Συγγραφέας:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Τίτλος:Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 700-749
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:23
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1994
 
Σελίδες:271
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Ελληνικά παραμύθια-Κατάλογος
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί υποδειγματική δημοσίευση, σύμφωνα με τα διεθνή σχετικά πρότυπα, του καταλόγου των ελληνικών παραμυθιών που συνέτασσε ο Γεώργιος Μέγας ήδη από το 1910. Είναι στην ουσία ο δεύτερος τόμος του καταλόγου, μιας και ο συντάκτης του είχε προλάβει να δημοσιεύσει τον πρώτο τόμο. Ο κατάλογος παραμυθιών του Μέγα αποτελεί ένα σπουδαίο έργο υποδομής για κάθε σχετική έρευνα, έργο που συμβάλλει στη μελέτη όχι μόνο της ελληνικής εθνικής προφορικής παράδοσης αλλά και της παγκόσμιας. Η προσπάθεια για μια υποδειγματική δημοσίευση του καταλόγου αυτού, που άρχισε με τον τόμο αυτόν, καταβλήθηκε με την απόλυτη πεποίθηση ότι η αξία του είναι επίκαιρη όσο ποτέ. Ένας κατάλογος παραμυθιών έρχεται ακριβώς να προσφέρει ταξινομημένο το σημαντικότατο υλικό των παραμυθιών και των παραλλαγών τους, και να υπενθυμίσει παράλληλα τη σημασία, τη συνέπεια, αλλά και τη δύναμη της ευελιξίας που ενέχεται στην προφορική παράδοση των παραμυθιών.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 7.13 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 133-152 από: 274
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/133.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 709

Χιονάτη

AT: Snow-White

Grimm: Sneewittchen

Delarue: Blanche - Neige

Παραλλαγή πρώτη: Η Σταχτομπούτα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν τρεις αδελφές. Η μια απ' αυτές ήταν πάρα πολύ όμορφη και οι άλλες δύο τη ζήλευαν πολύ. Την κακομεταχειρίζονταν, την έντυναν άσχημα και τον χειμώνα την άφηναν να κρυώνει. Αυτή για να ζεσταίνεται, πήγαινε κοντά στις στάχτες, γι' αυτό την έλεγαν Σταχτομπούτα. Αυτές οι αδελφές είχαν ένα μαγικό καθρέφτη, που τον έλεγαν Ήλιο. Πήγαιναν λοιπόν μπροστά σ' αυτόν κάθε πρωί και οι τρεις, αφού οι δύο στολίζονταν πάρα πολύ και φορούσαν ωραία φορέματα και φανταχτερά βραχιόλια, και τον ρωτούσαν: "Ήλιε μου, ήλιε μου, ποια είναι η ομορφότερη απ' όλες;" "Η τρίτη, η Σταχτομπούτα", απαντούσε κάθε φορά ο ήλιος. Αυτό λοιπόν δεν μπορούσαν να το χωνέψουν οι αδελφές οι δύο για πολύ, γι' αυτό μια μέρα έδιωξαν κακοντυμένη τη Σταχτομπούτα, για να χαθεί και να μην ξαναφανεί στα μάτια τους. Αυτή κλαίγοντας έφυγε και πήγαινε όπου τη βγάλει ο δρόμος. Τη νύχτα κοιμότανε στις κουφάλες των δέντρων και την ημέρα περιπλανιόταν. Ώσπου, μια μέρα, βρήκε ένα ωραίο σπίτι, ανοιχτό και μόνο του. Μπήκε μέσα δειλά και βεβαιώθηκε ότι δεν είναι κανείς. Παρατήρησ' εκεί μέσα ότι υπήρχαν όλα τα είδη από σαράντα (σαράντα πιάτα, σαράντα πηρούνια, σαράντα παπούτσια κ.λπ.). Υπήρχε όμως μεγάλη ακαταστασία. Κάθησε λοιπόν, έπλυνε τα πιάτα, σκούπισε, συγύρισε, άφησε τα πάντα καθαρά κι όταν πλησίαζε να βραδιάζει, κρύφτηκε έξω κάπου εκεί κοντά. Είδε λοιπόν το βράδυ να 'ρχονται σαράντα παλικάρια. Γύριζαν από τη δουλειά τους. Όταν βρήκαν αυτά όλα περιποιημένα, απόρησαν ποιος τα είχε κάνει. Κάθε μέρα λοιπόν, όταν γύριζαν, έβρισκαν πάντα το ίδιο: καθαρά, μαγειρεμένα, τα πάντα έτοιμα. Σκέφτηκαν τότε να μείνει ένας κρυμμένος κάπου μέσα στο σπίτι. Όταν λοιπόν πήγε η κόρη-Σταχτομπούτα να συγυρίσει το σπίτι, αυτός φανερώθηκε. Κείνη τρόμαξε, αλλά το παλικάρι την ευχαρίστησε που ερχότανε και τους έκανε τις δουλειές και της είπε να μείνει στο σπίτι τους κι αυτοί δεν θα την αφήσουνε να χαθεί. Την άλλη μέρα,

Σελ. 133
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/134.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τα σαράντα παλικάρια της αγόρασαν πολλά δώρα: σαράντα βραχιόλια, σαράντα σκουλαρίκια, σαράντα φορέματα, όλ' από σαράντα. Της έφεραν όλα τ' αγαθά και ζούσε σα βασίλισσα.

Οι δύο αδελφές της τότε, που τη νόμιζαν χαμένη, πήγαν μπροστά στον καθρέφτη κι άρχισαν να ρωτούν: "Ήλιε μου, ήλιε μου, ποια είναι η πιο όμορφη απ' όλες;" "Η Σταχτομπούτα", απάντησε ο ήλιος. "Μα, η Σταχτομπούτα ζει;" ρώτησαν αυτές. Κι ο ήλιος απάντησε: "Ζει και βασιλεύει και βασίλισσα ηγένει". Τότε αυτές, πήγαν να σκάσουν από το κακό τους. Σκέφτηκε λοιπόν η μια να ντυθεί φτωχή πωλήτρια και να πάει να βρει το σπίτι που έμενε η αδελφή της, για να της κάνει κακό. Πράγματι λοιπόν. Αφού ντύθηκε φτωχικά, πήρε μερικά βραχιόλια και δαχτυλίδια και άλλα κοσμήματα και βγήκε στο δρόμο με μόνο σκοπό να βρει που έμενε η αδελφή της. Ανάμεσα στα κοσμήματα, είχε κι ένα μαγικό δαχτυλίδι. Εκεί λοιπόν που περιπλανιόταν, βρέθηκε ξάφνου κάτω από ένα ωραίο σπίτι, που στο παράθυρο του καθόταν μια πανέμορφη κοπέλλα, βουτηγμένη στα στολίδια και στη δροσιά της νιότης. Στο πρόσωπο της αναγνώρισε την ωραία αδελφή της, τη Σταχτομπούτα. Αμέσως αισθάνθηκε το μίσος να την κυριεύει, τη ζήλεια να την κατατρώγει. Έκανε λοιπόν τη θλιμμένη φτώχεια και πήγε κάτω από το παράθυρο της και την παρακάλεσε να αγοράσει κι από τα δικά της κοσμήματα. "Μα καλή μου κυρούλα, δε βλέπεις πόσα έχω; Τι να τα κάνω;" Αλλά επειδή τη λυπήθηκε, θέλησε ν' αγοράσει ένα δαχτυλίδι, περισσότερο για να τη βοηθήσει, αφού είδε ότι επέμενε πολύ. Τότε αυτή της έδωσε το μαγικό δαχτυλίδι κι έφυγε. Η κοπέλλα πρόσθεσε στα σαράντα δαχτυλίδια που φορούσε κι αυτό. Αλλά, επειδή ήταν μαγικό, μόλις το φόρεσε, πέθανε. Ήλθαν το βράδυ τα σαράντα παλικάρια και ξαφνιάστηκαν που τη βρήκαν πεθαμένη. Δεν ήξεραν τότε τι να υποθέσουν. Ένας απ' αυτούς τότε, εκεί που καθότανε, μετρούσε τα σαράντα δαχτυλίδια. Τα βρήκε σαρανταένα. Αμέσως σηκώνεται και βγάζει το περίσσιο δαχτυλίδι. Ευθύς τότε η κόρη ανεστήθη. Αμέσως άρχισαν να τη ρωτούν, που βρήκε αυτό το δαχτυλίδι, που το φόρεσε και πέθανε. Κι αυτή τους διηγήθηκε όλη την ιστορία, πως έγινε. Χαρούμενα τα παλικάρια που την ξανάβλεπαν και πάλι ζωντανή, της αφήκαν εντολή να μην ξαναγοράσει τίποτε ξένο από τις κακές μάγισσες, αφού όλα της τα είχαν αυτοί τόσο πλούσια.

Στο μεταξύ, ευχαριστημένη η κακιά αδελφή που κατόρθωσε κι έκανε τη δουλειά της, πήγε γρήγορα-γρήγορα στον καθρέφτη και ρώτησε τα ίδια. Και ο μαγικός ήλιος και πάλι απαντά: "Η Σταχτομπούτα είναι πιο όμορφη απ' όλες, ζει και βασιλεύει και βασίλισσα ηγένει". Σκέφτηκε τότε η κακιά αδελφή πως ίσως η κόρη δεν εφόρεσε το δαχτυλίδι, γι' αυτό ξαναεπανέλαβε το ίδιο, αλλά αυτή τη φορά με σκουλαρίκι. Πάλι πέθανε η Σταχτομπούτα, πάλι τα παλικάρια μέτρησαν τα στολίδια και πάλι αναστήθηκε. Αυτήν τη φορά, τη συμβούλεψαν ότι δεν θα ξαναγόραζε στολίδια.

