Συγγραφέας:Παπαγεωργίου, Γιώργος
 
Τίτλος:Η μαθητεία στα επαγγέλματα (16ος-20ός αι.)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:3
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1986
 
Σελίδες:192
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Μαθητεία και εργασία
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:16ος-20ός αι.
 
Περίληψη:Η παρούσα μελέτη, βασισμένη σε γνωστές αλλά και άγνωστες αρχειακές πηγές, προσπαθεί να αποκρυπτογραφήσει τους μηχανισμούς που διέπουν τα παραδοσιακά συστήματα μαθητείας και να αναζητήσει τους τρόπους προσαρμογής της παιδικής και νεανικής ηλικίας σε αυτά.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 6.69 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 171-190 από: 194
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/171.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

Σελ. 171
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/172.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 172
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/173.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

Αβράνταλη (κωμόπολη Φιλιππούπολης) 105

αγγαρείες 53, 92

αγιάνης 126

αγιαρντίζω 96

Άγναντα 33

Άγραφα 33

αγωγιάτες· βλ. συντεχνία αγωγιατών

αγωγιάτης αλόγων 154

αδαμαντοπώλης (τζεβαϊρτζής) 152

Αδριανούπολη 11

Αθήνα 11, 23

ακονιστής μαχαιριών και ψαλιδιών 156

αλατοπώλης 156

αλευράς 153

αλμπάνηδες· βλ. συντεχνία αλμπάνηδων

αμαξάς 153

αμαξοποιός 154

αμοιβές μαθητευόμενων 56

αμοιβή ετήσια 88

αμοιβή με το κομμάτι 86, 89

αμοιβή σε χρόνο 86

αμπατζήδες· βλ. συντεχνία αμπατζήδων

αμπατζηλίκι 59

Αμπελάκια 47

αναλφαβητισμός 22

Ανασελίτσα 22

αποσυνάγωγοι 98

αποσύνθεση συντεχνιών 12

αργίες θρησκευτικές 53, 92

Αργυρόκαστρο 11, 31

αργυροχόοι· βλ συντεχνία αργυροχόων

αριθμητική 28

Άρτα 11, 33

αρτοποιοί Ζαγορίου 32

Αρχείο Γιάννη Βλαχογιάννη 8

Αρχείο Μητροπόλεως Ιωαννίνων 113

Αρχείο Σταύρου Ιωάννου 8

Αρχιμανδρειό Ιωαννίνων 58

αρχιτέκτονας 151

αρωματοπώλης 152

ασβεστοπώλης 156

ασλάνια 37

άσπρα (χρήματα) 80, 94, 109

ασπριτζής 158

Ασπροποταμίτες 33

Ασπροποτάμου (περιοχή) 32

ατεντέρω 141

Ατλαζής Κ Ν. (έμπορος κοζανίτης) 29

αυτοδιδασκόμενος 52

αυτοδιδαχή 52

Αχρίδα 11, 59

βαρελάς 154

βαρόσι 77, 108

Βασταβέτσι 33

βαφοπώλης 152

βδομαδιάτικο 88

βελονοποιός 154

Βέροια 11

βιβλία εμπορικά 28

βιβλιοδέτης 156

——————————————

Δεν περιλαμβάνονται τα λήμματα τσιράκι, κάλφας και συντεχνία, γιατί αναφέρονται συχνότατα σε μεγάλο αριθμό σελίδων.

Σελ. 173
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/174.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

