Συγγραφέας:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Τίτλος:Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 700-749
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:23
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1994
 
Σελίδες:271
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Ελληνικά παραμύθια-Κατάλογος
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί υποδειγματική δημοσίευση, σύμφωνα με τα διεθνή σχετικά πρότυπα, του καταλόγου των ελληνικών παραμυθιών που συνέτασσε ο Γεώργιος Μέγας ήδη από το 1910. Είναι στην ουσία ο δεύτερος τόμος του καταλόγου, μιας και ο συντάκτης του είχε προλάβει να δημοσιεύσει τον πρώτο τόμο. Ο κατάλογος παραμυθιών του Μέγα αποτελεί ένα σπουδαίο έργο υποδομής για κάθε σχετική έρευνα, έργο που συμβάλλει στη μελέτη όχι μόνο της ελληνικής εθνικής προφορικής παράδοσης αλλά και της παγκόσμιας. Η προσπάθεια για μια υποδειγματική δημοσίευση του καταλόγου αυτού, που άρχισε με τον τόμο αυτόν, καταβλήθηκε με την απόλυτη πεποίθηση ότι η αξία του είναι επίκαιρη όσο ποτέ. Ένας κατάλογος παραμυθιών έρχεται ακριβώς να προσφέρει ταξινομημένο το σημαντικότατο υλικό των παραμυθιών και των παραλλαγών τους, και να υπενθυμίσει παράλληλα τη σημασία, τη συνέπεια, αλλά και τη δύναμη της ευελιξίας που ενέχεται στην προφορική παράδοση των παραμυθιών.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 7.13 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 57-76 από: 274
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/57.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τα χέρια τση. Αυτή διηγείται πως η Παναγιά τση έκαμε το θαύμα. Αμέσως την πήρε και την πήε στο παλάτι και περάσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

ΛΦ 1613: Παραλλαγή που συλλέχτηκε από την Ταγκλή Ευφροσύνη στα Φηρά της Σαντορίνης το 1958.

Παραλλαγή δεύτερη: Άτιτλο

Ήτανε δύο αδέλφια. Πεθάνανε οι γονείς τους και μείνανε ορφανά, ένα κορίτσι κι ένα παιδί. Και το κορίτσι του λέει του αδελφού: "Εγώ θα φύγω, να πάω να βρω την τύχη μου". Εκεί στο δρόμο που πήγαινε συναντά ένα γέρο. Της λέει ο γέρος: "Πού πάς;" "Πάω να βρω την τύχη μου". "Κάτσε εδώ", της λέει ο γέρος, "και γω θα σου φέρω την τύχη σου". Και κάθησε και της δίνει ένα μπαστούνι και της λέει: "Χτύπα κει τρεις φορές". Και χτύπησε τρεις φορές στη γης με το μπαστούνι και βρήκε εκεί τα καλά της και τ' αγαθά της όλα. Παίρνει και τον αδελφό της αφού βρήκε την τύχη της και καθήσανε μαζί. Από κει λέει ο αδελφός της: "Εγώ θα παντρευτώ". "Να παντρευτείς αδελφέ μου". Παντρεύτηκε και πήρε μια γυναίκα και πήγανε κι οι τρεις. Ο αδελφός λοιπόν την αγαπούσε πάρα πολύ την αδελφή. Ερχότανε από την δουλειά κι έλεε: "Καλησπέρα της γυναίκας μου και δύο φορές της αδελφής μου καλησπέρα".

Ύστερα κάμανε κι ένα παιδάκι. Την αδελφή του την λέγανε Μαρουλίτσα. Ερχότανε από την δουλειά κι έλεε: "Καλησπέρα της γυναίκας μου, καλησπέρα του παιδιού μου, και δύο φορές καλησπέρα της Μαρουλίτσας". Η γυναίκα του τρελαινότανε πια, δεν ήθελε να λέει δύο φορές καλησπέρα της αδελφής του. Άρχισε να χαλάει το σπίτι.

Ό,τι είχανε μέσα, λάδια, γεννήματα τα 'χύνε. Έρχεται το βράδυ αυτός. "Καλησπέρα της γυναίκας μου, καλησπέρα του παιδιού μου, και δύο φορές καλησπέρα της Μαρουλίτσας". "Να τρομάρα σου, για τήρα η Μαρουλίτσα τι σούκανε". Και της λέει εκείνος: "Δικά της ήτανε, ας τα 'κάνε". Από όλα αυτά που έκανε δεν επιάστηκε ο λόγος της πουθενά. Το τέλος πια ήτανε να στραβώσει το παιδί, να του βγάλει τα μάτια. Λοιπόν της λέει αυτός: "Ό,τι έκαμες στο συγχώρησα, γιατί ήτανε δικά σου. Το παιδί δεν ήτανε δικό σου, γιατί να το στραβώσεις;" Πιάνει και της χαράζει τα χέρια της κόμπο σε κόμπο και της δίνει το παιδί στον ώμο και της λέει: "Πάρτο και φεύγα".

Στο δρόμο που πήγαινε κλαίοντας, βρίσκει μια γριά. "Κάτσε της λέει, να μου διηγηθείς τι έγινε". Έκατσε και της τα διηγήθηκε όλα. Και της λέει η γριά: "Χτύπα εκεί με το πόδι σου". Και χτύπησε το πόδι της χάμω και βγήκε ένα μέγαρο σπίτι με όλα τα καλά. Βγαίνει και μια βρύση χάμω. "Πλύνε το παιδί", της λέει "και πλύσου και συ". Πλύθηκε και γίνανε καλά όλα, και το παιδί, τα μάτια του, και εκείνη που την είχε χαράξει. Εκάθησε πολύ διάστημα μαζί με το παιδί στο σπίτι. Ο αδελφός της βγήκε κυνήγι με άλλους δυο. Καθότανε η Μαρουλίτσα στο μπαλκόνι μαζί με

Σελ. 57
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/58.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

το παιδί και του λέει: "Τους βλέπεις εκείνους που έρχονται εκεί κάτου;" "Τους βλέπω". "Ο ένας εκείνος ο δεξιός είναι ο πατέρας σου. θα έρθουν εδώ, του λέει, και θα τους βάνω να φάνε και συ με τρόπο να πάρεις το κουταλάκι σου, να το ρίξεις στην τσέπη του πατέρα σου. θα σου βάνω να φας και θα ζητάς το κουταλάκι σου". Λοιπόν όπως του είπε το 'ρίξε. Καθήσανε να φάνε. Του 'δίνε άλλο κουτάλι δεν ήθελε, "θέλω το κουταλάκι μου", έλεγε. Εσηκώθηκαν και τιναζόντουσαν όλοι. Τι γίνηκε το κουτάλι; Και κει που τιναζόντουσαν, έπεσε το κουτάλι του παιδιού από την τσέπη. Περίεργο τους ήρθε πως ήταν το κουτάλι στην τσέπη. Και έλεε αυτός: "Πούθε ήρθε το κουτάλι στην τσέπη μου;" Και του λέει εκείνη: "Εγώ είμαι η αδελφή σου και κείνο είναι το παιδί σου. Κι όπως εσύ δεν ξέρεις, πούθε ήρθε το κουτάλι, έτσι και γω δεν ήξερα την καταστροφή του σπιτιού". Κι έτσι κάθησε μαζί με το παιδί εκεί και την άφηκε την κυρά.

ΛΦ 1688: Παραλλαγή που συλλέχτηκε από την Τσενίδου Αννα, στην Τρίπολη το 1959.

Σελ. 58
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/59.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Ο Ακρωτηριασμός της ηρωίδας

α: Η ηρωίδα είναι μια νέα κοπέλα· α1: μια βασιλοπούλα· α2: κόρη ενός ψαρά· α3: κόρη ενός γεωργού· α4: που την ζηλεύει η μητρυιά της· α5: που πριν ήταν δασκάλα της· α6: και την έβαλε να σκοτώσει τη μητέρα της για να παντρευτεί τον πατέρα της· α7: που την ζηλεύουν οι αδελφές της γιατί ο πατέρας τους την προτιμάει· α8: που ο πατέρας της πρέπει να την παντρέψει αυτήν και τις αδελφές της· α9: που ο χήρος πατέρας της θέλει να την παντρευτεί· α10: που ζει με τον αδελφό της και τη νύφη που την ζηλεύει.