Πάλι οι αδελφές ρώτησαν τον καθρέφτη, πάλι ο καθρέφτης τα ίδια τους ξανάπε. Αποφάσισαν τότε να της κάνουν κακό που να μην μπορεί να διορθωθεί. Μεταμορφώθηκε λοιπόν σε άντρα και πήρε ένα δηλητηριασμένο μήλο και πήγε κάτω από τα παράθυρα της αδελφής και διαλαλούσε το εμπόρευμα του. "Πάρτε ωραία κόρη, φρέσκα

Σελ. 134
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/135.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

μήλα", παρακάλεσε και της πρόσφερε αμέσως το μαγικό μήλο. Μη βάζοντας κακό στο νου της εκείνη, πήρε το πραγματικά στη φιγούρα ωραίο μήλο. Δεν αντιστάθηκε στον πειρασμό και το έφαγε. Αμέσως όμως έπεσε κάτω νεκρή. Τα παλικάρια επιστρέφοντας και βλέποντας την πάλι πεθαμένη, άρχισαν - συνηθισμένα όπως ήταν - να μετρούν τα βραχιόλια, τα δαχτυλίδια κ.λπ. Τα βρήκαν όμως όλα σωστά. Αφού είδανε ότι τίποτε δεν μπορεί να την ξαναφέρει στη ζωή, τη στόλισαν νεκρικά και άρχισαν να θρηνούν. Απ' έξω περνούσ' ένας γέροντας, που άκουσε το θρήνο των παλικαριών και μπήκε μέσα, ρωτώντας τι συμβαίνει. Εκεί, δείχνοντας τη νεκρή κόρη, διηγήθηκαν όλα όσα είχαν συμβεί. Τότε ο γέρος πλησίασε στο φέρετρο κι έδωσε τρία σκαμπίλια στην πεθαμένη. Αμέσως βγήκε το μήλο από το στόμα και η πανώρια κόρη αναστήθηκε. Περίεργοι όλοι, άκουσαν τι της είχε συμβεί. Μη αντέχοντας άλλο, την εξανάγκασαν να πει ποιον υποπτεύεται ότι τα κάνει όλ' αυτά. Η κόρη ήταν πια βέβαιη ότι μόνον οι κακές αδελφές της θα μπορούσαν να κάνουν κάτι τέτοιο. Μα, σαν μεγαλόψυχη που ήταν, δεν ήθελε να ομολογήσει την αλήθεια. Αλλά με την επιμονή των παλικαριών τους φανέρωσε, με μια μόνο προϋπόθεση, ότι πρέπει να τις συγχωρήσουν, ότι, αν και της έκαναν τόσο κακό, αυτή δεν ήθελε να το ανταποδώσει. Έτσι οι αδελφές εκείνες δεν τιμωρήθηκαν αλλά χάρη στην καλή τους αδελφή, έμαθαν να μη ζηλεύουν τον άλλο για τα χαρίσματα του και ν' αγαπούν την καλοσύνη της ψυχής.

ΛΦ 968: Συλλογή της Ελένης Μελά στις 27-4-1960.

Σελ. 135
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/136.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Παραλλαγή δεύτερη: Το Χρυσοφεγγαράκι

Μια φορά κι έναν καιρό ήτανε τρεις αδελφές. Τη μια τη λέγαν Μήλω, την άλλη Ρόιδω και την τρίτη Χρυσοφεγγαράκι. Αυτά τ' αδέλφια πλένονταν κάθε μέρα και κοίταζαν στον καθρέφτη. Μέσα στον καθρέφτη έβλεπαν τον ήλιο και ρωτούσαν: " Ήλιε, προσήλιε, ποια είναι η καλύτερη από μας; Η Μήλω, η Ρόιδω ή το Χρυσοφεγγαράκι; " Κι ο ήλιος έλεγε: "Καλά είστε όλα, αλλά καλύτερο είναι το Χρυσοφεγγαράκι".

Την άλλη μέρα το πρωί ξαναρωτούσαν τον ήλιο. Ο ήλιος όμως πάντοτε έλεγε ότι καλύτερο απ' όλα είναι το Χρυσοφεγγαράκι. Γι' αυτό η Μήλω και η Ρόιδω θύμωσαν και σκέφτηκαν να σκοτώσουν το Χρυσοφεγγαράκι.

Μια μέρα έκαμαν μια κουλούρα στο σπίτι κρυφά και πήγαν στο δάσος να κόψουν κλαρί. Αφού έκαμαν όλα τα δεμάτια τους, έβγαλαν την κουλούρα και κάθησαν να φάνε λίγο και να ξεκουραστούν. Εκεί όμως που πήραν να κόψουν την κουλούρα, την κύλησαν κάτω μακριά στο γκρεμό, χωρίς να καταλάβει το Χρυσοφεγγαράκι. Τότε λένε: "Ποιος θα πάει να πάρει την κουλούρα; θα πας εσύ Μήλω;" "Όχι", λέει η Μήλω. "θα πας εσύ, Ρόιδω;" "Όχι", λέει η Ρόιδω. "θα πας εσύ, Χρυσοφεγγαράκι;" "θα πάω", λέει και ξεκίνησε και πήγε.

Ήταν όμως πολύ μεγάλος ο γκρεμός και νύχτωσε χωρίς να μπορέσει να βγει στην κορυφή. Καθώς προχωρούσε όμως το Χρυσοφεγγαράκι προς τα επάνω, βρήκε μια καλύβα που έμεναν σαράντα δράκοι. Μπήκε στην καλύβα το Χρυσοφεγγαράκι και κρύφτηκε κάτω από μια κοπάνα για να μην το ιδούν οι δράκοι και το φάνε. Όταν έφυγαν το πρωί, το Χρυσοφεγγαράκι βγήκε από τη σκάφη κι έκαμε όλες τις δουλειές· συγύρισε την καλύβα και το βράδυ που θα γύριζαν, ξανατρύπωσε κάτω από τη σκάφη. Ήλθαν οι δράκοι από τη δουλειά τους και τα βρήκαν όλα έτοιμα· βρήκαν και το φαγητό και έφαγαν. Μόλις μπήκαν όμως στην καλύβα κατάλαβαν ότι εκεί μέσα ήταν άνθρωπος και είπε ένας απ' αυτούς: "Ανθρώπινο κρέας μου μυρίζει". Οι δράκοι τότε θέλησαν να βρουν τον άνθρωπο και γι' αυτό την άλλη μέρα είπαν ότι θ' αφήσουμε έναν εδώ να ιδεί, ποιος είναι κρυμμένος. Έφυγαν το πρωί όλοι κι άφησαν τον τυφλό στην καλύβα. Το Χρυσοφεγγαράκι βγήκε πάλι κι έκαμε όλες τις δουλειές, χωρίς να την ιδεί ο δράκος, που ήταν τυφλός, κι όταν βράδιασε, ξανακρύφτηκε στην κοπάνα.

Γύρισαν το βράδυ οι δράκοι και τα βρήκαν όλα έτοιμα και είπαν πάλι: "Ανθρώπινο κρέας μυρίζει". Ρώτησαν τότε τον τυφλό το δράκο ποιον είδε κι εκείνος είπε: "Δεν είδα κανέναν". Την άλλη μέρα άφησαν τον κουτσό στην καλύβα. Έφυγαν το πρωί οι δράκοι κι ο κουτσός βγήκε στην αυλή να ηλιαστεί. Το Χρυσοφεγγαράκι βγήκε πάλι κι έκαμε τις δουλειές. Ο κουτσός όμως απ' έξω το είδε και μπήκε μέσα. Το Χρυσοφεγγαράκι φοβήθηκε πολύ. Αλλά ο δράκος πήγε κοντά του, το καλοπήρε, το πήρε στην αγκαλιά του και του είπε: "Πώς βρέθηκες εδώ μέσα;"

Σελ. 136
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/137.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Τότε το Χρυσοφεγγαράκι τα διηγήθηκε όλα". "Καλά", είπε ο κουτσός, "το βράδυ θα έλθουν όλα τ' αδέλφια μου· αλλά εσύ μην φοβηθείς· να πας να τους φιλήσεις όλους το χέρι. Τελευταία να πας στο μεγάλο δράκο, που θα κάθεται στη γωνιά. Αυτός θα σε πάρει στην αγκαλιά του και θα σε ρωτήσει πως ήλθες εδώ. "Καλά", είπε το Χρυσοφεγγαράκι.

Ήλθαν το βράδυ οι δράκοι και κάθησαν γύρω-γύρω. Πήγε τότε το Χρυσοφεγγαράκι και τους φίλησε το χέρι. Τελευταία πήγε στο μεγάλο δράκο, που ήταν στη γωνιά. Αυτός το πήρε στην αγκαλιά του και το ρώτησε: "Πώς βρέθηκες εδώ μέσα;" Το Χρυσοφεγγαράκι είπε τότε όλη την ιστορία. Ότι πήγε με τ' αδέλφια του στο δάσος να κόψουν κλαρί και κει που κάθησαν να φάνε, κυλίστηκε η κουλούρα και κατέβηκε αυτό να την πάρει και ότι τ' αδέλφια του έφυγαν, χωρίς να ξέρει που πήγαν και βαδίζοντας στο γκρεμό, έφτασε στο σπίτι τους. "Καλά", είπε ο μεγάλος δράκος, "τώρα θα καθήσεις εδώ να μας κάνεις τις δουλειές κι εμείς θα σε παντρέψουμε και θα σου δώσουμε πολλά λεφτά".

Οι αδελφές του όμως καθρεφτίζονταν πάλι και ρωτούσαν τον ήλιο: " Ήλιε, προσήλιε, ποια είναι η καλύτερη από μας;" Κι ο ήλιος έλεγε: "Καλά είστε όλα, αλλά καλύτερο είναι το Χρυσοφεγγαράκι, που βρίσκεται στου δράκου την καλύβα". Σκέφτηκαν τότε η Μήλω κι η Ρόιδω, να πάνε να βρουν το Χρυσοφεγγαράκι και να του κάνουν κακό. Φόρεσαν άλλα ρούχα, πήραν μαζί και διάφορα πράματα, βραχιόλια, σκουλαρίκια, καρφίτσες, να τα πουλήσουν, και ξεκίνησαν να βρουν το Χρυσοφεγγαράκι. Βάδισαν, βάδισαν πολύ. Κάποτε έφτασαν στου δράκου την καλύβα και φώναξαν: "Κυρά -κυρά!" "Ορίστε", λέει το Χρυσοφεγγαράκι. "Έβγα να σε ιδούμε". "Όχι, δε βγαίνω", λέει το Χρυσοφεγγαράκι. "Έλα να ιδείς, έχουμε ωραία πράματα". Τότε βγήκε το Χρυσοφεγγαράκι στο παράθυρο και κοίταξε. Εκεί καθώς μιλούσε κι είχε το στόμα του ανοιχτό, του πετούν τ' αδέλφια του ένα δαχτυλίδι στο στόμα. Το Χρυσοφεγγαράκι πέθανε αμέσως και τ' αδέλφια του έφυγαν.

Όταν γύρισαν το βράδυ οι δράκοι στην καλύβα, βρήκαν το Χρυσοφεγγαράκι πεθαμένο. Του έκαμαν τότε ένα χρυσό κουτί και το έβαλαν μέσα· κι αυτό το κουτί, το κρέμασαν επάνω σ' ένα δέντρο, έξω από την καλύβα τους.

