Συγγραφέας:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Τίτλος:Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:34
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1999
 
Σελίδες:975
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Ελληνικά παραμύθια-Κατάλογος
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί τον τρίτο τόμο του Καταλόγου των Ελληνικών Παραμυθιών του Γ. Α. Μέγα. Υπενθυμίζουμε ότι από το Αρχείο του Γεωργίου Α. Μέγα έχουν ήδη δημοσιευτεί δύο τόμοι. Ο πρώτος, που είναι και ο μόνος που πρόλαβε να δημοσιεύσει ο ίδιος ο συντάκτης του καταλόγου, περιέχει τους Μύθους Ζώων (AT 1-299) . Ο δεύτερος (δημοσίευμα του ΙΑΕΝ αρ. 23), που αποτελεί στην ουσία μία πρόταση επεξεργασίας του καταλόγου του Μέγα, περιλαμβάνει τους παραμυθιακούς τύπους AT 700-749 που αντιπροσωπεύουν το τελευταίο μέρος των Μαγικών Παραμυθιών. Ο παρών τρίτος τόμος περιέχει, πάντα σε αναφορά με τη διεθνή κατάταξη των Aarne-Thompson , τις ελληνικές παραλλαγές των παραμυθιακών τύπων AT 300-499, τύπων που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος από αυτά που ονομάζουμε Μαγικά Παραμύθια (AT 300-749).
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 24.63 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 879-898 από: 982
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/879.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 461

Σελ. 879
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/880.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 880
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/881.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 461

Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται

AT: Three Hairs from the Devil's Beard

Delarue-Tenèze: Les trois poils du diable

Grimm No 29: Der Teufel mit den drei goldenen Haaren

Grimm No 165: Der Vogel Greif

Το αραπόπουλο

Μια φορά ήτανε ένας βασιλέας και δεν έκανε παιδιά. Κάποτε εγκυώθηκε η γυναίκα του και έκανε κορίτσι. Στο σπίτι ο βασιλέας είχε ένα αραπόπουλο από μικρό. Όταν, στις τρεις ημέρες, πήγαν οι μοίρες να μοιράνουνε το μωρό, είπαν ότι όταν θα μεγαλώσει θα πάρει για άντρα της το αραπόπουλο. Ο βασιλέας όταν το άκουσε στενοχωρήθηκε και είπε: "Αδύνατο, αυτό δε θα γίνει, όταν το αραπόπουλο θα μεγαλώσει, εγώ θα το διώξω".

Εμεγάλωσε το παιδί, έγινε δεκαεφτά-δεκαοκτώ χρόνων. Το κορίτσι ήτανε δεκαπέντε. Τότε ο βασιλέας του λέει: "Πήγαινε να βρεις και συ την τύχη σου". Χαιρέτησε το αραπόπουλο και έφυγε. Στο δρόμο που πήγαινε κουρασμένο συνάντησε μια σπηλιά. Μέσα ήτανε ένας καλόγερος και έβραζε φακές. Όταν είδε το παιδί, του λέει: "Καλώς το, αλλά δεν έχω τίποτα να σου προσφέρω να ξεκουραστείς". Τον αρώτησε δε που πηγαίνει. Αυτό του λέει: "Πάω να συναντήσω τον Χριστό". Και του λέει : "Πες και για μένα ως πότε να καθίσω στην έρημο που ασκητεύω τόσα χρόνια". Τότε το παιδί ανεχώρησε. Καθώς προχωρούσε, βλέπει μακρά του ένα περιβόλι και μέσα έναν πύργο. Εκεί κατοικούσε μια κυρία πολύ πλούσια. Πήγε το παιδί, χτύπησε την πόρτα. Βγήκε η υπηρεσία και του λέει: "Τι ζητάτε;" Τότε το αραπάκι της λέει: "Να μείνω την νύχτα γιατί δεν ξέρω που να πάω". Τότε η υπηρεσία πήγε και το είπε της κυρίας της. Αυτή όταν το άκουσε, διέταξε να ανεβεί απάνω. Τότε τον ρώτησε που πηγαίνει. Της λέει: "Πηγαίνω να βρω τον Χριστό". Τότε αυτή του λέει: "Πες του και για μένα να μη μου δίνει άλλα πλούτη". Του έβαλε έφαγε, τον έλουσαν και τον έντυσαν. Το πρωί έφυγε.

Καθώς προχωρούσε, βλέπει πέρα στην αμμουδιά έναν άντρα. Προχώρησε, τον πλησίασε, τον χαιρέτησε και ο κύριος του λέει: "Πού πηγαίνεις παιδί μου;" Τότε το αραπόπουλο του λέει: "Πηγαίνω να βρω το Χριστό". "Μα εγώ είμαι ο Χριστός". Αμέσως άνοιξε μια γουβίτσα, πήρε τη λάσπη, τον ράντισε και τον έκανε

Σελ. 881
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/882.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

λευκό-λευκό και ωραίο σαν άγγελο. Του άφησε όμως μια μαύρη ταινία στο σώμα του που έγραφε: "Τα γραμμένα δε γίνονται άγραφα". Τότε το παιδί του λέει: "Πέρασα από έναν καλόγηρον και μου είπε ότι ως ποτέ θα τιμωρείται στην έρημο;" Τότε ο Χριστός του λέει: "Τόσα χρόνια όσες φακές είχε και δεν σου έδωσε". Του είπε και για την κυρία. "Αυτής", είπε ο Χριστός, "θα της δίνω δεκαπλάσια απ' όσα δίνει". Τότε το αραπόπουλο χαρούμενο ανεχώρησε. Πήγε στην κυρία, το είπε, πήγε και στον καλόγερο και μετά στην πατρίδα του. Πλούσιο όπως ήτανε, πήγε στο πιο όμορφο ξενοδοχείο και κάθησε. Όπως καθότανε μια μέρα, κάτω στο κέντρο καθότανε σ' ένα τραπέζι ο βασιλέας με την κόρη του. Όταν αυτή είδε το αραπόπουλο το αγάπησε πολύ. Την άλλη μέρα ξαναπήγε με το βασιλέα εκεί. Τότε ο βασιλέας του έστειλε ένα γλυκό. Αυτός το εδέχτηκε. Ύστερα τον κάλεσε στο τραπέζι του. Κάθησαν αρκετή ώρα μαζί και ο βασιλέας του λέει: "Αύριο να 'ρθεις σπίτι μου να φάμε ένα γεύμα". Έτσι και έγινε. Την κόρη του βασιλέα την είχανε ζητήσει πολλοί πρίγκιπες και βασιλόπουλα. Αλλά αυτή ήθελε το αραπόπουλο. Τότε ο βασιλέας του πρότεινε να γίνει γαμπρός του και αυτός δέχτηκε. Και μετά τη στέψη, όλοι οι συμπεθέροι έλεγε ο καθένας το δικό του. Ο βασιλέας είπε: "Τα γραμμένα να που' δε γίνονται άγραφα. Για κοιτάξτε η κόρη μου τι άγγελο πήρε. Όχι, θα έπαιρνε τον αράπη όπως είπαν οι μοίρες". Τότε ο γαμπρός γδύθηκε και έδειξε το σώμα του. "Να, διαβάστε: τα γραμμένα δε γίνονται άγραφα" και είπε όλη του την ιστορία. Και ζήσαν αυτοί καλά και μεις καλύτερα.

ΛΦ 1129. Παραλλαγή που συλλέχτηκε από την Νόση Παναγιώτα, το 1960, στον Πόρο Τροιζηνίας.

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Εισαγωγή

α.' Ο ήρωας είναι ένα αραπάκι" α1: ο ήρωας είναι κάποιος άλλος" α2: για τον οποίον προέβλεψαν οι Μοίρες· α3: άλλος" α4: ότι όταν μεγαλώσει θα παντρευτεί την κόρη του βασιλιά" α5: θα παντρευτεί την κόρη ενός πλούσιου" α6: που τον έχει υιοθετήσει" α7: του οποίου είναι υπηρέτης" α8." άλλο.

β: Ο ήρωας φεύγει" β1: σταλμένος από τον πατέρα της κόρης" β2: σταλμένος από άλλον β3: με δικιά του πρωτοβουλία· β4: να βρει τον Ήλιο" β5: τον Χριστό"

Σελ. 882
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/883.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β6: τον θεό" β7: την τύχη του' β8: κάποιον άλλον β9: να ρωτήσει αν ό,τι γράφει δεν ξεγραφεί' β10: ποιον θα παντρευτεί η κόρη· β11: άλλο.

