Συγγραφέας:Τσερές, Δημήτρης Σπ.
 
Τίτλος:Η Μέση εκπαίδευση στη Λευκάδα (1829-1929)
 
Υπότιτλος:Κατάλογος του Αρχείου του Γυμνασίου και του Ελληνικού Σχολείου
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:43
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:2006
 
Σελίδες:419
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος + 1 DVD
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Λευκάδα
 
Χρονική κάλυψη:1829-1929
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό, σημαντική συμβολή στην ιστορία της Μέσης Εκπαίδευσης, έχει ως θέμα του το Ελληνικό Σχολείο και το (μοναδικό στο νησί ως το 1960), Γυμνάσιο Λευκάδος. Χωρίζεται σε τρία μέρη: προηγείται μια Εισαγωγή με ιστορικά προλεγόμενα και παρουσίαση των συμπερασμάτων από την επεξεργασία των δεδομένων, ακολουθεί μία μεγάλη σειρά γραφημάτων με τα οποία παρουσιάζονται παραστατικά τα στατιστικά στοιχεία για τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, και ακολουθεί ο κατάλογος του αρχείου στο οποίο στηρίχθηκε η έρευνα. Το βιβλίο αποτελεί και το πρώτο «υβριδικό» δημοσίευμα του ΙΑΕΝ, καθώς συνοδεύεται από ένα CD-ROM, που περιέχει μια βάση δεδομένων με τα στοιχεία για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς και μία σειρά φωτογραφιών.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 80.88 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 186-205 από: 422
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/186.gif&w=600&h=915

στον πρώτο κύκλο της μέσης εκπαίδευσης, στο Ελληνικό Σχολείο, όπως και στο δεύτερο κύκλο της, στο τετρατάξιο Γυμνάσιο. Και διαθλάται γιατί στις κοινωνίες αυτές γινόταν μια συστηματική προεπιλογή αυτών που θα φοιτήσουν στη μέση εκπαίδευση: οι δάσκαλοι, σε συνεργασία με τους γονείς, επέλεγαν μόνο τους χαρισματικούς μαθητές, οι οποίοι παρείχαν τα εχέγγυα μιας επιτυχούς μαθητικής σταδιοδρομίας. Και αυτοί βέβαια δεν εγγράφονταν αυτομάτως, αλλά έπρεπε να υποβληθούν σε εισιτήριες εξετάσεις μετά τη Δ' τάξη του Δημοτικού, για να εγγραφούν στο Ελληνικό Σχολείο. Από την Ε' και τη ΣΤ του Δημοτικού μπορούσαν να γραφούν στο Ελληνικό Σχολείο (στη Β' και στη Γ΄ τάξη του, κατά κανόνα) με κατατακτήριες εξετάσεις.

Όπως σημειώσαμε και ανωτέρω για το τετρατάξιο Γυμνάσιο στην οικεία θέση, αυτή η προεπιλογή συνέβαινε κυριότατα στο χώρο των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων, το πολυπληθέστερο τμήμα των οποίων ήταν οι κάτοικοι της υπαίθρου. Αντίθετα, ο μηχανισμός της προεπιλογής λειτουργούσε, για λόγους εύκολα εξηγήσιμους, πιο χαλαρά στο χώρο των πιο ευνοημένων κοινωνικά στρωμάτων. Ως εκ τούτου, ήταν αναμενόμενο το μορφωτικό επίπεδο των μαθητών του Ελληνικού Σχολείου με δυσμενέστερη κοινωνική προέλευση να υπερτερεί του μέσου επιπέδου του κοινωνικού-επαγγελματικού στρώματος από το οποίο προέρχονταν. Και δεύτερο συνεπόμενο λογικό επακόλουθο είναι ότι στη σχολική επίδοση των παιδιών αυτών γενικώς δεν αντικατοπτρίζεται το μέσο μορφωτικό επίπεδο του κοινωνικού τους χώρου, αλλά κυρίως το μορφωτικό επίπεδο μιας ιδιόμορφης μαθητικής ελίτ, που προέκυψε από τη σκληρή διαδικασία της προεπιλογής που αναφέραμε ανωτέρω. Επιλογής σκληρής αλλά όχι τόσο σκληρής, όσο η διπλή προεπιλογή των υποψηφίων για το Γυμνάσιο. Εξ αυτού συνάγεται ότι στο Ελληνικό Σχολείο η σχέση κοινωνικής προέλευσης και σχολικής επίδοσης μπορεί να ανιχνευθεί ευκολότερα απ' ό,τι στο Γυμνάσιο.