Ο γιος του βασιλιά πήγαινε κυνήγι και μια μέρα έφτασε ως εκεί και είδε το χρυσό κουτί που ήταν επάνω στο δέντρο. Ανέβηκε τότε ψηλά επάνω. Το δέντρο όμως κουνήθηκε κι έπεσε κάτω το κουτί. Όπως έπεσε, ταράχτηκε και βγήκε το δαχτυλίδι από το στόμα και το Χρυσοφεγγαράκι ξαναζωντάνεψε. Μόλις το είδε το βασιλόπουλο, του άρεσε πολύ και του είπε ότι θα το πάρει γυναίκα του. Όταν το βράδυ ήλθαν οι δράκοι, βρήκαν το Χρυσοφεγγαράκι ζωντανό και το ρώτησαν: "Πώς ξαναζωντάνεψες;" Είπε το Χρυσοφεγγαράκι πως ήλθε ο γιος του βασιλιά, πως αναστήθηκε και πως του είπε ότι θα το πάρει γυναίκα του. Ήλθε αργότερα το βασιλόπουλο, έκανε αρραβώνες με το Χρυσοφεγγαράκι, παντρεύτηκαν και το πήρε στο παλάτι του.

Τ' αδέλφια του ρωτούσαν πάλι τον ήλιο ποια είναι η καλύτερη κι ο ήλιος έλεγε: "Καλά είστε όλα, αλλά καλύτερο είναι το Χρυσοφεγγαράκι, που είναι στου βασιλιά το σπίτι".

Σελ. 137
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/138.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Τότε ξαναφόρεσαν άλλα ρούχα, πήραν διάφορα πράγματα όπως πρώτα, και πήγαν στο παλάτι. Όταν έφτασαν εκεί, φώναξαν: "Κυρά, ε κυρά, έβγανα σε ιδούμε, έχουμε ωραία πράγματα". Βγήκε πάλι το Χρυσοφεγγαράκι από το παράθυρο και κοίταζε. Εκεί που μιλούσε, του πέταξαν μια βελόνα στο στόμα οι αδελφές του και το Χρυσοφεγγαράκι έγινε μηλιά στον κήπο. Οι αδελφές της έφυγαν. Όταν πήγαινε το παιδί της να κόψει μήλα, η μηλιά χαμήλωνε τα κλωνάρια της για να τα φτάσει· όταν πήγαινε ο βασιλιάς, πάλι χαμήλωνε η μηλιά. Όταν όμως πήγαινε η αδελφή του, που ζήλευε και μάλλωνε το Χρυσοφεγγαράκι, τότε ψήλωνε πολύ η μηλιά τα κλαριά της και δεν την άφηνε να κόψει μήλα. Γι' αυτό λέει μια μέρα η αδελφή του βασιλιά: "θα την κόψω αυτή τη μηλιά". "Όχι", λέει ο βασιλιάς, που κατάλαβε ότι αυτή ήταν η γυναίκα του, "δε θα την κόψεις", "θα την κόψω", λέει η αδελφή του. Και μια μέρα πήρε το τσεκούρι κι άρχισε να την κόβει. Εκείνη την ώρα πέρασε μια γριά και ζήτησε ένα ξύλο. Κι ο βασιλιάς, που ήταν κι αυτός εκεί, της τόδωσε. Το πήρε η γριά και πήγε σπίτι της. Εκεί, έβαλε το κρέας πάνω στο ξύλο και το κοπανούσε να το κάνει ψιλό. Όπως όμως κοπανούσε το κρέας άκουσε μια φωνή που έλεγε: "Μη με χτυπάς εδώ, γιαγιά, είν' το χεράκι μου". Τότε η γιαγιά, άνοιξε με προσοχή το ξύλο και βγήκε από μέσα μια ωραία κοπέλλα με χρυσά φορέματα, που έλαμψε όλο το δωμάτιο.

Ο βασιλιάς όμως, όταν έδωσε το ξύλο, πήγε κοντά στη γριά και κοίταζε από την πόρτα κρυφά· τα είδε όλα αυτά. Κάποια άλλη μέρα, περνούσε η γριά έξω από το παλάτι· την είδ' ο βασιλιάς και της λέει: "Γιαγιά, θέλω να με φιλέψεις στο σπίτι σου". "Α", λέει η γριά, "δεν έχω τίποτε, τι να σε φιλέψω;" "Ό,τι έχεις, θα φάω κι εγώ". Από τα πολλά δέχτηκε η γριά να τον φιλέψει· πήγε ο βασιλιάς στο σπίτι της. Μόλις είδε το Χρυσοφεγγαράκι, αμέσως τη γνώρισε, που ήταν η γυναίκα του κι ήθελε να την πάρει. Η γριά όμως δεν την άφηνε. Ήθελε να την κρατήσει σπίτι της.

Στο τέλος όμως την πήρε ο βασιλιάς και την πήγε στο παλάτι του. Κι από τότε, έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

ΛΦ 1753: Παραλλαγή που συλλέχτηκε στην Καρδίτσα Θεσσαλίας από τη Φιλίππου Αθηνά καθ' υπαγόρευση της Φιλίππου Αγλαΐας, εβδομηνταένα χρονών το 1958. Η αφηγήτρια είναι εντελώς αγράμματη.

Σελ. 138
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/139.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Η γέννηση της ηρωίδας

α: Μια στείρα βασίλισσα εύχεται ν' αποκτήσει κόρη· άσπρη σαν το χιόνι, κόκκινη σαν το αίμα· α2: άσπρη σαν το χαρτί, κόκκινη σαν το αίμα που δακρύζει· α3: άσπρη σαν το γάλα, σαν το άστρι τον Αυγερινό- α4: κόκκινη σαν το μήλο· α5: άσπρη σαν το πανί, κόκκινη σαν το αίμα και μαύρη σαν κοράκι· "6: διάφορα.

β: Η ηρωίδα εγκαταλείπεται μωρό σε μια χαράδρα γιατί είναι κορίτσι.

ΙΙ. Η καταδιωγμένη ηρωίδα

α: Η ηρωίδα σκοτώνει τη μητέρα της για να παντρευτεί ο πατέρας της τη δασκάλα του χωριού. Μόλις η δασκάλα γίνεται μητριά της, την καταδιώκει.

β: Η ηρωίδα ζει με· β1: τη μητριά της· β2: τη μητέρα της· β3: τη δασκάλα της· β4: τις αδελφές της· β5: τη μητέρα και τις αδελφές της· β6: τ' αδέλφια της· β7: τον θείο της, που προσπαθεί να την κατακτήσει· β8: διάφορα.

γ: Η μητριά (οι αδελφές), ρωτά(ούν) ποια είναι ανάμεσα τους η ομορφότερη· γ1 : τον καθρέφτη· γ2: τον ήλιο· γ3: τον ήλιο μέσα από τον καθρέφτη· γ4: τον πατέρα τους· γ5: διάφορα.

δ: Η μητριά διατάζει έναν υπηρέτη (διάφορα)· δ1: να σκοτώσει την ηρωίδα· δ2: να τη στείλει να πιάσει ένα ψωμί που κατρακύλησε στη χαράδρα· δ3: να τη σακατέψει φέρνοντας την πίσω· δ4: το πόδι της· δ5: το δάχτυλο της· δ6: τα μάτια της· δ7: εκείνος όμως σκοτώνει· δ8: σακατεύει· δ9: ένα ζώο (διάφορα) στη θέση της ηρωίδας· δ10: της χαρίζει τη ζωή.

ε: Η ηρωίδα πετιέται· ε1: σε μια τρύπα· ε2: σ' ένα γκρεμό· ε3: σ' ένα πηγάδι· ε4: διάφορα· ε5: σε μια ερημιά1 ε6: τυφλωμένη.

στ: Η ηρωίδα βρίσκεται εγκαταλειμένη από έναν συγγενή της (εκτός από τον πατέρα της)· στ1: στο δάσος· στ2: στο ποτάμι, τη νύχτα για ν' ασπρίσει τα ρούχα· στ3: στο βουνό' στ4: στην ερημιά· στ5: στον τάφο της μάνας της τη νύχτα· στο: διάφορα.

ζ: Η ηρωίδα οδηγείται σε σίγουρο μέρος από τ' αδέλφια της· ζ1: σ' έναν πύργο· ζ2: στον πύργο των δράκων, αφού σκοτώσουν τους δράκους· ζ3: σ' ένα γυάλινο πύργο.

η: Η ηρωίδα φεύγει· η1: με τον(τους) αδελφό(ούς) της.

θ: Η ηρωίδα εγκαθίσταται στο σπίτι που ζουν θ1: τ' αδέλφια της· Θ2: οι σαράντα δράκοι· Θ3: οι επτά νάνοι· Θ4: οι δώδεκα μήνες· Θ5: ο δράκος, που την παντρεύεται· Θ6: διάφορα· Θ7: τα ξωτικά· Θ8: που της έσωσαν τη ζωή.

Σελ. 139
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/140.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ι: Τη συναντά ο βασιλιάς και την παντρεύεται.

ία: Τη συναντά ο πατέρας της· ια1: και τιμωρεί τη γυναίκα του, όταν μαθαίνει την αλήθεια.

ΙΙΙ. Το φαρμάκωμα της ηρωίδας

α: Η μητριά (διάφορα) μαθαίνει(ουν) πως η ηρωίδα ζει και της προσφέρει ένα δηλητηριασμένο αντικείμενο· α1: μια χτένα- α2: μια ζώνη· α3: ένα δαχτυλίδι· α4: ένα γαϊτάνι· α5: μια κουλούρα· α6: ένα σταφύλι· α7: ένα σκουλαρίκι· α8: ένα μήλο· α9: διάφορα.

β: Ένα από τα ζώα του σπιτιού δοκιμάζει και πεθαίνει, σώζοντας τη ζωή της ηρωίδας.

γ: Η ηρωίδα δοκιμάζει (ή φοράει) · γ1: και πέφτει κάτω αναίσθητη· γ2: οι φύλακες της τη συνεφέρνουν.

δ: Τη δεύτερη(τρίτη) φορά οι φύλακες της δεν μπορούν πια να τη συνεφέρουν κι έτσι πεθαίνει από το δηλητήριο· δ1: του δαχτυλιδιού· δ2: του μήλου· δ3: του σταφυλιού· δ4: άλλου αντικειμένου.