β: Η κακιά μητρυιά· β1: οι αδελφές· β2: διατάζει(ουν) έναν δούλο· β3: να της κόψει τα χέρια· β4: τα δάχτυλα· β5: να της βγάλει τα μάτια· β6: να τη σκοτώσει· β7: η νύφη της χύνει τα λάδια και τα κρασιά του σπιτιού και τέλος βγάζει τα μάτια του παιδιού της και κατηγορεί την κουνιάδα της· β8: ο αδελφός της ηρωίδας της κόβει τα χέρια· β9: ο διάβολος δίνει στον ψαρά μια καλή ψαριά για να γίνει πλούσιος αλλά η κόρη αρνείται να φάει από αυτά τα ψάρια· β 10: ο διάβολος βάζει τον γεωργό να δουλέψει την Κυριακή για να γίνει πλούσιος, αλλά η κόρη του αρνείται να βοηθήσει· β1 1: ο διάβολος βάζει τον πατέρα να της κόψει τα χέρια· β12: η κοπέλα κόβει μόνη της τα χέρια της από την απελπισία· β13: ο δούλος της κόβει μόνο τα χέρια· β14: και βγάζει τα μάτια του σκύλου της· β15: και τα πάει πίσω σαν απόδειξη· β16: και γεμίζει ένα μπουκάλι αίμα από αγρίμι.

Π. Η συνάντηση και ο γάμος μι. το βασιλόπουλο

α: Εγκαταλείπουν την ηρωίδα· α1: σε μια σπηλιά· α2: στην ερημιά· α3: τη διώχνουν α4: μαζί με το τυφλό παιδί· α5: φεύγει μόνη της· α6: σε μια κουφάλα δέντρου· α7: στο περβόλι του βασιλιά· α8: ζητάει από τους διώκτες της μια ξύλινη φορεσιά και κρύβεται εκεί μέσα· α9: τη θάβουν ζωντανή.

β: Το βασιλόπουλο τη βρίσκει· β1: ενώ κυνηγάει· β2: τη σώζει από ένα θηρίο που θα την έτρωγε· β3: γιατί του τρώει τα φρούτα του κήπου του· β4: τις καρδιές από τα μαρούλια του· β5: βάζει τον γιατρό του να την περιποιηθεί· β6: είναι άρρωστος και γίνεται καλά από τις προσευχές της κουλής· β7: την παντρεύεται.

ΙΙΙ. Η συκοφαντημένη σύζυγος

α: Το βασιλόπουλο αναγκάζεται να λείψει στον πόλεμο· α1: στο βασίλειο του πατέρα της γυναίκας του, που είναι απελπισμένος που έχασε την κόρη του· α2: η μητρυιά καταλαβαίνει ποιος είναι.

Σελ. 59
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/60.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β: Η γυναίκα του γεννάει· β1: δίδυμα· β2: παιδιά με χρυσά χαρακτηριστικά· β3: με ονόματα και χαρακτηριστικά αστεριών.

γ: Οι γονείς του βασιλόπουλου στέλνουν γράμμα στον γιο τους να του αναγγείλουν τη γέννηση των παιδιών γ1: αλλά το πρόσωπο που κατατρέχει την ηρωίδα αλλάζει το γράμμα· γ2: και γράφει ότι γέννησε ζώα αντί για παιδιά· γ3: ότι είναι νεράιδα.

δ: Το βασιλόπουλο απαντάει στους γονείς του να τον περιμένουν να γυρίσει· δ1: αλλά το γράμμα αλλάζει και πάλι και διατάζει· δ2: να τη διώξουν δ3: να τη σκοτώσουν δ4: μαζί με τα παιδιά της.

ε: Τα πεθερικά αναγκάζονται να τη διώξουν ε1: γιατί λυπούνται να τη σκοτώσουν ε2: με το μωρό δεμένο στην πλάτη· ε3: αφού της δώσουν χρυσάφι· ε4: την αφήνουν στο μέρος όπου τη βρήκε ο γιος τους.

IV. Η ηρωίδα ξαναβρίσκει τα χέρια της

α: Η ηρωίδα ξαναβρίσκει τα χέρια της· α1: και μάλιστα μαλαματένια· α2: και το παιδί το φως του· α3: αφού έχει καταφύγει σε μια σπηλιά- α4: και έχει κλάψει και παρακαλέσει απελπισμένη· α5: γιατί δεν μπορεί να θηλάσει τα παιδιά της· α6: με τη βοήθεια του θεού· α7: της Παναγίας· α8: των Αγίων α9: άλλου· α10: δίνοντας νερό σε έναν γέρο που σε αντάλλαγμα της δίνει τα χέρια της· all: και της βαφτίζει τα παιδιά· α12: ψειρίζοντας τον Γέρο-Χριστό· α13: βουτώντας σε ένα ποτάμι· α14: πίνοντας αθάνατο νερό.

β: Το πρόσωπο που τη βοήθησε δίνει μαγικά δώρα· β1: στην ηρωίδα· β2: στα παιδιά της· β3: και χτίζουν παλάτι στην ερημιά.

γ: Ο άντρας της· γ1: ο αδελφός της γ2: ο πατέρας της· γ3: ψάχνει(ουν) απεγνωσμένα να τη βρει(ουν)· γ4: τυχαία βρίσκονται στο παλάτι της· γ5: τους κάνει το τραπέζι· γ6: βάζει τα παιδιά να του κρύψουν στην τσέπη ένα κουτάλι και τον κατηγορούν για κλέφτη· γ7: όταν αυτός αρνείται, του εξηγεί την άδικη κατηγορία που βαραίνει την ίδια· γ8: διηγείται την ιστορία της· γ9: στο βασιλικό τραπέζι.

δ: Αναγνώριση και εξηγήσεις· δ1: την ξαναβρίσκει ο πατέρας της.

ε: Τη μητρυιά· ε1: τη νύφη· ε2: τις αδελφές· ε3: την(τις) σκοτώνουν ε4: καίνε· ε5: αλογοσέρνουν ε6: διώχνουν.

Σελ. 60
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/61.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

1. ΛΑ 1269, (ΣΜ 99), 21-23, Λάρισα, "Η κακούργα μητρυιά". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β13, β14. ΙΙ: α, α2, β, β7. IV: α, α4, γ, γ8, γ9, 8, 81, ε, ε4.

2. ΛΦ 715, 63-67, Καρδίτσα, "Η κακή μητρυιά". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β5, β13, β14, β15. ΙΙ: α, α2, β, β1, β7. ΙΙΙ: α (οι γονείς του όταν γεννιούνται τα παιδιά δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα και αποφασίζουν να εγκαταλείψουν την ηρωίδα στο δάσος), ε4. IV: α, α4, α5, α6 (που στέλνει έναν άγγελο), γ, γ3 (ο άντρας της όταν τη βρίσκει φοβάται ότι είναι φάντασμα), γ8, δ, δ1, ε, ε4.

ΘΡΑΚΗ

3. ΛΦ 425, 4-7, Κωνσταντινούπολη, "Η κακιά μητρυιά". Ι: α, α1, α4, β, β2, β13, β15, β16. ΙΙ: α, α2, β, β7. ΙΙΙ: α, α1, α2, β, β1 (το βασιλόπουλο ρωτάει τους γονείς του με γράμμα τι κάνει η γυναίκα του), γ1, γ3, δ2, ε, ε1, ε4. IV: α, α4, γ, γ3, γ8, γ9, δ, δ1, ε, ε4.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Ανατολικό Αιγαίο

4. Pernot, 269-271, αρ. 37, Πυργί Χίου, "Οι τρεις αδελφές". Ι: α, α1, α7, α8 (και τους χτίζει ένα χρυσό, ένα ασημένιο και ένα μπρούτζινο παράθυρο), β1, β2, β6, β13 (δάχτυλα), β15, β16. ΙΙ: α, β, β7. III: Γεννάει το παιδί της στο σπίτι του πατέρα της. IV: γ8, γ9, δ, δ1, ε2, ε6.

5. ΛΦ 420, 19-22, Λέσβος, "Η κακιά μητρυιά". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3. ΙΙ: α, α2, β, β1, β7. ΙΙΙ: α, α1, α2 (η μητρυιά κλέβει τη βασιλική σφραγίδα και γράφει γράμμα στους γονείς του βασιλόπουλου), δ2, δ4 (η Μαρία διαβάζει μόνη της το γράμμα και φεύγει). IV: α, α1, α3, α4, α7 (η Μαρία τραγουδάει από τη χαρά της και λέει πως δεν έχει ανάγκη από κανέναν και θα δουλέψει για να μεγαλώσει το παιδί), γ, γ3, δ, 81, ε, ε6.

β. Δωδεκάνησα

6. ΙΛ 690Α, 301-317, Αστυπάλαια, "Η κατσή μητρυιά". Ι: α, α1, α4, α5, β, β2, β3, β5, β13, β14, β15. Π: α, α2, β, β5, β6, β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, δ, 81, δ2, ε. IV: α, α3 (του ασκητή), α4, γ, γ3, γ4, γ8, δ, ε, ε5.

7. Dawkins, 45 St., αρ. 9, 124-132, Χώρα Κω, "Η κουλοχέρα". Ι: α, α1, α9

Σελ. 61
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/62.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

(τον συμβουλεύει και ο επίσκοπος), β12. ΙΙ: α, β, β1, β2, β7. ΙΙΙ: α, β, β1 γ, γ1 (το πνεύμα του κακού), γ2, δ, 81, δ2, δ4, ε, ε4. IV: α, α3, α9, α11, β, β2 (τη μαγική δύναμη να αποκτούν ό,τι ζητούν), β3, γ, γ3, γ4, γ5, γ8, δ.

8. Dawkins, 45 St., αρ. 37, 394-400, Αστυπάλαια, "Η κακή μητρυιά". Ι: α, α4, β, β2, β3, β5, β6, β13, β14, β15. ΙΙ: α, α1, β, β1, β5, β6, β7. III: α, β, γ, γ1, δ, δ1, δ2, δ4, ε. IV: α, α3, α4, α6, γ, γ3, γ8, δ, ε, ε5.

γ. Κρήτη

9. Συλλογή Λιουδάκη, II, 505-522, Κανένες Σητείας, "Η κουτσοχέρα". Ι: α, α3, β10, β1ΐ.ΙΙ: α, β, β7.ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, 8, 81, ε. IV: α, α1, α!2, β, β2 (χρυσή βέργα, όταν πλένεται τραπέζι με φαγιά), β3, γ, γ3, γ4, γ5, γ6, γ7, γ8, δ.

10. Συλλογή Λιουδάκη, III, 110-122, "Η χρυσοχέρα". Ι: α, α1, α4, β, β2, β13, β15. ΙΙ: α, α2, β, β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, δ, 81, δ2, δ4, ε. IV: α, α1, α!2, β, β2, β3, γ, γ3, γ4, γ5, γ6, γ7, γ8, 8.

δ. Κυκλάδες

11. ΛΑ 706, 2, (Χφ. ΛΑ 1394, 113-115, αρ. 12), Τήνος, άτιτλο. Ι: α, α1, α7 (ο πατέρας φεύγει ταξίδι και οι κόρες του του ζητούν για δώρα μια χρυσή, μια ασημένια, μια μπρούτζινη καρέκλα. Ο πατέρας επαινεί την πιο μικρή που ζητάει την μπρούτζινη), β1, β2 (να τη θάψει στο περιβόλι). ΙΙ: α (στο περιβόλι), α9, β (ακούει τους αναστεναγμούς της, την ξεχώνει αλλά της λείπει ένα χέρι και ένα πόδι), β7.ΙΙΙ: α, β, γ, γ1 (οι αδελφές), γ2, δ, 81, δ2, 84, ε, ε3 (χρυσή ταμπακιέρα με φλουριά). IV: α, α3, α8 (τριών γέρων - Αγ. Βασίλειος, Αγ. Τριάδα), α15 (τη συμβουλεύουν να σκάψει), γ, γ3, γ4, γ8 (σε ένα ξένο που είναι ο άντρας της), δ.

12. ΛΑ 706, 3, (Χφ. ΛΑ 1396, 175-178, αρ. 56), Τήνος, άτιτλο. Ι: α, α8 (που ο ξυλοκοπάς πατέρας της θέλει να την παντρέψει με έναν Αράπη, τον τρισκατάρατο, που του δίνει φλουριά), β1 1 (γιατί παίρνει τον σταυρό και του τον δείχνει). ΙΙ.· α, α2, β, β1, β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, δ, 81, δ2, ε. IV: α, α9 (βλέπει στο όνειρο της μαυροφόρα που της λέει ότι θα ξαναβρεί τα χέρια της και τον άντρα της), γ, γ3, γ4, γ8, δ.

13. ΛΑ 2303, 34-40, Φιλώτι Νάξου, άτιτλο. Ι: α, α2, β9, β1ΐ. ΙΙ: α, α1, β, β7. ΙΙΙ: α, β, β3, γ, γ1, γ2, δ, δ1, δ2, δ4, ε. IV: α, α10, β, β1, β3 (που συγκοινωνεί με το παλάτι του βασιλιά), γ, γ3, γ8, δ.

14. ΛΑ 2304, 425-429, Μήλος, "Η κακιά μητρυιά". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β5 (και την καρδιά), β13, β15. ΙΙ: α, α1, β, β7. IV: Την επομένη του γάμου η κοπέλα ξυπνάει με τα χέρια της· γ9 (του πατέρα της), γ8, δ, ε, ε4.

15. ΛΑ 2340, 334-351, Κέα, "Τα δύο αδέλφια". Ι: Αρχή όπως το AT 883C* (η κακιά νύφη συκοφαντεί την κουνιάδα της ότι είναι έγκυος και ο αδελφός της τη διώχνει από το σπίτι, αφού της κόψει τα χέρια). ΙΙ: α, α2, β, β7. ΙΙΙ: α, β,

Σελ. 62
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/63.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

β3 (στο μέτωπο ο Ήλιος, στο μάγουλο η Πούλια, στο κούτελο ο Αυγερινός), γ, γ1, γ2, δ, 81, 82, ε. IV: α, α1, "13, β (βέργα χρυσή), β1, β3, γ, γ1, γ3, γ4, γ5, γ8, δ, ε1, ε3.

16. ΛΦ 232, 21-25, Κύθνος, "Η μικρή βασιλοπούλα". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β6, β13,β15.ί/:α, β, β1, β?.ΙΙΙ: α, α1 (ο πατέρας της κοπέλας απαρηγόρητος που έχασε την κόρη του, καλεί τους γείτονες βασιλιάδες να ξεσκάσει λιγάκι), β, β1, γ, γ1, 83, ε, ε1, ε4. IV: α, α3, α4, α5 (τη βοηθάει μια ελαφίνα που της σηκώνει τα παιδιά να τα θηλάσει και την ταΐζει και την ίδια), α7, γ, γ3, γ4 (στη σπηλιά), δ8, 8, δ1, ε, ε5.

17. ΛΦ 1401, 29-30, Νάξος, "Η ξύλινη Μαρία". Ι: α, α4, β, β2 (τους ληστές), β3. ΙΙ: α, α2, α8 (και μια φορεσιά με τα λουλούδια της γης και μια ψάρινη για να μην τη φάνε τα άγρια θηρία), β, β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, δ, 81, 82 (και να της κόψουν και τα πόδια), ε. IV: α, α3, α4, α7, γ, γ3, γ4, γ8, δ (χτίζουν μια εκκλησιά για να ευχαριστήσουν την Παναγία).

18. ΛΦ 1613, 1-4, Φυρά Σαντορίνης, άτιτλο. Ι: α, α2, α8 (που ο πατέρας της θέλει να την παντρέψει με έναν πλούσιο), β11 (ο πλούσιος). ΙΙ: α5, α7, β, β3 (του τρώει όλα τα λαχανικά), β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, γ4 (ότι γυρνάει με άλλους άντρες και δεν προσέχει το παιδί της), δ, δ1, 82, δ4 (αφού της βγάλουν το μηχάνημα με τα πέτσινα χέρια που της έχει φτιάξει ο άντρας της), ε, ε2 (με το μωρό μέσα σε ένα σάκκο κρεμασμένο από τον λαιμό). IV: α, α3 (σε μια εκκλησία), α7 (η Παναγία την οδηγεί σε όμορφο σπίτι), γ, γ3, γ4, γ5, γ8, δ.

19. Roussel, αρ. 50, Μύκονος, άτιτλο. Οι εφτά κόρες του βασιλιά θέλουν παντρειά (τις παρομοιάζουν με παραγινωμένα καρπούζια). Αυτός για να μην φτωχύνει τις δίνει στον δήμιο. Ο δήμιος χαρίζει τη ζωή στη μικρότερη, κόβοντας της μόνο τα χέρια και τα πόδια. Ένας καλόγερος της ξαναδίνει χέρια και πόδια και ένα βασιλόπουλο την παντρεύεται. Τιμωρία του κακού πατέρα.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ

20. ΣΠ 118, 6-10, Ζάκυνθος, άτιτλο. Ι: α, α1, α4, α5, β, β2, β3, β13. ΙΙ: α, α2, β, β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, δ, 81, δ2, t. IV: α, α6, γ, γ3, γ8, δ, ε, ε5.