βιβλιοπώλης με εργαστήριο 152

βιοτέχνες πλανόδιοι 84

Βλάτσης κοινότητα 86

βοεβόδας 126, 132

Βόλος 11

βυρσοδέψες 23, 47· βλ. και συντεχνία βυρσοδεψών

γαζέτα 114

Γαλαξείδι 11

γανωτής 156

γεδήμικο 142

γεμενετζής 82

γεμενιά. 82

γεωγραφία εμπορική 29

Γιάννενα 11, 20, 22, 29, 31, 58, 59, 83, 87, 90, 99, 108

Γιαννιτσά 11

γιαλικά· βλ. πωλητής γιαλικών

γιουμέρος 126

γλώσσα συνθηματική 61

γούναρης 152· βλ. και συντεχνία γουναράδων

γουναρικά 81, 83

γούνες 81, 83

γράμμα μαρτυρικόν 36

Γραμμενοχώρια 32

Γρετσίστα 33

γυρολόγοι 13, 23

γυψοδουλευτής 156

Δαμασκός 55

Δαμιανός Νικ. (έμπορος) 28

δάνο 150

δασμολόγιο 83

Δημητσάνα, 11, 53

διάβα 88

διαπαιδαγώγηση ηθικοθρησκευτική 98

Διδυμότειχο 11

δίκαιο εθιμικό 14

δίκαιο εμπορικό 29

δίκαιο εργατικό 119

δικηγόρος 151

διπλογραφία 28, 29

δισακάς (μουτάφης) 155

Δοβίσδαινα 33

Δοβρουτσά 69

δουλγέρηδες Θράκης 23· βλ. και συντεχνία δουλγέρηδων

δουλοπάροικος 69

δούλος 20, 38, 50, 68

δυσεντερία 86

Εβραίοι Θεσσαλονίκης 23, 104

έγγραφα συντεχνιακά 31

Έδεσσα 11, 64

εζιαμπές 20

έθιμο συντεχνιακό 105

Ελασσόνα 11

εμπατάρω 146

εμπορικά εγχειρίδια 28

εμπορικά μαθήματα 29

εμπορικές επιστολές 103

εμπορολογία 28

έμπορος ανθράκων και καυσοξύλων 155

εμπόρσο 150

εξετάσεις 14

επαγγελματίες πλανόδιοι 13

επανάσταση βιομηχανική 12

Επτάνησα 19, 20

εργασία νυκτερινή 85

εργασία: πλανόδια 13

εργάτες εποχιακοί 84

εργάτες μισθωτοί 101, 114, 119

εργατόπαιδες 20

εσναμπής 112

εσναφλήδες 102

ευλογιά 86

εφίππια· βλ. πωλητής εφιππίων

Ζαγόρι 32

Ζαγορίσιοι 116

Ζαγοροχώρια 32

Ζάκυνθος 11, 38· βλ. και συντεχνίες

Ζακύνθου ζαμπίτης 126

ζαχαροπλάστης 152

Ζιτσιώτες 116

ζυγιστής 155

ζώνη μαστορική 107

ημεροκάματον 92

ημερομίσθιο 13,58,59,87,88,91

Ήπειρος 22, 82

Θεσπρωτία 33

Θεσσαλονίκη 11, 23, 61, 109

Σελ. 174
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/175.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

Θετταλομάγνητες 21

Θήβα 68

θνησιμότητα 85

Θράκη 20, 30, 108· βλ. και συντεχνίες Θράκης

ιατροί 152

ιεραρχία επαγγελματική 13

ιεραρχία εσωτερική 13

ιεροδίκης Θεσσαλονίκης 105

ιεροτελεστίες 106

ικράμι 55

ιμπρισιμάδες 47

ιχθυοπώλης 156

Καβάλα 11

καβαλάρος 149

καβαλίκι 81

καδής 125

καδοποιός 157

καζάζηδες 47

καζαντζήδες· βλ. συντεχνία καζαντζήδων

καθαριστής καπνοδοχείων 156

καλαθάρης 157

καλα(ϊ)ντζήδες 31, 157· βλ. και συντεχνία καλαϊτζήδων

καλαποδάς 157

καλαπόδια 82

Καλαρρύτες 33, 34

Καλαρρυτινοί 33

καλαφάτες (πρωτομάστορες) 155· βλ. και συντεχνία καλαφατών

καληγωτής 156

καλιγώνω 147

καλουπατζής 48

καλτσοπλέκτης 157

καλτσοπώλης 157

καλφούδι 20

κάμπαλον 89

κάμπλο 55

κανονισμοί συντεχνιακοί 21, 38, 95

Καπέλλος Νικ. (νοτάριος) 114

καποτάδες 32· βλ. και συντεχνία καποτάδων

καραβάνι 50

καρβουνιάρης 157

καρφοποιός 156

καρφωτό 81

κάσσα ισναφίου 112

Κάσταγλης Διον. (παπουτζής) 65

Καστοριά 11

κατασκευαστές σάκκων 87

κατασκευαστής μεταλλουργημάτων156-157

κατασκευαστής ποτάσας 157

κατασκευαστής ροσολίων 154

κατασκευαστής σκιαδίων 154

κατασκευαστής χάρτινων κουτιών 157

κατασκευαστής ψάθινων σκιαδίων 157

καταστατικά 14, 38

κατάστιχα νοταριακά 8

καταστιχάρης 28

καταστιχογραφία 28

κατραμτζής· βλ. ρητινοποιός

καφεπώλης 151

καφετζής 155

κεραμιδοποιοί 84· βλ. και συντεχνία κεραμιδάδων

Κέρκυρα 11

κερχανές 131, 132

κετχουτάς 135

κεχαγιάς 71, 135

κηροπώλης 155

κηροχύτης (λαμπαδάρης) 155

κλειδαράς 157

Κοζάνη 11, 20, 80, 108

κομπανίες κουδαραίων 13

κομπανίες κτιστών 13, 48

κομπλιμέντο 147

Κόνιτσα 33

κοντινουάρω 150

κοντιτζιόν 147

κοντουράδες 30· βλ. και συντεχνία, κοντουράδων

κοπέλι 20, 37, 145, 146

κοσκινάς 157

κοτέντε(ς) 141

κουδαραίοι 13, 58

κουδαρίτικα Χουλιαροχωρίων 33

Κουκουλίτσα 33

Κούρεντα Ιωαννίνων 33

κουτί εσναφικό 107

Κουτσοβίτσα 33

κρασοπούλοι 116· βλ. και συντεχνία κρασοπούλων

κρασοπώλης 151

κρεοπώλες 31, 154

Σελ. 175
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/176.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

