλο της), β, γ, γ3, γ4, γ5, γ8, γ9.

76. ΛΑ 1189, (ΣΜ 19), 142-143, Πατγόιον Ηλείας, "Περί του δράκοντος και τα τρία κορίτσια του γέρου". 7: α, α1, β, β1, β5, β6, β9, β11, β14 (που μαζεύει χόρτα και βγαίνοντας ο δράκος διαμαρτύρεται ότι του τράβηξε τα γένια), γ. ΙΙ: α, α1, α4, α8 (τη νύχτα για να του ανοίξει την πόρτα), β, β6 (δεν μπορεί να το φάει), γ, γ3, γ8 (τη θανατώνει μ' ένα σκαμπίλι), δ, β2, 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, γ, γ3, γ4, γ5, γ6, γ8, γ10 (τους ανασταίνει με φάρμακα). IV: α, α1, α2, β, β2, β3.

77. ΛΑ 1193, (ΣΜ 23), 172-174, Βελίτσα Ηλείας, "Ο αράπης". 7: α, α4, β, β1, β9, β11, β14 (που τραβάει τη ραπανίδα και βγαίνοντας ο αράπης, διαμαρτύρεται ότι του τράβηξε τα γένια του), γ. ΙΙ: α, α1, α6 (πατσά), β, β1 (στο περιβόλι), δ, β6 (το κόβει κομμάτια), 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, γ, γ3, γ4, γ6, γ8, γ10 (βρίσκει ένα μπουκαλάκι με μαγικό υγρό). IV: β, β2, β3, β5, β6.

78. ΛΑ 1282, (ΣΜ 112), 239-243, Κυπαρισσία Τριφυλίας, άτιτλο. 7: α, α2, α8, α10 (όμορφο βασιλόπουλο), β, β1, β2, β9, β15 (τις κόρες του βασιλιά που αρνούνται όλους τους γαμπρούς), γ. ΙΙ: α, α1, α6 (ανθρώπινη καρδιά), β, β2 (στα κεραμίδια), δ, β2 (κάτω από πέτρα), 81. ΙΙΙ: α, α2, α4, α5, β.

79. ΛΑ 1345, (ΣΜ 158), 7, Βυζίκιο Γορτυνίας, "Γάιδαρος και άνθρωπος". 7: α, α7 (γάιδαρος), α8, α9, β, β1, β2, β9, β1 1, γ. ΙΙ: γ4, γ7, δ, δ1. ΙΙΙ: β, γ, γ3, γ4, γ8, γ9. IV: α, α9, α2, α3, α6 (κασέλα), α7.

Σελ. 198
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/199.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

80. ΛΑ 2304, 382-984, Βυτίνα Γορτυνίας, άτιτλο. 1: α, α3, β, β1, β2, β5, β6, β9, β11, γ. ΙΙ: α, α8, α10 (και ν' ανοίξει την πόρτα μετά το τρίτο χτύπημα), β, β4, γ, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α8, α10 (χάρη στο φυλαχτό της), γ, γ3, γ6 (λαβωμένο), γ10 (το γιατρεύει). IV'. β, β2, β3, β5, β6 (ενωμένο με το AT 956Β).

81. ΛΑ 2934, 155-157, Μεσσήνη Μεσσηνίας, "Ο αράπης". 7: α, α4, β, β1, β2, β5, β6, β9, β1 1, β14 (καθώς ξεριζώνει το λάχανο, εμφανίζεται ο αράπης), γ. ΙΓ. α, α1, α4, β, β2 (στην κοπριά), γ, γ3, γ4, δ, β2 (στο φούρνο), 81. ΙΙΙ: α, α2, "3, γ, γ3, γ4, γ8, γ9, γ10 (με το πόδι μαρμαρώνει τον αράπη). IV'. α, α9, α.2, α8, α10, α15 (παίρνοντας όλες τις λίρες του αράπη).

82. ΛΑ 2934, 194-196, Μεσσήνη Μεσσηνίας, "Ο πύργος του παράζινου". ΙΙ: α, α1, α3, β, β3 (στο γατάκι της), γ, γ2, γ4, δ, β3, 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, γ, γ3, γ4, γ5, γ8, γ10 (με τη συμβουλή της γριάς βρίσκει το μπουκάλι με το άρωμα και τους ξεμαρμαρώνει). IV'. α, α1, α2, β7.

83. ΛΑ 2934, 242-244, Αυκότραφον Μεσσήνης, άτιτλο. L α, α7 (Αχ), β, β1, β9, β11, β!3, γ, γ3. ΙΙ: α, α1, α3, β, β3, γ, γ2, γ3, γ8 (την αποκεφαλίζει), δ, β3 (στο γατάκι της), 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, γ, γ3, γ6, γ8. IV'. α (με το βασιλόπουλο), α2, αϊ 5 (βάζοντας φωτιά στο παλάτι), β, β2, β3, β5, β6.

84. ΛΦ 87, 12-16, Μαυροβούνιο Γυθείου, "Η μάγισσα και οι τρεις βασιλοπούλες". 7: α6, α8, α10 (σε όμορφη γυναίκα), β, β1, β4 (για να τις παντρέψει με κάποιο βασιλόπουλο), β5, β7 (δώρα και άμαξες), β9, β 14 (ενός βασιλιά), γ, γ4. ΙΙ: α, α 10 (να σκουπίσει τις τριάντα εννιά κάμαρες -η τεσσαρακοστή ήταν απαγορευμένη- να καθαρίσει σαράντα σακιά κρεμμύδια και να τα μαγειρέψει, να ζυμώσει σαράντα σκαφίδια ψωμί και να μπαλώσει τις σαράντα βράκες), β, β6 (δεν τα καταφέρνει), γ, γ4, γ8 (με το μαγικό ραβδάκι, ενωμένο με το AT 231), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (εκτελεί την εντολή της μάγισσας και με τη βοήθεια του φιδιού παίρνει το ραβδάκι της γριάς και τη μαρμαρώνει), γ, γ3, γ4, γ8, γ9. IV'. α, α8, α9, α10, α15 (και κληρονομεί το σπίτι της γριάς μάγισσας).

85. ΛΦ 445, 2-3, Γορτυνία, "Η όμορφη κέρινη κούκλα και ο δράκος". 7: α, α1, "8, "10 (σε άνθρωπο), β, β1, β9, β11, γ, γ1. ΙΙ: α10 (τις εξαφανίζει). ΙΙΙ: α10 (η μικρότερη γίνεται σκλάβα του και του ζητάει ως αντάλλαγμα να της φτιάξει κερένια κούκλα· τη ντύνει με τα ρούχα της για να νομίζει πως είναι αυτή). IV'. α, α2, α3, α6 (κιβώτιο), α7, β, β5.

86. ΛΦ 516, Σπάρτη, 1-3, "Ωχ! Ωχ!". 7: α, α4, β, β1, β9, β11, γ. ΙΙ: α, α7, β, β5, γ8 (πεθαίνουν μόλις μπουν στο απαγορευμένο δωμάτιο), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α9, β4 (την πηγαίνει ο ίδιος στο απαγορευμένο δωμάτιο), γ3, γ8, γ9.

87. ΛΦ 640, 90-94, Σπάρτη, "Ο καταραμένος πύργος". 7: α, α7 (κακός άρχοντας).

Σελ. 199
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/200.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΓ. α, α1, α3, β, β3 (στο γατάκι της), γ, γ2, γ4, δ, β3, 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, β1, γ, γ3, γ4, γ5, γ8, γ9. IV: α, α9, α1, α2, β7.