21. Boulanger, 125-131, Κέρκυρα, "La fille aux mains coupees". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β13. ΙΙ.· α, α2 (σε έναν βράχο στη θάλασσα), β, β7. ΙΙΙ: α, α1 (στην κηδεία της κόρης του γείτονα βασιλιά, δηλαδή της γυναίκας του), α2, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ2, δ4, ε. IV: α, α3, α4, α5, α6, γ, γ3, γ4, γ8, δ, ε, ε4.

Σελ. 63
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/64.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

22. ΛΑ 1192, (ΣΜ 22), 93-94, Βελίτσα Ολυμπίας, "Η κακιά μητρυιά". Ι: α, α1, α4, α6, β, β? (η μητρυιά, του αδελφού της Μαριγούλας), β8 (ο πατέρας της πιστεύει την κατηγορία και της κόβει τα χέρια). ΙΙ: α, α2, α4 (αδελφό της). IV: Ο αδελφός διψάει, αλλά η Μαριγούλα δεν μπορεί να του δώσει να πιεί· α, α2, α4, α9 (άγγελος), αϊ3, β, β1, β3, γ2, γ3, γ4, γ5, γ6, γ7, γ8, δ, 81, ε, ε2.

23. ΛΑ 1279, (ΣΜ 109), 37-39, Γύθειο Λακωνίας, "Η κακιά μητρυιά". Ι: α, α4, β, β2, β3. ΙΙ: α, α2, β, β7. III: α, β, γ, γ1, δ, 81, §2, ε. IV: α, α3, α4, α5, α7, γ, γ3, γ4, γ8, δ.

24. ΛΑ 1277, (ΣΜ 107), 123-125, Βυζίκι Γορτυνίας, άτιτλο. Ι: α, α4, β, β2, β3. Π: α, β, β7. III: α, β, γ, γ1, δ, 81, δ2, ε. IV: α, α6, γ, γ3, γ4, γ8, δ, ε, ε4.

25. ΛΦ 873, 19-23, Καλάβρυτα, άτιτλο. Ι: Αρχή όπως το AT 480: Η προγονή καλή με την τριανταφυλλιά, ροδιά παίρνει χαρίσματα: ροδοκόκκινη σαν κι αυτές. Η κόρη της μητρυιάς κακιά, της εύχονται να γίνει άσχημη· α, α4, β, β2, β3, β5 (τα εντόσθια), β6, β13, β15, β16 (τα εντόσθια ενός ελαφιού). ΙΙ: α (αφού της χτίζουν ένα σπιτάκι από έλατα). Η μητρυιά ρωτάει τον καθρέφτη ποια είναι πιο όμορφη και καταλαβαίνει πως η Μαρία ζει. Στέλνει κυνηγούς να τη βρουν. Ένας από αυτούς την αγαπάει και την παντρεύεται. ΙΙΙ: α, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ2, ε. IV: α, α3, α4, α5, α7, γ, γ3, γ4, γ8, δ, δ1, ε, ε3.

26. ΛΦ 1478, 8-9, Κυνουρία Αρκαδίας, άτιτλο. Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β13. Π: α, α1, β, β1, β7. ΙΙΙ: α, α1 (όπου ο βασιλιάς κάνει γλέντι για να ξεσκάσει που έχασε την κόρη του), α2. Η κακιά βασίλισσα ρωτάει τους καλεσμένους αν είναι παντρεμένοι και το βασιλόπουλο διηγείται την ιστορία της γυναίκας του. Συνάντηση πατέρα, κόρης, τιμωρία μητρυιάς.

27. ΛΦ 1537, 1-2, Πύργος Ηλείας, άτιτλο. Ι: α, α1, α4, β, β2 (μόνο το ένα χέρι), β13, β15. ΙΙ: α, α9 (τη θάβει στην έρημο). Τη βρίσκει ένας τσοπάνος και τη μαζεύει. Ένα φτωχόπαιδο την παντρεύεται. IV: Ο πατέρας της ρωτάει όλον τον κόσμο εάν έχει δει την κόρη του· γ8 (ο άντρας της), 81, ε, ε5.

28. ΛΦ 1688, 19-21, Αρκαδία, άτιτλο. Ι.· α (το κορίτσι αναζητώντας την τύχη του συναντάει έναν γέρο που της δίνει μαγικά δώρα: βρίσκει όλα τα αγαθά και ζουν ευτυχισμένα με τον αδελφό της. Εκείνος παντρεύεται. Πάντα χαιρετάει μια φορά τη γυναίκα του και δύο την αδελφή του), α10, β7, β8 (της χαράζει τα χέρια πόντο-πόντο). ΙΙ: α3, α4. IV: α, α2, α4, α9 (μια γριά τη βάζει και χτυπάει το πόδι της τρεις φορές: παλάτι, βρύση θαυματουργή), γ1, γ4, γ5, γ6, γ7, γ8, δ, ε1, ε6 (και μένει με την αδελφή).

29. ΛΦ 1731, 7-10, Φιλιατρά Μεσσηνίας, "Η Πούλια και ο Αυγερινός". Αρχή όπως AT 883C*. Ι: α, α10, β7, β8. ΙΙ: α3, β, β7. III: α, β, β3 (Πούλια, Αυγερινός), γ, γ1, δ, 81, δ2, 84, ε. IV: α, α4, α6, β3, γ, γ1, γ3, γ4, γ5, γ6, γ7, γ8, δ, ε1, ε5. Συνέχεια όπως AT 450.

Σελ. 64
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/65.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

30. ΛΦ 1767, 5-6, Μεσσήνη, "Ο Γιάννος και η Μαρούδα". Ι: α, α10, β7 (κόβει τα χέρια του παιδιού της, του βγάζει τα μάτια), β8. ΙΙ: α3, α4 (της βάζουν το παιδί στον ώμο). IV: α, α2, α!3, α!4. Βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι μιάς καλής αραπίνας. Μετά από χρόνια· γ1, γ4, γ5, γ8, δ, ε3, ε6. Ζουν τα δύο αδέλφια και το παιδί μαζί.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

31. ΛΦ 227, 16-18, Περίβλεπτος Φθιώτιδας, "Η κακιά μητρυιά". Ι: α, α4, β, β2, β3, β13. ΙΙ: α, α2, β (ένας αξιωματικός), β1, β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, δ, 81, 83, 84, ε, ε1, ε4. IV: γ, γ3, γ4, γ8, δ, 81, ε, ε4.

32. ΛΦ 476, 93-94, Ανάληψη Τριχωνίδας, Αιτωλία, άτιτλο. Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β13. Π: α, α1, β, β1, β7. ΙΙΙ: Η μητρυιά κατηγορεί τη Μαρία στον άντρα της ότι είναι φάντασμα κι εκείνος την εγκαταλείπει, αλλά μετανοιώνει και την παίρνει πίσω. Ο πατέρας της ζητά ειδήσεις για την κόρη του. Ο άντρας της την οδηγεί στο παλάτι του πατέρα της. IV: γ8, γ9, δ, 81, ε, ε4.

33. ΛΦ 1718, 9-11, Περιβόλια Φθιώτιδας, άτιτλο. Ι: Αρχή όπως το AT 709 (άσπρη σαν το χιόνι, κόκκινη σαν το αίμα)· α, α1, α4, β, β2, β3, β13. ΙΙ: α, α1, β, β7. IV: Η κουλοχέρα μαρτυράει στον άντρα της πως είναι βασιλοπούλα και καλούν τον πατέρα της και του λένε την αλήθεια· ε, ε4.

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ

34. ΚΜΣ, Σεβίνκαραχισάρ 20, 1-19, Αμελή Νικοπόλεως, Πόντος, "Το κορίτσι με τα κομμένα χέρια". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β13, β15. Π: α, α2, α5, α6, β (ο γιος του πασά), β1, β7 (παρόλο που είναι κουλή και βουβή). III: α, α1, α2, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ2, δ4, ε. IV: α, α4, α9 (βλέπει όνειρο ότι θα γίνει καλά), γ, γ3, γ4, γ8, δ, δ1, ε, ε5.

35. ΛΦ 420, 19-20, Καππαδοκία, "Η κακιά μητρυιά". Ι: α, α1, α4, β, β2, β3, β13. ΙΙ: α, α2, β, β7. ΙΙΙ: α, β, γ, γ1, 8, 81, δ2, 84, ε. IV: α, α1, α4, α5, α7, γ, γ3, γ4, γ8, δ, ε, ε5.