ε: Οι φύλακες της τη βάζουν σ' ένα γυάλινο (χρυσό) φέρετρο, που ε1: το δίνουν στο βασιλόπουλο· ε2: το βρίσκει το βασιλόπουλο· ε3: το πετούν στη θάλασσα και το βρίσκει το βασιλόπουλο· ε4: πετούν τα κλειδιά του στη θάλασσα και τα βρίσκει το βασιλόπουλο· ε5: διάφορα· ε6: κι οι φυλακές της φεύγουν ε7: στο Άγιο Ορος· ε8: πνίγονται στη θάλασσα.

στ: Μια δούλα μαρτυρά την αλήθεια στον πατέρα της ηρωίδας, που την ξαναβρίσκει.

IV. Η ανάσταση της ηρωίδας

α: Την ηρωίδα συνεφέρει· α1: ο πρίγκηπας· α2: η μητέρα του· α3: άλλο πρόσωπο· α4: που την κουνάει κι έτσι πέφτει το δηλητηριασμένο φρούτο· α5: που της βγάζει το δαχτυλίδι· α6: τη χαστουκίζει· α7: τη ρίχνει από το παράθυρο κι έτσι τη βρίσκει μια γριά και την υιοθετεί· α8: τη ρίχνει από το δέντρο όπου την είχαν κρεμάσει· α9: η ηρωίδα χάνει βάρος και της πέφτει το δαχτυλίδι από το δάχτυλο.

β: Την ηρωίδα παντρεύεται το βασιλόπουλο· β1: και προσκαλεί τ' αδέλφια της στο γάμο· β2: διάφορα.

γ: Στο τραπέζι, η ηρωίδα διηγείται την ιστορία της κι αναγνωρίζεται από τους δικούς της.

V. Η αναζωπύρωση της ζήλειας

(Ο παραμυθιακός τύπος 709 ενώνεται ή με τον τύπο 403Β ή με τον τύπο 706(1).

Σελ. 140
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/141.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Παραμυθιακός τύπος 403Β

α: Η μητριά (μια αδελφή) σκοτώνει το παιδί της ηρωίδας και τη μεταμορφώνει σε πουλί, μπήγοντας της μια καρφίτσα στο κεφάλι· ύστερα προσποιείται ότι εκείνη είναι η ηρωίδα και παίρνει τη θέση της δίπλα στο βασιλιά, που ξεγελιέται· α1: διατάζει να σκοτώσουν το πουλί· α2: από το αίμα του πουλιού φυτρώνει ένα δένδρο· α3: διατάζει να κόψουν το δένδρο· α4: η ηρωίδα βγαίνει μέσα από το κομμένο κούτσουρο· α5: την υιοθετεί ένας γέρος· ο βασιλιάς αναγνωρίζει το δαχτυλίδι της γυναίκας του μέσα σ' ένα γλυκό που του στέλνει η ηρωίδα.

β: Το πουλί (δέντρο) διηγείται την ιστορία του· β1: ξεραίνοντας το περιβόλι του βασιλιά στο πέταγμα του· β2: ο βασιλιάς το παίρνει στα χέρια του, βγάζει από το κεφάλι του την καρφίτσα κι η ηρωίδα ξεμαγεύεται.

Παραμυθιακός τύπος 706C

α: Η μητριά (άλλο πρόσωπο) σκοτώνει το παιδί της ηρωίδας και την κατηγορεί για παιδοκτονία βάζοντας το μαχαίρι κάτω από το μαξιλάρι της· α1: σκοτώνει μαζί και την ηρωίδα· "2: η ηρωίδα διώχνεται από το παλάτι γιατί ο βασιλιάς πιστεύει την κατηγορία· α3: οι στρατιώτες της χαρίζουν τη ζωή, αλλά την τυφλώνουν.

β: Ένας γέρος ανασταίνει το παιδί· β1: και τη μητέρα· β2: που ξαναβρίσκει το φως της.

γ: Η ηρωίδα ζει με το παιδί της σ' ένα μαγικό πύργο· γ1: σ' ένα εστιατόριο (πανδοχείο) · γ2: ο βασιλιάς τυχαία περνάει από κει. Μετά το γεύμα ο γιος του βάζει στην τσέπη του ένα κουταλάκι κι η γυναίκα του τον κατηγορεί για κλοπή. Όταν διαμαρτύρεται ο βασιλιάς για την αδικία, διαμαρτύρεται κι ο γιος για την μεγάλη αδικία που έγινε στη μάνα του. Αναγνώριση.

δ: Η μητριά θανατώνεται· δ1: διώχνεται· δ2: πεθαίνει από το κακό της· δ3:οι αδελφές πεθαίνουν από το φόβο τους ακούγοντας τη φωνή της πεθαμένης ηρωίδας· δ4: συγχωρούνται· δ5: λαμβάνονται άλλα μέτρα· δ6: σε μια νέα απόπειρα κατά της ηρωίδας.

Σελ. 141
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/142.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. ΛΑ 1296, (ΣΜ 126), 403-406, Μέτσοβο, "Τα τρία κορίτσια". ΙΙ: β4, γ1, στ 1, ι.

2. ΛΑ 1296, (ΣΜ 126), 434-435, Μέτσοβο, "Η Πεντάμορφη". ΙΙ: β (περαστικοί της σώζουν τη ζωή· τη βάζουν σ' ένα γυάλινο πύργο), γ2. ΙΙΙ: α9 (παντόφλες, κάλτσες), γ2, 83. IV: α3 (μια γριά), β. V: AT 403B.

3. ΛΑ 1302, (ΣΜ 132), 46-49, Ζαγόρια, "Η Πεντάμορφη". Ι: α1, ΙΙ: β1, γ1, δ7, δ9 (ζει πάνω σ' ένα δένδρο· μια γριά την κατεβάζει ξεγελώντας την). IV: β. V: Συμφυρμός με τον παραμυθιακό τύπο 707: η μητριά σκοτώνει τα παιδιά· ένας Σκυλοκέφαλος τα βρίσκει και τ' ανασταίνει· ζουν μαζί του.

4. Χρηστοβασίλης, 108-115, Γιάννενα, "Η Πανώρια". ΙΙ: β4, γ2, στ6 (με τους σαράντα κλέφτες). ΙΙΙ: α2, α9 (φλουριά), γ2, δ1, ε1. IV: α1, β, στί.

5. ΛΦ 582, 5-9, Δωδώνη, "Οι τρεις αδελφές". ΙΙ: β4, γ1, Θ6 (δώδεκα παλικάρια). ΙΙΙ: α5, β, 81, tl.IV: α1, β.

6. ΛΦ 1749, 17-19, Δωδώνη, "Η Χρυσομαλλούσα". ΙΙ: β4, γ2, στ2, θΐ. III: α1, γ2, ε1. IV: α2, α7.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

7. ΛΦ 2301, 64-65, Καρδίτσα, "Το Ροϊδάκι". ΙΙ: β, δ2, Θ6. ΙΙΙ: δ1. IV: α3 (οι βοσκοί), β. V: Ενωμένο με το AT 493B: α, β2, στ.

8. ΛΦ 1267, 1-2, Καρδίτσα, άτιτλο. II: β4, γ2, ε1, ι. IV: β.

9. ΛΦ 1753, 1-6, Καρδίτσα, "Χρυσοφεγγαράκι". ΙΙ: β4, γ3, δ2, Θ2. ΙΙΙ: 81, t.l.IV: α1, α8, β.

ΘΡΑΚΗ

10. ΣΠ 77, 3-5, Αίνος, "Ο βασιλές με τες τρεις κόρες" (ΒΡ Ι 453, CDE). Η: β4, γ2, στ2, Θ2. ΙΙΙ: α9 (μπισκότα), α7, γ2, δ4 (μαστίχι), ε3. IV: α1, β. V: στ.

11. Σταμούλη - Σαράντη, 165-174, Τζετώ 40 Εκκλησιών, "Η μητρυιά κ' η παραπαίδα". ΙΙ: β3 (μητριά είναι η δασκάλα της ηρωίδας), γ1, η, θ1. III: 81, ε1. IV: α1, α4, β. V: Ενωμένο με τον τύπο 706C: γ (ο υστερότοκος αδελφός επαναφέρει την τάξη), στ.

Σελ. 142
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/143.gif&w=600&h=915 23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

12. Σταμούλη — Σαράντη, 174-175, Σηλυμβρία, «Η Πεντάμορφη». ΙΙ: β1, στο (αποκοιμήθηκε φορώντας μαγεμένες κάλτσες). ΙΙΙ: 82. IV: α1. V: στ2.

13. Σταμούλη —Σαράντη, 176-177, Ηράκλεια, «Η μητρυιά βασίλισσα». ΙΙ: β1, δ7, δ9, θΐ. ΙΙΙ: α9 (κορδέλλες φαρμακωμένες), γ2 (ο δούλος φανερώνει την ιστορία της βασιλοπούλας· τη βρίσκει ο πατέρας της). V: στ.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

14. ΛΑ 1268, (ΣΜ 98), Έδεσσα, «Η Μυρσίνα». ΙΙ: β4, γ2, στ5, Θ1. ΙΙΙ: 81, ε1./ν.-α1, β.

15. ΛΑ 1282, 172-175, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, στ4, Θ6 (σαράντα ληστές). ΙΙΙ: α, ε4. IV: α1, β. V: Ενωμένος με τον τύπο 403Β: α, β, β2, στ.

16. ΛΑ 2154 Γ', 70-76, Ανασελίτσα (περιοχή Σιάτιστας), άτιτλο (αποκλίνουσα παραλλαγή). ΙΙ: β4, γ2, ε4 (κλεισμένη σε βαρέλι· την αφήνει ο άντρας της γιατί είναι τεμπέλα), Θ6· ζει μόνη της σ' ένα σπίτι στο δάσος, ο άντρας της ζητάει φιλοξενία (δεν τη γνωρίζει). Την αναγνωρίζει από το τραγούδι της· οι κακές συννυφάδες ξυλοφορτώνονται.

17. ΛΑ 2213, (ΙΛ 615 4-9), Κοζάνη, «Η βασιλοπούλα». Ι: α4. ΙΙ: β1, γ1, 87, 89, Θ2. ΙΙΙ: α8, α9 (γκιορντάνι, περιδέραιο), γ2, δ4 (βελόνα). IV: α1, β. V: στ.

18. ΛΦ 523, 1, Κοζάνη, «Η Πεντάμορφη». Π: β1, ζ1, θΐ. ΙΙΙ: δ1, ε4. IV: α2, β. V: Ενωμένο με τον τύπο 706C: γ.