Κρήτη 11, 68

κτενάς 157

κτίστες (κτιστάδες) 31, 48, 58, 84, 157· βλ. και κομπανίες κτιστών, συντεχνία κτιστάδων, συντροφίες κτιστών

κτίστης γορτύνιος 15

Κώδικας Αρχιμανδρειού Ιωαννίνων 8, 60

κώδικες νοταριακοί 37

κώδικες οθωμανικοί 78

κώδικες συντεχνιακοί 38

Κωνσταντινούπολη 11, 22, 28, 30, 31, 64,85

λαβορέντες 113

λαδάς με εργαστήριο 152

λακιρντί 54

λαμπαδάρης· βλ. κηροχύτης

λαουρέντες 19

Λάρισα 11

λασπιάς 48

λαχανοπώλης 155

λεγίτιμα 148

Λειβαδιά 11, 45, 68

λειτουργίες περιοριστικές 15

Λιδορίκης Αθ. 46

λιθογλύπτης 157

λιθογράφος 157

λιθοξόος 157

λινοϋφαντής 157

λογιστική 28

λόντζα 106

λουκουματζής 158

Λούντζηδες 116

λουτράρης 153

μαθητής 20

μαθητούδι 20

μαΐστορες ηπειρώτες 58

Μακεδονία 22

Μαλακάσι 32

μαξιλαράδες· βλ συντεχνία μαξιλαράδων

μαραγκός 155

Μαράς Μιχ. (νοτάριος) 29, 147

μαρμαράδες Τήνου 42, 113

μαστοριά 19,99, 100, 103, 104,106, 108,112,113

μαστορόπουλα 20, 22, 59

μαστοροχώρια Τζουμέρκων 33

Ματσούκι 34

μαχαιράς 157

μειράκια 22

Μελένικο 11, 19

μεργιάτικο 87, 88

μεργιαχτζήδες 87

μεροδούλι 58

μεροκάματο 58, 59, 87, 89, 118

μεταπράτης 155

μετζήτι 29

μετρητής γεννημάτων 155

Μετσοβίτες 32, 33

Μέτσοβο 32

μητρώα μελών 14

μικρέμποροι 13

μιρ-μιράνος 126

Μιχαλίτσι 33

μολυβδοδουλευτής 155

Μοσχόπολη 11, 20, 28

μουράρος 147

Μουσταφά Γ΄ (σουλτάνος) 65, 67, 70, 71, 91, 106

μουτάφης 128

μουταφτσιλίκι 128

μουτεσελίμηδες 126, 132

μπακάληδες 116

μπακάληδες Μοσχόπολης 38

μπαρμπέρης 155· βλ. και συντεχνίες μπαρμπέρηδων

μπασκαλής l08, 112, 114

μπασκαλίτικο 108

μπασματζής 157

μπαχτσίσια 55

μπεηλέρμπεης 126

μπεκιάρηδες 93

Μπίτζιος Κωνσταντίνος (καποτάς) 90

μπογιατζήδες· βλ. συντεχνία μπογιατζήδων

μπογιατζηλίκι 128

μπούλες 99

μπουλούκια μαστόρων 58

μυραλειφαί· βλ πωλητής μυραλειφών

Μυτιλήνη 11

ναΐπης 126

Νάουσα 11

Σελ. 176
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/177.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