3. Σύγκριση της σχέσης κοινωνικής προέλευσης και σχολικής επίδοσης των μαθητών (και των δύο φύλων αδιακρίτως) του τετραταξίου Γυμνασίου και του Ελληνικού Σχολείου Λευκάδος Ας επιχειρήσουμε μια σύνοψη των ρητών και υπολανθανουσών συγκρίσεων που κάναμε μέχρι τώρα ανάμεσα στα δύο σχολεία. Για να έχουμε εποπτεία του εγχειρήματος, αντιβάλλουμε τους πίνακες των δύο σχολείων με τα συγκεντρωτικά ποσοστά, τους οποίους χρησιμοποιήσαμε ανωτέρω:

Σελ. 186
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/187.gif&w=600&h=915

Τετρατάξιο Γυμνάσιο Λευκάδος: Συγκεντρωτικά ποσοστά προαγωγής σε φθίνουσα σειρά

1

ΕΜΠΟΡΟΙ

81,72%

2

ΚΛΗΡΙΚΟΙ

80,08%

3

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

79,84%

4

ΓΕΩΡΓΟΙ

79,04%

5

ΚΤΗΜΑΤΙΕΣ

78,42%

6

ΚΕΕ

77,47%

7

ΑΕΕ

76,28%

8

ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ

73,89%

9

ΟΡΦΑΝΟΙ

73,68%

10

ΕΡΓΑΤΕΣ-ΝΑΥΤΕΣ

70,59%

Ελληνικό Σχολείο Λευκάδος: Συγκεντρωτικά ποσοστά προαγωγής σε φθίνουσα σειρά

1

εκπαιδευτικοι

78,18%

2

αεε

72,08%

3

κληρικοι

71,38%

4

γεωργοι

70,62%

5

εμποροι

70,51%

6

κτηματίες

69,19%

7

υπαλληλοι

66,24%

8

ορφανοι

65,82%

9

εργατεσ-ναυτεσ

63,98%

10

κεε

62,43%

Τετρατάξιο Γυμνάσιο Λευκάδος: Συγκεντρωτικά ποσοστά απόρριψης σε αύξουσα σειρά

1

ΕΜΠΟΡΟΙ

17,67%

2

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

18,11%

3

ΚΛΗΡΙΚΟΙ

19,50%

4

ΓΕΩΡΓΟΙ

20,54%

5

ΚΕΕ

21,01%

6

ΚΤΗΜΑΤΙΕΣ

21,28%

7

ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ

22,32%

8

ΑΕΕ

22,56%

9

ΟΡΦΑΝΟΙ

25,00%

10

ΕΡΓΑΤΕΣ-ΝΑΥΤΕΣ

29,41%

Ελληνικό Σχολείο Λευκάδος:

Συγκεντρωτικά ποσοστά απόρριψης σε αύξουσα σειρά

1

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

20,00%

2

ΑΕΕ

25,83%

3

ΚΛΗΡΙΚΟΙ

27,27%

4

ΕΜΠΟΡΟΙ

27,32%

5

ΓΕΩΡΓΟΙ

27,69%

6

ΚΤΗΜΑΤΙΕΣ

28,96%

7

ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ

31,19%

8

ΟΡΦΑΝΟΙ

31,85%

9

ΕΡΓΑΤΕΣ-ΝΑΥΤΕΣ

34,16%

10

ΚΕΕ

35,53%

Η αντιβολή των πινάκων μάς οδηγεί κατ' αρχάς σε δυο γενικές διαπιστώσεις: Η σειρά των επαγγελματικών ομάδων στην κλίμακα κατάταξης των δυο σχολείων διαφοροποιείται. Στο Ελληνικό Σχολείο η σχέση κοινωνικής προέλευσης και σχολική επίδοσης δείχνει ορθολογικότερη και πιο συμβατή με το σχήμα «κατώτερα στρώματα - κατώτερη επίδοση», «ανώτερα στρώματα καλύτερη επίδοση», λόγω κυρίως δύο σημαντικών μετακινήσεων: στο Ελληνικό Σχολείο οι κατώτεροι ελεύθεροι επαγγελματίες υποβιβάζονται από την έκτη στη δέκατη θέση και οι ανώτεροι ελεύθεροι επαγγελματίες ανεβαίνουν από την έβδομη στη δεύτερη. Αυτό συμβαίνει μάλλον γιατί στο Ελληνικό