36. ΛΦ 1194, 9-12, Πόντος, "Η κακέσσα νύφη". Ι: α, α10 (ότι έσφαξε και το άλογο) , β7, β8 (τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών). Η: α3, α4, β, β7. III: α, β, β2, γ, γ1, δ, 81, 82, 84, ε. IV: α, α9 (παρουσιάζεται ο Χριστός και τη βάζει να πλυθεί σε πηγάδι), γ, γ1, γ3, γ4, δ, ε1, ε3.

37. ΣΠ 93, 45-48, Σμύρνη, άτιτλο. Ι: Ένας ψαράς πιάνει για δεύτερη φορά ένα ψαράκι κι ενώ του λέει πως αν το φάει θα πάθει κακό, το τρώει και αποκτά μια κόρη πολύ όμορφη και έξυπνη· α10 (ο πατέρας της θέλει να την παντρέψει με

Σελ. 65
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/66.gif&w=600&h=915 23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

τον διάβολο, αλλά αυτή αρνείται), β11. ΙΙ: α5, α7, β, β4, β7.

38. Αρχ. Πόντου, 24, 86-92, Αντρέαντα Άνω Αμισού, άτιτλο. Ι: α, α10 (ότι έσφαξε και την καμήλα), β7, β8 (τα δάχτυλα). ΙΙ: α, α2, α7, β, β3, β7. III: α, β, β3 (ήλιος, φεγγάρι), γ, γ1, δ, δ1, δ2, δ4./ν.· α, α!3· στο σπίτι του αδελφού σαν άγνωστη διηγείται την ιστορία της· ε1, ε5.

39. Μικρ. Χρονικά, 7, 384-387, Κόλντερε, Δυτική Μ. Ασία, «Η κακιά μητρυιά». Ι: α, α1, α4, β, β2, β6, β12, β13, β15. ΙΙ: α, α2, β, β7. ΙΙΙ: α, β, β1, γ, γ1, δ, δ1, δ2, δ4, ε. IV: α, α6, γ, γ3, γ4, γ8, δ, 81, ε, ε4.

ΚΥΠΡΟΣ

40. ΛΦ 1616, 20-26, Κέδαρα Νέας Πάφου, «Τα χρυσά σ'σερούδικα». Ι.· Η αρχή όπως το AT883C*, β7, β8. ΙΙ: α, α2, β, β7. ΙΙΙ: α, β, β3 (Φεγγάρι και Πούλια), γ, γ1, γ2, δ, 81, δ2, δ4, ε. IV: α, α1, α9 (γέρο), β (μαντήλι), β1, β3, γ, γ3, γ4, δ (αναζητώντας τον αδελφό της τον βρίσκει μέσα στην κοπριά μέχρι τον λαιμό, όπου τον έχει βάλει η γυναίκα του. Της ζητάει συγχώρεση).

ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ

41. Riv. delle tradiz. pop. ital. 1,51, Καλαβρία, «La donna dalle mani mozze».

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ, βλ. σ. 76.

Σελ. 66
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/67.gif&w=600&h=915 23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 706C

Σελ. 67
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/68.gif&w=600&h=915 23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 68
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/69.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ  AT 706C

Ο βασιλιάς κι η κόρη του

AT: Lecherous father as queen's persecutor

Άτιτλο

Ήταν ένας βασιλές κι είχενε μια κόρ' και τη βασίλισσα του. Ήρθε καιρός κι επέθανε η βασίλισσα και λέει του βασιλέ: "Εγώ θα πεθάνω και να το δαχτυλίδι μου κι ότινος κάνει, να την παίρνεις γυναίκα". Ο βασιλές ήβαλένε το δαχτυλίδι μέσα στο σκρίνιο και το ξέχασένε. Με τρία χρόνια, ευρήκενε το δαχτυλίδι και συλλοί'στηνε της γυναίκας του το λόγο.

Ηβάλενε ντιλάλη να μαζευτούνε ούλες οι βασιλοπούλες. Κι ότινος κάνει το δαχτυλίδι να την παίρνει γυναίκα. Το δαχτυλίδι δεν ήκανε καμιάς. Ηβάλενε άλλο ντιλάλη να μαζευτούνε ούλες οι πλούσιες κι ότινος κάνει το δαχτυλίδι να την παίρνει γυναίκα. Το δαχτυλίδι δεν ήκανε καμιάς.

Ο βασιλές λέει: "Μου φταίει η γυναίκα μου: το δαχτυλίδι της ότινος κάνει για να την παίρνω γυναίκα. Ηξέρενε, πως δεν κάνει καμιάς κι απόστα (επίτηδες) μου το'φκενε (έκανε)!" Ο βασιλές ήρ'κσε (έρριξε) το δαχτυλίδι μέσα στο σκρίνιο. Με χρόνια πολλά ήν'ξεν η κόρη το σκρίνιο, και βρίσκει το δαχτυλίδι και το βάνει στο χέρι της κι ήτανε ίσα ίσα. Γυρεύετε (sic) να το βγάλει, και δεν μπορεί. Τση λέει ο πατέρας τση: "Τι έχεις, κόρη μ' στο χέρι;" Λέει: "Το'κοψα με το μαχαίρι". "Κι εγώ να διώ, κόρη μ' αν το'κοψες καλά, να φέρω το γιατρό". Λέει: "Δεν το'κοψα καλά". "Μα θέλω να διώ". Βλέπει ο βασιλές το χέρι της κόρης του, βλέπει το δαχτυλίδι: "Α", λέει, "κόρη μου, το λοιπόν, σε θα πάρω γυναίκα". "Και πως γένεται, πατέρα, να πάρεις την κόρη σου γυναίκα;" "Γιατί έχω κατάρα από τη μάνα σ': ότινος καν' το δαχτυλίδι, να την παίρνω γυναίκα. Τώρα πρέπει να πάρω εσέ".

Η βασιλοπούλα φεύγει και πάει και κλειδώνεται μέσα στην κάμαρη τση. Και σκέφτεται: "Τι να κάμω; Τώρα γένεται ποτέ το παιδί να πάρει τον πατέρα άντρα;" Και ήφυε (έφυγε) η βασιλοπούλα διά νυχτός. Ο βασιλές τη γυρεύει για να τήνε πάρει σύζυγο.

Η βασιλοπούλα εξέπεσένε σε άλλη πολιτεία. Εκεί που πάενε βλέπει ένα παλάτι βασιλικό και πάει από κάτω και τήνε βλέπει μια δούλα. Η δούλα τση λέει τση βασίλισσας, λέει: "Βασίλισσα, είναι μια νέα από κάτω από το παλάτι και κλαίει". Λέει:

Σελ. 69
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/70.gif&w=600&h=915 23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

«Άμε κάτω, φέρ' την απάνω». Επήαινε κάτω η δούλα και πήρε τη βασιλοπούλα και τήνε πάει απάνω στο παλάτι.

Η βασίλισσα είχεν ένα γιο και του 'ρεσένε η βασιλοπούλα και πάει τση μάνας του: Λέει: «Μάνα, ετούτη τη βασιλοπούλα θε να την πάρω γυναίκα». «Ναι, γιε μ', να τήνε παρς». Παραύτας ο βασιλές παντρεύει το γιο του και παίρνει τη βασιλοπούλα, αλλά ο πατέρας της τήνε γυρεύει για να την πάρει γυναίκα και ντύνεται πολιτικά και ρουβέρνει στην πολιτεία που 'ταν η κόρη τ'.

Τση βασιλοπούλας ο άντρας εγύρεύενε μάερα για το παλάτι. Ποιος να βρεθεί ομπρός του; Τση γυναίκας του ο πατέρας και του λέει: «Πού πας, βασιλέα;» «Πάω να βρω μάερα: Μαιζάρεσε για το βασιλικό παλάτι;» «Η δουλειά μ' είναι ευτούνη». «Έλα μαζί μ'».

Παίρνει το βασιλόπουλο το μάερα και πάει στο παλάτ'. Κατά που μπαίνει μες στο παλάτι, βλέπει την κόρη τ'. Τη νύχτα πάει στην κάμαρη τσ' και τση λέει: «Μωρή πουτάνα, γιατί δεν ήπαιρνες εμένα, παρ' επήρες το βασιλόπουλο; Τώρα να δεις τι θα σου κάνω». Πιάνει και βράζ' βότυρα να τήνε βάλει μες στο καζάνι και να τη ζεματίσ'.

Λέει: «Στάσου, πατέρα, να κάμω το νερό μ'. Απέ με ζεματάς». Ευτήνη μπήγει τση φωνές και φώναζε: «Περγκαγιά μες στο παλάτι!» Οι σκοποί απόξω σπούνε τση πόρτες του παλατιού· παραύτας μπαίνουνε μέσα: «Που είναι, ω βασίλισσα, η περκαγιά;» Λέει: «Πιάστε τον ευτόνονε». Ο στρατός τον πιάνουν και τόνε σέρνου χάμω.

Ο άντρας τση λέει: «Τι τρέχ', βασίλισσα μ';» Λέει: «Ο πατέρας μου 'ν' αυτός, και πως δεν τόνε πήρα άντρα (sic) ή'θε να με βάλει μες στο καζάνι να με ζεματίσ'. Τώρα εκείνο που 'τενεναμου κάμει εμένα, κάμε το τ' πατέρα μ'». Και τόνε βάνουνε μες στο καζάνι και τόνε ζεματίζουνε. Ετότε ηζήσενε καλά με το βασιλέ τση.

Roussel, no 53, 1929, 107 και 359.

Σελ. 70
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/71.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ

Ι. Η κυνηγημένη ηρωίδα

α: Μία νέα κοπέλα το σκάει από τον πατέρα (πατριό) της που θέλει να την παντρευτεί· α1: διότι είναι η μοναδική γυναίκα στην οποία χωρά το παπούτσι(το δαχτυλίδι) της νεκρής μητέρας της· α2: παίρνοντας μαζί τα δώρα του· τρία μαγικά φορέματα (το ένα με τα χρώματα τ' ουρανού, το άλλο με τα χρώματα του κάμπου, ενώ το τρίτο είναι μια ξύλινη φορεσιά ή ένας χρυσός σταυρός, με κούφιο εσωτερικό).

β: Η ωραία ηρωίδα προκαλεί τον φθόνο της μητέρας της(μητρυιάς, κουνιάδων)· β1: η οποία ζητά από τον πατέρα της να τη σκοτώσει και να της δώσει να φάει το συκώτι της. Ο πατέρας σκοτώνει στη θέση της ένα ζώο· β2: οι κουνιάδες συκοφαντούν την ηρωίδα και ο άντρας της τη διώχνει στο δάσος, πιστεύοντας ότι τον έχει απατήσει.

γ: Η ηρωίδα φεύγει· γ1: κρυμμένη μέσα στην ξύλινη φορεσιά(χρυσό σταυρό) της· γ2: τη βρίσκει το βασιλόπουλο και την παντρεύεται· γ3: και φθάνει στο παλάτι του βασιλιά όπου πιάνει δουλειά σαν χοιροβοσκός και τον σαγηνεύει φορώντας τα μαγικά της φορέματα· γ4: βρίσκεται μέσα στο δωμάτιο του βασιλιά, ο οποίος αγοράζει το χρυσό σταυρό· ο βασιλιάς την τσακώνει τη νύχτα που βγαίνει να φάει από το πιάτο του και, αργότερα, ανακαλύπτει ότι είναι έγκυος.

ΙΙ. Η ηρωίδα διώχνεται από το παλάτι

α: Αφού γεννήσει η ηρωίδα το παιδί (τα παιδιά) της, ο πατέρας της την ανακαλύπτει και τρυπώνει στο παλάτι μεταμφιεσμένος σε ζητιάνο· α1: σκορπάει ένα σακί σιτάρι και μένει τη νύχτα στο παλάτι για να μαζέψει τα σπυριά· α2: κάνει πως μαζεύει τα μαργαριτάρια από ένα περιδέραιο που υποτίθεται πως του έχει δώσει η βασίλισσα· α3: τον τσακώνει ο σύζυγος πριν επιτεθεί στην κόρη του· α4: άλλο.

β: Έτσι ο πατέρας (η μητέρα, η πεθερά) σκοτώνει (τυφλώνει) το παιδί (τα παιδιά) της ηρωίδας και τοποθετεί το μαχαίρι στην τσέπη (κάτω από το προσκεφάλι) της. Ο βασιλιάς, θεωρώντας τη γυναίκα του υπεύθυνη για τον φόνο· β1: την σκοτώνει· β2: τη βάζει μέσα σε ένα φέρετρο μαζί με το παιδί της και τους εγκαταλείπει σε ένα παλάτι πάνω στο βουνό· β3: τη διώχνει· β4: τυφλώνοντας την β5: κόβοντας της τα χέρια· β6: δίνοντας της το νεκρό παιδί στην αγκαλιά.

ΙΙΙ. Έκβαση

α: Το παιδί της ηρωίδας (και η ηρωίδα) ανασταίνεται από τον θεό (τον Χριστό, έναν άγγελο), που τους χαρίζει ένα μαγικό παλάτι (όπου τα αντικείμενα μιλούν) ·

Σελ. 71
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/72.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

α1: πάνω στον τάφο της βγαίνει ένα μοναστήρι όπου ζει μια καλόγρια (είναι η αναστημένη ηρωίδα) με το παιδί της· α2: από το φέρετρο της αναβλύζει αθάνατο νερό· τρεις περαστικοί γέροντες ακούν τα πουλιά να λένε ότι όποιος πιει από αυτό το νερό θα ξαναβρεί τη νιότη του και στη συνέχεια θα αναστήσει τη γυναίκα και το παιδί της ραντίζοντας τους με το ίδιο νερό. Οι τρεις γέροντες, ξανανιωμένοι, χαρίζουν μαγικά αντικείμενα στην ηρωίδα· χάρη σε αυτά κατασκευάζει ένα παλάτι, στο οποίο ζει μαζί με το παιδί της· α3: από το αίμα της φυτρώνει ένα δέντρο που κλαίει και λέει του βασιλιά "είμαι η ψυχή της αθώας γυναίκας σου, που σκότωσες" · α4: πλένει τα παιδιά της στη λίμνη των δακρύων της· βρίσκει ένα μαγικό παλάτι· α5: άλλη μαγική λύση.

β: Ο βασιλιάς επισκέπτεται το παλάτι(ή το μοναστήρι) όπου βρίσκεται η γυναίκα του, η οποία τον καλεί σε γεύμα· β1: στο τέλος του γεύματος, το παιδί βάζει στο παπούτσι (στην τσέπη) του πατέρα του ένα κουτάλι(ένα μήλο) που η μητέρα του αρχίζει να ψάχνει. Τα μαγικά αντικείμενα λένε πως το κουτάλι(μήλο) βρίσκεται μέσα στο παπούτσι του βασιλιά. Εκείνος διαμαρτύρεται: "Πιστεύετε πως είμαι κλέφτης; " Και η ηρωίδα απαντά: "Και εσείς πιστεύετε πως έχω σκοτώσει το παιδί μου;" β2: ο βασιλιάς ακούει την γυναίκα του να διηγείται την ιστορία της στη ρόκα, καθώς γνέθει τη νύχτα· β3: η ηρωίδα διηγείται την ιστορία της στο τραπέζι, μπροστά στον άντρα της και στον πατέρα της· β4: τα παιδιά μιλούν στο βασιλιά για τη μητέρα τους - τη γυναίκα με τα κομμένα χέρια, και για τους εαυτούς τους - τα παιδιά με το κομμένο κεφάλι· β5: ο βεζύρης συναντά τα παιδιά του βασιλιά στο δάσος και τα αναγνωρίζει· στο δάσος το παιδί ταΐζει το ραβδί του και ο βασιλιάς το ρωτά: "Γίνεται να φάει το ραβδί;" και το παιδί απαντά στο βασιλιά: "Γίνεται να σκοτώσει η μάνα τα παιδιά της;"

γ: Αναγνώριση των συζύγων. δ: Τιμωρία του πατέρα.

Σελ. 72
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/73.gif&w=600&h=915 23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ

1. Hahn, 1, 70, no 2, (Pio 2, Geldart 27, Δροσίνης Α, 33-38), Ζαγόρια, «Η Σαμαροκουτσουλού». Ενωμένο με τον τύπο AT 510A, δηλαδή τη Σταχτοπούτα. Μετά το γάμο της ηρωίδας, πάνω στη γέννα οι αδελφές της. ΙΙΙ.· α5 (βάζουν τη βασίλισσα σε μια κασέλλα και τη ρίχνουν στο ποτάμι), β, β1, γ.