ναυπηγός 155

Ναύπλιο 11

Νησί Ιωαννίνων 32

νοσηρότητα 85

νούρκα 55

ντιζντέρος 126

νυχτέρια 54, 85

ξελουρίζω 82

ξενοδόχος 151

ξενύχτια 85

ξυδοπώλης 153, 157

ξυλεία· βλ. πωλητής ξυλείας

ξυλουργοί· βλ. συντεχνία ξυλουργών

ομματοϋάλια· βλ. πωλητής ομματοϋαλίων

ομπλιγάρω 147

οξύγγειον· βλ. πωλητής οξυγγείου

οπώραι· βλ. πωλητής οπωρών

οργανοποιός 157

Ορχάν 127

Οσμάν Α΄ 127

οτζάκ 133

ουσμεκιάρης 39, 143

ουσούλια εσναφικά 98

Ουστά Μεχμέτης (παπουτζής) 46

παζάρι 63, 66

παιχνίδια· βλ. πωλητής παιχνιδίων

Πάικος Γ. (τσαρουχάς) 35, 52

παλαιοβιβλιοπώλης 158

πανδοχεία 93

πανηγύρια εμπορικά 54, 83

παντοπώλης 151· βλ. και συντεχνία παντοπωλών

παπλωματάς 158

παπουτζής 158· βλ. και συντεχνία παπουτζήδων

παραγιός 20, 42, 43, 47, 48, 50, 59

παρακμή συντεχνιών 12

Παρνασσός (σχολείο) 23

πασκαλής· βλ. μπασκαλής

Πάτρα 11

Πελοπόννησος 20

πεταλάς 156

πένα (τιμωρία) 147

περκουζάρι 112

πεστιμανλήκι 142

πεχλέδες 55

πηγαδάς 158

πισιρτζήδες· βλ συντεχνία πισιρτζήδων

πιτρεμώ 146

πλακοστρώτης 158

ποτάσα· βλ. κατασκευαστής ποτάσας

ποτούρα (ποτούρι) 89

πουλητάδες 67

πραγματευτάδες 30· βλ. και συντεχνία πραγματευτάδων

πραγματευτής οικιακών σκευών 151

πραγματευτής ρούχων (τσοχατζής) 151

πραγματευτής σιδηρικών 153

Πράμαντα 33

Πρέβεζα 11

πρέμιο 140

προαγωγές εσωτερικές 15

προστασία συντεχνιακή 13

πρωτομάστορας 15, 68, 102, 103, 104, 109

Πυργί Χίου 37

Πύργος 11

πυρετοί διαλείποντες 86

πωλητής γιαλικών 153

πωλητής εφιππίων 154

πωλητής λιθοπύλινων αγγείων 153

πωλητής μυραλειφών 154

πωλητής ξυλείας 153

πωλητής ξύλινων πραγματειών 158

πωλητής ομματοϋαλίων 155

πωλητής οξυγγείου 154

πωλητής οπώρων 158

πωλητής παιδικών παιχνιδιών 158

πωλητής πήλινων αγγείων 158

πωλητής σαπουνιού 154

πωλητής σιδήρου 153

πωλητής σκιαδίων 154

πωλητής στυπίου 155

πωλητής φαρφουρίων 152

πωλητής ψευδολουλουδίων 154

ραέτι 26

ρακοκάζανα 84

ρακοπώλης 154, 158· βλ. και συντεχνία ρακοπούλων

ραπτοπραγματευτής 152

ραφτάδες 32· βλ. και συντεχνία ραφτάδων

12

Σελ. 177
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/178.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