Σελ. 187
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/188.gif&w=600&h=915

Σχολείο η πρόσβαση είναι ευκολότερη και μαζικότερη απ' ό,τι στο Γυμνάσιο - όπως έχουμε πει, η προεπιλογή δεν είναι τόσο σκληρή όσο για το Γυμνάσιο: στη διαχρονία 1866-1929 έγιναν 8.408 ετήσιες εγγραφές στο (τριτάξιο) Ελληνικό Σχολείο, ενώ οι αντίστοιχες στο (τετρατάξιο) Γυμνάσιο είναι 5.048. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εγγραφές υπήρξαν και στα άλλα Ελληνικά Σχολεία του νησιού. Επομένως, η επίδραση της δυσμενούς κοινωνικής προέλευσης ορισμένων μαθητών στη σχολική τους επίδοση θα εκδηλωθεί ευκολότερα στο Ελληνικό Σχολείο παρά στο Γυμνάσιο, όπου η σκληρότερη προεπιλογή θα στείλει μαθητές ικανούς να αντιπαλέψουν τις δυσκολίες που πηγάζουν από την κοινωνική τους προέλευση. Τα ανωτέρω εκτεθέντα όμως δεν πρέπει να μας οδηγήσουν στην υπερβολή και στην παρανόηση: η διαπίστωση που κάναμε σημαίνει απλώς ότι στο Ελληνικό Σχολείο ενδεχομένως να εντοπιστούν —ευκολότερα απ' ό,τι στο Γυμνάσιο— ίχνη της σχέσης μεταξύ της κοινωνικής προέλευσης και της σχολικής επίδοσης, αλλά δεν ανατρέπει τη βασική παραδοχή, ότι δηλαδή η επίδραση της κοινωνικής προέλευσης στη σχολική επίδοση λειτουργεί πλήρως μόνο στις σύγχρονες κοινωνίες, μετά την καθιέρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και την επικράτηση της μαζικής προσέλευσης των μαθητών στο σύνολο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Στο Γυμνάσιο υπάρχουν λίγο υψηλότερα συγκεντρωτικά ποσοστά προαγωγής και χαμηλότερα συγκεντρωτικά ποσοστά απόρριψης. Αυτό το, εκ πρώτης όψεως, παράδοξο πρέπει λογικά να οφείλεται σε δύο λόγους: α) στο ότι εντός του Ελληνικού Σχολείου οι εξετάσεις είναι πιο σκληρές, γιατί πρέπει να γίνει «ξεσκαρτάρισμα» των μαθητών, ώστε να συνεχίσουν τις σπουδές τους στο Γυμνάσιο οι πιο ικανοί, και β) στο ότι μετά το «ξεσκαρτάρισμα» στο Γυμνάσιο καταλήγουν οι πιο «ανθεκτικοί», οι οποίοι μπορούν και αντεπεξέρχονται αποτελεσματικότερα στις απαιτήσεις των εξετάσεων. Αν αυτό είναι σωστό, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε μία ακόμη απόδειξη τού ότι η ελληνική μέση εκπαίδευση αποτελεί προθάλαμο της επόμενης βαθμίδας και όχι αυτοτελή εκπαιδευτική βαθμίδα: το Ελληνικό Σχολείο, προθάλαμο του Γυμνασίου και το Γυμνάσιο, προθάλαμο του Πανεπιστημίου.232 Αν βέβαια εστιάσει κανείς στα αναλυτικά ποσοστά των πινάκων 1r του Ελληνικού Σχολείου και του Γυμνασίου, αισθάνεται ότι βρίσκεται ενώπιον μιας κατάστασης που αντιφάσκει με τη λογική της παρούσας διαπίστωσης: τα ποσοστά των απολύσεων στο Ελληνικό Σχολείο είναι υψηλότερα από τα

232. Είναι γνωστό ότι η de facto κατάργηση της πανηγυρικά διακηρυσσόμενης αυτονομίας της μέσης εκπαίδευσης αποτελεί σταθερά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος μέχρι σήμερα, προσαρμοζόμενη βέβαια στις μεταβαλλόμενες συνθήκες και στα δεδομένα της κάθε εποχής.