2. Hahn, 1, 268, αρ. 48, Ζαγόρια, «Το σφοντύλι». Ι: β, β2 (ο πεθερός βρίσκει στο χωράφι ασημένιο σφοντύλι που ταιριάζει στ' αδράχτι της μικρότερης νύφης του). ΙΙΙ: α5 (βρίσκει θαυμαστό παλάτι), β2, γ.

3. Ζωγρ. Αγων, 1, 195, αρ. 3, «Οι τρεις αδελφές». Η κόρη στρατιώτης στον τόπο του πατέρα της· το βασιλόπουλο την παντρεύεται, οι αδελφές της σφάζουν τα παιδιά της.

4. ΛΦ 1213, 30-35. Ενωμένο με τον τύπο AT 510B (Η Τομαρού, Peau d'Ane). ΙΙ: α, α1, β, β3, β6. ΙΙΙ: α5 (τυχαία βρίσκει παλάτι), β, β1, γ.

5. ΛΑ 976, 299-06, Ζίτσα Δωδώνης, «Το παραμύθι της παπαδοπούλας». Ενωμένο με το AT 510B. ΙΙ: β3. ΙΙΙ: α5, β, β1, γ.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

6. ΛΦ 523, 5-11, Άνω Κώμη Κοζάνης, «Η Πεντάμορφη». Επεισόδιο του παραμυθιακού τύπου AT 709 (η Χιονάτη). Ι: β. ΙΙ: β, β3. ΙΙΙ: α5 (με την επέμβαση ενός γέρου ανασταίνεται το παιδί· η ηρωίδα αποκτά εστιατόριο), β, β1, γ.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

α. Ανατολικό Αιγαίο

7. Argenti-Rose, I, 452 AR. 8 b, «Ακχυλοπουτούρα». Ενωμένο με το 510Α, όπου περίληψη.

8. ΛΦ 1652, 1-6, Καρδάμυλα Χίου, άτιτλο. Ι: δ (άσκημη βασίλισσα στέλνει την όμορφη δούλα της να πάρει το βασιλόπουλο, που ανακαλύπτει την αλήθεια και κρατάει την όμορφη. Η άσκημη βασίλισσα εκδικείται σκοτώνοντας τα παιδιά). ΙΙ: β3, β4, (36. ΙΙΙ: α, α5, β, (31, γ.

β. Δωδεκάνησα

9. ΛΦ 1026, 30-35, Σύμη, «Η κακή μητρυιά». Ενωμένο με το AT 709, όπου βλ. ανάλυση.

Σελ. 73
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/74.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

10. ΛΑ 2279, 461-472, Λέρος, "Η θεοχάρη". Ενωμένο με το AT 709, όπου βλ. ανάλυση.

γ. Κρήτη

11. ΣΠ 105, 12-14, Αμάρι Ρεθύμνου, "Ο βασιλεύς που ήθελε να υπανδρευτεί την χόρην του". Ι: α, α1 (δαχτυλίδι), γ, γ4. ΙΙ: α, β, β4. ΙΙΙ: "5 (άγγελος της δίνει μαγικό φτερό), β6, γ.

12. ΛΑ 1188, (ΣΜ 18), 11-13, Αμάρι Ρεθύμνου, άτιτλο. Ι: α, γ2. ΙΙ: β, β3. III: α5 (άγγελος), β, β1, γ.

13. ΛΑ 1188, (ΣΜ 18), 35-38, Αμάρι Ρεθύμνου, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 510B.

δ. Κυκλάδες

14. ΛΑ 2758, 357-364, Κίμωλος. Ενωμένο με το AT 510B. ΙΙΙ: με τη στάχτη ξαναζωντανεύει τα παιδιά της.

15. ΛΑ 2777, 285-288, Μήλος, "Η αδικημένη αρχόντισσα". Ι: δ (κακιά δούλα σκοτώνει τα παιδιά). ΙΙ: β3, β6. ΙΙΙ: α5 (κοντά στα βράχια η ηρωίδα κόβει το δάχτυλο της και το γιατρεύει βουτώντας το στο νερό της λίμνης· ανασταίνει το παιδί της. Βρίσκει πύργο). ΙΙΙ: β, β1, γ.

16. ΛΑ 706C, 4, (ΛΑ 1395 189-206, αρ. 16), Τήνος, "Του βασιλιά που σκότωσε τ' αγγόνια του". Ι: α2 (χρυσός σταυρός, κούφιος μέσα), γ4 (η κουνιάδα βάζει φωτιά στον σταυρό και την πετάει από το παράθυρο· τη βρίσκει ένας τσοπάνης και στη συνέχεια την αναγνωρίζει ο βασιλιάς). ΙΙ: α, β3. ΙΙΙ: α, β5, γ, δ.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

17. ΣΠ 35, 4-10, Καλάβρυτα, "Μύθος της Ξυλομαρίας". Ι: α, α1, α2, γ1, γ2. ΙΙ: α, α1, β, β1.ΙΙΙ: α1, β, β1.

18. Κουκουλέ, Οινουντιακά, 252-253, Βαρβίτσα Λακωνίας, "Ο βασιλέας και η αδελφή του". Η ηρωίδα είναι αδελφή του βασιλιά, τη φθονεί η μάνα του. ΙΙ: β3, β6. ΙΙΙ: α5 (θαύμα), β, β1, γ, δ.

19. ΛΦ 477, 1-3, Χιλιομόδι Κορινθίας, "Η βαρελίτσα". Ενωμένο με το AT 510B.

20. ΛΦ 287, 4-6, Τρίπολη, άτιτλο. Ι.- β (μητριά). ΙΙ: β, β3, β6. ΙΙΙ: α5 (βλέποντας μια χελώνα να βάζει στο στόμα μιάς ψόφιας χελώνας ένα χορτάρι και να την ξαναζωντανεύει κάνει το ίδιο και ζωντανεύει τον αδελφό· μια άγνωστη φωνή τους λέει πως ό,τι ζητούν από το τραπέζι θα το έχουν). ΙΙΙ: γ (τυχαία συναντιούνται με το βασιλιά· του λένε την αλήθεια), δ.

21. ΛΦ 1298,9-11, Γορτυνία, "Το κούντουρο-κούντουρο κουταλάκι".Ι: γ (το κοριτσάκι φεύγει τελευταίο από το σπίτι, αφού οι γονείς έχουν διώξει τ' άλλα τους παιδιά), γ2. ΙΙ: β, β3. ΙΙΙ: β1, γ.

Σελ. 74
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/75.gif&w=600&h=915 23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

22. ΛΑ 1332, (ΣΜ 145), 49, Σιμιάδες Αρκαδίας, άτιτλο. ΙΙ: α (αντί πατέρας, ο γυρολόγος σφάζει τα παιδιά), β3. ΙΙΙ: α5 (σ' ένα ποτάμι γιατρεύει το δάχτυλο της κι ανασταίνει τα παιδιά), β, β4, γ.

23. ΛΑ 1342, (ΣΜ 155), 67-68, Γορτυνία, «Ο γέρος». Η αρχή όπως το AT 510B.

24. ΛΑ 2216, (ΙΛ 684, 200-202), Καλάβρυτα, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 403B.

25. ΛΑ 1281, (ΣΜ 111), 294-298, Κυπαρισσία, «Η Σταχτομάρω». Ενωμένο με το AT 510A και το AT 403B. ΙΙ: α (η αδελφή σκοτώνει το παιδί), β1. III: α3 (ο βασιλιάς μετανοεί και σκοτώνει την κουνιάδα).

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

26. ΛΑ 706C 1, Παλαιοξάρι Φωκίδας, άτιτλο. Ι: α, α1 (παπούτσι), γ, γ2. ΙΙ: α, β3. ΙΙΙ: γ, δ.

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ

27. ΚΜΣ, Φάρασσα, 4973-4988, άτιτλο. Η αρχή όπως το AT 510Β. ΙΙ: α (η πεθερά) , β3. ΙΙΙ: α5 (από τις κουβέντες δύο πουλιών μαθαίνει πως πρέπει να πάρει ένα φτερό και να τ' αλείψει στον κομμένο λαιμό), γ (κλεμμένο μήλο στην τσέπη του βασιλιά).

28. ΛΦ 429, 1-14, Αλικαρνασσός, «Η κόρη με τα τρία αδέλφια και η μητρυιά». Ενωμένο με το 709, όπου βλ. ανάλυση.

29. ΚΜΣ, Τσεσμές 1, 1-10, «Η ξυλένια». ΙΙ: α, β3 (με κομμένα χέρια). ΙΙΙ: α (γέρος, Χριστός), β, β3, γ.

