Συγγραφέας:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Τίτλος:Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:34
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1999
 
Σελίδες:975
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Ελληνικά παραμύθια-Κατάλογος
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί τον τρίτο τόμο του Καταλόγου των Ελληνικών Παραμυθιών του Γ. Α. Μέγα. Υπενθυμίζουμε ότι από το Αρχείο του Γεωργίου Α. Μέγα έχουν ήδη δημοσιευτεί δύο τόμοι. Ο πρώτος, που είναι και ο μόνος που πρόλαβε να δημοσιεύσει ο ίδιος ο συντάκτης του καταλόγου, περιέχει τους Μύθους Ζώων (AT 1-299) . Ο δεύτερος (δημοσίευμα του ΙΑΕΝ αρ. 23), που αποτελεί στην ουσία μία πρόταση επεξεργασίας του καταλόγου του Μέγα, περιλαμβάνει τους παραμυθιακούς τύπους AT 700-749 που αντιπροσωπεύουν το τελευταίο μέρος των Μαγικών Παραμυθιών. Ο παρών τρίτος τόμος περιέχει, πάντα σε αναφορά με τη διεθνή κατάταξη των Aarne-Thompson , τις ελληνικές παραλλαγές των παραμυθιακών τύπων AT 300-499, τύπων που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος από αυτά που ονομάζουμε Μαγικά Παραμύθια (AT 300-749).
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 24.63 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 277-296 από: 982
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/277.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 315A

Σελ. 277
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/278.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 278
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/279.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 315A

Η στρίγκλα

AT: The Cannibal Sister Παραλλαγή πρώτη: Η στρίγκλα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μία μάνα και ένας πατέρας και είχαν τρία παιδιά, και τα τρία αγόρια. Επειδή όμως δεν είχαν κορίτσι, η μάνα παρακαλούσε μέρα και νύχτα τον θεό να της δώσει ένα κορίτσι κι ας είναι και στριγκλίτσα. Ύστερα από κάμποσο καιρό γεννήθηκε ένα όμορφο κορίτσι, που ήταν όμως στριγκλίτσα. Η οικογένεια αυτή είχε πρόβατα, άλογα και πολλά άλλα ζωντανά. Η στριγκλίτσα κάθε βράδυ πήγαινε στο στάβλο και έτρωγε από ένα πρόβατο. Τα πρόβατα λιγόστευαν και στο σπίτι άρχισαν να παραξενεύονται. Τι γίνονται άραγε τα ζωντανά μας; αναρωτιόντουσαν. Τα τρία αγόρια αποφασίσανε να πά.νε στο στάβλο και να φυλάξουν καρτέρι για να πιάσουν τον κλέφτη. Πήγε πρώτα ο μεγάλος και πήρε μαζί του το τόξο και τις σαΐτες του. Αλλά τη νύχτα τον πήρε ο ύπνος κι αποκοιμήθηκε. Η στριγκλίτσα κατέβηκε από την κούνια της, έγινε μεγάλη λάμνια, πήγε στο στάβλο, έφαγε ένα πρόβατο και πάλι γύρισε στην κούνια της να κοιμηθεί. Ο αδερφός της το πρωί είδε πως έλειπε ένα πρόβατο ακόμα. Το άλλο βράδυ, πάει ο άλλος αδερφός να φυλάξει καρτέρι αποφασισμένος να πιάσει δίχως άλλο τον κλέφτη. Αλλά κι αυτός το ίδιο έπαθε. Αποκοιμήθηκε χωρίς να το καταλάβει και η στριγκλίτσα μπήκε στο στάβλο, έκανε τη δουλειά της κι έφυγε πάλι για την κούνια της. Την άλλη μέρα ο τρίτος αδερφός λέει: "Πήγατε κι οι δύο σας και δεν μπορέσατε να κάνετε τίποτα. Απόψε θα πάω εγώ και δεν πρόκειται να μου ξεφύγει ο κλέφτης, θα τον πιάσω ο θεός να κατεβεί". Έφυγε αποφασισμένος να μη γυρίσει αν δεν πιάσει τον κλέφτη και πήγε στο στάβλο. Τη νύχτα, ενώ περίμενε κολλημένος στον τοίχο· του στάβλου κι ακίνητος, άκουσε ξαφνικά αντάρα μέσα στα πρόβατα και μια ανθρώπινη σκιά να μπαίνει ανάμεσα τους. Βάζει γρήγορα μια σαΐτα στο τόξο του, σημαδεύει και πετυχαίνει τον κλέφτη. Και τότε ο κλέφτης έφυγε. Ύστερα πάνω στη σαΐτα του είδε μαζί με αίματα ένα ανθρώπινο δάχτυλο. Κατάλαβε αμέσως πως ήταν της αδερφής του και πως αυτή δεν ήταν άνθρωπος αλλά στριγκλίτσα, όπως την ήθελε η μάνα της, όταν παρακαλούσε τον θεό να της δώσει ένα κορίτσι. Αμέσως πηγαίνει στο σπίτι και λέει στον πατέρα και στη μάνα και στ' αδέρφια του το και το. Η αδερφή τους είναι στρίγκλα κι αυτή τους τρώει

Σελ. 279
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/280.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τα πρόβατα, γι αυτό πρέπει να φύγουνε, γιατί όταν φάει όλα τα πρόβατα θα φάει κι αυτούς. Αυτοί όμως είπαν πως δεν μπορούν να φύγουν και ν' αφήσουν το νοικοκυριό τους έρημο και σκοτεινό, θα καθήσουν στο σπίτι τους κι ας τους φάει η στριγκλίτσα. "Καλά", είπε ο μικρότερος αδερφός, "εγώ θα φύγω για να σωθώ, αν θέλετε κι εσείς να σωθείτε, ελάτε μαζί μου".

Έφυγε τότε αυτός και πήρε μαζί του τρία ζωντανά που ήταν φύλακες του σπιτιού τους, ασλάνι*, καπλάνι** και μικρό αλεπουδάκι. Στο δρόμο κουράστηκε και σταμάτησε σε μια βρύση, ήπιε νερό και έφαγε λίγες ελιές που είχε μαζί του και πέταξε τα κουκούτσια, που έγιναν τρία μεγάλα κυπαρίσσια το ένα κοντά στο άλλο.

Πέρασαν πολλά χρόνια από τότε και ο μικρός γιος πεθύμησε κάποια μέρα να γυρίσει στο σπιτικό του, να δει τέλος πάντων τι απέγιναν οι δικοί του. Καβάλησε λοιπόν το άλογο του και πάει. Από μακριά είδε το σπίτι του έρημο, και τη στριγκλίτσα πάνω στην ταράτσα, που κρατούσε το κεφάλι του πατέρα της, το πέταγε μια προς τα πάνω, το δάγκωνε και το ξαναπέταγε. Όλους τους είχε φάει η στριγκλίτσα και τελευταίο έτρωγε τον πατέρα της. Η στριγκλίτσα είδε από την ταράτσα που ήτανε ο αδερφός της και έκρυψε αμέσως το κεφάλι. Κατάλαβε τότε ο αδερφός της πως δεν μπορούσε να ξεφύγει, γι' αυτό να προχωρήσει κι ό,τι είναι να γίνει ας γίνει. Προχώρησε κι έφτασε στο σπίτι του. Η στριγκλίτσα τον καλοδέχτηκε και του είπε! "Άντε, αδερφόκα μου, πάνω στο σπίτι, κι εγώ θα πάω να αχιουρήσω το άλογο". Ανέβηκε αυτός πάνω κι η στριγκλίτσα πήγε στο στάβλο, έφαγε το ένα ποδάρι του αλόγου και σε λίγο ανέβηκε και του λέει: "Αδερφόκα μου, πόσα ποδάρια είχε το άλογο σου;" "Τέσσερα", αποκρίθηκε ο αδερφός. "Όχι, αδερφόκα μου, τρία είχε", λέει εκείνη. "Α! ναι, τρία είχε", λέει αυτός που κατάλαβε πως το ένα το έφαγε η στριγκλίτσα. Πέρασε κάμποση ώρα κι η στριγκλίτσα πήγε πάλι να αχιουρησεί το άλογο κι έφαγε και το άλλο ποδάρι. Σαν γύρισε ρώτησε πάλι: "Αδερφόκα μου, πόσα ποδάρια είχε το άλογο σου;" "Τρία", είπε αυτός. "Όχι, αδερφόκα μου", ξανάπε εκείνη, "δύο είχε". "Α! ναι, καλά λες, δύο είχε", είπε πάλι εκείνος. Ύστερα από λίγη ώρα η στριγκλίτσα πήγε πάλι να αχιουρησεί το άλογο. Αυτή τη φορά όμως άργησε να γυρίσει και ο αδερφός της περίμενε πάνω στο σπίτι και η καρδιά του έτρεμε. Τότε ένας ποντικός πετάχτηκε πίσω από μια κασέλα και του είπε: "Δυστυχισμένε αδερφέ, τι κάθεσαι; η στριγκλίτσα τρώει το άλογο τώρα και σε λίγο θα γυρίσει να φάει κι εσένα. Γι' αυτό βγάλε το παντελόνι σου, γέμισε το με στάχτη, κρέμασ' το στην παραστιά και φύγε για να γλιτώσεις".

Τότε σηκώθηκε αυτός και έκανε όπως του είπε ο ποντικός. Έρχεται η στριγκλίτσα, ψάχνει εδώ, ψάχνει εκεί να βρει τον αδερφό της, τίποτε. Κοιτάζει στην παραστιά, βλέπει το παντελόνι με τη στάχτη και ρίχνει μια πηδιά να το φτάσει.

