Συγγραφέας:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Τίτλος:Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:34
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1999
 
Σελίδες:975
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Ελληνικά παραμύθια-Κατάλογος
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί τον τρίτο τόμο του Καταλόγου των Ελληνικών Παραμυθιών του Γ. Α. Μέγα. Υπενθυμίζουμε ότι από το Αρχείο του Γεωργίου Α. Μέγα έχουν ήδη δημοσιευτεί δύο τόμοι. Ο πρώτος, που είναι και ο μόνος που πρόλαβε να δημοσιεύσει ο ίδιος ο συντάκτης του καταλόγου, περιέχει τους Μύθους Ζώων (AT 1-299) . Ο δεύτερος (δημοσίευμα του ΙΑΕΝ αρ. 23), που αποτελεί στην ουσία μία πρόταση επεξεργασίας του καταλόγου του Μέγα, περιλαμβάνει τους παραμυθιακούς τύπους AT 700-749 που αντιπροσωπεύουν το τελευταίο μέρος των Μαγικών Παραμυθιών. Ο παρών τρίτος τόμος περιέχει, πάντα σε αναφορά με τη διεθνή κατάταξη των Aarne-Thompson , τις ελληνικές παραλλαγές των παραμυθιακών τύπων AT 300-499, τύπων που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος από αυτά που ονομάζουμε Μαγικά Παραμύθια (AT 300-749).
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 24.63 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 455-474 από: 982
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/455.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 332A*

Σελ. 455
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/456.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 456
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/457.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ  AT 332A*

Ο Χάρος και οι τρεις αρρώστιες

AT: Visit in the House of the Dead

Ο βοσκός, ο Ρίγος, η Πονοκεφαλιά και ο Χάρος

Μια φορά κι έναν καιρό συμπερπατούσανε ο Ρίγος, η Πονοκεφαλιά και ο Χάρος. Εκεί που βαδίζανε βλέπουν ένα βοσκό κι εβάστα ένα αρνί καλοθρεμένο πάνω στους ώμους του. Σκεφτήκανε λοιπόν να του φάνε το αρνί. Ο Ρίγος πρώτος-πρώτος λέει! «Εγώ θα πάω, μα δεν πιστεύω να μου το αρνηθεί ούτε στιγμή». Πάει λοιπόν και λέει του βοσκού: «Ει κουμπάρε, να μου δώσεις το αρνί σου, γιατί θέλω να κάμω τραπέζι στους φίλους μου». Ο βοσκός του λέει: «Ευχαρίστως, κουμπάρε μου, μα πρέπει πρώτα να μου το πληρώσεις όσο κάνει κι ύστερα χαλάλι σου». «Όι μα δε, κουμπάρε», του λέει ο Ρίγος, «θα μου το δώσεις χωρίς λεφτά, γιατί ξέρεις ποιος είμαι;» Λέει του: «Εγώ 'μαι ο Ρίγος». «Με το καλό, κουμπάρε μου, μα δε σου το δίνω». Αρχινά τότε λοιπόν ο Ρίγος. Έτρεμε, έτρεμε, στην απελπισία του πέφτει σ' ένα ποταμό. Ο Ρίγος εφοβήθηκε και τον παρατά γιατί εφοβήθηκε να μην τον πνίξει. Πάει στη συντροφιά του και τους λέει: «Δεν εμπόρεσα να κάνω πράμα, γιατί ανάθεμα τον έπεσε μέσα στον ποταμό κι εφοβήθηκα πως ήθελε να με πνίξει». Η Πονοκεφαλιά εγέλασε και του λέει: «Εγώ θα πάω και θα δεις πως δε θα μου το αρνηθεί ούτε λεπτό».

Πάει κι αυτή, βρίσκει το βοσκό και του λέει: «Γεια σου κουμπάρε, ήθελα να μου δώσεις το αρνί σου γιατί θέλω να κάμω τραπέζι στους φίλους μου». Λέει του ο βοσκός: «Με το καλό, κουμπάρα μου, μα πρώτα θα μου το πληρώσεις όσο κάνει κι ύστερα θα το πάρεις». Λέει του: «Όι κουμπάρε, θα μου το δώσεις χωρίς λεφτά γιατί είμαι η Πονοκεφαλιά κι αν σε πιάσω εχάθηκες». Όμως ο βοσκός δεν της το δώσε και η Πονοκεφαλιά τον πιάνει κι επόναε ο βοσκός. Κι από τους πολλούς τους πόνους αρχίνιζε κι εχτύπα την κεφαλή του χάμω. Η Πονοκεφαλιά εφοβήθηκε και τον παρατά. Τρέχει και πάει και βρίσκει και τς' άλλους και τους λέει το πάθημα της. Τότε ο Χάρος λέει: «Εγώ θα πάω και θα δείτε δα ποιος μπορεί να μου αρνηθεί εμένα τίποτα».

Πάει ο Χάρος και του λέει: «Κουμπάρε, τ' αρνί θα μου δώσεις κι αμέσως μάλιστα γιατί βιάζομαι, θέλω να κάμω τραπέζι στους φίλους μου και πρέπει να κάμω γρήγορα». «Καλά, κουμπάρε, θα σου το δώσω, μόνο που θα μου το πληρώσεις

Σελ. 457
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/458.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

πρώτα όσο κάνει κι ύστερα χαλάλι σου". Λέει του ο Χάρος: "Κουμπάρε, ο Χάρος είμαι, μόνο δώσε το μου γλήγορα γιατί θα σου πάρω την ψυχή σου". Είντα να κάμει ο κακομοίρης ο βοσκός, λέει: "Ε, Χάρε, θα σου το δώσω". Ο Χάρος όμως του λέει: "Ε μα, έλα δα να μου το κουβαλήσεις κιόλας εις την σπηλιά μου, γιατί εγώ δεν το κουβαλώ".