Σελ. 188
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/189.gif&w=600&h=915

αντίστοιχα του Γυμνασίου. Η ερμηνευτική δυσκολία όμως είναι φαινομενική. Οφείλεται στο ότι στο Ελληνικό Σχολείο οι τάξεις είναι τρεις και στο Γυμνάσιο τέσσερις. Επομένως, υπό κανονικές συνθήκες, στο Ελληνικό Σχολείο σε δύο προαγωγές αντιστοιχεί μία απόλυση, ενώ στο Γυμνάσιο η σχέση είναι μία απόλυση σε τρεις προαγωγές. Με τον ίδιο ακριβώς συλλογισμό λύνεται και η δυσκολία που προκύπτει από τη μεγάλη -υπέρ του Γυμνασίου τώρα— διαφορά των αναλυτικών ποσοστών προαγωγής, την οποία δείχνουν οι πίνακες ΙΑ του Ελληνικού Σχολείου και του Γυμνασίου.

Μετά τις δύο βασικές διαπιστώσεις, ας προχωρήσουμε σε μερικές ειδικότερες, που αφορούν την κάθε επαγγελματική ομάδα και οι οποίες προέρχονται από την ανάγνωση όλων των πινάκων που καταρτίσαμε για τα δύο σχολεία, και όχι μόνο από τους πίνακες με τα συγκεντρωτικά ποσοστά που αντιβάλλουμε παραπάνω:

Οι εκπαιδευτικοί παρουσιάζουν εξαιρετικές επιδόσεις και στα δύο σχολεία και καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις των διαφόρων πινάκων. Στο Ελληνικό Σχολείο, πάντως, οι θέσεις που καταλαμβάνουν είναι κατά τι υψηλότερες του Γυμνασίου. Η βελτίωση αυτή, όπως φαίνεται αμέσως από τους πίνακες, δεν σημαίνει αριθμητική αύξηση του ποσοστού τους από το αντίστοιχο του Γυμνασίου,233 αλλά μόνο κατάληψη καλύτερης θέσης έναντι των άλλων επαγγελματικών ομάδων στο πλαίσιο του Ελληνικού Σχολείου.234

Οι ανώτεροι ελεύθεροι επαγγελματίες, που γενικώς έχουν καλές επιδόσεις, παρουσιάζουν πολύ καλύτερες επιδόσεις στο Ελληνικό Σχολείο παρά στο Γυμνάσιο. Με άλλα λόγια, στο Γυμνάσιο υποβιβάζονται έναντι των ανταγωνιστών τους. Και εδώ η βελτίωση της εικόνας τους στο Ελληνικό σημαίνει κατάληψη καλύτερης θέσης στο σχολείο αυτό έναντι των άλλων επαγγελματικών ομάδων, και όχι υψηλότερες απόλυτες τιμές των ποσοστών τους έναντι των αντίστοιχων του Γυμνασίου.

Οι έμποροι, ενώ στο Ελληνικό Σχολείο παρουσιάζουν αντιφατικές επιδόσεις με τάση κατιούσα, στο Γυμνάσιο παρουσιάζουν εντυπωσιακή άνοδο, με εξαιρετικές επιδόσεις και κατάληψη των πρώτων θέσεων των πινάκων. Εδώ, φυσιολογικά, η άνοδός τους στο Γυμνάσιο συνοδεύεται και από αύξηση της απόλυτης τιμής των ποσοστών τους.

233. Και αυτό γιατί, όπως δείξαμε ανωτέρω, στο Γυμνάσιο τα συγκεντρωτικά ποσοστά προαγωγής είναι μεγαλύτερα από τα αντίστοιχα του Ελληνικού και τα συγκεντρωτικά ποσοστά απόρριψης μικρότερα από τα αντίστοιχα του Ελληνικού.

234. Για να μην πέσουμε σε παρανοήσεις, πρέπει στη σύγκριση που επιχειρούμε να έχουμε υπόψη ότι τα ποσοστά των επαγγελματικών ομάδων του κάθε σχολείου δηλώνουν κατανομές εντός του δικού του πλαισίου και όχι σύγκριση (άνοδο ή πτώση) με τα ποσοστά των αντίστοιχων ομάδων του άλλου σχολείου.

Σελ. 189
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/190.gif&w=600&h=915

Οι επιδόσεις των κτηματιών στο Ελληνικό Σχολείο και στο Γυμνάσιο δεν παρουσιάζουν αξιοσημείωτες διαφορές: στο Ελληνικό κινούνται ανάμεσα στην τέταρτη και στην όγδοη θέση και στο Γυμνάσιο ανάμεσα στην πέμπτη και στην έκτη - αυτά ανεξαρτήτως των απόλυτων τιμών των ποσοστών τους.