Ραφταναίοι 33

ραφτόπουλο 66

ρεάλι 150

ρητινοποιός (κατραμτζής) 158

Ρόβας 50

ρόγα 37, 57, 66, 69, 80, 95, 99, 145, 146

ρογιάζω 57

ρόγιασμα 57

Ροδοκανάκης Θ. (έμπορος) 28

ροσόλια· βλ. κατασκευαστής ροσολίων

Ρουμανία 83

ρουσφέτιον 111

ρουφέτι 38, 53, 80, 109, 111

ρουφέτι ανυφαντάδικο 109

ρουφετλής 96

σαβατιάτικο 60

σαμαράς 158

σαμαροδέτης 158

σανδαλοποιός 158

σανιδάς 153

σαπουνάς 153· βλ. και συντεχνία σαπουνοποιών

σαπούνι· βλ. πωλητής σαπουνιού

σαράτζηδες· βλ συντεχνία σαράτζηδων

σατισφάρω 150

σειρητοποιοί 87

σεΐχης 135

σερδάρης 126

σεριάτ 126

σερμαγιά 91

σερντάροι 126, 132

Σερρακιώτες 33

Σέρρες 11

Σιάτιστα 11

σιμιτζήδες 116, 142· βλ. και συντεχνία σιμιτζήδων

σιουκούτι 55

σκαφοποιός 157

σκευοστολιστής οίκων 156

σκιάδια· βλ. κατασκευαστής και πωλητής σκιαδίων

Σκλούπο 33

σκοδέρω 148

σκουφάς 156

Σμύρνη 11, 97

σουβλί 82

Σπάρτη 11

σπαχής 69

Σπέτσες 11

Στεμνίτσα 20

στιλβωτής 159

στοίχιση 57, 79

στοιχώ 79

στρωματάς 159

στρωματοποιοί (χαλάτζηδες) 31

στυπίον· βλ. πωλητής στυπίου

Συγγρός Ανδρ. 28, 74, 117

συμβολαιογράφοι 37

συνάλλαγμα 83

συνθήκες διαβίωσης 21

συνθήκες διαμονής 14, 62

συνθήκες διατροφής 14, 21

συνθήκες εργασίας 14, 21

συντεχνία αγωγιατών 32, 48

συντεχνία αλμπάνηδων Κοζάνης 96

συντεχνία αμπατζήδων Φιλιππούπολης 94, 96, 101, 111, 115, 116

συντεχνία αργυροχόων 33

συντεχνία βυρσοδεψών Θεσσαλονίκης 43

συντεχνία γεμενετζήδων 82

συντεχνία γουναράδων 48, 87

συντεχνία δουλγέρηδων 23, 42

συντεχνία καζαντζήδων 84

συντεχνία καλαϊτζήδων Κοζάνης 80, 96

συντεχνία καλαντζήδων 33

συντεχνία καλαφατών 59

συντεχνία καποτάδων 33

συντεχνία κεραμιδάδων 48

συντεχνία κοντουράδων 82, 87

συντεχνία κρασοπούλων 32

συντεχνία κτιστάδων 22, 88

συντεχνία μαξιλαράδων Θεσσαλονίκης 104

συντεχνία μπογιατζήδων Φιλιππούπολης 112

συντεχνία ξυλουργών 48, 84

συντεχνία παντοπωλών Μοσχόπολης 20, 22, 26, 66

συντεχνία παπουτζήδων 47, 87

συντεχνία πισιρτζήδων (αρτοψηστών) 98

συντεχνία πραγματευτάδων 29

συντεχνία ρακοπούλων 32

συντεχνία ραφτάδων Ύδρας 114

Σελ. 178
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/179.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

συντεχνία σαπουνοποιών Τρικάλων (γυναικεία) 105

συντεχνία σαράτζηδων 87

συντεχνία σιμιτζήδων (κουλουράδων) 31

συντεχνία ταμπάκηδων 80

συντεχνία ταμπάκηδων Θεσσαλονίκης 109

συντεχνία τεκτόνων Φιλιππούπολης 103

συντεχνία τουφεκτζήδων Κοζάνης 80, 90

συντεχνία τσαρουχάδων 47, 82, 87

συντεχνία τσαρτζήδων 32, 87

συντεχνία χαλκιάδων Κοζάνης 80, 96

συντεχνία χαλκουργών 87

συντεχνία χανιτζήδων 32

συντεχνία χρυσικών 32

συντεχνία χρυσοχόων 87

συντεχνία χρυσοχόων του Ελμπασάν 72

συντεχνία ψιλοπαπουτζήδων 87

συντεχνία ψωμάδων 31

συντεχνίες βιοτεχνικές 22, 84

συντεχνίες γιαννιώτικες 22, 77, 111, 116

συντεχνίες εμπορικές 22, 28, 50, 103

συντεχνίες Ζακύνθου 20, 23, 26, 38, 102

συντεχνίες Θράκης 20, 59

συντεχνίες Κοζάνης 20

συντεχνίες Κωνσταντινούπολης 31, 85

συντεχνίες μικτές 36

συντεχνίες μπαρμπέρηδων 59

συντροφίες κτιστών 48

συντροφίες πλανόδιες 13, 14

συντροφίες πλανόδιων τεχνιτών 13

συρμακέζης· βλ. χρυσοκεντητής

Σύρος 28

Συρράκο 34

συσσωματώσεις επαγγελματικές 12

συσσωματώσεις συντεχνιακές 14

σφραγιδοποιός 158

σχοινοπλόκος 156

σχοινοπώλης 159

σχολεία εμπορικά 103

σχολεία νυκτερινά 22

ταβερνιάρης 153

ταινιοπλέκτης 156

ταμβακοπώλης 153

ταμπάκηδες 23· βλ. και συντεχνία ταμπάκηδων

ταμπακλίκι 128

τέκτονας 156· βλ. και συντεχνία τεκτόνων

τενεκετζής 156

τερζής 81

τεσλίμ 113

τεστίρι 105, 107, 108, 111, 112

τέτανος 86

τεφερίτς 110

τεφτέρ-χανέ 128

τεχνίτες Στεμνίτσας 20

τζαμτζής 159

τζεβαϊρτζής· βλ. αδαμαντοπώλης

τζερτζής 153

τζιαρτζήδες 116· βλ. και συντεχνία τσαρτζήδων

Τζουμέρκα 32, 33

Τζουμερκιώτες 83

τζυμπουκτής 159

τηγανοδιορθωτής 159

τορνευτής 159

τορνευτής μετάλλων 159

Τοσίτσας Μιχαήλ 61

Τρίκαλα 11

τριότης 15

Τρίπολη 11

τουφεκτζήδες· βλ. συντεχνία τουφεκτζήδων

τσαούσης 135

τσαρουχάδες· βλ. συντεχνία τσαρουχάδων

τσαρούχια 82

τσιράκ-παρασί 59

τσιρακλίκι 20

τσοκαροποιός 159

τσουκαλάς 159

τσοχατζής· βλ. πραγματευτής ρούχων

τυπογράφος 153

Ύδρα 11, 20, 104, 108

υδρωπικίαση 86

υπέρπυρο 141

υπηρέτης 20, 34

υποδηματοπώλης 153

υφαντής βαμβακερών και λινών 159

Σελ. 179
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/180.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