ΙΙ. Οι ερωτήσεις

α: Ο ήρωας συναντά στο δρόμο του διάφορους που του παραγγέλουν να ρωτήσει για λογαριασμό τους" α1: τι να κάνει ο παράλυτος για να μην είναι πια σ' αυτήν την κατάσταση' α2." ως πότε ο καλόγερος θα ασκητεύει' α3." ως πότε θα έχει πλούτη η πλούσια γυναίκα' α4 γιατί δεν έχει πλούτη η τσιγκούνα γυναίκα' α5: τι πρέπει να κάνει ο τυφλός για να βρει το φως του' α6: ως πότε ο(οι) άνθρωπος(οι) θα είναι βυθισμένος(οι) στη λάσπη· "7: άλλο.

ΙΙΙ. Η επιτυχία

α: Ο ήρωας βρίσκει τελικά αυτόν που αναζητά' α1: κάποιον άλλον α2: που τον διαβεβαιώνει ότι τα γραμμένα δεν ξεγράφονται' α3: που του λέει ότι θα παντρευτεί την κόρη· α4: που του δίνει τις απαντήσεις στα ερωτήματα που του είχαν υποβάλει' α5: άλλο.

β: Έχοντας εκπληρώσει την αποστολή του, ο ήρωας μεταφέρει τις απαντήσεις σε όσους συνάντησε στον πηγαιμό' β1: ο παράλυτος πρέπει να νιφτεί' β2: ο ασκητής που ήταν αφιλόξενος, θα συνεχίσει να ασκητεύει' β3: όσα χρήματα θα δίνει η γενναιόδωρη γυναίκα τόσο περισσότερα θα έχει' β4: η τσιγκούνα γυναίκα που δε δίνει χρήματα, δεν θα έχει' β5: ο τυφλός θα βρει το φως του, αν πλύνει τα μάτια του σε μια πηγή· β6: ο(οι) βυθισμένος(οι) στο βούρκο βλαστημά(ούν) και βουλιάζει(ουν)· β7: άλλο.

IV. Το αίσιο τέλος

α: Ο ήρωας γίνεται άσπρος' α1: καθώς πλένει τον τυφλό' α2: πλένει τον παράλυτο' α3: πλένει εκείνους που ήταν χωμένοι μέσα στη λάσπη' α4: άλλο' α5: είναι πλούσιος' α6: η πλούσια γυναίκα του έδωσε χρήματα' α7: άλλο.

β: Επιστρέφει στον τόπο του' β1: δεν τον αναγνωρίζουν β2: ανοίγει ένα μαγαζί' β3: άλλο' β4: τον ερωτεύεται η κόρη· β5: άλλο.

γ: Παντρεύεται την κόρη' γ1: αποκαλύπτεται η ταυτότητα του' γ2: επιβεβαιώνεται ότι τα γραμμένα δε γίνονται άγραφα' γ3: άλλο.

Σελ. 883
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/884.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΛΑ 3176, 53-56, Ανατολικό Ξεροβούνι Δωδώνης, "Όσα γράφ' δεν τα ξεγράφ'". Ι: α, α2, α4, α7, β, β1, β5, β9. ΙΙ: α, α5. ΙΙΙ: α, α2, α4, α5 (του λέει πως θα ασπρίσει). IV'. α, β, β1, β4γ, γ1.

2. ΛΦ 16, "Τα άσπρα μαύρα γίνονται, τα γραπτά δεν ξεγράφονται". 7: α, α4, β, β1, β5. ΙΙ: α, α4 (με το πλύσιμο), β2, β5 (σαν άγνωστος έμπορας προκαλεί το ενδιαφέρον του θετού πατέρα του), γ1, γ.

3. ΛΦ 22, 7-10, Λεπιανά Άρτας, "Τα άσπρα μαύρα γίνονται, τα γραπτά δεν ξεγράφονται". 7: α, α (ένας πονόψυχος άνθρωπος), β, β1, β5 (του δίνει ένα γράμμα να του το παραδώσει). ΙΙΙ: α, α2 (γράφει σ' ένα γράμμα για τον πατέρα του παιδιού "τα μαύρα άσπρα γίνονται, τα γραπτά δεν ξεγράφονται"). IV'. α, α5 α7 (πηγαίνει σ' ένα χάνι όπου τον περνούν για άλλον και του δίνουν τα πράγματα που είχε αφήσει ο άλλος), β, β1, β2, β5 (οι θετοί γονείς του το καλούν σε τραπέζι), γ1 (δείχνει το γράμμα), γ2, γ.

4. ΛΦ 240, 5-7, Περάνθη Άρτας, "Του ήλιου το παλάτι" (βλ. Λαογρ. ΙΕ', 13, σημ. 4). 7: α, α3 (μια μάγισσα), α4, α7, β, β1, β 10. ΙΙ: α, α1, α3, α4 (ο καθένας από τους τρεις του δείχνει όσο δρόμο ήξερε). ΙΙΙ: α, α3, α4, β, β5, β3, β1. IV: α5, α6, α, α2, β, γ.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

5. ΛΑ 1247, (ΣΜ 77), 23-25, Ελευθερούπολη Παγγαίου, άτιτλο. 7: α, α8 (που ήθελε τη βασιλοπούλα) β, β1, β6, β9. ΙΙΙ: β, β7 (η γυναίκα που είναι χωμένη στη λάσπη δε λέει τη σωστή φράση για να βγει και χώνεται πιο βαθιά, εκείνη που μοίραζε το φαγητό θα γίνει πιο πλούσια). IV'. α5, α6, γ, γ2 (λείπει το επεισόδιο του πως έγινε άσπρος).

6. ΛΦ 1501, 1-5, Ζάρκο Λαρίσης, "Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται". 7: α, α2, α5, α6, β, β2 (από τους γονείς της κόρης), β5. ΙΙ: α, α5, α3. ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β5, β3. IV'. α, α1 (μπήκε στο ποτάμι που πλύθηκε ο τυφλός, ξέχασε όμως να βγάλει το κιμέρι με τις λίρες από τη μέση του κι εκεί έμεινε μαύρος), β, β1, β5 (οι γονείς της κόρης τον θέλουν για γαμπρό τους κι εκείνος δέχεται), γ1 (δείχνει το σημάδι εκεί που είχε δεμένο το ζωνάρι του), γ2, γ.

Ι. Χατζηγάκης, 120-121, "Η Μοίρα, ό,τι γράφει δεν ξεγράφει". Γ. α, α2, α4, α7, β1 1 (ο βασιλιάς βάζει να τον σκοτώσουν αλλά τον λυπούνται και φέρνουν τα μάτια ενός σκύλου). ΙΙΙ: α1 (μια γυναίκα). IV'. α, α4 (ακολουθώντας τις συμβουλές της γυναίκας), α5, γ, γ1, γ2.

Σελ. 884
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/885.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

8. Σπανδωνίδης, 88-89, Μελένικον, "Τα γραμμένα άγραφα δε γίνονται". Γ. α, α2, "4, α.1, β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α5, α3, α6 (διάβολοι). ΙΙΙ: α, α4, β, β6, β7

(ο πλούσιος μοιράζει τα λεφτά του), β5. IV'. α, α5, α7 (του δίνει τα χρήματα ο πλούσιος), β, β2, β4, γ.

ΘΡΑΚΗ

9. Πασχαλίδου, 63-66, Κωνσταντινούπολη (σημ. Τουρκία), "Ό,τι γράφει δεν ξεγράφει". Ι: α, α3 (η τσιγγάνα), α4, β, β1, β8 (να βρει το αθάνατο λουλούδι στο δύσκολο βουνό). ΙΙΙ: α. IV'. α, α4 (πίνοντας νερό από το ποτάμι), α5, α7 (πιάνοντας στα χέρι του άμμο βλέπει πως είναι χρυσάφι), β, β1, β5 (χτίζει παλάτι καλύτερο από του βασιλιά), γ, γ1 (αναγνώριση από το λουλούδι), γ2.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

10. ΛΦ 1823, 9-12, Σιάτιστα Ανασελίτσας-Βο'ίου, άτιτλο. Ι: α, α2, α4, α7, β11 (ο βασιλιάς βάζει τους στρατιώτες του να τον σκοτώσουν αλλά αυτοί τον λυπούνται και τον αφήνουν στο δάσος). IV'. α5, α7 (γίνεται ο πλουσιότερος καραβοκύρης), α, α4 (πέφτοντας στη θάλασσα σε μια τρικυμία), β, β1, γ, γ1, γ2.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Νησιά Ανατολικού Αιγαίου

11. ΑΑ 1288, (ΣΜ 118), 53-54, Μεσαγρός Λέσβου, άτιτλο. Ι: α, α8 (θα παντρευτεί την κόρη του σοφού), β, β1, β5 (να δώσει γράμμα στο οποίο ρωτά αν "τα μαύρα άσπρα γίνονται"), II'. α, α7 (η ροδιά γιατί δεν κάνει ρόδια, το χωράφι που αν και σπαρμένο βγάζει αγκάθια, το ποτάμι, γιατί δεν τρέχει). III: α, α4, α5 (ο Χριστός τον βάζει και κολυμπά στο ποτάμι και γίνεται άσπρος), β, β7 (για να τρέξει το ποτάμι πρέπει να πνίξει κάποιον - να το πει αφού περάσει απέναντι). IV'. α5, α7 (βρίσκει φλουριά κάτω από τη ροδιά, από το αγκαθωτό χωράφι), β, β1, γ, γ1.