Οι κατώτεροι ελεύθεροι επαγγελματίες, από τις δύο τελευταίες θέσεις που καταλαμβάνουν στο Ελληνικό Σχολείο (συνήθως, στην τελευταία), στο Γυμνάσιο σημειώνουν αισθητή πρόοδο. Η περίπτωσή τους υποδηλώνει ότι στο Ελληνικό, για συγκεκριμένους λόγους, η σχέση κοινωνικής προέλευσης και σχολικής επίδοσης είναι ευκρινέστερη απ' ό,τι στο Γυμνάσιο.

Οι θέσεις που καταλαμβάνουν οι υπάλληλοι και στο Ελληνικό και στο Γυμνάσιο είναι περίπου οι ίδιες - χαμηλές και στα δύο. Να υπενθυμίσουμε εδώ δύο πράγματα: πρώτον, ότι, αν συνυπολογίζαμε στους υπαλλήλους τα ποσοστά των εκπαιδευτικών, οι επιδόσεις της ομάδας θα βελτιώνονταν σε Ελληνικό και Γυμνάσιο και, δεύτερον, ότι η ομάδα αυτή, επειδή πολλά μέλη της μετατίθενται, παρουσιάζει στο Γυμνάσιο ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών που πήραν μετεγγραφή σε άλλο σχολείο, το οποίο ανέρχεται σε 3,75%. Αν αυτό το ποσοστό παρέμενε και δεν «μετανάστευε», η ομάδα αυτή θα βελτίωνε τα ποσοστά της στο Γυμνάσιο, όπως τώρα η έλλειψη του επηρεάζει προς το χειρότερο τα ποσοστά της στο σχολείο αυτό.

- Οι γεωργοί επιδεικνύουν ομοιόμορφη συμπεριφορά και στα δύο σχολεία.

Σελ. 190
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/191.gif&w=600&h=915

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

Σελ. 191
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/192.gif&w=600&h=915 01 - 0002.htm

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 192
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/193.gif&w=600&h=915

2. ΓΥΜΝΑΣΙΟ, 1829-1929: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

1. ΓΥΜΝΑΣΙΟ, 1829-1866: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Πραγματικοί αριθμοί (σε παρένθεση)

12,5% (4)

* Με βάση την ετήσια σύνθεση του Συλλόγου

23,70%

Καλλιτεχνικών 9,38% (3)

Καταστιχογραφίας

3,13% (1)

Φιλόλογοι 37,5% (12)

Μαθηματικοί

ένων γλωσσών 37,5% (12)

Καλλιτεχνικών 7,51%

Καταστιχογραφίας 2,89%

Φιλόλογοι 32,95%

Μαθηματικοί / Φυσικοί

Ξένων γλωσσών 32,95%

Σελ. 193
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/194.gif&w=600&h=915

3. ΝΣΙΟ, 2 ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ

ζένων γλωσσών 11,45% (19)

Γυμναστές 2,41% (4)

Φυσικοί 3,01% (5)

Φιλόλογοι 54,22% (90)

Μαθηματικοί/ Φυσικοί 4,82% (8)

Μαθηματικοί 8,43% (14)

Θεολόγοι 3,01% (5)

* Πραγματικοί αριθμοί (σε παρένθεση)

Άγνωστη 10,24% (17)

Καταστιχογραφίας 0,60% (1)

Καλλιτεχνικών 1,81% (3)

2,65%

4. ΓΥΜΝΑΣΙΟ, 1866-1929: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ*

Θεολόγοι 3,21%

* Με βάση την ετήσια σύνθεση του Συλλόγου

Γυμναστές 0,95%

Καταστιχογραφίας 0,95

Ξένων γλωσσών 20,04%

Φυσικοί

4,35%

Μαθηματικοί / Φυσικοί 17,01%

Φιλόλογοι 50,85%

Καλλιτεχνικών I

Σελ. 194
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/195.gif&w=600&h=915

5. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 1866-1929: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

6. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 1 9ος ΑΙ.: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Πραγματικοί αριθμοί (σε παρένθεση)

Ιχνογραφίας

3,57% (1 ) Θεολόγοι 0,00% (0)

Γυμναστές 0.00% (0)

Γυμναστές

3,85% (2)