υφαντής μεταξωτών 159

υφαντής μάλλινων 159

φάλαγγα 66

φαρμακοπώλης 151

φαρφουριά· βλ. πωλητής φαρφουρίων

φεσάς 156

φιλειά 108

Φιλιάτες 89

Φιλιππούπολη 11, 80

φιρμάνι σουλτανικό 104

φόντι 82

φόρος κεφαλικός 92

φόρος στρατιωτικός 92

φραντζολάς 159

φωτίκια 82

χαλάτζηδες· βλ. στρωματοποιοί

χαλκείς 31· βλ. και συντεχνία χαλκιάδων

Χαλκίδα 45, 46, 65

χαλκοτεχνία 33

χαλκουργοί 87· βλ. και συντεχνία χαλκουργών

χαλκωματάδες 48, 156

χάνδακας Κρήτης 29

χάνια 50, 62, 93

χανιτζήδες 62, 116· βλ. και συντεχνία χανιτζήδων

χανιτζήδες ηπειρώτες 50

χαρατζοχάρτια 39, 143

χαράτσι 92, 146

Χατζή-Αλή Χασεκής 45

χειρούργος 154

Χίος 11,20, 28

χόβι 54

χολέρα 86

χοντροπάπουτζα 82

χορδάς 159

χουζμεκιάρης 20, 38, 46

χουζμέτι 26, 38

Χουλιαράδες 33

Χουλιαροχώρια 33

χρόνος μαθητείας 42, 43

χρυσοκεντητής (συρμακέζης) 81, 156

χρυσοκλωστές 81

χρυσονήματα 81

χρυσοχόοι Καλαρρυτών 33

χρυσοχόος 153· βλ. και συντεχνία χρυσικών, χρυσοχόων

χρυσωτής 156

χρωματιστής 159

ψαθάς 159

Ψαρά 11

ψευδολουλούδια· βλ. πωλητής ψευδολουλουδίων

ψιλοπαπουτζήδες· βλ. συντεχνία ψιλοπαπουτζήδων

ψυχογιός 20

ψωμάδες 116, 153· βλ και συντεχνία ψωμάδων

ωράριο εργασίας 84, 118

ωράριο μαθητευομένων 53

ωράριο νυκτερινό 85

ωρολογάς 159

âmir 126

atender 141

a'yan 126

ayartmak 96

betelat 92

bekar-odalari 93

beylerbeyi (beglerbegi) 126, 127

bitirmek 146

boyacilik 128

caliga 147 

cavalier 149

cavus 135

çiftlig-sahibi 69

çirak 20

compimento 147

contento 141

continuare 150

condiziòn 147

danno 150

defter hane 128

defter-i hakani 128

Σελ. 180
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/181.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

destur 107

dizdar 126

ecnebi 20

erogo 57

esnaf kâhyasi 135

eyalet 126

futuwwa 72

Hatt-i-Humayun 92

iane-i-askeriye 92

iltizam 126

imdatiye 92

impatàr 146

imporsare 150

kabala 55

kadi 125

Kâhya 135

kârhane 131

Kehaya 135

Kethuda 135

lâkirdi 54

legittima 148

loggia 106

maîtrise 111

murér 147

mutaf 128

mütesellim 126

naip 126

nizamiye 92

obligar 147

pehle 55

pena 147

pestamallik 142

potur 89

prémio 140

reale 150

Şam 55

sc(u)oder 148

serdar 126

Seriat 126

sermaye 91

seyh 136

simitçi 142

sod(d)isfare 150

sükûnet 55

tabaklik 128

tefferüç 110

tefferudj 110

teslim 113

ümera 126

voyvoda 126

yemenici 82

yetim 142

yigit başc 135

zabit 126

Σελ. 181
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/182.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 182
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/183.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

L'APPRENTISSAGE

(ΧVI-XXème siècle)

G. PAPAGEORGIOU

Résumé

Cette étude se propose d'examiner l'institution de l'apprentissage. Cette institution, obligatoire pour l'enfant ou le jeune qui voulait exercer un métier, avait en vue l'apprentissage du métier et la transmission des techniques traditionnelles. Grâce à elle, les maîtres préservaient leur position de monopole dans les corporations et les compagnonages puisque cette institution cherchait à détourner et même éloigner les promotions indésirables du personnel d'échelon inférieur.

En gros, on peut distinguer deux degrés dans l'apprentissage: celui de la supposée acquisition de l'art ou du métier (tsirak - apprenti) et celui de la détention des secrets du métier (kalfa - aide).

Comme nous rapprennent les documents relatifs de l'époque, mais aussi la tradition orale, le premier degré de l'apprentissage dans les corporations était long et fatiguant.

C'est à ce degré que se faisait l'entrée du jeune dans la profession. Les conditions de travail, de subsistance et d'existence des apprentis étaient très pénibles. La situation était encore plus désespérante si on considère que parmi les enfants qui étaient envoyés en apprentissage auprès des maîtres au premier degré, la plupart d'entre eux n'avaient pas encore

Σελ. 183
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/184.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

dix ans, et par conséquent étaient inaptes au travail.

L'accord était réalisé entre le maître et le tuteur du petit enfant ou un représentant. Cet accord comprenait le temps d'apprentissage obligatoire du jeune, sa rémunération probable ainsi que, le cas échéant, son alimentation et son habillement.

Le temps habituel d'apprentissage était de trois ans (1001 jours), bien que cette durée ait pu différer non seulement d'une corporation à l'autre, mais aussi d'un lieu à l'autre. Généralement, les maîtres étaient absolument libres quant à la fixation de la durée de l'apprentissage et ainsi ils l'établissaient en vue de leurs propres intérêts.

Il importe de signaler ici que les fils des maîtres ainsi que ceux de la parenté jouissaient d'un traitement plus avantageux que les simples apprentis puisque leurs parents veillaient à les faire progresser aussi rapidement que possible, assurant ainsi une succession immédiate.

Le type de travail que l'apprenti offrait au maître à ce degré était tout-à-fait inadapté aux aptitudes corporelles et intellectuelles de leur âge.

Ces jeunes apprentis étaient par exemple obligés de rendre des services, non seulement dans le cadre professionnel de l'atelier, mais aussi dans les maisons où ils exerçaient des tâches purement domestiques. Mais à l'atelier aussi, le maître limitait ses exigences à des travaux domestiques, entendant ainsi garder l'apprenti à l'écart des secrets du métier.

Rien ne déterminait le temps de travail, l'horaire habituellement dépassait les 10-12 heures et approchait souvent, et même dépassait les 15-16 heures. Ce fait, joint aux pitoyables conditions d'existence et à l'alimentation, influait sur la conformation physique des apprentis qui étaient pour la plupart chétifs et maladifs, et les conduisait souvent à la mort.

Le système éducatif comprenait aussi différentes punitions imposées par les maîtres. Ceux-ci avaient plein pouvoir et

Σελ. 184
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/185.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

toute liberté quant au type et à l'étendue de la punition, ce qui rendait très difficile la position de l'apprenti; c'est pourquoi nombre d'entre eux se trouvaient contraints de quitter leur maître afin de rester saufs.

Les obligations de l'apprenti en vue de son passage au degré de kalfa n'étaient habituellement pas déterminées avec clarté dans les règlements des corporations. Le maître agissait toujours en se basant presque exclusivement sur les qualités psychiques et les mérites de son candidat, et non sur ses aptitudes professionnelles.

L'attitude positive ou négative du maître jouait donc un rôle décisif dans l'évolution régulière ou non des apprentis qui provenaient de familles n'appartenant pas à des corporations.

Au cours du deuxième et dernier degré d'apprentissage, l'élève offrait des services plus substantiels à son maître, et en même temps il améliorait sa situation du point de vue professionnel et social, même s'il n'était pas encore considéré comme membre officiel de la corporation.

La durée du service en tant que kalfa, tout comme précédemment dans le cas du tsirak, n'était pas juridiquement fixée. Tout dépendait des usages des corporations locales et des accords passés entre les maîtres et les kalfas (aides).

La durée du travail journalier dépassait les limites de l'endurance humaine à cet âge-là. Les excès quant à ce sujet provoquèrent l'étonnement de voyageurs étrangers de l'époque. Parfois, et pour différentes raisons, leur horaire de travail se trouvait prolongé pendant la nuit.

Les conditions de travail et d'existence ne différaient guère de celles du degré d'apprentissage précédent. Mêmes ateliers bas, sombres, humides et sales constituaient un environnement étouffant et insalubre. Avec en plus la mauvaise alimentation et l'excès de travail, ces conditions entraînaient des conséquences fâcheuses sur la santé des kalfas qui

Σελ. 185
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/186.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

présentaient un indice élevé de maladies à ce degré professionnel.