19. ΛΦ 715,68-70, Λαγκαδάς, «Ρόδο, Μήλο, Χρυσοφεγγαρού». ΙΙ: β4, γ2, στ6 (παλικάρια). ΙΙΙ: δ1. V: στ3.

20. Μέγας, 57-65, «Μυρσίνα» (συλλογή Ι. Πρώιου). II: β4, γ2, στ5 (κυλά την κουλούρα και σταματάει όπου σταματήσει), Θ4. ΙΙΙ: α9 (κουλούρα), γ2, δ1, el.IV:al, β. V: στ, στο.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Ανατολικό Αιγαίο

21. Georgakis — Pineau, 57-67, Μυτιλήνη, «Le miroir de la magicienne». Η: β1, γ1, η, θΐ. ΙΙΙ: δ1, ε1. IV: α2, β. V: Συμφυρμός με τον τύπο 403Β: τ' αδέλφια της αποκαθιστούν την τάξη· στ.

22. ΛΦ 1173, 1-2, Ερεσσός Λέσβου, «Η μητρυιά». Η: β1, γ2, δ7, στ2. III: α1, α9 (δαχτυλήθρα), γ2, δ3. IV: α (κάνοντας να τη βάλουν οι δράκοι στο σεντούκι, σκοντάφτει και βγάζει το σταφύλι).

Σελ. 143
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/144.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

23. ΛΦ 5, 6-11, Σάμος, άτιτλο. ΙΙ: β1, στ2, ε2, στο (σαράντα παλικάρια). III: 82, ε1. IV: α1, β, β1, β2 (πατέρας, μητριά, σαράντα αδέλφια), γ. V: στ.

24. ΛΦ 14, 1-6, Σάμος, άτιτλο. Ι: α1. ΙΙ: β (την ηρωίδα μόλις γεννήθηκε, αφήνει στο βουνό η μητριά της βάζοντας στη θέση του μωρού ένα γατί), στ2 (τη σώζουν οι σαράντα δράκοι). ΙΙΙ: α1, γ2, 82, ε1. IV: α1, α4, β, γ. V: στ.

25. Σταματιάδης, 5, No 14, 580-587, Σάμος, άτιτλο. 77; β1, ε3, στ2. ΙΙΙ: α6, γ2, δ1, ε5 (τη νεκρή κρεμούν σε μια κούνια· τη βρίσκει το βασιλόπουλο). IV: α1, β. V: στ4.

β. Δωδεκάνησα

26. ΛΑ 2279, 461 -472, Λέρος, "Η θεοχάρη". ΙΙ: α8 (η θεία της), γ2, γ1, στί. ΙΙΙ: δ1, ε1. IV: α2, β. V; Συμφυρμός με τον τύπο 706C: τ' αδέλφια της σκοτώνουν τη θεία· στ.

27. Βαρίκα - Μοσκόβη, 36-43, Σύμη, "Η Πεντάμορφη κι η κακούργα μάνα της". ΙΙ: β2, γ2, η (καταφεύγει στο δάσος), στο: (δώδεκα παλικάρια). ΙΙΙ: δ1, ε4. IV: α1, β. V: στ2.

28. ΛΦ 1026,1, Σύμη, "Η κακή μητρυιά". ΙΙ: β1, ζ1, στί. III: δ1, ε2 (ο καπετάνιος βρίσκει τα κλειδιά της κάσας, μπαίνει στον πύργο και παίρνει μαζί του την Πεντάμορφη). IV: α2, β. V: Συμφυρμός με τον τύπο 706C: γ, γ2, δ.

γ. Εύβοια - Σποράδες

29. ΛΑ2744,165-169, Ιστιαία, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, στ 1, Θ2.ΙΙΙ: δ1, ε3. IV: α2, β.

30. ΛΦ 245, 3-6, Κύμη, "Η Πεντάμορφη". 77; β3 (μητριά η δασκάλα της), δ7 (στον πατέρα), δ9, στί. ΙΙΙ: α3, α9 (βραχιόλι), δ2. IV: α1 (ο πρίγκηπας τη συνεφέρει τυχαία), β.

31. ΛΦ 1604, 5-8, Κύμη, "Η Χιονούλα". ΙΙ: β1, γ1, 87, δ9, στ4. ΙΙΙ: α2, γ2, δ2, tl.IV: α1, α4, β. V: στ2.

δ. Κρήτη

32. Επ. Κρητ. Σπ., Γ', (1940) 310-313, Κυδωνιά, "Η Αριστοφάνη". Ι: α1. ΙΙ: β2, γ2, στ4. III: α9 (καρφίτσα), γ2, δ3, ε2. IV: ε1, β. V: Ενωμένο με 403Β: ", β2.

33. Λιουδάκη, Στης Γιαγιάς..., 63-71, Ιεράπετρα, "Η πεντάμορφη Θεοφάνη". 77; β2, γ2, ζ2. ΙΙΙ: α3, γ2, δ2, ε1. IV: α1, α4 (κάνει εμετό), β (βάζουν τη φωτογραφία της σ' όλες τις βρύσες της χώρας, τ' αδέλφια της τη γνωρίζουν και πηγαίνουν στον γάμο. Αναγνώριση).

34. ΛΦ 629, 1-3, Νεάπολις, "Η Πεντάμορφη". ΙΙ: β1, γ2, στ 1, θΐ. III: α3, γ2, δ2, ε1.7ν; α1, α4, β. V: στ.

35. ΛΦ 1145, 7-11, Χανιά, άτιτλο. ΙΙ: β1, γ2, στ4, θΐ. ΙΙΙ: α1, α3, γ2, δ2.

Σελ. 144
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/145.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

IV: α3 (ο πρίγκηπας βρίσκει τα κλειδιά του παλατιού κι οι δούλοι του τη συνεφέρνουν), β, β1. V: στ.

36. ΛΦ 1839, 2-5, Μονοφάτσι Ηρακλείου, άτιτλο. ΙΙ: β8 (την αδελφή της), γ1, στ4, ι. V; Ενωμένο με 403β: α (η κακή αδελφή έρχεται ντυμένη γιατρός στη γέννα), β2.

37. ΛΑ 709, 10, Νεάπολις, "Λάμψε ήλιε, για να λάμψω". ΙΙ: β2, γ2, ζ2. III: δ1, ε1. IV: α1, β. V: Ενωμένο με 706C: η μητέρα της γίνεται παραμάνα του παιδιού και το σκοτώνει.

ε. Κυκλάδες

38. ΛΦ 232, 25-30, Κύθνος, "Τα εννιά αδέλφια και η μια αδελφή". Παραλλαγή επηρεασμένη από τον παραμυθιακό τύπο 451 (the maiden who seeks her brothers, η κόρη που αναζητά τ' αδέλφια της). Η ηρωίδα γεννιέται μετά από εννιά αγόρια, που φεύγουν - από λάθος της μαμμής - σε άλλη χώρα. ΙΙ: η (η ηρωίδα φεύγει για να βρει τ' αδέλφια της), στί. ΙΙΙ: α8, α1, γ2, δ3, ε4. IV: α3 (από έναν ψαρά), β (βρίσκει τ' αδέλφια της).

39. ΛΦ 351, 4-10, Νάξος, "Η κακιά δασκάλα". ΙΙ: β3, ζ3, στί. ΙΙΙ: δ1, ε4. IV: α2, β. V: Ενωμένο με το 706C· τη δασκάλα ξεσκίζουν τα ζώα των αδελφών της ηρωίδας.

40. ΛΑ 1394, 201-210, Νάξος, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ5 (ο μάγος λέει να διώξουν τη μικρή για να παντρευτούν οι δύο μεγαλύτερες), στο (πλοίο), Θ6 (τρεις κυνηγοί) . III: α2, α9 (πουκάμισο), γ2, δ2, ε1. IV: α1, β. V: Ενωμένο με το 403β·

α, β2, στ.

41. ΙΛ, 159-173, Πάρος, άτιτλο. ΙΙ.· β2, β4, γ1, στ4, Θ2. ΙΙΙ: α8, α1, γ2, 81, ε2. IV: α2, β, στ5 (εξορίζονται).

42. ΛΑ 1394, 177-180, Τήνος, "Η Πεντάμορφη του κόσμου". ΙΙ: β4, γ2, στ3, Θ6 (εφτά δράκοι). ΙΙΙ.· δ2, ε1. IV: α1, α4, β (ο ήλιος δεν απαντάει πια), β2 (η μάνα, σκοτώνουν τις αδελφές). V: στ.

43. ΛΑ 1394, 181-190, Τήνος, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, ε6, στ4, Θ6 (ζει με τους βοσκούς που της βάζουν τα μάτια μιάς κατσίκας). ΙΙΙ: α3, γ2, δ3, ε1. IV: α1, β. V: στ.

44. ΛΦ823, 10-14, Τήνος, "Τ' αμύγδαλο". ΙΙ: β4, γ2, στί (δυο φορές την εγκαταλείπουν), ι. V: Ενωμένο με 706C: γ, γ1.

45. ΛΑ 279, 361-472, Λέρος, "θεοχάρη". ΙΙ: α8 (θεία), γ2, ζ1, στί. ΙΙΙ: δ1, ε1. IV: α2, β. V: Ενωμένο με το 706C: τ' αδέλφια της σκοτώνουν τη θεία της· στ.

Σελ. 145
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/146.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ

46. Boulanger, 87-97, Κέρκυρα, "Le miroir". ΙΙ: β2, ε4, στί. III: α3, γ2, 83,

ε5 (την παίρνει πρώτα ένα βασιλόπουλο, ύστερα ένα άλλο). IV: α1, α4, β. V: Ενωμένο με 403β: α, β2, στ.

47. Boulanger, 61-63, Κέρκυρα, "Les trois fenetres". ΙΙ: β4 (τρία κορίτσια, ο πατέρας τους χαρίζει τρία παράθυρα - χρυσό, ασημένιο, μολυβένιο - στην ηρωίδα) , γ5 (το βασιλόπουλο χαιρετάει την ηρωίδα σ' όποιο παράθυρο κι αν βρίσκεται) , ε6 (τυφλή, την παίρνει ο πρίγκηπας, ο πρίγκηπας στέλνει τη γάτα του να δαγκώσει τις αδελφές για να επιστρέψουν στην ηρωίδα τα μάτια της). IV: β.

48. ΛΑ 1067, 47-53, Κεφαλλονιά, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, στ4 (μ' ένα καλάθι κόλλυβα), Θ6. III: α9 (φαγητό), β, δ1, ε1. IV: α1, β.

