Error(s) found: '2'

+ Unable to change databases. Unknown database 'iaennew'.
+ Unable to perform the query SELECT * FROM keywords_description WHERE (language_id = ''). No database selected.
TEXT_VISIBLE_PAGES 556-575 TEXT_OF 982
TEXT_PREVIOUS_20
TEXT_CURRENT_PAGE
TEXT_NEXT_20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/556.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Μουσταφάς δε θέλει, να δώσει, την κόρη του στο βασιλιά για να μη χάσει τα αγαθά της. Ο βασιλιάς στέλνει μια μάγισσα για να την καταφέρει, β, β6 (μάγισσα), γ, γ1 (μάγισσα), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), 85 (η μάγισσα), δ8 (την αφήνει στο βουνό), ε, ε1, ε2, ε9, η3 (ένας βοσκός), η4, η6, η7, η8 (χρυσά μήλα), η9, η 12. Η μάγισσα, αφού πούλησε τα μάτια, μετανιώνει και βάζει την κόρη της τη βασίλισσα να ζητήσει από το βασιλιά την καρδιά του αγιασμένου ελαφιού. Μόλις σκοτώνεται το ελάφι, πεθαίνει και η όμορφη. Ο βοσκός την κλείνει σε κασέλα (βλ. και AT 709). Με το φιλί που δίνει ο βασιλιάς στη νεκρή γεννιέται παιδάκι και ο βασιλιάς το παίρνει στο παλάτι. Το παιδί ζητά το φυλαχτό της βασίλισσας και ακουμπώντας το στην πεθαμένη μάνα του, την ανασταίνει. V'. α, α2 (από τη διήγηση της όμορφης), α3, α4, α6.

34. ΣΛ Ι, 199-207, Ιεράπετρα, "Οι δύο αδερφάδες κι ο Χριστός". Αρχή όπως του AT 750F . Ι: α1 (αδερφές), α3, α4, β2, β4 (από την πλούσια αδερφή), β6 (που βρίσκει τρόπο για να μείνουν νηστικά τα παιδιά της φτωχιάς). ΙΙ: β (η κόρη της φτωχιάς), β2, β11. ΙΙΙ: α, α3, α4 (και τον επαινεί), β, β1, β4 (διαμάντια), β5, β6 (τη βουτά στο μαλαματένιο νερό και γίνεται χρυσή), γ, δ, δ6 (βουτώντας τη στο μαύρο νερό γίνεται μαύρη και βρωμερή). Η κακιά θεία καλεί τη φτωχή ανεψιά στο σπίτι της, την κάνει να διψάσει με αλμυρή πίτα και την κλειδώνει σ' ένα δωμάτιο. Εκεί που έκλαιγε, ανοίγει ο τοίχος και βλέπει πηγάδι με χρυσό κουβά και αλυσίδα. ΙΙ: α8 (να πιει νερό), β, β8 (μηλιά, ροδιά και χουρμαδιά), β9. ΙΙΙ: α, α1, β, β1, β6 (μάγουλα σαν μήλα, να μυρίζει ρόδα και οι πλεξίδες της μακριές σαν τη χουρμαδιά), γ, γ1, δ, δ6 (στα μάγουλά της, λεμόνια κρεατένια). IV'. α, η κακιά θεία ζητάει χρυσή κασέλα, βάζει μέσα την άσχημη κόρη και κρατά την όμορφη ανεψιά στο αμπέλι. V'. α, α2 (από τους συνοδούς της κασέλας που ακούν το τραγούδι της όμορφης), α3, α8 (κάνει δούλα την κακιά).

35. Ζ. Αγ. Β', 6, 58, Ρογδιά Μαλεβιζίου, άτιτλο. Το κοριτσάκι ακούει τη γειτόνισσα και σκοτώνει τη μάνα του. Ι: α, α2, α3, α4. ΙΙ: β, β1, β2, β11. ΙΙΙ: α, α3, β, β1, β6 (να πέφτουν ρόδα και μαργαριτάρια από πάνω της, όταν πιάνει χώμα, να γίνεται μάλαμα). IV'. β, β4, β7, γ7, γ8 (μάτια), δ5, δ8 (τη ρίχνει στο γιαλό), ε, ε1, η (γέρος), η4, η12. V'. α, α4, α6.

36. Παρνασσός 9, 223, "Το 'λαφάκι". Η αρχή όπως AT 450.

37. Παρνασσός 9, 235, "Τ' Αθοπουτάκι". Η αρχή όπως AT 510A (Η Σταχτοπούτα).

38. Φραγκάκι, 30-35, "Της Λεμονιάς η θυγατέρα". Συμφυρμός με το AT 408 (επεισόδιο του δέντρου και της αράπισσας).

1 Βλ. παρακάτω στις Σημειώσεις AT 403Α και AT 403B την υποσημ. 1.

TEXT_PAGE_SHORT556
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/557.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ε. Κυκλάδες

39. ΛΑ 1387, 68, 573-576, Τήνος, άτιτλο. IV: β, β4, β7, γ, γ1, γ6, γ7, γ8 (και. τα δύο μάτια), δ5, δ6, η3 (μια παπαδιά), η4 (την όμορφη που από τα μάτια της τρέχουν μαργαριτάρια, όταν κλαίει, και τριαντάφυλλα, όταν γελάει), η9 (με μαργαριταρένιο κέντημα και μαντίλι). V'. α, α4, α6 (τη μητριά).

40. ΛΑ 1388, 22, 281-288, Τήνος, άτιτλο. Τρεις κόρες ζητούν από τον πατέρα τους δώρα. Οι δύο πρώτες αδελφές ζηλεύουν τη μικρότερη, γιατί μόνον αυτήν χαιρέτησε το βασιλόπουλο. ΙΙ: β, β6 (από τις φθονερές αδερφές της), γ, γ4, γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (οι αδερφές), δ7 (ξεροπήγαδο) και λένε στον πατέρα τους ότι την έφαγαν τα θηρία. Στα κλάματα του κοριτσιού εμφανίζεται η Μοίρα της και της δίνει χαρίσματα. ΙΙΙ: β4, β5, β6 (όταν περπατάει να σηκώνει η γη χορτάρι). IV'. η3 (ένας τσομπάνης), η4, η8, η9, η10. V: α, α3.

41. ΛΑ 1392, 18, 103-111, Τήνος, "Το περιστεράκι". IV: Η αδερφή δίνει στον αδερφό που φεύγει μίαν άσπρη φορεσιά που θα λερωθεί, αν παντρευτεί ή πάθει κακό. Ο αδερφός μπαίνει στην υπηρεσία του βασιλιά και ως υπηρέτης του, μένει τρία χρόνια καθαρός, χωρίς ν' αλλάξει ρούχα. Ο βασιλιάς απορεί και α, α2, β, β6 (κακιά γειτόνισσα), δ5 (η κακιά γειτόνισσα), δ8 (τη ρίχνει στη θάλασσα), ε, ε1 (η ίδια η γειτόνισσα), ζ, ζΐ, ζ5 (το σφάζει η βασίλισσα, όταν λείπει ο βασιλιάς), ζ6, ζ7 (μια γριά), ζ9 (που κεντά την ιστορία της). V: α, α2 (από την κεντημένη ιστορία της), β4, β6.

42. ΛΑ 1394, 20, 191-200, Τήνος, "Ο καπετάνιος και τα παιδιά του". IV: Σύμφωνα με την ευχή του πατέρα, η άσπρη φορεσιά του γιου θα λερωθεί, μόνον αν πικραθεί η αδερφή του. Γίνεται μάγειρας στο παλάτι, α, α5 (προσέχοντας την άσπρη φορεσιά του αδερφού), β, β6 (από την εξαδέρφη), γ8 (και τα δύο μάτια), δ8 (την πετάει στη θάλασσα), ε, ε1 (η ίδια η εξαδέρφη), ζ, ζΐ (που η βασίλισσα σφάζει), ζ5, ζ6, ζ7 (γριά), ζ9. V: α, α2 (από τρία κεντήματα που διηγούνται μια ιστορία, του περιστεριού, του δέντρου κλπ.), α4, α6.

43. ΛΑ 1394, 23, 215-226, Τήνος, "Το αχειλάκι". ΙΙΙ: β (η κόρη της γριάς), β6 (με το γέλιο της, μαργαριτάρια, με το βήχα της μαλάματα, αν τη δει όμως ο ουρανός ή η θάλασσα θα γίνει χρυσό αχειλάκι). IV: α, α2 (από τον αδερφό της), β, β3 (μέσα σε ξύλινο καμαράκι να μην τη δει ο ουρανός, αλλά αυτή ξεφεύγει και γίνεται αχειλάκι), β6 (από τη δούλα), β8, ε, ε1 (η δούλα βάζει τον αδερφό να την παρουσιάσει σαν αδερφή του), ε2, ε9, στ (η βασίλισσα, θέλοντας να ξεκάνει τον αδερφό, του αναθέτει δύσκολα ζητήματα· ο αδερφός τα εκτελεί με τη βοήθεια της αδερφής του). Η βασίλισσα θέλει να φάει το αχειλάκι, ζ5 (κυπαρίσσι), ζ6 (γριά), ζ9. V: α, α2 (από τα χαρίσματα της), α4, α5 και ελευθερώνει τον αδερφό.

TEXT_PAGE_SHORT557
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/558.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

44. ΛΑ 1394, 27, 247-257, Τήνος, άτιτλο. Ι: α1 (αδερφές), α3, α4. ΙΙΙ: β (το

νεογέννητο κοριτσάκι της φτωχιάς από τις Μοίρες), β4, β5, β6 (όταν χτενίζεται, μαργαριτάρια, αν τη ρίξουν στη θάλασσα να μην μπορεί να πνιγεί), 8, 86 (τσίμπλες, μύξες, ψείρες). IV'. α (το βασιλόπουλο), α2, β, β5, γ, γ1 (θεία), γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), 85 (η θεία), 88 (στη θάλασσα), ε3, ε4 (δεν πιστεύει την τσιμπλιάρα νύφη και την κλείνει σ ένα δωμάτιο για να τη δοκιμάσει), η, η7, η8, η9' η κακιά θεία υποψιάζεται πως η ανεψιά της ζει. Της πουλάει μαγεμένο δαχτυλίδι και την πεθαίνει. Συμφυρμός με το AT 709. Τη βάζει σε μαρμαρένιο μνήμα στην εκκλησία. V'. α, α2 (βγάζοντας το δαχτυλίδι, την ξεμαγεύει κι εκείνη του διηγείται την ιστορία της και την αναγνωρίζει), α4, α5 (αποκεφαλίζει τη θεία).

45. ΛΑ 1394, 28, 259-263, Τήνος, "Το μισό ψάρι". Ι: α, α1 (εξαδέρφες), α3, α4. ΙΙΙ: β (από τις τέσσερεις Μοίρες), β4, β5, β6 (όταν χτενίζεται, διαμάντια, αλλά αν τη δει η θάλασσα θα γίνει μισή ψάρι-μισή κοπέλα), δ, δ6 (μυξού, τσιμπλού, στραβοκάνα). IV'. α (ο αδερφός της όμως δε θέλει να τη δώσει, για να μην περάσει θάλασσα), β, β3 (με μία κασέλα που έχει παράθυρο), δ5 (η ξαδέρφη η τσιμπλού), δ8 (τη ρίχνει στη θάλασσα), ε, ε1 (παίρνει εκείνη τη θέση της όμορφης και ζητά από το βασιλιά να βάλει δύσκολα ζητήματα στον αδερφό της όμορφης, ο οποίος όμως, με τη βοήθεια της αδερφής του, τα κατορθώνει). Με τη βέργα της αδερφής του βγαίνουν ψάρια ανάμεσα τους κι αυτή ξεμαγεύεται. V'. α, α2 (αναγνωρίζει την όμορφη από τα χαρίσματα), α4, α6.

46. ΛΑ 1396, 48, 129-132, Τήνος, "Η μηλιά". ΙΙ: α1 (η μητριά), "2, α5 (να πλύνει, αλλά ξεχνά τον κόπανο και γυρίζει πίσω). Πρώτα συναντά β8 (πέτρα, κυπαρίσσι, μηλιά, κόρακα, περιστεράκια). ΙΙΙ: α, α4 (επαινεί όλα όσα συνάντησε), β, β1, β6 (γερή σαν την πέτρα, κόκκινη σαν τη μηλιά, μαύρη σαν κοράκι, άσπρη σαν τα περιστέρια). Η μητριά τη σπρώχνει στο γκρεμό, αλλά η κόρη σώζεται. ΙΙ: Ύστερα συναντά β, β1 (μια γριά), β11. ΙΙΙ: α, α3, β, β1, β6 (να τρέχουν μάλαμα κι ασήμι απ' την πλάτη της), γ, δ, δ6 (ψείρες και καβαλίνες). Η μητριά σκοτώνει την όμορφη. Σκοτώνουν τη μητριά.

47. ΛΑ 1684Β, 23-27, Χώρα Αμοργού, "Η Μαργαριταροδακρούσα". ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κοριτσάκι του σκυλοτόμου από τις Μοίρες), β5, β6 (όταν περπατάει, να σηκώνει μάλαμα, όταν ανεντρανίζει, να πέφτουν τριαντάφυλλα). Ο πατέρας της γίνεται πλούσιος πουλώντας τα μαργαριτάρια και το μάλαμα. IV'. α, α2 (και στέλνει τη μάνα του να του τη φέρει για νύφη), β, β6 (από την πεθερά της), γ, γ1 (από την κακιά πεθερά της), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η κακιά πεθερά), δ6, ε, ε1 (τη βεζιροπούλα), ζ, ζ10 (μαθαίνει τυχαία από δύο περιστέρια ότι για να ξαναδεί πρέπει ν' αλείψει τα μάτια της με τον πηλό που είναι κάτω από το δέντρο)' καταφεύγει σε μια γριά και την κάνει πλούσια. Η κακιά πεθερά το μαθαίνει και βάζει τη γριά να ρωτήσει την

TEXT_PAGE_SHORT558
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/559.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

κοπέλα ποιο είναι το ζώδιο της. Η κοπέλα, ξέροντας πως θα πεθάνει αν το πει, καλεί τον παπά και τους προεστούς και τους αφήνει παραγγελία: τα λεφτά της να τα πάρουν οι φτωχοί κι αυτήν, όταν πεθάνει, να την κλείσουν σε πύργο. Η κακιά βασίλισσα σκοτώνει το ζώδιο της κοπέλας, ένα ελάφι, κι η κοπέλα πεθαίνει. Τυχαία, το βασιλόπουλο επισκέπτεται τον πύργο (βλ. και AT 410). Κοιμάται με την ωραία νεκρή, αλλά φεύγοντας ακούει μια φωνή που του λέει να γυρίσει σε εννιά μήνες να πάρει το αμανάτι του. Όταν το βασιλόπουλο ξαναγυρίζει στον πύργο, βρίσκει στην κοιλιά της νεκρής ένα παιδί να τη βυζαίνει και το παίρνει. Το παιδί βρίσκει τη σκόνη του ελαφιού, γίνεται περιστέρι κι έρχεται στον πύργο της νεκρής. Μαζί με το βασιλόπουλο πατέρα του, που έρχεται να το βρει, δίνουν στη νεκρή να φάει κι ανασταίνεται. Μαθαίνει το βασιλόπουλο την αλήθεια και αλογοσέρνει την κακιά μάνα του. Διώχνει τη βεζιροπούλα και παντρεύεται την όμορφη με τα χαρίσματα.

48. ΛΑ 2163, (ΣΠ 134), 230β, 6-8, Βόθροι Νάξου, "Οι δύο αδερφάδες". 7: α, α1, α3, α4. ΙΙΙ: β (το νεογέννητο της φτωχιάς, από τέσσερεις Νεράιδες), β4, β5, β6 (όταν χτενίζεται, να πέφτουν διαμάντια, όταν περπατάει, φλουριά)' ζηλεύει η κακιά αδερφή, δ (το νεογέννητο της κακιάς), δ6 (τα κλάματα της να γίνονται τσίμπλες, όταν χτενίζεται να πέφτουν ψείρες, όταν γελάει να φαρμακώνεται ο τόπος, όταν περπατά να πέφτουν βρωμιές). IV'. α, α2, β, β5, γ, γ1 (θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), 85 (η θεία), 88 (στη θάλασσα), ζ, ζΐ (πουλί στο βασιλικό περιβόλι), ζ3 (και σώζεται από τις Νεράιδες), ζ5 (από το αίμα του πουλιού, φυτρώνει κυπαρίσσι), ζ6, ζ7 (κάποιος γέρος), ζ9, η8, η9. V'. α, α2 (από το γέρο που πουλάει διαμάντια και μπριλάντια και προκαλεί την προσοχή του' μαθαίνοντας από που προέρχονται, αναγνωρίζει την κοπέλα), α3, α4, α5.

49. ΑΑ 2758, 392-400, Κίμωλος, άτιτλο. ΙΙ: β (το κοριτσάκι το ταγμένο στην Παναγία), β8 (τρεις νέους που είναι Άγγελοι, το βρίσκουν στο δρόμο και ζητούν να το πάρουν). ΙΙΙ: β, β5, β6 (όταν χτενίζεται, να πέφτουν φλουριά, όταν περπατάει, τριαντάφυλλα, κι ένα σταυρό που ξαναδίνει το φως σ' όποιον δε βλέπει). IV'. Το βασιλόπουλο παντρεύεται τη Μαρία, αλλά όταν εκείνη απουσιάζει, οι κακές δούλες (μάνα και κόρη), στη γέννα, γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η δούλα και η κόρη της), 87 (στο ξεροπήγαδο), ε, ε1, ε4 (ο βασιλιάς στην επιστροφή του αρρωσταίνει από τον καημό του), η 10 (αλλά η όμορφη δεν μπορεί να δει). V'. Η όμορφη βάζει το γέρο να της χτίσει παλάτι στην έρημο, αλλά δεν επιτρέπει την είσοδο παρά μόνο στο βασιλιά. Όταν αυτός την επισκέπτεται, τον παρακαλεί να της φέρει το απιδί που φορούσε το σταυρό. Το ακουμπάει στα μάτια της και ξαναβλέπει. Ο βασιλιάς την αναγνωρίζει και ξανασμίγουν, α4, α6.

50. ΣΠ 58, 119-136, Πάρος, "Η κόρη της θάλασσας". ΙΙ: β (η προγονή), β8 (τις καλοκυράδες), β13 (και τη βοηθούν να πλύνει, να ζυμώσει). ΙΙΙ: β (από

TEXT_PAGE_SHORT559
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/560.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τις καλοκυράδες), β5, β6 (όταν χτενίζεται, στάρι από τα μαλλιά, όταν γελάει διαμαντόπετρες από το στόμα). IV'. β, β4, β5 (η μητριά), 88 (τη ρίχνει στη θάλασσα), αλλά η Μάνα της θάλασσας την αγκαλιάζει και την κάνει παιδί της, στ, στ2, στ3, στ4 (ο βασιλιάς απαγορεύει σ' όλη τη χώρα να πουλούν στάρι και ζητάει από τον αδερφό αδύνατα ζητήματα" τα κατορθώνει με τη βοήθεια της αδερφής του που παρουσιάστηκε από τη θάλασσα. V'. Με την ορμήνεια ενός μάγου, ο βασιλιάς φέρνει αθάνατο νερό από το πηγάδι των μονόματων δράκων και ελευθερώνει την "κόρη της θάλασσας", α3.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

51. ΙΛ 842, 284-286, Οθωνοί Κέρκυρας, άτιτλο. II: β (η φτωχή κόρη), β2 (καλόγερος), β13 (που βαφτίζει το κοριτσάκι της). ΙΙΙ: β (το κοριτσάκι της φτωχής), β6 (τύχη αθάνατη, όταν γελάει ν' αστράφτει ο τόπος από ομορφιά, όταν περπατάει να πέφτουν ρόδα και άνθη, όταν στολίζεται και χτενίζεται, διαμάντια και λεφτά, τα μάτια της τριγύρω να είναι χρυσά). IV'. α (το βασιλόπουλο), α2, β, β6 (από την κακιά γειτόνισσα), γ8 (και τα δύο μάτια) και τα βάζει στην κόρη της. Στο βασιλόπουλο λέει πως η όμορφη πέθανε στο δρόμο. Ο Χριστός ξαναβάζει τα μάτια στην όμορφη. V'. α, α4, α6.

52. ΛΦ 141, 3-5, Κεφαλλονιά, "Η βασιλοπούλα και η υπηρέτρια". ΙΙΙ: β, β6 (με το χτένισμα χρυσάφι και διαμάντια). IV'. β, β6 (από την κακιά υπηρέτρια), γ, γ1 (υπηρέτρια), γ8 (και τα δύο μάτια, λέγοντας ότι έτσι θέλει ο αδερφός της), δ5 (η υπηρέτρια), δ8 (στη θάλασσα), ζ, ζ3, ζ4 (ψάρι), ζ5 (από τα λέπια του ψαριού, δέντρο), ζ6, ζ7 (γριά), ζ9, η7, η9. V'. α, α2 (η όμορφη φτιάχνει παλάτι και καλεί το βασιλιά), α4, α6.

53. ΛΦ 322, 9-11, Ιθάκη, "Η βασίλισσα". Ι: α (η μία βασίλισσα, η άλλη κόρη της παραμάνας της). ΙΙΙ: β (η βασίλισσα), β6 (όταν κλαίει διαμάντια, όταν γελάει μαργαριτάρια κι όταν χτενίζεται χρυσάφια). IV'. γ1 (η κακιά παραμάνα.), γ8 (και τα δύο μάτια), 85 (η παραμάνα), δ7, ε1, η (κάποιος βοσκός), η4, η6 (και χτίζει παλάτι). V'. α, α2 (πηγαίνει επίσκεψη στο παλάτι που έχτισε ο βοσκός για να γνωρίσει τη βασίλισσα. Εκείνη του ζητάει να της φέρει δύο μάτια και το χρυσό σταυρό που ήταν κρεμασμένος στο λαιμό του παιδιού του. Φοράει τα μάτια και ακουμπώντας πάνω τους το σταυρό, ξαναβλέπει), α4, α5.

54. ΛΦ 408, 1-7, Κέρκυρα, άτιτλο. ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κορίτσι της φτωχής από τις Μοίρες), β6 (χρυσή κούνια, θα γίνει βασίλισσα, ρούχα, ξανθά μαλλιά και μάτια μαύρα, παπλώματα, όταν περπατάει να πέφτουν τριαντάφυλλα, όταν κλαίει διαμάντια και ρουμπίνια), δ (στην κόρη της πλούσιας), δ1, δ6 (τα μάτια της να βγάζουν τσίμπλες, να στραβώσει το στόμα της και να είναι παλαβή). IV: β, β5, γ, γ1 (κακιά θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), η3

TEXT_PAGE_SHORT560
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/561.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

(ψαράς), η7, η8, η9, η11 (από τη θεία). V', α, α2 (από την όμορφη, που του διηγείται την ιστορία της), α4, α7. δ

55. ΛΦ 473, 1-3, Ζάκυνθος, άτιτλο. Σύμφωνα με τις ευχές των κοριτσιών του, ο βασιλιάς παντρεύει τις δύο κόρες του με βασιλόπουλα και την τρίτη μ' αυτόν που βγάζει τρία κατρίνια την ημέρα, τον κηπουρό' διώχνονται από το βασιλιά. ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κοριτσάκι της τρίτης βασιλοπούλας), β4 (και ρόδα), β6 (όταν περπατάει, χρυσές λάμες). IV'. β (το κοριτσάκι στο βασιλόπουλο), β6 (από την παραμάνα της), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), η (γέρος), η4, η8, η9. V'. α, α2 (βλέποντας την όμορφη, την αναγνωρίζει), α4, α5.

56. Μινώτου, Λαογραφία Γ, 26, 437-439, Γαϊτάνι Ζακύνθου, "Η κακή βασιλοπούλα". Η βασιλοπούλα ζηλεύει τη μητριά της τη βαγιοπούλα. II'. β (η βασιλοπούλα), β8 (ένα δράκο), β11. ΙΙΙ: α (η βασιλοπούλα με τη συμβουλή της γριάς μοίρας της), α3, α4 (του λέει ότι βρίσκει ρόδα, χρυσάφια και μαργαριτάρια), β (η βασιλοπούλα), β1, β6 (να βγαίνουν χρυσά μήλα από το στόμα της). IV'. Η βασιλοπούλα της βγάζει τα μάτια για να της δώσει νερό' εκείνη ξαναβρίσκει το φως της με το νερό του νερόμυλου. V'. α, α2 (από τη διήγηση της ίδιας της βαγιοπούλας).

57. Μινώτου, Λαογραφία ΙΑ', 13, 454-458, Λικαθί Ζακύνθου, "Η Ανδραβίδα που εγίνηκε χρυσόψαρο". ΙΙΙ: β (η Ανδραβίδα από την τύχη της), β5, β6 (ζαχαρόκουτα, όταν γελάει, τριαντάφυλλα, όταν χτενίζεται, αλλά, αν δει θάλασσα, να γίνει χρυσόψαρο). IV'. α5 (ο αδερφός της την τάζει στο βασιλόπουλο), β, β3 (μέσα σ' ένα κλουβί), β6 (από τη δούλα που της ανοίγει το κλουβί), ε, ε1 (μπαίνει η ίδια η δούλα), ζ, ζ4. Η δούλα "βασίλισσα", θέλοντας να ξεκάνει τον αδερφό της όμορφης, βάζει το βασιλιά να του αναθέσει δύσκολα ζητήματα. Με τη βοήθεια της αδερφής του τα κατορθώνει. Το χρυσόψαρο ζητά από τον αδερφό να το πετάξει σ' αναμμένο καμίνι τριών ημερών για να ξεμαγευτεί. V'. α, α2 (παραμονεύοντας ο ίδιος την όμορφη).

58. Μινώτου, Λαογραφία ΙΑ', 476-477, Βολίμες Ζακύνθου, "Η κακή μητριά". II: α1, α2 (την προγονή της), α5 (να φέρει φωτιά απ' το βουνό), β, β6 (τρεις μοίρες). ΙΙΙ: α, α3, α4 (και επαινώντας τις ψείρες της τρίτης μοίρας), β, β1, β6 (όταν χτενίζεται, να πέφτουν ρόδα και κρίνα, όταν μιλάει, διαμαντικά και χρυσάφι), γ (η κόρη της μητριάς), γ5 (ότι βρίσκει γαϊδουρόψειρες), δ, δ6 (να βγάζει γαϊδουρόψειρες από το στόμα της, ψείρες και κόνιδες, όταν χτενίζεται). IV'. α (το βασιλόπουλο), α3, ε (η μητριά), ε1. V'. α, α2 (από το τραγούδι της όμορφης), α3.

59. Schmidt, 13, 98, Ζάκυνθος, "Der Reise des Berges" (0 γίγαντας του βουνού). "Από τις Μοίρες γραμμένο άμα η βασιλοπούλα γίνει δεκαπέντε χρονών, να τη δει ο ήλιος και να γίνει, αντί χήνα, σαύρα, και αφού μείνει πέντε μήνες στη θάλασσα, να ξαναγίνει κορίτσι. Με το θέλημα της κόρης του, ο βασιλιάς

TEXT_PAGE_SHORT561
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/562.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τάζει τη θυγατέρα του στον Γίγαντα, ταξιδεύοντας για το γάμο της με τον Γίγαντα του βουνού, η παραμάνα ανοίγει την πόρτα της άμαξας και ο Ήλιος βλέπει τη βασιλοπούλα και στη θέση της μπαίνει η κόρη της παραμάνας. Ο Γίγαντας ανοίγοντας με μια τρίχα της κεφαλής του το βουνό, παίρνει μέσα την παραμάνα με την κόρη της και βάζει τον πατέρα της βασιλοπούλας στο στάβλο. Μετά από πέντε μήνες βγαίνει η σαύρα από τη θάλασσα και φανερώνεται η αλήθεια".

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

60. ΙΛ 684, 200-202, (ΛΑ 2216), Κάτω Κλειτορία Καλαβρύτων, άτιτλο. Ι: α, α2, α3, "4. ΙΙ: α1 (η μητριά), α2, α5 (στο μύλο), "6 (τα στοιχειά), β, β8 (τα στοιχειά), β11. ΙΙΙ: α, α2, α3, α4 (και επαινώντας τις ψείρες τους), β, β6 (μάλαμα, μαργαριτάρι και ολόχρυση φορεσιά), γ, γ4 (και γαϊδουρογκάβαλα και της κόβουν τα χείλια). IV'. β, βγ, βδ5 (η μητριά), δ8 (τη βάζει να φυλάει γουρούνια), ε, ε1. V: α, α2 (από το τραγούδι της γουρουνούς), α3. Συμφυρμός με το AT 706C.

61. ΛΑ 403Α, 9-10, Κορώνη, άτιτλο. 7: α (μια φτωχή), α5. II'. α, α4 (δίνοντας τρεις σαρδέλες που της έφερε ο αδερφός της στις τρεις Μοίρες), β, β1, β6 (όταν χτενίζεται, να πέφτουν μαργαριτάρια, όταν πλένεται η παδέλα (πιατέλα) να γεμίζει μπαρμπούνια, όταν σκουπίζεται να γεμίζει το προσόψι τριαντάφυλλα). IV'. α, β, β6 (γύφτισσα) που της μπήγει καρφίτσα και την κάνει πουλί), ε, ε1 (μπαίνει η ίδια), ε3 (θυμώνει), στ, στ2 (και βάζει τη δήθεν αδερφή να φυλάει γάλους). V'. α, α2 (πιάνοντας το πουλί), α4, α5 (κομματιάζει τη γύφτισσα) και ελευθερώνει τον αδερφό).

62. ΛΑ 403, 11, Κορώνη, "Τα χαρίσματα". Ι: α1 (εξαδέρφες), α3, α4. ΙΙ: β, β6 (τρεις γριές μοίρες), β10. ΙΙΙ: α, α2 (τρεις πίτες), β, β1, β4, β6 (όταν χτενίζεται να πέφτουν μαργαριτάρια, όταν περπατάει διαμαντόπετρες), δ, δ6 (όταν χτενίζεται ψείρες, όταν γελάει χέλια κι όταν περπατάει καβαλίνες). IV'. α, α5 (βλέποντας τη φωτογραφία της και της στέλνει μια αντίκα για αρραβώνα), β, β5, β7, γ, γ1 (θεία), γ6 (ρίχνοντας πολύ αλάτι στο φαγητό της), γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η θεία), δ6, η3 (κάποιος τσομπάνης), η4, η7, η8, η9, η 12. V'. α, α2 (η όμορφη κόρη καλεί το βασιλιά στο σπίτι του τσομπάνη και του βάζει μέσα στο φαγητό του την αντίκα, το δαχτυλίδι), α4, α5.

63. ΛΑ 1186, (ΣΜ 16), 48-49, Πύργος Ηλείας, "Η αλμυροκουλούρα". Ι: α, α2, α3, α4, β2 (την κλείνει στο δωμάτιο και την ταΐζει κουλούρα αλμυρή). ΙΙ: β (στο όνειρο της), β1 και β8 (μια γυναίκα), β9. ΙΙΙ: α, α1, β, β1, β4, β5, β6 (και η φωνή της αγγελική), γ, γ1, δ, δ4. IV'. δ5 (μητριά), δ8 (την κλείνει σε σπηλιά), ε, ε1, ε3. V'. α, α2 (περνώντας κοντά απ' τη σπηλιά, ακούει τη φωνή της και την παίρνει μαζί του).

TEXT_PAGE_SHORT562
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/563.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

64. ΛΑ 1186, (ΣΜ 16), 98, Πελόπιον Ηλείας, "Η αλμυροκουλούρα". Ι: α, α1, α3, α4. II: β, β1, β9. ΙΙΙ: α, α1, β, β1, β6 (όταν γελάει, χρυσάφι, ασήμι, διαμάντια), γ, δ, 84. IV'. Με την ευχή της όμορφης προγονής που η μητριά έκλεισε στο δωμάτιο, δίνοντας της αλμυροκουλούρα, βρύση και χρυσό ποτήρι.

65. ΛΑ 1186, (ΣΜ 16), 141-143, Ηλεία, άτιτλο. Το κοριτσάκι πείθει το χήρο πατέρα του να παντρευτεί τη δασκάλα της. Ι: α, α2, α3, α4, β2, β3, β6 (διώχνεται). ΙΙ: β, β8 (τους δώδεκα μήνες). ΙΙΙ: α, β, β4, β6 (όταν χτενίζεται, διαμάντια, μαργαριτάρια), γ, δ, δ6 (αγκάθια, ακαθαρσίες). IV: β, β4, β7, γ, γ1 (τη μητριά και την κόρη της), γ4, γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5, δ8 (την πετούν στην κουφάλα ενός δέντρου), η (κάποια γριά), η4, η8 (στο παλάτι), η9. V: α, α2 (διηγείται στο βασιλικό τραπέζι την ιστορία της), α4, α6.

66. ΛΑ 1187, (ΣΜ 17), 25-27, Ηλεία, "Το αρνάκι μ' ένα μάτι". Η φθονερή δασκάλα βάζει το κοριτσάκι να σκοτώσει τη μάνα του κόβοντας το κεφάλι της στο μπαούλο, και γίνεται κακιά μητριά. 7: α, α2, α3, α4. ΙΙ: α1, α2, α5 (να ποτίσει), β, β3, β8 (κυπαρίσσι). ΙΙΙ: α, α4 (ποτίζοντας τα), β, β1, β6 (όμορφη σαν τριαντάφυλλο, οι ελιές της σαν κυπαρισσόμηλα), γ, δ, δ6 (το πρόσωπο της σαν αγκάθι, κυρτό σαν κυπαρίσσι). IV'. γ1 (η μητριά), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5, δ6, η (μια γριά), η4· η γριά παίρνει, τάχα για το αρνάκι της που δεν έχει μάτια, από την κακιά μητριά τα μάτια και τα ξαναβάζει στην όμορφη.

67. ΛΑ 1187, (ΣΜ 17), 33-34, Ηλεία, "Η μητέρα και τα δύο κορίτσια". 7: α, α1, α3 (η Σταχτομπούρα), α4 (η Μαρία). ΙΙ: β, β8 (μια νεράιδα). ΙΙΙ: α, α4 (επαινώντας την), β, β1, β6 (να πέφτουν χρυσάφια απ' το στόμα της), γ, δ, δ4. IV: δ5 (η μάνα), δ8 (διώχνει την όμορφη). V: Το βασιλόπουλο τη βρίσκει και την κάνει γυναίκα του. Η μάνα, που το μαθαίνει, πηγαίνει ως μαμή τάχα να την ξεγεννήσει. Ο βασιλιάς παίρνει είδηση πως εκείνη θέλει να σκοτώσει τη γυναίκα του και την αποτρέπει.

68. ΛΑ 1187, (ΣΜ 17), 34, Ηλεία, "Η ομορφούλα". Ελλιπές. 7: α, α3, α4. IV: Στο γάμο του ο βασιλιάς βλέπει την όμορφη, διώχνει την άσχημη και ζηλιάρα αδερφή και παντρεύεται την άλλη. V: Καταλαβαίνοντας τις επιβουλές της κακιάς μάνας και της αδερφής, τις διώχνει απ' το παλάτι.

69. ΛΑ 1187, (ΣΜ 17), 93-96, Ηλεία, "Ο κολοκυθοκέφαλος". ΙΙΙ: β (κοριτσάκι ταμένο στον θεό, ο καλόγερος το ανεβάζει στον ουρανό), β6 (όταν γελάει, μαργαριτάρια, όταν κλαίει, φλουριά, όταν περπατάει να λουλουδίζει η γη). IV: β, β6 (κακές δούλες). V: α, α2 (από τα γαλιά που ταϊζε, φλουριά).

70. ΛΑ 1193, (ΣΜ 23), 111-112, Ηλεία, "Η μαγεμένη κόρη". Γ. α, "2, α3, α4.

ΙΙ: β, β8 (τις τέσσερεις εποχές). ΙΙΙ: α, α4 (επαινώντας τες), β, β1, β4, γ, δ, 86 (όταν μιλάει, να πέφτουν σκουλήκια). IV'. δ5, 88 (μαζεύει την προγονή της και την κάνει ψάρι που το πιάνει ο βασιλιάς και το δίνει για μαγείρεμα),

TEXT_PAGE_SHORT563
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/564.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ζ5, ζ6 (από τη φλούδα), ζ7, ζ9. V'. α, α2 (τα τριαντάφυλλα κινούν την προσοχή του βασιλιά και η κόρη του διηγείται την ιστορία της), α4, α6.

71. ΛΑ 1467, 8 (Μέγας II, 15, 40-44), Κορώνη, άτιτλο. Ελλιπές. IV: στ2, στ4 (διατάζει να κομματιάσουν τον αδερφό της όμορφης), ζ, ζ1 (πουλί και τραγουδά στον περιβολάρη). Ραντίζοντας τον αδερφό με το αθάνατο νερό, τον ανασταίνουν.

72. ΛΑ 1494, 1-5, Τρίπολη, «Η πεντάμορφη Ελενίτσα». Ι: α, α1 (εξαδέρφες), α3, α4. ΙΙ: α (πηγαίνοντας στο πηγάδι για νερό), β, β6 (τρεις γριές). ΙΙΙ: β, β4, β6 (όταν κλαίει, να γίνεται κατακλυσμός, όταν περπατάει, χρυσάφι από τα πόδια της), δ, δ2, 85, δ6 (πόδια στραβά). IV'. β, β5, β7, γ, γ1 (από την κακιά θεία), γ6, γ8 (και τα δύο μάτια), ζ, ζΐ (και με τα λόγια καίει τα κυπαρίσσια), ζ5 (από το αίμα του), ζ6 (από το ξυλαράκι), ζ7 (κάποια γριά), ζ9, η (ο γέρος), η8, η9. V'. α, α2 (παρουσιάζεται μόνη της η όμορφη στο βασιλιά), α4, α6 (την κακιά θεία), α8 (διώχνουν την κόρη της).

73. ΛΑ 2328, 31-33, Μάνη, «Το ιριότατο παγώνι». Ι: α (μία κοπέλα), α3, α5. ΙΙΙ: β, β6 (όταν κλαίει, χαλάει ο κόσμος, όταν γελάει, βγαίνει ο ήλιος και όταν χτενίζεται, πέφτουν μαργαριτάρια). IV'. Η όμορφη αδερφή στέλνει τον αδερφό να της φέρει για άντρα το ωραιότατο παγώνι. Εκείνος, με τις συμβουλές δύο τσομπάνηδων, ξεπερνά διάφορα εμπόδια και καταφέρνει να το βρει' α (το ωραιότατο παγώνι), α1, β, β6 (μια γριά γυναίκα), β7, δ5 (η γριά), δ8 (τη ρίχνει στη θάλασσα), ζ, ζ3, ζ4 (η γριά το σφάζει), ζ5 (κυπαρίσσι), ζ6, ζ9. V'. α (το ωραιότατο παγώνι την αναγνωρίζει), α2 (από το παραμύθι του αδερφού), α4, α6.

74. ΑΦ 403, 8-13, Χάβαρι Ηλείας, «Η Κικιώ». Ενωμένο με το AT 709 (Η Χιονάτη).

75. ΛΦ 501, 22-23, Αίγιο Αιγιαλείας, «Η τύχη της Ροδούλας». Ατελές. ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κορίτσι από τις Μοίρες), β4, β5, β6 (θα παντρευτεί βασιλόπουλο στα είκοσι της χρόνια).

76. ΛΦ 781, 31-34, Πάτρα, «Οι κακές συννυφάδες». Ι: α, α1, α3, α4. ΙΙ: α, α2, α5 (να φέρει φωτιά για να της φέξει για τη γέννα της), β, β6, β1 1. ΙΙΙ: α, α3, β, β1, β2 (να γίνει πεντάμορφη), β6 (όταν χτενίζεται, ρόδα και τριαντάφυλλα, όταν γελάει, μαργαριτάρια). IV'. α. (το βασιλόπουλο), α2, β, β5, β7, γ, γ1 (θεία), γ4, γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η θεία), δ7 (στο ξεροπήγαδο), ε, ε1, ζ, ζ4 (που η κακιά βασίλισσα σφάζει), η (γέρος), η4, η8, η9. Γέροι βάζουν την πεντάμορφη σε κάσα, που αφήνουν στο βουνό. V'. Τυχαία τη βλέπει ο βασιλιάς με το γιο του που βαστάει για φυλαχτό τα κόκαλα του χρυσόψαρου. Με το που πλησιάζει το βασιλόπουλο, η πεντάμορφη ζωντανεύει' α3, α4, α5.

TEXT_PAGE_SHORT564
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/565.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΙ. ΛΦ 850, 14-15, Αργολίδα, "Η πεντάμορφη και η κακιά μητριά". Ι', α, α2, α3, α4. ΙΙ: α1 (η μητριά), α2, α3, α7 (στην ερημιά για να μη χαθεί), β, β3, β4, β5. ΙΙΙ: α, α1 (τα επαινεί με τη συμβουλή ενός γέρου), β, β1, β3, β6 (να μυρίζει σαν την αμυγδαλιά, να έχει ελιές στο σώμα της), γ, γ1, δ, δ1, δ6 (μ' αγκάθια και στραβή σαν την ελιά). V'. Η μάνα της σκάει από το κακό της, α3, α8 (κάνει την άσχημη δούλα).

78. ΛΦ 1321, 8-11, Λίρα Μονεμβασίας, "Η κακιά αδερφή". Αρχή όπως το AT 750F*. Ι: α1 (εξαδέρφες), α3, α4. ΙΙ: β, β1 (μια γριά), β11. III: α, α3, α4 (επαινώντας τις ψείρες της), β, β1, β4, β5 (χρυσά φλωριά). IV'. α, β, β5, γ, γ1 (από τη θεία), γ8 (και τα δύο μάτια). V'. α (βρίσκει την όμορφη), α4, "6.

79. ΛΦ 1371, 3-6, Φιλιατρά, "Το δαχτυλίδι του βασιλόπουλου". Αρχή όπως το AT 750F*. Ι: α, α3, α4, β2, β4 (από την πλούσια), β5. IV: α, α3, α4, δ5 (η πλούσια γυναίκα), δ8 (τη χώνει σ' ένα παλιό σακί στο υπόγειο του παλατιού), ε, ε1, ε3 (ο βασιλιάς, βλέποντας την ασχήμια της ταράζεται και το δαχτυλίδι που είχε στα χέρια του για να της το φορέσει κατακρυλά και φτάνει στο υπόγειο, μπροστά στο σακί. Το δαχτυλίδι περνά από μια τρύπα που είχε το σακί στο δάχτυλο της βασιλοπούλας, το βασιλόπουλο ανοίγει το τσουβάλι και βλέπει την όμορφη). V'. α3 (ο βασιλιάς).

80. ΛΦ 1556, 1-8, Βυτίνα Γορτυνίας, "Οι τρεις άτυχες κόρες του βασιλιά". Ο αξιωματικός εξηγεί στο βασιλιά πως το καρπούζι που του έδωσε η μεγάλη του κόρη είναι σάπιο, γιατί παραπέρασαν τα χρόνια της για παντρειά, της δεύτερης μισοσάπιο, γιατί μισοπέρασαν και της τρίτης γλυκό γιατί είναι στο άνθος της ηλικίας της. Παίρνουν άντρες ρίχνοντας σαΐτες, η πρώτη ένα βασιλόπουλο, η δεύτερη βεζιρόπουλο, η τρίτη λουτράρη. ΙΙΙ: β (το κοριτσάκι της τρίτης), β6 (όταν χτενίζεται, να πέφτουν μαργαριτάρια, όταν τη γαργαλάνε, λουλούδια αθάνατα, όταν περπατάει, παπούτσια μαλαματένια, της βάζουν δαχτυλίδι που άμα της το βγάζουν να πεθαίνει και άμα της το ξαναβάζουν να ζωντανεύει). IV', α (το βασιλόπουλο την αρραβωνιάζεται), β, β6 (από την κακιά παραμάνα), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η παραμάνα), δ8 (την πετάει), η (κάποιος γέρος με εφτά κορίτσια), η6, η7, από τις κουβέντες δύο πουλιών μαθαίνει πως θα ξαναβρεί το φως της, η8 (αθάνατα), η9, αλείφοντας τα με τα φύλλα ενός δέντρου ξαναβλέπει. Η παραμάνα, σ ένα χορό, της παίρνει το δαχτυλίδι και την πεθαίνει. Ένας αράπης την αρπάζει και τη φέρνει σε πύργο. Τυχαία περνάει το βασιλόπουλο, κοιμάται δίπλα της και της κάνει παιδί που, με συμβουλή του αράπη, έρχεται, όταν γεννιέται το παιδί, να το πάρει. Το παιδί, παίζοντας, παίρνει το δαχτυλίδι από την παραμάνα, το φοράει στη μάνα του και την ανασταίνει. V'. α, α2 (διηγείται η όμορφη την ιστορία της), α3, α4, α6 (την παραμάνα), δ8 (διώχνει την κόρη της παραμάνας).

TEXT_PAGE_SHORT565
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/566.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

81. ΣΠ 6, 7-11, (ΛΑ 533), Κόρινθος, άτιτλο. Συμφυρμός με το AT 552. IV: ζ9 (γυμνή, από το μήλο που έκοψε το παλικάρι), την ανεβάζει στο δέντρο ώσπου να της φέρει φορέματα. Μια αράπισσα την κατεβάζει και την κάνει χρυσόψαρο στη λίμνη και παίρνει αυτή τη θέση της στο δέντρο, ζ5 (κυπαρίσσι), ζ6 (φλούδα), ζ7 (κάποιος γέρος), ζ9.

82. ΣΠ 14, 9-13, (ΛΑ 541), Κόρινθος, άτιτλο. Όμοιο με το προηγούμενο. Συμφυρμός με AT 552. Η πεντάμορφη εδώ είναι νεράιδα.

83. ΣΠ 23, 5-8, Αίγιο Αιγιαλείας, "Οι δύο συννυφάδες". Γ. α (μία), α3. ΙΙΙ: β (με την ευχή του Χριστού), β4, β6 (χρυσάφια από το χτένισμα του). IV'. β, β5, γ, γ1 (από τη θεία), για λίγο ψωμί και νερό, γ8 (μάτια), ηΐ, η8, η9, η 10. V: α3.

84. ΣΠ 31, 3-6, (ΛΑ 558), Αίγιο Αιγιαλείας, "Σταχτομάρω". Π'. α3 (η γύφτισσα), β1 (τη βασίλισσα), δ1 (με μια χρυσή τρίχα), δ2. ΙΙΙ: ε, ε1 (μηλιά, που σκύβει και προσκυνά το βασιλιά και το παιδί, ενώ σηκώνεται ψηλά όταν περνά η γύφτισσα), ε4, ε6. IV'. α, α1 (πίτα), α2, "4.

85. Χριστοδουλόπουλος, 86-90, Μαντινεία, "Το ορφανό κορίτσι και η κακή γριά". Η αρχή όπως το AT 709. Π'. α3 (η κακή γριά μαθαίνει από τον ήλιο πως η ορφανή έγινε βασίλισσα), β 1 (σαν ζητιάνα), β2, γ (ότι πουλάει βότανα για μικρά παιδιά), γ1, δ (χρυσή), ε, δ1. ΙΙΙ: α (η κακιά γριά), γ, γ1 (την πορτοκαλιά), γ2, γ3. IV: α5 (ο περιβολάρης αναγκάζεται να μαρτυρήσει την αλήθεια), β, β1, β2, γ.

86. Κουκούλες, 257-258, Ασωπός Λακεδαίμονος, "Η Τόμπρο". Ενωμένο με το AT 480 (Το καλό και, το κακό κορίτσι).

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

87. ΛΑ 403 Α, 1, Καρπενήσι Ευρυτανίας, "Η πεντάμορφη". 7: α (η κόρη και η ψυχοκόρη μιας πλούσιας), α3, α4, β2, β4 (από την ψυχομάνα της), β6 (που την αφήνει στο βουνό να χαθεί γιατί το βασιλόπουλο την αγαπάει). ΙΙ: β, β3, β8 (μουρούνες, περιστέρια). ΙΙΙ: α, β, β1, β2, β3, β4, δ, δ1, δ6 (μαύρο πρόσωπο, αγκάθια). Συμφυρμός με το AT 480. IV: β, β6 (την ψυχομάνα της), γ, γ1 (από την ψυχομάνα της), γ6 (για μια γουλιά νερό), γ8 (τα μάτια), δ5 (ενώ η ψυχομάνα), 87, η (μια γριά μάγισσα), η4 (που βρίσκει τα μάτια της κάτω από μία πέτρα και τη γιατρεύει με το αθάνατο νερό). V: α4, α6.

88. ΛΑ 1171, (ΣΜ 23), 65-68, Βάλτος Ακαρνανίας, άτιτλο. 7: α (μία κοπέλα), α5 (του δίνει, όταν εκείνος φεύγει στην ξενιτιά, πουκάμισο που αν λερωθεί θα γίνει σκύλα). IV: Το πουκάμισο μένει πάντα άσπρο και προκαλεί την προσοχή του βασιλιά, α, α2, β, β6 (τη φιλενάδα της, την κακιά γύφτισσα), γ, γ1 (τη γύφτισσα), γ8 (μάτια), δ8 (την πετάει στη θάλασσα), στ, στ1, ζ, ζΐ, ζ5

TEXT_PAGE_SHORT566
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/567.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

(μηλιά), ζ6 (από το μήλο), ζ7 (κάποια γριά), ζ9. Η συνέχεια όπως στο AT 328. Στέλνουν τον αδερφό να εκτελέσει δύσκολα ζητήματα. Τα εκτελεί και ο βασιλιάς τον συγχωρεί. V'. α, α2 (δίνοντας διαταγή: όποια κοπέλα του φτιάξει το καλύτερο κέντημα θα την παντρευτεί' η όμορφη κεντά την ιστορία της κι εκείνος την αναγνωρίζει), η4, η5 (τη γύφτισσα).

89. ΛΑ 1205, (ΣΜ 35), 113-114, Ναύπακτος, "Η ορφανούλα". Ι: α (μια κοπέλα), α2 (κόρη του χήρου), α3, β2, β3, β6 (που τη στέλνει με τον πατέρα της στην ερημιά για να σκοτώσει και να πάρει το αίμα της). ΙΙΙ: Μια γριά, η Μοίρα της, τη σώζει και ο πατέρας της της σφάζει λαγό, α, α4 (επαινεί τα άγρια θηρία), β, β1, β6 (χρυσάφια και ασήμια να φορτώσει). V'. Βρίσκει πάλι τον πατέρα της και η μητριά τρελαίνεται από θυμό.

90. ΛΑ 1256, (ΣΜ 86), 69-72, Κατούνα Ακαρνανίας, "Δύο γριές". Ι: α, α3 (Μάρω), α4 (Σπυριδούλα). ΙΙ: α4 (η Μάρω), β, β8 (τις Μοίρες), β11. ΙΙΙ: α, α3, α4 (και επαινεί τις ψείρες), β, β1, β6 (ασήμι και μαργαριτάρι), γ, δ, 86 (να γεμίσει ψείρες). IV'. Η καλή κοπέλα πετιέται στη θάλασσα. V'. Το βασιλόπουλο τη μαζεύει, α3.

91. ΛΑ 1256, (ΣΜ 86), 119-123, Κατούνα Ακαρνανίας, "Ο Μπιρμπιλαϊδόνης". Ατελές. 7: α, α2, α3, α4. ΙΙ: β (η προγονή), β1 (γριά), β9. ΙΙΙ: α, α1, β, β1, β6 (όταν περπατάει, να πέφτουν χρυσάφια, όταν μιλάει, τριαντάφυλλα, όταν χτενίζεται, διαμάντια και η ψυχή της να κρέμεται στο Μπιρμπιλαϊδόνι), δ, δ6 (κουτσή και στραβή). IV'. β, β4, γ, γ1 (την κακιά μητριά που την κουτσαίνει, τη στραβώνει και θέλει να τη σκοτώσει, αλλά δεν μπορεί, αν δεν πεθάνει το Μπιρμπιλαϊδόνι).

92. ΛΑ 1329, (ΣΜ 142), 47-50, Αθήνα, "Η πεντάμορφη Ελενίτσα". Ι: α, α1 (εξαδέρφες), α3, α4, α5. ΙΙ: β, β6 (τρεις γριές), β9. ΙΙΙ: α, α1, β, β Ι, β4, β6 (όταν κλαίει, να γίνεται κατακλυσμός, όταν περπατάει, νε πέφτουν χρυσάφια), γ, δ, δ2, δ6 (πόδια στραβά, όταν γελά να βρέχει). IV'. β, β5, γ, γ1 (από τη θεία), γ8, στί (ο αδερφός), ζ, ζ1, ζ5, ζ6 (που καίνε), ζ7 (ένας γέρος), ζ9, η8, η9. V: α, "2 (ακούγοντας την ιστορία της όμορφης), α3, α4, α6, α8 (διώχνουν την άσχημη ξαδέρφη) και ελευθερώνουν τον αδερφό.

93. ΑΦ 236, 18-20, Θήβα, "Η κακιά μητριά". Ι: α, α2, α3, α4, α5 (η καλή), β2, β3, β6 (να πλύνει τα ρούχα τη νύχτα). ΙΙ: α1 (η μητριά), α2, α5 (να βρει σπίρτα για να ανάψει φωτιά τη νύχτα), β, β8 (δύο γέρους, το χειμώνα και το καλοκαίρι). ΙΙΙ: α, α4 (τους επαινεί), β, β1, β4 (και ρόδα), β6 (δύο φορεσιές: τον ουρανό με τ' άστρα, τη θάλασσα με ψάρια), γ, δ, δ1 (η πιο άσχημη του κόσμου), δ6 (να κλαίει όταν γελάει). IV'. α (το βασιλόπουλο), α1, β, β4, β7, γ, γ1 (η κακιά μητριά), γ4 (αλμυρή πίτα), γ6, γ7, γ8 (μάτια), στί (ο αδερφός), ζ, ζΐ (όποτε θέλει), η3 (καταφεύγει μόνη της σ' έναν ερημίτη), η8, η9, η12 (και φανερώνεται στο φυλακισμένο αδερφό). V'. α, α2 (η όμορφη, μεταμορφωμένη σε περιστέρι, έρχεται και συγυρίζει το δωμάτιο του).

TEXT_PAGE_SHORT567
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/568.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

94. ΛΦ 260, 1-3, "Η Πεντάμορφη". IV'. α (το βασιλόπουλο), α3 (την αφήνει στο δέντρο για να της φέρει όμορφα ρούχα), 85 (κακιά ζητιάνα), 88 (τη ρίχνει στη λίμνη), ζ, ζ4 (ψαράκι), ζ5 (πορτοκαλιά), ζ7 (γριά), ζ9 (κόβοντας το πορτοκάλι). V'. α, α2 (από την όμορφη που τον καλεί στο σπίτι της και κρυμμένη στο κοφίνι τον τρυπάει, όταν κάθεται).

95. ΛΦ 349, 9-11, Ορχομενός Βοιωτίας, άτιτλο. Ι: α, α1 (εξαδέρφες), α3, α4. ΙΙΙ: β (της φτωχιάς), β4, β6 (να γεμίζει ασήμι, όταν κλαίει, ανθοδέσμες, όταν λούζεται), γ, δ, δ6 (να βγάζει γκάβαλα, όταν γελάει και να φυτρώνουν αγκάθια, όταν λούζεται). IV'. β, β5, γ, γ1 (κακιά θεία), γ6, γ8 (μάτια), η (κάποιος γέρος), η4, η8, η9. V'. α, α2 (παρουσιάζεται στο βασιλιά), α3, α4.

96. ΛΦ 1516, 3-4, Αμφίκλεια Λοκρίδας, "Η κόρη με τα τριαντάφυλλα". Ι: α, α2. ΙΙ: β (η προγονή), β1, β11. ΙΙΙ: α, α3, β, β1, β4, β5, β6 (όταν πατάει πρασινάδα). IV'. α, β, β4, γ, γ1 (από τη μητριά), γ6, γ7, γ8 (μάτια), δ5, δ8 (τη ρίχνει στη θάλασσα), η (κάποια γριά), η4, η8, η9. V'. α, α2 (τυχαία τη βλέπει και την αναγνωρίζει), α3, α4, α8 (με διωγμό).

97. ΛΦ 1560, 1-5, Θήβα, "Η κακιά κόρη". Η αρχή όπως AT 750F* και AT 750* . Ι: α, α2, α3, α4. ΙΙ: β, β1 (ένας γέρος), β13 (που της ζητά φιλοξενία). ΙΙΙ: α, α4 (προσφέροντας φιλοξενία), β, β1, β6 (να πέφτουν λουλούδια, όταν γελάει, μαργαριτάρια, όταν χτενίζεται), γ, γ5 (αφιλόξενη), δ, δ6 (να τρέχει πύον όταν γελάει, να βρωμάει ο κόσμος, όταν μιλάει). IV: α (ο άρχοντας), β, β5, β7, γ, γ1 (από τη θεία και την εξαδέρφη), γ6, γ7, γ8 (μάτια), δ5 (η θεία), δ6, η (γέρος), η4, η8, η9, η 10, η11 (και την κακιά θεία), η 12. V'. α, α2 (η όμορφη έρχεται σαν ζητιάνος στο παλάτι, της πέφτει το δαχτυλίδι και πεθαίνει' ο άρχοντας που το βρίσκει, το περνά τυχαία στο δάχτυλο της και την ανασταίνει), "4, α6.

98. ΛΦ 1651, 13-16, Έξαρχος Βοιωτίας, "Η χαριτωμένη". ΙΙ: Ο μικρότερος γιος του βασιλιά παντρεύεται μια πάμφτωχη κοπέλα. Ο βασιλιάς τον διώχνει και στο δρόμο η γυναίκα του γεννάει κοριτσάκι. Συναντούν β6 (μάγισσες). ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κοριτσάκι), β4, β5, β6 (όταν χτενίζεται, διαμάντια). IV'. α, α2 (και της στέλνει με την υπηρέτρια του ένα δαχτυλίδι με το όνομα του), β, β6 (από την υπηρέτρια), β7, γ, γ3, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η υπηρέτρια), δ6 (στη μέση του δρόμου), ε, ε1, ε2, ε9, ε10, ε12, η3 (ζητιάνος), η4, η6, η7, η8, η9, η11 (από την υπηρέτρια). V'. α, α2 (η όμορφη που γίνεται υπηρέτρια στο παλάτι και βάζει το δαχτυλίδι που της χάρισε ο βασιλιάς σε κουλουράκι που ζύμωσε), α3, α4, α8 (με διωγμό).

99. Ταρσούλη, 9-18, Υπάτη Λαμίας, "Τα τρία χαρίσματα". ΙΙΙ: Ένα κορίτσι (η

2 Βλ. παρακάτω στις Σημειώσεις AT 403Α και AT 403B την υποσημ. 1.

TEXT_PAGE_SHORT568
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/569.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Μαρία) ταμένο από την γέννηση του στην Παναγία, όταν γίνει δώδεκα ετών, β (από τρεις αγγέλους που ζητούν το τάμα δοκιμαστικά), β5, β6 (όταν περπατάει τριαντάφυλλα, όταν ακουμπάει το σταυρό της να γιατρεύει στραβούς). IV'. Το κορίτσι γίνεται γυναίκα του βασιλιά και αποκτά ένα παιδί. Στην απουσία του βασιλιά, γ3 (η παραμάνα της), γ7, γ8, γ9, γ11, γ12, δ5 (η παραμάνα), δ7 (στο ξεροπήγαδο), ε1, ε10 (ο βασιλιάς στο γυρισμό του από τον πόλεμο απορεί που η γυναίκα του δε βγάζει τριαντάφυλλα και μαργαριτάρια), η3 (ένας χωριάτης), η4, η6, η7 (χτίζει παλάτι για την όμορφη Μαρία, όπου μόνο ο βασιλιάς μπορεί να μπει), η8, η9, η12 (έχοντας ζητήσει από το βασιλιά το γιο του και το σταυρό της βασίλισσας). V'. α, α2, από τη διήγηση της όμορφης Μαρίας και από τα τριαντάφυλλα και τα μαργαριτάρια. Η όμορφη Μαρία δεν αφήνει το βασιλιά να σφάξει τις κακές, γιατί η παραμάνα της της έδωσε γάλα, α4, α8 (με διωγμό στην ερημιά).

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

α. Μικρά Ασία

100. ΚΜΣ, 10, 1-5α, Αϊβαλί, Δυτ. Μ. Ασία, "Οι δύο αδερφές". Γ. α, α1 (αδερφές), α3 (φτωχιά), α4 (πλούσια). ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κορίτσι της φτωχιάς από τις Μοίρες), β5, β6 (όταν περπατά να πέφτουν τριαντάφυλλα, όταν γελάει, χρυσάφι), δ (το κορίτσι της πλούσιας), δ3, δ6 (όταν περπατά να βγαίνουν ποντίκια, όταν κλαίει να πέφτουν τσίμπλες). IV'. α, α2, β, β6 (από την άσχημη εξαδέρφη), γ, γ1 (από την εξαδέρφη), γ6 (δίνοντας της αλμυρά φαγιά), 85 (η εξαδέρφη με τη συμβουλή της μάνας της), δ7 (στη θάλασσα).

101. ΛΑ 403 Α, 6, Βιθυνία, ΒΔ. Μ. Ασία, "Η απέθατη". ΙΙΙ: α (η φτωχιά), α4 (προσφέροντας φιλοξενία σ' ένα γέρο, τον Χριστό), β (η κόρη της φτωχιάς), β, β1, β6 (όταν γελά να πέφτουν από τα μάγουλά της τριαντάφυλλα, όταν κλαίει να πέφτουν από τα μάγουλά της γαρούφαλα), β6 (ο Χριστός τη βαφτίζει Απέθανη, για να μην πεθάνει). IV'. Η βασίλισσα ζηλεύει" μαθαίνει από την ίδια την όμορφη ότι ο πεθαμός της είναι οι καρδιές τριών περιστεριών και κάνοντας την άρρωστη, ζητά να τις φάει, ζ9, ζ10 (από την τρίτη καρδιά που είχε αφήσει αφάγωτη και που κατά τύχη έφαγε το κορίτσι). V'. α, α3, α4, α8 (με διωγμό).

102. ΛΦ 56, 1-3, Κρήνη, Δυτ. Μ. Ασία, άτιτλο. IV'. γ1 (το κορίτσι του βασιλιά από τη μητριά της), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5, 87, ζ, ζ3 (όταν ρίχνεται στο νερό, γίνεται ψάρι χωρίς μάτια και ακολουθεί κολυμπώντας τον πατέρα του). Η μητριά κάνει την άρρωστη και ζητά για γιατρικό το ψάρι, ζ5 (τριανταφυλλιά), ζ6, ζ7 (κάποιος γέρος), ζ9, η, η8, η9, η10. V'. α, α2 (από το τραγούδι της και την ομορφιά της), α4, α8 (με διωγμό).

TEXT_PAGE_SHORT569
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/570.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

103. ΛΦ 161, 2-4, Σμύρνη, Δυτ. Μ. Ασία, "Τ' όμορφο κορίτσι". Ι: α, α2, α3, α4, β2, β3, β6 (που την πετάει στο ποτάμι γιατί το βασιλόπουλο την ζήτησε για γυναίκα του). II'. Η προγονή σώζεται, β, β8 (μια μάγισσα). ΙΙΙ: α (η προγονή), β, β4, β5, γ, δ, δ1 (διπλά άσχημη). IV: β (στο βασιλόπουλο), β4, γ, γ1 (μητριά), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5, δ8 (την πετάει), η3 (βοσκοί), η4. V'. α, α2 (από τα κλάματα της γεμίζει ο τόπος διαμάντια), α3, α9.

104. ΛΦ 1759, 9-12, "Το βασιλόπουλο και η φτωχή κοπέλα". Ι', α, α1, α3, α4. IV: α (το βασιλόπουλο), α3, β, β1, β5, β7, γ, γ6, γ7, γ8, γ9, γ11, γ12, δ5 (η θεία), δ8 (την πετά κάτω από το αμάξι), ε, ε1, ε2, ε9. V: α, α2 (πηγαίνοντας για κυνήγι, βρήκε τυχαία την όμορφη), α3, α4, α8 (με τύφλωση), "9 (ο βασιλιάς παίρνει τα μάτια της κακιάς και τα βάζει στην όμορφη).

105. Folk-LoreVII,21, 203-207, Κασαμπάς, Δυτ. Μ. Ασία, "Κυρά-Φλώρου". Ι: α (μία βασιλοπούλα όμορφη), α5. ΙΙΙ: β, β4 (άνθη), β5 (βροντές και βροχή). Ο αδερφός υπόσχεται στη μάνα τους που πεθαίνει να προσέχει την αδερφή του να μην κλάψει ποτέ. Μια γριά ζητιάνα τη βάζει στα λόγια πως είναι η τύχη της να παντρευτεί το βασιλόπουλο της Ροδόπης. Ο αδερφός της ξεκινάει να τον βρει. Αφού περάσει διάφορες δοκιμασίες, φθάνει στο παλάτι και στην τελευταία κάμαρα αναγνωρίζει την εικόνα της αδερφής του. IV: α (για το γιο του), α5 (και στέλνει τον αδερφό της να φέρει στο παλάτι), β, β6 (από την ζητιάνα), β7, δ (η ζητιάνα), δ7 (τη ρίχνει στη θάλασσα), ε, ε1, στ1, ζ, ζ3, ζ4 (χέλι), ζ5 (τριανταφυλλιά), ζ6, ζ7 (γριά), η3 (ο αδερφός της, ξεφεύγοντας από τη φυλακή), η4, η6, η7. V: α, α2 (ο αδερφός της και η όμορφη καλούν το βασιλιά σε τραπέζι και στην πετσέτα του βασιλιά κεντημένη η εικόνα της όμορφης), α4, α6 (την ζητιάνα), α8 (την κόρη της, τη στέλνει στο νεροχύτη).

β. Πόντος

106. ΛΑ 403Α, 4, Άνω Αμισός, άτιτλο. IV: α, α3 (στη βρύση ζητά νερό από την όμορφη, εκείνη γελά και της πέφτει από το στόμα ένα τριαντάφυλλο), β, β5 (οι θείες), γ8, 86 (στο δάσος), η (κάποιος γέρος), η4, η7, η8, η9. V: α, α2 (από τη διήγηση της όμορφης).

107. ΛΑ 403Α, 5, Άνω Αμισός, άτιτλο. Ι: α, α3 (δούλα της αράπισσας), α4 (κόρη της αράπισσας), β2, β4 (από την αράπισσα), β6 (τη διώχνει από το σπίτι). ΙΙΙ: α, α4 (μην αφήνοντας το ψωμί να πατηθεί), β, β1 (να γίνει ομορφότατη). IV: Ο βασιλιάς βρίσκει την όμορφη στο βουνό, την ανεβάζει σ' ένα δέντρο, όσο να γυρίσει να την πάρει. Μια αράπισσα της μπήγει στο κεφάλι μια βελόνα και τη μαγεύει, στη θέση της καθίζει το κορίτσι της. Κάτω από το δέντρο, μια γριά βρίσκει τη βελόνα και την παίρνει και την καρφώνει στο τζάκι της. Το κορίτσι βγαίνει από κει, κάνει τις δουλειές της γριάς και πάλι γίνεται βελόνι. V: Πρώτα η γριά, ύστερα το βασιλόπουλο, παραμονεύουν και την πιάνουν. Η αράπισσα και η κόρη της δένονται σε άγρια άλογα.

TEXT_PAGE_SHORT570
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/571.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

108. ΛΑ 707, 13, Νικόπολις, "Η μάνα και η παραμάνα". 7: α, α2, α3, α4, β2, β3, β6 (που τη στέλνει στο βουνό με τα ζώα). II'. α1, α2, α5 (στο βουνό με τα ζώα και με ένα ψωμάκι που πρέπει να φάει το μισό και το υπόλοιπο να το φέρει πίσω), β, β2, β11 (τον ψειρίζει). ΙΙΙ: α, α3, α4 (λέγοντας τον καλό λόγο), β, β1, β6 (γίνεται χρυσή), γ, δ, δ1 (κακά σημάδια). Συμφυρμός με το AT 480. IV'. α (το βασιλόπουλο αρραβωνιάζεται την προγονή), 85, ε, ε1, η3 (ο μυλωνάς), η4, η6 (με το νερό που λούζεται η προγονή). Συμφυρμός με AT 707 (βλ. και στον Κατάλογο AT 700-749, αρ. παρ. 228, σ. 123). V: α3 (το βασιλόπουλο)· η μητριά στη γέννα αλλάζει τα παιδιά με ζώα (φίδι, σκύλο, δράκο). Η καλή θεία φανερώνεται ύστερα από μεταμορφώσεις των παιδιών.

109. ΑΦ 1107, 40-43, Αργυρούπολη Χαλδέας, άτιτλο. Ι: α, α1 (συννυφάδες), α3, α4. ΙΙΙ: β (στη Γκιουλ-Μπαχάρ), β4, β5, δ, δ1, 86 (όταν γελάει, κέρατο). IV: α (το βασιλόπουλο), α3, β, β5, β7, γ, γ1 (θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η θεία), δ6, ε, ε1, η2, η4, η7, η9. V'. α, α2 (γελάει η ΓκιουλΜπαχάρ, πέφτουν τριαντάφυλλα), α4, α6.

110. ΑΦ 1194, 15-21, "Η κακέσσα θεία". 7: α1, α3, α4. ΙΙ: β, β2. ΙΙΙ: β, β4, β6 (όταν λούζεται, να πέφτουν λίρες κι ένα φυλαχτό να δέσει στο λαιμό της, που άμα το βγάλει θα τυφλωθεί), δ, δ1. IV'. α, α3, β, β5, γ, γ1 (θεία), γ6, γ7, γ10 (και παίρνει τις δύο πέτρες του φυλαχτού και τυφλώνεται), δ5 (η θεία), δ6 (στο δάσος), η3 (τρεις φτωχές κοπέλες), η4, η8, η9, η12. Η κακιά θεία μαθαίνει πως είναι εκεί κοντά, έρχεται και της παίρνει ξανά το φυλαχτό, η κοπέλα ξανατυφλώνεται και πεθαίνει. Τη βάζουν σε χρυσή κάσα στο βασιλικό κρεβάτι. Το φυλαχτό το φοράει ο βασιλιάς. Μια μέρα που ο βασιλιάς βρίσκεται δίπλα στην κάσα και κοιτάει τη νεκρή, του πέφτει το φυλαχτό κι η όμορφη ζωντανεύει. Ο βασιλιάς την αναγνωρίζει, α4, α6.

111. ΑΦ 1834, 3-5, "Τα δύο κορ'τσόπ'α". 7: α, α1 (αδερφές), ε3, ε4. ΙΙ: β, β2, β9. ΙΙΙ: α, α1, β, β1, β6 (προκοπή, κι όταν περπατά να φυτρώνουν λουλούδια), 8, 86 (να μαραζώσει και ποτέ να μην προκόψει). IV'. α (το βασιλόπουλο), α3, ε1 (η ίδια η μάνα, αντικαθιστά την όμορφη κόρη με την άσχημη). V'. α (το βασιλόπουλο), α1 (από έναν κόκορα που του μαρτυρά ότι η καλή κόρη είναι κρυμμένη πίσω από την πόρτα), α3.

112. Άκογλου, 387-389 (Νεοελλ. Γράμμ. Β', 10, 121), Κοτύωρα (Ordu), "H κακέσσα θεία". 7: α (μία κοπέλα), α3. ΙΙΙ: β (από τις Μοίρες), β4, β5 (μπριλάντια), β6 (όταν λούζεται το νερό, να γίνεται ασήμι, μάλαμα). IV'. γ1 (η θεία), γ7 (για μια γουλιά νερό), γ8 (την τυφλώνει), η (γέρος με τρεις κόρες), η4, η7, η9. V'. α, α2 (την τσακώνει την ώρα που μοιράζει μπριλάντια στους φύλακες του παλατιού και την αναγνωρίζει από τα τριαντάφυλλα που πέφτουν από το στόμα της).

113. Αρχ. Πόντου Η', 3, 191-195, Ιμέρα, "Ο Γιανίτς κ' η Μαρίτσα". Συμφυρμός με το AT 450.

TEXT_PAGE_SHORT571
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/572.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

114. Ποντ. Εστία, 15, 857-862, Οινόη, "Τση τρανταφυλλάς και τση μαθρακούς". Ι: α, α2, α3, α4, β2, β3, β6 (την κλείνει, μετά το θάνατο του πατέρα της, στο υπόγειο και της δίνει για φαγητό μόνο αλατισμένο ψωμί). ΙΙ: α8 (βλέποντας ξαφνικά ένα φως, οδηγείται σε μια βρύση), β, β6 (τρεις γέρους), β9. ΙΙΙ: α, α1 (παρόλη της τη δίψα), β, β1, β4, β5, β6 (όποιος τη χτυπήσει, να τον χτυπήσει το Γιουλντουρούμ, έτσι τις τρώει η μητριά), δ, δ1 (πιο άσχημη), δ4, δ6 (από τα δάκρυα της φίδια). IV'. δ5, δ7 (στο λάκκο), ε, ε1, ε3, ε4 (και φεύγει). V'. α, α2 (τη βγάζει ο ίδιος από το λάκκο), α3.

γ. Καππαδοκία

115. ΚΜΣ, 4546-4557, Φάρασα, άτιτλο. Αρχή όπως το AT 923. Ο γερός αφήνει τη μικρότερη του κόρη στο βουνό, όπου τη βρίσκει ένας δερβίσης και την παντρεύεται. ΙΙΙ: β (στη γέννα παρουσιάζεται η Παναγία και δίνει στο νεογέννητο χαρίσματα), β4 (ήλιος κι ανθισμένα λουλούδια), β5 (βροχή), β6 (δαχτυλίδι που με το γλύψιμο θα έχει φαγητά, όταν λούζεται θα πέφτουν λίρες). IV'. α (το βασιλόπουλο), α3 (στο ποτάμι), β6 (κακιά γριά), γ6 (την ταΐζει με αλατισμένη κουλούρα), γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η κακιά γριά), δ6 (σε μια τρύπα, πάνω στο βουνό), ε, ε1, ε10 (κλαίει η τυφλή, αλλά με το γέλιο της νύφης δε βγαίνει ήλιος να στεγνώσει τη γη), η (γέρος), η4, η7 (λίρες), η8 (λουλούδια), η9, η 10, η 12. V'. α, α2 (με την ευχή της φτιάχνει παλάτι θαυμαστό κι ο βασιλιάς την αναγνωρίζει μπαίνοντας μέσα), α3, α4, α5.

116. ΚΜΣ, 4642-4662, Φάρασα, άτιτλο. Ι: α, α3, α4. ΙΙΙ: β, β4, β5, β6 (όταν περπατάει, φυτρώνει χορτάρι), δ, δ1 (και μαύρη). IV'. α (το βασιλόπουλο), α3, β (ξεγελιέται στο γάμο από την κακιά γυναίκα και καθώς τη λούζει), δ7, ε, ε1, ε8, ε9, ε10 (βλέπει από το στόμα της να βγαίνουν φίδια αντί για τριαντάφυλλα), ε1 1 (την αλογοσέρνει), η (γριά), η4 (η όμορφη με τη συμβουλή ενός πουλιού βουτάει ένα φτερά.·Ι.!, στο νερό και χτυπώντας τα μάτια της, ξαναβλέπει), η6, η7, η8, η 12. V'. α, α2 (αγοράζοντας τα τριαντάφυλλα και τα μαργαριτάρια), α3.

ΚΥΠΡΟΣ

117. ΛΦ 343Β, 1-16, "Το παραμύθι των δύο αρφάων". Αρχή όπως το AT 750* και AT 750F*. ΙΙΙ: β, β1, β6 (στο κρεβάτι της, κάθε πρωί φούχτα από χρυσές λίρες), γ, δ, 86 (στο κρεβάτι της γαϊδουροκόνιδες). V'. α, α2 (από τον περιβολάρη), α4, α5.

118. ΛΦ 769,12-15, "Ο δράκος που ενυμφεύθη βασιλοπούλα". Ενωμένο με το AT 621 και AT 956B. Ελλιπές.

119. ΛΦ 1097, 25-26, Πέτρα Λευκωσίας, "Η κουτσιά". Ι: α1 (τρεις αδερφές).

TEXT_PAGE_SHORT572
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/573.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΙΙ: β (οι τρεις αδερφές στον ουρανό με τρία καλάθια), β1, β13 (τις ρωτά τι έχουν μέσα τα καλάθια και τις παρακαλεί να ξυπνήσουν με την παρακάτω σειρά: η πρώτη, όταν θα περνάει το μαύρο ποτάμι, η δεύτερη το κίτρινο και η τρίτη το κόκκινο). ΙΙΙ: α (η τρίτη αδερφή), α4 (του λέει πως έχει παξιμάδια κι αν θέλει να του δώσει), β (η τρίτη αδερφή να γίνει ολόχρυση), γ (οι δύο πρώτες), γ5 (του λένε ότι έχουν βατράχια), δ (οι δύο πρώτες), δ6 (η πρώτη ολόμαυρη, η δεύτερη κατακίτρινη). Γυρίζουν στη μάνα τους, που μαθαίνοντας την αλήθεια, δικαιώνει το γέρο.

120. ΛΦ 1287, 24-26, Λευκόνοικο Μεσσαριάς, "Η φτωχοκόρη". Ι', α, α1, α3, α4. ΙΙΙ: β, β4, β5. IV: α, α2, β, β5, β7, γ, γ1 (θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), γ9, δ5 (η θεία), δ6, ε, ε1, η (γέρος), η4, η8, η9, η11 (την κακιά θεία), η12. V'. α, α2 (τυχαία), α3, α4, α8 (με εξορία).

121. ΛΦ 1619, 27-33, Ριζοκάρπασο Καρπασίας, "Η Χρυσόμαλλου". Ι: α1 (αδερφές), α3, α4. ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κοριτσάκι της φτωχιάς από τους μάγους), β5, β6 (το πρόσωπο της να λάμπει σαν τον ήλιο, στην ομφαλόκοψη το ταίρι της, όταν είναι χαρούμενη, γίνεται μηλιά και τρέφει με τα μήλα της όλο το στρατό, όταν δεν είναι, τα μήλα μαραίνονται), δ (της πλούσιας αδερφής), δ6 (το ένα της χείλι να φθάνει στη γη, το άλλο στον ουρανό, μεγάλα δόντια, τη μαυρίλα του κόσμου). IV'. α, α3, β, β5, β7, γ, γ1 (θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), γ9, δ5, δ7 (στο λάκκο), ε1, ηΐ, η4 (βλέποντας το σκύλο να ρίχνει στο λάκκο φαΐ), η7, η9. V: α, α2 (την αναγνωρίζει από τη λάμψη της), α3, α5.

122. ΛΦ 1807, 7-14, 16, "Η φτωχή κόρη και το βασιλόπουλο". Η αρχή όπως στο AT 750* και AT 750F*. 7: α, α1 (αδερφές), α3, α4. ΙΙ: β, β2, β9, β13 (φιλοξενία). ΙΙΙ: α, α4 (φιλοξενία), β (η κόρη της καλής), β4 (και γαρύφαλα), β5 (όταν κλαίει, λίρες), γ, γ5 (αρνείται να τον φιλοξενήσει), δ, δ1 (μαύρη και πιο άσχημη). IV'. α (την αρραβωνιάζεται), α1 (που έχει ο αδερφός της), β, β5, β7, γ, γ1 (από τη θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), γ9, δ5 (η θεία), δ8 (την πετάει στη θάλασσα), ε, ε1, ε3, ε5 (η θεία), ε6, ζ, ζ3, ζ10 (το κύμα τη βγάζει σαν ξύλο), ηΐ (το βασιλιά), η4, η8, η9, ηΐ 1 (από τη θεία), η 12. V'. α, α2 (τον καλεί σε τραπέζι μαζί με τον αδερφό της), α3, α4, α6.

123. ΛΦ 1827, 13-16, "Η χρυσομαλλούσα". Ι: α, α1 (αδερφές), α3, α4. ΙΙΙ: β (από τις Μοίρες), β5, β6 (χρυσά μαλλιά, ομιλία σαν μέλι), δ, δ1. IV'. α, α3, β, β5, β7, γ, γ1 (καμιά θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η θεία), δ7 (λάκκο με νερό), η3 (ο δούλος του βασιλιά, ακολουθώντας το σκύλο), η4 (τη βγάζει από το λάκκο που είναι γεμάτος διαμάντια), η7, η9, η 12. V'. α, α2 (ζητώντας να δει το κορίτσι που τά'ιζε ο σκύλος του την αναγνωρίζει), α3, α4, α5.

124. ΛΦ 1866, 21-27, "Οι δκυό αρφάες, η αρχόντισσα τζαί η φτωχή". Αρχή

TEXT_PAGE_SHORT573
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/574.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

όπως στο AT 750F* και AT 750*. 7: α, α1, α3, α4. ΙΙ: β, β2, β11 (να τον

ξεψειρίσει). ΙΙΙ: α, α3 (επαινώντας τις ψείρες του), α4 (και ξυπνώντας τον όταν περνά το καθαρό ποτάμι), β, β1, β6 (να γεμίζει η ποδιά της λίρες), γ, γ4 (γαουρόψειρες και γαουροκόνιες), γ5 (ξεχνά να τον ξυπνήσει όταν περνά το θολό ποτάμι), δ, 86 (να γίνει μαύρη σαν καπνός). IV'. α, α2, β, β5, β7, γ, γ1 (θεία), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), δ5 (η θεία), δ7 (σ' ένα λάκκο), ε, ε1, ε8, ε10 (αντί για λίρες βρίσκει στάχτη στα ρούχα της γυναίκας του), η1, η4, η8 (τριαντάφυλλα και βιολέτες), η9, η11 (τη θεία της), η12. V'. α, α2 (ο περιβολάρης του πηγαίνει την όμορφη), α4, α6.

125. Κληρίδης Π, 12-13, Αγρός Πιτσιλιάς, άτιτλο. Παραλλαγμένο. 7: α3 (το νεογέννητο κορίτσι ενός φτωχού). ΙΙΙ: β (από τις Μοίρες), β4 (στα δώδεκα του χρόνια), β5, β6 (στα δεκαοχτώ της χρόνια να παντρευτεί βασιλόπουλο). IV'. α, α2, α5 (η μάνα της φτωχιάς πουλάει τα τριαντάφυλλα στη βασίλισσα). V'. Στο γάμο τρέχουν μαργαριτάρια από τα μάτια της νύφης.

126. Κληρίδης II, 10, 22-24, Κυθρέα, "Η φτωχή τζ'οι τρεις μοίρες". Γ. α1, α3 (φτωχιά), α4 (πλούσια). ΙΙΙ: β (το νεογέννητο κοριτσάκι της φτωχιάς από τις τρεις μοίρες), β5, β6 (το απόπλυμά της να γίνεται χρυσάφι, με το γέλιο της ν' ανθίζουν τα δέντρα), δ (η κόρη της πλούσιας), δ6 (τα αποπλύματα να γίνονται φίδια, όταν γελάει, ουρά γαϊδάρου να κρέμεται στα μούτρα της, όταν πάει ταξίδι να τη φάει ένα φίδι). IV: Η φτωχιά αδερφή πεθαίνει και το κοριτσάκι με τα χαρίσματα το μεγαλώνει η πλούσια θεία, γ, γ1 (θεία), γ6. Στο ταξίδι, το φίδι τρώει το άσχημο κορίτσι της πλούσιας.

127. Κληρίδης II, 24-27, Αγρός Πιτσιλιάς "Οι δκυό αρφάες". Ενωμένο με AT 750* και AT 750F*. 7: α1 (αδερφές), β (ανεψιά), β4 (κακιά θεία). IV: β, β5, β7, γ, γ1, γ10 (που την αφήνει πεινασμένη), δ5 (η θεία), δ7, ε, ε1, η (γέρος), η4. V: α, α2 (καλεί την όμορφη στο παλάτι), α3, α4, α6.

128. Κληρίδης Η, 26, 56-57, Λευκωσία, "Η βασιλοπούλα που γίνην τριανταφυλλιά". IV: γ, γ1 (από την κακιά θεία), γ6, γ8 (και τα δύο μάτια, την κόβει κομματάκια και τη ρίχνει στο κοφίνι. Δίνει το κρέας της να το μαγειρέψουν από τα κόκαλα φυτρώνει τριανταφυλλιά που λυγίζει και χαϊδεύει το βασιλόπουλο), δ5 (η θεία), 86 (σ' ένα περιβόλι), ηΐ, η6, η7, η 12 (πηγαίνοντας να πλυθεί στη βρύση, η βασιλοπούλα ξαναβρίσκει το φως της. Στα αποπλύματα γεμίζει χρυσάφια, με το γέλιο της ανθίζουν όλα τα λουλούδια). V: α (ο βασιλιάς απορεί για όλα αυτά και μαθαίνοντας την αλήθεια), α3 (παντρεύει τη βασιλοπούλα με το γιο του).

TEXT_PAGE_SHORT574
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/575.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΑΔΗΛΟΥ ΤΟΠΟΥ

129. Βύρων, 625-627, «Αι δύο εξαδέρφαι». Γ. α, α1 (εξαδέρφες), α3, α4. ΙΙΙ: β, β4, β6 (όταν χτενίζεται, διαμαντόπετρες, όταν πλένει τα πόδια της, χρυσά ψαράκια), δ6 (να πέφτουν καβαλίνες όταν γελά, όταν χτενίζεται γουρουνόψειρες, όταν πλένει, τα πόδια της, να βρωμάει). IV'. α, α5 (βλέποντας τα τριαντάφυλλα, τις διαμαντόπετρες, τα ψαράκια), ε, ε1 (η άσχημη παίρνει μόνη της τη θέση της).

TEXT_PAGE_SHORT575
    TEXT_SEARCH_FORM
    TEXT_SEARCH_IN_BOOK
    TEXT_SEARCH_RESULTS
      TEXT_BOOK_LIST
        34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

        Μουσταφάς δε θέλει, να δώσει, την κόρη του στο βασιλιά για να μη χάσει τα αγαθά της. Ο βασιλιάς στέλνει μια μάγισσα για να την καταφέρει, β, β6 (μάγισσα), γ, γ1 (μάγισσα), γ6, γ7, γ8 (και τα δύο μάτια), 85 (η μάγισσα), δ8 (την αφήνει στο βουνό), ε, ε1, ε2, ε9, η3 (ένας βοσκός), η4, η6, η7, η8 (χρυσά μήλα), η9, η 12. Η μάγισσα, αφού πούλησε τα μάτια, μετανιώνει και βάζει την κόρη της τη βασίλισσα να ζητήσει από το βασιλιά την καρδιά του αγιασμένου ελαφιού. Μόλις σκοτώνεται το ελάφι, πεθαίνει και η όμορφη. Ο βοσκός την κλείνει σε κασέλα (βλ. και AT 709). Με το φιλί που δίνει ο βασιλιάς στη νεκρή γεννιέται παιδάκι και ο βασιλιάς το παίρνει στο παλάτι. Το παιδί ζητά το φυλαχτό της βασίλισσας και ακουμπώντας το στην πεθαμένη μάνα του, την ανασταίνει. V'. α, α2 (από τη διήγηση της όμορφης), α3, α4, α6.

        34. ΣΛ Ι, 199-207, Ιεράπετρα, "Οι δύο αδερφάδες κι ο Χριστός". Αρχή όπως του AT 750F . Ι: α1 (αδερφές), α3, α4, β2, β4 (από την πλούσια αδερφή), β6 (που βρίσκει τρόπο για να μείνουν νηστικά τα παιδιά της φτωχιάς). ΙΙ: β (η κόρη της φτωχιάς), β2, β11. ΙΙΙ: α, α3, α4 (και τον επαινεί), β, β1, β4 (διαμάντια), β5, β6 (τη βουτά στο μαλαματένιο νερό και γίνεται χρυσή), γ, δ, δ6 (βουτώντας τη στο μαύρο νερό γίνεται μαύρη και βρωμερή). Η κακιά θεία καλεί τη φτωχή ανεψιά στο σπίτι της, την κάνει να διψάσει με αλμυρή πίτα και την κλειδώνει σ' ένα δωμάτιο. Εκεί που έκλαιγε, ανοίγει ο τοίχος και βλέπει πηγάδι με χρυσό κουβά και αλυσίδα. ΙΙ: α8 (να πιει νερό), β, β8 (μηλιά, ροδιά και χουρμαδιά), β9. ΙΙΙ: α, α1, β, β1, β6 (μάγουλα σαν μήλα, να μυρίζει ρόδα και οι πλεξίδες της μακριές σαν τη χουρμαδιά), γ, γ1, δ, δ6 (στα μάγουλά της, λεμόνια κρεατένια). IV'. α, η κακιά θεία ζητάει χρυσή κασέλα, βάζει μέσα την άσχημη κόρη και κρατά την όμορφη ανεψιά στο αμπέλι. V'. α, α2 (από τους συνοδούς της κασέλας που ακούν το τραγούδι της όμορφης), α3, α8 (κάνει δούλα την κακιά).

        35. Ζ. Αγ. Β', 6, 58, Ρογδιά Μαλεβιζίου, άτιτλο. Το κοριτσάκι ακούει τη γειτόνισσα και σκοτώνει τη μάνα του. Ι: α, α2, α3, α4. ΙΙ: β, β1, β2, β11. ΙΙΙ: α, α3, β, β1, β6 (να πέφτουν ρόδα και μαργαριτάρια από πάνω της, όταν πιάνει χώμα, να γίνεται μάλαμα). IV'. β, β4, β7, γ7, γ8 (μάτια), δ5, δ8 (τη ρίχνει στο γιαλό), ε, ε1, η (γέρος), η4, η12. V'. α, α4, α6.

        36. Παρνασσός 9, 223, "Το 'λαφάκι". Η αρχή όπως AT 450.

        37. Παρνασσός 9, 235, "Τ' Αθοπουτάκι". Η αρχή όπως AT 510A (Η Σταχτοπούτα).

        38. Φραγκάκι, 30-35, "Της Λεμονιάς η θυγατέρα". Συμφυρμός με το AT 408 (επεισόδιο του δέντρου και της αράπισσας).

        1 Βλ. παρακάτω στις Σημειώσεις AT 403Α και AT 403B την υποσημ. 1.