12. ΛΑ 2456, 277-279, Βολισσός Χίου, άτιτλο. Ι: α, β, β1, β6 (να του δώσει γράμμα). ΙΙ: α, α5 (δύο γριές, μια στραβή και μια κουτσή), α7 (ως πότε θα γλεντούν τα εφτά αδέρφια). ΙΙΙ: α (βρίσκει τον θεό σαν μυλωνά), α4, β, β5, β7 (η κουτσή γριά θα μείνει έτσι, γιατί βλαστημάει και τα εφτά αδέρφια θα γλεντούν ώσπου να πεθάνουν). IV'. α, α4 (πλένεται στο ποτάμι), β, β1, β5 (γίνεται τραγουδιστής και προκαλεί την προσοχή του βασιλιά), γ, γ1, γ3 (ο βασιλιάς τον κάνει παιδί του).

Σελ. 885
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/886.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

13. ΛΦ 1463, 1-3, Σάμος, άτιτλο. Ι: α, α8 (με τον οποίο ο βασιλιάς συμφώνησε να τον κάνει γαμπρό του), β, β1 β6, β9. ΙΙ: α, α5, α6 (γυναίκα μέσα σε ασβέστη). ΙΙΙ: α, α2, α5 (ο θεός του δένει μαλαματένια ζώνη και τον κάνει άσπρο), α4, β, β5, β7 (η γυναίκα αρνείται να τον δοξάσει και πνίγεται). IV'. β, β1, β2, γ, γ1.

14. ΛΦ 1567, 8-11, Ικαρία, "Το αραπάκι". Ι: α, α3 (το μαντείο), α4, α6, β, β6, β9. ΙΙ: α, α7 (ο μυλωνάς ρωτά γιατί κάθεται ο μύλος στο λαιμό του, ο κηπουρός που έκλεισε το περιβόλι του ρωτά γιατί δεν έχει πια καρπούς, ο μελισσουργός που έφραξε με σύρμα τα μελίσσια του ρωτά γιατί αυτά ψοφούνε, ο βασιλιάς που είναι άρρωστος ρωτά πως θα βρει γιατρειά και η χήρα βασίλισσα πως θα παντρέψει τις κόρες της). ΙΙΙ: α (ο θεός εμφανίζεται ως φλεγόμενη βάτος), α2, α4 (ένας άγγελος του λέει τι να πει), β, β7 (ο μυλωνάς θα γίνει καλά αν παίρνει μόνο τον κόπο του, ο βασιλιάς αν κάνει δίκαιες κρίσεις, ο περιβολάρης αν ανοίξει το περιβόλι του θα 'χει πάλι καρπούς, ο μελισσουργός αν αφήσει ελεύθερες τις μέλισσες δε θα του ψοφούν και οι κόρες της βασίλισσας θα παντρευτούν, αν πηγαίνουν στην εκκλησία). IV'. α, α4 (μπαίνει στη λίμνη όπως του λέει ο άγγελος, που του δένει ένα μαντίλι στο χέρι κι εκείνο το μέρος μένει μαύρο), α5, α7 (βγαίνοντας από τη λίμνη του παρουσιάζονται καμήλες φορτωμένες χρυσάφι), β, β1, β3 (χτίζει ένα παλάτι ωραιότερο από του βασιλιά), β5 (αν και έχουν αρραβωνιάσει τη βασιλοπούλα θέλουν να την παντρέψουν με τον ήρωα), γ1 (δείχνει μαύρο σημάδι όπου είχε δεμένο το μαντίλι του), γ2.

β. Δωδεκάνησα

15. ΛΦ 437, 32-38, Κάλυμνος, άτιτλο. Ι: Μια βασίλισσα και μια αραπίνα συμφωνούν, αν κάνουν ποτέ παιδιά, να συμπεθεριάσουν, α, α2, α4, α8 (η βασίλισσα πεθαίνει και η αραπίνα μεγαλώνει τη βασιλοπούλα), β, β1, β5, β9. ΙΙ: α, α3 (ξενοδόχος αντί για γυναίκα), α7 (μια γυναίκα που θέλει να μάθει γιατί οι κόρες της μένουν ανύπαντρες και ένα γέρο που θέλει ένα γαϊδουράκι για να κουβαλά τα ξύλα). ΙΙΙ: α (με τη μορφή καλόγερου), α2, α4, β, β7 (ο γέρος δε δέχεται τον όρο του Χριστού να στείλει γαϊδουράκι και σ' εκείνον και στο γείτονα κι έτσι μένει χωρίς ζώο, στη γυναίκα λέει να δοξάζει τον θεό, να πηγαίνει στην εκκλησία, να μην κατακρίνει τους άλλους και σ' ένα χρόνο θα έχει παντρέψει τις κόρες της), β4 (ξενοδόχος αντί για γυναίκα). IV'. α, α4 (πλένεται στη βρύση που του υπέδειξε ο Χριστός, αλλά αφήνει το ένα του πόδι μαύρο), α5, α7 (βρίσκει θησαυρό δίπλα στη βρύση, όπως του είπε ο Χριστός), β, β1, β2 (πουλάει χρυσαφικά), β4, γ1, γ.

16. ΛΦ 438, 32-38, Λέρος, άτιτλο. Ι: α, α2, α4, β, β1, β5, β9. ΙΙ: α, α3 (ξενοδόχος αντί για γυναίκα), α7 (μια γυναίκα που θέλει να μάθει γιατί οι κόρες της μένουν ανύπαντρες και ένα γέρο που θέλει ένα γαϊδουράκι για να κουβαλά

Σελ. 886
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/887.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τα ξύλα). ΙΙΙ: α (με τη μορφή καλόγερου), α2, α4, β, β7 (ο Χριστός βάζει όρο να στείλει γαϊδουράκι και σ' εκείνον και στο γείτονα, στη γυναίκα λέει να μη ζηλεύει αυτές που παντρεύονται), β4 (ξενοδόχος αντί για γυναίκα). IV'. α, α4 (πλένεται στη βρύση που του υπέδειξε ο Χριστός), α5, α7 (βρίσκει χρυσάφι στη ρίζα του πλάτανου, όπως του είπε ο Χριστός), β, β1, β2, β5 (ο βασιλιάς τον ζητά για γαμπρό), γ1, γ.

17. ΛΦ 1387, 11-13, Κάλυμνος, "Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται". Ι: α, α3 (ο θεός), α4, β, β1, β6. II'. α, α7 (ως πότε θα φτυαρίζει χρυσάφι, πως οι χλωμές κοπέλες θα ξαναβρούν το χρώμα τους), α6. ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β6, β7 (οι κοπέλες να μην κοιτάζουν στην ανατολή όταν ρίχνουν το νερό τους, όσο δίνει στους φτωχούς θα έχει χρήματα ο πλούσιος). IV'. α, α4 (το αραπόπουλο βρίσκει την Παναγία που βουτάει στο ποτάμι και γίνεται άσπρος), α5, α6 (ο πλούσιος του δίνει ένα τσουβάλι φλουριά), β, β5 (είναι πλούσιος έμπορας), γ, γ1 (αναγνώριση από το μαύρο σημάδι της ζώνης).

18. ΛΦ 1857, 13-15, Ρόδος, "Το παιδί που βρήκανε". Ι: α, α3 (βλέπει ο βασιλιάς στον ύπνο του), α4, α6, β, β1, β5. ΙΙ: α, α6 (μια γυναίκα σε μια στέρνα), α7 (βρίσκει έναν άνθρωπο κοντά στη βρύση και μια κοπέλα σ' ένα παλάτι). ΙΙΙ: α, α2 (ο Χριστός το γράφει με χρυσό μελάνι), α4, β, β3, β7 (ο άνθρωπος κοντά στη βρύση θα σκοτώσει ακόμα έναν και τότε τελειώνουν οι αμαρτίες του, το αραπάκι λούζεται στη βρύση και γίνεται άσπρο και η γυναίκα που βλαστημά βυθίζεται στο βούρκο). IV'. α5, α6, β, β1, β2, γ1 (δείχνει το χαρτί που του έδωσε ο Χριστός), γ2, γ.

