Error(s) found: '2'

+ Unable to change databases. Unknown database 'iaennew'.
+ Unable to perform the query SELECT * FROM keywords_description WHERE (language_id = ''). No database selected.
TEXT_VISIBLE_PAGES 521-540 TEXT_OF 982
TEXT_PREVIOUS_20
TEXT_CURRENT_PAGE
TEXT_NEXT_20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/521.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΙ. ΛΦ 1082, 3, "Ο ψαράς και η νεράιδα". Ι: δ, 82. ΙΙ: β9 (τη νεράιδα και κάνει παιδιά μαζί της), β 10, β13 (το σκουφάκι της), γ, γ1 (το σκουφάκι), γ4 (με πολλά παρακάλια), γ7 (και δεν ξαναγυρίζει).

78. ΛΦ 1357, 35-36, άτιτλο. 7: δ, δ1, δ9. ΙΙ: β8, β9 (και κάνει μαζί της τρία παιδιά), β 13 (αφού της αρπάξει το μαντίλι, με τη συμβουλή της μάγισσας), γ, γ1 (το μαντίλι), γ4 (όταν εκείνος έλειπε από τη στρούγκα), γ7. ΙΙΙ: α. IV'. Με τη συμβουλή της μάγισσας, όταν η νεράιδα ξανάρχεται στο σπίτι για να δει τα παιδιά της, α3 (της καίει το μαντίλι), α4.

79. ΛΦ 1465, άτιτλο. Συμφυρμός με το AT 936*. Ι: α, α8, α11, α13 (που έχει ένα βουνό γεμάτο χρυσάφι), β, γ, γ1 (γέρου), γ7 (βλέποντας μια τρύπα που φτάνει βαθιά στη γη), γ9, γ11 (τα μαλλιά και τα γένια). ΙΙ: α, α2, α3 (παίρνοντας το κλειδάκι που είχε ο γέρος κάτω από τα γένια του), α6 (τρεις νεράιδες), β8 (μία), β9, β10, β13 (το πέπλο), γ, γ4 (για να γίνει πιο όμορφη), γ7 (δίνοντας του κατάρα: να πεθάνει όταν βρεθεί στην ανάγκη να βοηθήσει άνθρωπο. Εκείνος, βλέποντας το βασιλιά να σηκώνει μεγάλο σακί, τον βοηθά και γίνεται στάχτη).

80. ΛΦ 1465, 9-11, άτιτλο. Η αρχή όπως το AT 936*. 7: γ, γ1, γ7 (κατεβαίνοντας στο υπόγειο), γ9, γ12 (κόβοντας τα μακριά μαλλιά του). ΙΙ: α3 (το παιδί παίρνει το κλειδάκι που βρίσκεται ανάμεσα στα γένια του δράκου και ανοίγει την απαγορευμένη κάμαρα), α4, α7 (λίμνη με τρεις νεράιδες), β8 (τη μικρότερη), β9, β10 (με τη συμβουλή της μιας), β13 (το πέπλο), γ, γ1 (το πέπλο), γ4 (πείθει τον άντρα της να της το δώσει πίσω), γ7 (χάνεται). Καταριέται τον άντρα της, αν βοηθήσει άνθρωπο, να πεθάνει. Εκείνος βοηθά τον κατεστραμμένο βασιλιά και πεθαίνει.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Με τον παραμυθιακό τύπο AT 400, οι Aarne-Thompson εγκαινιάζουν στο Διεθνή Κατάλογο το κεφάλαιο του έρωτα και του γάμου. Βέβαια, όπως σωστά υπογραμμίζει ο Thompson, και στους τύπους AT 300-399 που ανήκουν στην κατηγορία "Υπερφυσικοί αντίπαλοι" υπάρχει το θέμα του έρωτα και του γάμου, αλλά μόνο ως δευτερεύον: τον πρωτεύοντα ρόλο έχουν πάντα τα ανδραγαθήματα και οι διαμάχες μεταξύ των ηρώων, όμως οι αντίπαλοι και οι βοηθοί του ήρωα, τα μαγικά αντικείμενα ή οι μαγικές ικανότητες συντελούν πολλές φορές στο να κερδίσει ή να χάσει ο ήρωας στο παιχνίδι της αγάπης. Ενώ οι παραμυθιακοί τύποι

TEXT_PAGE_SHORT521
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/522.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

που ακολουθούν εδώ πραγματεύονται ανθρωπινές σχέσεις, σχέσεις συγγένειας και αγχιστείας, ενδογαμίας κι εξωγαμίας· πρώτιστα εξετάζεται ο έρωτας, που αναπτύσσεται σ' έναν κόσμο μαγικό, και ο γάμος δύο προσώπων, που είναι κατά κανόνα μεικτός.

Μια ενδιαφέρουσα ομάδα αποτελούν οι παραμυθιακοί τύποι που περιστρέφονται γύρω από έναν ήρωα και την υπερφυσική σύζυγο του (AT 400, AT 402, AT 465). Κεντρικό μοτίβο της ιστορίας αυτής αποτελούν οι γυναίκες-πουλιά (κύκνοι, στις αφηγήσεις της Δυτικής Ευρώπης), που συναντάει ο ήρωας την ώρα που λούζονται κι ενώ έχουν βγάλει τα φτερά τους· ο νέος αρπάζει το μαντίλι ή κρύβει τα φτερά της πιο όμορφης κι έτσι την αναγκάζει να κρατήσει μόνιμα τη γυναικεία μορφή της και να τον παντρευτεί. Στο σημείο αυτό η αφήγηση μπορεί να πάρει τρεις τουλάχιστον διαφορετικές κατευθύνσεις, που δυστυχώς δεν έχουν ακόμη μελετηθεί σε καμιά υπεύθυνη μονογραφία:

α. Η ηρωίδα παρουσιάζει το σύζυγο της στον πατέρα της και τότε έχουμε συμφυρμό με το AT 313 (μαγική φυγή - λησμονημένη νύφη), εφόσον ο πατέρας της ηρωίδας βάζει στον ήρωα αδύνατα ζητήματα, που ο νέος φέρει σε πέρας με τη βοήθεια της, για να τραπούν τελικά μαζί οι δύο ερωτευμένοι σε μαγική φυγή.

β.<Η ηρωίδα ανακαλύπτει τυχαία τα φτερά της ή τη μαγική της φορεσιά, τα φοράει κι εξαφανίζεται. Το κυριότερο στοιχείο εδώ είναι, συνήθως, ότι ο εγκαταλειμμένος σύζυγος αναζητά την ηρωίδα σ' έναν άλλο κόσμο, τη βρίσκει και, ενδεχομένως, την ξαναφέρνει πίσω για να την παντρευτεί και να ζήσουν ευτυχισμένοι.

γ. Τέλος, υπάρχει η περίπτωση να χαθεί για πάντα η εξωτική νύφη - κάποτε επειδή πεθαίνει όταν ο ήρωας της καταστρέφει τα φτερά ή την πρόβεια της, κι άλλοτε διότι, ανακτώντας την ελευθερία της, επιστρέφει οριστικά πια στον κόσμο των νεράιδων.

Έτσι, καλύπτονται κυρίως οι παραμυθιακοί τύποι AT 400 και AT 402' υπάρχει όμως και η περίπτωση τη νύφη να την ερωτευτεί ο ίδιος ο πατέρας του ήρωα, δηλαδή ο πεθερός της, και τότε έχουμε τον τύπο AT 465 (Ο σύζυγος που τον ζηλεύουν για την ομορφιά της γυναίκας τον). Παρατηρούμε ότι, όταν το γάμο θέλει να τον εμποδίσει ο πατέρας της νύφης, έχουμε συμφυρμό με τον τύπο AT 313, ενώ όταν το γάμο θέλει να εμποδίσει ο πατέρας του γαμπρού, έχουμε συμφυρμό με τον τύπο AT 465.

Η ακολουθία αυτή των μοτίβων (γυναίκες-πουλιά, αδύνατα ζητήματα που βάζει ο πεθερός, μαγική φυγή) συναντάται σε αφηγήσεις σχεδόν παντού σ' όλον τον κόσμο. Τη συναντούμε, για παράδειγμα, στις Χίλιες και Μια Νύχτες, όπου σύμφωνα με τους Bolte-Polivka το θέμα πέρασε από τον Μουσαίο κι εξαπλώθηκε

1. J Boite - G. Bolivka, Anmerkungen zu den Kinder- und Hausmärchen der Brüder Grimm, (5 τόμοι) Leipzig 1915-1932, τ. 3, σ. 416.

2. Ποιητής του 5ου-6ου αι. μ.Χ., της σχολής του Νόννου, γνωστός κυρίως για το έργο του "Τα καθ' Ηρώ και Λέανδρον", έμμετρη αφήγηση τραγικού χαρακτήρα, γραμμένη σε γλώσσα πιο απλή σε σχέση μ' εκείνη του Νόννου.