Φυσικοί 7,69% (4)

* Πραγματικοί αριθμοί (σε παρένθεση) Αγνωστη

1'92%(1) Γαλλικών 5,77% (3)

Ελληνοδιδάσκαλοι 34,62% (18)

Φιλόλογοι 26,92% (14)

Μαθηματικοί 9.62% (5) —-

Ιχνογραφίας 1,92% (1)

Θεολόγοι 7,69% (4)

Φυσικοί 3,57% (1)

Γαλλικών 3,57% (1)

Ελληνοδιδάσκαλοι 57,14% (16)

Φιλόλογοι 28,57% (8)

Μαθηματικοί

3,57% (1)

Σελ. 195
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/196.gif&w=600&h=915

7. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 20ος ΑΙ.: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

8. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 1866-1929: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

Φυσικοί 11,11% (3)

Γυμναστές 7,41% (2)

* Πραγματικοί αριθμοί (σε παρένθεση)

Αγνωστη

3,7% (1)

Γαλλικών 7,41% (2)

Ελληνοδιδάσκαλοι 14,81% (4)

Θεολόγοι 14,81% (4)

Φιλόλογοι 22,22% (6)

Μαθηματικοί 18,52% (5)

Γυμναστές 0,43%

Γαλλικών 8,12%

Φυσικοί 2,14%

Μαθηματικοί

12,39%

* Με βάση την ετήσια σύνθεση του Συλλόγου

Θεολόγοι 7,69%

Φιλόλογοι 27,78%

Ελληνοδιδάσκαλοι 41,45%

Σελ. 196
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/197.gif&w=600&h=915

9. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 9 ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Με βάση την ετήσια σύνθεση του Συλλόγου

Ελληνοδιδάσκαλοι 46,72%

Γυμναστές 0,00%

Θεολόγοι 0,00%

Φιλόλογοι 37,70%

Μαθηματικοί 0,82%

Γαλλικών 13,11%

Φυσικοί 1,64%

10. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 20οι ΑΙ.: ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Με βάση την ετήσια σύνθεση του Συλλόγου

Ελληνοδιδάσκαλοι y 35,71% >

Γυμναστές 0,89%

Γαλλικών

2,68°/ϋ

Μαθηματικοί 25,00%

Θεολόγοι 16,07%

Φιλόλογοι 16,96%

Φυσικοί

2,68%

Σελ. 197
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/198.gif&w=600&h=915

11. ΓΥΜΝΑΣΙΟ, 1829-1: ΚΤΗ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Πραγματικοί αριθμοί (σε παρένθεση)

Αλλοδαποί 4,35% (7) 1

12. ΓΥΜΝΑΣΙΟ, 1829-1929: ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Με βάση την ετήσια σύνθεση του Συλλόγου

Αλλοδαποί 6,58%

Λευκάδιοι 26,09% (42)

Εκτός Λευκάδος 69,57% (112)

Λευκάδιοι 40,04%

Εκτός Λευκάδος 53,38%

Σελ. 198
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/199.gif&w=600&h=915

13. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 1866-1929: ΚΤΗ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Πραγματικοί αριθμοί (σε παρένθεση)

Αλλοδαποί 1,92% (1)1

14. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 1866-1929: ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ *

* Με βάση την ετήσια σύνθεση του Συλλόγου

Αλλοδαποί Εκτός Λευκάδος ι 0,43%

22,65% ^

Λευκάδιοι 76,62%

Λευκάδιοι 48,08% (25)

Εκτός Λευκάδος 50,00% (26)

Σελ. 199
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/200.gif&w=600&h=393

15. ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΟΝ, 1829-1866: ΕΓΓΡΑΦΕΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

Σελ. 200
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/201.gif&w=600&h=393

16. ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΓΓΡΑΦΕΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΑΝΑ ΚΛΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ, 1836-1857

Σελ. 201
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/202.gif&w=600&h=393

17. ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΝΑ ΚΛΑΣΗ ΚΑΙ ΕΓΓΡΑΦΕΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ, 1836-1857

Σελ. 202
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/203.gif&w=600&h=393

Ελληνικά Γραμματική / Ρητορική* Ιστορία Μαθηματικά φιλοσοφικά Καλλιτεχνικά Εμπορικά