88. ΛΦ 805, 17-20, Γύθειο, "Ο αράπης". 7: α, α4, β, β1, β2, β9, β11, γ. ΙΙ: α, α1, α4 (σκύλου), β, β1, γ, γ2, γ5, S, SI. ΙΙΙ: α, α2 (κοιλιά σκυλιού), α3, β, β4 (τις δίνει τα κλειδιά απ' τις τριάντα εννιά κάμαρες του παλατιού' την τεσσαρακοστή δεν μπορεί να την ανοίξει και μια μάγισσα της λέει ότι θα μπορέσει, αν κόψει απ' το κεφάλι του αράπη μια χρυσή τρίχα), γ, γ3, γ4, γ8, γ9. IV: α, α9, α2, α3, α6 (μπαούλο), α7, α12 (ένας φτωχός γέρος), α13, α15 (με τα χρυσαφικά που έχει μαζί της τον κάνει πλούσιο κι έτσι προκαλεί την προσοχή του βασιλιά που την κάνει γυναίκα του).

89. ΛΦ 960, 1-6, Μεσσηνία, άτιτλο. Ι: α, α1, α8, α9, β, β1, β2, β5, β6, β11, β 14 (καθώς ξερίζωνε μια λαψάνα, κάνει την εμφάνιση του ο δράκος), γ. ΙΙ: α, α1, α5 (γλώσσα), β, β2 (στην κοπριά), γ, γ2, γ3, γ6, γ7, δ, β2 (κάτω απ' την πλάκα), 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, β4 (της δίνει το χρυσόμηλο αλλά η ηρωίδα το κρύβει για να μην μαρτυρήσει ότι μπήκε στο απαγορευμένο δωμάτιο), γ, γ3, γ4, γ6, γ7, γ8. IV: α, α2, α3, α6 (κάσα), α7, α8, α10, β5. ΙΙΙ: γ4, γ7, γ8, γ10 (και παίρνουν όλα τα πλούτη του).

90. ΛΦ 1008, 20-23, Γέρμα Λακωνίας, "Ο τρισκατάρατος". Ι: α, α7 (ο τρισκατάρατος), α 10 (μόνο αυτός καταφέρνει να περάσει το χαντάκι στη δοκιμασία που θέτει ο βασιλιάς), β, β1, β2, β9, β14 (του βασιλιά), γ, γ2. ΙΙ: α, α1, α4, α7, β, β2 (στη στάχτη), β5, γ, γ2, γ6, δ, α1, α2, β2 (στον κήπο), 81. ΙΙΙ: α, α2 (κεφάλι), α3. IV'. α15 (το σκυλάκι της ειδοποιεί τον πατέρα της)' στη συνέχεια, ενωμένο με το AT 653. ΙΙΙ: γ, γ3, γ4, γ8, γ9.

91. ΛΦ 1129, 5-8, Πόρος Τροιζηνίας, "Ο Αράπης". 7: α, α4, β, β1, β2, β5, β7 (ένα ταγάρι με χρυσάφι), β9, β 12, β14 (που τους δίνει μαζί τους καρύδι, φουντούκι, αμύγδαλο' με το σπάσιμο του καρυδιού βγαίνει πουλάκι που ζητάει να φάει απ' τους καρπούς αλλά μόνο η μικρότερη του δίνει), γ. ΙΙ: α, α1, α6 (σκύλο), β, β1, γ, γ3, γ8 (την αποκεφαλίζει), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (με τη βοήθεια του πουλιού, ψήνει το φίδι και το ζουμί του το αλείφει στην κοιλιά της), β, β1, γ, γ3, γ4, γ5, γ8, γ9. IV: α15 (το πουλί την κάνει τριανταφυλλιά και το ίδιο γίνεται όμορφο παλικάρι' σκοτώνει τον αράπη, η τριανταφυλλιά μεγαλώνει και κλείνει το άνοιγμα της σπηλιάς).

92. ΛΦ 1256, 4-5, Λαγκάδια Γορτυνίας, άτιτλο. Ι: α, α1, β, β1, β9, β11, β14 (κάθεται σε πέτρα απ' όπου βγαίνει ο δράκος), γ. ΙΙ: α, α8, α10 (παρόλο που της δίνει να πιει κρασί), β, β4, γ, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α7, γ, γ10 (με τη βοήθεια του πουλιού, όπου βρίσκει δύο βρύσες απ' όπου πετάγονται δύο φίδια' τα χτυπάει και εμφανίζονται οι αδελφές της). IV: α, α8, α9, α10.

93. ΛΦ 1516, 9-10, Τρίπολη Μαντινείας, "Η γλώσσα". 7: α, α1, β, β1, β2, β5,

Σελ. 200
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/201.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β6, β9, β11, γ. ΙΙ: α, α1, α3 (σιδερένια), β, β6 (δεν μπορεί να τη φάει), γ, γ7, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, "3, β. 7Κ: α, α9, α2, α3, α6 (μπαούλο), α7, α8, α10.

94. ΛΦ1534, 5-9, Καλάβρυτα, "Η έξυπνη βασιλοπούλα και ο σατανάς". Εισαγωγή όμοια με το AT 621. ΙΙ: α, α1, α6 (καρδιά πεθαμένου), β, β2 (κάτω απ' το κεραμίδι), γ, γ2, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, α4, α5. IV'. α15 (ειδοποιεί τον πατέρα της με περιστέρι). Ενωμένο με το AT 653.

95. ΑΦ 1669, 15-18, Αιγιαλεία, άτιτλο. 7: α, α4, β, β1, β2, β5, β6, β9, β11, β!3, γ, γ4. ΙΙ: α, α7, β, β5, β6 (και βλέπει σκύλο, δύο μπουκάλια στο τραπέζι και βάραθρο), γ, γ3 (ο σκύλος τη μαρτυράει), γ8 (την πετάει απ' το βάραθρο), δ, δ1.

96. ΑΦ 1762, 1-4, Κοπανάκι Τριφυλίας, "Το στοιχειό". 7: α, α7 (στοιχειό), β, β1, β9, β11, β14 (που είναι ξυλοκόπος), γ. ΙΙ: α, α8 (για σαράντα μέρες), β, β4, γ, γ4, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (κοιμάται τις τριάντα εννιά μέρες και την τεσσαρακοστή μένει ξύπνια), β, β4 (προσφέρεται να κάνει ό,τι του ζητήσει), γ, γ3, γ4, γ6, γ8, γ9. IV: α, α9, α2, α3, α6 (κάσα), α7, β, β2, β3.

97. ΑΦ 1763, 1-3, Αμαλιάδα Ηλείας, "Ο ληστής". 7: α, α3, α8, α9, β, β1, β9, β 11, γ. ΙΙ: α, α8 (για δύο βράδυα άγρυπνες, ένα να κοιμούνται), β, β6 (δεν το καταφέρνει), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α8, α10 (την ξυπνάει το γαύγισμα του σκύλου της), γ, γ3, γ4, γ5, γ6. IV: α, α1, α2, β, β2, β3, β5, β6.

98. ΣΠ 6, 6-7, Κορινθία, άτιτλο. 7: α, α4, β, β1, β9, β11, β!3. ΙΙ: α, α1, α6 (ωμό συκώτι), β, β2, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, α3. Παραλλαγή ατελής.

99. ΣΠ 746Δ, Κόρινθος, άτιτλο. 7: α, α2, β, β1, β10, β11, γ, γ2. ΙΙΙ: α, α10 (φτιάχνει κούτσουρο που ανοίγει μόνο με μια τρίχα και μπαίνει μέσα, ενωμένο με το AT 510B). IV: α15 (ο διάβολος την καταδιώκει, το κούτσουρο κατρακυλάει και φτάνει στα περιβόλια του βασιλιά' το βασιλόπουλο με μια τρίχα απ' τα μαλλιά του ανοίγει το κούτσουρο και η ηρωίδα βγαίνει από μέσα), β, β2, β3.

100. Ταρσούλη, 152-157, Κυνουρία, "Ο αράπης". 7: α, α4, β, β1, β2, β5, β6, β9, β11, β!3, γ. ΙΙ: α, α1, α3, β, β2 (στη στάχτη), γ, γ2, γ3, γ8 (τη ρίχνει στη λίμνη), δ, β2 (στην κοπριά), 81. ΙΙΙ: α, α2, α3, β. IV: α, α9, α2, α3, α6 (κασέλα), α7, α8, α 10.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

101. ΛΑ 1271, (ΣΜ 101), Κριεκούκι Λειβαδιάς Βοιωτίας, "Η γριά με το ληστή". ΙΙ: α, α10 (ν' ανοίξει πόρτες και παράθυρα για να μπει ο ληστής μετά το κυνήγι), β, β6 (δεν εκτελεί την εντολή), γ, γ5, γ7, δ, δ1. ΙΙΙ: γ, γ3, γ10 (καταρράκτη), γ6 (που είναι άρρωστο). IV: β, β2, β3.

Σελ. 201
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/202.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

102. ΛΦ 1044, 33-36, Φωκίδα, "Ο δράκος και οι τρεις αδερφάδες". ΙΓ. α, α1, α6 (γαϊδουροπόδαρο), β, β1, γ, γ3, γ6, δ (της δίνει γαϊδουροουρά), δ1. ΙΙΙ: α, œ2, oc3, α10 (αφού το ψήσει και το κάνει στάχτη), β1. IV'. α, α8, α.10, β8 (και παίρνει μαζί της παλικάρια που σκοτώνουν το δράκο (ενωμένο με το AT 653)' ξεκρεμάει τις αδελφές της κι αυτές ζωντανεύουν).

103. ΛΦ 1365, 1-4, Φωκίδα, άτιτλο. II'. α, α1, α3, β, β1 (στα κεραμίδια), γ, γ2, γ6, δ, β2 (στο λάκκο), δ1. ΙΙΙ: α, α2, α4, α5, γ, γ3, γ5, γ6, γ8, γ9. IV: β, β2, β3, β5, β6.

104. ΛΦ 169Β, 4-8, Ορχομενός Λειβαδιάς Βοιωτίας, άτιτλο. Ι: α, α2, α8, α10 (καβαλάρης), β, β1, β2, β9, β14 (τις κόρες του βασιλιά, αφού πρώτα λύσει τα αινίγματα που του θέτει' ενωμένο με το AT 922). ΙΓ. α, α 10 (να φάει τα σαράντα κεφάλια των φιδιών), β, β6 (δεν μπορεί να τα φάει), γ, γ3, γ8 (της κόβει το κεφάλι), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, α4, α6 (στο σκυλάκι της), α10 (την επόμενη μέρα της δίνει να φάει σαράντα κουκουβάγιες). Τότε παίρνει άλογο και φεύγει κατά την επιθυμία της, ανοίγει η γη και την κρύβει όταν ξανανοίγει, βρίσκεται κοντά στον πατέρα της που στέλνει τα σαράντα παλικάρια και σκοτώνουν το διάβολο στον ύπνο του (ενωμένο με το AT 653)' ξανακολλάει τα κεφάλια των αδελφών της με το αίμα της, που μια γριά της το έχει ραντίσει με βασιλικό.

105. ΛΦ 1864, 7-10, Ορχομενός Λειβαδιάς Βοιωτίας, "Ο Δράκος και οι τρεις κοπέλες". Ι: α, α1, β, β1, β2, β9, γ, γ4. Π: α, α8, β, β4, γ, γ3, γ8 (τη σταυρώνει), δ, δ1. ΙΙΙ: α, γ, γ3, γ8, γ9. IV'. α, α9, α2 (μέσω μαγικής φυγής: χτένι-δάσος, κορδέλα-θάλασσα) β, β2, β3, β5, β6 (ενωμένο με το AT 956B).

106. ΔΙΕ 1, 6, 296, Αθήνα, "Ο τρισκατάρατος". Η δοκιμή με το ανθρώπινο κρέας και η σωτηρία με τους εφτά γιους της γριάς, ενωμένο με το AT 653.

107. Taibbi-Car., 121, Πειραιάς, "Οι τρεις γυναίκες του μάγου". Ι: α, α5, β, β1, β2, β9. ΙΓ. α, α1, α6 (ανθρώπινο μέλος). ΙΙΙ: α, α2, α3, β4 (της δίνει τρεις μποτίλιες με γιατρικό για να μπορεί να τον γιατρέψει σε περίπτωση που λαβωθεί), γ, γ3, γ6, γ8, γ10 (τον γιατρεύει με το φάρμακο που της έδωσε ο μάγος). IV'. α, αϊ (και το βασιλόπουλο), α2, α3, α6 (σε σακί με βαμβάκι που μεταφέρει ο μουλαράς), αϊ 5 (στην καταδίωξη, ο μάγος σκοτώνει την ηρωίδα, αλλά τη γιατρεύει το βασιλόπουλο με το φάρμακο), β, β2, β3, β5, β6.

108. Taibbi-Car., 480, Πειραιάς, "Ο διάβολος και οι θυγατέρες του πισκατούρι". Ο ψαράς μαζί μ' ένα ψάρι πιάνει κι ένα κλειδί' τότε βγαίνει ο Βελζεβούλ και τον καλεί στο σπίτι του. Ι: β, β1, β2, β5, β6. ΙΙ: α, α1, α2, β, β2 (στην κοπριά), γ, γ4, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, α3, β, γ, γ3, γ4, γ5, γ8, γ10 (τους ραντίζει με κρασί).

Σελ. 202
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/203.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

α. Μικρά Ασία

109. ΛΑ 311, 8, Καντιρλί Βιθυνίας, Δυτ. Μ. Ασία, "Ο Αχ για μένα δράκος". Ι: β, β1, β9, β11, β 13. ΙΙ: α, α10 (να μη βουτήξει το δάχτυλο της στο κατράνι του απαγορευμένου δωματίου). III: γ, γ3, γ4, γ6, γ8, γ10 (βγάζοντας τους απ' το κατράμι). IV'. α, α1, α2, α3, α4, α7, β, β2, β3, β5, β6.

110. ΛΑ 311, 11, Κίος Προύσας, ΒΔ. Μ. Ασία, "Ο τσιλόγιαννος". 7: α, α8, α9, β, β1, β2, β9, β 12, β14 (που πουλάει κούκλες που κλώθουνε οι κόρες της τη νύχτα), γ. ΙΙ: α 10 (τις αφήνει νηστικές κι η πρώτη επιστρέφει απ' το λουτρό χωρίς ρέστα και τάσι κι η δεύτερη χωρίς ρέστα και γούνα), γ, γ8 (τις ρίχνει στη λίμνη), δ1. ΙΙΙ: α, α10 (ανοίγει τα σεντούκια του και με τα λεφτά που βρίσκει αγοράζει μαγιά να φάει, πληρώνει τη λουτράρισσα και της δίνει πίσω το χρυσό τάσι και τη γούνα).

111. ΛΑ 311, 14, Αρετσού Βιθυνίας, Δυτ. Μ. Ασία, "Το παραμύθι του φιδιού". Ι: α, α7 (φίδι), α8, α9, β, β1, β2, β8 (την πιο έξυπνη), β11, β!3, γ, γ2, γ4.

Η κοπέλα παίρνει μαζί της χτένι, σαπούνι και τάσι, μπαίνει στις τρεις απαγορευμένες κάμαρες και βρίσκει ένα κρεμασμένο βασιλόπουλο και το λύνει, άλογα και σκυλί και τους δίνει τη σωστή τροφή, βρύση που τρέχει μάλαμα και βάζει το δάχτυλο και το κόβει' το φίδι της δίνει να φάει συκώτι κι αυτή το δένει στην κοιλιά της· φεύγει με το βασιλόπουλο με μαγικό τρόπο: το σαπούνι μεταμορφώνεται σε λάσπη, το χτένι σε αγκάθια, το τάσι σε ποτάμι και το φίδι πέφτει μέσα. Τελικά η ηρωίδα παντρεύεται το βασιλόπουλο.

112. ΛΦ 185, 4-7, Χανιά Κυδωνιάς, Δυτ. Μ. Ασία, "Ο κακός δράκος". ΙΙ: α, α1, α6 (κρέατα), β, β2 (κάτω απ' το τραπέζι), γ, γ2, γ3, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2, α4, α5, γ, γ3, γ4, γ7, γ8, γ9. IV: α, α1, α2, β1, β2, β4, β7.

113. Μικρασ. Χρον. Α' (1938), 282-284, Κριτζαλιά Σμύρνης, Δυτ. Μ. Ασία, "Ο Βελζεβούλης". Παρόμοιο με ΔΙΕ 1, 6, 296 (βλ. αρ. παρ. 106), "Ο τρισκατάρατος". Ενωμένο με το AT 653.

114. Επιφανίου-Πετρ. Γ', 139-160, Σμύρνη, Δυτ. Μ. Ασία, "Το οργανάκι". 7: α, α7 (αρχικουρσάρος), β, β1, β2, β9, β1ΐ. ΙΙ: α, α8, β, β4, γ, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α8, β2, γ, γ3, γ5, γ6, γ8. IV: β, β2, β3, η συνέχεια όπως το AT 956B, β5, β6.

β. Πόντος

115. Αρχ. Πόντου ΤΖ', 16, 172-179, Κατύωρα (Ordu), άτιτλο. 7: α, α1, α7 (όφις, τ' όνομα του), β, β1, β2, β9, β11, β!3, γ. ΙΙ: α, α1, α6 (πετσί), β, β2 (πίσω απ' τη σκάλα), δ, β2 (στο σκαφίδι), 81. ΙΙΙ: α, α2 (σύμφωνα με τις οδηγίες του χιλιοπλούμιστου πουλιού), α3, β4 (ο δράκος σκάει απ' το κακό του), γ, γ3, γ4, γ6, γ8, γ10 (αφού ανοίγει κι άλλες κάμαρες, όπου βρίσκει μια γυναίκα

Σελ. 203
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/204.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

να λούζεται κι άλλη να πλέκει, δεν τους μιλάει για να μην πάθει κακό όπως της είχε υποδείξει το πουλί). IV'. α, α1, α2, α15 (και στο δρόμο της επιστροφής, μέσα σ' ένα πηγάδι βρίσκουν τα καντήλια της ζωής· ενωμένο με το AT 1191 και AT 332" το λάδι της ηρωίδας και του βασιλόπουλου είναι στο τέλος του, αλλά τελικά δε στερεύει) β, β2, β3.

γ. Καππαδοκία

116. ΚΜΣ, 4329-4340, Φάρασα, "Ο γιαλούς". Ι: α, α? (γιαλούς), β, β1, β2, β8, β1 1, γ, γ1. Ενωμένο με το AT 563 (η μάνα στέλνει τον πατέρα να την ξαναφέρει πίσω' ο γιαλούς του χαρίζει μαγικά αντικείμενα" ο πατέρας παίρνει πίσω την κόρη και σκοτώνει το γιαλού που θέλει να την ξαναπάρει).

117. Dawkins MG in AM, 390-394, Αξό Νίγδης, "Η γάτα". Όμοιο με ΛΑ 311, 5 (βλ. AT 311, αρ. παρ. 23).

ΚΥΠΡΟΣ

118. ΑΦ 1465, 7-8, άτιτλο. 7: α6, β1, β9, β14 (τις κόρες του βασιλιά), γ. ΙΙ: α, α7, β, β5, γ (η μάγισσα), γ4, δ, δ1. ΙΙΙ: α10 (με τη βοήθεια του φιδιού παίρνει τη βέργα από ένα άλλο δωμάτιο μαρμαρώνει τη μάγισσα και ξεμαρμαρώνει τις αδελφές της).

119. ΑΦ 1820, 35-43, Κυθρέα, "Ο Τρίμματος". Η αρχή όπως το AT 621. Ι: β, β1, β2, β8 (τη βασιλοπούλα), γ, γ3, γ5 (με εκατόν ένα δωμάτια). II'. α, α7. III: γ, γ3, γ5 (με κομμένα κεφάλια), γ10 (ο τρίμματος μεταμορφωμένος σε μάνα της, πατέρας της και νταντά της, τη ρωτάει πως περνάει' η ηρωίδα στη νταντά της λέει την αλήθεια κι ο τρίμματος αποφασίζει να τη φάει' τότε η βασιλοπούλα ζητάει ως τελευταία επιθυμία να προσευχηθεί στο δωμάτιο με τα κομμένα κεφάλια' κόβει τα μαλλιά της, τα κάνει σχοινί και φεύγει). Η συνέχεια όπως το AT 956B.

120. ΣΠ Γ', 1, 136, "Παραμύθι του τρίμματου". Ενωμένο με το AT 956B.

121. Πάφος 4 (1939), 6, 232-233, "Ο Μαύρος τζ' η γεναίκα του". Ι: α, α7 (ο Μαύρος), β, β1, β2, β8, β11, β 14 (εμφανίζεται με μια τσαπιά του γέρου στο χωράφι), γ, γ2, γ5 (με τα εκατόν ένα δωμάτια). III α, α10 (της δίνει τα κλειδιά από τις κάμαρες με τον περιορισμό να μην ανοίξει την τελευταίο). ΙΙΙ: α10 (την ανοίγει και βλέπει νεκρούς), β5 (ο Μαύρος μεταμορφωμένος σε μάνα της τη ρωτάει πως περνάει και μαθαίνει ότι η κοπέλα γνωρίζει πως τρώει νεκρούς). IV'. α15 (η ηρωίδα φεύγει κρυμμένη στα σακιά ενός καμηλιέρη, παντρεύεται το βασιλόπουλο που αγοράζει μαχαίρι στο οποίο έχει μεταμορφωθεί ο Μαύρος· τελικά τον σκοτώνουν).

Σελ. 204
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/205.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Ο παραμυθιακός τύπος AT 311 είναι, σύμφωνα με τον Thompson, ευρέως διαδεδομένος σ' ολόκληρη την Ευρώπη και κυρίως στις Βαλτικές χώρες και στη Νορβηγία, όπου και πιθανώς πρωτοεμφανίστηκε. Απαντάται επίσης στην Παλαιστίνη και στην Ινδία κι έχει μεταφερθεί στους Εσκιμώους και στο Πόρτο Ρίκο. Οι BoltePolivka1 εντάσσουν στον παραμυθιακό τύπο AT 311 και το δημοσιευμένο από τους Grimm παραμύθι Fitchers Vogel, παραμύθι διαδεδομένο σ' όλη την Ευρώπη, από τη Σκανδιναβία μέχρι τη Ρωσία κι από τη Σκωτία ως τα Βαλκάνια και που απαντάται επίσης στην Τουρκία, Παλαιστίνη, Ινδία, Κεντρική Αφρική και στους Εσκιμώους.

Η δομή του παραμυθιού, όπως δίνεται από το Διεθνή Κατάλογο AT, έχει ως εξής: δύο ή τρεις αδελφές, η μία μετά την άλλη, πέφτουν στα χέρια ενός δράκου που τις μεταφέρει στο παλάτι του. Εκεί τις απαγορεύει να μπουν σ ένα δωμάτιο ή τις προστάζει να κοιτάξουν ψυχές που βασανίζονται ή τις δίνει να φάνε ανθρωπινό (ή σάπιο) κρέας' τον παρακούουν και τις σκοτώνει. Η μικρότερη αδελφή τον ξεγελά και στη συνέχεια, βρίσκει τα πτώματα και τ' ανασταίνει ή κρύβει τις αδελφές της σε σακιά και τον πείθει να τα μεταφέρει στο πατρικό της" τελικά η ίδια καταφέρνει να ξεφύγει, μεταμφιεσμένη σε πουλί.

Σχεδόν σε όλες τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, όπως και στη Ρωσία, το παραμύθι ακολουθεί το σχήμα των Aarne-Thompson με το μοτίβο του απαγορευμένου δωματίου. Σύμφωνα με τους Bolte-Polivka, στις σλαβικές, ιταλικές, ελλαδικές και τουρκικές παραλλαγές, το μοτίβο αυτό είτε αντικαθίσταται από το μοτίβο του κανιβαλισμού, είτε τα δύο μοτίβα χρησιμοποιούνται μαζί σε συνδυασμό.

Συγγενικά προς τον AT 311 είναι και τα παραμύθια τύπου Barbe-Bleue (AT 312) όπου την κόρη σώζουν τ' αδέλφια της ή οι συγγενείς της. Η μορφή αυτή είναι η πιο διαδεδομένη στη Γαλλία .

Οι ελληνικές παραλλαγές είναι πολυάριθμες και εκπροσωπούν όλον τον ελληνικό γεωγραφικό χώρο καθώς και τη Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Κύπρο. Ακολουθούν, γενικά, το σχήμα που δίνεται στο Διεθνή Κατάλογο, παρουσιάζοντας, ωστόσο, ορισμένες ιδιαιτερότητες ως προς τα εξής δύο σημεία:

α. ενώ στην Ευρώπη ο δράκος κλέβει τα κορίτσια, στην Ελλάδα οι γονείς οι ίδιοι δίνουν τις κόρες τους σ' έναν υπερφυσικό μνηστήρα (διάβολο, δράκο, αράπη)'

β. όπως σημειώθηκε παραπάνω, το μοτίβο του απαγορευμένου δωματίου αντικαθίσταται συνήθως από τη δοκιμασία του κανιβαλισμού, ο δράκος δηλαδή προστάζει τις κοπέλες να φάνε ένα ανθρώπινο μέλος' οι δύο πρώτες αδελφές τρομάζουν

1 J Boite - G Polivka, Anmerkungen zu den Kinder- und Hausmärchen der Brüder Grimm, 5 τόμοι, Leipzig 1915-1932: Fitchers Vogel, τ. Ι, σ. 398-412

2 Ν Belmont, "Les sources d'enfance du conte De l'oral à l'écrit", Topique n° 59, 1996, σ 49-61

Σελ. 205
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/206.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

και το πετάνε ή το κρύβουν, αυτό μιλάει, αποκαλύπτει την αλήθεια και ο δράκος τις σκοτώνει' η τρίτη το δένει στην κοιλιά της κι έτσι ξεγελά το δράκο, που την παντρεύεται ή την κρατάει στην κατοικία του. Σε λίγες παραλλαγές εμφανίζεται το μοτίβο του απαγορευμένου δωματίου και σπανιότερα, η δοκιμασία της αϋπνίας (η κόρη δεν πρέπει να κοιμηθεί για κάποιο διάστημα). Στη συνέχεια, η τρίτη κόρη βρίσκει τις αδελφές της στο δωμάτιο που τις έχει κλείσει ο δράκος μαρμαρωμένες και τις ζωντανεύει. Σ' αυτό το σημείο υπάρχουν δύο αφηγηματικές λύσεις, ή σκοτώνουν το δράκο και επιστέφουν στο πατρικό τους η η ηρωίδα συναντά βασιλόπουλο που το ελευθερώνει και το παντρεύεται.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ποικίλοι συμφυρμοί που εμφανίζονται στις παραλλαγές. Πιο συγκεκριμένα, το μοτίβο του πατέρα (ή της μητέρας) που αναστενάζει "Ωχ!" και προκαλεί την εμφάνιση του υπερφυσικού μνηστήρα εισάγει επίσης είκοσι μία ελληνικές παραλλαγές του AT 425 (Έρως και Ψυχή όπ. βλ. ανάλυση). Αποτελεί έναν από τους λόγους του συμφυρμού των AT 311 και AT 425 στην ελληνική προφορική παράδοση. Το παραμύθι παρουσιάζει επίσης συμφυρμούς με τους AT 653 +AT 621 (Η ψείρα) και AT 325 (Ο μαθητευόμενος μάγος).

Στην αφήγηση, ως προς τη δοκιμασία που πρέπει να περάσει η νύφη για να ολοκληρωθεί ο γάμος, υπάρχουν δύο εκδοχές: το κανιβαλιστικό γεύμα και η απαγόρευση στην κοπέλα να ανοίξει ένα κλειστό δωμάτιο (ή, πιο σπάνια, να αφεθεί να την πάρει ο ύπνος). Στις παραλλαγές του Κυανοπώγωνα (Barbe-Bleue) στη Δυτική Ευρώπη επικρατεί το μοτίβο της απαγορευμένης κάμαρας, ενώ στην Ελλάδα συναντάται συχνότερα το μοτίβο του κανιβαλιστικού γεύματος.

Η Εμμανουέλα Κατρινάκη ερμηνεύει το κανιβαλιστικό γεύμα των ελληνικών παραλλαγών με βάση τη διαλεκτική σχέση εξωγαμίας - ενδογαμίας. Ο σύζυγος παρουσιάζεται ως δαίμονας, άγριος, κανίβαλος, έχει δηλαδή καθαρά εξωτικό χαρακτήρα. Προέρχεται εκτός του οικογενειακού περιβάλλοντος της νύφης κι αρπάζει την ήμερη και αθώα κόρη. Η Κατρινάκη διακρίνει εδώ την ισχυρή αντίθεση μεταξύ ενδογαμίας (που ως σύστημα ήταν, παλαιότερα, ισχυρότερο στην Ελλάδα) και εξωγαμίας, αντίθεση για την οποία οι παραλλαγές του παραμυθιού προτείνουν διάφορες δυνατότητες αντιμετώπισης.

Πέρα από την κοινωνιολογική ερμηνεία, η Κατρινάκη αναφέρεται και στο συσχετισμό κανιβαλισμού και ερωτικών ενορμήσεων. Η ανακάλυψη του φυσικού συζύγου αποτελεί για τη νεαρή κόρη μια δοκιμασία. Προκύπτουν, λοιπόν, για το ελληνικό παραμύθι δύο αφηγηματικές δυνατότητες: από τη μια, η κυριαρχία του φόβου, της απογοήτευσης και της άρνησης της φύσης του συζύγου, που οδηγεί σε αποτυχία του γάμου· από την άλλη, η αποδοχή και η αντιμετώπιση του αρχέγονου φόβου της σεξουαλικότητας, που οδηγεί σε επιτυχία του γάμου. Για την πρώτη

3. Εμ. Κατρινάκη, Mariage et cannibalisme le contre-type AT311 dans la tradition orale grecque, Μεταπτυχιακή εργασία DEA, EHESS, Παρίσι 1995.

Σελ. 206
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/207.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

περίπτωση, έχουμε το συμφυρμό του παραμυθιακού τύπου AT 311 με τον AT 653 (Η Ψείρα) στις παραλλαγές όπου η ηρωίδα αρνείται το γάμο και ξαναγυρνάει στον πατέρα της, με τον οποίο είναι συνήθως αχώριστη · για τη δεύτερη, ο συμφυρμός γίνεται με το AT 425 (Έρως και, Ψυχή) στις παραλλαγές στις οποίες αναγνωρίζουμε και τις δύο εκδοχές αντιμετώπισες του πρωτόγνωρου ερωτικού βίου.

Συνεπώς, για την Κατρινάκη, οι βασικές συνιστώσες των ελληνικών παραλλαγών του Κυανοπώγωνα είναι η εικόνα του επίφοβου εξωγαμικού συζύγου και η ανακάλυψη των σεξουαλικών ενορμήσεων και η αντιμετώπιση τους.

θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι στη διεθνή ταξινόμηση ο κατεξοχήν Κυανοπώγων βρίσκεται στον τύπο AT 312, όπου την ηρωίδα σώζουν από τον αιμοσταγή σύζυγο της τ' αδέλφια της.

Συνοψίζοντάς, θα λέγαμε ότι ενώ ο τύπος AT 311 παρουσιάζει μια απόπειρα ολοκλήρωσης του γάμου της κόρης μ' ένα εξωτικό ον, μια απόπειρα αποδοχής της εξωγαμίας δηλαδή, το επόμενο παραμύθι (AT 312) προτείνει μια καθαρά ενδογαμική λύση.

4. Ανάλυση του μοτίβου της ψείρας (AT 621 + AT 653) θα γίνει στους αντίστοιχους παραμυθιακούς τύπους στον επόμενο τόμο αυτού του Καταλόγου που θα εκδοθεί προσεχώς.

Σελ. 207
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/208.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 208
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/209.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 312

Σελ. 209
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/210.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 210
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/211.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 312

Ο αδελφός που σώζει την αδελφή του από το δράκο

AT 312: The Giant-killer and his Dog

AT 312A: The Brother rescues his Sister from the Tiger

AT 312D: Brother saves his Sister and Brothers from the Dragon

Delarue-Tenèze: Barbe-Bleue

Grimm No 46: Fitchers Vogel

Ο αδελφός που γλίτωσε τις αδελφές του

Μια βολά κι έναν καιρό, ήτανε ένας βασιλιάς και μια βασίλισσα κι είχαν τρεις κόρες, που την πρώτη την έλεγαν Χρυσή, τη δεύτερη Ασημένη και την τρίτη Κρυσταλλένη. Είχαν και τρεις βρύσες, που η πρώτη έτρεχε χρυσό, η δεύτερη ασήμι και η τρίτη κρύσταλλο.

Ύστερα από καιρό ήρθε ένα βασιλόπουλο από την Ολλανδία και ζήτησε την πρώτη κόρη να την παντρευτεί. Ο πατέρας κι η μάνα ήτο πρόθυμοι και γι' αυτό την εστείλανε με τους δούλους και τις δούλες, ν' αγοράσει ούλα τα χρειαζούμενα του γάμου. Όταν όμως εγυρίζαν στο παλάτι από τα μαγαζιά, ένα μαύρο σύννεφο ήρθε και πήρε την κόρη μέσα πο τ αμάξι. Οι άλλοι ήρθαν στο παλάτι και τα πάνε ούλα. Οι γονείς της κόρης εστεναχωρήθησαν τότε πολύ, γιατί εχάσανε την πρωτοκόρη τους.

Μετά από ένα χρόνο ήρθε ένα βασιλόπουλο και ζήτησε σε γάμο τη δεύτερη κόρη. Η μάνα κι ο πατέρας της εδέχτησαν χωρίς καμιά αντίρρηση. Εστειλαν πάλι την κόρη, για να ψουνίσει στα μαγαζιά μαζί με τους δούλους των. Στο γυρισμό όμως επαρουσιάστη πάλι το μαύρο εκείνο σύννεφο και παίρνει κι αυτή. Οι δούλοι εγυρίσανε πίσω καταλυπημένοι και βάψανε το παλάτι στα μαύρα.

Επέρασε πάλι ένας χρόνος κι ήρθε άλλο ένα βασιλόπουλο 'πο την Αμερική και ζήτησε και την τρίτη κόρη. Οι γονείς της έδωσαν και γι' αυτή το λόγο τους και ευχαριστημένοι εδέχτησαν να την παντρέψουν, μια που 'χασαν τις άλλες κι έμεινε μόνο μία. Την έστειλαν, όπως και τις άλλες, για ψούνια. Στο γυρισμό ήρθε πάλι το μαύρο σύννεφο και την πήρε!

Όταν εγυρίσαν στο παλάτι και είπανε στο βασιλιά και στη βασίλισσα τα καθέκαστα, εβάψανε το παλάτι πιο μαύρο ακόμη κι ο βασιλιάς κι η βασίλισσα δεν ήξεραν

Σελ. 211
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/212.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τι να κάμουν από τη στεναχώρια τους. Όταν εφύγανε και οι τρεις του κόρες, εστερέψαν και οι τρεις βρύσες, που τρέχανε χρυσό, ασήμι και κρύσταλλο.

Ο βασιλιάς και η βασίλισσα είχαν όμως, εκτός από τις κόρες, κι ένα παλικάρι. Αυτό, επειδή ήβλεπε τη στενοχώρια που είχαν οι γονείς τους, αποφάσισε να πάει να βρει τις αδερφές του. "Εγώ, μητέρα, θα φύγω, θα πάω να βρω τις αδερφές μου", είπε μια μέρα στη μάνα του. "Αφού θέλεις, παιδί μου, να πας, πήγαινε με την ευχή του θεού και της Παναγίας".

Εξεκίνησε τότε και περπατούσε ουλή την ημέρα μέσα στο δάσος με τ άλογο του, όταν βλέπει μακριά ένα φως. Επροχώρησε πολύ, ώσπου επήγε στο φως. Όταν τον είδε η γυναίκα που ήταν εκεί, δεν ήξερε τι να του λέει. Τέλος του 'πε: "Πού ήσουν, παιδί μου, εδώ, που πουλιά δεν έρχουνται, πουλιά δεν φαίνουνται;" "Η μοίρα μου μ' έφερε", της λέει το παλικάρι και τότε της είπε ούλα όσα γίνησαν. Αυτή του 'πε τότε: "Κοιμήσου και το πρωί θα σου πω τι θα κάνεις". Εκοιμήθη το παλικάρι και το πρωί του λέει: "Όταν πάρεις αυτό το δρόμο, θα συναντήσεις μια γυναίκα που θα 'ναι μες στη λάσπη, θα σου φωνάξει να πας να τη σύρεις, αλλά να μην πας, γιατί θα σε τραβήξει και σένα μέσα και θα πνιγείς. Μετά θα προχωρήσεις και θα δεις ένα πύργο, θα πας να χτυπήσεις κι εκεί θα δεις τις αδερφές σου. Μέσα στο πύργο όμως κατοικούν κάτι δράκοι που γυρίζουν ούλη την ημέρα και το βράδυ έρχουνται στον πύργο. Αυτοί είναι που πήρανε τις αδερφές σου. θα σου δώκω όμως αυτό μπουκάλι κι όταν βάλεις μια σταγόνα πάνω σου, θα σου δώκουν αυτές ένα χαστούκι και θε γενείς πορτοκάλι".

Έφυγε το παλικάρι και πραγματικά, ό,τι του 'πε η γριά γυναίκα τα συνάντησε ούλα. Σαν έφτασε στον πύργο, χτυπά και του ανοίγει η αδερφή του, που δεν τον γνώρισε όμως. Μπήκε μέσα και διηγήθη την ιστορία τους. Έτσι τα τέσσερα αδέρφια ενώθηκαν, για να προσπαθήσουν να ξεφύγουν μαζί από τους δράκους.

Το βράδυ όμως που γύριζαν οι δράκοι, το παλικάρι ήβγαλε το μπουκάλι με το φάρμακο, ήκανε όπως του 'πε η γριά και σε λίγο έγινε ένα μικρό πορτοκάλι, που οι αδερφές του το βαλαν στο ράφι. Όταν ήρθαν οι δράκοι, ελεγανε πως μυρίζει ανθρωπινό κρέας, αλλά οι κόρες δεν έδιναν σημασία.

Την άλλη μέρα φεύγουν πάλι οι δράκοι και το πορτοκάλι ξαναγίνεται άνθρωπος. Όταν το βράδυ ξαναγύρισαν, οι κόρες τους αρώτησαν, αν είδαν τον αδερφό τους πουθενά, αλλά εκείνοι ελέγανε πως δεν τον ξέρουν και μπορεί να τον είχαν σκοτώσει κιόλας. Τότες οι κόρες τους λέγουν, αν θα τον σκοτώνανε, αν τον φέρνανε στο παλάτι. "Όχι", απαντούν οι δράκοι. Πάει μετά η μια κόρη και δίνει του πορτοκαλιού μια και φανερώνεται ένα λαμπρό και όμορφο παλικάρι. Οι δράκοι του κάμανε τραπέζι και του παν να καθήσει μαζί με τις αδερφές του. Την άλλη μέρα επήγε μαζί τους εκεί που θα πηγαίνανε. Εκυνηγούσαν ελάφια, και ό,τι άλλο βρίσκανε το σκοτώνανε. Εν τω μεταξύ έφτασαν κοντά σ' ένα μεγάλο γκρεμό. "Εδώ ρίχτομε τους ανθρώπους", του λέγουν. Τότε, χωρίς να χάσει καιρό το παλικάρι, βγάζει το μπουκάλι με το φάρμακο και στάζει πάνω στον καθένα μια σταγόνα. Οι δράκοι μείνανε ακίνητοι. Μετά πάλι, χωρίς να χάσει καιρό, τους δίνει μια και πέφτουν

Σελ. 212
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/213.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ούλοι, στον γκρεμό. Γυρίζει τότε στον πύργο και. παίρνει τις αδερφές του και ξεκίνησαν ούλοι μαζί για το παλάτι, αφού πήρανε και πολλούς θησαυρούς από τον πύργο.

Όταν αντικρίσανε το παλάτι, ήταν ακόμα βαμμένο κατάμαυρα. Βρίσκουν το φύλακα και του λέγουν να πει στο βασιλιά πως τον ζητούσε ένα παλικάρι και τρεις κόρες. Ο βασιλιάς καταλυπημένος όπως ήτο, έρχεται στην εξώθυρα και βλέπει το γιο του και τις τρεις κόρες του και του ρθε να τρελλαθεί 'πο τη χαρά του. Αμέσως άρχισαν και οι τρεις βρύσες να τρέχουν όπως πρώτα χρυσό, ασήμι και κρύσταλλο.

Ο βασιλιάς έκαμε γλέντι στο παλάτι, που κράτησε πολλές μέρες, μετά από τόσα βάσανα που είχαν περάσει. Κι έτσι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης "Καρπαθιακά παραμύθια", Καρπαθιακές Μελέτες, τ. Α', 1979. Αναδημοσίευση από Κ. Καφαντάρη, Ελληνικά Λαϊκά Παραμυθία, τ. 1: Ο Φεγγαράς, αρ. 226, 584-586.

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Η αρπαγή της κοπέλας

α: Η ηρωίδα είναι μία' α1: Οι ηρωίδες είναι τρεις· α2: που έχουν τρεις θαυμαστές βρύσες (χρυσό, ασήμι, κρύσταλλο)· α3: και έχει τρεις αδελφούς' α4." έχει έναν αδελφό" α5: και είναι βασιλόπουλα' α6: την ηρωίδα την λένε Βγενούλα' α7: άλλο όνομα.

β: Η ηρωίδα είναι ταμένο παιδί' β1: σ' έναν λύκο' β2: σε ένα άλλο ζώο' β3: από ευγνωμοσύνη της μητέρας της, για τη βοήθεια που της πρόσφερε το ζώο στη γέννα της.

γ: Την ηρωίδα· γ1: τις ηρωίδες διαδοχικά ή όλες μαζί' γ2: τις αρπάζει' γ3: ένας δράκος" γ4: ένα μαύρο σύννεφο' γ5: ένας άνεμος' γ6: ο λύκος· γ7: άλλο· γ8: και την (τις) πάει στο καταφύγιο του που είναι' γ9: μία σπηλιά' γ10: ένα κάστρο στο απάτητο βουνό' γ11: άλλο.

δ: Η αρπαγή γίνεται την ώρα που η κοπέλα' δΙ: έχει βγει βόλτα' δ2: με τον αδελφό της' δ3: με την μητέρα της' δ4: έχει πάει να κάνει ψώνια για το γάμο της' δ5: πηγαίνει φαΐ στα αδέλφια της στο χωράφι ακολουθώντας το δρόμο από άχυρο

Σελ. 213
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/214.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

που της έχουν στρώσει, και που ο απαγωγέας έχει αλλάξει έτσι ώστε να φτάσει στο άντρο του' 86: άλλο

ε: Οι βρύσες στερεύουν με την αρπαγή.

ΙΙ. Η αναζήτηση της αδελφής (των αδελφών) από τον αδελφό (τονς αδελφούς)

α: Ο αδελφός' α1: τ' αδέλφια' α2: ένα βασιλόπουλο που την αγαπάει' α3: άλλος' α4: ξεκινά(ούν) να βρει(ουν) την κοπέλα ή τις κοπέλες' α5: άλλο.

β: Στο δρόμο σκοτώνει ένα μαύρο φίδι που πάλευε με ένα άσπρο' β1: από ευγνωμοσύνη το άσπρο φίδι' β2: θα τον ανεβάσει στο καταφύγιο του δράκου' β3: θα του δείξει τον δρόμο' β4: θα του δώσει μαγικό πιοτό που θα τον βοηθήσει.

γ: Στο δρόμο συναντάει μια γυναίκα' γ1: γριά' γ2: που τον συμπαθεί και του δίνει συμβουλές για το πως να φτάσει στο καταφύγιο του δράκου' γ3: για το πως να βρει που κρύβει ο δράκος τη δύναμη του και πως να του την πάρει.

ΙΙΙ: Στο καταφύγιο τον δράκου ή τον λύκου. Η κρυμμένη δύναμη

α: Ο ήρωας δουλεύει στο βοσκό του δράκου' α1: ο βοσκός τον βοηθάει με συμβουλές' α2: και δουλειά του είναι να πηγαίνει το γάλα στο κάστρο.

β: Ο ήρωας μπαίνει στο καταφύγιο και βρίσκει την(τις) κοπέλα(ες)' β1.' μαζί με άλλους φυλακισμένους' β2: όταν έρχεται ο δράκος (λύκος) τον κρύβουν β3: κάτω από ένα έπιπλο' β4: τον μεταμορφώνουν σε φρούτο' β5: άλλο.

γ: Ο ήρωας' γ1: μαθαίνει που κρύβει ο δράκος τη δύναμη του' γ2: στις τρεις χρυσές τρίχες της κεφαλής του' γ3: σε τρία περιστέρια' γ4: σε φρούτα δέντρου της αυλής' γ5: μήλα' γ6: πορτοκάλια' γ7: το αντικείμενο με τη δύναμη βρίσκεται σε απαγορευμένο δωμάτιο και πρέπει να κλέψουν το κλειδί.

δ: Η κοπέλα καταφέρνει να κοιμήσει το δράκο' δ1: ψειρίζοντας τον δ2: του κόβει τις χρυσές τρίχες· δ3: του παίρνει το κλειδί του δωματίου.

IV: θάνατος τον απαγωγέα και απόδραση

α: Ο ήρωας σκοτώνει τον απαγωγέα' α1: καταστρέφοντας τη δύναμη του' α2: κόβοντας τα φρούτα· α3: σκοτώνοντας τα περιστέρια" α4: χτυπώντας τον με τη μαγκούρα του' α5: πετώντας τον στο γκρεμό' α6: άλλο.

β: Ο κοπέλα φιμώνει τα διάφορα αντικείμενα του σπιτιού για να μην ειδοποιήσουν το δράκο ότι το σκάνε' β1: ξεχνάει όμως ένα και αυτό φωνάζει' β2: μαγική φυγή (όπως AT 313)' β3: ο διώκτης πνίγεται στη λίμνη.

γ: Καταφέρνουν να ξεφύγουν γ1: και να γυρίσουν πίσω ασφαλείς' γ2: οι σύντροφοι του ήρωα τον προδίδουν και τον αφήνουν πίσω. Εκείνος μετά από περιπέτειες καταφέρνει να γυρίσει και να αποδείξει ποιος είναι (εδώ το παραμύθι ενώνεται με άλλους τύπους: AT 301, AT 550).

Σελ. 214
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 195
    34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    ε. Κυκλάδες

    52. ΙΛ 770, 82-86, Μήλος, «Ο Αλής». Ι: α, α7 (ο Αλής), α8, α9, β, β1, β2, β5, β6, β9, β12, β!3, γ, γ2. ΙΙ: α, α.1, β, β5, γ, γ3, γ8 (βλέπει ματωμένο το χέρι και το κλειδί), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α 10 (ακολουθεί την εντολή του μνηστήρα). IV'. β5 (κόβοντας την άσπρη τρίχα του κεφαλιού του που είναι η δύναμη του). Ενωμένο με το AT 301A (στον επάνω κόσμο την ανεβάζουν τα πουλιά κι επειδή δεν τους φτάνει η τροφή που τους δίνει, κόβει κομμάτι απ τη σάρκα της' τα πουλιά της την ξανακολλούν, παίρνει τα πλούτη του μνηστήρα και επιστρέφει στο σπίτι της).

    53. ΛΑ 311, 15, Τήνος, «Ο τρισκατάρατος». Ι: α, α7 (τρισκατάρατος), α8, α10 (σε βασιλόπουλο), β, β1, β9, γ, γ5 (στη τρύπα του βουνού). ΙΓ. α, α1, α6 (ψόφια γάτα), β, β2, γ, γ2, γ3, δ (της δίνει να φάει ψόφιο ποντικό), SI. ΙΙΙ: α (της δίνει να φάει καρδιά λιονταριού), α2, α4, α5. Ενωμένο με AT 653.

    54. ΛΑ 311, 16, Τήνος, «Ζαχαρένια κούκλα». Πηγαίνοντας η βασιλοπούλα να δει το μήλο που κρατούσε κάποιος, ανοίγει η γη και πάει στον κάτω κόσμο. ΙΙ: α, α7, β, β5 (και βρίσκει σκοτωμένες βασιλοπούλες), γ8 (τη μαρτυράει το μήλο), δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (κρύβει το μήλο). IV'. α, α1, α2, α3, α6 (κάσα), α7, αϊ 5 (αφήνει στη θέση της ζαχαρένια κούκλα), β7, β8 (η ηρωίδα κατεβαίνει στην κατοικία του και παίρνει τα πλούτη του).

    55. ΛΑ 311, 17, Τήνος, άτιτλο. Ι: β, β1, β2, β8, β12, γ, γ4. Ενωμένο με το AT 721 και AT 611. Εκεί βλέπει πεθαμένο βασιλόπουλο που το τρώνε οι σκύλοι· ένας απ' αυτούς είναι ο υπερφυσικός μνηστήρας· στη συνέχεια γίνεται γριά και η ηρωίδα του διηγείται τι είδε' τότε γίνεται σκύλος και την τρώει.

    Ατελές.

    56. ΛΑ 311, 18, Τήνος, άτιτλο. Ι: α, α7 (τρισκατάρατος), β, β1, β9, γ, γ5 (τρύπα στο βουνό). ΙΙ: α, α1, α6 (ψόφιο γάτο), γ, γ3, γ5, δ (της δίνει ψόφιο ποντίκι), 81. ΙΙΙ: α, α2 (βρώμικη καρδιά ποντικού), α4, α5. Ατελές.

    57. ΛΑ 311, 19, Τήνος, άτιτλο. Ι: α, α3, β, β1, 02, β9, β12. ΙΙ: α, α8, β, β4, γ, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α8, γ, γ3, γ6, γ8. IV: β, β2, β3, β5 (τον σκοτώνει η φρουρά του παλατιού), β6.

    58. ΛΑ 2339, 86-88, Μήλος, «Ο Αλής». 7: α, α4, β, β1, β2, β5, β6, β9, β12. ΙΙ: α, α7, β, β5, γ, γ3, γ8 (βλέπει το χέρι της και το κλειδί ματωμένα από τις σφαγμένες γυναίκες που βρίσκονται μέσα στο δωμάτιο), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α10 (ακολουθεί την εντολή του μνηστήρα). IV'. β5 (κόβοντας την άσπρη τρίχα του κεφαλιού του που είναι η δύναμη του). Ενωμένο με AT 542B και AT 322B (όπως το προηγούμενο).

    59. ΛΑ 2957, 143-149, Έξω Γωνιά θήρας, άτιτλο. 7: α, α7 (καβαλάρης με το κόκκινο άλογο), β, β1, β2, β5, β6, β9, β11. ΙΙ: α, α7, β, β4, γ, γ3, γ5, δ, δ1.