49. ΛΦ 587, 87-90, Κεφαλλονιά, "Η κακή μητρυιά". Η: β1, γ2, Θ6 (την ηρωίδα στέλνουν ν' ανάψει φωτιά πάνω στο βουνό κι ο άνεμος τη μεταφέρει στη σπηλιά των δράκων), στ2. ΙΙΙ: δ1, ε1. IV: α1, β. V: Ενωμένο με το 403Β: α.

50. ΛΦ 974, 1-4, Κεφαλλονιά, "Η Πεντάμορφη". Ι: α1. Η: β1, γ1, δ1, 89, στο (δώδεκα παλικάρια). III: α4, α1, γ2, 82, ε1. IV: α2, β. V: στ.

51. ΛΑ 2276, 228, Λευκάδα, "Η Ροϊδομάγουλη". ΙΙ: β4, γ2, ε3 (από μια τρυπά βγαίνει σ' ένα δάσος), Θ6 (με σαράντα κυνηγούς). ΙΙΙ.· α9 (βελόνα), γ2, δ4 (δηλητήριο), ε3. IV: α1, β. V: στ.

52. ΛΑ 3035, 318-320, Παξοί, "Πεντάμορφη". ΙΙ: β1, 87, 88, 89. V: στ (ο πατέρας σκοτώνει τη γυναίκα του και ζει με την κόρη του).

53. Μινώτου, 11, 441-444, Ζάκυνθος, "Η κακή μάνα κι η όμορφη θεοχάρη". ΙΙ: β1, γ2, η, η1, στί. ΙΙΙ: α2, γ2, δ2, ε5 (ο πρίγκηπας βρίσκει το κρεμασμένο φέρετρο). IV: α1, α4, β. V: Ενωμένο με το 706C: γ, γ2, στ.

54. Schmidt, 110-112, No 17, Ζάκυνθος, "Maroula und die Mutter des Erotas". ΙΙ: β8 (η ηρωίδα ζει με τον πατέρα της, τον βασιλιά), γ2 (η μάνα του Έρωτα ζηλεύει), ε4 (η ηρωίδα κλειδώνεται στο σπίτι των αδελφών της για να είναι ασφαλής), Θ1. ΙΙΙ: α8, γ2, 81, ε1. IV: α1, β. V: Ενωμένο με το 403Β: α (ο φύλακας άγγελος της ηρωίδας επαναφέρει την τάξη. Η μάνα του Έρωτα είναι δυστυχισμένη).

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

55. ΣΠ 15, (ΛΑ 709, 2), "Η Καρυανή". ΙΙ: β1, δ2 (η δασκάλα τη συμβουλεύει "να τρέχει πίσω στην πίτα που κυλά"), στ4. ΙΙΙ: Ενωμένο με το 403Β: α, β2.

56. ΣΠ 27,15-20, Ολυμπία, άτιτλο. Η: β2, στ4, Θ6 (με τις νεράιδες). III: α3, γ2,

Σελ. 146
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/147.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

δ4 (καρφίτσα). V: Ενωμένο με το 403Β: α, α1, α2, α3, β, β2.

57. ΣΠ 33, 3-5, Καλάβρυτα, άτιτλο. ΙΙ: β2, ε2, στο (με τα λιοντάρια), κ.

58. ΣΠ 44, 189-191, Κυπαρισσία, άτιτλο. ΙΙ: β2, η, η1, στ2. ΙΙΙ: δ1, ε4. IV: α2, β.

59. ΣΠ 44, 208-212, Κυπαρισσία, άτιτλο. ΙΙ: β1, η, η1, στ2. ΙΙΙ: δ1, ε4. IV: <χ2, β.

60. ΛΑ 709, 7, Άγιος Πέτρος Κυνουρίας, "Η ζήλεια". ΙΙ: β2, γ2, ε4 (την κλείνουν στην κουφάλα ενός δένδρου), στί. ΙΙΙ: δ1, ε1. IV: α3 (τη συνεφέρνει μια δούλα), β. V; Ενωμένο με το AT 403B: α, α1, α2, β, β2, στ.

61. ΛΑ 709, 8, Αρεόπολη, "Ot σαράντα δράκοι". ΙΙ: α (η δασκάλα παντρεύεται τον πατέρα της ηρωίδας), στ3, Θ2. III: α1, α3, γ2, α4 (κάλτσες). IV: α1, β. V: Ενωμένο, με το AT 403B: α, β, β1, β2, στ.

62. ΛΑ 709, 11, Μανιάκι Μεσσηνίας, "Η Πεντάμορφη". ΙΙ: β1, γ2, γ3, στί. III: δ4 (καρφίτσα), ε1. IV: α3 (μια δούλα), β, V: στ, στδ.

63. Bottieher Α., Deutsche Rundschau, 1881, Band, 28, 129-133, "Rodia". II: β4, γ2, στ, Θ6 (με τη θεά της νύχτας, που την υιοθετεί). ΙΙΙ: α1 1 (ένα μαντήλι), §4 (γλυκά), ε. IV: 3.2, α6, β. V: Ενωμένο με το 403Β: α, β, β1, β2.

64. Deffner, Λαογραφία, 8, 159-180, Καστάνιτσα Κυνουρίας, "Η Πεντάμορφη του κόσμου"(;). ΙΙ: Θ6 (με τους τζουτζέδες). III: δ2, ε1. IV: α1, α4, β. V: στδ.

65. Estournelles de Constant, La\ie de province en Giece, Paris, 1878, 260-273, "Les trois soeurs". ΙΙ: β4, γ5 (οι τρεις μοίρες λένε ότι θα παντρευτεί το βασιλόπουλο), ε, ε2, Θ6 (με μια νεράιδα). ΙΙΙ: α11 (με μια καρφίτσα μπηγμένη στο κεφάλι), γ2, δ3, ε3. IV: Όταν το φέρετρο βρίσκεται μέσα στο νερό, η κόρη συνέρχεται· ο πρίγκηπας την παίρνει ωστόσο κοιμισμένη μαζί του και την αφήνει στην κουζίνα του παλατιού· η κόρη σηκώνεται τις νύχτες και τρώει, ώσπου κάποτε τη βλέπει. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, 1, α2, α4, α5, στ.

66. Μεσσηνιακό έτος, 1, 150-151, Πυλία, "Οι τζουτζέκηδες". ΙΙ: β1, γ1, δ7, δ9, Θ6 (με τους επτά τζουτζέκηδες). ΙΙΙ: α2, γ2, δ2, ε1. IV: α1, α4, β. V: στδ.

67. Hahn, 2, no 103, 134-135, Πόρος, "Schneewittchen". ΙΙ: α, γ2, δ2 (οι τρεις μοίρες περνούν μπροστά από το δέντρο όπου είναι κρυμμένη η ηρωίδα και τη στέλνουν: να πλύνει ένα μωρό στο ποτάμι, να πλύνει μια γριά, να πάει στους σαράντα δράκους), στ2. III: δ11 (η μητριά στέλνει τον πατέρα της ηρωίδας στο παλάτι των σαράντα δράκων (ντυμένο Εβραίο)· της πουλάει τσιμπιδάκια για τα μαλλιά), γ2, δ1, ε1. IV: α3 (η δούλα της μητέρας του πρίγκηπα της αφαιρεί το φαρμακωμένο δαχτυλίδι), β.

68. ΛΑ 1118, Ζαχάρω Ηλείας, "Μυρσίνα". ΙΙ: β4, γ2, στδ, Θ6 (μετά επτά παλικάρια). ΙΙΙ: "9 (περιδέραιο της νεκρής μάνας), αδ, ε1. IV: α1, β. V: στ.

Σελ. 147
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/148.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

69. ΛΑ 1186, (ΣΜ 16), 55-56, Πύργος, "Νεραντζιά". ΙΙ: β2, β4, γ2, δ7, 59, στ2. Ημιτελής παραλλαγή.

70. ΛΑ 1186, (ΣΜ 16), 212-216, Πύργος, "Η θεοχαρίστη". ΙΙ: β1, γ2, ε1, η1, στί. ΙΙΙ: δ1, ε2. IV: α1, β. V: Ενωμένο με το 706C: γ, 8, ε, ε1.

71. ΛΑ 1186, (ΣΜ), 219-220, Πύργος, "Ο πατέρας κι η κόρη του". ΙΙ: β1, στ4, ζ (ένας δράκος θέλει να τη σκοτώσει· τ' αδέλφια της την κρύβουν σ' ένα πηγάδι). ΙΙΙ: δ4 (ο δράκος τη σκοτώνει με μια καρφίτσα), ε.

72. ΛΑ 1192, (ΣΜ 22), 127-128, Βελίτσα Ολυμπίας, "Η Πεντάμορφη". ΙΙ: β1, γ1, στ4, Θ6 (παλικάρια). ΙΙΙ: δ2, ε5 (τη βρίσκει ο πατέρας της). IV: α1, α4.

73. ΛΑ 1193, (ΣΜ 23), 31-52, Βελίτσα Ολυμπίας, "Η Χιόνα". Ι: α1, βΚ γ1, δ7, δ9, στ2. ΙΙΙ: δ2, ε1. IV: α1, α4, β, β2 (η μητριά πηγαίνει στον γάμο και φυλάει τη νύφη· σύμφωνα με την κατάρα της πεθαμένης μάνας θα καιγόταν όποια έκανε κακό στη Χιόνα κι έτσι, η μητριά καίγεται την ώρα που τη φιλάει).

74. ΛΑ 1276, (ΣΜ 106), 7-9, Αργολίδα, "Η θεοχάρη". Ι: α6 (γεννήθηκε από τα πολλά παρακάλια στο θεό (θεού χάρη". ΙΙ: β1, γ2, θ1. ΙΙΙ: α2, γ2, δ1, ε1. IV: α2, β (ζει με τ' αδέλφια της).

75. ΛΑ 1276, 31-33, Αργολίδα, "Μερσίνα". ΙΙ: β4, γ2, στ5, Θ4. ΙΙΙ: α5, γ2, δ1, ε1. IV: α1, β.

76. ΛΑ 1281, (ΣΜ 111), 334-338, Κυπαρισσία, "Οι τρεις αδελφές". ΙΙ: β4, γ2, στ3, ζΐ. III: α9 (ψωμί), β, 81, ε1. IV: α1, β. V: στ.

77. ΛΑ 1282, 1-3, Κυπαρισσία, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ3, Θ6 (με σαράντα ληστές). III: α, ε4. IV: α1, α4, β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β2.

78. ΛΑ 1282, 159-163, Κυπαρισσία, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, στ5, Θ4. ΙΙΙ: δ1, ε1. IV: α1, β. V: στί.