* λιοντάρι

** τίγρη

Σελ. 280
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/281.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Με το χαμ που έκοψε και άνοιξε το στόμα γέμισε με στάχτη όλη. «Κερατά ρούχο», είπε, «θα σε βρω, που θα μου πας». Τινάχτηκε γρήγορα και βγαίνει έξω και το βάζει στα πόδια. Τρέχει και τον φτάνει. Τότε εκείνος ανέβηκε πάνω σ' ένα από τα τρία κυπαρίσσια, πήγε εκείνη από κάτω κι άρχισε να τρώει το κυπαρίσσι για να το σπάσει. Τότε αυτός πηδάει στο δεύτερο αλλά κι εκείνο άρχισε να το τρώει. Τότε κι αυτός πέρασε στο τρίτο. Πήγε πάλι η στριγκλίτσα κάτω απ' αυτό κι άρχισε να το τρώει. Τότε και ο αδερφός, που έβλεπε πως δεν μπορούσε να σωθεί, θυμήθηκε τα τρία ζωντανά του και φώναξε: «Ασλάνι, καπλάνι, πονηρό αλεπουδάκι!» Άκουσε το αλεπουδάκι και είπε στα άλλα.' «Βρε σεις, φωνάζει το αφεντικό μας». «Άντε καημένη, εμείς δεν το ακούσαμε και το άκουσες εσύ με τα μικρά αυτιά;» «Ασλάνι, καπλάνι, μικρό αλεπουδάκι!» ακούστηκε πάλι η φωνή. «Βρε, φωνάζει το αφεντικό μας», είπε πάλι το αλεπουδάκι. «Καλά λες», είπαν και τα άλλα που τώρα άκουσαν. Τρέχουν λοιπόν και τα τρία γραμμή στα κυπαρίσσια. Η στριγκλίτσα, που άκουσε να φωνάζει τα ζωντανά ο αδερφός της από πάνω από το κυπαρίσσι, έγινε αμέσως ένας μύρμηγκας και τρύπωσε κάτω από μια πέτρα. Σαν έφτασαν τα τρία ζώα το αφεντικό τους τους είπε! «Πέτρες, ξύλα, χορτάρια, χώματα, ό,τι βρείτε από κάτω φάτε τα όλα». Τα έφαγαν αυτά και μαζί έφαγαν και τη στριγκλίτσα. Κατέβηκε τότε αυτός κάτω και τους λέει: «Ξεράστε τα τώρα». Αφού τα ξέρασαν τα πήρε και τα τρία και πήγε να ζήσει ήσυχος στο σπίτι του πατέρα του.

ΛΦ 1604, 9-13 Παραλλαγή που συλλέχτηκε από την Κωνσταντίνα Σχολίδου το 1958 στο Αλιβέρι Εύβοιας. Αφηγήτρια, μια γυναίκα 40 ετών.

Παραλλαγή δεύτερη: Το βασιλόπουλο με την Πεντάμορφη (AT 315A + AT 590)

Ένας βασιλιάς είχε τρεις γιους και θηλυκό παιδί δεν έκαμε. Παρακαλούσανε λοιπόν με τη βασίλισσα ντου τον θεό να κάμουνε ένα θηλυκό παιδί κι ας είναι και αέριον. Ο θεός άκουσε την παρακάλεσιντονε και τους έστειλε ένα παιδί θηλυκό, που ήτανε όμως αέριο. Σιγά σιγά επέρνα ο καιρός και γίνηκε δώδεκα χρονών. Τότε ξαφνικά μια βραδιά έχασαν από το στάβλο ένα άλογο. Ο βασιλιάς εμπήκε σε ανησυχία γιατί δεν ήξερε ποιος έκλεψε το άλογο και το λέει τσι τρεις γιους του. Ο πρώτος λέει: «Εγώ, πατέρα, θα κάτσω να φυλάω με τη σαΐτα τη νύχτα στο στάβλο να δω ποιος μας κλεφτεί τα άλογα». Πραγματικά επήρε τη σαΐτα και έκατσε

Σελ. 281
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/282.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

και επαραφύλαε. Όμως σιγά σιγά τον επήρε ο ύπνος. Το πρωί που σηκώθηκε είδε πως έλειπε κι άλλο άλογο. Τρέχει και το λέει στον πατέρα ντου χωρίς να του πει πως εκοιμήθηκε. Τότες λέει ο δεύτερος γιος του βασιλιά: "Πατερά, εγώ θα πάω για να δω ποιος είναι ο κλέφτης". Την έπαθε όμως κι αυτός σαν τον πρώτο και όταν εξύπνησε έλειπε και τρίτο άλογο. Σαν τ' άκουσε ο τρίτος γιος του βασιλιά, που ήτανε κι ο πιο έξυπνος, λέει: "Εγώ, πατέρα, θα πάω, και θα δεις πως θα βρω τον κλέφτη".

Αυτός είχε μπει σε υποψία πως ήτανε η αδερφή ντου που τα 'κάνε τουτανά τα πράματα γιατί εθυμούντανε τσι παρακάλεσες των γονιών του. Δεν είπε όμως πράμα σε κανένα. Οι άλλοι ντου αδερφοί τον επεριπαίζαν γιατί τόνε ζηλεύανε. Όμως αυτός παίρνει το μαχαίρι ντου και πάει στο στάβλο. Βάλει το μαχαίρι με την κοπή απάνω, κάτω ες την γη εκειδά που εκαθότανε για να κτυπά η κεφαλή ντου πάνω σ' αυτό όταν θα τον πάρει ο ύπνος και να ξυπνά. Όντας θα ήτανε σ' τσι δύο η ώρα γροικά έναν αέρα και μπήκε στο δωμάτιο από το παραθύρι. Μόλις άκουσε αυτός αυτό το πράμα έριξε τη σαΐτα προς το μέρος εκείνο και εκατάλαβε πως εβάρηκε κάπου. Το πρωί βρήκε τα άλογα εντάξει. Στο μέρος που εκτύπησε η σαΐτα εβρηκε αίμα και ένα κομμάτι δαχτύλι. Αυτή (γιατί ήτανε η αδερφή του), είχε κτυπηθεί στο δαχτύλι και το 'χε κόψει η σαΐτα. Μόλις είδε αυτός το δαχτύλι είπε: πραγματικά θα 'ναι η αδερφή μου. Παίρνει το δαχτύλι και το πρωί επήγε στο παλάτι. Η αδερφή ντου ήτανε πεσμένη στο κρεβάτι άρρωστη και είχε δεμένο το δαχτύλι της για να μην το δούνε οι άλλοι. Σαν επέρνα η ώρα και δεν εσηκώνουντανε από το κρεβάτι επήγε η μάνα τζη και τσι λέει: "Δεν σηκώνεσαι παιδί μου; μήπως είσαι άρρωστη να φέρουμε το γιατρό;" Όμως εκείνη δεν ήθελε τίποτα να ακούει. Τότε ο μικρότερος αδερφός παίρνει τη μάνα του και τον πατέρα του και τους λέει: "Η αδερφή μου είναι αέριο κι αυτή έκλεφτε τα άλογα", και τους δείχνει το δαχτύλι και τους αναστορίζει την παρακάλεση που είχανε κάνει στο θεό. Λέει σε όλους: "Να φύγομε από εδώ όλοι και να την αφήσομε γιατί μια μέρα θα φάει όλη την πολιτεία και δε θα μείνει άνθρωπος".

Όμως ο βασιλιάς δεν το πολυπίστεψε και δεν ήθελε και να χάσει τα πλούτη του και δεν ήθελε να φύγει. Η μάνα του όμως εδέχτηκε κι αφού πήρε ό,τι χρειαζότανε κι έβαλε στην τσέπη της τρεις χουρμάδες, εφύγανε οι δύο τους με τα άλογα. Εβαδίζανε όλη την πρώτη μέρα και το βράδυ εκάτσανε να ξεκουραστούνε και να φάνε. Τότε η μάνα ντου του δίνει τον ένα χουρμά και του λέει: "Να τόνε φας και το σπόρο να τον φυτέψεις, γιατί θα χρειαστεί". Το ίδιο εγίνηκε και τσι άλλες δύο μέρες. Τελευταία επέσανε σ' ένα μέρος που ήτανε δράκοι. Πάνε κοντά και θωρούνε ένα μεγάλο σπίτι με μια σεδερένια πόρτα με σαράντα κερκέλους -όσοι ήτανε κι οι δράκοι- και επηγαίνανε όλοι μαζί οι δράκοι, κι έπιανε ο καθένας ένα χαλκά και σηκώνανε την πόρτα. Πιάνει ο μικρός με τα δύο ντου χέρια και προσπαθεί ν' ανοίξει την πόρτα. Τότε θωρεί πως είχε δύναμη σαν σαράντα δράκοι, γιατί αμέσως άνοιξε την πόρτα. Μπαίνουνε μέσα και θωρούνε δύο λαβέτζια και εβράζανε αγριόχοιροι μέσα. Αφού εφάγανε, εκαθήσανε εκεί λίγη ώρα. Ύστερα ο γιος λέει στη μάνα ντου:

Σελ. 282
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/283.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

"Εδά θα 'ρθούνε οι δράκοι, μόνο εγώ θα βγω στον όντα και να μη με μαρτυρήσεις". Αυτή έκατσε κάτω και εσκούπισε και εκαθάρισε. Μόλις γυρίσανε οι δράκοι ευχαριστηθήκανε και της είπανε να μείνει και να την έχουνε σαν μάνα. Σαν έφαγαν λέει ένας: "Ακούω ανθρωπινή μυρωδιά". Τότε λέει η μάνα του βασιλιόπουλου: "Δεν είναι πράμα, εγώ είμαι εδώ, γι' αυτό". Ένας από τσι δράκους όμως λέει: "Εγώ θα βγω να δω είντα 'ναι στον οντά". Μόλις εβγήκε, ο άλλος χωσμένος στην πόρτα από πίσω τον εσκότωσε και του κόψε το κεφάλι και τόνε πέταξε σε μια παλιόστερνα στην πίσω μεριά. Σαν είδαν οι άλλοι ότι δεν εγύριζε αποφάσισαν να πάει άλλος. Κι εγίνηκε το ίδιο και με τσι τριάντα εννιά. Του τελευταίου δεν του 'κόψε καλά το κεφάλι μόνο τόνε πέταξε μαζί μ' αυτό στη στέρνα. Τότε κατεβαίνει και το λέει στη μάνα του.

Κάτσανε εκεί ένα μήνα. Κοντά δε εκεί ήτανε ένας άλλος δράκος, αδερφός των σαράντα, και μια είχε μια αδερφή, την Πεντάμορφη, που την είχε κλεισμένη στο γυαλένιο ντου πύργο και μπροστά δύο λιοντάρια να τρώνε όποιον πήγαινε να μπει. Πήγε ο νεαρός μοναχός του, παρά τσι παράκλισες τσι μάνας του να μην πάει, και βλέπει μια γριά και την ρωτά πως θα μπει. Αυτή (ήτανε η τύχη ντου) του λέει: "Δεν μπαίνεις μέσα;". Τότε αυτός τήνε σκοτώνει. Πιο πέρα βλέπει ένα κριγιό και τόνε σκοτώνει και τόνε μοιράζει στα λιοντάρια και έτσι μπαίνει μέσα. Προχωρεί και θωρεί την Πεντάμορφη. Αυτή τόνε ρώτησε πως εμπήκε. Αυτός δεν της έλεγε, μα αυτή επειδή ήτανε μάγισσα εβρήκε με τα μάγια. Τότες του λέει: "Έρχεται ο αδερφός μου τώρα και θα σε φάει, μόνο να σε χώσω". Όμως αυτός της λέει: "Εγώ θα κάτσω να τόνε περιμένω". Αυτή ευχαριστήθηκε, γιατί είδε πως ήτανε δυνατός και τόνε αγάπησε, γιατί ήτανε γενναίος. Μόλις εμπήκε ο δράκος ετριγύριζε αλλά ήτανε κουρασμένος και έκατσε να ξεκουραστεί. Όταν ξεκουράστηκε, σηκώνεται και χύμα κατά του νεαρού. Επαλεύανε πολλή ώρα χωρίς κανείς να νικήσει. Τότε λέει ο δράκος στην αδερφή ντου: "Αδερφή μου, δος μου το ποτήρι με το κρασί που έχει τη δύναμη των δράκων, και τότε εγώ θα του δείξω". Της λέει όμως και το βασιλιόπουλο: "Δος μου ένα φιλί στο μάγουλο και θα δεις τότε, δράκε, πως είναι οι άντρες". Αυτό το 'πε ο καθένας δύο φορές και την τρίτη φορά η Πεντάμορφη του δίνει ένα φιλί στο μάγουλο και τότε το βασιλιόπουλο ρίχνει χάμω τον δράκο και τόνε σφάζει. Τότες επήρε την Πεντάμορφη γυναίκα του και εζούσανε καλά.

Όταν επέρασαν τέσσερεις-πέντε μήνες της λέει: "θα πάω να βρω τη μάνα μου". Αυτή όμως τον εμπόδιζε και του 'λέγε: "Μην πας, γιατί ο τελευταίος μου αδερφός που δεν τον έσφαξες καλά αναστήθηκε, γιατί του 'δώσε η μάνα σου το αθάνατο νερό και θα σε σκοτώσει. Η μάνα σου τόνε πήρε άντρα της και θα σε ψευθεί". Αυτός όμως επέμενε και στο τέλος έφυγε. Σαν έφευγε του δίνει αυτή δύο δισάκια και του λέει: "Όταν θα είναι να σε σκοτώσει ο αδερφός μου, θα του πεις να σε κόψει κομματάκια, να σε βάλει στα δισάκια, να σε φορτώσει στο άλογο και να τ αφήσει να τριγυρνά, κι αυτό που ξέρει θα σε φέρει πίσω να σε αναστήσω". Αυτός εμπιστευόμενος στη δύναμη του, που την είχε στην κεφαλή σε μια χρυσή τρίχα, και στην μάνα ντου, φεύγει.

Σελ. 283
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/284.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Όταν έφτασε, έλειπε ο δράκος και η μάνα ντου του έκανε παράπονα γιατί την απαρνήθηκε. Αυτή ήτανε συνεννοημένη με το δράκο και ετσιδά που τον εχάιδευε και τον εψείριζε του κόβει τη χρυσή τρίχα, και τότες μπαίνει ο δράκος και τόνε βάζει κάτω να τον σφάξει. Τότε αυτός του λέει ό,τι του 'χε πει η γυναίκα του. Έτσι κι έγινε και το άλογο τον εγύρισε πίσω. Η Πεντάμορφη παίρνει τα κομματάκια ντου και τα έβαλε σ' ένα γυαλένιο τραπέζι κι άρχιξε να τα ραφτεί. Σαν τον απόρραψε, με το αθάνατο νερό τον ανάστησε.

Πέρασε πάλι πολύς καιρός ευτυχισμένα. Όμως αυτός εθυμήθηκε την αδερφή ντου και τους άλλους και ήθελε να πάει να τσι δει. Εν τω μεταξύ είχε μεγαλώσει πάλι η τρίχα στην κεφαλή ντου και είχε αποκτήσει τη δύναμη του. Η γυναίκα του τον εμπόδιζε, όμως αυτός επέμενε. Εκείνη πάλι του λέει (με τα μάγια), ότι «η αδερφή σου έχει φάει όλη την πολιτεία και θα σε φάει, διότι έχει μεγαλύτερη δύναμη από σένα». Του δίνει τρεις τρίχες, μία από καπλάνι, μία από αρκούδα και μία από κουκούτσα και του λέει: «Όταν σου τύχει ανάγκη θα φωνάξεις του πρώτου δέντρου! «βοήθα μου!» και αυτό θα σε πάρει και θα σε πετάξει μακριά. Το ίδιο και στο δεύτερο. Στο τελευταίο δέντρο θα σε φτάσει και θα κινδυνέψεις να σε φάει. Τότε θα κάψεις τσι τρίχες και θα παρουσιαστούνε τα θηρία και θα τήνε πιάσουνε και η κουκούτσα θα γίνει σκάφη να τήνε σφάξεις μέσα για να μην πέσει το αίμα, διότι θα έπαιρνε ύστερα συνεχώς δύναμη, θα τσι παίξεις μια μαχαιριά κι αυτή θα σου πει', «κι άλλη, αδερφέ μου», όμως εσύ δεν θα τσι παίξεις άλλη γιατί θα ζωντανέψει να σε φάει».

Πάει αυτός και τη βρίσκει μόνη και έπαιζε μαντολίνο. Μόλις τον είδε εχάρηκε γιατί ήθελε να τόνε φάει. Τότε του λέει'. «Αδερφέ μου θα πεινάς, να κατεβώ να σου ψήσω αυγά κάτω και παίζε εσύ ωστόσο το μαντολίνο». Κατεβαίνει κάτω και άρχιξε να ακονίζει τα δόντια της. Τότε πηγαίνει ένας ποντικός και του λέει: «Δώσε μου το μαντολίνο και φύγε γιατί η αδερφή σου ετοιμάζεται να σε φάει». Πράγματι έτσι και έγινε. Έφυγε αυτός, τον κυνηγούσε εκείνη. Τότε κάνει αυτός όλα όσα του είχε πει η γυναίκα του. Στο τελευταίο δέντρο καίει τις τρίχες, έρχονται τα θηρία, παίζει σ' αυτήν μόνο μια μαχαιριά, αν και του φώναζε'. «Αδερφέ μου, δύο, να ξεκουραστώ», κι έτσι τη σκοτώνει και γυρίζει στη γυναίκα του την Πεντάμορφη, για να ζήσουνε πλέον ευτυχισμένοι.

ΛΦ 1572, 7-11. Συλλέχτηκε από τον Μιχάλη Σταυρουλάκη στην Καινά Αποκορώνου Χανίων. Του το διηγήθηκε ο Κωνσταντίνος Μαρκετάκης, 78 ετών.

Σελ. 284
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/285.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

7. Η γέννηση της στρίγκλας

α.'. Ένα ανδρόγυνο έχει' α1: μόνο αρσενικά παιδιά' α2: ένα γιο και μια κόρη' α3: άλλο.

β1 Η μητέρα (οι γονείς) εύχεται(ονται) να αποκτήσουν ένα κορίτσι, κι ας είναι· β1: στρίγκλα· β2: Εύα' β3: άλλο.

γ: Το κορίτσι· γ1: ήδη από μωρό' γ2: μεγαλώνοντας' γ3: προκαλεί καταστροφές' γ4: τρώει ζώα· γ5: ρουφάει το αίμα των αλόγων γ6: τρώει (κλέβει) τα χρυσά μήλα του πατέρα της· γ7: τρώει τα ζώα (γελάδια, άλογα, πρόβατα) της οικογένειας· γ8: τρώει ανθρώπους και' γ9; τελικά τους ίδιους τους γονείς της' γ10: και τους αδερφούς της· γ11: εκτός από το μικρότερο' γ12: άλλο.

77. Η αναγνώριση της στρίγκλας

α: Τα αδέρφια της στρίγκλας αποφασίζουν να παραφυλάξουν (για να δουν πως εξαφανίζονται τα ζώα)' α1: ο πρώτος και ο δεύτερος παραμονεύουν στο στάβλο αλλά' α2: ακούν μια τρομερή βοή' α3: βλέπουν ένα σύννεφο' α4: και φεύγουν τρομαγμένοι' α5: αποκοιμιούνται' α6: άλλο.

β: Ο μικρότερος αδερφός δεν τρομάζει' β1: παίρνει μαζί το βιβλίο του για να μην αποκοιμηθεί' β2: βλέπει τη στρίγκλα να τρώει τα ζώα (να ρουφά το αίμα τους)' β3: την τραυματίζει' β4: της κόβει το μικρό της δαχτυλάκι' β5: άλλο.

γ: Ένα μέλος της οικογενείας καταλαβαίνει ότι το κορίτσι είναι στρίγκλα" Γ1: ακολουθώντας το αίμα που έχει τρέξει στο έδαφος και οδηγεί στην κούνια του' γ2: βλέποντας ότι της λείπει ένα δαχτυλάκι' γ3: άλλο.

ΙΙΙ. Η φυγή τον αδερφού

α: Ο μικρότερος αδερφός προσπαθεί να πείσει τους γονείς του να φύγουν (να σκοτώσουν τη στρίγκλα)' α1: αλλά εκείνοι (ή ένας από τους δύο) δεν τον πιστεύουν (και θυμώνουν)' α2: και τον διώχνουν α3: ο ήρωας φεύγει· α4: παίρνοντας μαζί τη μητέρα του' α5 την αδερφή του' α6 τη γυναίκα του. Συνέχεια όπως το AT 590 : ο ήρωας φτάνει με τη μητέρα του -σπανιότερα με την αδερφή του- στο σπίτι των δράκων και τους σκοτώνει όλους εκτός από έναν. Η μητέρα του τα φτιάχνει μ' αυτόν το δράκο και μαζί σχεδιάζουν να εξοντώσουν τον ήρωα. Του ζητούν γι' αυτόν το σκοπό να φέρει μαγικά γιατροσόφια (το γάλα της ελαφίνας, το αθάνατο νερό κλπ.), τάχα για να γιατρέψει την άρρωστη μάνα του. Στην αναζήτηση τούτη τον βοηθά η γυναίκα του που τον ανασταίνει, όταν ο δράκος κι η άπιστη μάνα του τον σκοτώνουν. Στο τέλος ο ήρωας εκδικείται.

Σελ. 285
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/286.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β: Στο δρόμο ο ήρωας βρίσκει' β1: ένα λιοντάρι' β2: μια αλεπού' β3: ένα σκύλο' β4: κάποιο άλλο ζώο' β5: που ανταλλάσσει με τα δικά του ζώα (αρνάκια)' β6: φυτεύει καρπούς (που πήρε από το σπίτι του)' β7: χωρίζει δύο ζώα που μαλώνουν κι αυτά του δίνουν τρίχες που, αν τις κάψει, θα εμφανιστούν να τον βοηθήσουν β8: άλλο.

γ: Φτάνει σε μια πολιτεία' γ1: όπου παντρεύεται (αρραβωνιάζεται) μια βασιλοπούλα' γ2: μια μάγισσα (δράκαινα)' γ3: άλλο.

δ: Όλη η οικογένεια της στρίγκλας φεύγει για να γλιτώσει' δ1; άλλο.

IV. Η επιστροφή τον αδερφού στο πατρικό του

α: Ο ήρωας αποφασίζει να γυρίσει στον τόπο του' α1: για να δει την αδερφή του' α2: γιατί αναρωτιέται τι απέγιναν οι δικοί του τόσα χρόνια' α3: άλλο.

β: Η γυναίκα του (άλλος) προσπαθεί να τον εμποδίσει αλλά δεν την(τον) ακούει' β1: και της λέει να βάλει σημάδι ζωής (πχ. νερό σε μια λεκάνη) κι όταν το δει ν' αλλάζει, να αμολήσει τα σκυλιά του (ή τα λιοντάρια του) γιατί θα σημαίνει ότι αυτός κινδυνεύει' β2: άλλο.

γ: Ο ήρωας παίρνει μαζί του' γ1: τα πιστά σκυλιά (λιοντάρια ή άλλα ζώα) του' γ2: το άλογο του' γ3: καρπούς που του έχει δώσει η γυναίκα του (κάποιο άλλο πρόσωπο)' γ4: τρίχες που αν τις κάψει θα εμφανιστούν τα ζώα για να τον βοηθήσουν γ5: άλλο.

V. Η καταδίωξη από τη στρίγκλα και η λύτρωση

α: Ο ήρωας φτάνει στο χωριό του (και τα βλέπει όλα ρημαγμένα)' α1: συναντά τη στρίγκλα που' α2: του λέει να την περιμένει' α3: του δίνει ένα μουσικό όργανο να παίζει για να τον ακούει και' α4: φεύγει' α5: για να τροχίσει τα δόντια της' α6: για να φάει το άλογο του αδερφού της (τρώει πρώτα τα ένα πόδι και ρωτά "αδερφέ, πόσα πόδια είχε το άλογο σου;" εκείνος απαντά τρία, δύο κ.ο.κ. μέχρι που η στρίγκλα τρώει ολόκληρο το άλογο).

β: Ένας ποντικός (άλλο ζώο) προειδοποιεί τον ήρωα να φύγει' β1: και χτυπά αυτός το μουσικό όργανο για να ξεγελάσουν τη στρίγκλα' β2: ο ήρωας γεμίζει το παντελόνι του (ή ένα σακί) με στάχτη κι όταν η στρίγκλα πάει να το δαγκώσει η στάχτη χύνεται πάνω της (και τ*/)ν τυφλώνει)' β3: ο ήρωας ξεφεύγει με άλλο τρόπο.

γ: Η στρίγκλα ανακαλύπτει την φυγή και' γ1: κυνηγά τον ήρωα.

δ: Ο ήρωας (προσπαθεί να ξεφύγει)' δ1: βλέπει ένα (τρία) κυπαρίσσια (άλλα δέντρα)' δ2: ρίχνει στο χώμα τους μαγικούς καρπούς' δ3: χρησιμοποιεί άλλο μαγικό μέσο' 84: που γίνεται(ονται) δέντρο(α)' δ5: κι ανεβαίνει στο πρώτο' 86: αλλά η στρίγκλα τρώει το δέντρο κι ο ήρωας πηδάει στο δεύτερο, μετά στο τρίτο' δ7:

Σελ. 286
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/287.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

φωνάζει τα σκυλιά του (λιοντάρια, άλλο)· 88: το σημάδι ζωής αλλάζει κι η γυναίκα του τα αφήνει ελεύθερα' 89: κι αυτά φτάνουν και ξεσκίζουν τη στρίγκλα' 810: αλλά μια σταγόνα αίμα πέφτει στη γη κι η στρίγκλα ξαναγεννιέται μέχρι που ο τρίτος σκύλος (άλλο) την τρώει ολόκληρη' 811: άλλο.

ε: Ο ήρωας· ε1'. βάζει στους τάφους των θυμάτων της στρίγκλας τη χολή της' ε2: την καρδιά της' ε3: άλλο' ε4: όπως τον είχε συμβουλέψει η στρίγκλα, πριν πεθάνει' ε5: και όλοι οι άνθρωποι που είχε φάει η στρίγκλα ανασταίνονται.

στ: Ο ήρωας επιστρέφει στη γυναίκα του' στ1: τη φέρνει στην πατρίδα του και ζουν ευτυχισμένοι' στ2: οι γονείς του ήρωα επιστρέφουν στον τόπο τους' στ3: άλλο.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΛΑ 315Α, 2, Θεσπρωτία, "Η γοργόνα". Αντί αδερφού, θεία. V'. γ1, δ, δ1, 85, 87, 89, 811 (η γοργόνα πνίγεται στο αίμα των θυμάτων της).

2. ΛΑ 1259, 1, (ΣΜ 89), 43-64, Επαρχ. Κονίτσης, "Για τη βασιλοπούλα". Η αρχή όπως AT 307. ·Γ. α, α3 (δεν έχουν παιδιά), β, β3 (κι ας είναι το χειρότερο του κόσμου), γ, γ2, γ8, γ9, γ7, γ 12 (εκτός από τα ξαδέρφια της). ΙΙ: ο βασιλιάς βάζει ένα δούλο να παραφυλάξει, τη βλέπει και της γρατζουνά το πρόσωπο), γ, γ3 (βλέποντας το πρόσωπο της). Η βασιλοπούλα μεγαλώνει, παντρεύεται, τρώει τον πρώτο, το δεύτερο και τον τρίτο άντρα της και τέλος ζητά από τον πατέρα της να βάλει φύλακες να τη φυλάνε στο μνήμα γιατί θα πεθάνει. Ο άγγελος λέει στο φύλακα τι να κάνει για να γλιτώσει. Μην καταφέρνοντας να τον φάει, η βασιλοπούλα φεύγει. Στο δρόμο τρώει ένα φίδι κι εγκαθίσταται στο σπίτι του. V'. Τα ξαδέρφια της έρχονται στο σπίτι του φιδιού, α3, β, β1, γ, γ1, αλλά δεν τα φτάνει.

3. ΛΑ 1260, 4, (ΣΜ 90), 84-85, Οξυά Κονίτσης, "Ένα κορίτσι ζουρλό". Ι: α, α1, β, β3 (ζουρλό). ΙΙΙ: α3 (το μικρότερο γιο τον στέλνουν οι γονείς του στα ξένα). Ι: γ, γ4, γ7, γ9, γ10. V: α, α1, α2, α3, α6, β2, δ, δ1, δ5, 87, δ9.

4. ΛΑ 1263, 2, (ΣΜ 93), 23-24, Επαρχ. Κονίτσης, άτιτλο. Συμφυρμός με AT 300. Ι: α, α1, β, β1, γ, γ7 (πνίγει τα βόδια). Π: α, α1, α5, β (κόβει το δάχτυλο του για να μην τον πάρει ο ύπνος), β3, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α1, α3, β3, (τρία

Σελ. 287
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/288.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

σκυλιά), β5, γ1 (την οποία έχει. γλιτώσει από το λιοντάρι που ζητά να τρώει μια κόρη κάθε βδομάδα. Βλ. AT 300).

5. ΛΑ 1263, 3, (ΣΜ 93), 25-26, Επαρχ. Κονίτσης, άτιτλο. Ένας κυνηγός φτάνει στο σπίτι μιας γριάς ανθρωποφάγισσας και παντρεύονται. Μια μέρα μαλώνουν και θέλει να τον φάει. V'. α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, 85, 87, 89, στ3 (παντρεύεται μια κόρη, που πηγαίνοντας στο πηγάδι να φέρει νερό συναντά ένα λύκο. Ο ήρωας σκοτώνει το λύκο).

6. ΛΑ 1304, (ΣΜ 134), 116-119, Ζαγόρια, άτιτλο. Ι: α, (μια μάνα), α1, β, β1, γ, γ1, γ7 (άλογα). ΙΙ: α, α1, α6 (δε βλέπουν τίποτα), β, β3, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α1, α3, Ι: γ9, γ10, γ8. ΙΙΙ: β, β3, β4 (κι ένα λαγό και μια αρκούδα). IV', α, α3 (για να σκοτώσει τη στρίγκλα). V'. α, α1, α3, α4, α5, β, β1, δ, δ1, δ5, γ, γ1, 86, δ7, δ9.

7. ΛΑ 2956, 243-249, Πωγωνιανή Πωγωνίου, "Η στρίγκλα". Ι: α, "3 (δυο αγόρια κι ένα κορίτσι), γ, γ7 (πνίγει τα άλογα). ΙΓ. α, α1, α5, β, β2. ΙΙΙ: α, α1, α2, α3, β, β1, β3, γ, γ1. IV'. α, α2, β, β1 (της λέει να λύσει τα ζώα όταν τ' ακούσει να ουρλιάζουν), γ, γ2. V'. α, αϊ (και μένει εκεί το βράδυ. Τη νύχτα βλέπει τη στρίγκλα να τρώει το άλογο του. Το πρωί ο ήρωας πηδά από το παράθυρο σ' ένα κυπαρίσσι), δ6, δ8, δ9, (αλλά δεν τη σκοτώνουν), ε3 (βγάζει την καρδιά της στρίγκλας και ραντίζει με το αίμα της τους τάφους), ε4, ε5, στ, στ3 (η στρίγκλα μένει με τη μάνα της στο χωριό).

8. ΛΦ 395, 7-10, Άγναντα Άρτας, άτιτλο. Συμφυρμός με AT 590. Γ. α3 (ένας βασιλιάς με τρεις γιους και δύο κόρες), β, γ7. II'. α (αλλά δε βλέπουν τίποτα), β, β4, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α1, α3, α5 (συνέχεια όπως AT 590). IV'. α, α2 (και υπόσχεται να γυρίσει να παντρευτεί τη βασιλοπούλα που τον βοήθησε), β1 (χαράζει τρεις γραμμές στον τοίχο, αν ματώσει η τρίτη θα κινδυνεύει), γ, γ3 (τρία μαγικά μήλα που του δίνει η βασιλοπούλα). V'. α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ3 (κόβει τα μήλα που γίνονται τρία κυπαρίσσια) δ8, (η γραμμή στον τοίχο), δ9, στ.

9. Hahn 2, 65, 283, Βίτσα Ζαγορίων, άτιτλο. Ι: γ, γ8, ΙΙΙ: α3, α5, (η συνέχεια όπως AT 590). IV: α, α2, γ, γ4. V'. α, α1, δ3 (καίει την τρίχα που του έχουν δώσει οι ξωθιές, εμφανίζεται μια λάμια), δ9.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

10. ΛΑ 2746, 282-291, Ροδιά Τυρνάβου, άτιτλο. Ενωμένο με AT 590. Ι: α, α3 (οχτώ γιους και μια κόρη), γ, γ2, γ7 (άλογα). II'. α, α1, α5, β, β2. ΙΙΙ: α3, α6 (η συνέχεια όπως AT 590). IV'. α, α2, γ, γ2, V'. α, α1, α2, α3, α4, α6, β, β1, γ, γ1, δ, δ1 (λεύκες), δ5, δ6, δ7 (τα ελαφάκια του), δ9, ε, ε3 (σκορπίζει τη στάχτη της στο χωριό), ε4, ε5, (η συνέχεια όπως AT 590).

Σελ. 288
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/289.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

11. ΛΦ 143, 11-13, Γαύβροβο Καλαμπάκας, "Η κακή αδελφή". Ενωμένο με AT 590. Ι: "3 (η νύφη), β, β2, γ, γ1, γ? (άλογα). ΙΙ: α, α1, "6 (βλέπουν τη στρίγκλα να τρώει τα άλογα), α4, β, β5 (το τραυματίζει, στο πόδι), γ, γ3 (βλέπουν ότι είναι τραυματισμένο). ΙΙΙ: α3, α4, β, β1, β2, β4 (λυκόπουλο), β5, (η συνέχεια όπως AT 590).

12. ΛΦ 371, 8-11, Πήλιο, "Ο Τζελβέ-Γιαννάκης". Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β (η μάνα), β2, γ, γ1, γ6. ΙΓ. α, α1, α4, β, β4, γ3 (βλέπουν αίματα στην κούνια). ΙΙΙ: α3, α4 (η συνέχεια όπως AT 590). IV'. α, α3 (τον στέλνει η μάνα του στην αδερφή του τη στρίγκλα για να τον εξοντώσει), γ, γ2, γ3 (τρία μαγικά φουντούκια που του δίνουν τα κορίτσια). V'. α, α1, α2, α3, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ2, δ4, δ5, δ6 (το τρίτο φουντούκι γίνεται μια θάλασσα που η στρίγκλα δεν μπορεί να περάσει, κι έτσι ο ήρωας σώζεται). Η συνέχεια όπως AT 590.

13. ΛΦ 379, 7-8, Ξυνονέρι Καρδίτσας, "Η στρίγκλα". Ι: γ, γ7 (πρόβατα). ΙΙ: β, β2, β5 (η στρίγκλα φεύγει και ξαναγυρνά για να φάει τον αδερφό της). V'. β2 (και τη χώνει στη γη), ε3 (βρίσκει αίμα μέσα στα μπουκάλια, το σκορπίζει στη γη και φυτρώνουν οι άνθρωποι που είχε φάει η στρίγκλα).

14. ΑΦ 686Α, 45-47, Βολκάνο Τρικάλων, "Η στρίγκλα". Ι: α, α1, β, β1, γ, γ8, γ9, γ10, γ1ΐ. ΙΙΙ: α3, γ, γ1. IV: α, α2, β1. V: α, α1, α2, α4, α5, β2, γ, γ1, δ, δ1, δ5, δ7, δ8, δ9, ε1, ε5.

15. ΑΦ 1263Γ, 15-17, Βολκάνο Τρικάλων, "Η στρίγκλα". Ι: α, α1, β, β1, γ, γ2, γ4. ΙΙΙ: α (ο μεγαλύτερος αδερφός), α1, α3. Ι: γ9, γ10. ΙΙΙ: γ, γ1. IV'. α, α2, β1 (αν στάξει το όπλο του τρεις στάλες αίμα). V'. α, α1, α2, α4, α6, β2, (στάχτη) δ, γ1, δ1, δ5, δ6, 87, δ8 (καθυστερημένα), δ9, ε1, ε5 (η οικογένεια του), στ.

ΘΡΑΚΗ

16. ΛΑ 1184, (ΣΜ 14), 13-14, Ντογιάνκοι Μάλγαρας (σημ. Τουρκία), "Το ασλάνι και το καπλάνι". Ι: α3, τρία αδέρφια, δύο κορίτσια κι ένα αγόρι βρίσκουν "κάτι", το παίρνουν σπίτι τους και το θρέφουν. Αυτό γίνεται στοιχειό και τρώει τα κορίτσια. V\ α3, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ5, δ6, δ7, δ9.

17. ΛΦ 425, 11-14, "Η στρίγκλα", Κωνσταντινούπολη (σημ. Τουρκία). Ι: α, α1, β (οι γονείς), β1, γ, γ7 (τα αρνιά). ΙΓ. α, α1, α5, β, β4. ΙΙΙ: α, α1, α3. IV: α, α.2, γ, γ1, γ5 (μια χτένα). V: α, α1, α3, α5 (το αρνί), β, β1, γ, γ1, δ, δ3 (ρίχνει στο χώμα τη χτένα), δ4, δ5, δ6, δ7 (η στρίγκλα τρώει τα δύο σκυλιά), δ9 (το τρίτο σκυλί ξεσκίζει τη στρίγκλα), ε3 (από το αίμα της στρίγκλας ανασταίνονται τα θύματα της).

Σελ. 289
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/290.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

18. ΛΛ 315Α, 1, Κασσάνδρα Χαλκιδικής, "Η Λαγοφάισσα" (= αλογοφάισσα). Ι: α, α3 (δεν έχει παιδιά), β, γ (λαγοφάισσα), γ7. ΙΙΙ: α3 (ο θείος της). IV'. α. V'. α, α1, α2, α3, α4, α5, α6, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, (σαράντα δέντρα), δ5, δ6, 87, 89.

19. ΛΑ 590, 16, Επαρχ. Κοζάνης, άτιτλο. Ενωμένο με AT 590. Ι: α, α1, β, γ, γ7. ΙΙ: α, α1, α4, β, β3. ΙΙΙ: α2 (βλέποντας την κόρη του μαραμένη ο πατέρας τον διώχνει), α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV'. α. V: α, α1, δ, γ1, 81, 85, 87, 89.

20. ΛΑ 1174, (ΣΜ 103-104), Νομ. Θεσσαλονίκης, "Η Σαράντς". Ι: α, α2, γ, γ7. ΙΙ: β, β2, β3. ΙΙΙ: α, α1, α3, β, β8 (συναντά τρεις δράκους που του δίνουν τρίχες· όταν τις κάψει θα έρθουν να τον βοηθήσουν). IV'. α, γ, γ4. V'. α, α1, α2, α4, α6, β, δ, γ, γ1, 81, 85, 87, 89.

21. ΛΑ 1180, (ΣΜ 10), 15, Μεσημέρι Θεσσαλονίκης, "Ο δράκος". Ι: α, αϊ (το μικρότερο παιδί δράκος). ΙΙ: α, α1, α3 (φτάνει στο σπίτι ενός δράκου και μιας δράκισσας που τον υιοθετούν). IV'. α, α2, (συναντά το δράκο αδερφό του). V: α, α1, α2, α3, α4, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, 85, 86, 87 (καλεί τους δράκους γονείς του), δ9.

22. ΛΦ 925, 1-3, Θάσος, "Ο κουτσός δράκος". Ενωμένο με AT 590. Ι: α, α1, β, β1, γ, γ4, γ9 (τον πατέρα), γ10, γ11. ΙΙΙ: α3, α4, (η συνέχεια όπως AT 590).

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Νησιά Ανατολικού Αιγαίου

23. ΛΑ 2457, 3-12, Πυργί Χίου, άτιτλο. Συμφυρμός με AT 590. 7: α, α1, β, β3 (και παρακαλούν τελικά το διάβολο να τους δώσει μια κόρη), γ, γ1, γ7 (άλογα). ΙΙ: α, α1, α6 (βλέπουν τη στρίγκλα), α4, β, β4. ΙΙΙ: α, αϊ (ο πατέρας δε θέλει να φύγει), α3, α4, (η συνέχεια όπως AT 590), β, β8 (ένας γέρος του δίνει μια βέργα). IV'. α, α3 (τον στέλνει η άπιστη μάνα του για να τον εξοντώσει), γ, γ4. V'. α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1 (του ρίχνει ένα μαχαίρι που γίνεται βάτα, εκείνος ρίχνει το ψαλίδι που γίνεται λίμνη), 81, 85, δ6, 87, δ3 (καίει τις τρίχες κι έρχονται τα ζώα), δ9, η συνέχεια όπως AT 590.

24. ΛΦ 491, 5-8, Σάμος, "Γκιουζέλ Γιαννάκης". Ενωμένο με AT 590. 7: α3 (ένα άτεκνο ανδρόγυνο θέλει να κάνει παιδιά. Ένας γέρος τους δίνει να φάνε ένα μήλο και η βασίλισσα γεννάει ένα γιο και μια κόρη), γ, γ8, γ9. ΙΙΙ: α3, α4, (η συνέχεια όπως AT 590). IV'. α, α2, γ4 (που του έχει δώσει η μάγισσα που τον βοήθησε). V'. α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, 85, 83 (καίει την τρίχα κι έρχεται το φτερωτό άλογο), 89.

Σελ. 290
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/291.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

25. ΛΦ 1173, 3-4, Ερεσσός Λέσβου, «Η στρίγκλα». Ι: γ, γ4, γ8. ΙΙΙ: α3, γ, γ2. IV: α, α2. F: α, α1, γ1, δ, δ1, 85, S6, 87, 89.

26. ΛΦ 1795, 2-4, Πύργος Σάμου, «Η στριγκλίτσα». Συμφυρμός με ΛΤ 590. Ι: α, α1, (η βασίλισσα γεννά τελικά ένα κορίτσι. Από κείνη τη μέρα αρχίζουν να εξαφανίζονται τα πρόβατα). ΙΙ: α, α6 (αλλά δε βλέπουν τίποτα), γ, γ3, (ο μικρότερος αδερφός βλέπει την αδερφή του να βυζαίνει άγρια τη μάνα της και καταλαβαίνει ότι είναι στρίγκλα). ΙΙΙ: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV'. α, α3 (τον στέλνει η άπιστη μάνα του για να τον εξοντώσει η στρίγκλα), γ, γ4. V'. α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ5, δ6, δ3 (καίει τις λιονταρίσιες τρίχες κι εμφανίζονται τα λιοντάρια), 89.

27. Argenti-Rose 1, 26, 526-532, Πύργος Σάμου, «Η στρίγκλα». Ι: α, α1, β, γ, γ1, γ7 (πνίγει τα άλογα). II'. β, β3, γ, γ2. ΙΙΙ: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α3 (τον στέλνει η άπιστη μάνα του για να τον εξοντώσει η στρίγκλα). V: α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1 (ελιές που φύτρωσαν από τα κουκούτσια που έφτυνε στο δρόμο καθώς ερχόταν), 85, δ6, δ7, δ9.

β. Δωδεκάνησα

28. ΛΑ 2279, 309-321, Λέρος, άτιτλο. Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α3 (τρεις γιους και τρεις κόρες). Τα πρόβατα αρχίζουν να εξαφανίζονται. ΙΙ: α, α1, α3, α4, β, β1, β4 (ο ήρωας μαζεύει το δαχτυλάκι και πάει να δει τις αδερφές του που μένουν σε ξεχωριστό πύργο), γ, γ2. ΙΙΙ: α, α1, α3, α4, Ι γ4, γ8, (η συνέχεια όπως AT 590). IV: α, α3 (για να δει την καταστροφή), γ, γ4 (τις τρίχες των τριών αγριοελαφιών βαφτισιμιών του). V: α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ5, δ6, δ3, (καίει την τρίχα κι εμφανίζονται τα ελάφια), δ9, στ (στην αγαπητικιά του μάγισσα).

29. ΛΑ 2279, 322-337, Λέρος, άτιτλο. Συμφυρμός με AT 590. 7: α (ένας βασιλιάς), α3 (έχει τρεις γιους και μια κόρη), γ, γ6. IL α, α1, α3 (βλέπουν μια κίτρινη φωτιά), α4, β, β1, β4, γ, γ1. ΙΙΙ: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α2, β, γ, γ2, γ3 (τρεις χουρμάδες), γ4. V: α, α1, (συναντά μια γριά που του λέει: «καλώς τον ανηψιό μου!»), α2, α3, α4, α5, α6, β, β1, γ, γ1, δ, 82, 84, 85, δ6, δ3 (καίει τις τρίχες κι έρχονται το ελαφάκι κι η αρκούδα), 89, στ.

30. ΛΦ 1659, 9-12, Βάτι Ρόδου, «Η χρυσή μηλιά». 7: α, α1, β, (παρακαλούν το διάβολο), γ, γ6. ΙΙ: α, α1, α2, α6 (βλέπουν να 'ρχεται ένα θηρίο που βγάζει φωτιές από το στόμα), α4, β, β4, γ, γ1, γ2. ΙΙΙ: α, α1, α3, γ, γ1. IV: α, α3 (για να φέρει τους γονείς του στο γάμο), β, γ, γ4. V: α, (μπαίνει στο παλάτι), α1, α2, «3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, 83 (καίει τη μια τρίχα και γίνεται ένα δάσος, τη δεύτερη και γίνεται μια λίμνη αλλά η στρίγκλα τον φτάνει), 81, δ5, δ6, 83 (καίει την τελευταία τρίχα κι εμφανίζονται τρία λιοντάρια), 89, στ (και γίνεται ο γάμος).

Σελ. 291
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/292.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

31. Folk-Lore XI (1900), 340-344, Κάλυμνος, "The Gorgon". Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α.2, "3 (η κόρη γεννά ένα κοριτσάκι γοργόνα), γ, γ1, γ7. II: β, β4, γ, γ2. ΙΙΙ: α3, α4 (η συνέχεια όπως AT 590). IV'. α, γ, γ3 (τρία καρύδια). V'. α, α1, α3, α4, β, β1, γ, γ1, δ, δ2, δ4, δ5, δ6, δ7 (τα ελάφια του), δ9.

32. Λαογρ. ΙΣΤ' (Παν. Κρητικού, Πατινιώτικα παραμύθια), 384-389, Πάτμος, "Η στρίγκλα". Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β, γ, γ1, γ5. ΙΙ: α, α1, α5, β, β4 (και παίρνει το δαχτυλάκι), γ, γ1, γ2. ΙΙΙ: α, αϊ (ο πατέρας), α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV'. α, α3 (τον στέλνει η άπιστη μάνα του για να σκοτώσει την αδερφή του), γ, γ3, γ4 (που του δίνει η μάγισσα). V'. α, α1, α2, α3, α4, β, β1, δ, δ5, γ, γ1, 86, δ3 (καίει τις τρίχες κι έρχονται τρία λιοντάρια), 89, η συνέχεια όπως AT 590.

33. Μιχαηλίδης-Νουάρος, 313-321, Κάρπαθος, "Το βοργόνι". Συμφυρμός με AT 590. 7: α, α3 (η κόρη του βασιλιά για πολλά χρόνια δεν έκανε παιδί' τελικά γεννά ένα αγόρι που είναι βοργόνι!), γ, γ1, γ7 (άλογα). ΙΙ: α (οι θείοι), α1, α5, β, β4 (και καταλαβαίνει πως είναι του παιδιού). ΙΙΙ: α, α1 (η αδερφή του), α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV'. α. V'. α, α1 (τη βοργόνα!), α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ5, 86, 87, δ9 (ελαφάκια), στ3 (ο ήρωας παντρεύεται).

34. Μιχαλίδης-Νουάρος, 304-313, Κάρπαθος, "Το ελλούι". Παρόμοιο με ΣΠ 47, 7-14 (Dawkins MGF, αρ. 27). Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β, γ, γ1, γ5. ΙΙ: α, α1, α3, β, β3, γ, γ1. ΙΙΙ: α, αϊ (ο πατέρας), α3, α4 (η συνέχεια όπως AT 590), β, β6 (τρώει χουρμάδες και από τα κουκούτσια τους φυτρώνουν δέντρα). IV'. α, α3 (τον στέλνει η μάνα του στην αδερφή του για να τον εξοντώσει), β1, γ, γ2. V'. α, α1, α2, α4, α6, α3, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, 85, 86, 87, δ8, 89 στ, η συνέχεια όπως AT 590.

γ. Εύβοια-Σποράδες

35. ΛΑ 2745, 239-242, Πολύλοφο Ιστιαίας Εύβοιας, άτιτλο. Ι: α, α1, β, β1, γ, γ2, (δώδεκα χρονών οι γονείς τη στέλνουν να φυλά τα πρόβατα), γ7. ΙΙΙ: α3 (ο μεγαλύτερος αδερφός), β8 (παίρνει μαζί του τρία κριάρια και τρεις σταλαγματιές από το γάλα της μάνας του), β, β1 (τρία λιοντάρια, τους δίνει τα κριάρια κι αυτά υπόσχονται να τον βοηθήσουν αν βρεθεί σε ανάγκη). IV'. α. V'. α, α1, α2, α3, α4, α6, β, β1, γ, γ1, δ, 83 (στάζει στη γη στάλες από το γάλα της μάνας του), 84, 85, 86, 87, ε, ε1, ε5 (η οικογένεια του).

36. ΑΦ 1604, 9-13, Αλιβέρι Εύβοιας, "Η στρίγκλα". Ι: α, α1, β (η μάνα), β1, γ, γ1, γ7 (πρόβατα). ΙΙ: α, α1, α5, β, β4 (και καταλαβαίνει αμέσως πως είναι της αδερφής του). ΙΙΙ: α, α1, α3, β8 (παίρνει μαζί του το ασλάνι, το καπλάνι και το πονηρό αλεπουδάκι), β5. IV'. α, α2, γ, γ2. V'. α (βλέπει τη στρίγκλα στην ταράτσα να τρώει το κεφάλι του πατέρα τους), α1, α2, α4,

Σελ. 292
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/293.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

α6, β, β2 (όπως συμβουλεύει ο ποντικός), γ, γ1, δ, δ1 (που έχουν φυτρώσει από τα κουκούτσια που είχε ρίξει στη γη), 85, 86, 87, (ακούγοντας τον η στρίγκλα μεταμορφώνεται σε μυρμήγκι), 89, στ3 (ο ήρωας πηγαίνει να ζήσει ήσυχος στο σπίτι του πατέρα του).

37. Πέρδικα, 15, 199-202, Σκύρος, «Η γοργόνα, η κατσά βασίλ'σσα». Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β (η μητέρα που είναι γοργόνα γεννά ένα κοριτσάκι και καταλαβαίνει πως είναι κι αυτό γοργόνα σαν κι εκείνη), γ, γ8 (τα παιδιά του σχολείου). ΙΙΙ: α, α1, (ο πατέρας), α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV'. α, α1, γ, γ5 (το γάλα της αγριοελαφίνας και το αθάνατο νερό). V'. α (η γοργόνα αφού έφαγε τα πάντα έφαγε και τις σάρκες της και πέθανε), ε, ε3 (ραντίζει τα κόκαλα των θυμάτων της γοργόνας με το γάλα και το αθάνατο νερό), ε5.

38. Ρήγας, 68-71, Σκιάθος, «Η στρίγκλα». Ι: α, α3 (τρία αγόρια και μια κόρη), (ο βασιλιάς έχει και μια μηλιά με χρυσά μήλα, αλλά κάθε χρόνο έρχεται ένα θηρίο και τα κλέβει. Ο μικρότερος γιος σκοτώνει το θηρίο), γ, γ1, γ7 (άλογα). ΙΙ: α, α1, α2, α4, β, β2, β4, γ, γ1, γ2. ΙΙΙ: α, α1, α2, α3, β, β7 (δυο λιοντάρια που μαλώνουν για ένα τραγί. Τους το μοιράζει), γ3 (ο ήρωας περιπλανιέται για χρόνια στα βουνά). IV'. α, α2, γ, γ4. V'. α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, 85, 86, 83 (καίει τις τρίχες κι έρχονται τα λιοντάρια), 89, στ3 (σιγά-σιγά μαζεύεται ξανά κόσμος στην πολιτεία και ζουν όλοι ευτυχισμένοι).

δ. Κρήτη

39. ΛΑ 635, (ΣΠ 105), 19-22, Αμάρι, «Η κόρη θηρίον». 7: α, α1, β, β3 (θηρίο να τους φάει), γ, γ1, γ7. ΙΙ: α, α1, α5, β, β2, β4, γ, γ1, γ2. ΙΙΙ: α3, β8 (συναντά μια γριά που του λέει να μαζέψει χρυσά χόρτα για να θεραπεύσει τον τυφλό βασιλιά). IV'. α, α2, γ, γ5 (ένα αερόστατο), γ4 (που του δίνουν οι δράκοι γιατί θεράπευσε την τυφλή μάνα τους). V'. α, α1, (που έχει δέσει τους γονείς της και ψήνει τον αδερφό του), δ, γ1, δ1, 85, 86, 83 (καίει τις τρίχες κι έρχονται οι δράκοι), δ9, στ3 (γυρνά στο βασιλιά που θεράπευσε, παντρεύεται την κόρη του και φέρνει και τους γονείς του).

40. ΑΑ 1323, (ΣΜ 136), 41, Επαρχ. Κυδωνιάς Χανίων, «Ο ποντικός και το βιολί». 7: α3 (ένας πατέρας έχει ένα γιο και μια κόρη), γ9 (τρώει τον πατέρα της όταν λείπει ο αδερφός της). V'. α, α3, α4, β, β1, γ (κυνηγώντας τον ποντικό για να τον φάει γκρεμίζει το σπίτι και σκοτώνεται).

41. ΛΑ 2744, 177-183, Αρχάνες Τεμένους, «Τα θερία». Μόνο η εισαγωγή. Ενωμένο με AT 590. 7: α, α1, β, β3 (θηρίο), γ, γ1, γ6. ΙΙ: α, α4, β, β4, γ, γ2. ΙΙΙ: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590.

42. ΑΦ 185, 1-4, Χανιά, «Το παραμύθι της στρίγκλας». 7: α, α1, β, (οι γονείς),

Σελ. 293
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/294.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

γ, γ1, γ5. ΙΙ: α, α1, α5, β, β3, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α1, α3, γ. IV: α, α2. V: α, α1, α2, α4, α5, β, γ, δ (και σώνεται).

43. ΑΦ 1043, 11-17, Μοίρες Καινούργιου, άτιτλο. Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β, (η μητέρα), β3 (θεριό), γ, γ2, γ7 (τα άλογα). ΙΙ: α, α1, α2, α4, β, β4, γ, γ2 (το θεριό τους προειδοποιεί ότι θα τους φάει). ΙΙΙ: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV'. α, α2, γ, γ3 (που του έδωσε η μάγισσα για να τους φυτέψει στο δρόμο). V'. α, α1, α2, α4, α5, α3, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ5, δ6, δ7 (στο ελαφάκι του), δ9, στ3 (ο ήρωας επιστρέφει στη μάγισσα).

44. ΛΦ 1229, 13-18, Πεύκος Βιάνου, "Η Τρισεύγενη". Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β, γ, γ6 (κάθε χρόνο). ΙΙ: α, α1, α6 (βλέπουν ένα θεριό με μορφή πουλιού να κόβει τα μήλα και τα χάνουν), β, β4, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α1, α3, α4, β, β6 (πετά στο δρόμο τα κουκούτσια από τους φοίνικες που έφαγε), η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α2. V: α, α1, α2, α3, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, (τις φοινικιές που είχαν φυτρώσει από τα κουκούτσια που είχε πετάξει), δ5, δ6, δ7 (τα ελαφάκια του), δ9, στ3 (ο ήρωας επιστρέφει στο σπίτι της μάγισσας και την παντρεύεται).

45. ΛΦ 1571, 8-11, Ηράκλειο Κρήτης, "Ο άκληρος βασιλιάς". Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β (ο πατέρας), γ, (που είναι αλεπού) γ1, γ7 (μπαίνει από την ουρά των αλόγων, τους τρώει τα εντόσθια και βγαίνει από το στόμα τους). ΙΙ: α, α1, α2, α4, β, β1, β4, γ3 (ο ήρωας καταλαβαίνει πως το δαχτυλάκι είναι της αδερφής του). III: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α2, γ, γ4. V: α (και μπαίνει στο παλάτι), α1, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1 (δυο χουρμαδιές), δ5, δ6, δ3 (μαδάει τις τρίχες που του είχε δώσει η ελαφίνα και φτάνουν τα ελαφάκια), δ9, στ3 (ο ήρωας επιστρέφει στη μητέρα του και τη φέρνει πίσω στην πατρίδα τους).

46. ΛΦ 1572, 7-11, Καινά Αποκορώνου Χανίων, "Το βασιλόπουλο με την Πεντάμορφη". Συμφυρμός με AT 590. /! α, α1, β, β3 (αέριο), γ, γ2 (όταν γίνεται δώδεκα χρονών), γ7. Π: α, α1, α5, β, β4 (και το παίρνει να το δείξει στους γονείς του). ΙΙΙ: α, α1 (ο πατέρας δεν τον πιστεύει), α3, "4, β6, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α1, α2, β, γ4 (η γυναίκα του του δίνει τρεις τρίχες, μία από καπλάνι, μία από αρκούδα και μία από κουκούτσα που όταν τις κάψει θα εμφανιστούν δύο λιοντάρια και η κουκούτσα θα γίνει σκάφη για να σφάξει μέσα της την αδερφή του, ώστε να μην τρέξει το αίμα της στη γη κι αναστηθεί). V: α, α1, α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ5, δ6, δ7 (καίει τις τρίχες κι εμφανίζονται τα λιοντάρια που πιάνουν τη στρίγκλα), δ11 (ο ήρωας τη σκοτώνει με μια μαχαιριά), στ.

47. ΣΛ Ι, 221-228, Λατσίδα Μεραμβέλλου, "Η θρινάκα". Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β, γ, γ1, γ7 (άλογα). IL β, β4. ΙΙΙ: α, αϊ (ο πατέρας), α2, α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α2, V: α, αϊ (που πανίζει το φούρνο με τα βυζιά της), α2, α3, α4, β, β1, δ, γ, γ1, δ7 (τα ελαφάκια), δ9.

Σελ. 294
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/295.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

48. ΣΛ II, 35-38, Κανένες Σητείας, "Η στρίγκλα". Ι: α, α1, β, γ, γ1, γ7 (πνίγει τα άλογα). II'. β, β3, γ, γ3 (βλέπουν το χεράκι του μωρού ματωμένο). ΙΙΙ: α3. IV'. α, γ, γ1 (ασλάνι, καπλάνι και ελαφάκι), γ2. V'. α, α1, α2, α3, α4, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, 85, 87, 89.

ε. Κυκλάδες

49. ΙΛ 548, 94-132, Απείρανθος Νάξου, "Η λάμια". Συμφυρμός με AT 590. 7: α, α1, (ο πατέρας πεθαίνει απαγορεύοντας στους τρεις γιους του να μπουν στη βορεινή κάμαρα. Τη νύχτα του γάμου του μεγαλύτερου γιου την ανοίγουν και μπαίνει μέσα ένας ανεμοστρόβιλος. Μετά από λίγο καιρό η γυναίκα του γεννά ένα κοριτσάκι που είναι λάμια), γ, γ1, γ7 (πνίγει τα άλογα). ΙΙ: α (οι θείοι της λάμιας), α1, α3, α4, β, β1, β4, γ, γ2 (κι η κούνια του είναι γεμάτη αίματα). ΙΙΙ: α (προσπαθεί να πείσει τ' αδέρφια του να σκοτώσουν το μωρό), α1, α2, α3, α4 , η συνέχεια όπως AT 590. IV'. α, α2, β. V'. α, α1, β3 (την παρακαλεί να κατεβεί στο πηγάδι για να του φέρει νερό), α3, β, β1, δ, δ1, δ5, δ6, δ7, δ9, στ (παντρεύεται), στ1, στ3 (κι οι άνθρωποι που είχαν φύγει ξαναγυρίζουν στην πολιτεία).

50. ΙΛ 847, 108-111, Μήλος, "Η γοργόνα". 1: α, α1, β, β3 (γοργόνα), γ, γ1, γ7 (τα πρόβατα). ΙΙ: α, β (ο μεγαλύτερος αδερφός), β2, β3, γ, γ2. ΙΙΙ: α, α1, α3, γ, γ2. IV'. α, α2, β, γ, γ3, γ4. V'. α, α1, α2, α3, α4 (μαζί με το άλογο του και το τρώει), β3 (βλέποντας την να γυρίζει χωρίς το άλογο, ο αδερφός της καταλαβαίνει τι τον περιμένει), δ, δ2, δ4, δ5, δ6, δ7, δ8, δ9, στ.

51. ΛΑ 1393, 21-35, Τήνος, "Το μαλαματένιο καράβι". Τελικό επεισόδιο στο AT 854. IV: α, α2. V: α, α1, α2, α3, α4, α5, β, β1, δ (και ξεφεύγει).

52. ΛΑ 2342, 171-173, Νάξος, άτιτλο. Ι: α, α1, β, β3 (διαβολίνα), γ, γ2, γ7 (πνίγει τα ζώα). ΙΙ: β, β4, γ, γ1, γ2. ΙΙΙ: α, α1. Γ. γ, γ8, γ9, γ10, γ11 (εκτός από δύο αδερφούς της). ΙΙΙ: α3 (μαζί με τον αδερφό του). IV: ο ένας αδερφός α, α2. V: α, α1, α2, α3, α4, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, 85, 86, στ3 (η στρίγκλα δεν καταφέρνει να τον πιάσει και φεύγει).

53. ΛΑ 2777, 249-252, Μήλος, "Η γοργόνα". 7: α, α1, β, β3, (γοργόνα), γ, γ7 (πρόβατα). ΙΙ: α (ένας αδερφός), α6 (την πρώτη νύχτα δεν έχει τη σαΐτα του), β3 (τη δεύτερη νύχτα), γ, γ3 (ο αδερφός της βλέπει ότι είναι πληγωμένη). ΙΙΙ: α3, γ, γ2. IV: α, α2, β, γ, γ2, γ3, γ4. V: α, α1, α3 (μια σφυρίχτρα), α4, α6, β3 (ο ήρωας καταλαβαίνει βλέποντας την να έρχεται χωρίς το άλογο του), δ, δ3 (σπάει τα φουντούκια), δ4, 85, δ6, δ8 (δυο τσουκάλια με νερό που αρχίζει να χύνεται), δ3 (ο ήρωας καίει τις τρίχες), δ7, δ9, στ.

54. ΛΦ 1589, 1-20, Άνδρος, "Η στρίγκλα". Συμφυρμός με AT 590. 7: α, α1, β, β1, γ, γ1, γ7 (τα άλογα). ΙΙ: α, α1, α2, α4, β, β3, γ, γ1. ΙΙΙ: α, α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α2, β (η μάγισσα πεθερά του), γ3 (τρία

Σελ. 295
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/296.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

κυπαρισσόμηλα που του δίνει η μάγισσα λέγοντας του να τα φυτέψει στο δρόμο), γ4 (που του δίνουν δύο ζώα που μάλωναν και. τα χώρισε). V'. α, α1, α3, α4, α6, β, β1, γ, γ1, δ, δ1 (που φύτρωσαν από τα κυπαρισσόμηλα που είχε φυτέψει στον ερχομό), δ5, δ6, δ3 (καίει τις τρίχες κι εμφανίζονται η τίγρη και το λιοντάρι), 89, στ, στ1.

55. ΔΙΕ Ε' (Αδ. Αδαμαντίου, Τηνιακά), 293-307, Τήνος, "Η στρίγκλα". Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α1, β, γ, γ1, γ7 (πνίγει τα άλογα). ΙΙ: α, α1, α6, (ακούν τα άλογα να βογγούν και να χλιμιντρίζουν), α4, β, β1, β2, γ, γ3 (βλέποντας μια τρύπα στη χούφτα της). ΙΙΙ: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α. V: α (μπαίνει στην εκκλησία και βλέπει τη στρίγκλα να θυμιατίζει τα κόλυβά του), α3, α4, α5, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, S5, δ6, 87, δ9, στ3 (πηγαίνει στο βασίλειο της Αλεξάνδρειας και παντρεύεται τη βασιλοπούλα που είχε σώσει).

56. ΔΙΕ Ε', 1, 308-313, Τζάδος Τήνου, άτιτλο. Συμφυρμός με AT 590. Ι: α, α3 (μια κόρη και τρεις γιους. Η κόρη γεννά μια γοργόνα), γ, γ7 (πρόβατα). ΙΙ: α, α1, α2 (ανεμοστρόβιλος), α4, β, β4, γ, γ2. ΙΙΙ: α3, α4, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α2, β, γ, γ2. V: α, α1, α.2, α4, α6, β3 (φεύγει), γ1, δ, δ1, 85, δ6, 87, 89, στ3 (ο ήρωας παντρεύεται).

57. ΔΙΕ Ε', 2, 313-316, Φαλατάδος Τήνου, "Τα λεονταράκια". Ενωμένο με AT 590. 7: α, α3 (μια κόρη και τρεις γιους. Η κόρη γεννά μια γοργόνα). ΙΙ: Τη νύχτα της γέννησης οι θείοι προσπαθούν να ηρεμήσουν τις καμήλες. Ο μικρότερος τινάζει το σπαθί του στον αέρα και κόβει ένα δαχτυλάκι, γ, γ2. IV: α3 (για να μην τον σκοτώσει ο πατέρας του), α4, η συνέχεια όπως AT 590.

58. ΔΙΕ Ε', 3, 316-318, Χτηκάδος Τήνου, "II αλγουφάισσα". Ενωμένο με AT 590. 7: α, α1, β, γ, γ1, γ7 (άλογα). ΙΙ: α, α5, β, β2. ΙΙΙ: α, α1. 7: γ2, γ9, γ10, γ11 (και τη μάνα). ΙΙΙ: α3, α4, β6, η συνέχεια όπως AT 590. IV: α, α1. V: α, α1, α3, β, β1, γ, γ1, δ, στ3 (φτάνει στον πύργο της γριάς που τον είχε βοηθήσει και μένει μαζί της.

59. ΔΙΕ Ε', 4, 318, Τήνος, άτιτλο. 7: Οι γιοι φεύγουν με τον πατέρα. Το κοριτσάκι γίνεται γοργόνα, γ8, γ 10 (που επέστρεψαν). IV: α (και συναντά τρία λιοντάρια που τον συμβουλεύουν τι να κάνει για να γλιτώσει από τη στρίγκλα). V: α, α1, α3, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, 85, 86, 87 (τα λιοντάρια), 89, στ2 (ο πατέρας του).

60. Roussel, αρ. 21. Παρόμοιο με ΣΠ 47, 7-14 (βλ. αρ. παρ. 98).

61. Hahn 2, 25, Σύρος, "Η στρίγκλα". Παρόμοιο με αρ. παρ. 27.

62. Hahn 2, 279, Σύρος. Παρόμοιο με ΣΠ 47, 7-14 (βλ. αρ. παρ. 98).

Σελ. 296
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 277
    34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 315A