ΚΥΠΡΟΣ

30. ΛΦ 451, 1-8, «Η ξυλομανίτσα». Ενωμένο με το AT 510B.

ΠΟΝΤΟΣ

31. ΛΑ 706 2, «Το παραμύθι της παραμάνας», ταυτόσημο με το AT 709.

Σελ. 75
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/39/gif/76.gif&w=600&h=91523. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΤΥΠΟΥΣ AT 706 - AT 706C - AT 712

Στον κύκλο των παραμυθιών με θέμα την κυνηγημένη σύζυγο ή κοπέλα ανήκει αυτός ο τύπος 706, καθώς και ο επόμενος του 707, με τον οποίο έχουν κοινό το μοτίβο της γυναίκας που κατηγορείται ότι γέννησε ζώα.

Το παραμύθι αυτό είναι απλωμένο σε όλη την Ευρώπη, στην Ασία μέχρι την Περσία, σε μερικές περιοχές της Αφρικής, στη Βόρεια και Νότια Αμερική (μέσω των Γάλλων, Ισπανών και Πορτογάλων) .

Σε λογοτεχνική μορφή το θέμα της γυναίκας με τα κομμένα χέρια συναντάται από τον 12ο αιώνα στην Ευρώπη. Η Margaret Schlauch έχει αφιερώσει μια μελέτη στο έργο του Chaucer "Constance", που μάλλον αποτελεί την πρώτη λογοτεχνική μετάπλαση του παραμυθιακού αυτού τύπου. Ένα άλλο λογοτεχνικό κείμενο που κυκλοφόρησε πολύ με τη μορφή λαϊκού αναγνώσματος από τον 13ο αιώνα είναι το έμμετρο μυθιστόρημα "La belle Helene de Constantinople" 4. Ολόκληρο τον παραμυθιακό αυτόν τύπο εξετάζει ο Daumling σε μια διεξοδική μονογραφία του το 1912, όπου μελετά κυρίως τις λογοτεχνικές παραλλαγές και λιγότερο αυτές της προφορικής παράδοσης.

Στην Ελλάδα η αρχαιότερη γραπτή παραλλαγή που γνωρίζουμε είναι αυτή του Αγάπιου Λάνδου και περιλαμβάνεται στο έργο του "Αμαρτωλών Σωτηρία" του 1641. Το βιβλίο αυτό γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία, αν κρίνουμε από τις πολυάριθμες εκδόσεις του (15 αλλεπάλληλες εκδόσεις έως τα μέσα του 19ου αιώνα). Η διήγηση που μας ενδιαφέρει είναι το θαύμα ΙΑ "Περί της βασιλίσσης της Φραγκιάς, ης τας κομμένας χείρας ιάτρευσεν η παντοδύναμος Δέσποινα", που αποτελεί μια χαρακτηριστική και πλήρη παραλλαγή του 706". Εδώ θα είχαμε να παρατηρήσουμε ότι οι μισές παραλλαγές από αυτές που παρουσιάζουμε είναι "εκχριστιανισμένες", το θαύμα δηλαδή της αποκατάστασης των χεριών της ηρωίδας, αποδίδεται στην Παναγία, τον θεό ή τους αγίους τους οποίους επικαλείται στις προσευχές της.

Στην Ελλάδα το παραμύθι είναι περισσότερο γνωστό με τον τίτλο "Η κακιά μητριά" (23 από τις 40 παραλλαγές), ενώ μόνο 7 παραλλαγές έχουν τίτλο που αναφέρεται στα χέρια της ηρωίδας (η Κουλοχέρα, η κόρη με τα κομμένα χέρια, τα χρυσά χεράκια κ.λπ.). Φυσικά δεν ξέρουμε πόσοι από αυτούς τους τίτλους οφείλονται στους

1. St. Thompson, ό.π., 120-121.

2. Β.P., Ι, 295-311 και Delarue, Π, 630-632.

3 Margaret Schlauch, Chaucer's Constance and Accused Queens, New York 1927.

4 Delaiue, ibid

5 Däumling Heinrich, Studie uber den Typus des Mädchens ohne Hände innerhalb des Konstanze-Zyldus, München 1912.

6. Αγάπιος Μοναχός ο Κρής, Αμαρτωλών Σωτηρία, Εκδοτικός οίκος Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 1972, 348-352

Σελ. 76
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών AT 700-749
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 57
    23. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    τα χέρια τση. Αυτή διηγείται πως η Παναγιά τση έκαμε το θαύμα. Αμέσως την πήρε και την πήε στο παλάτι και περάσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

    ΛΦ 1613: Παραλλαγή που συλλέχτηκε από την Ταγκλή Ευφροσύνη στα Φηρά της Σαντορίνης το 1958.

    Παραλλαγή δεύτερη: Άτιτλο

    Ήτανε δύο αδέλφια. Πεθάνανε οι γονείς τους και μείνανε ορφανά, ένα κορίτσι κι ένα παιδί. Και το κορίτσι του λέει του αδελφού: "Εγώ θα φύγω, να πάω να βρω την τύχη μου". Εκεί στο δρόμο που πήγαινε συναντά ένα γέρο. Της λέει ο γέρος: "Πού πάς;" "Πάω να βρω την τύχη μου". "Κάτσε εδώ", της λέει ο γέρος, "και γω θα σου φέρω την τύχη σου". Και κάθησε και της δίνει ένα μπαστούνι και της λέει: "Χτύπα κει τρεις φορές". Και χτύπησε τρεις φορές στη γης με το μπαστούνι και βρήκε εκεί τα καλά της και τ' αγαθά της όλα. Παίρνει και τον αδελφό της αφού βρήκε την τύχη της και καθήσανε μαζί. Από κει λέει ο αδελφός της: "Εγώ θα παντρευτώ". "Να παντρευτείς αδελφέ μου". Παντρεύτηκε και πήρε μια γυναίκα και πήγανε κι οι τρεις. Ο αδελφός λοιπόν την αγαπούσε πάρα πολύ την αδελφή. Ερχότανε από την δουλειά κι έλεε: "Καλησπέρα της γυναίκας μου και δύο φορές της αδελφής μου καλησπέρα".

    Ύστερα κάμανε κι ένα παιδάκι. Την αδελφή του την λέγανε Μαρουλίτσα. Ερχότανε από την δουλειά κι έλεε: "Καλησπέρα της γυναίκας μου, καλησπέρα του παιδιού μου, και δύο φορές καλησπέρα της Μαρουλίτσας". Η γυναίκα του τρελαινότανε πια, δεν ήθελε να λέει δύο φορές καλησπέρα της αδελφής του. Άρχισε να χαλάει το σπίτι.

    Ό,τι είχανε μέσα, λάδια, γεννήματα τα 'χύνε. Έρχεται το βράδυ αυτός. "Καλησπέρα της γυναίκας μου, καλησπέρα του παιδιού μου, και δύο φορές καλησπέρα της Μαρουλίτσας". "Να τρομάρα σου, για τήρα η Μαρουλίτσα τι σούκανε". Και της λέει εκείνος: "Δικά της ήτανε, ας τα 'κάνε". Από όλα αυτά που έκανε δεν επιάστηκε ο λόγος της πουθενά. Το τέλος πια ήτανε να στραβώσει το παιδί, να του βγάλει τα μάτια. Λοιπόν της λέει αυτός: "Ό,τι έκαμες στο συγχώρησα, γιατί ήτανε δικά σου. Το παιδί δεν ήτανε δικό σου, γιατί να το στραβώσεις;" Πιάνει και της χαράζει τα χέρια της κόμπο σε κόμπο και της δίνει το παιδί στον ώμο και της λέει: "Πάρτο και φεύγα".

    Στο δρόμο που πήγαινε κλαίοντας, βρίσκει μια γριά. "Κάτσε της λέει, να μου διηγηθείς τι έγινε". Έκατσε και της τα διηγήθηκε όλα. Και της λέει η γριά: "Χτύπα εκεί με το πόδι σου". Και χτύπησε το πόδι της χάμω και βγήκε ένα μέγαρο σπίτι με όλα τα καλά. Βγαίνει και μια βρύση χάμω. "Πλύνε το παιδί", της λέει "και πλύσου και συ". Πλύθηκε και γίνανε καλά όλα, και το παιδί, τα μάτια του, και εκείνη που την είχε χαράξει. Εκάθησε πολύ διάστημα μαζί με το παιδί στο σπίτι. Ο αδελφός της βγήκε κυνήγι με άλλους δυο. Καθότανε η Μαρουλίτσα στο μπαλκόνι μαζί με