TEXT_PAGE_SHORT522
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/523.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

από την ανατολή προς τη δύση, από την Ελλάδα στη Σικελία και στην Πορτογαλία. Υπάρχει ακόμη στη γερμανική λαϊκή παράδοση και στις Σκανδιναβικές χώρες. Ως προφορική παράδοση απαντάται στην Ωκεανία, στους Ινδιάνους της Βόρειας Αμερικής, στην Αφρική, στην Τζαμάικα, στο Γιουκατάν, στους Ινδιάνους της Γουιάνας, στους Εσκιμώους.

Σύμφωνα πάντα με τον Thompson, το θέμα των γυναικών-πουλιών συμφύρεται με μοτίβα του τύπου AT 313. Εκεί ο ήρωας αποκτά ένα θετό πατέρα (τον πουλούν η τον παραχωρούν οι γονείς του) ή ένα αφεντικό, που του επιβάλλει σκληρές δοκιμασίες, αλλά χωρίς να τον πονάει. Συχνά, όπως ήδη είπαμε, είναι πεθερός του. Άλλοτε του απαγορεύει ν' ανοίξει έναν κλειστό πύργο ή μια απαγορευμένη κάμαρα (AT 313B)· ο ήρωας παρακούει κι εκεί βλέπει για πρώτη φορά τις γυναίκες-πουλιά να κολυμπούν, κάτι που συναντάμε συχνά και στις ελληνικές παραλλαγές. Στη λύση του παραμυθιού, η αναζήτηση των συζύγων μπορεί να συγκριθεί με το τελικό επεισόδιο του παραμυθιακού τύπου AT 425B, (Έρως και Ψυχή, όπ. βλ. ανάλυση), αν και στον AT 425B είναι η ηρωίδα που διασχίζει τον άλλον κόσμο για να βρει το χαμένο της σύζυγο, αντιστρέφονται, δηλαδή, στην αναζήτηση τα φύλα. Ενώ στο AT 400, είναι ο ήρωας που αναζητεί την αγαπημένη του στο μαγικό κόσμο όπου την είχε πρωτοδεί, ελπίζοντας ότι η κόρη θα έχει επιστρέψει εκεί. Στην περιδιάβαση του, συναντά τον ήλιο, το φεγγάρι, τ' αστέρια, τους ανέμους, τα πουλιά, τα ψάρια. Κανείς δεν ξέρει όμως να του πει που βρίσκεται η νεράιδα. Τέλος, κάποιος του δείχνει το δρόμο. Πολλές φορές, αποκτά την πληροφορία από ευγνώμονα ζώα που βοήθησε ή δράκους που μάλωναν και τους έσωσε, χωρίζοντας τους. Φτάνει τέλος στην κατοικία της γυναίκας του που, ενίοτε, ετοιμάζεται να παντρευτεί κάποιον άλλο. Αναγνωρίζονται μέσα από κωδικοποιημένα τεχνάσματα και, καμιά φορά, τρέπονται εκ νέου σε μαγική φυγή μπροστά στον πατέρα της νύφης. Πάντως, υποστηρίζει ο Thompson, ανεξάρτητα από το καλειδοσκόπιο των εισαγωγικών μοτίβων, το παραμύθι παραμένει αναγνωρίσιμο λόγω της επαναληπτικότητας των επεισοδίων του δεύτερου μέρους, δηλαδή της αναζήτησης και της αναγνώρισης των συζύγων, κάτι που παρουσιάζει εξάλλου και ο J. 0. Swahn ως κύριο χαρακτηριστικό του τύπου AT 425. Άλλωστε, η πολυμορφία των εισαγωγικών μοτίβων, σε αντίθεση με την ομοιομορφία των τελικών επεισοδίων, αποτελεί γενικά σταθερό διαρθρωτικό χαρακτηριστικό του παραμυθιού.

Ο L. Hibbard υποστήριξε ότι το αφηγηματικό σχήμα του AT 400 χρησιμοποιείται συχνά και σε μεσαιωνικά μυθιστορήματα. Η ερμηνεία όμως αυτή είναι πια ξεπερασμένη. Το κύριο σφάλμα των σχολιαστών αυτής της κατεύθυνσης έγκειται στο ότι, μελετώντας την προφορική παράδοση, δε διαχωρίζουν ευκρινώς

3. L Hibbard, Médiéval Romance in England, New York 1924

TEXT_PAGE_SHORT523
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/524.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

το θέμα της υπερφυσικής συζύγου από το ειδικότερο θέμα της Μελουζίνας . Άλλοι πάλι ασχολούνται με το μύθο αυτό, γιατί διακρίνουν υπολείμματα τοτεμισμού ή μητριαρχίας. Ενώ θα έπρεπε πρώτα να γνωρίσουμε το μυθικό σχήμα που επικρατεί, τα μέρη που το αποτελούν, τις πατρίδες του και το σχηματισμό του.

Στην Ελλάδα, έχουμε τρεις κύριους συμφυρμούς του AT 400: με τον τύπο AT 936* (Το Χρυσό βουνό), με τον τύπο AT 402 (Η Χελώνα) και με τον τύπο AT 465Α (Ο φθόνος για την όμορφη γυναίκα) .

Ωστόσο, το κύριο θέμα του παραμυθιού στην Ελλάδα, ο έρωτας του νέου με τη νεράιδα, συναντάται κυρίως ως παράδοση και έχει συλλεχθεί και καταταγεί από τους λαογράφους στις παραδόσεις. Ο Ν. Πολίτης , για παράδειγμα, αναφέρει αφηγήσεις από διάφορα μέρη της Ελλάδας, όπου διαπλέκονται ακριβώς τα ίδια μοτίβα: ένας νέος κλέβει το μαντίλι μιας νεράιδας κι έτσι αυτή υποχρεώνεται να τον ακολουθήσει και να τον παντρευτεί. Μετά από χρόνια όμως το ξαναβρίσκει (ξεγελώντας την πεθερά της) και του ξεφεύγει. Κάποτε επιστρέφει κρυφά στο σπίτι για να ταΐσει τα παιδιά της και μετά εξαφανίζεται πάλι. Η παράδοση πότε έχει αίσιο τέλος και πότε τραγικό.' εξαφάνιση η θάνατο της νεράιδας, γιατί της κατέστρεψαν το μαντίλι, θάνατο ή αναπηρία του νέου που ερωτεύτηκε τη νεράιδα κι αυτή του πήρε τη μιλιά. Έτσι, το πέρασμα από την παράδοση στο μαγικό παραμύθι γίνεται αναγκαστικά μέσω των συμφυρμών με τα παραμύθια που αναφέραμε παραπάνω, που προσδίδουν είτε μια νέα αφηγηματική διάσταση στη λαϊκή παράδοση, αναπλάθοντας τη γενεαλογία του ήρωα - προικίζοντας τον πχ. με ισχυρούς γονείς ή αφεντικά που απειλούν τη ζωή του - είτε προτείνουν διεξόδους στη στερεότυπη επαναληπτική πλοκή της λαϊκής δοξασίας.

Ο Γ. Α. Μέγας έχει αφιερώσει στις ελληνικές παραλλαγές ειδική μελέτη , όπου αναλύει το νόημα αυτών των συμφυρμών. Βασικό εισαγωγικό επεισόδιο αποτελεί η δουλεία του ήρωα, κι επομένως, η χειραφέτηση του: Ένας νέος πέφτει στα χέρια ενός δράκου είτε γιατί τον έταξε ή τον πούλησε ο δικός του πάμπτωχος πατέρας είτε γιατί τον οδήγησε μια σαϊτιά που έριξε ο ίδιος στο βάθος μιας σπηλιάς. Άλλοτε απλώς πιάνει δουλειά πλάι σ' ένα σκληρό αφέντη που τον μεταχειρίζεται σαν δούλο -κι εδώ το παραμύθι συμφύρεται με τον τύπο AT 936* (Το Χρυσό βουνό). Ο αφέντης αυτός, πλούσιος συνήθως έμπορος (ή Εβραίος), τον ράβει

4 Η Μελουζίνα είναι ανθρωπόμορφο θηρίο, γυναίκα-φίδι, γνωστή κυρίως από τον 14ο αι., από το έργο του Jéhan d'Arras, Noble histoire des Lusignan, γνωστό ως "Μυθιστόρημα της Μελουζίνας", έργο που αφηγείται την ιστορία των Λουζινιάν που λέγεται ότι κατάγονται από τη θρυλική αυτή γυναίκα-φίδι.

5. Βλ. ανάλυση στους αντίστοιχους παραμυθιακούς τύπους.

6. Ν. Γ. Πολίτη, Παραδόσεις Α, σ. 408-478.

Ι. Γ. Α. Μέγας, "Σημειώσεις εις τα Τσακώνικα παραμύθια", Λαογραφία ΙΖ', σ. 160-161.

TEXT_PAGE_SHORT524
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/525.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

μέσα σ' ένα δέρμα ζώου και τον αφήνει να τον αρπάξουν άγρια πουλιά που τον ανεβάζουν ψηλά σ' ένα βουνό γεμάτο χρυσάφι και πολύτιμα πετράδια. Ο νέος του πετάει από ψηλά μέσα στο πλοίο όσο πιο πολλούς θησαυρούς μπορεί, όταν όμως πια το πλοίο γεμίσει, ο έμπορος τον εγκαταλείπει στην τύχη του. Ο ήρωας βρίσκει στη συνέχεια ένα δεύτερο αφέντη, ένα δράκο στα έγκατα της γης, που τον υιοθετεί και του δίνει διάφορα μαγικά δώρα. Ζει ήρεμα μαζί του, αλλά πλήττει. Και μια μέρα, είτε γιατί ανοίγει μίαν απαγορευμένη κάμαρα είτε γιατί, ακολουθώντας τη συμβουλή ενός γέρου, βρίσκεται σ' ένα ξέφωτο, βλέπει μπροστά του πεντάμορφες γυναίκες-πουλιά να λούζονται, έχοντας ακουμπήσει δίπλα στο νερό τα φτερά τους. Όταν τελειώσουν το μπάνιο τους, τις βλέπει να τα φοράνε και να πετάνε.

Στην επόμενη συνάντηση, ο νέος κατακρατάει τα φτερά της ομορφότερης και την παντρεύεται. Πολύ αργότερα όμως, όταν επισκέπτονται μαζί τη μάνα του ήρωα, η νύφη καταφέρνει να ξεγελάσει την πεθερά της -σ' ένα γάμο πολλές φορές, λέγοντας ότι αλλιώς δε μπορεί να χορέψει- παίρνει πίσω τη μαγική της φορεσιά και φεύγει. Άλλες φορές ξαναβρίσκει τυχαία τα κλεμμένα της φτερά. Έτσι, ο ήρωας υποχρεώνεται να την κερδίσει με το σπαθί του, χωρίς κλεψιές, να ψάξει να τη βρει στον άλλο κόσμο, εκεί που κατοικεί, συχνά σ' ένα μέρος με πε-ρίεργο όνομα (του Σάρι, του Μάρι το κάστρο, στις ήλινες, τις μπίλινες, τις αλαμαλακούσες, κλπ.). Έτσι, αρχίζει συνήθως η αναζήτηση της χαμένης νύφης. Στο σημείο αυτό ο ήρωας προσφεύγει συχνά στο θετό του πατέρα, το δράκο, ή ξαναπιάνει δουλειά στον Εβραίο, για να βοηθηθεί. Με πληροφορίες, μαγικά δώρα, ευγνώμονα ζώα, ρωτώντας τον ήλιο, το φεγγάρι, τ άστρα, τους ανέμους φτάνει κάποτε να την εντοπίσει. Η επανεύρεσή τους δεν καταλήγει πάντα σε αίσιο πέρας· πότε της καίει τα φτερά και τη χάνει για πάντα, πότε πεθαίνει, πότε τους ταλαιπωρεί ο αυταρχικός της πατέρας βάζοντας στον ήρωα αδύνατα ζητήματα, που τα λύνει η κόρη, για να το σκάσουν στο τέλος μαζί σε μαγική φυγή. Άλλοτε πάλι, εκείνη μένει για πάντα μαζί του, είτε γιατί της ξαναπήρε τα φτερά είτε γιατί την ξανακέρδισε, και το ζευγάρι ζει ευτυχισμένο.

TEXT_PAGE_SHORT525
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/526.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT526
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/527.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 402

TEXT_PAGE_SHORT527
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/528.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

TEXT_PAGE_SHORT528
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/529.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 402

Η χελώνα

AT: The Mouse (Cat, Frog, etc.) as Bride

Delarue-Tenèze: La chatte blanche

Grimm No 63: Die Drei Federn

Grimm No 106: Der arme Müllerbursch und das Kätzchen

Τα τρία βασιλόπουλα

Μια φορά κι έναν καιρό σε μια μεγάλη πολιτεία, ζούσε ένας βασιλιάς, με τα τρία παιδιά του. Ο βασιλιάς είχε πια γεράσει και γι' αυτό θέλησε να παντρέψει τα παιδιά του. Τα κάλεσε λοιπόν μίαν ημέρα και τους φανέρωσε την επιθυμία του. Σ αυτήν την πολιτεία όμως, ζούσε μια περίμορφη κοπέλα, που την είχαν αγαπήσει και τα τρία παιδιά. Τότε ο βασιλιάς είπε: "Για να μην έχει κανένα σας παράπονο, θα τοιχοκολλήσουμε τις φωτογραφίες των πιο ωραίων κοριτσιών, που μας έχουν στείλει από διάφορα κράτη, στο μπαλκόνι, και θα σαϊτέψετε. Σ' όποια φωτογραφία πέσει η σαΐτα του καθενός, αυτή θα πάρει και γυναίκα του".

Έτσι κι έκαμαν. Έριξε ο πρώτος τη σαΐτα του και πήγε στην κοπέλα π' αγαπούσε. Έριξε ο δεύτερος και πήγε σε μίαν άλλη φωτογραφία. Έριξε κι ο τρίτος κι η σαΐτα του χάθηκε τελείως. Αμέσως ζήτησε από τον πατέρα του πολλά λεφτά, το τουφέκι του κι ένα άλογο, που το καβάλησε κι επήγε να βρει τη σαΐτα του. Αφού προχώρησε κάμποσο δρόμο, έφτασε κατά το μεσημέρι σε μια πηγή, που ανέβλυζε καθάριο και γάργαρο νεράκι. Καθώς κάθησε να ξεκουραστεί, είδε κοντά του ένα πελώριο δέντρο. Κοιτάζει θαμπωμένος το δέντρο και βλέπει στους κλάδους του ένα πουλί, που στο ράμφος του κρατούσε τη σαΐτα. Αμέσως του έριξε μια τουφεκιά, αλλά είδε ότι το πουλί ούτε έπεσε κάτω αλλά ούτε έφυγε. Γι' αυτό λοιπόν σκέφτηκε ότι το πουλί θα ήταν πάνω στο δέντρο. Άρχισε λοιπόν να ανεβαίνει. Καθώς ανέβαινε, είδε μια κουφάλα. "Α! εδώ", είπε, "θα έχει πέσει". Όταν μπήκε στην κουφάλα, είδε μια σκάλα. Άρχισε να κατεβαίνει. Όταν κατέβηκε, έφτασε σε μια πολιτεία, που οι κάτοικοι της ήταν μεταμορφωμένοι σε μαϊμούδες. Στην αρχή καταφοβήθηκε, αλλά έπειτα οι μαϊμούδες τον γλυκοχαιρέτησαν. Πήρε θάρρος κι άρχισε να προχωρεί μέσα στην πολιτεία. Όταν έφτασε στο μέσον της πολιτείας, είδε σ' ένα σπίτι το βασιλιά και τη βασίλισσα, που του έκαναν νόημα να πάει εκεί.

TEXT_PAGE_SHORT529
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/530.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Πήγε κοντά του και τους διηγήθηκε όλη την ιστορία του. Τότε ο βασιλιάς ρώτησε: "Άμα δεις το πουλί που σου πήρε τη σαΐτα, θα το γνωρίσεις;" "θα το γνωρίσω", είπε το βασιλόπουλο. Τότε τον πήγαν σ' ένα άλλο δωμάτιο κι είδε το πουλί πάνω στο τραπέζι. "Αυτό είναι το πουλί που μου πήρε τη σαΐτα μου", είπε το βασιλόπουλο.

Το πουλί αυτό ήταν η κοπέλα της βασίλισσας, που την είχαν μαγέψει. Όταν μίλησε το βασιλόπουλο, αμέσως ξεμαγεύτηκε. Έγινε μια ωραία κοπέλα. Το βασιλόπουλο θέλησε να την κάνει γυναίκα του. Όταν επρόκειτο να φύγουν, η βασίλισσα τη μεταμόρφωσε πάλι σε μαϊμού. Της έδωσε δύο φουντούκια κι ένα καρύδι. Πήρε λοιπόν τη μαϊμού το βασιλόπουλο και ξεκίνησαν. Αφού προχώρησαν αρκετό δρόμο, έφτασαν σ' ένα καλυβάκι, όπου ζούσε μια γριούλα. Άφησε τη μαϊμού στη γριούλα και της είπε ότι θα την πληρώνει. Τέλος προχώρησε κι έφτασε στο παλάτι του πατέρα του. Εκεί, όλοι έκλαιγαν και θρηνούσαν το χαμένο βασιλόπουλο. Μόλις τον είδαν στο παλάτι, έκαμαν μεγάλο γλέντι και χαρές. Το παιδί τους διηγήθηκε την ιστορία του, χωρίς να τους φανερώσει ότι η γυναίκα του ήταν μαϊμού.

Ο βασιλιάς τότε κάλεσε τους γιους του κι είπε: "θα πάρει τη βασιλεία μου αυτός, που η γυναίκα του θα πετύχει τρία στοιχήματα". Το πρώτο στοίχημα ήταν να φτιάξουν ένα χαλί που να στρώνει όλο το παλάτι. Το παιδί απελπισμένο, πήγε στο καλυβάκι και διηγήθηκε στη μαϊμού την ιστορία. Τότε η μαϊμού, σπάει ένα φουντούκι, που της είχε δώσει η βασίλισσα, και βγάζει ένα πολύχρωμο χαλί. Το παιδί το πάει στο παλάτι· το μέτρησαν και το σκέπαζε όλο. Των άλλων ήταν ακανόνιστα. Το δεύτερο στοίχημα ήταν να φτιάξουν ένα ωραίο καπέλο, που να ταιριάζει ακριβώς στο κεφάλι του βασιλιά. Πήγε για δεύτερη φορά το παιδί στη μαϊμού και της διηγήθηκε το στοίχημα. Η μαϊμού σπάζει το δεύτερο φουντούκι και βγάζει ένα ωραίο καπέλο για το βασιλιά. Το πάει το παιδί στο παλάτι και ταίριαζε περίφημα γι' αυτόν. Έτσι κέρδισε και το δεύτερο στοίχημα. Το τρίτο στοίχημα του βασιλιά ήταν να μαγειρέψουν οι γυναίκες των παιδιών του κι όποια κάνει το καλύτερο κρέας, θα πάρει τη βασιλεία του. Το βασιλόπουλο πήγε για τρίτη φορά στη μαϊμού και της διηγήθηκε πάλι το στοίχημα. Την ίδια στιγμή η μαϊμού, σπάζει το καρύδι, και γίνεται μια ωραία κοπέλα. Το βασιλόπουλο, γεμάτο χαρά, πήρε τη γυναίκα του και πήγαν στο παλάτι. Όπως ήταν φυσικό, αυτή μαγείρεψε το καλύτερο φαγητό. Έτσι, κέρδισε και το τρίτο στοίχημα. Το παιδί πήρε τη βασιλεία του πατέρα του, κι έζησε ευτυχισμένος με τη γυναίκα του χρόνια πολλά.

ΑΦ 1627, 16-19, Κάτω Κλειτορία Καλαβρύτων.

TEXT_PAGE_SHORT530
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/531.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Ήρωας και ηρωίδα

α: Ο ήρωας είναι ο μικρότερος από τους τρεις (δύο) γιους του βασιλιά' α1: είναι μοναχογιός· α2: ο βασιλιάς ζητάει από τους γιους του να βρουν γυναίκα πετώντας κατά σειρά τις σαΐτες τους (άλλο) και σ' όποιο σημείο πέσουν από κει να πάρουν νύφη.

β: Η ηρωίδα είναι μαγεμένη πεντάμορφη που παρουσιάζεται σαν β1: βάθρακας· β2: χελώνα· β3: γάτα' β4: αρκούδα' β5: αλεπού' β6: άλλο' β7: γιατί την καταράστηκε μια μάγισσα (μάγος)' β8: στη γέννηση της' β8: λόγω βιαστικής ευχής στείρων γονιών β9: άλλο.

ΙΙ. Δοκιμασία μεταξύ των τριών γιων (ή νυφών) τον βασιλιά

α: Οι σαΐτες των δύο πρώτων γιων πέφτουν πλάι σε ωραία κορίτσια, ενώ του ήρωα σε μαγεμένο ζώο (αλλού)' α1: μια νεράιδα βγαίνει από το δέντρο (κουτί) όπου έπεσε η σαΐτα' α2: κι ο ήρωας την παντρεύεται.

β: Ανακαλύπτοντας ο ήρωας ότι η χελώνα (άλλο) που παντρεύτηκε κρύβει μια πεντάμορφη στο καβούκι της (στο τομάρι της), θέλει να της το κάψει' β1: μα αυτή δεν τον αφήνει' β2: το ρίχνει στο πηγάδι για να είναι πάντα δροσερό' β3: το καίει' β4: και τη χάνει, γιατί η ηρωίδα εξαφανίζεται σ' έναν άλλον κόσμο (AT 400)' β5: συμφυρμός με AT 400 (ΙΙ νεράιδα'. IV'. α, β. V'. α): για να τη βρει ο ήρωας πρέπει να χαλάσει τρία ζευγάρια σιδερένια παπούτσια κι ένα σιδερένιο ραβδί' β6: φτάνει σ' ένα πύργο' β7: πανδοχείο όπου η σύζυγος βάζει τους περαστικούς να της λένε παραμύθια' β8: βλέπει ένα (πολλά) περιστέρι(α) να πίνει(ουν) νερό' αναγνωρίζει τη γυναίκα του' για να την ξεμαγέψει, πρέπει να την αναγνωρίσει σαν περιστέρι ανάμεσα σε δύο άλλα όμοια, μαρτυριέται πετώντας του ένα φτερό, ξεμαγεύεται και μαζί της και οι κάτοικοι της πολιτείας' το βασιλόπουλο με τη γυναίκα του γυρνούν στον τόπο του.

γ: Ο βασιλιάς, πατέρας του ήρωα, βλέποντας την ομορφιά της νύφης θέλει να την παντρευτεί ο ίδιος' γ1: βάζει στον ήρωα αδύνατα ζητήματα για να τον ξεκάνει (AT 465A)' γ2: βάζει ζητήματα και στα τρία παιδιά του' γ3: να βάλει τραπέζι σ' όλο το στράτευμα' γ4: να χορτάσει το στράτευμα σταφύλια γενάρη μήνα και να περισσέψουν γ5: να φέρει ένα χαλί να σκεπάσει όλον τον τόπο' γ6: άλλο' γ7: ζητάει να του φέρουν γ8: την καλύτερη κλωστή' γ9: το ωραιότερο δώρο' γ10: την ωραιότερη γυναίκα' γ1 1: άλλο' γ12: και σ' όποιον του τα φέρει, θα δώσει το θρόνο του.

δ: Ο ήρωας εξηγεί στο μαγεμένο ζώο τι παράγγειλε ο βασιλιάς' δ1: κι εκείνο

TEXT_PAGE_SHORT531
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/532.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

του δίνει το ζητούμενο την κατάλληλη στιγμή' 82: ή ένα κουτάκι (άλλο) μέσα στο οποίο βρίσκεται το ζητούμενο· 83: στέλνει τον ήρωα (άλλο) να ζητήσει από τη μάνα (τ' αδέρφια) της' 84: ένα μαγικό αντικείμενο (ένα μαγικό βοηθό)· 85: για να φέρει δώρα' δ6: να φέρει σε πέρας τα αδύνατα ζητήματα' 87: άλλο.

ε: Ο ήρωας ικανοποιεί πλήρως την παραγγελία του πατέρα του' ε1: φέρνει το καλύτερο δώρο' ε2: τα καταφέρνει και τις δύο φορές καλύτερα από τα αδέλφια του.

ΙΙΙ. θρίαμβος τον ήρωα και της συζύγου του

α: Ο ήρωας ζητά από το μαγεμένο ζώο να εμφανιστεί στο παλάτι' α1: και την τελευταία στιγμή μεταμορφώνεται σε πεντάμορφη' α2: της καίει το τομάρι (άλλο)' α3: το ζώο ανεβαίνει σ' ένα γελοίο άρμα' α4: και προκαλεί το γέλωτα στην αγέλαστη μοίρα' α5: που το μεταμορφώνει σε πεντάμορφη' α6: και το γελοίο άρμα σε χρυσή καρότσα.

β: Η ηρωίδα είναι ωραιότερη από τις συννυφάδες της· β1: φέρνει στο βασιλιά το(α) καλύτερο(α) δώρο(α)' β3: κι ο ήρωας κερδίζει το βασίλειο' β4: την παντρεύεται' β5: αφού της κόψει το κεφάλι για να την ξεμαγέψει' β6: άλλο.

γ.' Στη βασιλική γιορτή, η ηρωίδα ρίχνει τα φαγητά στον κόρφο της· γ1: και γίνονται διαμάντια, λουλούδια ή θαυματουργά αντικείμενα όταν χορεύει' γ2: οι συννυφάδες της τη μιμούνται' γ3: ρεζιλεύονται' γ4: άλλο' γ5 : ο βασιλιάς τις διώχνει' γ6: μαζί με τους άντρες τους' γ7: δίνει την ευχή του στην ηρωίδα.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΑΑ 976, 313-318, Ελληνικό Δωδώνης, άτιτλο. 7: α, α1, β, β6 ( μαϊμού). ΙΙ: α (που πηγαίνει στην εκκλησία με χρυσή φορεσιά (πβλ. AT 409), β, β3, β4, β5 (συμφυρμός με AT 400: τη βρίσκει μαζί με άλλες όμοιες της αλλά την αναγνωρίζει από το δαχτυλίδι του. Την ξαναπαίρνει).

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

2. ΛΑ 1179, (ΣΜ 12), Αργιθέα Καρδίτσας, "Ο βασιλέας και τα παιδιά του". 7: α, α2, β1. ΙΙ: α, β, γ (την παίρνει στο παλάτι). Ελλιπές.

TEXT_PAGE_SHORT532
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/533.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

3. ΛΑ 1268, (ΣΜ 98), 101-103, Λάρισα, "Οι γάτες και το βασιλόπουλο". Ι: α, β, β3, β7. II: γ2, γ7, γ11 (το ομορφότερο σκυλάκι, την πιο λεπτή κορδέλα, που να περνάει από την πιο λεπτή βελόνα), γ 10, γ 12. ΙΙΙ: β5 , β6 (το ρίχνει στη στάχτη).

ΘΡΑΚΗ

4. Θρακικά 17, 134-135, Σηλυμβρία (σημ. Τουρκία), "Το βασιλόπουλο κι η μαϊμού". Ι: α, β, β6 (μαϊμού). ΙΙ: α, γ2, γ11 (από το καρυδάκι βγαίνει φέσι με μαργαριτάρι, από το αμυγδαλάκι παντόφλα με χρυσάφι και μαργαριτάρια, με τη σκόνη από ένα φουντουκάκι, περιβόλι άφταστο). III'. β, β1, συμφυρμός με AT 400: Π: β4, β5: σ' ένα ξενοδοχείο, στο σταυροδρόμι, ακούει έναν κουλό να διηγείται ότι παρασυρμένος από το ρεύμα του ποταμού, είδε μια σπηλιά, που τη φύλαγαν φίδια, και μέσα δύο βασιλοπούλες να κουνάνε ένα παιδάκι (βλ. AT 425D). Πάει το βασιλόπουλο να σκοτώσει τα φίδια και πεθαίνει. Η βασιλοπούλα με το αθάνατο νερό, ανασταίνει το βασιλόπουλο και σκοτώνει τα φίδια. Γυρίζουν σπίτι με το παιδί τους.

5. Πασχαλίδου, 34-38, Σηλυμβρία (σημ. Τουρκία), "Οι σαράντα γάτες". Ι: α, α2, β, β3. ΙΙ: α: σ' ένα χαλκά, απ' όπου κατεβαίνει σε υπόγειο παλάτι με σαράντα γάτες), α2 (την άσπρη). ΙΙΙ: α, α1 (μαζί με τις άλλες σαράντα, αφήνουν τα τομάρια τους), β, β1, β6 (ο βασιλιάς καίει τα τομάρια), γ, γ1 (κλώσσα χρυσή με κλωσσόπουλα), γ2, γ3 .

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

6. ΛΑ 1247, (ΣΜ 77), 27-30, Ελευθερούπολη Παγγαίου, "Η άσπρη γάτα". Ι: α (ο Αχαμνούλης), β, β3. ΙΙ: γ2, γ11 (το καλύτερο λινό, το καλύτερο μεταξωτό), δ, δ7 (η άσπρη γάτα του λέει να κάψει την ουρά της και να κλείσει τη στάχτη σ' ένα κουτί' από κει βγαίνει το καλύτερο λινό' ύστερα του ζητά να κόψει τη γάτα στη μέση και να την κάψει). Ξεμαγεύεται, γ 12.

Ι. Μηλιόπουλος ΜΠ, 9-22, (Vonderlage MB, πβλ. Dieterich, 3, 487, αρ. παρ. 12), "Ο μανδύας του παραμυθά". Παραποιημένη παραλλαγή από το συγγραφέα. 7: α, β, β3, β7 (μάγος), β9 (να ξαναγίνει άνθρωπος, μόνον εφόσον τη σφάξει και την κάψει κάποιος που θα τον έχει ευεργετήσει). ΙΙ: γ7, γ1 1 (την καλύτερη κλωστή και βελόνα για να ράψουν το μανδύα του παραμυθά' ο ήρωας συναντά μια μαύρη γάτα που του δίνει ένα καρύδι που έχει μέσα τη βελόνα που έπεσε από τον ήλιο και την κλωστή που έγινε από τις αχτίνες του φεγγαριού), γ 10. ΙΙΙ: α, α1, β5, β6 (και την κάψει στη φωτιά), β3, β4, β6 (αλλά δίνει το βασίλειο στα αδέλφια του κι αποσύρεται με τη γυναίκα του).

TEXT_PAGE_SHORT533
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/534.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

8. Μηλιόπουλος ΜΠ, 76-72, "Η χελώνα". Ι: α, α2 (φτερό σε θάμνο), β, β2. II: α, "2, β, β3, γ3, γ3, γ4, δ, 83, 84 (χερόμυλο, σταφυλόπιατο). ΙΙΙ: α, β, β1, γ, γ1, γ2, γ3.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Νησιά Ανατολικού Αιγαίου

9. Argenti-Rose 1, 460, Χίος, "Η Καττούρα". Ι: α, α2, β9 (ορφανή κόρη). ΙΙ: α, γ 2, γ11 (πορτοκαλόνερο), γ12, 83 (η μάγισσα μάνα το φτιάχνει απ' όλα τα λουλούδια του κόσμου). ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, γ2, γ3.

β. Δωδεκάνησα

10. ΑΦ 437, 23-27, Λέρος, άτιτλο. Ι: α, α2, β, β3. ΙΙ: α, γ2, δ, δ3, 84, 85 (μέσα σε καρύδι και κάστανο, πουκάμισο χωρίς ανθρώπου ράψιμο, χαλί χωρίς αργαλειό ή ανθρώπου χέρι. ΙΙΙ: β, β1 (κλώσσα χρυσή), γ, γ1 (πουλιά χρυσά), γ2, γ3, γ5, γ7.

11. ΑΦ 1387, 9-16, Κάλυμνος, "Ο βάτραχος". 7: α, α2, β, β1. ΙΙ: α, ε, ε1 (ψωμί μεγάλο και στη μέση κόκορας σκεπασμένος με χρωματιστό ρούχο). ΙΙΙ: α, α1, β, γ, γ 1 (λίμνη το κρασί, με πάπιες το κρέας), γ2, γ4 (γίνονται ρεζίλι). Στο γυρισμό το βασιλόπουλο της καίει το δέρμα και τη χάνει. Συμφυρμός με το AT 400. Για να τη βρει, πρέπει να πάει σ' έναν άλλον κόσμο, κλπ.

12. Dieterich, 3, 487, Κάλυμνος, "Οι κάττες". 7: α, α2, β, β3. ΙΙ: α, β, β3 (καίγονται τα δέρματα κι οι γάτες απομένουν κοπέλες), ε, ε1 (κεντήματα χρυσά και αργυρά). ΙΙΙ: γ, γ1 (τα φαγιά στην ποδιά της γίνονται τριαντάφυλλα).

γ. Εύβοια-Σποράδες

13. ΛΑ 2745, 156-159, Αιδηψός Ιστιαίας, άτιτλο. 7: α, α2, β, β1. ΙΙ: β, β3, γ (και ο ήρωας του τη δίνει, πβλ. AT 465A).

14. ΛΑ 2745, 359-370, Αιδηψός Ιστιαίας, άτιτλο. 7: α, α2. ΙΙ: α (η σαΐτα του ήρωα πέφτει στο βουνό, σε μια πλάκα' εκεί, μια γριά του δίνει για γυναίκα την κόρη της, μια μαϊμού), ε1 (ύφασμα που μπορεί να στολίσει όλο το παλάτι). ΙΙΙ: α, α1 (ζητώντας από τη μάνα της το κλειδί, φτάνει στο παλάτι με χρυσή άμαξα). Συμφυρμός με το AT 400: ο ήρωας πρέπει να περιμένει σαράντα μέρες για να μαρτυρήσει πως η μαϊμού είναι γυναίκα, αλλά μπερδεύεται στο μέτρημα και τη χάνει. Για να τη βρει, πρέπει να περάσουν είκοσι χρόνια. Χτίζει καλύβα στο δάσος και φιλοξενεί τζάμπα τους περαστικούς. Από δύο ζητιάνους μαθαίνει πως στη σπηλιά πέρα από το ποτάμι είναι τρεις κοπέλες. Πηγαίνει, βρίσκει τη γυναίκα του και την παίρνει πίσω.

TEXT_PAGE_SHORT534
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/535.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

8. Κρήτη

15. ΛΦ 649, 1-3, Καστέλλι Κισσάμου, "Οι δύο συννυφάδες". Ι: α, παντρεύεται μια φτωχή, ενώ ο αδερφός του μια πλούσια, α3. ΙΙΙ: γ (η πλούσια συννυφάδα πιστεύοντας ότι τη μιμείται, κόβει τις κοτσίδες της, μπογιατίζεται με μαύρη και κόκκινη μπογιά, και πληγώνει το άλογο που θα καβαλήσει. Η φτωχή έρχεται άβαφη, όμορφη και τη θαυμάζουν), β3.

16. ΛΦ 1342, 6-8, Χανιά, άτιτλο. Γ. α, α2, β, β2, α2. ΙΙΙ: α, α1, β, β 1 (σπάνοντας τέσσερα καρύδια, βγαίνουν δύο χρυσά άλογα και δύο χρυσές φορεσιές.

17. ΣΛ Ι, 141-147 (Λιουδάκη, Γιαγιά), Ιεράπετρα, "Η κατά που έγινε νύφη". Ι: α, α2. β, β3. ΙΙ: γ2, γ7, γ9, γ10, δ, δ2 (φουντούκι), δ4, δ5, ε, ε1, ε2. ΙΙΙ: α, α1, β, β1, β3.

ε. Κυκλάδες

18. ΛΑ 402, 3, Τήνος άτιτλο. Ι: α, β, β4. ΙΙ: α, α2 (ζουν από τα κεντήματα της αρκούδας), δ, δ3, δ4 (τρία θαυμαστά φουστάνια, μια άμαξα, χρυσά ρούχα για τον ήρωα). ΙΙΙ: β, β3, γ, γ1, γ2, γ3.

19. ΛΑ 1397, 8α, 37-42, Τήνος, άτιτλο. Γ. α, α2, β, β1. ΙΙ: γ2, γ6 (ένα πάπλωμα που να σκεπάζει τη δωδεκάδα, έναν τσεβρέ, ψάρια τηγανητά), γ3, γ12, δ, δ3, δ4 (να ζητήσει στη γούρνα τον παπά Καμπέρ), δ6, ε, ε2 (μέσα σε φουντούκι, πάπλωμα με τον ουρανό, με τ' άστρα' η ηρωίδα κόβει κομμάτια μια πατσαβούρα και γίνεται τσεβρές, τηγανίζει ψάρια, βάζοντας τα χέρια της στο καυτό λάδι λέει "μπάτε ψάρια στο τηγάνι και σουπιές και καλαμάρια"' οι νύφες τη μιμούνται και καίγονται. Ένας ζητιάνος λέει στον ήρωα να πει στη βατραχίνα: "να χαρείς τη μάνα σου την κυρα-θάλασσα, τον πατέρα σου τον κυρ-Βοριά, τ' αδέρφια σου τα κύματα" και γίνεται πεντάμορφη. Ο ήρωας κάνει πλούσιο το ζητιάνο).

20. ΛΦ 4, 11-12, Νάξος, άτιτλο. 7: α, α2. ΙΙ: α (μια προβιά που κρεμάει στο σπίτι του' βρίσκει το σπίτι του πάντα συγυρισμένο, παραφυλάει και ανακαλύπτει την ηρωίδα), α2.

21. Hahn 2, 67, 31, Σύρος, "Η μαϊμού". 7: α, α2 , β, β6 (μαϊμού). ΙΙ: γ2, γ5, γ4, γ10, ε, ε2. ΙΙΙ: β, β1, β3, β4.

22. ΝΕΑ 2, 22, 46, Νάξος, άτιτλο. 7: α, β, β6 (κόρη της θάλασσας). ΙΙΙ: α, β, β6 (κόβει τις πλεξίδες της, βάφει το πρόσωπο της, κόβει το νύχι του αλόγου της), γ, γ1, γ3, γ5 (ο βασιλιάς διώχνει τη συννυφάδα).

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

23. Boulanger, 133-143, Κέρκυρα, "Le petit chien". Η αρχή συμφύρεται με AT

TEXT_PAGE_SHORT535
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/536.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

709 (Η Χιονάτη). Τρεις αδερφές ξεχνούν τη μικρότερη στο δάσος. Την περιμαζεύει ένας γέρος που την αγαπάει σαν παιδί του' της δίνει προίκα δώδεκα χρυσά πουλιά, ένα σκυλάκι που μιλάει, δύο άλογα χρυσάφι, έναν καθρέφτη αλεξανδρινό. Ξεχνάει τα μισά και στέλνει το σκυλάκι να τα πάρει· ο γέρος της τα δίνει αλλά η ηρωίδα αποκτά κεφάλι κατσίκας. Με πολλά παρακάλια το σκυλάκι καταφέρνει να ξαναποκτήσει η ηρωίδα το κεφάλι της. ΙΙ: γ2, γ7, γ1 1 (σκουφί, σώβρακο), δ3 (στέλνει το σκυλάκι να τα ζητήσει από το γέρο, που της τα στέλνει μέσα σε καρύδι και φασόλι). ΙΙΙ: β1 (τα καλύτερα μεταξωτά), γ4 (πέφτουν από τον κόρφο της μαργαριτάρια, γιατί τρέφει τα πουλιά, οι συννυφάδες της ρίχνουν ρύζια' ο βασιλιάς ζητάει να γυμνωθούν και βλέπει τα ρύζια και τα μαργαριτάρια), γ5, γ6.

24. Boulanger, 181-185, Κέρκυρα, "La grenouille". Ι: β, β1 (που τραγουδάει), β8. ΙΙ: δ, ε (πουκάμισο, παντούφλες, παντελόνι). ΙΙΙ: α, α3 (καβάλα σ' έναν πετεινό, με δύο κορδέλες για ηνία και μία για στολίδι στο ράμφος του), α4, α5, α6, β4 (την αναγνωρίζει από το τραγούδι).

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

25. ΛΑ 1186, (ΣΜ 16), 235-237, Ηλεία, "Η μαγεμένη βασιλοπούλα". Ι: α, β, β3. ΙΙ: γ2, γ11 (να φέρει κορδέλα τόσο στενή όσο μύτη βελόνας), δ, δ2 (ένα βελανίδι), ε. ΙΙΙ: β, β3, β4.

26. ΛΑ 1187, (ΣΜ 17), 65-67, Ηλεία, "Η άσπρη γάτα". 7: α, β, β3, β7. ΙΙ: γ2,

γ7, γ1 1 (το μορφότερο σκυλάκι, την πιο λεπτή κορδέλα, που να περνάει από την πιο λεπτή βελόνα), γ10, γ12. ΙΙΙ: β5 , β6 (το ρίχνει στη στάχτη).

27. ΛΑ 1202, (ΣΜ 32), 1-2, Πουλίτσα Κορινθίας, "Ο βασιλεύς και τα τρία παιδιά του". Ι: α, β, β3. ΙΙ: γ2, γ1 1 (να του φέρουν την ψιλότερη βελόνα), δ1 (με τη βοήθεια της γάτας σκοτώνει το δράκο όταν κοιμάται' με τη σκόνη της γάτας που του ρίχνει, δε μπορεί να ξαναζωντανέψει). ΙΙΙ: α1, β1 (του χαρίζει ένα καρύδι, μέσα έχει αμύγδαλο και μέσα έχει στραγάλι και μέσα βρίσκεται η ψιλή βελόνα), β3.

28. ΛΦ 1515, 7-12, Πάτρα, "Το βασιλόπουλο κι η αρκούδα". Ι: α, α2, β, β4 (η αρκούδα του παρουσιάζει την κόρη της). Π', α, γ7, γ11 (πουκάμισο ούτε μακρύ ούτε κοντό, χαλί, λουτρό με τάσια που ρίχνουν μόνα τους νερό), δ, δ2 (έχει τρία φουντούκια από τη μάνα της). ΙΙΙ: β, γ1, γ2, γ3. Ο βασιλιάς καίει το τομάρι της και η αρκούδα χάνεται (AT 400). Με μαγικό χαλί και σκούφο ο ήρωας περνά στο απέναντι μέρος του βουνού' σ' ένα απόμερο σπιτάκι καθόταν η κόρη με το παιδί της' αναγνώριση. Περιμένουν δύο χρόνια ώσπου ν' ανοίξει το βουνό και γυρνούν πίσω.

29. ΛΦ 1627, 16-19, Κάτω Κλειτορία Καλαβρύτων, "Τα τρία βασιλόπουλα". Ι:

TEXT_PAGE_SHORT536
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/537.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

α, α2, β, β6 (μαϊμού). Π', α (η μαϊμού του ξεφεύγει κι ο ήρωας προχωρώντας μέσα στην κουφάλα, βρίσκεται στο παλάτι των μαϊμούδων), γ2, γ5, γ11 (καπέλο που να ταιριάζει στο κεφάλι του, το καλύτερο φαγητό, 8, 82 (φουντούκι, καρύδι' απ' αυτά βγαίνουν τα ζητήματα του βασιλιά). ΙΙΙ: β, β4.

30. Ταρσούλη, 107-115, Αρεόπολις Οιτύλου (Μάνη), "Η αλεπού". 7: α, β, β5. ΙΙ: α, γ2, γ11 (από το καρυδάκι βγαίνει φέσι με μαργαριτάρι, από το αμυγδαλάκι, παντόφλα με χρυσάφι και μαργαριτάρια, με τη σκόνη από ένα φουντουκάκι, περιβόλι άφταστο). ΙΙΙ: β, β1, συμφυρμός με AT 400: ΙΙ: β4, β5 (σ' ένα ξενοδοχείο στο σταυροδρόμι, ακούει έναν κουλό να διηγείται ότι παρασυρμένος από το ρεύμα του ποταμού, είδε μια σπηλιά που τη φύλαγαν φίδια, και μέσα δύο βασιλοπούλες να κουνάνε ένα παιδάκι). Στη συνέχεια βλ. AT 425D: πάει το βασιλόπουλο να σκοτώσει τα φίδια και πεθαίνει. Η βασιλοπούλα με το αθάνατο νερό, ανασταίνει το βασιλόπουλο και σκοτώνει τα φίδια. Γυρίζουν σπίτι με το παιδί τους.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

31. ΛΦ 236, 15-17, Θήβα, "Η μαϊμού". 7: α, α2, β, β6 (η σαΐτα του ήρωα καρφώνεται σε ένα κούτσουρο που τραβώντας το, κατεβαίνει σκαλιά και συναντά το βασιλιά των ραγκοτάγκηδων, που του δίνει για γυναίκα την κόρη του, τη μαϊμού). ΙΙ: α, δ3, δ4, δ5, ε1, ε2. ΙΙΙ: β, β1 (για να πάει στο παλάτι, ζητάει δρόμο στρωμένο με χαλιά και βελούδα), β3, γ4 (οι συννυφάδες μιμούνται την ηρωίδα που, ρίχνοντας δύο σπόρους ρύζια, φυτρώνει γαρυφαλιά και τριανταφυλλιά' ρίχνουν κι εκείνες σπόρους αλλά φυτρώνουν αγκάθια).

32. ΛΦ 441, 1-6, Λαμία, "Τα τρία περιστέρια". 7: α, α2, β, β4. ΙΙ: γ, γ4, γ7, β, β3, β5, β6, δ, δ1, δ2 (σπάνοντας ένα καρύδι, δίνει στο βασιλιά ένα μεταξωτό μαντίλι, ένα ρόιδο και μια μπανιέρα). Συμφυρμός με AT 400: ΙΙ: β, β3, β4, β5, β7.

33. ΛΦ 949, 8-11, Λαμία, "Τα τρία βασιλόπουλα". 7: α, α2 (ρίχνει τον αετό του σε μια πλάκα, που γράφει "όποιος μπαίνει δεν ξαναβγαίνει"), β, β4. ΙΙ: γ, γ1, γ7, γ10, γ12. ΙΙΙ: β, γ, γ1 (από τον κόρφο της βγαίνει περιστέρι που πετάει). Συμφυρμός με το ΑΤ400: όταν της κάψει το τομάρι της, χάνεται σ' άλλον κόσμο. ΙΙ: β5, β6 (βλέπει ένα περιστέρι να πίνει νερό' ξεμαγεύεται και γυρίζουν πίσω).

34. ΔΙΕ Α', 11, 330, (Καμπούρογλου, 10, 87, Λουκάτος, 3, 68-72, Μέγας Π, 21, 89-95), Αθήνα, "Η μαγεμένη λίμνη". 7: α, α2 , β6 (μπαμπακού, βατραχίνα). ΙΙ: α, α2, β, β2, δ, δ4, δ5, ε, si, ε2. ΙΙΙ: α, β, β1 (ένα αυγό χήνας στον πεθερό, που περιέχει ένα στέμμα διαμαντένιο, από ένα αυγό κότας στους αντραδέλφους της, που περιέχει ρολόι με διαμαντένιες αλυσίδες), β4.

TEXT_PAGE_SHORT537
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/538.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

α. Μικρά Ασία

35. Folk-Lore XII, 22, 207-208, Αϊδίνιο, Δυτ. Μ. Ασία, "Fox-skin". Ενωμένο με το AT 465A.

β. Πόντος

36. ΛΦ 717, 13-16, Τραπεζούντα, "Ο Αχαμνούλης". Γ. α (ο Αχαμνούλης), β, β3. ΙΙ: γ2, γ11 (το καλύτερο λινό, το καλύτερο μεταξωτό), 8, 87 (η άσπρη γάτα του λέει να κάψει την ουρά της και να κλείσει τη στάχτη σ' ένα κουτί' από κει βγαίνει το καλύτερο λινό' ύστερα του ζητά να κόψει τη γάτα στη μέση και να την κάψει. Ξεμαγεύεται), γ 12.

ΚΥΠΡΟΣ

37. ΛΦ 1257, 1-4, άτιτλο. Ι: α, α2, β, β6 (αγκώνα). ΙΙ: α, α2. ΙΙΙ: α, α3, β, γ, γ1, γ3 (και βγάζουν τα μάτια της νύφης. Παρακαλεί ο άντρας τη μάνα της, τη θεά της θάλασσας να την αφήσει να βγει από την αγκώνα' βγαίνει με φορεσιά τον ουρανό με τ' άστρα), β4.

38. ΑΦ 1870, 35-37, "Το μαγικό τραπέζι". Λείπει η μαγική σύζυγος. Οι τρεις γιοι φέρνουν δώρα για να πάρουν το θρόνο: διαμάντια, χρυσάφι, μαγικό τραπέζι, τρώει όλος ο στρατός' κερδίζει ο μικρότερος.

39. Λαογρ. Κ', 337-346, Μακράσσυκα Αμμοχώστου, "Η Αλτιμπασίνα". Ενωμένο με AT 313 και AT 400. Κοινό επεισόδιο με το AT 402 η σκηνή όπου οι συννυφάδες εξευτελίζονται στο χορό του βασιλιά.

ΑΔΗΛΟΥ ΤΟΠΟΥ

40. ΛΦ 819, 4-6, "Τα τρία φτερά". Ι: α. ΙΙ: γ7, γ9, γ12, α, α1 (το φτερό. Το κουτάκι γίνεται χρυσό αμάξι και τα βατραχάκια άλογα), ε1, ε2. Ο βασιλιάς τους κάνει και τους τρεις βασιλιάδες.

TEXT_PAGE_SHORT538
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/539.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Αναμφίβολα, η αρχαιότερη γραπτή παραλλαγή του παραμυθιού αυτού είναι η "La Chatte Blanche" (H άσπρη γάτα) της Madame d'Aulnoy (1710). Στη λογοτεχνική αυτή παραλλαγή ο πατέρας του ήρωα παραγγέλνει στους γιους του να του φέρουν τα σπανιότερα και καλύτερα υπάρχοντα είδη: το καλύτερο μπουκέτο, τη λεπτότερη αλυσίδα, το καλύτερο ψωμί, το μικρότερο σκύλο, το πιο υπέροχο άτι, και τέλος, την καλύτερη νύφη. Τον ήρωα, που είναι ο τρίτος γιος, βοηθάει μια γάτα. Στο τέλος μεταμορφώνεται σε γυναίκα και, αφού θριαμβεύσουν στον αγώνα τους με τ' άλλα αδέλφια και τις νύφες, παντρεύονται και ο τρίτος γιος παίρνει το θρόνο.

Σύμφωνα με τους περισσότερους ερευνητές, η ιστορία κρατά μια σταθερή πλοκή στην προφορική ευρωπαϊκή παράδοση, μόνο το είδος του ζώου αλλάζει (γάτα, χελώνα, βατραχίνα). Κατά τον Thompson, δεν παρατηρείται σημαντική εξάπλωση του τύπου εκτός Ευρώπης. Στη Δυτική Ευρώπη παρατηρούνται συμφυρμοί με τον τύπο AT 310 (Η Χρυσομαλλούσα) όταν η ηρωίδα μεταμορφώνεται σε ζώο από τη θυμωμένη μάγισσα. Στην απομεταμόρφωση, ο AT 310 δανείζεται από τον τύπο AT 402, όπου η μαγεμένη σύζυγος αποκτά και κρατά οριστικά τη γυναικεία μορφή της.

Στην Ελλάδα ο συμφυρμός των δύο τύπων γίνεται όταν ο ήρωας έχει αδέλφια και πρέπει ν αποδείξει στον πατέρα του πως η δική του γυναίκα είναι και η καλύτερη νύφη. Το θέμα του ανταγωνισμού των τριών αδελφών άλλωστε προκαλεί συμφυρμό καταρχήν στα κοινά εισαγωγικά μοτίβα ορισμένων παραλλαγών των τύπων AT 402 και AT 310, όπου τα αδέλφια υποχρεώνονται από τον πατέρα τους να βρουν γυναίκα ρίχνοντας τις σαΐτες τους μακριά και σ' όποιο σημείο πέσουν από κει να πάρουν νύφη .