Παίρνει ο κακομοίρης ο βοσκός τ'αρνί στον ώμον του και μια και δύο πάνε στη σπηλιά του Χάρου. Μόλις εμπήκανε μέσα, θωρεί ο βοσκός μια μεγάλη σπηλιά που ήτανε γεμάτη από καντήλια. Άλλα είχανε πολύ λάδι, άλλα λίγο, άλλα ήτανε σβηστά, θωρεί κι ένα που ήτανε μισόσβηστο. Ρωτά τον Χάρο και του λέει: "Χάρε, είντα ναι τούτα τα καντήλια και γιάντα τούτο κοντεύει να σβήσει;" Λέει του ο Χάρος: "Ετούτα είναι καθένα η ζωή του κάθε ανθρώπου. Όποιο έχει πολύ λάδι, θα ζήσει πολύ κι ο άνθρωπος. Όποιο λίγο, θα ζήσει λίγο κι ο άνθρωπος. Τούτο να, είναι τ' αδερφού σου, που κοντεύει να σβήσει". Λέειν του ο βοσκός: "Χάρε μου, και τούτονε το γεμάτο τίνος είναι;" Και του 'δείξε ένα γεμάτο καντήλι. Λέει: "Δικό σου". "Ε!", του λέει, "Χάρε μου, δεν παίρνεις λιγάκι από το δικό μου καντήλι να βάλεις του κακομοίρη τ' αδελφού μου να μη σβήσει το δικόν του;" "Όι", του λέει ο Χάρος, "ούτε μπορώ να δώσω ούτε μπορώ να πάρω λάδι από κανένα καντήλι". Τότες ο βοσκός παίρνει τ' αρνί στον ώμον του και του λέει: "Γεια σου το λοιπόν, Χάρε". "Ε, που πάεις! Τ' αρνί που το πάεις; θα σου πάρω την ψυχή σου", του λέει ο Χάρος. "Όι δα", του λέει ο βοσκός, "φεύγω εγώ και με τ' αρνί μου, μα εσύ δεν μπορείς να μου κάμεις πράμα. Έχε γεια". Έτσι του 'πε κι έφυγε κι ο Χάρος το φυσά και δεν εκρύωνε που την έπαθε.

ΛΦ 1572, 18-20, Καινά Αποκορώνου, Κρήτη

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Η συνάντηση με το θάνατο και τις τρεις αρρώοτιες

α: Ένας τσομπάνος' α1: μια γριά· α2: ένα αντόγυνο που έχει κουμπάρο το Χάρο' α3: ένας φτωχός· α4: ένας άνθρωπος.

β: Συναντά· β1: τον Χάρο· β2: τρεις αρρώστιες" β3: τέσσερεις αρρώστιες' β4. τον Χάρο και δύο αρρώστιες· β5: τον Άγγελο και δύο αρρώστιες· β6: την τύχη του' β7: τον άγιο Πέτρο' β8: το διάβολο' β9: τον Αρχάγγελο Μιχαήλ' β10: τον κουμπάρο του' β11: βλέπει στον ύπνο του τον Άγγελο' β12: οδηγεί την ψυχή της ο Άγγελος· β 13: άλλο.

Σελ. 458
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/459.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΙ. Η απαίτηση του Χάρου

α: Ζητούν από τον ήρωα ένα αρνί απειλώντας τον ότι θα του πάρουν τη ζωή' α1: ο Χάρος' α2: ο Άγγελος' α3: πρώτα τον απειλούν οι αρρώστιες που δεν καταφέρνουν να του το πάρουν και μετά ο Χάρος' α4: διαδοχικά οι αρρώστιες' τα καταφέρνει η τελευταία' α5: άλλο.

ΙΙΙ. Η μεταφορά του αρνιού

α'. Υποχρεώνουν τον ήρωα να μεταφέρει το αρνί στο σπίτι τους.

β: Τον παίρνουν να του δείξουν β1: το σπίτι τους' α2: μια σπηλιά' α3: τα καντήλια-ψυχές' α4: πως παίρνουν τις ψυχές' α5: ζητά ο τσομπάνος να δει που είναι οι ψυχές' α6: ο Παράδεισος" α7: άλλο.

IV. Στο σπίτι του Χάρου

α: Ο τσομπάνος στο σπίτι του Χάρου βλέπει τις ψυχές' α1: ως κεριά' α2: καντήλια' α3: νερόμυλους που αλέθουν στάρι' α4: άλλο.

β: Βλέπει το καντήλι του ακόμη γεμάτο και φεύγει παίρνοντας το αρνί πίσω' β2: μισοάδειο και θέλει να το συμπληρώσει' β3: και επιστρέφει στη ζωή' β4: έτοιμο να σβήσει και ζητά παράταση' β5: μισογεμάτο και προσθέτει στου αδελφού του' β6: να σβήνει' πεθαίνει.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

1. ΛΑ 2766, 132-134, Τσαριτσάνη Ελασσόνας, άτιτλο. Ι: α4, β, β7. ΙΙΙ: β3 (στον ύπνο του). IV'. α, α2, β, β2.

2. ΛΦ 793, 9-11, Βελεστίνο Αλμυρού, άτιτλο. Ι: α1, β, β12. ΙΙΙ: γ (καντήλια με γνέμα μέσα).

ΘΡΑΚΗ

3. ΛΑ 332Α*, 2, Χατζηγύριο Κεσσάνης (σημ. Τουρκία), "Ο άγγελος, η Πανούκλα και ο Παροξυσμός". Ι: α, β, β5 (Πανούκλα, Παροξυσμός). ΙΙ: α4. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β4 (δεν μπορεί).

Σελ. 459
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/460.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

4. ΛΑ 2343, 340-342, Καρωτή Διδυμοτείχου, άτιτλο. 7: α, β, β4 (πανούκλα, χολέρα). ΙΙ: α, α3. ΙΙΙ: α, α4, β1.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

5. ΛΑ 2271, 1-2, Λαγκαδάς, άτιτλο. 7: α, β, β4. ΙΙ: α3. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1.