79. ΛΑ 1332, 51-56, Σιμιάδες Αρκαδίας, "Βασιλιάς και βασίλισσα". ΙΙ: β1, γ1, δ7, δ9, Θ6 (με τους εργάτες σαν αφεντικά). ΙΙΙ: α1, α9 (κορδέλλα), γ2, δ2. IV: α3 (κατά τη διάρκεια της ταφής τη ρίχνουν κάτω και πέφτει το μήλο). V: στ2.

80. ΛΑ 2211, (ΙΛ595), 15-19, Τρίπολη, άτιτλο. ΙΙ: β1, στ2, ζ6 (με τα φίδια). ΙΙΙ: δ1, ε1. IV: α1, β.

81. ΛΑ 2934, 169-170, Μεσσήνη, "Οι σαράντα δράκοι". ΙΙ: β4, γ2, στ, Θ2. III: δ1. IV: α3 (ο μικρότερος δράκος της αφαιρεί το δαχτυλίδι και τη συνεφέρει).

82. ΑΦ 14, 1-6, Μολάοι Λακωνίας, "Η Πεντάμορφη". Ι: α5. ΙΙ: β1, γ1, δ7, δ9, Θ6 (με τους δώδεκα δράκους). ΙΙΙ: δ2, ε1. IV: α1, α4, β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β, β2.

83. ΑΦ 353, 3-4, Μεσσήνη, "Το χρυσό δαχτυλίδι". ΙΙ: β1, γ1, δ2, στο (με τους

Σελ. 148
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/149.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Σκυλοκέφαλους). ΙΙΙ: α3, γ2, δ4 (ποδιά), ε1. IV: α2, β.

84. ΛΦ 360, 10-11, Μεσσήνη, "Η κακή μητρυιά". ΙΙ: β1, γ1, ε4 (στους σαράντα δράκους για να τη φάνε), Θ2. ΙΙΙ: α9 (πορτοκάλι), γ2, δ1, ε1. IV: α2, β. V: στ2.

85. ΛΦ 403, 8-13, Χαβάρι Ηλείας, "Η Κικιώ". Στην αρχή συμφυρμός με το AT 403Β. ΙΙ: Θ2 (η καλή προγονή ανταμείβεται από τα κοράκια, την τριανταφυλλιά και τη γριά που ψειρίζει: της δίνουν φρύδια μαύρα σαν κοράκου, λυγερό κορμί σαν κυπαρίσσι, μάγουλα σαν τριαντάφυλλα, λίρες να πέφτουν από το στόμα της· η κακή κόρη της μητριάς τιμωρείται κι ασχημαίνει αντίστοιχα), 87, δ9, στο (δώδεκα παλικάρια). ΙΙΙ: α1, α3, γ2, δ2, ε5 (ο πατέρας της βρίσκει το φέρετρο). IV: α3, β. V: στ.

86. ΛΦ 501, 13-14, Αίγιο, "Η τύχη της Χιονάτης". ΙΙ: β1, γ1, Θ4, ζ3. ΙΙΙ: α2, α9 (καρφίτσα), γ2, δ2, ε1. IV: α1, α4, β. V: στ2.

87. ΛΦ 570, 15-18, Ηλεία, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, Θ5, ζ4. ΙΙΙ: α5, β, δ1, ε1. IV: α1, β. V: στ 1, στ6.

88. ΛΦ 571, 1-3, Αχαΐα, "Η Πεντάμορφη". ΙΙ: β1, γ2, στ 1, Θ6 (ληστές). III: α9 (ψωμί), γ2, 81. IV: α1, β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β, β2, στ (ο βασιλιάς τιμωρεί τη μητριά φορώντας της το φαρμακωμένο δαχτυλίδι της ηρωίδας) .

89. ΛΦ 589, 13-27, Τριφύλλια, "Η Πεντάμορφη". ΙΙ: β1, γ1, 87, δ9, Θ2. III: α8, α1, γ2, δ1, ε1. IV: α1, β. V: στ.

90. ΛΦ 717, 7-11, Μεσσήνη, "Οι δύο γίγαντες". ΙΙ: β1, γ1, στ4, Θ6 (με δύο γίγαντες, ζουν σαν αδέλφια). ΙΙΙ.· α3, α9 (κορδέλλα), γ2, δ4 (μαγική τρίχα), ε!./ν.·α2, β.

91. ΛΦ 737, 1-3, Λεχαινά Ηλείας, "Η θεοχάρη". ΙΙ: β1, γ2, 87, δ9, Θ6 (ζει μόνη της πάνω στα δένδρα), ι. V: στ2.

92. ΛΦ 795, 5-7, Κανδήλα Αρκαδίας, "Οι δώδεκα σκυλοκέφαλοι". ΙΙ: β1, στ4, Θ6 (ζει με τους Σκυλοκέφαλους). ΙΙΙ: α2, γ2, 81, ε1. IV: α1, β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β2.

93. ΛΦ 805, 10-12, Γύθειο, "θεοχάρη". II: β2, γ2, στ 1, θΐ. ΙΙΙ: α3, α1, γ2, δ4 (ψάρια), ε4. IV: α2 (με εμετό), β. V: στ 1, στο.

94. ΛΦ 809, 11-13, "Η Πεντάμορφη Μυρσίνα". ΙΙ: β8 (τα ξαδέλφια της), γ2, στ5, Θ4. ΙΙΙ: 81, ε1, α1, β.

95. ΛΦ 819, 1-4, "Τα σαράντα αδέλφια". ΙΙ: β4, στ 1, Θ2. ΙΙΙ: δ4 (χτένα), ε1. IV: α1, β.

Σελ. 149
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/150.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

96. ΛΦ 968, 11-16, Ναυπλία, "Η Σταχτομπούτα". ΙΙ: β4, γ1, στ!6 (στο κρύο· η ηρωίδα επιβιώνει· την εγκαταλείπουν και πάλι), θΐ. ΙΙΙ: α3, α7, γ2, 82. IV: α3 (ένας γέρος που περνούσε από κει τη χαστουκίζει και τη συνεφέρει). V: στ4.

97. ΛΦ 1008, 4-9, Μονεμβασία, "Ο βασιλιάς κι η βασίλισσα". Ι: α1. ΙΙ: β1, γ2, δ7, 89, θ (ζει με 18 παλικάρια σ' ένα γυάλινο παλάτι). ΙΙΙ: 81, ε1. IV: α1, β. V: στ, στ6.

98. ΛΦ 1015, 11-15, Πυλία, "Η Πεντάμορφη".Ι.· α1. II: β1, γ1, στ4, Θ6 (επτά δράκοι). ΙΙΙ: α2, α9 (στέκα), γ2, 82, ε1. IV: α1, β.

99. ΛΦ 1042, 10-11, Ηλεία, άτιτλο. ΙΙ: β1, στ 1, Θ2. ΙΙΙ: α9 (η μητριά σαν διακονιάρα βάζει ένα κόκκαλο στην πόρτα και κάνοντας την όμορφη προγονή να το πατήσει, πεθαίνει), ε1. IV: α1. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β2, στ.

100. ΛΦ 1070,1-8, "Η βασιλοπούλα κι οι σαράντα δράκοι". ΙΙ: β2 (η κακιά μάνα τα φτιάχνει με τον Αράπη υπηρέτη κι επειδή την ανακαλύπτει η κόρη, ζητάει από τον βασιλιά να πιει το αίμα της για να γίνει τάχα καλά), 87, δ9, Θ2. III: α1, γ2 (το βασιλόπουλο τη φέρνει στον πατέρα της όπου διηγείται την αλήθεια) . IV: β. V: στ (η κακιά μάνα κι ο Αράπης αλογοσέρνονται).

101. ΛΦ 1198, 4-7, Πύλος, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, στ3, Θ6 (μ' ένα κυνηγό). IΙΙ: 84 (με κάλτσα· ο κυνηγός τη σκοτώνει). IV: α2 (ο βασιλιάς την παίρνει μαζί του, η μητέρα του τη συνεφέρει), β.

102. ΛΦ 1339, 1-5, Μονεμβασία, "Η ξανθομαλλούσα". ΙΙ: β4, γ2, στ4, Θ6 (ζει με τη Λάμια, που την υιοθετεί). ΙΙΙ: α3, γ2, δ4 (της μπήγει τρεις καρφίτσες στο κεφάλι), ε1. IV: α3 (μια σκλάβα), β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β, β1, β2, στ.

103. ΛΦ 1350, 1-9, Λεοντάρι Αρκαδίας, "Άννα η Κασιάννα". Ι: α1. ΙΙ: β1, γ1, στ4, 92. ΙΙΙ: 84 (ζαχαρωτά), ε1. IV: α2, β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β2.

104. ΛΦ 1537, 1-3, Πύργος, άτιτλο. ΙΙ: β4, γ2, στ4, Θ6 (ζει με τους σαράντα Αράπηδες). ΙΙΙ: α1, α2, γ2, δ1, ε1. IV: α1, β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β2, στ.

105. ΛΦ 1624, 1-5, Βελίτσα Ολυμπίας, άτιτλο. ΙΙ: β1, γ2, στο (τη σώζει ένα βόδι· νέα εγκατάλειψη), Θ2. ΙΙΙ: δ1, ε2. IV: α1, β.

106. Μεσσηνιακό Έτος, 1, 1938, 154-155, "Η Πεντάμορφη του κόσμου". Ι: α2. ΙΙ: β8 (ζει με την ξαδέλφη της), γ2, στ2, Θ2. ΙΙΙ: α2, γ2, δ2, ε1. IV: α1, α4, β. V: στ2.

107. ΙΛ 530, 225-228, Μεσσήνη, "Η Πεντάμορφη του κόσμου". Ι: α2. ΙΙ: β1, β3, δ7, 89, ι (διωγμένη από τη μητριά, συναντά τον πρίγκηπα). IV: β.

Σελ. 150
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/151.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ'

108. ΛΑ 709, 5, Αιτωλία, άτιτλο. II: β1, γ1, ζ2. ΙΙΙ: α (τη δηλητηριάζει μια γριά σταλμένη από τη μητριά της), ε4. IV: α1, β.

109. ΛΑ 1171, 39-41, Βάλτος Ακαρνανίας, "Ο βασιλιάς κι η βασιλοπούλα". II: β2, στ 1, Θ2. III: 84 (καρφίτσα). IV: α3 (τη συνεφέρει ο σκύλος των δύο βασιλιάδων, που την παίρνουν μαζί τους).

110. ΛΑ 1193, 25-30, Φωκίδα, "Φαρφουρένια". II: β4, γ2, στ 1, Θ6 (δώδεκα κυνηγοί). III: 81, ε1. IV: α2, α4, β. V: στ.

111. ΛΦ 16, 1-5, Θήβα, "Λενίτσα η Πεντάμορφη". ΙΙ: β1, γ1, 87, 89, Θ3. III: α1, γ2, 82, ε1. IV: α4, β.

112. ΛΦ 55, 25-28, Άγραφα Ευρυτανίας, "Η Μήλω, η Ρόιδω κι η Χρυσοφεγγαρούσω". II: β4, γ2, ε2, ι. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β, β2, στ.

113. ΛΦ 220, 16-19, Λαμία, "Πεντάμορφη". II: β1, γ1, 87, 89, Θ6 (ζει σε μια σπηλιά με δώδεκα δράκους). III: α2. Ατελής παραλλαγή.

114. ΛΦ 476, 45-46, Ανάληψη Τριχωνίας, άτιτλο. II: β1, γ1, ε6, Θ2. ΙΙΙ: "8, γ2, 84 (χτένα), ε1. IV: α1, β.

115. ΛΦ 1044, 25-29, Φωκίδα, "Η Πεντάμορφη κι η κακιά βασίλισσα". Ι: α1. II: β1, 87, 89, Θ1. III: α2, γ2, 82, ε1. IV: α1, α4, β. V: στ2.

116. ΛΦ 1137, 16-19, Λαμία, "Η Πεντάμορφη". II: β1, γ2, 87, 89, Θ2. III: α9 (βραχιόλι), γ2, 82, ε1. IV: α1, α4, β.

117. ΛΦ 1253, 1-6, Λαμία, "Ροδούλα". II: β8 (με τη μάνα της που είναι γριά), γ5 (ο βασιλιάς την παίρνει μαζί του), 87, 89, Θ6 (δέκα τρεις δράκοι). III: 84 (βραχιόλι), ε5 (η συνοδεία περνάει μπροστά από το σπίτι της μάνας της). IV: α2. V: στί.

118. ΛΦ 1258, 16-19, Δομοκός, "Η Τρισεύγενη". II: β8 (τρεις αδελφές ζουν με τη μάνα τους), γ1, ε2, ι. III: α3, γ2, δ4 (χτένα). IV: α1, στ.

119. ΛΦ 1562, 15-20, θερμό Τριχωνίας, "Ρόιδω". II: β8 (με την αδελφή της), γ2, 82, στ2. III: 81, ε4. IV: α1, β. V; Ενωμένο με το AT 403B: α, β2, στ.

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ

120. Dawkins, MG in Asia Minor, 441-444, Σύλατα, άτιτλο. Ι: α1. II: β1, γ1, δ7, δ9, Θ6 (σε μια σπηλιά μ' επτά παλικάρια). III: α2, α3, α8, γ2 (συναντά τον βασιλιά), β.

121. Μικρ. Χρον., 4, 296-299, Προύσσα, "Η Χιονίστρα". Ι: α1. II: β1, γ1, 87, 89, Θ2. III: α1, γ2, 82, ε1. IV: α4, β. V: στ2.

Σελ. 151
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/152.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

122. ΣΠ 3, 41-44, Σμύρνη, άτιτλο. Π: β2, η, θ1. ΙΙΙ: "3, γ2, δ3, ε4. IV: α1, β.

123. ΛΦ 429, 1-14, Αλικαρνασσός, "Η κόρη με τα τρία αδέλφια και η μητριά". ΙΙ: β1, ζ1, Θ1. ΙΙΙ: δ1, ε3. IV: α2, β. V: στ.

124. ΛΦ 1453, 23-28, Πέργαμος, "Η μητρυιά". Ι: α1. Π: β1, γ2, 87, 89, Θ2. ΙΙΙ: α1, α3, γ2, 83. IV: α3 (πέφτοντας από τη σκάλα τη ζωντανεύουν οι δράκοι).

125. ΛΑ 709, 9, Βιθυνία, "Μαριγάκι". ΙΙ: β8 (με τρεις αδελφές και τον πατέρα), γ4, στ3, Θ2. ΙΙΙ: α9 (μαστίχα), γ2, 81, ε5 (τη βάζουν σε κάσα που πετούν στη θάλασσα και βρίσκει μια κόρη). IV: α1, β. V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β2.

ΚΥΠΡΟΣ

126. Κληρίδης, II, 13-17, αρ. 7, Κυρήνεια, "Η βασιλοπούλα τζ' οι μάισσες". ΙΙ: β4, γ5, ε6, Θ6 (με μια γριά που της ξαναδίνει το φως της). ΙΙΙ: α9 (καρφίτσα), γ2, 82, ε2. IV: α1 (τυχαία). V: Ενωμένο με το AT 403B: α, β2, στ.

127. ΛΦ 101, 1-5, "Χιονάτη". Ι: α6 (άσπρη σαν το χιόνι, κόκκινη σαν το ρόδι και πράσινα μάτια σαν το παραθύρι). ΙΙ: β1, γ1, δ7, δ9, Θ3. ΙΙΙ: α4, γ2, δ2, ε1. IV: α1, β. V: στ2.

128. ΛΦ 804, 1-12, Καρπασία, "Η όμορφη πριγκήπισσα κι η κακή θεία". ΙΙ: β2, γ1, δ7, 89, Θ2. ΙΙΙ: 81, ε5 (πετούν τα κλειδιά της κάσας στη θάλασσα και τα καταπίνει ένα ψάρι, που το πηγαίνουν στον βασιλιά). V: α1, β, β2 (ο πατέρας της). V: στ.

129. ΛΦ 1159, 16-19, Κυθρέα, "Η κατσή μάνα". ΙΙ: β2, γ2, ι. IV: β (η μάνα μαθαίνει από το γυαλί πως έγινε βασίλισσα και πάει να τη φαρμακώσει, αλλά η κόρη τη γνωρίζει και πάει στο βασιλιά). V: στ.

130. ΛΦ 1855, 16-19, Λευκωσία, "Η βασίλισσα των δρακόντων". ΙΙ: β4, ε5, Θ5. ΙΙΙ: α6, γ2 (με το σκαμπίλι του δράκου), δ, ε, ε3. IV: α1, β.

131. LF 1867, 10-17, "Η Πεντάμορφη τζαι οι σαράντα δράκοι". ΙΙ: β5, στ 1, Θ2. ΙΙΙ: α9 (χρυσή μπούκλα), γ2, α3, δ, ε5 (στην ακροθαλασσιά τη βρίσκει το βασιλόπουλο). IV: α1, β.

ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ

132. Taibbi-Car. 208-213, αρ. 34, Rocca Forte, "Ta leddidya και η ανεψιά του πρεσβυτέρου". ΙΙ: β7, η, Θ6 (βλέπει δεκατέσσερα παλικάρια να σηκώνουν μια πλάκα, να μπαίνουν κάτω από τη γη και γίνεται αδελφή τους). ΙΙΙ: α3, 84 (σκαρπίνια, περιδέραιο). IV: α3 (μια δούλα), β.

Σελ. 152
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 700-749
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 133
    23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 709

    Χιονάτη

    AT: Snow-White

    Grimm: Sneewittchen

    Delarue: Blanche - Neige

    Παραλλαγή πρώτη: Η Σταχτομπούτα

    Μια φορά κι έναν καιρό ήταν τρεις αδελφές. Η μια απ' αυτές ήταν πάρα πολύ όμορφη και οι άλλες δύο τη ζήλευαν πολύ. Την κακομεταχειρίζονταν, την έντυναν άσχημα και τον χειμώνα την άφηναν να κρυώνει. Αυτή για να ζεσταίνεται, πήγαινε κοντά στις στάχτες, γι' αυτό την έλεγαν Σταχτομπούτα. Αυτές οι αδελφές είχαν ένα μαγικό καθρέφτη, που τον έλεγαν Ήλιο. Πήγαιναν λοιπόν μπροστά σ' αυτόν κάθε πρωί και οι τρεις, αφού οι δύο στολίζονταν πάρα πολύ και φορούσαν ωραία φορέματα και φανταχτερά βραχιόλια, και τον ρωτούσαν: "Ήλιε μου, ήλιε μου, ποια είναι η ομορφότερη απ' όλες;" "Η τρίτη, η Σταχτομπούτα", απαντούσε κάθε φορά ο ήλιος. Αυτό λοιπόν δεν μπορούσαν να το χωνέψουν οι αδελφές οι δύο για πολύ, γι' αυτό μια μέρα έδιωξαν κακοντυμένη τη Σταχτομπούτα, για να χαθεί και να μην ξαναφανεί στα μάτια τους. Αυτή κλαίγοντας έφυγε και πήγαινε όπου τη βγάλει ο δρόμος. Τη νύχτα κοιμότανε στις κουφάλες των δέντρων και την ημέρα περιπλανιόταν. Ώσπου, μια μέρα, βρήκε ένα ωραίο σπίτι, ανοιχτό και μόνο του. Μπήκε μέσα δειλά και βεβαιώθηκε ότι δεν είναι κανείς. Παρατήρησ' εκεί μέσα ότι υπήρχαν όλα τα είδη από σαράντα (σαράντα πιάτα, σαράντα πηρούνια, σαράντα παπούτσια κ.λπ.). Υπήρχε όμως μεγάλη ακαταστασία. Κάθησε λοιπόν, έπλυνε τα πιάτα, σκούπισε, συγύρισε, άφησε τα πάντα καθαρά κι όταν πλησίαζε να βραδιάζει, κρύφτηκε έξω κάπου εκεί κοντά. Είδε λοιπόν το βράδυ να 'ρχονται σαράντα παλικάρια. Γύριζαν από τη δουλειά τους. Όταν βρήκαν αυτά όλα περιποιημένα, απόρησαν ποιος τα είχε κάνει. Κάθε μέρα λοιπόν, όταν γύριζαν, έβρισκαν πάντα το ίδιο: καθαρά, μαγειρεμένα, τα πάντα έτοιμα. Σκέφτηκαν τότε να μείνει ένας κρυμμένος κάπου μέσα στο σπίτι. Όταν λοιπόν πήγε η κόρη-Σταχτομπούτα να συγυρίσει το σπίτι, αυτός φανερώθηκε. Κείνη τρόμαξε, αλλά το παλικάρι την ευχαρίστησε που ερχότανε και τους έκανε τις δουλειές και της είπε να μείνει στο σπίτι τους κι αυτοί δεν θα την αφήσουνε να χαθεί. Την άλλη μέρα,