Άλλοι συμφυρμοί στις ελληνικές παραλλαγές παρατηρούνται με τους τύπους AT 400 και AT 465A (Ο φθόνος για την όμορφη γυναίκα) . Το θέμα αυτό μελέτησε ο Γ. Μέγας ο οποίος διακρίνει τρεις αποσχίδες στον πλατύτερο μυθικό πυρήνα της υπερφυσικής συζύγου: α) η νύφη είναι νεράιδα (AT 400)' β) η νύφη είναι ζώο που έχει τη δύναμη να μεταμορφώνεται (AT 402) και γ) η νύφη είναι γυναίκα που έδωσε ο ίδιος ο θεός στον ήρωα, όπως στη βιβλική ιστορία του Δαυίδ και της Μπεθεσδά (AT 465A).

1. Βλ. ανάλυση του AT 310.

2. Βλ. ανάλυση του AT 465A.

3. Γ. Α. Μέγας, "Σημειώσεις εις τα Τσακωνικά παραμύθια"..., ό.π., σ. 148-169.

TEXT_PAGE_SHORT539
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/540.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Ο Ε. Cosquin παρατηρεί ότι η διήγηση των παραμυθιών με θέμα την εξωτική σύζυγο και το ζωώδες περίβλημα οικοδομείται με βάση τη μαγική φύση της νύφης, που κρύβεται μέσα στη μαγική της πρόβεια, ώσπου ο ήρωας να της ρίξει το δέρμα στην πυρά και να την αναγκάσει να μείνει για πάντα κοντά του.

Ο τόπος και ο χρόνος κατά τον οποίο γίνεται η καταστροφή του περιβλήματος είναι σημαντικός για τη συνέχεια της αφήγησης:

α. Αν ο νέος, αγνοώντας την απαγόρευση, κάψει πρόωρα το δέρμα, η νύφη συνήθως εξαφανίζεται αμέσως κι ακολουθεί περιπετειώδης αναζήτηση της συζύγου στον άλλο κόσμο' έχουμε τότε τον τύπο AT 400.

β. Αν ο νέος δεν κάψει το δέρμα αμέσως μόλις καταλάβει την ταυτότητα του μαγεμένου ζώου, τότε έχουμε τη δοκιμή των ικανανοτήτων που έχουν οι τρεις γιοι (ή οι νύφες) του βασιλιά. Τα ζητήματα προβάλλονται και στους τρεις γιους και ο θρόνος δίδεται στο σύζυγο της εξωτικής νύφης που φτάνει με μαγική άμαξα στη δεξίωση του βασιλιά. Τότε, στο τέλος της αφήγησης, φτάνει και η πιο κατάλληλη στιγμή για την καύση του δέρματος" εδώ έχουμε τον τύπο AT 402.

γ. Αν όμως η καύση του δέρματος γίνει στην αρχή της ιστορίας, χωρίς να εξαφανιστεί η νύφη, τότε αυτή, με τη μαντική ικανότητα που διαθέτει, του προλέγει τα δεινά που θ' ακολουθήσουν: αφού δεν έχει πια που να κρυφτεί κι όπως θα φαίνεται η ομορφιά της, θα αποτελέσει αντικείμενο έρωτα για τον ίδιο της τον πεθερό, που θα θελήσει ν' αφανίσει το μικρό του γιο, βάζοντας μόνο σ' αυτόν δύσκολα ζητήματα. Στην επίλυση τους θα βοηθήσει η μαγική φύση της συζύγου και των συγγενών της, και τα ακοτόρθωτα θα κατορθωθούν. Όμως το τέλος της ιστορίας αλλάζει, διότι, με την εκπλήρωση και του τελευταίου ζητήματος, ο φθονερός βασιλιάς θα βρει το θάνατο τιμωρημένος (AT 465A). Ο Μέγας υποστηρίζει ότι οι δύο αυτοί τύποι θα έπρεπε να βρίσκονται πλάι-πλάι στο Διεθνή Κατάλογο.

Σύμφωνα με τους Κ. Ranke και St. Thompson, η κατεύθυνση προς την οποία φαίνεται να κυκλοφορεί ο τύπος AT 402 στην Ευρώπη είναι από βορρά και ανατολή προς νότο και δύση.

Ο Μέγας τονίζει ότι ο ελληνικός οικότυπος (των δύο αφηγήσεων AT 402 και AT 465A) περιλαμβάνει τις παραλλαγές που αναφέρουν θαλάσσια ζώα, φώκιες, γοργόνες, νύμφες, νεράιδες, την κυρα-θάλασσα και τον ψαρά, που αντιμετωπίζει καθημερινά τους ενάλιους δαίμονες ρίχνοντας τα δίχτυα του στην τύχη.

4. Ε Cosquin, Les contes indiens et l'Occident, Paris 1922 Βλ. ιδιαίτερα το κεφάλαιο "L'épousefée" (Η νεράιδα σύζυγος), σ. 246-316.

TEXT_PAGE_SHORT540
    TEXT_SEARCH_FORM
    TEXT_SEARCH_IN_BOOK
    TEXT_SEARCH_RESULTS
      TEXT_BOOK_LIST
        34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

        ΙΙ. ΛΦ 1082, 3, "Ο ψαράς και η νεράιδα". Ι: δ, 82. ΙΙ: β9 (τη νεράιδα και κάνει παιδιά μαζί της), β 10, β13 (το σκουφάκι της), γ, γ1 (το σκουφάκι), γ4 (με πολλά παρακάλια), γ7 (και δεν ξαναγυρίζει).

        78. ΛΦ 1357, 35-36, άτιτλο. 7: δ, δ1, δ9. ΙΙ: β8, β9 (και κάνει μαζί της τρία παιδιά), β 13 (αφού της αρπάξει το μαντίλι, με τη συμβουλή της μάγισσας), γ, γ1 (το μαντίλι), γ4 (όταν εκείνος έλειπε από τη στρούγκα), γ7. ΙΙΙ: α. IV'. Με τη συμβουλή της μάγισσας, όταν η νεράιδα ξανάρχεται στο σπίτι για να δει τα παιδιά της, α3 (της καίει το μαντίλι), α4.

        79. ΛΦ 1465, άτιτλο. Συμφυρμός με το AT 936*. Ι: α, α8, α11, α13 (που έχει ένα βουνό γεμάτο χρυσάφι), β, γ, γ1 (γέρου), γ7 (βλέποντας μια τρύπα που φτάνει βαθιά στη γη), γ9, γ11 (τα μαλλιά και τα γένια). ΙΙ: α, α2, α3 (παίρνοντας το κλειδάκι που είχε ο γέρος κάτω από τα γένια του), α6 (τρεις νεράιδες), β8 (μία), β9, β10, β13 (το πέπλο), γ, γ4 (για να γίνει πιο όμορφη), γ7 (δίνοντας του κατάρα: να πεθάνει όταν βρεθεί στην ανάγκη να βοηθήσει άνθρωπο. Εκείνος, βλέποντας το βασιλιά να σηκώνει μεγάλο σακί, τον βοηθά και γίνεται στάχτη).

        80. ΛΦ 1465, 9-11, άτιτλο. Η αρχή όπως το AT 936*. 7: γ, γ1, γ7 (κατεβαίνοντας στο υπόγειο), γ9, γ12 (κόβοντας τα μακριά μαλλιά του). ΙΙ: α3 (το παιδί παίρνει το κλειδάκι που βρίσκεται ανάμεσα στα γένια του δράκου και ανοίγει την απαγορευμένη κάμαρα), α4, α7 (λίμνη με τρεις νεράιδες), β8 (τη μικρότερη), β9, β10 (με τη συμβουλή της μιας), β13 (το πέπλο), γ, γ1 (το πέπλο), γ4 (πείθει τον άντρα της να της το δώσει πίσω), γ7 (χάνεται). Καταριέται τον άντρα της, αν βοηθήσει άνθρωπο, να πεθάνει. Εκείνος βοηθά τον κατεστραμμένο βασιλιά και πεθαίνει.

        ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

        Με τον παραμυθιακό τύπο AT 400, οι Aarne-Thompson εγκαινιάζουν στο Διεθνή Κατάλογο το κεφάλαιο του έρωτα και του γάμου. Βέβαια, όπως σωστά υπογραμμίζει ο Thompson, και στους τύπους AT 300-399 που ανήκουν στην κατηγορία "Υπερφυσικοί αντίπαλοι" υπάρχει το θέμα του έρωτα και του γάμου, αλλά μόνο ως δευτερεύον: τον πρωτεύοντα ρόλο έχουν πάντα τα ανδραγαθήματα και οι διαμάχες μεταξύ των ηρώων, όμως οι αντίπαλοι και οι βοηθοί του ήρωα, τα μαγικά αντικείμενα ή οι μαγικές ικανότητες συντελούν πολλές φορές στο να κερδίσει ή να χάσει ο ήρωας στο παιχνίδι της αγάπης. Ενώ οι παραμυθιακοί τύποι