L'obligation, mais aussi l'habitude pour le kalfa de rester près de son maître après sa promotion de tsirak en aide, limitait encore plus son indépendance. II continuait ainsi à travailler dans les mêmes conditions inacceptables, presque gratuitement, ou bien pour une bien mince rémunération.

Il y avait deux sortes de rémunération pour les kalfas, l'une annuelle et l'autre à la pièce.

La dernière épreuve, mais la plus décisive durant toute la durée de l'apprentissage était la promotion du degré de kalfa à celui de maître. Le résultat des examens auxquels il était appelé à se soumettre devait permettre d'apprécier combien ses connaissances professionnelles pourraient l'amener jusqu'au degré supérieur dans la profession. Son importance était donc déterminante pour sa carrière future.

Pour que le kalfa puisse se présenter aux examens, il fallait tout d'abord que parvienne à la corporation la motion de l'instructeur, dans laquelle il certifiait que son aide pouvait exercer l'art ou le métier étant donné qu'il avait accompli avec succès son cycle d'instruction.

Quand les examens avaient été passés avec succès, le kalfa était proclamé maître et devenait membre officiel de la corporation après avoir payé une somme fixe appelée testir pour la concession du permis d'inscription.

Le décernement du titre de maître comportait deux phases: l'une était la remise de la ceinture de maître au candidat et l'autre le divertissement avec ses autres compagnons de métier.

On est en droit de s'attendre à ce qu'après l'obtention du permis d'inscription, il puisse partager tous les problèmes et à ce que le jeune maître puisse ouvrir un nouvel atelier sous sa propre responsabilité. Mais peu de kalfas connaissaient ce cours régulier des choses.

Σελ. 186
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/187.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

C'était entre autres les maigres rémunérations qui faisaient marquer un point d'arrêt dans l'évolution normale des apprentis, parce que leur était ainsi ôtée toute possibilité d'épargne. Ils se présentaient donc économiquement sans ressources, ce qui remettait obligatoirement à plus tard le travail autonome ou bien affaiblissait leur force concurrentielle sur le marché.

En peu de mots, on pourrait dire que les deux degrés d'apprentissage constituaient une dure épreuve, aussi bien corporellement qu'intellectuellement pour l'apprenti qui n'avait pas la possibilité de choisir et était contraint de survivre en supportant patiemment la continuelle oppression arbitraire et l'exploitation de son maître instructeur.

Σελ. 187
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/188.gif&w=600&h=915 3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 188
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/189.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Προλεγόμενα 7

Βραχυγραφίες 10

Εισαγωγή 11

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΤΣΙΡΑΚΙ - Α΄ ΣΤΑΔΙΟ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ 17

1. Είσοδος στο επάγγελμα - Ηλικία 21

2. Γεωγραφική και κοινωνική προέλευση των μαθητευομένων 30

3. Είδη και διάρκεια μαθητείας 34

4. Είδος εργασίας 44

5. Ώρες εργασίας 53

6. Αμοιβές 56

7. Διατροφή και διαβίωση 60

α) Διατροφή 60

β) Διαβίωση 62

8. Ποινές - Εγκατάλειψη των μαστόρων 65

9. Πέρασμα στη βαθμίδα του κάλφα 70

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΚΑΛΦΑΣ - Β΄ ΣΤΑΔΙΟ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ 75

1. Διάρκεια καλφικής υπηρεσίας - Ηλικία 77

2. Είδος, χρόνος και συνθήκες εργασίας 80

3. Αμοιβές 86

Σελ. 189
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/3/gif/190.gif&w=600&h=9153. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

4. Σπάσιμο (διακοπή) συμφωνίας - Εγκατάλειψη των μαστόρων 95

5. Διαπαιδαγώγηση του κάλφα - Ποινές 97

6. Απόκτηση μαστοριάς 99

Διαπιστώσεις και συμπεράσματα 121

Παράρτημα 123

1. Έγγραφα 125

2. Πίνακες 151

Βιβλιογραφία 163

Γενικό ευρετήριο 171

Résumé 183

ΧΑΡΤΕΣ

Πόλεις όπου υπήρχαν συντεχνίες 24-25

Περιοχές που έδωσαν συντροφίες κτιστών 40-41

ΕΙΚΟΝΕΣ

Είσοδος Τούρκου μαθητευόμενου σε συντεχνία 27

Υπαίθριος κουρέας με το τσιράκι του 49

Αντίγραφο από τον Κώδικα του Ελμπασάν 73

Το φερμάνι του Μουσταφά του Γ΄ στα 1773 137

Σελ. 190
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Η μαθητεία στα επαγγέλματα (16ος-20ός αι.)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 171
    3. Παπαγεωργίου, Μαθητεία στα επαγγέλματα

    ΓΕΝΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