19. Dawkins 45 Stories, 27, 281-287, Κέφαλος Κω, "Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται". Ι: α (ο γιος του βεζίρη), α8 (ο βασιλιάς και ο βεζίρης έταξαν στο θεό, αν τους έδινε παιδιά, να συμπεθεριάσουν), β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α5, α7 (ως πότε ο άνθρωπος θα θαλασσοπνίγεται, πως ο πλούσιος κλέφτης των βουνών θα μπορέσει να ζήσει αγαπημένος με τους ανθρώπους). ΙΙΙ: α, α2, α4, β7 (ο κλέφτης των βουνών πρέπει να μοιράσει τα πλούτη του, ο θαλασσοπνιγμένος δε σώζεται γιατί συνεχίζει να βλαστημά), β5 (αλείφει τα μάτια του με πηλό). IV'. α, α1 (βάζοντας στα χέρια του πηλό), α5, α7 (του έδωσε χρήματα ο κλέφτης των βουνών και γίνεται πλούσιος έμπορας), β, β1, β5 (ο βασιλιάς τον θέλει για γαμπρό του), γ1 (οι γονείς του τον αναγνωρίζουν από τη φωνή), γ2.

γ. Εύβοια-Σποράδες

20. Ρήγας, 27, 90-93, Σκιάθος, "Τα γραμμένα δεν είναι άγραφα". Γ. α, α8 (αγαπιέται με τη βασιλιπούλα), β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α7 (γιατί δεν παντρεύονται οι πλούσιες κοπέλες, ο άνθρωπος στη λίμνη όλο έβγαινε κι έπεφτε). ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β7 (για τον άνθρωπο στη λίμνη, τέλειωσαν οι αμαρτίες του και

Σελ. 887
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/888.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

δε θα ξαναβγεί, για τις κοπέλες να κάνουν καλά). ΙΙ: α, α4 (πλένεται με το νερό της βρύσης), β, γ1 (αναγνώριση από το μαύρο γόνατο), α5, α6, γ.

δ. Κρήτη

21. ΛΦ 341, Βιάννος, άτιτλο. Ι: α1 (ένας υπηρέτης του βασιλιά), α3 (μια τσιγγάνα), α4, β, β1, β6. ΙΙ: α, α5, α7 (ένας άνθρωπος θέλει να μάθει γιατί δεν καρποφορεί το αμπέλι του), α3 (η ξενοδόχος). ΙΙΙ: α, α2, α4, α5 (δίνει στο παιδί δύο μπουκάλια με υγρό: το ένα για να αλείψει τα μάτια του ο τυφλός και το άλλο για να μπορεί κανείς ν' αλλάζει τη μορφή του), β, β3, β7 (το αμπέλι θα καρποφορεί, αν μείνει ξέφραγο). IV'. α4 (αλλάζει τη μορφή του, χάρη στο νερό), α5, α6, β, β1, β2, β4, β5 (αρραβωνιάζεται την κόρη), γ1, γ2.

22. ΛΦ 461, 1-3, άτιτλο. Ι: α1, α3 (μια γύφτισσα), α4, α7, β, β1, β6, β9. ΙΙ: α,

α5, α7 (γιατί δεν καρποφορεί το αμπέλι του αμπελά, ως πότε θα δίνει χρήματα στον ξενοδόχο). ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β5 (του δίνει ένα μπουκάλι με υγρό), β7 (ο αμπελάς δεν πρέπει να εμποδίζει τον κόσμο να κόβει σταφύλια, ο ξενοδόχος όσο δίνει θα παίρνει). IV'. α5, α6 (από τα λεφτά που του έδωσαν οι άνθρωποι αυτοί), β, β5 (η βασιλοπούλα, που τον αναγνωρίζει, αρρωσταίνει από τον καημό γιατί τον θέλει για άντρα της), γ.

23. ΛΦ 1536, 13-17, Γέργερη Ηρακλείου, "Το σκλαβάκι". Ι: α, α3 (μια μάγισσα), α5, α6, α7, β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α6, α5. ΙΙΙ: α, α2, α4, α5 (δίνει στο σκλαβάκι ένα μπουκάλι αθάνατο νερό για να πλυθεί ο τυφλός), β, β5, β6. IV'. β, β5 (παρουσιάζεται στον βασιλιά και του λέει πως "ό,τι γράφει, δεν ξεγράφει" κι εκείνος του δίνει λεφτά και τον στέλνει σε τόπο μακρινό), α, α4 (πλένεται με το αθάνατο νερό), α5, α7 (δουλεύοντας), β (για δεύτερη φορά), β1, β5 (θαμπωμένος από τα πλούτη του ο βασιλιάς του προτείνει να γίνει γαμπρός του και το σκλαβάκι δέχεται), γ (δε δίνει σημασία στη γυναίκα του και εκείνη κάνει παράπονα στον πατέρα της), γ1, γ2.

24. Αμαριώτου, 92-95, Μεραμβέλλου, "Ο Αράπης κι ο Αφέντης θεός" (πβλ. Kretschner NM, αρ. 27). 7: α, α3 (το μαντείο), α4, α7, β, β1, β10. ΙΙ: α, α3, α5, α6. ΙΙΙ: α, α3, α4, β, β5, β6, β3. IV: α, α4 (πλένεται), γ, γ1 (αναγνωρίζεται από το σφράγισμα που του είχε κάνει ο βασιλιάς όταν το αγόρασε σκλαβάκι).

25. Kretschner NM, αρ. 27, Ρέθυμνο, "Οδοιπορία προς τον θεό διά την ερώτησην, αν τα γραμμένα στον ουρανό ξεγράφονται στη γη" (βλ. Λαογρ. ΙΕ', 13, σημ. 4). Ι: α, α3 (βλέπει ο βασιλιάς στον ύπνο του), α4, β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α7 (πώς θα μπορέσουν να μετρήσουν τα λεφτά τους τρεις γυναίκες που τα μετρούν εδώ και πενήντα χρόνια, ένα παλούκι που αιωρείται χίλια χρόνια στον αέρα), α5 (μια γριά). ΙΙΙ: α, α4, β5. IV'. α, α1, α5 (του έδωσαν οι γυναίκες από τα λεφτά τους), β, β1, β2, γ, γ1, γ2.

Σελ. 888
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/889.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

26. ΣΛ Ι, 352-358, Ιεράπετρα, «Τα γραμμένα δε λιώνονται, μόνο διορθώνονται» (βλ. Λαογρ. ΙΕ', 13, σημ. 4). Ι: α, α2, α4, β, β1, β6, β1 1 (να του πάει το λόγο του βασιλιά: «Τα γραμμένα να λιώνονται)». ΙΙ: α. ΙΙΙ: α, α4, β3, β5 (και να δοξάζει το θεό), β6. IV'. α, α1, β, β1, γ, γ1 (μαύρη λουρίδα στη μέση του), γ2.

27. Μύσων Ζ', 152-153, Ζίρος Σητείας, «Τα γραμμένα δεν λιώνουνε», (όπως ΣΛ Ι, 352-358). Ι: α, α2, α4. ΙΙΙ: α, α4, β5, β6, β3. IV: α, α4 (το μόνο σημάδι σταυρός στην κοιλιά), γ.

ε. Κυκλάδες

28. ΛΑ 461, 1, Απείρανθος Νάξου, άτιτλο. Ι: α, α2, α4, β, β1, β5, β9. ΙΙ: α, α3 (αντί για γυναίκα, φιλόξενος ξενοδόχος), α 7 (η μάνα πότε θα παντρέψει την κόρη της), α6. ΙΙΙ: α, α5 (με το ραβδί που του δίνει ο Χριστός χτυπά την αντικρινή όχθη του ποταμού και γίνεται άσπρος), α4, β, β6, β7 (στις γυναίκες λέει πως η μοίρα τους κοιμάται), β3 (ο ξενοδόχος). IV'. β, β3 (με τη βέργα κάνει παλάτι λαμπρότερο από του βασιλιά), γ1, γ.

29. ΛΑ 2342, 238-242, Νάξος, άτιτλο. 7: α, α3 (στο χαρτί γραμμένο), α4, β, β5, β9. ΙΙ: α, α5 (τυφλός ασκητής), α6, α3. ΙΙΙ: α, α4, β, β6, β5. IV: α, α1, α5, α6, γ, γ1 (από το σημάδι).

30. ΛΑ 2758, 260-269, Κίμωλος, άτιτλο. 7: α, α8 (η βασιλοπούλα αγάπησε το αραπόπουλο), β, β1 (του δίνει ζώνη και δαχτυλίδι), β5, β9. ΙΙ: α, α7 (γιατί δε βγάζει το αμπέλι σταφύλια, γιατί ο τσομπάνος έχει πάντα ενενήντα εννιά πρόβατα και δεν μπορεί να τα κάνει εκατό), α5, α3. ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β7 (ο αμπελάς να δίνει σταφύλια στους περαστικούς, ο τσομπάνος να μην κλέβει πρόβατα), β5 (στον Ιορδάνη), β3. IV: α, α1 (πλένεται στον Ιορδάνη), α5, α6, β, β1, β3 (γίνεται πλούσιος επιχειρηματίας), γ, γ1 (ο αράπης φανερώνεται δείχνοντας τα σημάδια).

31. ΛΦ 319, 2-5, Νάξος, «Ό,τι γράφει, δεν ξεγράφει». 7: α, α2, α3 (και από μαύρος θα γίνει άσπρος), α6, α7, β, β1, β4 (να του δώσει ένα γράμμα). ΙΙ: α, α6, α7 (ως πότε η πέτρα θα αιωρείται, ως πότε ο νοικοκύρης θα καλλιεργεί τη γη και δε θα βλέπει προκοπή). ΙΙΙ: α, α5 (ο Ήλιος γράφει κάτι μέσα στο γράμμα που είναι για το βασιλιά), α4, β, β7 (στο νοικοκύρη, που δεν άφησε τον ήρωα να φάει σταφύλι, λέει ότι θα περιμένει άλλα τόσα χρόνια για να δει προκοπή, στην πέτρα φώναξε από μακριά ότι θα αιωρείται ώσπου να σκοτώσει άνθρωπο), β7 (βγάζει το βυθισμένο από τη λάσπη). IV: α, α4 (μπαίνοντας ο ίδιος μέσα στη λάσπη), α7 (ο άνθρωπος που ανέσυρε από τη λάσπη ήταν βασιλιάς και για να τον ευχαριστήσει του έδωσε τον θρόνο του), β5 (ο παλιός αφέντης του ο βασιλιάς του στέλνει προξενιό για την κόρη του και εκείνος δέχεται), γ, γ1 (εκεί όπου ήταν η ζώνη του έμεινε μαύρος), γ2.

Σελ. 889
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/890.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

32. ΛΦ 1708, 7-10, Δαμαριών Νάξου, άτιτλο. 7: α, α6 (ο βασιλιάς), "8 (μεγαλώνει μαζί με τη βασιλοπούλα και ερωτεύονται), β, β3 (ο βασιλιάς λέει στο αραπάκι πως, αν τα γραμμένα γίνοντα άγραφα, τότε θα μπορεί να παντρευτεί τη βασιλοπούλα κι έτσι το αραπάκι φεύγει για να ψάξει αν είναι πράγματι έτσι). ΙΙ: α, α7 (ως πότε ο άνθρωπος θα είναι μέσα στα κύματα χωρίς ούτε να μπορεί να βγει αλλά ούτε και να βουλιάζει), α6, α3. ΙΙΙ: α (ο Χριστός του παρουσιάζεται σαν καλόγερος), α2, α3, α5 (τον πλένει και τον κάνει άσπρο αφήνοντας του στην κοιλιά ένα μικρό μαύρο σημάδι), α4, β, β3, β6, β7 (ο άνθρωπος που είναι στα κύματα δοξάζει τον Χριστό και βγαίνει). IV: α5, α6 (του έδωσε και δώδεκα πολεμικά καράβια και δώδεκα εμπορικά με αμερικάνικη σημαία), β, β1, γ, γ1 (δείχνει το σημάδι), γ2.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

33. ΛΦ 737, Κεφαλλονιά, "Το αραπάκι". Ι: α, α2, α4, β, β1, β7. ΙΙ: α6, α5, α3. ΙΙΙ: α, α3, α4, β, β6, β7 (ο τυφλός ξαναβρίσκει το φως του παρακαλώντας τον θεό), β3. IV: α, α4 (πλένεται σε μια βρύση), β, β3 (γίνεται έμπορας), γ, γ1.

34. ΛΦ 1213, 15-17, Κεφαλλονιά, άτιτλο. Ι: α, α2, α4, β, β9. Π: α, α5 (τυφλός βοσκός), α7 (αν η καλή βασίλισσα θα πεθάνει, βασίλισσα), α6. III'. α, α2, α4, β, β7 (οι βυθισμένοι μόλις τον δουν θα πνιγούν, η βασίλισσα θα πεθάνει, βασίλισσα αν μείνει πάντα καλή), β5. IV: α, α1, β, β1, β2 (με τα φλουριά που του χάρισε η βασίλισσα γίνεται χρυσοχόος δίπλα στο παλάτι του βασιλιά), γ, γ1.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

35. ΛΑ 1187, 106-108, Πύργος Ηλείας, "Ό,τι γράφει, δεν ξεγράφει". Ι: α, "8 (ο άκληρος βασιλιάς παρακαλεί τον θεό να κάνουν παιδί κι ας κάνουν γαμπρό τους το φρουρό τους τον αράπη), β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α5, α6 (σε λίμνη), α7 (οι Μοίρες ως πότε θα μοιραίνουν). ΙΙΙ: α, α4, β5, β6, β7 (οι Μοίρες πάντα θα μοιραίνουν). IV: α5, α7 (από τις Μοίρες), β, β1, β3 (χτίζει παλάτι απέναντι από το βασιλιά), γ, γ1 (από το μαύρο σημάδι κάτω από τη ζώνη του), γ2·

36. ΛΑ 1188, 39-41, Ηλεία, "Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον". 7: α, α6 (άκληροι βασιλιάδες), α8 (θέλουν να το διώξουν όταν αποκτούν κόρη), β, β2 (από τους βασιλιάδες), β5, β11 (να υπογράψει χαρτιά). ΙΙ: α, α7 (ο γεωργός ρωτά αν τα τριάντα γίνουν τριάντα ένα), α5, α3 (αντί για γυναίκα, ξενοδόχος). ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β7 (ο γεωργός πετά από το θυμό του την αξίνα του όταν μαθαίνει ότι θα δουλεύει πάντα μ' αυτήν), β5, β3 (ξενοδόχος). IV: α, α1, γ, γ1 (αναγνώριση από το μαύρο σημάδι κάτω από τη ζώνη).

Σελ. 890
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/891.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

37. ΛΑ 1193, Βελίτσα Ηλείας, "Ό,τι γράφει, δεν ξεγράφει" (βλ. Λαογρ. ΙΕ', 13, σημ. 4). Ι: α, α2, α4, β, β1, β4 (με το ερώτημα γραμμένο στην πλάκα). Λείπουν τα ερωτήματα καθ' οδόν. III'. α, α2. Πάλι Ι: β, β1, β11 (να σκοτώσει το θεριό στο πηγάδι του γείτονα βασιλιά), πάλι ΙΙΙ: α (το αραπόπουλο το σκοτώνει). IV'. α, α4 (πίνοντας από το νερό του πηγαδιού), γ.

38. ΛΑ 1277, 61-62, Βυζίκιο Γορτυνίας, άτιτλο. Ι: α, α2, α4, β, β1, β5, β9. Λείπουν τα ερωτήματα καθ' οδόν. ΙΙΙ: α, α2.

39. ΛΦ 2934, 60-62, Μεσσήνη, "Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται". Ι: α, α8 (από τις πολλές ευχές στο Χριστό, η άκληρη βασίλισσα κάνει αραπάκι που ο βασιλιάς δεν αναγνωρίζει και διώχνει), β, β2 (από τη βασίλισσα), β5. ΙΙ: α, α5, α6, α3. ΙΙΙ: α, α4, β, β7 (η πλούσια να πάψει να δίνει στους φτωχούς, β6, β5. IV: α, α1, β, γ1 (μόνο σημάδι μαύρο κάτω από τη ζώνη), γ3 (παντρεύεται την κόρη που είχαν υιοθετήσει οι γονείς του).

40. ΛΦ 36, 5-8, Καστρίτσι Πατρών, "Το παραμύθι του Αράπη" (βλ. Λαογρ. ΙΕ', 13, σημ. 4). Ι: α, α3 (μια μάγισσα), α4, α6, α7, β, β1, β9 (ο βασιλιάς δίνει στο αραπάκι ένα χαρτί). II'. α, α7 (γιατί η γυναίκα δεν παντρεύει τις κόρες της, γιατί χάνονται όλα τα φρούτα από το αμπέλι που έχουν τα τέσσερα παιδιά, ποια είναι η τύχη του ασκητή, για το χωριό όπου το ποτάμι έρχεται μόνο δύο ώρες, για τα παιδιά που τα έστελνε ο παππούς τους όλο στο διάολο). ΙΙΙ: α, α4, β, β7 (ο ασκητής κολάστηκε γιατί δε μοιράστηκε το πρόσφορο, το ποτάμι δε θα φεύγει πια, αν ρίξουν μέσα το αραπάκι που θα ασπρίσει, τα παιδιά που πήρε ο διάολος θα τα σώσει το αραπάκι - τα άλλα παραλείπονται). IV'. α.5, α7 (του έδωσαν φλουριά οι κάτοικοι του χωριού με το ποτάμι), β, β1, β3 (χτίζει σπίτι ωραιότερο από του βασιλιά), γ, γ1 (του δείχνει το γράμμα).

41. ΛΦ 460, Κόρινθος, "Ό,τι γράφει, ξεγράφει;" Ι: α, α2, "8 (όταν μεγαλώσει το αραπάκι θα γίνει άρχοντας στο σπίτι του αφέντη του), β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α5, α7 (μια γριά που θέλει να μάθει τι έγινε με την υπόθεση της). ΙΙΙ: α, α2, α4, α5 (ο θεός φτιάχνει λίγη λάσπη για να τη βάλει ο τυφλός στα μάτια του και να βρει το φως του). IV'. α (χάρη στη λάσπη του θεού), α5, α7 (πουλάει σιτάρι σ' έναν τόπο όπου υπάρχει πείνα), β, β1, γ, γ1, γ2, γ3 (ο πατέρας της νύφης συνεννοείται με τους βοσκούς του να σκοτώσουν όποιον θα πήγαινε να ζητήσει τ' αρνιά. Η πεθερά κάνει λάθος και στέλνει το γιο της. Τον σκοτώνουν κι έτσι ο γιος του μαύρου δούλου έμεινε μοναδικός αφέντης στο παλάτι).

42. ΛΑ 461, 2, Κορώνη, "Το αραπόπουλο" (βλ. Λαογρ. ΙΕ', 13, σημ. 4). Ι: α, α2, α4, β, β1, β4. ΙΙΙ: α, α2. Πάλι Ι: β, β1, β8 (στέλνεται στο λεπρό βασιλιά), β1 1 (να κατεβεί στο πηγάδι με το θεριό για να πάρει το νερό που θα το γιατρέψει), πάλι ΙΙΙ: α (το αραπόπουλο παίρνει το νερό την ώρα που κοιμάται το θεριό). IV: α, α4 (πλένεται και κείνος με το νερό που προοριζόταν για

Σελ. 891
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/892.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

το λεπρό βασιλιά), α 7 (ο βασιλιάς που γιατρεύτηκε τον υιοθετεί), γ (τυχαία γίνεται γαμπρός του άλλου βασιλιά), γ1 (διηγείται την ιστορία του).

43. ΛΦ 893, 1-3, Πύργος Ηλείας, "Ό,τι γράφει, δεν ξεγράφει". Ι: α, α8 (τον έχουν υιοθετήσει ο βασιλιάς και η βασίλισσα που δεν έχουν παιδιά, αλλά όταν αποκτούν κόρη δεν τον θέλουν πια), β, β1, β6, β9 (του δίνει ένα χρυσό δαχτυλίδι και φλουριά). ΙΙ: α, α5, α7 (συναντά έναν άρρωστο και μεθυσμένο που θέλει να μάθει ως πότε θα υποφέρει η οικογένεια του). ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β7 (λέει στον άρρωστο και μεθυσμένο να σταματήσει να πίνει και το σπίτι του θα πάει καλά), β5. IV'. α, α1, β, β1, γ1 (αναγνώριση από το μαύρο σημάδι στην πλάτη).

44. ΛΦ 1129, Πόρος Τροιζηνίας, "Το αραπόπουλο". Ι: α, α2, α4, α6, β, β1, β7. ΙΙ: α, α2, α3. ΙΙΙ: α, α2, α5 (ο Χριστός τον ραντίζει με λάσπη και τον κάνει άσπρο, αφήνοντας του όμως μια μαύρη ταινία στο σώμα που έγραφε "τα γραμμένα δε γίνονται άγραφα"), α4, β, β2, β3. IV'. α, α5, β, β1, β3 (πήγε στο πιο όμορφο ξενοδοχείο), γ, γ1, γ2.

45. ΛΦ 1496, 1-5, Καλαμάτα, "Ό,τι γράφει, δεν ξεγράφει". Ι: α8, (με το μήλο που έδωσε ο ζητιάνος στην άκληρη βασίλισσα γεννιέται κοριτσάκι, με τα φλούδια που τρώει η αραπίνα αραπόπουλο), α, α2, α4, α7 (οι γονείς του), β, β1, β5, β9. ΙΙ: α, α4, α3 (μια γριούλα), α5. ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β4, β3, β5. IV: α, α1, α5, α7 (ταξιδεύει σε πολλά μέρη κι εκεί γίνεται πλούσιος), β, β1, γ, γ1 (αναγνώριση από το μαύρο σημάδι στην πλάτη).

46. ΛΦ 2934, 60-62, Μεσσήνη, "Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται". Ι: α, α8 (από τις πολλές ευχές στο Χριστό, η άκληρη βασίλισσα κάνει αραπάκι που ο βασιλιάς δεν αναγνωρίζει και διώχνει), β, β2 (από τη βασίλισσα), β5. II'. α, α5, α6, α3. ΙΙΙ: α, α4, β, β7 (η πλούσια να πάψει να δίνει στους φτωχούς), β6, β5. IV'. α, α1, β, γ1 (μόνο σημάδι μαύρο κάτω από τη ζώνη), γ3 (παντρεύεται την κόρη που είχαν υιοθετήσει οι γονείς του).

47. ΛΦ 2934, 116-118, Καρτερόλιο Μεσσήνης, "Το αραπάκι". Ι: α, α2, α4, α6, β, β1, β6, β11 (να φέρει χαρτί). II: α, α5, α7 (ο λεπρός ως πότε θα είναι έτσι). ΙΙΙ: α (με το λόγο του θεού, τα κυπαρίσσια γίνονται γέφυρα να περάσει στην άλλη όχθη του ποταμού να βρει τον θεό), "2, α4, β, β7 (ο λεπρός θα γίνει χειρότερα), β5. IV: α, α1,γ, γ1.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

48. ΛΑ 1273, 141-142, Βοιωτία, Δόμβραινα Θηβών, "Ο τυφλός και τα κορίτσια". Ι: α, α3 (ο θεός), α4, β, β1, β6, β9. ΙΙ: α, α7 (γιατί δεν παντρεύονται τα πλούσια κορίτσια), α5. ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β7 (τα πλούσια κορίτσια να κάνουν ελεημοσύνες), β5. IV: γ.

Σελ. 892
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/893.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

49. ΛΦ 16, 6-9, Τιθορέα Λοκρίδος, άτιτλο. Ι: α, "2, α4, α6, β, β1, β7, β9. Π: α, α6, α5, α3. ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β3, β5, β6. IV: α, α1, α5, α6, β, β1, β2 (ένα χρυσοχοείο), β5 (γίνεται η συμφωνία για το γάμο του με τη βασιλοπούλα), γ1 (με τη διήγηση του), γ2.

50. ΛΦ 1044, 23-25, Φωκίδα, "Οι κακές μοίρες". Ι: α, α2, α4, α7, β, β1, β6 (με γράμμα). II'. α, α7 (αν κάνουν καλά οι τρεις αδελφές στο χάνι που παίρνουν τα λεφτά των πλουσίων και τα δίνουν στους φτωχούς, ως πότε ο μισοπνιγμένος στο ποτάμι θα είναι έτσι). ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β7 (σωστά πράττουν οι αδελφές, ο μισοπνιγμένος θα πνιγεί οριστικά σε πέντε χρόνια). IV'. α, α4 (περνώντας σε λάκκο με νερό), α5, α7 (του δίνουν λίρες οι αδερφές), γ, γ1 (αναγνώριση από το σφράγισμα στην πλάτη), γ2.

51. ΛΦ 1213, Ασπρόπυργος Ευρυτανίας, άτιτλο. Γ. α, α2 (τρεις γυναίκες), α4, α7, β, β1, β9. ΙΙ: α, α5, α7 (συναντά τη βασίλισσα μιας χώρας που θέλει να μάθει αν θα πεθάνει βασίλισσα), α6 (οι τρεις είναι βυθισμένοι μέσα στο νερό). ΙΙΙ: α1 (ένα γέροντα), α2, α4, β, β7 (οι βυθισμένοι θα πνιγούν, αν η βασίλισσα διοικεί καλά, θα πεθάνει βασίλισσα), β5. IV'. α5, α7 (η βασίλισσα του δίνει τα φλουριά), α, α1, β, β1, β2 (ένα χρυσοχοείο), β4, γ, γ1, γ2.

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

α. Μικρά Ασία

52. ΚΜΣ, 11, 1-10, Γκιούλ Μπαξέ Σμύρνης, Δυτ. Μ. Ασία, "Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται". Γ. α, α7 (του βασιλιά), α8 (για να μην τον κάνει γαμπρό του), β, β2 (από τους γονείς), β4 ή β5. ΙΙ: α, α7 (έναν λεπρό που ρωτά ως πότε θα είναι λεπρός), α5, α3 (καλόγριες). ΙΙΙ: α, α2, α4, α5 (του δίνει μπουκαλάκι με νερό για ν' ασπρίσει, αφήνει μια λουρίδα μαύρη για αναγνώριση), β, β7 (ο τυφλός να δοξάζει τον θεό και ο λεπρός να μετανοιώσει), β3. IV'. β5 (τον αναγνωρίζει ο βασιλιάς από το σημάδι του), γ.

53. ΛΑ 2196, 99-105, Μάκρη, Δυτ. Μ. Ασία, "Ο Αράπης και ο βασιλιάς". 7: α (ένας αράπης μάγειρας), α3 (ένας γέρος), α4, β, β7. ΙΙ: α, α5 (τον ρίχνει στο ποτάμι και γίνεται άσπρος), α7 (πώς θα πάει η γυναίκα στον Παράδεισο), α2. ΙΙΙ: α, α4, β, β7 (η γυναίκα πρέπει να δώσει το θησαυρό της στον Αράπη), β2. IV: α, α5, α6, β, γ, γ1, γ2.

54. ΛΦ 108, 1-5, Μαρμαράς, ΒΔ. Μ. Ασία, "Νικόλαος Σκλαβάκης". 7: α1 (ο ορφανός Νικόλας Σκλαβάκης), α2, α5 (του μπακάλη), α6, β, β2 (η μπακάλαινα), β8 (να ψήσει ένα κομμάτι προζύμι στον ήλιο). ΙΙ: α, α7 (γιατί ο γέρος έχει σαράντα μέρες που ψυχομαχάει, γιατί τα μήλα έχουν σκουλήκια, γιατί το νερό στο ποτάμι έχει αίμα και σκουλήκια). ΙΙΙ: α (η Τύχη του του εξηγεί γιατί τον έδιωξε η μπακάλαινα), α4, β, β7 (να πάρει από το προσκέφαλο του

Σελ. 893
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/894.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

γέρου ένα ποτήρι, το μισό μαλαματένιο και το μισό ασημένιο! πίνοντας από το ασημένιο θα γίνεται δυνατός, πίνοντας από το μαλαματένιο, θα γίνεται αράπης, και ένα ψαλίδι που κόβει μονάχο του, να σκάψει στη μηλιά να βρει το θησαυρό κι αφού περάσει το ποτάμι να του πει πως για να καθαρίσει πρέπει κάποιον να πνίξει). ΙΙ: α5, β, β1, β2 (κατάστημα υφασμάτων και χρυσοχοείο), β5 (ο δεσπότης τον πείθει να παντρευτεί την κόρη του μπακάλη), γ, γ3 (πίνοντας από το ποτήρι γίνεται πότε όμορφο παλικάρι, πότε αράπης), γ1.

55. Μικρασ. Χρον. Δ', 284-287, Μουδανιά, ΒΔ. Μ. Ασία, "Το Αραπάκι και ο Χριστός". Ι: α, α8 (ο βασιλιάς υπόσχεται να το κάνει γαμπρό του αν γίνει άσπρο και πλούσιο), β, β3, β5. ΙΙ: α, α7 (ως πότε ο λεπρός θα είναι έτσι), α5, α3, α6 (μια γυναίκα). ΙΙΙ: α, α5 (το αραπόπουλο πλένεται στον Ιορδάνη και γίνεται άσπρο, ο Χριστός του δίνει την ευχή ό,τι πιάνει να γίνεται μάλαμα), α6, β, β7 (ο λεπρός και ο τυφλός δοξάζουν το όνομα του θεού και γίνονται καλά), β6, β3. IV: α, α5, β, γ.

56. Επιφανίου Πετρ. Β', 110-123, Σμύρνη, Δυτ. Μ. Ασία, "Ο λασπωμένος". Ι: α, α3 (βλέπει στον ύπνο του τον Χριστό), α4, α7 (της βασίλισσας), β, β1, β5. ΙΙ: α, α3, α6 (ένας βλάσφημος βασιλιάς), α2. ΙΙΙ: α, α4, α5 (θα πλυθεί στη βρύση και θα γίνει άσπρο), β, β2, β6, β3. IV'. α5, α6, β, β5 (φανερώνεται στη βασιλοπούλα που είναι άρρωστη από τον καημό της για κείνον). Ατελές.

β. Πόντος

57. ΑΦ 1129, 19-21, Τραπεζούντα, "Το αραπόπουλο". Ι: α, α2, α4, β, β1, β7. ΙΙ: α, α2, α3. ΙΙΙ: α, α5 (ο Χριστός τον αλείφει με λάσπη και τον κάνει άσπρο), α2 (το γράφει-στο σώμα του), α4, β, β2, β3. Π'. α5, β, γ, γ2 (του δείχνει το σημάδι).

58. Ποντ. Εστία, τεύχ. 36 (1952), 1796-1797, Κοτύωρα (Ordu), "Τ' αραπόπουλον π' ένταν βασιλέας". Ι: α, α8 (αγαπιέται με τη βασιλοπούλα), β, β1. ΙΙΙ: α1 (έναν άρρωστο βασιλιά), α5 (του λέει να φέρει το αθάνατο νερό που θα τον θεραπεύσει) IV'. α, α4 (πλένεται με το αθάνατο νερό), α7 (ο άρρωστος βασιλιάς τον κάνει γιο του), γ.

ΚΥΠΡΟΣ

59. ΑΦ 913, 1-4, "Τα γραμμένα δεν ξεγράφονται". Ι: α, α3 (ένας μάγος), α5, α7, β, β2 (ο πατέρας και η μητέρα), β5, β 10. ΙΙ: α, α3, α7 (πηγαίνει να ρωτήσει σ' ένα μοναστήρι αλλά κανείς δεν μπορεί να του πει που θα βρει το Χριστό. Τελικά, ο ίδιος ο Χριστός εμφανίζεται σε όνειρο και του λέει που θα

Σελ. 894
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/895.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τον απαντήσει), α6. ΙΙΙ: α, α2, α4, β, β3, β7 (να βγάλει τους ανθρώπους από το βούρκο και να τους πλύνει με καθαρό νερό). IV'. α, α3 (μια μαύρη ζώνη μένει στην κοιλιά του), β, β1, β3 (ένα ραφείο), β (οι γονείς της κόρης θέλουν να τον κάνουν γαμπρό τους), γί, γ2.

60. ΛΦ 1879, 1-4, Άνω Αρόδων Πάφου, "Η βασιλοπούλα και ο Μαύρος". Ι: α, α8 (η βασιλοπούλα και το αραπάκι αγαπήθηκαν κι αυτό πήγε να τη ζητήσει από τον πατέρα της), β, β1, β6, β9 (αν το κάνει, θα παντρευτεί την κόρη). ΙΙ: α, α3 (αντί για γυναίκα ξενοδόχος που ταΐζει τους περαστικούς), α6. III'. α, α2, α4, β, β3 (να σταματήσει να ταΐζει τον κόσμο για να μην του στέλνει άλλους ο θεός), β7 (να τον βγάλει και να τον πλύνει). Π', α, α3, β, β1, γ1 (στο βασιλιά), γ2, γ.

61. Κυπρ. Γράμμ. ΙΓ" (1948), 324-327, "Το μαύρο παλικάρι που πήγε να βρει το θεό" (Λαογρ. ΙΕ', 13-14, Kretschner NM, αρ. 27). ΙΙ: α, α3, α5. ΙΙΙ: α, "2, β3, β5. IV: α, α1, α5, α6, γ.

ΑΔΗΛΟΥ ΤΟΠΟΥ

62. ΛΦ 1463, άτιτλο. Ι: α, α8 (είναι γιος μιας βασίλισσας αραπίνας, που ήταν φίλη με μια άσπρη βασίλισσα και είχαν συμφωνήσει να συμπεθεριάσουν), β, β3, β6, β9. ΙΙ: α, α5, α6 (μια γυναίκα). ΙΙΙ: α, α2, α5 (του δίνει μια μαλαματένια ζώνη που γράφει ότι τα γραμμένα δεν ξεγράφονται), β, β5, β6. IV'. α, α1, β, β1, β2, γ, γί, γ2.

63. Μπουκέτο 16 (1939), αρ. φ. 796, 51-52, "Το παιδί του αράπη". Ι: α, α2, α4, α7, β, β1, β4 (να του δώσει γράμμα). ΙΙΙ: α, α2. Πάλι Ι: β, β1, β8 (στέλνεται στο λεπρό βασιλιά), β1 1 (να κατεβεί στο πηγάδι με το θεριό για να πάρει το νερό που θα το γιατρέψει), πάλι ΙΙΙ: α (το αραπόπουλο παίρνει το νερό την ώρα που κοιμάται το θεριό). IV'. α, α4 (πλένεται και κείνος με το νερό που προοριζόταν για το λεπρό βασιλιά), α7 (ο βασιλιάς που γιατρεύτηκε τον υιοθετεί), γ (τυχαία γίνεται γαμπρός του άλλου βασιλιά), γ1 (διηγείται την ιστορία του).

Σελ. 895
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/896.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Ο παραμυθιακός τύπος AT 461 είναι μια ενδιάμεση αφηγηματική λύση που συνδυάζει το θέμα της πορείας προς αναζήτηση της μοίρας ή της τύχης (όπως είδαμε στον AT 460) και το θέμα της εκπλήρωσης της προφητείας που προδιαγράφει την ανθρώπινη μοίρα. Τα παραμύθια που διαπραγματεύονται το τελευταίο αυτό θέμα έχουν καταταχθεί στο Διεθνή Κατάλογο στο ιδιαίτερο κεφάλαιο Tales of Fate (AT 930-949)1, αλλά επίσης και στους τύπους AT 517, AT 671 (ο ήρωας μαθαίνει το μέλλον του επειδή καταλαβαίνει τη γλώσσα των ζώων) και στον AT 725 (Το όνειρο) .

Ο AT 461 συνεξετάζεται από τους μελετητές με τον AT 930 (The Prophecy. The poor and the rich man), αφού κοινό τους ζητούμενο είναι μία υπόθεση υπεργαμίας: οι μοίρες προλέγουν ότι ένα φτωχόπαιδο θα παντρευτεί την κόρη ενός πλουσίου ή ενός βασιλιά. Οι υποθέσεις των δύο τύπων διαφοροποιούνται από το εισαγωγικό επεισόδιο που καθορίζει και την περαιτέρω πλοκή. Στην πρώτη περίπτωση (AT 461), ο ήρωας είναι ένας νεαρός άντρας που στέλνεται από το μέλλοντα, σύμφωνα με την προφητεία, πεθερό του σ' ένα επικίνδυνο ταξίδι, συνήθως στον άλλο κόσμο, να φέρει τρεις τρίχες από το γένι του διαβόλου, εξ ου και ο τίτλος του διεθνούς τύπου. Στο δρόμο του συναντά διάφορους ανθρώπους που του θέτουν ερωτήματα σχετικά με τα προβλήματα τους. Ολοκληρώνει επιτυχώς το ταξίδι του, φέρνοντας από τον άλλο κόσμο τις τρίχες του διαβόλου και τις απαντήσεις στα ερωτήματα. Στη δεύτερη περίπτωση (AT 930), ο ήρωας στο εισαγωγικό επεισόδιο είναι ένα βρέφος το οποίο ο μέλλων πεθερός προσπαθεί ανεπιτυχώς να σκοτώσει, προκειμένου να μην εκπληρωθεί η περί γάμου προφητεία. Το βρέφος σώζεται και ανατρέφεται από ένα φτωχό ζευγάρι, για να συναντήσει το διώκτη πεθερό όταν μεγαλώσει. Αυτός θα προσπαθήσει να τον ξεφορτωθεί δίνοντας του να μεταφέρει ένα γράμμα που διατάζει τον παραλήπτη να τον σκοτώσει (το περίφημο γράμμα του Ουρία). Η μοίρα αλλάζει το περιεχόμενο του γράμματος και η προφητεία εκπληρώνεται.

1. Ανάμεσα τους και ο μύθος του Οιδίποδα (AT 931). Σχετικά με την ελληνική προφορική παράδοση γύρω από το μύθο αυτό, βλ. τα σημαντικά άρθρα του Γ. Α. Μέγα, "Ο Ιούδας εις τας παραδόσεις του λαού" και "Ο περί Οιδίποδος μύθος", Λαογραφία ΚΕ' (1967), σ. 116-140 και 145-157 αντίστοιχα.

2 Βλ. τις Σημειώσεις του AT 725, στον πρώτο τόμο αυτού του Καταλόγου AT 700-749, σ. 206-207.

3. Οι παρατηρήσεις του St. Thompson (The Folktale..., ό.π., σ. 139, 140) στηρίζονται στις μονογραφίες του A Aarne, "Der reiche Mann und sein Schaegersohn".., ό.π., καθώς και του V. Tille, "Das Märchen von Schicksalsking", Zeitschrift des Vereins für Volkskunde, XXIX (1919), σ. 22 κ.εξ.

Σελ. 896
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/897.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Οι δύο αυτές ιστορίες συμφύρονται με μεγάλη συχνότητα τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Ασία, σποραδικά δε και στην Αφρική: ο πεθερός όταν καταλαβαίνει ότι ο νέος είναι το βρέφος που είχε προσπαθήσει να σκοτώσει, τον στέλνει σ ένα μακρύ και επικίνδυνο ταξίδι στον άλλο κόσμο.

Οι 63 παραλλαγές του AT 461 από όλο τον ελλαδικό χώρο, που έχουν καταταχθεί από τον Μέγα σ' αυτόν τον τύπο, δεν παρουσιάζουν συμφυρμό με τον AT 930. Η πλοκή τους περιστρέφεται γύρω από τη βασική έννοια του «αμετάτρεπτου των αποφάσεων της μοίρας», κατά την έκφραση του Μέγα, αποτελούν δηλαδή μία διήγηση των προηγούμενων τύπων AT 460, εμπλουτισμένη με το μοτίβο του ανεπιθύμητου γαμπρού. Σε καμία από τις παραλλαγές αυτές δε συμπεριλαμβάνεται το χαρακτηριστικό μοτίβο των ευρωπαϊκών παραλλαγών με τα γένια του διαβόλου. Ο ήρωας θα αναζητήσει την απάντηση του ερωτήματος «αν τα γραμμένα ξεγράφονται», απευθυνόμενος στον Χριστό, τον θεό η τη μοίρα του, παράλληλα με τις απαντήσεις για τα ερωτήματα που του θέτουν στο δρόμο του διάφοροι άλλοι αναξιοπαθούντες και μη, χωρίς άλλες επικίνδυνες περιπέτειες.

Όπως σε όλα τα «μοιραία» παραμύθια που αναφέραμε παραπάνω, κάποιος αντιτίθεται στη μοίρα αυτή και προσπαθεί να την αλλάξει, αλλά εις μάτην. Ο ήρωας επιστρέφει θριαμβευτικά και καταλαμβάνει τη θέση που του έταξε η μοίρα, είτε ως γιος που θα γίνει πιο άξιος από το γονιό του (όπως για παράδειγμα στο AT 725, τη γνωστή ιστορία του Ιωσήφ), είτε σαν γαμπρός του βασιλιά (AT 461 και AT 930). Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της πλοκής είναι βεβαίως ότι ο ήρωας πάντα γυρνάει αγνώριστος: οι ελληνικές παραλλαγές του AT 461 φαίνεται να εστιάζουν κυρίως γύρω από το μοτίβο αυτό, με μια ακραία θα λέγαμε αφηγηματική λύση. Ο ήρωας είναι από τη γέννηση του «αραπόπουλο» που πρέπει να παντρευτεί την κόρη του βασιλιά. Ο γάμος αυτός ξεπερνάει όλα τα ανεκτά όρια της εξωγαμίας, θα γίνει όμως εφικτός γιατί ο ήρωας στο τέλος του παραμυθιού ασπρίζει. Πλένεται με κάποιο θαυματουργό νερό και το σώμα του ασπρίζει παντού, εκτός από ένα σημείο που παραμένει μαύρο, γνώρισμα της πραγματικής του ταυτότητας. Έτσι, όταν ο ήρωας θα γδυθεί μετά το γάμο του θα αποδείξει με το ίδιο του το σώμα ότι «τα γραμμένα δεν ξεγράφονται».

Σελ. 897
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/898.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 898
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 300-499, τ. Α΄+Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 879
    34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 461