6. Μηλιόπουλος, Κότσυφας, 43-45, Βόιον, "Ου βλάχους κι οι αρρώστχις". 7: α, β, β2. ΙΙ: α5. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Νησιά Ανατολικού Αιγαίου

7. Carnoy-Nicol., 144-150, Λέσβος, "La mort et le paysan". Ι: α, β, β13 (τον θεό), β1 (ο τσομπάνος και ο χάρος γίνονται κουμπάροι). II: α5 (ο Χάρος κάνει τον ήρωα πλούσιο γιατρό, αφού του δώσει το χάρισμα να μαντεύει αν ο άρρωστος θα ζήσει ή θα πεθάνει). IV: α, α1, β4, β6 (πεθαίνει).

γ. Εύβοια-Σποράδες

8. ΛΑ 2744, 237-239, Γιάλτρα Ιστιαίας, άτιτλο. Ι: α4, β, β1 1. ΙΙΙ: β6. IV: α, 2, β, β4.

9. ΣΠ 52, 15-16, Πλατανιστός Καρυστίας, "θέρμη, Πούντα και Πανούκλα". Ι: α, β, β2 (θερμή, Πούντα, Πανούκλα). Π: α, α5. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β.

δ. Κρήτη

10. ΛΑ 2774, 185-187, (Λαογρ. ΙΖ', 146-147), Αρχάνες Τεμένους, "Η Πανόγλα, η Πόντα κι ο Ρίγος". Ι: α, β2. Π: α5. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1, β4 (δεν μπορεί).

11. ΛΑ 2817, 19-20, Παναγιά Καινούργιου, άτιτλο. Ι: α, β, β2 (Πανούκλα, Πόντα, Ρίγος). ΙΙ: α5. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1.

12. ΛΦ 1572, 18-20, Καινά Αποκορώνου, "Ο βοσκός, ο Ρίγος, η Πονοκεφαλιά κι ο Χάρος". Ι: α, β4. ΙΙ: α3. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1.

ε. Κυκλάδες

13. ΛΑ 2758, 220-224, Κίμωλος, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 947A, AT 332.

7: α3, β6. IV: α, α2, 06.

Σελ. 460
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/461.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

14. ΛΑ 2344, 107-109, Ερεικούσα Κέρκυρας, «Ο δίκαιος κουμπάρος». Η αρχή όπως AT 332. ΙΙΙ: «. IV: β4 (δε γίνεται).

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

15. ΛΑ 1159ΣΤ, 83-88, (Λουκάτος, 233-235), Κορώνη Πυλίας, άτιτλο. Ι: α, β (Βλογιά, Λοιμική, Πανούκλα), β2. ΙΙ: α5. ΙΙΙ: α. IV'. α, α2, β, β1.

16. ΛΑ 2268, 1023, Αχαΐα, «Η θέρμη, η πανούκλα και ο χάρος». Ι: α, β4. ΙΓ. α3. ΙΙΙ: α, δ, δ1. IV: α, α2, β1.

17. Φλούδας, 195-196, Τρόπαια Αρκαδίας, «Τσοπάνης και χάρος». /! α, β, β1. ΙΙ: α, α1. ΙΙΙ: α. IV: α, «2, β, β1 (για δεύτερη φορά το καντήλι του σβησμένο, πεθαίνει).

18. Ηλειακά Β' (1952), τεύχ. 4-5, 68-69, Κρέσταινα, «Τα καντήλια». Ι: α4, β, β1 (φίλοι). ΙΙΙ: β, β4. IV: α, α2 (στην εκκλησία), β, β4.

19. Λαογρ. Δ', 713-714, Βούρβουρα Κυνουρίας, «Η θέρμη, η βλογιά, ο χάρος και ο τσοπάνης». Ι: α, β, β4 (θέρμη, βλογιά). ΙΙ: α. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1.

20. Λαογρ. ΙΖ', 110-112, Τσακωνιά, «Ο άγγελος κι ο τσομπάνης». Ι: α, α9. ΙΙ: α. ΙΙΙ: α. IV: α, α1, β, β1.

21. Λαογρ. ΙΖ', 146 (ΛΑ 1415, 24, Μέγας Π, 42, 203-206), Λάσια Γορτυνίας, «Ο τσοπάνης κι οι τρεις αρρώστιες». Ι: α, β1. ΙΙ: α, α5. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1.

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

α. Πόντος

22. Αρχ. Πόντου ΙΖ', 172-179, Κοτύωρα (Ordu), άτιτλο. Επεισόδιο του AT 311. Τα καντήλια της ζωής μέσα σ' ένα πηγάδι. IV: β, β4.

ΚΥΠΡΟΣ

23. ΑΦ 760, 5-7, Κυθρέα, «Ο βοσκός τζ'οι αρρώστειες». Ι: α, β, β4 (Πύρεξη, Φάουσα). ΙΓ. α (να τους πουλήσει το πιο ωραίο του αρνί), α3. ΙΙΙ: α. IV: α, α2, β, β1.

Σελ. 461
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/462.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Ο AT 332A* αποτελεί τον ελληνικό οικότυπο του AT 332, το θέμα του οποίου, κατά τους Aarne-Thompson, απαντάται και στη Ρουμανία. Στο Διεθνή Κατάλογο ο AT 332A* παρουσιάζει πολλές αποσχίδες (332Α* έως 332Η*) που ανήκουν στο σύνολο τους στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη . Το θέμα, γνωστό επίσης και στην ισπανόφωνη Αμερική, είναι σε όλες τις περιπτώσεις ο θάνατος, που παρουσιάζεται με διάφορες μορφές, και η σχέση του με τον άνθρωπο που προσπαθεί να του ξεφύγει.

Στον ελληνικό οικότυπο ο θάνατος γελοιοποιείται. Μαζί με δύο ή τρεις από τις φοβερότερες αρρώστιες (πανούκλα, χολέρα, ευλογιά) προσπαθούν να πάρουν το καλύτερο αρνί ενός βοσκού. Ο βοσκός όμως αποδείχνεται πιο πονηρός. Ενώ οι αρρώστιες συνήθως αποτυγχάνουν να εξαναγκάσουν το βοσκό να τους δώσει το αρνί, ο θάνατος προσωρινά πετυχαίνει. Όταν όμως ο βοσκός προθυμοποιείται να του μεταφέρει το αρνί στο σπίτι του και βλέπει το καντήλι του να έχει πολύ λάδι, έχει δηλαδή να ζήσει πολλά χρόνια, παίρνει το αρνί του και φεύγει. Η ιστορία παραπέμπει στη διακωμώδηση των αρχαίων Ολύμπιων θεών που κάνει ο Αριστοφάνης στην "Ειρήνη" και μαρτυρεί την αδυναμία του θανάτου μπροστά στη μοίρα, της οποίας είναι απλός εκτελεστής (αντίληψη επίσης αρχαία ελληνική).

Ενώ στον AT 332 ο θάνατος είναι ο τελικός νικητής στον αγώνα του με τον άνθρωπο, στον AT 332A* ο ρόλος του υποβιβάζεται και η δύναμη του αμφισβητείται. Κατά κάποιο τρόπο ο AT 332A* αποτελεί τον αντίποδα του AT 332. Το θέμα με τα καντήλια είναι από τα βασικά της ιστορίας και παραπέμπει στο δαυλό της ζωής από το μύθο του Μελέαγρου (όταν θα καεί ο δαυλός, θα τελειώσει και η ζωή του). Το ίδιο θέμα έχει επεξεργαστεί σε έμμετρο λόγο και ο Καισάριος Δαπόντες (18ο αιώνα) στους "Μύθους" του .

1 J Boite - G Polivka, Anmerkungen zu den Kinder..., ό.π., σ. 378.

2. Βλ. και τα Σχόλια του Μ. Γ. Μερακλή, Κ. Μουσαίου-Μπουγιούκου, Παραμύθια τον Λιβισιού και της Μάκρης..., ό.π., σ. 267. Επίσης βλ. Γ. Α. Μέγας, "Σημειώσεις εις τα Τσακώνικα παραμύθια...", ό.π., 145-148.

Σελ. 462
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/463.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 333

Σελ. 463
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/464.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 464
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/465.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ  AT 333

Η Κοκκινοσκουφίτσα

AT: The Glutton or Red Riding Hood

Delarue-Tenèze: Le Petit Chaperon Rouge

Grimm No 26: Rotkäppchen

H Χαλκοσκουφίτσα

Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένα αντρόγυνο κι είχανε κι ένα κορίτσι που το λέγανε Χαλκοσκουφίτσα. Αυτό το κορίτσι είχε και μια μανού και της πήγαινε κάθε βράδυ φαΐ.

Μια μέρα, κει που πήγαινε στη μανού το φαΐ, βρήκε ένα λύκο στο δρόμο. Και τη ρώτησε ο λύκος και της είπε: "Πού πας;" Κι εκείνο είπε: "Πάω στη μανού μου φαΐ". Κι είπε ο λύκος: "Πού είναι το σπίτι της μανούς σου;" Και λέει το κορίτσι: "Να, αυτό το μικρό σπιτάκι που φαίνεται". Τρέχει τότες ο λύκος πιο μπροστά και πήγε στη μανού του κοριτσιού. Χτυπάει την πόρτα και φώναξε: "Γιαγιά!" Η μανού θαρρούσε πως ήταν η εγγονή της και του λέει: "Άνοιξε. Το μανταλάκι έχω στην πόρτα". Άνοιξε ο λύκος, μπήκε μέσα. Η γριά ήταν πεσμένη και κουκουλωμένη στο στρώμα και λέει στο λύκο: "Άφησε το φαΐ που μου 'φερες απάνω στο τραπέζι, κι έλα πέσε". Γιουρντάει ο λύκος και την έφαγε τη γριά και πήγε ύστερα κι έπεσε στο στρώμα της και κουκουλώθηκε.

Σε λίγο πήγε και το κορίτσι και βροντούσε. Και λέει από μέσα ο λύκος: "Το μανταλάκι είναι στην πόρτα. Άνοιξε". Ανοίγει το κορίτσι, του λέει ο λύκος: "Άφησε το φαΐ απάνω στο τραπέζι, κι έλα πέσε". Άφησε το κορίτσι το φαΐ απάνω στο τραπέζι και πήγε κι έπεσε, θαρρούσε το κακόμοιρο πως ήταν η μανού του στο στρώμα. Κι έλεε'. "Α! μανού, τι μαλλιαρά χέρια έχεις!" Και της λέει ο λύκος: "Για να σ' αγκαλιάσω". "Τι μεγάλο στόμα έχεις, μανού!" Κι είπε ο λύκος: "Για να σε φάω!" Και το κατάπιε το κορίτσι.

Περάσανε μέρες, και δε φάνηκε το κορίτσι να γυρίσει στη μάνα του και στον πατέρα του. Σηκώνεται η μάνα του και πήγε στο σπίτι της γριάς και είδε το λύκο. Σαν τον είδε, τρόμαξε, έκλεισε την πόρτα και λάκισε. Πάει στον άντρα της και λέει: "Στο στρώμα της γριάς είναι ένας λύκος και κοιμάται". Αρματώνεται τότες ο άντρας της και πηγαίνει στο σπίτι της γριάς και βλέπει κι αυτός το λύκο. Τραβάει μια με το όπλο στο κεφάλι του και τον σκοτώνει. Τον σβαρνίσανε ύστερα και τον

Σελ. 465
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/466.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

πήγανε στην ακρογιαλιά. Σκίσανε την κοιλιά του και βγήκαν από μέσα η μανού με το κορίτσι ζωντανοί. Και πετάξανε το λύκο και ζήσανε κείνοι καλά κι εμείς καλύτερα.

Γεωργίου Ρήγα, Σκιάθου Λαϊκός Πολιτισμός, 98, Σκιάθος.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΛΑ 3018, 11-13, Κουκούλι Ζαγορίων, "Η κακή η πεθερά". Η πεθερά στέλνει τη νύφη να. κάνει το μαλλί από άσπρο μαύρο κι από μαύρο άσπρο· η νύφη παρακαλάει το θεό να την κάνει αρκούδα να φάει την πεθερά. Τρώει την πεθερά και το γιο της, τον άντρα της. Αφήνει την κόρη της σώα. Ερωταποκρίσεις κόρης-μάνας για το κεφάλι, για το λαιμό, τ' αυτιά, τα χέρια, τα πόδια: από τα βαριά σκουλαρίκια, βραχιόλια, φενίκια, κλπ. Η μάνα βάζει την κόρη να φάει το κρέας του αδερφού της, να πιει από το αίμα του. Την ξεγελάει η κόρη ότι τάχα κάνει την ανάγκη της και χώνεται στο δάσος. Καταφεύγει σ' ένα δέντρο, η μάνα την κυνηγάει. Ζητάει τη βοήθεια των ελαφιών, που έρχονται και διώχνουν την αρκούδα. Ένα βασιλόπουλο παντρεύεται την κοπέλα.

2. ΛΑ 3018, 14-15, Βίτσι, "Η αρκούδα". Παρόμοιο με το προηγούμενο.

3. ΛΑ 3018, 15-18, Κουκούλι Ζαγορίων, "Η σκύλα πεθερά". Παρόμοιο με το προηγούμενο.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Εύβοια-Σποράδες

4. Ρήγας, 98, Σκιάθος, "Η Χαλκοσκουφίτσα". Μια κόρη πάει στη γιαγιά της φαΐ. Συναντά το λύκο που τρέχει πρώτος στο σπίτι της γιαγιάς. Την τρώει κι όταν έρχεται το κορίτσι, το παίρνει στο κρεβάτι' ερωταποκρίσεις' το τρώει. Κάποτε η μάνα πάει στο σπίτι της γιαγιάς, καταλαβαίνει και φωνάζει τον άντρα της, που σκοτώνει το λύκο, σκίζουν την κοιλιά του και βγάζουν ζωντανές εγγονή και γιαγιά.

Σελ. 466
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/467.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β. Κυκλάδες

5. Roussel, 74, 146-147, Μύκονος, άτιτλο. Μια γριά έχει μια κόρη που κάνει γιο. Ο γιος πάει στη γιαγιά του και συναντάει το δράκο. Χωρίζουν οι δρόμοι τους κι ο δράκος παίρνει τη μορφή του παιδιού και πάει στη γιαγιά ξεγελώντας την και ξαπλώνει δίπλα της. Η γιαγιά πιάνει το πόδι του λύκου· ερωταποκρίσεις' την τρώει και βάζει τα κόκαλα της πίσω από την πόρτα και τα σκεπάζει με το φουστάνι της. Στο μεταξύ, η μάνα ανησυχεί, πάει στο σπίτι της γιαγιάς και βρίσκει τα κόκαλα της μάνας της. Ψάχνει το παιδί της παντού, βάζει σιδερένια παπούτσια, πάνω σ' ένα πηγάδι αναστενάζει κι ανοίγει η γη και την καταπίνει.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

6. ΛΑ 333, 2, Άγραφα, "Η Λάμια". Αφού τρώει τη μάνα του κοριτσιού, η Λάμια προσποιείται πως είναι η μάνα του. Ερωταποκρίσεις ανάμεσα στη Λάμια και στην κόρη για τη φωνή, τα χέρια, τα πόδια και το κεφάλι. Την τρώει χωρίς γλιτωμό.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Παρά τις ελάχιστες προφορικές παραλλαγές του, το παραμύθι είναι πασίγνωστο στην Ελλάδα, όπου λέγεται με τη μορφή των λογοτεχνικά επεξεργασμένων παραλλαγών άλλοτε των Grimm και άλλοτε του Perrault.

Μπορούμε να πούμε για την Κοκκινοσκουφίτσα, κάτι που ισχύει γενικά για όλα τα παραμύθια: όλοι τα θεωρούν κτήμα τους, όλοι έχουν κάποια διαμορφωμένη άποψη γι' αυτά. Λαογράφοι, ανθρωπολόγοι, ψυχολόγοι, ποινικολόγοι, οι πάντες τα ερμηνεύουν. Όπως αποδεικνύει η Maria Tatar1, για την Κοκκινοσκουφίτσα έχουν προταθεί οι πιο πολλές ερμηνείες', τον 19ο αιώνα, η βρετανική μυθολογική σχολή πίστευε ότι η ηρωίδα είναι η αυγή που προχωράει όσο ανεβαίνει η μέρα εξ ανατολών προς δυσμάς και τέλος την τρώει το σκοτάδι της νύχτας, δηλαδή ο λύκος. Οπαδοί του Γ' Ράιχ θεώρησαν την Κοκκινοσκουφίτσα σύμβολο του γερμανικού λαού, θύματος της θηριωδίας του εβραϊκού λύκου. Φεμινίστριες μίλησαν για

1 M Tatar, The Hard Facts of the Grimm's Fairy Tales, Princeton 1987, σ 40-43.

Σελ. 467
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/468.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

βιασμό, ψυχαναλυτές για επιθυμία του λύκου να κυοφορήσει και στειρότητα. Ο πλουραλισμός αυτός μας δίνει τουλάχιστον τη δυνατότητα να στραφούμε προς το ίδιο το παραμύθι και να εμπιστευθούμε τη δική του νοηματική ενότητα.

Έτσι, θα θέλαμε να δώσουμε ορισμένες απλές ενδείξεις για την Κοκκινοσκουφίτσα, μια που το παραμύθι αυτό δεν επιχωριάζει στην Ελλάδα. Κατά τον Delarue, η επίδραση της λογοτεχνίας, κυρίως του Perrault (1697), είναι ολοφάνερη και στις γαλλικές παραλλαγές. Είναι πλέον γνωστό ότι οι Grimm είχαν ακούσει την παραλλαγή της Κοκκινοσκουφίτσας που χρησιμοποιούν από μια παραμυθού γαλλικής καταγωγής και ότι, όταν αργότερα αναγκάστηκαν να αφαιρέσουν από τη συλλογή τους ορισμένα παραμύθια που φαίνονταν να έχουν γαλλική επιρροή, κράτησαν την Κοκκινοσκουφίτσα, γιατί είχε διαφορετικό τέλος από εκείνο του Perrault: ο κυνηγός σκοτώνει το λύκο, του ανοίγει την κοιλιά και βγαίνουν ολοζώντανες γιαγιά και εγγονή· ύστερα του βάζουν μέσα στην κοιλιά πέτρες, πάει στο πηγάδι για νερό και, από το βάρος, πέφτει μέσα και πνίγεται (το ίδιο τέλος βρίσκουμε και στη γερμανική του παραλλαγή του παραμυθιού Τα Εφτά Κατσικάκια). Στη Γερμανία έχουν καταγραφεί μόνο δύο προφορικές παραλλαγές της Κοκκινοσκουφίτσας.

Στη συνέχεια, ο Delarue εξετάζει το κανιβαλιστικό μοτίβο όπου η Κοκκινοσκουφίτσα μαγειρεύει και τρώει, υπό το βλέμμα του λύκου, τα έντερα της γιαγιάς της, χωρίς να ξέρει περί τίνος πρόκειται. Αναφέρει επίσης το διαφορετικό τέλος των γαλλικών παραλλαγών, όπου το κοριτσάκι ξεφεύγει από το λύκο προσποιούμενο πως θα βγει να κάνει την ανάγκη του' δένει το πόδι του μ' ένα σχοινάκι και τρέχει στο ποτάμι, όπου κάτι γυναίκες που πλένουνε ασπρόρουχα το βοηθούν να περάσει στην απέναντι όχθη, βάζοντας το μέσα στα σεντόνια" το λύκο που καταφτάνει, τον πνίγουν .

Στην Ελλάδα, όχι μόνο υπάρχουν ελάχιστες παραλλαγές αλλά και σε μερικές απ αυτές ο λύκος και η Κοκκινοσκουφίτσα αντικαθίστανται από τον εγγονό και τη γιαγιά, την κόρη και τη Λάμια.

Το μόνο σταθερό χαρακτηριστικό, που είναι και το αρχαιότερο, του παραμυθιού, είναι, όπως σημειώνει η Tatar, οι πασίγνωστες ερωταποκρίσεις των πρωταγωνιστών στο κρεβάτι που δεν απουσιάζουν από καμιά παραλλαγή, ανεξάρτητα από το φύλο, την ηλικία και τη μορφή των πρωταγωνιστών.

2 Για το σχολιασμό των γαλλικών παραλλαγών σε σχέση με το εθνογραφικό τους πλαίσιο, σημαντική είναι η μελέτη της Yvonne Verdict, "Le Petit Chaperon Rouge dans la tradition orale", Débat 3, Paris, Juillet-Août 1980. Η μετάφραση του άρθρου αυτού έγινε στα ελληνικά από τη Μαριλίζα Μητσού-Παπά με τίτλο "Η Κοκκινοσκουφίτσα στην προφορική παράδοση", Σκούπα - Για το Γυναικείο Ζήτημα, 3, σ. 25-35.

Σελ. 468
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/469.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΩΝ ΤΥΠΩΝ  AT 300-499

AT 300

169

AT 400

80

AT 301 A

52

AT 402

40

AT 301B

28

AT 403A

129

AT 302

79

AT 403B

107

AT 302A*

5

AT 407A

41

AT 303

45

AT 408

85

AT 304

52

AT 409A

50

AT 306

30

AT 410

16

AT 307

4

AT *411

4

AT 310

63

AT 425

536

AT 311

121

AT 433B

16

AT 312

26

AT 450

124

AT 313

122

AT 451

38

AT 314

28

AT 460A

16

AT 315A

130

AT 460B

37

AT 316

44

AT *460B

41

AT 321

6

AT 461

63

AT 325

52

AT 465A

43

AT 326

25

AT 480

59

AT 327-328

195

AT *480

78

AT 328

58

AT 480B

30

AT 327C

43

AT 480C*

15

AT 329

19

AT 480D

3

AT 330

26

AT *480D

2

AT 331

13

AT 480E

4

AT *331A

6

AT 332

33

AT 3 32 A*

23

AT 333

6

Σελ. 469
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/470.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 470
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/471.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΗΓΩΝ ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ

(η σειρά κατά το λατινικό αλφάβητο )

Υπενθυμίζουμε ότι η βιβλιογραφία αυτή συντάχθηκε με βάση τη δημοσιευμένη από τον Γ. Α. Μέγα βιβλιογραφία στον πρώτο τόμο του Καταλόγου, Μύθοι Ζώων (1978), ενημερωμένη κατά το δυνατό με τις νεότερες εκδόσεις συλλογών παραμυθιών, και ότι περιλαμβάνει μόνο τα έργα που χρησιμοποιήθηκαν ως πηγές για τη συγκρότηση των καταλόγων παραλλαγών των παραμυθιακών τύπων που απαρτίζουν τον παρόντα τόμο.

Λ' ΠΗΓΕΣ ΑΔΗΜΟΣΙΕΥΤΕΣ

ΙΑ: Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών

ΚΜΣ: Κέντρο Μικρασιατικών σπουδών

ΛΑ: Λαογραφικό Αρχείο του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών

ΛΦ: Λαογραφικό Φροντιστήριο του καθηγητού Γ. Α. Μέγα, Αρχείο της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας

ΣΛ: Συλλογή Μαρίας Λιουδάκη

ΣΠ: Συλλογή Ν. Γ. Πολίτου των ετών 1887 κ.ε. κατατεθειμένη στο ΛΑ

ΣΜ; Συλλογή Μαθητών του Γ. Α. Μέγα αποκείμενη στο ΛΑ (εγκύκλιος 1938)

Β' ΠΗΓΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ

α' Σε περιοδικά

Ανατ. Επιθεώρησις'. Σύγγραμμα περιοδικόν της Σμύρνης, τ. Α' (1873).

Αρχ. Ευβ. Μελ.: Αρχείον Ευβοϊκών Μελετών, τ. Η' (1961), Αθήναι.

Αρχ. Θρ. Θησ.'. Αρχείον του Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού θησαυρού, διευθ. Πολύδ. Παπαχριστοδούλου, τ. Α'-ΚΕ' (1928-1967), εν Αθήναις.

Αρχ. Πόντου'. Αρχείον Πόντου. Σύγραμμα περιοδικόν εκδιδόμενον υπό της Επιτροπής Ποντιακών μελετών, τ. Α'-ΚΖ' (1928-1967) [κυρίως τ. ΙΣΤ' (1951)], εν Αθήναις.

Arch.f. Litter.: Archiv für Litteraturgeschichte, τ. XII (1884), Leipzig.

Αστήρ Πόντου'. Αστήρ του Πόντου, περιοδικόν σύγγραμμα εκδιδόμενον υπό θ. Γραμματικοπούλου, τ. Α' (1885), εν Τραπεζούντι.

Σελ. 471
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/472.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Atlantis: Schweizer Zeitschrift, Ôstern, 1963, σ. 209-212.

BCH: Bulletin de Correspondance Hellénique, τ. 33 (1909).

Βύρων: Βύρων, τ. Α' (1874), τ. Β' (1876), Αθήνα.

ΔIE: Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τ. Α'-Ε' (1883-1900), Αθήναι.

Δρήρος: Μηνιαίο λαογραφικό-ιστορικό-λογοτεχνικό περιοδικό, τ. Β' και Γ' (1939), Δ' (1940), Νεάπολις Κρήτης.

Δωδεκ. Αρχ.: Δωδεκανησιακών Αρχείον, τ. Α'-Γ" (1955-1958), Αθήνα.

Επ. Κριμ. Σπ.'. Επετηρίς Εταιρείας Κρητικών Σπουδών, τ. Α'-Δ' (1938-1941), Αθήναι.

Επιθ. Τέχνης'. Επιθεώρηση Τέχνης, τ. 20 (1964), τεύχ. 117.

Επ. Φίλοσ. Σχ. Αθ.'. Επιστημονική Επετηρίς της Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, έτ. 1955-1956, εν Αθήναις.

Folk-Lore: A quarterly Review of myth, tradition, institution and custom of thé Folkore Society, τ. VII (1896) και τ. Χ-ΧΙΙ (1899-1901), London.

Ηλειακά: Τριμηνιαίο ιστορικο-λαογραφικό-γλωσσικό περιοδικό, διευθ. Ντίνος Δ. Ψυχογιός, τ. Α'- Δ' (1951-1956), Λεχαινά.

Ικαριακά'. Ικαριακά Γράμματα, τ. 1 (1959). Jahresgabe: Jahresgabe der Gesellschaft zur Pflege des Märchengutes der Europäishen Völker, 1957-1965.

Κρητ. Λαός'. Κρητικός Λαός, περιοδικόν εν Ηρακλείω Κρήτης, τ. Α' (1909). Κυπρ. Χρον.: Κυπριακά Χρονικά, τ. Α'-ΤΓ" (1923-1937), εν Λάρνακι.

Κυπρ. Γράμμ.: Κυπριακά Γράμματα. Μηνιαίο περιοδικό μελέτης και τέχνης, διευθ. Νίκος Κρανιδιώτης, τ. Α'-ΙΗ' (1935-1953), Λευκωσία.

Κυπρ. Σπουδαί: Κυπριακαί Σπουδαί. Δελτίον της Εταιρείας Κυπριακών σπουδών, τ. Α'-ΛΘ' (1937-1975), Λαογραφικό παράρτημα, Λευκωσία.

Λαογρ.: Λαογραφία. Δελτίον της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας, 1909-1975, [κυρίως τ. Ι' (1929), τ. ΙΑ' (1934-1937), τ. ΙΕ' (1954), τ. ΚΑ' (1963)], εν Αθήναις.

Μακεδονικά: Μακεδονικά. Σύγραμμα περιοδικόν της Εταιρείας Μακεδονικών σπουδών, τ. 1-14 (1940-1974), Θεσσαλονίκη.

Μεσσην. Έτος: Μεσσηνιακόν Έτος. Σύλλογος προς διάδοσιν των Γραμμάτων, τ. Α' (1938), Καλαμάτα.

Μεσσην. Ημερ.: Μεσσηνιακόν Ημερολόγιον, Διονυσίου Ι. Βογοπούλου, τ. Α' (1950), τ. Β' (1951), Αθήναι.

Μικρασ. Χρον.: Μικρασιατικά Χρονικά. Σύγραμμα περιοδικόν, εκδιδόμενον υπό του τμήματος Μικρασιατικών Μελετών της Ενώσεως Σμυρναίων, τ. Α'- ΙΓ (1938-1967), Αθήναι.

Μπουκέτο: Μπουκέτο, τ. 16 (1939), αρ. φ. 781 και 796.

Σελ. 472
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/473.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Μύσων'. Μύσων, Ιστορικόν και Λαογραφικών περιοδικόν, διευθ. Μ. Γ. Καταπότης, Αθήναι.

Νεοελλ. Γράμμ.'. Νεοελληνικά Γράμματα, εβδομαδιαία φιλολογική εφημερίς, περίοδος Β' (1938), Αθήναι.

ΝΕΑ'. Νεοελληνικά Ανάλεκτα, περιοδικώς εκδιδόμενον υπό του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσού, 1 (1870-1872), 2 (1874), εν Αθήναις.

Παναθήναια'. Παναθήναια, Εικονογραφημένον 15ήμερον περιοδικόν, τ. 19 (1909- 1910), Αθήναι.

Πάφος'. Πάφος. Παγκύπριο λογοτεχνικό περιοδικό, 1-4 (1935-1939), Πάφος.

Παρνασσός'. Παρνασσός. Επετηρίς Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός, τ. 4-10 (1880-1886), Νέα σειρά, Α' (1959) κ.ε., Αθήνα.

Πελοπ. Πρωτοχρονιά: Πελοποννησιακή Πρωτοχρονιά, 1959, 1961, 1962.

Ποντ. Εστία'. Ποντιακή Εστία. Μηνιαίον λαογραφικόν περιοδικόν, 1950 κ.ε., Θεσσαλονίκη.

Φιλολ. Πρωτοχρονιά'. Φιλολογική Πρωτοχρονιά. Ετησία λογοτεχνική και καλλιτεχνική έκδοση, διευθ. Α. Μαυρίδης, 1948-1953, Αθήναι.

Ραδάμανθυς: Ραδάμανθυς, Εικονογραφημένη Εγκυκλοπαιδική Επιθεώρησις (έτος ιδρ. 1916), τ. 17 (1932).

RHR: Revue de l'Histoire des Religions, τ. 10 (1884).

Σ. ΚΠ: Ο εν Κωνσταντινουπόλει Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τ. 8-31 (1874-1909), εν Κωνσταντινουπόλει.

Θρακικά: Θρακικά. Τριμηνιαίον επιστημονικόν σύγραμμα, τ. 1-33 (1928-1960), [κυρίως τ. 16 (1941) και τ. 17 (1942)], Αθήναι.

Θρακ. Επετ.'. Θρακική Επετηρίς, 1897, εν Αθήναις.

Ζ. Αγ.: Ζωγράφειος Αγών ήτοι Μνημεία της Ελληνικής αρχαιότητος ζώντα εν τω νυν ελληνικώ λαώ, τ. Α' (1891), τ. Β' (1896), εν Κωνσταντινουπόλει.

β' Σε βιβλία

Abbott G F., Macédonien Folklore, Cambridge '1903, Chicago 21969, ανατύπωση Θεσσαλονίκη 1974. Αγγελοπούλου Άννα, Ελληνικά παραμύθια Α'. Οι Παραμυθοκόρες, Εστία, Αθήνα

1991.

Αινείας T., Εύθυμα ελληνικά παραμυθία, τ. Α' 1949, τ. Β' 1950, Αθήναι.

Άκογλου Ξενοφών Κ., Λαογραφικά Κοτυώρων, Αθήναι 1939.

Αλεξιάδης Μηνάς Αλ., Καρπαθιακά Παραμύθια, με σχόλια Μ. Γ. Μερακλή, ανάτυπον εκ των Καρπαθιακών Μελετών, τ. Α' (1979).

Αμαριώτου Μαρία, Ιστορίες της μανούλας μου. Παραμύθια, ιστορίες, παραδόσεις, Αθήνα 1948.

Σελ. 473
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/474.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Αναγνώστου Σπ., Λεσβιακά, ήτοι συλλογή λαογραφικών περί Λέσβου πραγματειών, εν Αθήναις 1903.

Argenti-Rose: Argenti Philip and Rosé H. J., The Folklore of Chios, τ. 1-2, Cambridge 1949.

Αθανασούλα Ευδοκία, Ήταν και δεν ήταν. Λαϊκά παραμύθια για παιδιά, διαλεγμένα από ανέκδοτο υλικό του Λαογραφικού Αρχείου, Αθήναι 1929.

ΒΡ: Boite Johannes, und Polivka Georg, Anmerkungen zu den Kinder- und Haus- märchen der Brüder Grimm, Leipzig 1915-1932.

Boulanger Jacques, Les Contes de ma cuisinière, Paris 2 1935.

Βροντής Αναστ., Ροδιακά, τ. Α7 1939, εν Αθήναις, τ. Β' 1950, Ρόδος.

Buchon J. Α., La Grèce continentale et la Morée, Paris 1843.

Carnoy-Nicol.. Carnoy E. Henry - Nicolaides Jean, Traditions populaires de l'Asie Mineure, Paris 1889.

Χατζηγάκης Αλέξ. Κ., Το Ασπροπόταμο Πίνδου, Λαογραφικά, Αθήναι 1965.

Χατζηκώστα Ισμήνη Κ., Η Κύπρος και η ζωή της, Λονδίνο 1943.

Χρηστοβασίλης Χρήστος, Ηπειρωτικά παραμύθια, Ιωάννινα 1963.

Χριστοδουλόπουλος Ιωάννης, Τα παραμύθια του νέου σχολείου, Αθήναι 1939.

Δαμιανού Δέσποινα, Παραμύθια της Χίου, Έκδοση Ομήρειου Πνευματικού Κέντρου Δήμου Χίου, Χίος 1994.

Dawkins MG in AM: Dawkins R. M., Modem Greek in Asia Minor, Cambridge 1916.

Dawkins 45 Stories: Dawkins R. M., Forty-five Stories from thé Dodekanese, Cambridge 1950.

Dawkins MGF: Dawkins R. M., Modem Greek Folk tales, Chosen and translated by-, Oxford 1953.

Dawkins More G. F.: Dawkins R. M., More Greek Folktales, Oxford 1955.

Deffner Mich., Archiv für mittel und neugriechische Philologie, Athen 1880

Dieterich Karl, Sprache und Volksuberlieferungen der Sudlichen Sporaden, Wien 1908.

Dozon A., Contes albanais, Paris 1881.

Δροσίνης, Drosinis-Boltz: Nord-Eubôa, 1884.

Επιφανίου-Πετρ.: Επιφανίου-Πετράκη Στέλλα, Λαογραφικά της Σμύρνης, βιβλίο Β': Παραμύθια κ.ά., 1966, Παραμύθια της Σμύρνης, βιβλίο Γ' 1967, και βιβλίο Δ' 1969.

Garnett-Glennie: Garnett, L. M. J. and Glennie, St. J. S., Greek Folk Poetry, τ. 1- 2, London 1896.

Geldart Ε M., Modem Greek Folkore. The Tales of the People, London 1884.

Georgeakis-Pineau: Georgeakis G. - Pineau L., Le folklore de Lesbos, Paris 1894.

Γνευτός Παύλος, Τραγούδια Δημοτικά της Ρόδου, Αλεξάνδρεια 1926.

Hahn: Hahn J. G v., Griechische und Albanesische Märchen, Leipzig 1864,

München 1918, τ. 1-2. Ελλ. έκδ. Johann Georg von Hahn, Ελληνικά

Σελ. 474
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 455
    34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 332A*