* Στη στήλη Γραμματική / Ρητορική συμπεριλαμβάνονται και οι Ξένες γλώσσες

18. ΛΥΚΕΙΟΝ, 1857-1866 : ΕΓΓΡΑΦΕΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΑΝΑ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Σελ. 203
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/204.gif&w=600&h=393

19. ΛΥΚΕΙΟΝ: ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΝΑ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΕΓΓΡΑΦΕΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ, 1857-1866

* Στη στήλη Γραμματική / Ρητορική συμπεριλαμβάνονται και οι Ξένες γλώσσες

Σελ. 204
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/66/gif/205.gif&w=600&h=915

20. ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΓΓΡΑΦΕΝΤΕΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ, 1836-1857

Σελ. 205
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Η Μέση εκπαίδευση στη Λευκάδα (1829-1929)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 186
    

    στον πρώτο κύκλο της μέσης εκπαίδευσης, στο Ελληνικό Σχολείο, όπως και στο δεύτερο κύκλο της, στο τετρατάξιο Γυμνάσιο. Και διαθλάται γιατί στις κοινωνίες αυτές γινόταν μια συστηματική προεπιλογή αυτών που θα φοιτήσουν στη μέση εκπαίδευση: οι δάσκαλοι, σε συνεργασία με τους γονείς, επέλεγαν μόνο τους χαρισματικούς μαθητές, οι οποίοι παρείχαν τα εχέγγυα μιας επιτυχούς μαθητικής σταδιοδρομίας. Και αυτοί βέβαια δεν εγγράφονταν αυτομάτως, αλλά έπρεπε να υποβληθούν σε εισιτήριες εξετάσεις μετά τη Δ' τάξη του Δημοτικού, για να εγγραφούν στο Ελληνικό Σχολείο. Από την Ε' και τη ΣΤ του Δημοτικού μπορούσαν να γραφούν στο Ελληνικό Σχολείο (στη Β' και στη Γ΄ τάξη του, κατά κανόνα) με κατατακτήριες εξετάσεις.

    Όπως σημειώσαμε και ανωτέρω για το τετρατάξιο Γυμνάσιο στην οικεία θέση, αυτή η προεπιλογή συνέβαινε κυριότατα στο χώρο των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων, το πολυπληθέστερο τμήμα των οποίων ήταν οι κάτοικοι της υπαίθρου. Αντίθετα, ο μηχανισμός της προεπιλογής λειτουργούσε, για λόγους εύκολα εξηγήσιμους, πιο χαλαρά στο χώρο των πιο ευνοημένων κοινωνικά στρωμάτων. Ως εκ τούτου, ήταν αναμενόμενο το μορφωτικό επίπεδο των μαθητών του Ελληνικού Σχολείου με δυσμενέστερη κοινωνική προέλευση να υπερτερεί του μέσου επιπέδου του κοινωνικού-επαγγελματικού στρώματος από το οποίο προέρχονταν. Και δεύτερο συνεπόμενο λογικό επακόλουθο είναι ότι στη σχολική επίδοση των παιδιών αυτών γενικώς δεν αντικατοπτρίζεται το μέσο μορφωτικό επίπεδο του κοινωνικού τους χώρου, αλλά κυρίως το μορφωτικό επίπεδο μιας ιδιόμορφης μαθητικής ελίτ, που προέκυψε από τη σκληρή διαδικασία της προεπιλογής που αναφέραμε ανωτέρω. Επιλογής σκληρής αλλά όχι τόσο σκληρής, όσο η διπλή προεπιλογή των υποψηφίων για το Γυμνάσιο. Εξ αυτού συνάγεται ότι στο Ελληνικό Σχολείο η σχέση κοινωνικής προέλευσης και σχολικής επίδοσης μπορεί να ανιχνευθεί ευκολότερα απ' ό,τι στο Γυμνάσιο.

    3. Σύγκριση της σχέσης κοινωνικής προέλευσης και σχολικής επίδοσης των μαθητών (και των δύο φύλων αδιακρίτως) του τετραταξίου Γυμνασίου και του Ελληνικού Σχολείου Λευκάδος Ας επιχειρήσουμε μια σύνοψη των ρητών και υπολανθανουσών συγκρίσεων που κάναμε μέχρι τώρα ανάμεσα στα δύο σχολεία. Για να έχουμε εποπτεία του εγχειρήματος, αντιβάλλουμε τους πίνακες των δύο σχολείων με τα συγκεντρωτικά ποσοστά, τους οποίους χρησιμοποιήσαμε ανωτέρω: