Συγγραφέας:Παπαθανασίου, Ιωάννα
 
Τίτλος:Η Νεολαία Λαμπράκη τη δεκαετία του 1960
 
Υπότιτλος:Αρχειακές τεκμηριώσεις και αυτοβιογραφικές καταθέσεις
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:47
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:2008
 
Σελίδες:679
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος + 1 CD-ROM
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Νεανικές οργανώσεις
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:Δεκαετία 1960
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό αποτελεί απόπειρα συγκρότησης ενός σταθερού τεκμηριωτικού πλαισίου για την ιστορία της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη και διαρθρώνεται σε τέσσερα μέρη, που έχουν ως αφετηρία και σημείο αναφοράς τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) και τις συλλογές τους, προεκτείνονται πέρα από αυτά, και είναι τα εξής: 1) Αναλυτική παρουσίαση του αρχείου του Κεντρικού Συμβουλίου της οργάνωσης, 2) Συστηματική καταγραφή του συνόλου των εντύπων της και στην αποδελτίωση των σειρών του περιοδικού Τετράδια της Δημοκρατίας και της εφημερίδας Η Γενιά μας, 3) Εξαντλητικές αποδελτιώσεις της εφημερίδας Η Αυγή σε θέματα που αφορούν τις δραστηριότητες της οργάνωσης όπως και σε αναφορές που σχετίζονται με τις εκτιμήσεις του κόμματος της ΕΔΑ και των πολιτικών αντιπάλων της για τη ΔΝΛ και 4) Παρουσίαση σύντομων αυτοβιογραφικών συνεντεύξεων με τα μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου και της Εξελεγκτικής Επιτροπής της οργάνωσης. Ένα εξαντλητικό χρονολόγιο, για την περίοδο Ιανουάριος 1963-Απρίλιος 1967, ακολουθεί τις θεματικές ενότητες και, συγκροτούμενο σε τρία επίπεδα -δραστηριότητες της νεολαίας, ελληνική πολιτική σκηνή και διεθνές πολιτικό πλαίσιο—, φιλοδοξεί να συστοιχίσει τα δεδομένα της εποχής και να ευκολύνει το χρήστη.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 45.04 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 370-389 από: 684
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/370.gif&w=600&h=915

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΚΑΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΚΣ

Σπύρος Ανδρεάδης Μέλος της Εξελεγκτικής Επιτροπής Λ' συνέντευξη στην Ι.Π.,7.7.2007. Επαναληπτική, 7.09.2007. Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1925. Εργάστηκε ως λογιστής. Είναι παντρεμένος με την Έλλη Νεράντζη, δασκάλα από τον Πειραιά. Από το 1962 κατοικεί στο Παλαιό Φάληρο.

Ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στην Ιωνίδειο Πρότυπο Σχολή του Πειραιά, το 1942. Γράφτηκε μέσα στον Πόλεμο στο Χημικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά δεν παρακολούθησε σχεδόν καθόλου . Από τα δώδεκα χρόνια του έπαιζε μπάσκετ και στα δεκαπέντε του εντάχθηκε στην πρώτη ομάδα του Ολυμπιακού. Ταλαντούχος σε ένα άθλημα που δεν ήταν ακόμα ιδιαίτερα λαοφιλές, έγινε ταχύτατα γνωστός ως ο «Πίπης του Ολυμπιακού».

Πατέρας του ήταν ο Άγγελος Ανδρεάδης, καπετάνιος του εμπορικού ναυτικού. Γεννήθηκε στη Χίο το 1890 και, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση, έγινε ναυτικός. Πέθανε το 1946 σε ένα μοναστήρι στην Ιρλανδία όπου νοσηλευόταν, άρρωστος, από τα χρόνια του Πολέμου.

Μητέρα του ήταν η Αθηνά το γένος Τελή, που γεννήθηκε στη Χίο το 1900 και πέθανε από ατύχημα στον Πειραιά το 1933, αφήνοντας ορφανά τα 5 αγόρια της.

Η οικογένεια είχε βενιζελικές καταβολές. «Ο πατέρας μου ήταν φιλελεύθερος, θυμάται, αν και νομίζω ότι, λόγω της θάλασσας, δεν ψήφισε ποτέ!» Τη ναυτική παράδοση ακολούθησαν τα τρία μεγαλύτερα αγόρια της οικογένειας. Οι δύο μικρότεροι, ο Γιώργος και ο Σπύρος, προτίμησαν να σπουδάσουν και να «γίνουν στεριανοί».

Ο Σπύρος Ανδρεάδης εντάχτηκε στο ΕΑΜ Νέων στις αρχές του 1942 στον Πειραιά, σ' ένα κλίμα που προσδιορίστηκε από τις αναζητήσεις των νέων για «οργανωμένη απάντηση στον κατακτητή» και ακολούθησε πρακτικά παράλληλες διαδρομές με το συμμαθητή και φίλο του, Τάκη Μπενά. Μέλος της ΕΠΟΝ, από το 1943, συνδύασε τις παράνομες πολιτικές δραστηριότητες με τον πολιτισμό και τον αθλητισμό. «Δεν σταμάτησα ποτέ να παίζω μπάσκετ, διευκρινίζει. Έπαιζα ακόμα και μέσα στη φυλακή... Απ'

Σελ. 370
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/371.gif&w=600&h=915

όπου κι αν πέρασα οργάνωνα ομάδα». Υποστηρίζει, άλλωστε, πως η δημιουργία του Αθλητικού Τμήματος, από το 1942, στο ΕΑΜ Νέων και στη συνέχεια στην ΕΠΟΝ, οφείλεται στη δική του επιμονή.

Το 1944, στις παραμονές της Απελευθέρωσης συνελήφθη από τα Τάγματα Ασφαλείας και κρατήθηκε στις Φυλακές Χατζηκώστα για ένα μήνα. Τους απέλυσαν οι Γερμανοί τις ώρες που εγκατέλειπαν την Αθήνα. «Πιστεύαμε ότι μας παίρνουν για εκτέλεση, θυμάται. Δεν πιστεύαμε στα μάτια μας τη διπλή απελευθέρωση».

Συνέχισε τις παράλληλες δραστηριότητές του, στα χρόνια 1945-1947, δημιουργώντας οργανώσεις στα σωματεία και υπερασπίζοντας στο ΚΣ το ρόλο του αθλητισμού «ως ύψιστης εκδήλωσης για τη νεολαία». «Είχαμε, θυμάται, δύο τύπων οργανώσεις, μια, 'υπόγεια', για τις διοικήσεις και άλλη , μαζική, για τους αθλητές».

Τον Μάιο του 1948, συλλαμβάνεται με την κατηγορία της «στρατολόγησης νέων από τον Ολυμπιακό» και καταδικάζεται από έκτακτο στρατοδικείο στον Πειραιά σε θάνατο. «Εκτελέστηκαν οι Δοματόγλου και Μπουζικάκος, για τους οποίους η απόφαση ελήφθη παμψηφεί. Εγώ, με 4 προς 1, ήμουν τυχερός. Πήρα το καράβι για τις φυλακές: Κέρκυρα για 6 χρόνια, Αίγινα, Καλάμι, Αβέρωφ». Απολύθηκε το 1959, μετά από αναθεωρητικό δικαστήριο, αφού συμπλήρωσε «12 χρόνια κράτησης παρά ένα μήνα».

Μετά την αποφυλάκιση του, μετείχε ως εκπρόσωπος της Νεολαίας στο Α' Σύνεδριο της ΕΔΑ, τον Δεκέμβριο του 1959, και εκλέχθηκε μέλος του ΚΣ της Ν.ΕΔΑ. Ανέλαβε το άτυπο Αθλητικό Τμήμα της, υπεύθυνος για την Αθήνα και τον Πειραιά, και ταυτόχρονα άρχισε να εργάζεται ως λογιστής, γιατί είχε παρακολουθήσει αντίστοιχα μαθήματα στη φυλακή. «Θεωρήσαμε τη Ν.ΕΔΑ ως συνέχεια της ΕΠΟΝ, λέει. Σε επίπεδο αθλητισμού, προσπαθήσαμε να φτιάξουμε ερείσματα σε όλα τα μεγάλα σωματεία και στις αθλητικές ομοσπονδίες. Όσα επιχειρήσαμε στην ΕΠΟΝ, τα συνεχίσαμε στη Ν.ΕΔΑ».

Διευκρινίζει ότι η δημιουργία της ΔΚΓΝΛ δεν επηρέασε ιδιαίτερα τον αθλητικό τομέα, αντιμετώπισε, ωστόσο, θετικά τη συγχώνευση της Ν.ΕΔΑ και της ΔΚΝΓΛ γιατί «θα μαζικοποιούσε τις οργανώσεις». Τον Μάρτιο του 1965, έλαβε μέρος στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ ως αντιπρόσωπος του Πειραιά και εκλέχθηκε μέλος της Εξελεγκτικής Επιτρο7ΐής της. Παράλληλα διατήρησε την «υπόγεια οργάνωση» στις διοικήσεις των αθλητικών σωματείων και στις ομοσπονδίες. «Σε κάποια σωματεία είχαμε 2-3 δικούς μας στις διοικήσεις, θυμάται, όχι μόνο στο ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ αλλά και σε άλλα αθλήματα και σε ομοσπονδίες όπως στην Ομοσπονδία της Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης (πιγκ-πογκ). Προσπαθούσαμε έτσι να περάσουμε τις δικές μας προτάσεις για τον αθλητισμό και δεν τα καταφέραμε άσχημα».

Σελ. 371
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/372.gif&w=600&h=915

Η μνήμη του επικεντρώνεται σε δύο εκδηλώσεις από την πολιτική του θητεία. Η πρώτη αφορά ένα ποδοσφαιρικό αγώνα της ΕΠΟΝ στο κατάμεστο ποδηλατοδρόμιο του Πειραιά, το 1945. «Σε καμιά άλλη εκδήλωση δεν μαζέψαμε τόσα νιάτα». Η δεύτερη αφορά τη συμμετοχή του στη Σπαρτακιάδα της Πράγας, το 1965.

Θυμάται ότι δεν είχε διαφωνίες με το ΚΣ της ΔΝΛ, «γιατί για τον αθλητισμό δεν ενδιαφερόντουσαν ιδιαίτερα». Δηλώνει επίσης ότι δεν λειτούργησε ως «στήριγμα» του ΚΚΕ στη ΔΝΛ. Η σχέση του με το κόμμα είχε αρχίσει να αλλάζει από το 1961, όταν αρνήθηκε να αποδεχτεί, μετά από πιέσεις της συζύγου του, υποτροφία για σπουδές αθλητικής δημοσιογραφίας στην ΕΣΣΔ.

Στη δικτατορία συνελήφθη τον Μάιο του 1967. Κρατήθηκε επί ένα μήνα και ανακρίθηκε στη Γενική Ασφάλεια Αθηνών. Με τη μεσολάβηση συγγενών, αφέθηκε ελεύθερος με την υποχρέωση να δίνει «παρών» στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής του.

Στη μεταπολίτευση παρέμεινε φίλος και ψηφοφόρος του ΚΚΕ Εσωτερικού και των άλλων σχημάτων της ανανεωτικής Αριστεράς.

Άρης Βέλλιος

Αναπληρωματικό μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου

Συμπλήρωση ερωτηματολογίου, 16.7.2007. Α' συνέντευξη στην Ι.Π., 19.7.2007. Επαναληπτική, 14.9.2007.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935 και κατοικεί στη Νέα Ερυθραία από το 1973. Εργάστηκε ως σχεδιαστής αρχιτεκτονικού σχεδίου. Ήταν παντρεμένος με την Αργυρώ Γκαμίλη και απέκτησαν δύο παιδιά.

Ολοκλήρωσε το δημοτικό σχολείο στα Κάτω Πατήσια και τις γυμνασιακές του σπουδές στη Βαρβάκειο Πρότυπο Σχολή, από την οποία αποφοίτησε το 1953. Έδωσε εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά απέτυχε. Στη συνέχεια, έφυγε για το Γκράτς της Αυστρίας, όπου σπούδασε στη Σχολή Χημικών Μηχανικών από το 1955 έως το i960, οπότε απελάθηκε στην Ελλάδα. Επέστρεψε στο Γκρατς το 1965 και απελάθηκε για δεύτερη φορά το 1968, χωρίς να έχει πάρει το πτυχίο του.

Πατέρας του ήταν ο Θόδωρος Βέλλιος, 1896-1953, Αρβανίτης την καταγωγή από τη Θήβα. Έκανε εμπόριο φρούτων στην παλιά Λαχαναγορά της Αθήνας, στην Ιερά Οδό. «Ήταν δεξιός και ψήφιζε Λαϊκό Κόμμα μέχρι το θάνατο του γιου του. Μετά συμπαρατάχθηκε με την Αριστερά».

Μητέρα του ήταν η Ανδρονίκη, το γένος Τάκου, με αρβανίτικη επίσης καταγωγή. Γεννήθηκε στη Θήβα το 1913 και πέθανε στην Αθήνα το 2001.

Οι γονείς δεν είχαν συμμετοχή στην Αντίσταση. Όμως οι δύο ετεροθαλείς

Σελ. 372
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/373.gif&w=600&h=915

λείς -από πρώτο γάμο του πατέρα- αδελφοί του ερωτώμενου βρέθηκαν «στο μάτι του κυκλώνα». Ο πρωτότοκος Σπύρος, με δράση στην ΕΠΟΝ, στρατεύτηκε το 1947 και υπηρέτησε ως κληρωτός στον Γράμμο πολεμώντας εναντίον του ΔΣΕ. Ο δευτερότοκος, Σωτήρης, με θητεία στον εφεδρικό ΕΛΑΣ Αθήνας και στην ΟΠΛΑ, με το ψευδώνυμο Στράτος, εξαφανίστηκε μετά την υποχώρηση στα Δεκεμβριανά. Αργότερα, η οικογένεια πληροφορήθηκε ότι σκοτώθηκε από συμμορία ενόπλων στην περιοχή του Βόλου. «Η πορεία του επηρέασε όλη την οικογένεια, καταθέτει ο αδελφός του. Γίναμε όλοι αριστεροί, αλλά είχαμε και συνεχείς οχλήσεις από την αστυνομία. Ούτε διαβατήριο δεν μπορούσαμε να πάρουμε...».

Ο Άρης Βέλλιος δηλώνει ότι ήταν αριστερός από τα μαθητικά του χρόνια, αλλά ότι στη Βαρβάκειο ήταν απομονωμένος. «Το κλίμα στο σχολείο ήταν φοβερό, θυμάται. Δεν επρόκειτο μόνο για συντηρητικούς δεξιούς. Οι περισσότεροι μαθητές ήταν φανατικοί. Κατεβαίνανε σε ομάδες στη δεύτερη δίκη Μπελογιάννη και διαδηλώνανε με συνθήματα υπέρ της θανατικής καταδίκης όλων των κατηγορουμένων και υπέρ της άμεσης εκτέλεσης δι' απαγχονισμού ».

Φοιτητής στο Γκράτς έρχεται σε επαφή με την Αριστερά. «Είχαμε πάει, το 1959, στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας, στη Βιέννη, εγώ με τον Μάκη Χωριανόπουλο και τον Γιάννη Μπανιά. Ήμασταν ήδη ένας πυρήνας, αλλά στη Βιέννη γίναμε μέλη του ΚΚΕ και αποκτήσαμε σύνδεση με το ΚΚ Αυστρίας. Η απάντηση των ελληνικών αρχών ήταν ακαριαία. Από το Προξενείο αρνήθηκαν να μας ανανεώσουν το διαβατήριο και οι Αυστριακοί αναγκάστηκαν να μας στείλουν πίσω. Οι κυπατζήδες είχαν κάνει τη δουλειά τους...».

Επέστρεψε στην Αθήνα με τον Γιάννη Μπανιά, ενώ ο Μάκης Χωριανόπουλος κατάφερε να πάει στη Γερμανία. Κατατάχθηκε στο στρατό το καλοκαίρι του 1961 και υπηρέτησε επί 24 μήνες τη θητεία του στην Καβάλα και στη Νέα Ιωνία του Βόλου σε μια μονάδα «με χασικλήδες». «Ακόμη και φαντάρος με ολιγοήμερη άδεια έτρεχα στις διαδηλώσεις», σχολιάζει για την περίοδο του 1-1-4 και του 15% για την παιδεία.

Μετά την απόλυση του, το 1963, ασχολείται ενεργά με τη ΔΚΝΓΛ και ιδιαίτερα με το περιοδικό Τετράδια της Δημοκρατίας, ως υπεύθυνος ύλης, πρακτικά ως εκδότης. «Επί 24ωρης βάσης ήμουν στο περιοδικό, θυμάται. Ήμουν 'κομματόσκυλο' και δεν μπορώ να αυτοχαρακτηριστώ ως 'ανανεωτικός'. Ποιος ήταν 'ανανεωτικός' εκείνα τα χρόνια; Έβλεπα όμως και λίγο δίπλα μου και νομίζω ότι συντέλεσα στην ποιότητα του περιοδικού», καταθέτει και συνεχίζει: «Στα γραφεία είχαμε τον Σωτήρη Τουτούνα, παλιό στέλεχος του ΚΚΕ και μας βοηθούσε. Ήταν ένα είδος ινστρούκτορα με γνώσεις και σοφία ζωής. Βοηθούσε και ο Μίμης Δεσποτίδης, πάντα αιρετικός

Σελ. 373
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/374.gif&w=600&h=915

κός ως προς τη γραμμή. Είχε όμως ιδέες και τον ακούγαμε...».

Ως αντιπρόσωπος της ΔΚΝΓΛ, αντιμετωπίζει θετικά τη συγχώνευση της με τη Ν.ΕΔΑ --«με υπακοή» όπως λέει χαρακτηριστικά- και συμμετέχει στο Ιδρυτικό της ΔΝΛ, από το οποίο εκλέγεται αναπληρωματικό μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου. Η θητεία του στο ΚΣ δεν διήρκεσε πολύ. Επέστρεψε στο Γκράτς πριν από τα «Ιουλιανά», ενώ, από τον Μάρτιο του 1965, το τελευταίο τεύχος των Τετραδίων της Δημοκρατίας είχε αναλάβει ο Αριστείδης Μανωλάκος.

«Στο Γκράτς ξαναμπήκα στην οργάνωση του ΚΚΕ, θυμάται, γιατί στην Αυστρία υπήρχαν μόνο οργανώσεις του ΚΚΕ. Έπρεπε να γίνει η δικτατορία για να προσπαθήσει η ΕΔΑ να δημιουργήσει δικές της οργανώσεις ή 'λέσχες φίλων της ΕΔΑ', όπως υπήρχαν στη Δυτική Γερμανία, διευκρινίζει, αλλά αυτά είναι μια άλλη ιστορία».

Πλην των Τετραδίων της Δημοκρατίας, δηλώνει ότι διάβαζε τα έντυπα: Η Γενιά μας, Πανσπουδαστική, Η Αυγή, Δημοκρατική Αλλαγή, Επιθεώρηση Τέχνης και Ελληνική Αριστερά.

Αναφέρεται στους φοιτητικούς συλλόγους της Βιέννης —«πιο δημοκρατικός»-και του Γκράτς -«συντηρητικός και με άγριο κυνηγητό »-και στα προβλήματα που δημιουργούσε η έλλειψη φοιτητικής ομοσπονδίας των Ελλήνων στην Αυστρία. Αναφέρεται επίσης σε μια «συνάντηση σε επίπεδο γραμματέων της ΔΚΝΓΛ και της Ν.ΕΔΑ» που έγινε στα γραφεία της Κίνησης, στο πλαίσιο της συγχώνευσης. «Ο Μίκης έβγαλε έναν πύρινο λόγο τονίζοντας ότι εμείς είμαστε η πρωτοπορία γιατί είμαστε κομμουνιστική νεολαία. Πήρε το λόγο ο Μπενάς και προσπαθούσε να μαζέψει τα περί ΚΚΕ και νεολαίας. Αλλά τελικά αυτός ήταν ο Μίκης. Τα πήγαινε όλα στον ουρανό ή τα πέταγε στον Καιάδα...».

Στην ερώτηση για τη σχέση του με τα άλλα ρεύματα της Αριστεράς καταθέτει ότι είχε καλή προσωπική σχέση με τον Γιάννη Χοντζέα. «Ήταν καλός συνομιλητής και μορφωμένος άνθρωπος». «Είχα επίσης κάποιες συζητήσεις με τον Πέτρουλα, θυμάται. Αποτέλεσμα: Ο άγγελος-προστάτης της κομματικής γραμμής, Μπενάς, με θεωρεί κινεζόφιλο».

Στο Γκράτς, μέχρι τη νέα άρνηση διαβατηρίου το 1968, δραστηριοποιήθηκε στον αντιδικτατορικό αγώνα. Απελάθηκε στη Σουηδία, όπου παρέμεινε από τον Οκτώβριο του 1969 έως τον Μάρτιο του 1973. «Στη Στοκχόλμη, δεν πήγα ούτε στο ΠΑΜ, ούτε στο ΠΑΚ, ούτε στους 'Κολιγιάννηδες'», λέει δείχνοντας και τις αμοιβαίες αποστάσεις που παίρνει μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ. «Παρέμεινα ελεύθερος σκοπευτής». «Με το που πάτησα στο σπίτι το 1973, έφτασε η Ασφάλεια. Με κάλεσαν στο Τμήμα στη Νέα Ιωνία. Με άφησαν τονίζοντάς μου ότι με παρακολουθούν».

Στη μεταπολίτευση παρέμεινε ανένταχτος στο πλαίσιο της Ανανεωτικής

Σελ. 374
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/375.gif&w=600&h=915

κής Αριστεράς. «Είμαι σταθερά ψηφοφόρος της, δηλώνει, αλλά έχω ψηφίσει και ΚΚΕ δύο φορές».

Γιάννης Βελλόπουλος Μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου

Α' συνέντευξη στην Ι.Π., 16.7.2007. Επαναληπτική, 24.9.2007. Γεννήθηκε το 1936 στην Πάτρα όπου εργάζεται ως δικηγόρος. Είναι διαζευγμένος και έχει τρία παιδιά.

Τελείωσε τις βασικές του σπουδές (δημοτικό και γυμνάσιο) στην Πάτρα και πέρασε με επιτυχείς εξετάσεις στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αποφοίτησε το 1962, μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας.

Πατέρας του ήταν ο Ανδρέας Βελλόπουλος, που γεννήθηκε στην Πάτρα το 1908. Πέθανε σε ηλικία 32 ετών, από φυματίωση, «που θέριζε εκείνη την εποχή», τις παραμονές της έκρηξης του Ελληνο-ιταλικού Πολέμου, το 1940.

Μητέρα του είναι η Αγγελική, το γένος Ανδρικοπούλου, που γεννήθηκε το 1908 στην Πάτρα όπου ζει μέχρι σήμερα. Μετά το θάνατο του συζύγου της και τη φυλάκιση του πατέρα της, αναγκάστηκε να εργαστεί για την επιβίωση και τη μόρφωση των δύο παιδιών της, εργάτρια, από το 1945 έως το 1960, στο εργοστάσιο «Πειραϊκή-Πατραϊκή». Ο πατέρας της, Βλάσσης Ανδρικόπουλος, αξιωματικός του στρατού έλαβε μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία και στον Ελληνο-ιταλικό Πόλεμο. Ανήκε στην πτέρυγα των βενιζελικών αξιωματικών και είχε διατελέσει φρούραρχος Πατρών. «Μετά την κατάρρευση του αλβανικού μετώπου και τη συνθηκολόγηση, βγήκε στο βουνό ως αρχηγός του αντάρτικου και ως στρατιωτικός διοικητής του ΕΛΑΣ Αχαΐας από το 1943. Ο γερο-Βλάσσης έδωσε συνολικά 17 μάχες εναντίον των Ιταλών και Γερμανών και, λόγω της φήμης του, διατήρησε τη θέση του στον ΕΛΑΣ, παρά την σχετική περιθωριοποίηση του μετά την κάθοδο του Άρη Βελουχιώτη στην Πελοπόννησο». Το 1945 συνελήφθη ως «δωσίλογος» και καταδικάστηκε σε 8 χρόνια φυλάκιση. Εξέτισε το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του στις Φυλακές Πατρών και Ναυπλίου και αποφυλακίστηκε το 1952.

Με φιλελεύθερες καταβολές, η οικογένεια ανήκε στην ευρύτερη -μη κομμουνιστική- Αριστερά. Μάλιστα, ο αδελφός του πατέρα, Βασίλειος Βελλόπουλος, δικηγόρος, συμμετείχε ως εκπρόσωπος της ομάδας του Ιωάννη Σοφιανόπουλου στο ψηφοδέλτιο της «Δημοκρατικής Παράταξης» στην Πάτρα, στις εκλογές του Μαρτίου 1950, καθώς και στις διεργασίες για τη συγκρότηση της ΕΔΑ. «Αποχώρησε, όταν οι κομμουνιστές προχώρησαν

Σελ. 375
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/376.gif&w=600&h=915

ρησαν σε εσωτερικές προγραφές στο μετωπικό σχήμα της Αριστεράς» καταθέτει ο ανιψιός του. Από το 1951, πάντως, η οικογένεια -όπως και ο παππούς-υποστήριζαν την ΕΔΑ.

Ο Γιάννης Βελλόπουλος δηλώνει ότι ενστερνίστηκε τις μαρξιστικές ιδέες στα παιδικά και εφηβικά του χρόνια, «αντιμέτωπος με τον καθημερινό μόχθο των ανθρώπων στο εργοστάσιο», όπου συχνά συνόδευε τη μητέρα του. Μαθητής στο εξατάξιο γυμνάσιο, πρωτοστάτησε στις εκδηλώσεις για το Κυπριακό και προπηλακίστηκε από καθηγητή για τη στάση του. Φοιτητής στη Νομική Σχολή της Αθήνας, έγινε μέλος της ΔΕΣΠΑ αλλά δεν εντάχθηκε στην Αριστερά. «Συμμετείχα σε διάφορα συνδικαλιστικά σχήματα των φιλελευθέρων, αλλά κράτησα πάντα μια στάση στα αριστερά», θυμάται.

Η πολιτική δραστηριότητά του αρχίζει, μετά το τέλος της στρατιωτικής θητείας στο Κέντρο Τεθωρακισμένων και την επιστροφή στην Πάτρα, στα τέλη του 1962, όταν ως καθηγητής γαλλικής αρχίζει να καθοδηγεί τους μαθητές για τις κινητοποιήσεις στα σχολεία για το 15% στην παιδεία. «Έγινα ινστρούχτορας των νέων, χωρίς να έχω οργανωθεί στη Ν.ΕΔΑ. Ήμουν όμως συνεργαζόμενος».

Ιδρυτικό μέλος της ΔΚΝΓΛ από το καλοκαίρι του 1963, έγινε γραμματέας της Κίνησης στην Αχαΐα. Με την ιδιότητά του αυτή συμμετείχε ως αντιπρόσωπος στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ και εκλέχθηκε στο ΚΣ. «Ήμουν επιφυλακτικός για τη συγχώνευση, θυμάται. Πίστευα ότι η Κίνηση Λαμπράκη έπρεπε να παραμείνει απερίσπαστη στις δραστηριότητές της και να μη συγχωνευθεί με μια κομμουνιστική νεολαία. Οι νέοι ήθελαν να αυτενεργήσουν , χωρίς προστάτες. Πίστευαν με πάθος στις αξίες της δημοκρατίας, της ειρήνης, στα πολιτικά δικαιώματα, στον πολιτισμό. Είχαν μέσα τους μια επαναστατικότητα αλλά ήταν αμόλυντοι...».

Παρά τις διαφωνίες, ως μέλος του ΚΣ της ΔΝΛ, αναλαμβάνει από την άνοιξη του 1965, το Γραφείο της οργάνωσης στην Αχαΐα και καθοδηγεί τους νομούς της Αιτωλοακαρνανίας και συχνά τα Επτάνησα. Δηλώνει ότι δεν απέκτησε επαγγελματική σχέση με τη ΔΝΛ και ότι, «τελικά, η πολιτική του δραστηριότητα απέβη εις βάρος της επαγγελματικής σταδιοδρομίας του, ως δικηγόρου». Τον Οκτώβριο του 1966 παραιτήθηκε από τη θέση του γραμματέα, στην οποία τον διαδέχτηκε ο Ορέστης Σκαλτσάς. Οι λόγοι που οδήγησαν στην παραίτηση ήταν πολιτικοί. Τα επιχειρήματα που επιστρατεύει στηρίζονται στην ισχυροποίηση της θέσης των κομμουνιστών στην ΕΔΑ και στη Νεολαία και στα επακόλουθα της συγκεκριμένης πολιτικής που καλλιέργησε φράξιες και διαφορετικές ταχύτητες στα ηγετικά κυρίως κλιμάκια. «Από τις ημέρες του Ιδρυτικού Συνεδρίου, υποστηρίζει, δεν άντεχα τη συντροφική καμαρίλα».

Σελ. 376
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/377.gif&w=600&h=915

Σε όσα η μνήμη συγκρατεί περιλαμβάνονται εικόνες από τις δυο λέσχες στην Πάτρα, την κεντρική και την άλλη στα προσφυγικά, όπως και τις εκδηλώσεις στο Αίγιο, την Αχαγιά, τα Καλάβρυτα. Με κάποιο δισταγμό αποτιμά τη δύναμη της ΔΝΛ στο νομό σε 400-500 άτομα. «Κατέφθανε και ο Μίκης με τις κουρσάρες, λέει ειρωνικά, και τα παιδιά σκοτώνονταν να τον υποδεχτούν». Αναφέρεται επίσης στον τρόπο λειτουργίας του Γραφείου που καθιέρωσε ο ίδιος στην Πάτρα καθ' υπέρβαση του Καταστατικού. «Το γραφείο είχε 29 μέλη, όλοι με υποχρέωση λόγου και δικαίωμα ψήφου. Ήταν κάτι σαν συμβουλευτικό όργανο και 7-9 άτομα αποτελούσαν το εκτελεστικό».

Στο ερώτημα για τα άλλα ρεύματα της Αριστεράς, αναφέρεται στην παρουσία «μαοϊκών» και στις διαγραφές που έγιναν στην οργάνωση της Πάτρας. «10-15 άτομα, κάποιοι απ' αυτούς που ήταν και στο Γραφείο, το ρίξανε τότε στη θεωρία... Σήμερα είναι όλοι τους δεξιοί...».

Δηλώνει ότι διάβαζε μανιωδώς τον τύπο και τις περιοδικές εκδόσεις της Αριστεράς και της Νεολαίας : Η Αυγή, Η Γενιά μας, Δρόμοι της Ειρήνης, Τετράδια της Δημοκρατίας, Πανσπουδαστική, Δημοκρατική Αλλαγή, Επιθεώρηση Τέχνης, Ελληνική Αριστερά. Ο ίδιος αρθρογραφούσε σε τοπικές εφημερίδες.

Συνελήφθη στις 24 Απριλίου 1967. Κρατήθηκε στην Ασφάλεια Πάτρας και σε «θαλάμους που είχαν διαμορφώσει σε κάποια σχολεία». Οδηγήθηκε στα Γιούρα από όπου απολύθηκε μετά από δίμηνη παραμονή. Από το 1968 έως το 1970, εκτοπίστηκε για 3 χρόνια στον Γλαύκο.

Στη μεταπολίτευση κινήθηκε για ένα διάστημα στο χώρο της ΕΔΑ υπό τον Ηλία Ηλιού, τον οποίο «εκτιμούσε απεριόριστα». Σήμερα, διεκδικώντας την «ιδιότυπη και μοναχική αριστεροσύνη» του, δηλώνει ότι συνυπήρξε και ακόμη συνυπάρχει στον ΣΥΝ με τους κομμουνιστές, παρά τα όσα του καταλόγισαν και τους καταλόγισε.

Βάσω Βυσόκαλη

Αναπληρωματικό μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου Α' συνέντευξη στον Τ.Σ., 2004. Επαναληπτική στην Ι.Π., 8.7.2007. Γεννήθηκε το 1939 στις Σέρρες. Είναι παντρεμένη με τον Τάκη Γεωργίου και έχουν ένα γιό. Εργάζεται κεραμίστρια και σήμερα κατοικεί στις Σέρρες. Έζησε στην Αθήνα από το 1966 έως το 1985.

Αποφοίτησε από το εξατάξιο γυμνάσιο στις Σέρρες το 1958 και στη συνέχεια σπούδασε κατασκευαστικό σχέδιο και γραφιστική στη Θεσσαλονίκη στις σχολές «Ευκλείδης». Στη διάρκεια της δικτατορίας, μετά την απόλυση της από την εξορία, σπούδασε κεραμική στην Αθήνα από το 1971 έως το 1974.

Σελ. 377
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/378.gif&w=600&h=915

Πατέρας της ήταν ο Βασίλης Βυσόκαλης, 1901-1980, με σλαβικές ρίζες, που έζησε και πέθανε στις Σέρρες. Ήταν καπνεργάτης, «βαθμολογητής στα καπνά» και συνδικαλιστής. Έγινε κομμουνιστής μετά την επιστροφή του από το μικρασιατικό μέτωπο και την καταστροφή της Σμύρνης. Στη διάρκεια της Κατοχής έδρασε στην περιοχή Σερρών και φυλακίστηκε για τη δράση του στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου. Γνώρισε, για χρόνια, πιέσεις και εκβιασμούς εκ μέρους των αρχών τόσο στον εργασιακό του χώρο, όσο και ως προς τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων για τις σπουδές των παιδιών του.

Μητέρα της ήταν η Ελευθερία, 1912-1991, το γένος Καραγιάννη. Προσφυγοπούλα από την Προύσα, εγκαταστάθηκε στα παιδικά της χρόνια στη Ζίχνη Σερρών.

Η οικογένεια ανήκε στην Αριστερά και πολιτικά εκφράστηκε μέσω της ΕΔΑ.

Η Βάσω Βυσόκαλη εντάχθηκε στη ΔΚΝΓΛ, στις Σέρρες, όπου είχε επιστρέψει μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της στη Θεσσαλονίκη. Όπως δηλώνει, η απόφαση για τη στράτευση της είχε διπλό περιεχόμενο. Είχε συγκλονιστεί από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη αλλά και ένιωθε την ανάγκη να αντιδράσει στην έντονη καταπίεση και στον έλεγχο της αστυνομίας που βίωνε στις Σέρρες και που είχε ζήσει στη διάρκεια των σπουδών της στη Θεσσαλονίκη. «Μπήκα ως ταύρος εν υαλοπωλείω», θυμάται και επισημαίνει ότι «ποτέ άλλοτε δεν δούλεψε στη ζωή της τόσο σκληρά».

Από τη θέση του γραμματέα της ΔΚΝΓΛ Σερρών αντιμετώπισε θετικά τη συγχώνευση της Ν.ΕΔΑ με τη ΔΚΝΓΛ. Μετείχε ως αντιπρόσωπος στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ και εκλέχτηκε αναπληρωματικό μέλος του ΚΣ υποκύπτοντας, όπως θυμάται, στην πρόταση του Μίκη Θεοδωράκη που επέμενε ότι στο ΚΣ πρέπει να μετέχει μια κοπέλα από τη Μακεδονία. Σήμερα εκτιμά ότι η συγχώνευση ήταν λάθος. «Έπρεπε να κρατήσουμε την οργάνωση στις δύο ράγες, λέει. Η Κίνηση είχε τη νέα γλώσσα και τις ιδέες. Η κομματική νεολαία είχε την πείρα της οργάνωσης και στο κατέβασμα της γραμμής».

Στο πλαίσιο της ΔΝΛ ανέλαβε καθήκοντα γραμματέα της ΔΝΛ στην πόλη. Έτρεχε όμως συνέχεια και στην ύπαιθρο «υποκαθιστώντας τον γραμματέα της Νομαρχιακής Επιτροπής, Τάκη Κιοσσέ». Την άνοιξη του 1966 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα και εγκατέλειψε την ενεργό δράση. Πλην της αλλαγής οικογενειακού πλαισίου -παντρεύτηκε τον Τάκη Γεωργίου- θεωρεί ότι η απομάκρυνση της οφείλεται στην υποχώρηση του αρχικού ενθουσιασμού. «Είχε αρχίσει να ξεφτίζει το όραμα», λέει χαρακτηριστικά. «Έτσι το ένιωθα. Η φωτιά που σιγόκαιγε μέσα μου, και είχε ξαφνικά φουντώσει, άρχισε να σιγοσβήνει».

Σελ. 378
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/379.gif&w=600&h=915

Η μνήμη της συγκρατεί την ευαισθητοποίηση και το μεράκι των νέων και κυρίως των εργαζόμενων νέων στο κτίσιμο και στην οργάνωση των λεσχών, στη δημιουργία της βιβλιοθήκης, στην ομάδα σκακιού και σε ακροάσεις μουσικής κατά τις συγκεντρώσεις μελών και φίλων και κορυφώνεται στο κάψιμο της Λέσχης Σερρών τον Νοέμβριο του 1965. «Κάψανε και πετάξανε τα βιβλία, θυμάται, βγάλανε τα μάτια και σχίσανε τις αφίσες που είχα φιλοτεχνήσει, σπάσανε τους δίσκους και τα σκάκια και βάλανε εκρηκτικούς μηχανισμούς στο πατάρι. Μετά την ανατίναξη επί 10 ημέρες καλέσανε όσα παιδιά είχαν περάσει από τη λέσχη -όχι μόνο όσους σύχναζανστην ασφάλεια για εκφοβισμό. Όμως η λέσχη ξανάγινε, την ξαναστήσαμε...». Και συνεχίζει: «δυο δυο με ακολουθούσαν οι αστυνομικοί. Τους κοίταζα κατάματα και κατέβαζαν τα μάτια».

Δηλώνει ότι διάβαζε τον αριστερό τύπο της εποχής : Η Γενιά μας, Δρόμοι της Ειρήνης, Τετράδια της Δημοκρατίας, Πανσπουδαστική, Η Αυγή, Επιθεώρηση Τέχνης, και επισημαίνει ότι, παρά τις διάφορες προτάσεις, στις Σέρρες δεν εκδόθηκε ιδιαίτερο έντυπο της ΔΝΛ.

Στη δικτατορία, δεν πέρασε στην παρανομία. Την συνέλαβαν το Πάσχα του 1968, με εντολή που δόθηκε από την Ασφάλεια Σερρών. Κρατήθηκε στη Γενική Ασφάλεια για ενάμιση μήνα από τους Μάλλιο και Μπάμπαλη. Μεταφέρθηκε στα Γιούρα και τον Αύγουστο του 1968 στην Αλικαρνασσό. Την άνοιξη του 1970 απολύθηκε.

Δεν αναμείχθηκε στις ιδεολογικο-πολιτικές συζητήσεις που γίνονταν στην εξορία μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ.

Από το 1974 ανήκει πολιτικά στο χώρο της ευρύτερης Αριστεράς.

Τάκης (Παναγιώτης) Γεωργίου Μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου

Α' συνέντευξη στον Τ.Σ., 2004. Επαναληπτικές στην Ι.Π.,29 και 30.7.2007.

Γεννήθηκε το 1935 στη Καλλιράχη της Θάσου. Εργάστηκε ως ιδιωτικός υπάλληλος και εγκαταστάθηκε οριστικά στις Σέρρες από το 1983. Είναι παντρεμένος με τη Βάσω Βυσόκαλη με την οποία γνωρίστηκαν στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ και έχουν ένα γιο.

Πατέρας του ήταν ο Γιώργης Γεωργίου που γεννήθηκε στη Θάσο, το 1908, και φονεύθηκε στην Αλεξανδρούπολη το Πάσχα του 1957, δύο σχεδόν χρόνια μετά την απόδραση του από τις φυλακές των Βούρλων. Εργάστηκε ως καπνεργάτης. Από το 1928 που υπηρέτησε τη θητεία του στο Ναυτικό, έγινε κομμουνιστής και σταδιακά αναδείχτηκε σε στέλεχος του κομματικού μηχανισμού. Συνελήφθη το 1936, στις πρώτες ημέρες της δικτατορίας του Μεταξά και εκτοπίστηκε στην Ανάφη, από όπου δραπέτευσε

Σελ. 379
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/380.gif&w=600&h=915

σε με λίγους συντρόφους του, ύστερα από τρεις μήνες. Συνελήφθη εκ νέου και κρατήθηκε στο στρατόπεδο της Ακροναυπλίας και παραδόθηκε στους Γερμανούς, από τις ελληνικές αρχές, το 1941. Μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι από όπου δραπέτευσε στο τέλος του 1943. «Βγήκε στο βουνό» και εντάχθηκε αμέσως στον ΕΛΑΣ, όπου υπηρέτησε ως λοχαγός. Στην απελευθέρωση της χώρας, -πήγε με κομματική εντολή στην Καβάλα ως διοικητής της Πολιτοφυλακής στην εαμοκρατούμενη Ανατολική Μακεδονία και Θράκη μέχρι τον Φεβρουάριο του 1945. Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, κρύβεται στο Σουφλί, λόγω των διώξεων και το φθινόπωρο του 1945, παράνομος, με κομματική εντολή, εγκαθίσταται με την οικογένειά του στην Αθήνα, στην περιοχή της Ακαδημίας Πλάτωνος, στον Βύθουλα, με πλαστά στοιχεία και ταυτότητα εμφανιζόμενος ως λαδέμπορος. Το σπίτι όπου ζουν μετατρέπεται σε γιάφκα του κομματικού μηχανισμού και δημιουργείται υπόγεια κρύπτη, η οποία εξοπλίζεται πλήρως για τις ανάγκες ενός παράνομου τυπογραφείου. Η έκδοση του παράνομου Ριζοσπάστη της περιόδου 1947-1952 εξασφαλίζεται από το μηχανισμό που συντήρησε ο Γιώργης Γεωργίου. Το 1953,φοβούμενος ότι κινδυνεύει να εντοπισθεί, μετακινείται με την οικογένειά του σε διάφορες γιάφκες. Καταλήγει στην περιοχή Αγίας Φωτεινής στη Νέα Σμύρνη, αναμένοντας τα χαρτιά που θα επιτρέψουν τη μετακίνηση του ιδίου και των οικείων του στο εξωτερικό. Συλλαμβάνεται στις αρχές Σεπτεμβρίου του 1953 και καταδικάζεται σε 7 χρόνια φυλάκιση λόγω έλλειψης ενοχοποιητικών στοιχείων. Το 1955 απέδρασε από τις φυλακές Βούρλων με 27 συντρόφους του και, μετά από 2 χρόνια, στην παρανομία, δολοφονείται στην Ασφάλεια Αλεξανδρούπολης, «από τον ίδιο το Ρακιντζή», όπως καταθέτει ο γιος του.

Μητέρα του ήταν η Μαρία, το γένος Τσιπλάκη, από τη Θάσο. Γεννήθηκε το 1912, ήταν ορφανή και εργάστηκε ως καπνεργάτρια από τα 8 της χρόνια. Έφυγε από τη Θάσο το 1944 μαζί με τα δύο παιδιά της και ακολούθησε τον άντρα της και τις επιλογές του μέχρι το 1953, οπότε συνελήφθη μαζί του στη γιάφκα της Νέας Σμύρνης. Καταδικάστηκε και κρατήθηκε στις Φυλακές Αβέρωφ από το 1953 έως το 1955. Απολύθηκε και υποχρεώθηκε από τις αρχές, μετά την απόδραση του άντρα της από τα Βούρλα, να επιστρέψει στη Θάσο μαζί με τα παιδιά τα οποία, στο δίχρονο περίπου διάστημα της φυλάκισης της, είχαν σταλεί στις Σχολές της Λέρου για αναμόρφωση.

Ο Τάκης Γεωργίου, έφυγε από τη Θάσο, για πρώτη φορά το 1944 όταν ο πατέρας τούς κάλεσε στην Καβάλα και εκεί ξεκίνησε το δημοτικό σχολείο σε ηλικία 9 ετών. Μέχρι το 1953, ακολούθησε μια πορεία ζωής συνυφασμένη με τις πατρικές περιπέτειες, φοιτώντας, όπως και η κατά τρία χρόνια μεγαλύτερη αδελφή του, σε διαφορετικά σχολεία ανάλογα με τον

Σελ. 380
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/381.gif&w=600&h=915

τόπο διαμονής και αποδεχόμενος τους περιορισμούς και τις δεσμεύσεις της ζωής στην παρανομία.

Μετά την «αναμόρφωση» στις Σχολές της Λέρου και την αποφυλάκιση της μητέρας του, ήρθε στην Αθήνα το 1955 και συνέδραμε στην προετοιμασία της απόδρασης του πατέρα του από τις φυλακές των Βούρλων. Ακολούθησε η υποχρεωτική εγκατάσταση στη Θάσο από τα τέλη του 1955 μέχρι το 1956. Στις αρχές του 1957, όντας στην Καβάλα, εξορίστηκε για τρεις μήνες στα Κύθηρα και στη συνέχεια στον Αϊ-Στράτη μέχρι το 1960. Στο Γύθειο πληροφορήθηκε από τον τύπο το θάνατο του πατέρα του.

Αν το 1956 η επίσκεψη του στα γραφεία της ΕΔΑ στην Καβάλα θεωρούνταν πρόβλημα -^<μην έρχεσαι, μας εκθέτεις, εσείς είστε κομμουνιστές...», του έλεγε ο βουλευτής της ΕΔΑ στο νομό, Άγγελος Λασκαρίδης-, το 1960, όταν απολύθηκε από τον Αϊ-Στράτη, η κατάσταση ήταν διαφορετική. «Με προχωράγανε με το ζόρι! Εγώ ήξερα ότι τα στελέχη προχωράνε με τη δουλειά και την αφοσίωση τους...», λέει.

Στο Γραφείο Πόλης στην Αθήνα της Ν.ΕΔΑ ανέλαβε από το 1960 με τον Μήτσο Ραγιαδάκο τους μηχανουργούς. Το 1962 έγινε επαγγελματικό στέλεχος και το 1964 εντάχθηκε στο ΚΚΕ. Την ίδια χρονιά, μετά τη δημιουργία της ΔΚΝΓΛ, τον έστειλαν στην Καβάλα. Δηλώνει ότι αρχικά αρνήθηκε την αναβάθμιση. «Εκεί που φάγανε τον πατέρα μου, με στέλνετε! Θα φάνε και μένα!»ήταν η πρώτη του αντίδραση. «Ο Μπενάς επέμενε. Μου έθεσε μάλιστα θέμα κομματικής πειθαρχίας».

«Με έδρα την Καβάλα, έγινα Τσαπάγεφ !, θυμάται αυτοσαρκαζόμενος. Έστηνα οργανώσεις και λέσχες χωρίς να έχω ιδέα πώς γίνεται η δουλειά... Μέχρι στη Βύσσα κάναμε λέσχη, εκεί όπου οι άντρες πάνε στο καφενείο με τις ποδιές!»

Το 1964,ήταν ο μόνος αντιπρόσωπος της Ν.ΕΔΑ που έλαβε μέρος στην Α' Οργανωτική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ. Την ίδια εποχή, δέχεται τη συγχώνευση των δύο νεολαιών χωρίς ενδοιασμούς. «Θα υπήρχε τουλάχιστον ενιαία οργάνωση», ήταν το βασικό του επιχείρημα. Συμμετείχε στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ και εκλέχθηκε μέλος του ΚΣ.

Στο νέο πλαίσιο ανέλαβε, αυτή τη φορά εκ μέρους της ΔΝΛ, τη θέση του γραμματέα στο Γραφείο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Συνελήφθη στις αρχές του 1966 στην Καβάλα και εξορίστηκε στα Κύθηρα, ως αλλοδαπός, γιατί η ιθαγένεια είχε αφαιρεθεί από την οικογένεια στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου, θεωρώντας ότι είχαν διαφύγει παράνομα στο εξωτερικό. Από τα Κύθηρα μεταφέρθηκε για 15 ημέρες στην Καβάλα όπου εκκρεμούσε μια δίκη του. Δεν επέστρεψε στην εξορία, παρέμεινε στην Αθήνα λόγω των έντονων κινητοποιήσεων των βουλευτών της ΕΔΑ. Συνελήφθη

Σελ. 381
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/382.gif&w=600&h=915

ξανά στις αρχές Οκτωβρίου του 1966 και ξαναστάλθηκε στα Κύθηρα. Εκεί τον βρήκε η δικτατορία.

Δηλώνει ότι διάβαζε συστηματικά τον αριστερό τύπο της εποχής: Η Γενιά μας, Δρόμοι της Ειρήνης, Τετράδια Δημοκρατίας, Πανσπουδαστική, Σπουδαστικό Κόσμο, Η Αυγή, Δημοκρατική Αλλαγή, Επιθεώρηση Τέχνης, Ελληνική Αριστερά.

Απέναντι στα άλλα αριστερά ρεύματα της εποχής, θυμάται ότι κρατούσε επιφυλακτική στάση. Υποστηρίζει όμως ότι, για τα προβλήματα, υπεύθυνοι δεν ήταν μόνο οι άλλοι. «Κι εμείς είχαμε γίνει σαν τους Γιαχωβάδες. Δεν βλέπαμε τα ζητήματα που υπήρχαν... τα τραβάγαμε όλα στα απόλυτα όρια».

Σ' αυτή τη βάση τοποθετεί και τη διαφωνία του με την ηγεσία της ΔΝΛ. «Ο Μπενάς κατέβαζε πλάνα από τον Κολιγιάννη. Πόσες λέσχες έχουμε; Τριάντα, ήταν η απάντηση. Καλά, πρέπει να γίνουν 45. Και δεν βλέπαμε ότι υπήρχαν και λέσχες που κλείναν... Και δεν κουβεντιάζαμε γιατί συμβαίνει αυτό και πώς μπορεί να διορθωθεί. Η κατάσταση σταδιακά είχε αρχίσει να φθίνει».

Τις διαφωνίες του με τις κομματικές ηγεσίες -όχι μόνο της ΔΝΛ αλλά και της ΕΔΑ και κυρίως του ΚΚΕ- και με τον τρόπο λειτουργίας Νεολαίας και Κόμματος, τις συνειδητοποίησε από το 1966 όντας εξόριστος στα Κύθηρα. «Σκεφτόμουν ότι στα κεντρικά όργανα την πατάγαμε και δεν λέγαμε ανοιχτά τη γνώμη μας, γιατί γνωρίζαμε ότι η γραμμή, ούτως ή άλλως, θα περάσει. Εγώ το δεχόμουν γιατί ήμουν κομμουνιστής, οι άλλοι όμως;»

Με την επιβολή της δικτατορίας κρατήθηκε στα Κύθηρα σε απομόνωση για 13 ημέρες και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Γύθειο όπου φυλακίστηκε και, όπως λέει, «έφαγε το ξύλο της αρκούδας». Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στα Γιούρα και μετά στο Παρθένι της Λέρου. Απολύθηκε στο τέλος του 1970 και κλήθηκε να υπηρετήσει τη στρατιωτική θητεία του την οποία απέφυγε καταθέτοντας ιατρικά πιστοποιητικά.

Μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ, που τη θεωρεί αναμενόμενη, στο στρατόπεδο εξόριστων αποτέλεσε «συστατικό στοιχείο του 'Χάους'», όπως τους χαρακτήρισε ο Άγγελος Διαμαντόπουλος.

Μετά τη δικτατορία παραμένει ανένταχτος αριστερός.

Γιάννης Γιαννακός

Μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου

Α' συνέντευξη στην Ι.Π., 10.9.2007. Επαναληπτική, 18.9.2007. Παραχώρηση φωτογραφικού υλικού.

Γεννήθηκε στη Βέροια το 1942. Μετανάστης στη Δυτική Γερμανία και συ-

Σελ. 382
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/383.gif&w=600&h=915

συγκεκριμένα στο Ανόβερο από το 1960, εργάστηκε σε διάφορες εργατικές δουλειές και στη συνέχεια, επί 30 χρόνια, σε τυπογραφείο. Είναι παντρεμένος με την Κανή Σταμπολίδου και έχουν δύο παιδιά. Έχει συνταξιοδοτηθεί και κατοικεί ακόμη στο Ανόβερο.

Πατέρας του ήταν ο Γιώργος Γιαννακός από τα Άρματα Κονίτσης, οικοδόμος περιπλανώμενος με συνεργείο κτιστών κυρίως στην περιφέρεια Ημαθίας. Πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο και στη διάρκεια της Αντίστασης έγινε πολιτικός καθοδηγητής του ΕΑΜ στο Βαθύ Ημαθίας. Καταδιωκώμενος μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, εντάχθηκε στις γραμμές του ΔΣΕ. Αφού παρακολούθησε τη Σχολή Αξιωματικών του ΔΣΕ, στον Γράμμο, υπηρέτησε στο τάγμα του Σοφιανού. Συνελήφθη, στις αρχές του 1949 από τον κυβερνητικό Στρατό και, σύμφωνα με όσα καταθέτει ο γιος του, κατακρεουργήθηκε στα Άγραφα. «Από τα 6 αδέλφια του πατέρα μου, οι περισσότεροι ήταν δεξιοί και πολέμησαν στον εμφύλιο με τον εθνικό στρατό», θυμάται ο ερωτώμενος. «Κάποιος μάλιστα θείος μου, όταν τον επισκέφτηκα σε ένα ταξίδι μου, μου έδειξε το μετάλλιο 'ευσήμων υπηρεσιών εις τον εθνικόν αγώνα εναντίον του κομμουνιστο-συμμοριτισμού' που είχε αναρτήσει στον τοίχο του σπιτιού του! Πάγωσα... Σκέφτηκα τον πατέρα μου που σχεδόν δεν τον γνώρισα».

Μητέρα του ήταν η Ροδή, το γένος Καραγιάννη, 1921-2006, από το Δίστρατο Ιωαννίνων. Συνελήφθη στα τέλη του 1947 και κρατήθηκε στις φυλακές Φιξ στα Γιάννενα, με την κατηγορία της παροχής βοήθειας σε αντάρτες του ΔΣΕ για τη διενέργεια σαμποτάζ. Αθωώθηκε από το έκτακτο στρατοδικείο το 1949 και, μετά την αποφυλάκιση της, παρέμεινε στα Γιάννενα, όπου εργάστηκε ως οικιακή βοηθός.

Ο Γιάννης Γιαννακός, όπως και ο μικρότερος αδελφός του, ανήκει στις σειρές των παιδιών που «έθεσε υπό την σκέπην του το Ίδρυμα της Βασιλίσσης» στις διάφορες παιδοπόλεις τις οποίες οργάνωσε σε όλη την Ελλάδα. Από το 1948 έως το 1956, παρέμεινε στο Ορφανοτροφείο «Άγιος Αλέξανδρος» που λειτούργησε ως παιδόπολη στο Ζηρό Φιλιππιάδας και στη συνέχεια, την περίοδο 1956-1959, και πάλι «δαπάναις της βασιλίσσης Φρειδερίκης», παρακολούθησε μαθήματα υφαντουργικής στη Βαλλιάνειο Επαγγελματική Σχολή, στο Ληξούρι της Κεφαλλονιάς. «Δε χρωστώ ευγνωμοσύνη σε κανένα, διευκρινίζει. Κάποιος άνθρωπος θα μας αναλάμβανε όταν πιάσαν και τη μάνα μας... Από τα 2.000 περίπου παιδιά που πέρασαν από το Ζηρό, μόνο ένα το στείλαν στο γυμνάσιο για να μάθει γράμματα. Κι αυτό γιατί δεν μπορούσε να μάθει τέχνη... Τους άλλους θέλαν να μας κάνουν ειδικευμένους τεχνίτες και κηπουρούς! Αντίθετα, όσοι από τα χωριά μας βρέθηκαν στους παιδικούς σταθμούς στην Ανατολική Ευρώπη, όλοι γύρισαν σπουδασμένοι και... με καλές σπουδές».

Σελ. 383
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/384.gif&w=600&h=915

Η ένταξή του στην Αριστερά δεν ήλθε ως συνέχεια οικογενειακής παράδοσης, όπως υποστηρίζει, αλλά από τη «συνειδητοποίηση του άδικου και της απουσίας κοινωνικής δικαιοσύνης» και τη χρονολογεί από την πρώτη φάση της παραμονής του στη Δυτική Γερμανία, το 1961. «Το ΚΚΕ είχε παράνομες οργανώσεις στη Γερμανία, αλλά αυτό, το 1961, δεν το γνώριζα. Φίλοι από τη δουλειά μού έδιναν βιβλία και άρχισα το διάβασμα. Θυμάμαι το Ζερμινάλ του Ζολά. Άρχισα να γνωρίζω τον κόσμο όπως ήταν πραγματικά. Είδα φωτογραφίες της ναζιστικής νεολαίας και σκέφτηκα τη δική μας κατάσταση και το φασισμό. Όταν είχαν γίνει τα εγκαίνια στο φράγμα του Λούρου, είχαμε παραταχθεί τα παιδιά του ιδρύματος με στολές αλά Χίτλερ. Τραγουδούσαμε εμβατήρια και ζητωκραυγάζαμε...».

Το 1962 επιστρέφει στην Ελλάδα και υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία για ένα χρόνο, στο Γουδί, στο σώμα ειδικού πολέμου. Απολύεται τον Οκτώβριο του 1963 και μένει στα Γιάννενα μέχρι τον Απρίλιο του 1964, οπότε επιστρέφει οριστικά στο Ανόβερο. Η εκεί εγκατάσταση του συμπίπτει χρονικά με την παρουσία και της ΔΚΝΓΛ, που αποκτά τμήματα νέων στις πόλεις όπου υπήρχε ελληνικό στοιχείο, μετανάστες και φοιτητές, στη Δυτική Γερμανία, αλλά και της ΕΔΑ, που αναλαμβάνει τη σκυτάλη από το ΚΚΕ για τη δημιουργία ευρύτερων οργανώσεων, «λέσχες φίλων της ΕΔΑ», στις ελληνικές κοινότητες των μεταναστών.

Πρωταγωνιστής στη συγκρότηση της Κίνησης Λαμπράκη στο Ανόβερο, γραμματέας της, εκλέγεται αντιπρόσωπος των οργανώσεων της Δυτικής Γερμανίας και συμμετέχει στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ. «Ήρθα στην Αθήνα και φιλοξενήθηκα στο σπίτι του Γιάννη Μπανιά για το συνέδριο. Γνώρισα τη μητέρα του, τον αδελφό του και τα παιδιά που συμμετείχαν στο συνέδριο. Τους έβλεπα όλους για πρώτη φορά. Τους περισσότερους δεν τους ξαναείδα, γιατί δεν ξανακατέβηκα στην Ελλάδα. Άλλωστε στη διάρκεια της δικτατορίας μού αφαίρεσαν την ιθαγένεια και έτσι άργησα πολύ να επιστρέψω...».

Μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της ΔΝΛ, εκλεγμένος από το Ιδρυτικό Συνέδριο της, επιστρέφει στο Ανόβερο και συμμετέχει στο Γραφείο Δυτικής Γερμανίας-Δυτικού Βερολίνου της ΔΝΛ που συγκροτήθηκε τότε. «Στις κοινότητες δεν μας ψήφιζαν μόνο οι αριστεροί, θυμάται. Η έντονη κοινωνική και πολιτιστική μας δράση οδήγησε στις γραμμές μας πρόσωπα που δεν είχαν σχέση με την Αριστερά».

Από τις δραστηριότητες των Λαμπράκηδων στη Γερμανία, η μνήμη του συγκρατεί διάφορες εκδηλώσεις και θεατρικές παραστάσεις, επισκέψεις βουλευτών της ΕΔΑ και του Μίκη Θεοδωράκη στο Ανόβερο. Επικεντρώνεται στη δωρεά από τους Λαμπράκηδες, ενός σχολικού βαν στην ελληνική κοινότητα για τις μετακινήσεις των παιδιών των μεταναστών που φοιτούσαν

Σελ. 384
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/385.gif&w=600&h=915

σαν στο ελληνικό σχολείο. «Αρνήθηκαν τη δωρεά μετά την παρέμβαση του ελληνικού προξενείου», θυμάται. Ωστόσο, κυρίαρχες παραμένουν και στιγμές της δικτατορίας -όπως οι έρανοι για συμπαράσταση στους πολιτικούς κρατούμενους και κινητοποιήσεις- που συχνά διαπλέκονται με τις προδικτατορικές εμπειρίες.

Καταθέτει ότι δεν χρημάτισε ποτέ επαγγελματικό στέλεχος και διευκρινίζει ότι δεν αντιμετώπισε με τους άλλους συντρόφους του προβλήματα στο σχεδιασμό της πολιτικής παρέμβασης της ΔΝΛ στη Γερμανία, τουλάχιστον μέχρι την περίοδο της διάσπασης του ΚΚΕ, το 1968. Εξηγεί έτσι την απουσία του από την Παγγερμανική Συνδιάσκεψη της ΔΝΛ, τον Μάρτιο του 1967, ως εντελώς συμπτωματική.

«Τα προβλήματα άρχισαν μετά τη διάσπαση και κυρίως μετά τα γεγονότα της Τσεχοσλοβακίας, τον Αύγουστο του 1968. Εγώ προσωπικά 'ανακάλυψα', τότε, το ΚΚΕ. Είχα μια ρομαντική αντίληψη και όσα συνέβησαν μου φάνηκαν ουρανοκατέβατα. Δεν ήξερα πώς να το χειριστώ. Άλλωστε, στη Γερμανία, το Γραφείο Εσωτερικού είχε τη δύναμη. Από τα 21 μέλη του Γραφείου της ΕΔΑ Γερμανίας, μόνο ένας συντάχθηκε με το ΚΚΕ. Όταν όμως, μετά την Τσεχοσλοβακία, ήρθε ο Μπριλλάκης και μας μίλησε για τις ελευθερίες του τσέχικου λαού που καταπάτησαν οι Σοβιετικοί και για την άδικη εισβολή, ταράχτηκα. Δεν είναι δυνατόν να κατηγορεί την ΕΣΣΔ, είπα μέσα μου. Μπορεί να μην ήμουν ψυλλιασμένος, όμως για μένα ήταν σαφές. Δεν θα συμμαχήσω ποτέ με τον καπιταλισμό και δεν θα χτυπήσω το σοσιαλισμό με τίποτα, ακόμη κι αν υπάρχει πράγματι πρόβλημα. Έτσι έφτασα στην επιλογή. Από το σημείο εκείνο άρχισε ο πόλεμος. Πέταγα στα σκουπίδια τα έντυπα που μου έστελνε ο Πέτρος Κουναλάκης να μοιράσω στους 'φίλους' στο Ανόβερο και έθεσα έντονα το θέμα για την εκπροσώπηση της ΔΝΛ στα όργανα της ΠΟΔΝ στη Βουδαπέστη, από εμένα και όχι από τον Θόδωρο Πάγκαλο. Στη συνέχεια, έδωσα μάχη υποστηρίζοντας την αίτηση της ΚΝΕ για την ένταξή της στη ΠΟΔΝ. Και μπορώ να πω ότι συνέβαλα, παρά τις ελληνικές αντιρρήσεις, στη διεθνή νομιμοποίηση της».

Τις επιλογές του αυτές, ο Γιάννης Γιαννακός εξηγεί ότι τις διατήρησε, όχι μόνο μέσα στη δικτατορία, όταν βρέθηκε σε αντίπαλα στρατόπεδα με τους περισσότερους παλιούς συντρόφους του, αλλά και στα μεταπολιτευτικά χρόνια και μέχρι σήμερα, παραμένοντας πιστός στις γραμμές του ΚΚΕ.

Δημήτρης Γιάννου

Μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου

Συμπλήρωση ερωτηματολογίου από τον ίδιο, 19.9.2007. Συνέντευξη στην Ι.Π., 20.9.2007. Επαναληπτική, 15.10.2007.

Σελ. 385
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/386.gif&w=600&h=915

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Έζησε στην Αθήνα και στην Κολωνία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Είναι εγκατεστημένος, από το 1985, στη Θεσσαλονίκη, όπου εργάζεται ως καθηγητής μουσικολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Απόφοιτος της Βαρβακείου Προτύπου Σχολής στην Αθήνα, το 1964 πέρασε με εξετάσεις στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Πήρε πτυχίο ιστορίας-αρχαιολογίας το 1972. Την ίδια χρονιά αποφοίτησε από το Ωδείο Αθηνών, από το οποίο έλαβε δίπλωμα βιόλας και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στα ανώτερα θεωρητικά με τον Γ. Α. Παπαϊωάννου. Από το 1972 έως το 1980 συνέχισε σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, στη μουσικολογία, γλωσσολογία και φιλοσοφία. Το 1980 ανακηρύχθηκε διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κολωνίας με διδακτορική διατριβή στη μουσικολογία.

Πατέρας του ήταν ο Αντώνης Γιάννου, 1903-2004, από το Δίδυμο Αργολίδας. Εργάστηκε ως υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα από το 1924 και στην Τράπεζα της Ελλάδος από το 1928, όταν αυτή ιδρύθηκε και στελεχώθηκε αρχικά με προσωπικό από την Εθνική Τράπεζα. Στη διάρκεια της Κατοχής συμμετείχε ενεργά στο αντιστασιακό κίνημα των δημοσίων υπαλλήλων. Πρόεδρος του Συνεταιρισμού των Υπαλλήλων της Τράπεζας της Ελλάδος, δραστηριοποιήθηκε στο μαζικό κίνημα. Το 1947 απολύθηκε από την Τράπεζα και εξορίστηκε στην Ικαρία. Μεταφέρθηκε ως υπόδικος στις φυλακές Αβέρωφ και κρατήθηκε μέχρι το 1951.

Μητέρα του είναι η Μίνα Γιάννου, το γένος Τουρναβίτου, που γεννήθηκε το 1916 στην Αθήνα, όπου κατοικεί μέχρι σήμερα. Απόφοιτος της Ανωτάτης Εμπορικής, εργάστηκε ως υπάλληλος στην Τράπεζα της Ελλάδος. Στα χρόνια της γερμανικής Κατοχής ανέπτυξε αντιστασιακή δράση στο πλαίσιο του ΕΑΜ και στο ΚΚΕ. Για τη δράση της απολύθηκε από την Τράπεζα και εξορίστηκε το 1948 στη Χίο, στο Τρίκερι και στη Μακρόνησο. Καταδικάστηκε σε πολυετή φυλάκιση από έκτακτο στρατοδικείο και κρατήθηκε στις φυλακές Αβέρωφ και Κάστορος, από όπου αποφυλακίστηκε το 1953, μετά την αθώωση της από αναθεωρητικό πολιτικό δικαστήριο. Ηγετικό στέλεχος της ΕΔΑ και του ΚΚΕ, η Μίνα Γιάννου διετέλεσε μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και της EE της ΕΔΑ. Εκλέχθηκε βουλευτής Αθήνας το 1961 με την ΕΔΑ. Στη δικτατορία συνελήφθη και εξορίστηκε στη Γυάρο, ενώ στη μεταπολίτευση διετέλεσε βουλευτής και μέλος του ΠΓ του ΚΚΕ.

Με εξαίρεση τους γονείς που είχαν ενεργό δράση στην κομμουνιστική Αριστερά, στην υπόλοιπη οικογένεια, και ειδικά από την πλευρά της μητέρας, υπήρχε μια στάση που έφτανε από την ως επί το πλείστον παθητική συμπάθεια προς την Αριστερά μέχρι και το συντηρητισμό και την επιρροή

Σελ. 386
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/387.gif&w=600&h=915

από εκκλησιαστικούς κύκλους. «Ακόμα όμως και στις περιπτώσεις που δεν συμφωνούσαν με τις επιλογές των γονιών μου, τους στήριξαν ως οικογένεια και με μεγάλωσαν με πολλή φροντίδα όσο έλειπαν οι γονείς μου στις φυλακές και στις εξορίες», καταθέτει ο Δημήτρης Γιάννου.

Η προσωπική του πολιτική δραστηριότητα άρχισε στα χρόνια των γυμνασιακών σπουδών του με την ένταξη στη Νεολαία της ΕΔΑ, το 1962. «Συμμετείχα ενεργά ως μαθητής στο κίνημα του 15% και αργότερα στα Κυπριακά του 1963 και 1964», θυμάται και διευκρινίζει ότι η πολιτική δραστηριοποίηση του δεν προέκυψε ούτε βιώθηκε ως «οικογενειακή υποχρέωση». «Μετά τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη και τη δημιουργία της Δημοκρατικής Κίνησης Νέων 'Γρηγόρης Λαμπράκης', είχα ως μέλος της Νεολαίας της ΕΔΑ ενεργό ανάμειξη στις δραστηριότητές της». Στη φάση αυτή, που προηγείται της συγκρότησης της ΔΝΛ, συμμετέχει στο ημι-παράνομο Μαθητικό Τμήμα της Ν.ΕΔΑ, στην οργάνωση των ημερήσιων σχολείων της πρωτεύουσας. «Μας συνέλαβαν την εποχή των κινητοποιήσεων για το 15%, με ένα συμμαθητή μου και με έναν φοιτητή έξω από το 18ο Γυμνάσιο Θηλέων, όπου προσπαθούσαμε να πείσουμε τις μαθήτριες να συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις, και μας οδήγησαν στο 16ο Αστυνομικό Τμήμα. Το φοιτητή, τον κράτησαν στο τμήμα, εμάς όμως, αφού μας τρομοκράτησαν παίρνοντας τα αποτυπώματά μας και τα άλλα συναφή, μας είπαν να φύγουμε συμβουλεύοντάς μας να μην παρασυρόμαστε σε τέτοιες ενέργειες. Με τον ενθουσιασμό της ηλικίας, τους είπα ότι 'έχουμε συνείδηση του τι κάνουμε'. Ύστερα απ' αυτό μας κράτησαν κι εμάς μερικές ώρες και μας άφησαν ελεύθερους το απόγευμα. Το ενδιαφέρον στην όλη ιστορία βρίσκεται στον επίλογο της. Τις επόμενες μέρες κυκλοφόρησε στα σχολεία μια ανώνυμη προκήρυξη, προφανώς ασφαλίτικης προέλευσης, όπου μεταξύ άλλων γραφόταν: 'ο γιος της Γιάννου και ο γιος της Θανασέκου -των δύο γυναικών βουλευτών της ΕΔΑ- κάνουν ποδόγυρο έξω από τα γυμνάσια θηλέων της Αθήνας'».

Φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το φθινόπωρο του 1964, συμμετέχει στην «οργάνωση βάσης της ΔΝΛ της Φιλοσοφικής Σχολής» και καταθέτει ότι αντιμετώπισε θετικά τη συγχώνευση της Ν.ΕΔΑ και της ΔΚΝΓΛ. Γνώριζε ότι σε κύκλους της Σπουδάζουσας της Νεολαίας της ΕΔΑ υπήρχαν αντιρρήσεις γι' αυτή τη συγχώνευση, αλλά στο περιβάλλον της οργάνωσης που βρέθηκε ο ίδιος δεν συνάντησε μείζονες επιπτώσεις αυτών των αντιρρήσεων.

Συμμετέχει στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ και εκλέγεται τακτικό μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της. Παραμένοντας τυπικά στη Σπουδάζουσα , εντάσσεται στον κεντρικό μηχανισμό της Επιτροπής Πόλης Αθήνας και ασχολείται με τα ζητήματα διαφώτισης. «Οργανώναμε στις συνοικίες

Σελ. 387
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/388.gif&w=600&h=915

της Αθήνας κύκλους μαθημάτων με σκοπό την εκλαΐκευση θεμάτων όπως ανάλυση της πολιτικής της ΕΔΑ, το διεθνές κίνημα Ειρήνης, ο αφοπλισμός ή το Κυπριακό».

Στα τέλη Φεβρουαρίου 1966 και για ένα περίπου χρόνο, μέχρι τον αντίστοιχο μήνα του 1967, ανέλαβε υπεύθυνος σύνταξης της εφημερίδας Πανσπουδαστική, αντικαθιστώντας τον Ανδρέα Λεντάκη που εκτοπίστηκε εκείνη την περίοδο στην Άνδρο και στη συνέχεια στη Μήλο.

Από τη διαδρομή του στο νεολαιίστικο κίνημα της δεκαετίας του '60, η μνήμη του επικεντρώνεται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Η πρώτη αναφέρεται στη «Μαθητική Επιτροπή Κυπριακού Αγώνα» (ΜΕΚΑ) που ιδρύθηκε με πρωτοβουλιακή δράση της ΔΝΛ από ομάδες μαθητών των γυμνασίων της Αθήνας και στην οποία συμμετείχε και ο Παναγιώτης Γκαργκάνας, γιος βουλευτή της EPE (τέλη του 1963 με αρχές του 1964). Η δεύτερη εστιάζεται στα «Ιουλιανά», στην ημέρα δολοφονίας του Σωτήρη Πέτρουλα και στον τραυματισμό του Ανδρέα Λεντάκη στην ίδια διαδήλωση. Η τελευταία αφορά τη θητεία του στην Πανσπουδαστική. «Όταν ανέλαβα την ευθύνη της έκδοσης, είχε τελειώσει η προθεσμία κατάθεσης υποψηφιοτήτων για τον 'Β' Ποιητικό Διαγωνισμό' για τον οποίο είχε οριστεί η Κριτική Επιτροπή από τους Νίκο Γκάτσο, Νικηφόρο Βρεττάκο και Γιάννη Ρίτσο». Σκιαγραφεί τις τρεις προσωπικότητες όπως τους γνώρισε στις διάφορες συναντήσεις που είχε μαζί τους. Οι τεχνικές δυσκολίες που υπήρξαν για τη σύσκεψη της Κριτικής Επιτροπής, προκειμένου να βγουν τα αποτελέσματα, αντιμετωπίστηκαν χάρη στην προσφορά κάποιου φίλου εκείνης της εποχής να διαθέσει το διαμέρισμά του γι' αυτό το σκοπό. Το εξαιρετικά ευχάριστο ήταν ότι και τα τρία μέλη της Κριτικής Επιτροπής, ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, είχαν τις ίδιες ακριβώς επιλογές για το πρώτο και το δεύτερο βραβείο. Και το τρίτο δόθηκε ομόφωνα, αλλά ύστερα από συζήτηση μεταξύ των μελών της Κριτικής Επιτροπής κατά τη διάρκεια της σύσκεψης.

Εκτός από την ενεργό συμμετοχή στη διάδοση και στη σύνταξη της Πανσπουδαστικής, θυμάται: «Από τα μαθητικά μου χρόνια στο γυμνάσιο διάβαζα τακτικά τον ημερήσιο τύπο (κυρίως και καθημερινά την Αυγή, αλλά ευκαιριακά και διάφορες άλλες ημερήσιες εφημερίδες της εποχής), άλλα περιοδικά έντυπα κυρίως της Αριστεράς (τακτικά την Επιθεώρηση Τέχνης, τους Δρόμους της Ειρήνης, τα Τετράδια της Δημοκρατίας, την Πανσπουδαστική, ευκαιριακά διάφορα άλλα -και εκτός αυτών της Αριστεράς, π.χ. Εποχές)».

Στην ερώτηση για τη στάση του απέναντι στα άλλα ρεύματα της Αριστεράς καταθέτει ότι ήταν «υπέρμαχος στο μέτωπο εναντίον των αριστεριστών, ειδικά απέναντι στην Αναγέννηση'. Αυτό ήταν, άλλωστε, το κλίμα της εποχής».

Σελ. 388
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/72/gif/389.gif&w=600&h=915

Ως προς τις σχέσεις του με την ηγεσία της ΔΝΛ και τη διαμόρφωση της πολιτικής της παρέμβασης, καταθέτει ότι δεν είχε διαφωνίες και εξηγεί ότι η ενασχόληση του με τα ζητήματα της διαφώτισης και στη συνέχεια με την εφημερίδα δεν τον έφερε αντιμέτωπο με ζητήματα χάραξης της πολιτικής της οργάνωσης. Από τη θητεία του στην εφημερίδα, αντίστοιχα, καταθέτει ότι «δεν υπήρχαν παρεμβάσεις της ηγεσίας της ΔΝΛ».

Αναφέρει ότι, στη διάρκεια της πολιτικής δράσης του στη ΔΝΛ, δεν έγινε επαγγελματικό στέλεχος της οργάνωσης, ούτε σκέφτηκε ποτέ του κάτι τέτοιο.

Καταθέτει επίσης ότι, με εξαίρεση τη σύλληψη του στη διάρκεια των κινητοποιήσεων για το 15%, δεν αντιμετώπισε «σοβαρότερες μορφές πολιτικού διωγμού, παραπομπή σε δίκη ή άλλα».

Δεν συνελήφθη αμέσως την ημέρα του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967. Όπως περιγράφει ο ίδιος, «βγήκα στην παρανομία για οκτώ περίπου μήνες. Σ' αυτό το χρονικό διάστημα έκανα αρκετές αλλά αποτυχημένες προσπάθειες να έλθω σε επαφή με τις οργανωμένες δυνάμεις αντιδικτατορικής αντίστασης εδαΐτικης (με τη σημασία που είχε η λέξη πριν από την δικτατορία και κατά τους πρώτους μήνες της) προέλευσης. Έτσι δεν ανέπτυξα και καμιά μορφή συγκεκριμένης αντιδικτατορικής δραστηριότητας. Στις 8 Δεκεμβρίου 1967 με συνέλαβαν, μαζί με τη μητέρα μου, στο παράνομο σπίτι όπου ζούσαμε, αστυνομικοί της Γενικής Ασφάλειας (μεταξύ αυτών οι Μάλλιος και Μπάμπαλης) και κρατήθηκα μέχρι τις 22 Δεκεμβρίου 1967 στο κτήριο της Γενικής Ασφάλειας στην οδό Μπουμπουλίνας. Κατά τη διάρκεια της κράτησης μου δεν υπέστην κάποια μορφή σωματικής ή ψυχικής καταπίεσης, πέραν αυτής που συνεπαγόταν η κράτηση καθεαυτή. Αφέθηκα ελεύθερος στις 22 Δεκεμβρίου 1967 και έκτοτε δεν είχα σχεδόν καμιά ενεργό συμμετοχή στην αντιδικτατορική αντίσταση. Το 1972 πήγα νόμιμα για σπουδές στο εξωτερικό».

Στο μεγαλύτερο μέρος της πρώτης περιόδου της μεταπολίτευσης ζούσε στο εξωτερικό.

Γιώργος Γιωτόπουλος, 1924-2003

Μέλος του Προεδρείου του Κεντρικού Συμβουλίου

Συμπλήρωση ερωτηματολογίου με τη μεσολάβηση του Κ. Τσουράκη, 2003. Α' συνέντευξη της Ι.Π. με τον ανιψιό του Νίκο Πιπιτσούλη, 21.7.2007. Επαναληπτική 3.8.2007. Συμπληρωματικές πληροφορίες από τον Κώστα Τσουράκη, 21.7.2007 και τον Στ. Στεφάνου 27.10.2007. Ως βοήθημα χρησιμοποιήθηκαν τα δημοσιευμένα αυτοβιογραφικά βιβλία του. Παραχώρηση αρχειακών τεκμηρίων και φωτογραφικού υλικού από τον Ν. Πιπιτσούλη.

Σελ. 389
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Η Νεολαία Λαμπράκη τη δεκαετία του 1960
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 370
    

    ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΚΑΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΚΣ

    Σπύρος Ανδρεάδης Μέλος της Εξελεγκτικής Επιτροπής Λ' συνέντευξη στην Ι.Π.,7.7.2007. Επαναληπτική, 7.09.2007. Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1925. Εργάστηκε ως λογιστής. Είναι παντρεμένος με την Έλλη Νεράντζη, δασκάλα από τον Πειραιά. Από το 1962 κατοικεί στο Παλαιό Φάληρο.

    Ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στην Ιωνίδειο Πρότυπο Σχολή του Πειραιά, το 1942. Γράφτηκε μέσα στον Πόλεμο στο Χημικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά δεν παρακολούθησε σχεδόν καθόλου . Από τα δώδεκα χρόνια του έπαιζε μπάσκετ και στα δεκαπέντε του εντάχθηκε στην πρώτη ομάδα του Ολυμπιακού. Ταλαντούχος σε ένα άθλημα που δεν ήταν ακόμα ιδιαίτερα λαοφιλές, έγινε ταχύτατα γνωστός ως ο «Πίπης του Ολυμπιακού».

    Πατέρας του ήταν ο Άγγελος Ανδρεάδης, καπετάνιος του εμπορικού ναυτικού. Γεννήθηκε στη Χίο το 1890 και, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση, έγινε ναυτικός. Πέθανε το 1946 σε ένα μοναστήρι στην Ιρλανδία όπου νοσηλευόταν, άρρωστος, από τα χρόνια του Πολέμου.

    Μητέρα του ήταν η Αθηνά το γένος Τελή, που γεννήθηκε στη Χίο το 1900 και πέθανε από ατύχημα στον Πειραιά το 1933, αφήνοντας ορφανά τα 5 αγόρια της.

    Η οικογένεια είχε βενιζελικές καταβολές. «Ο πατέρας μου ήταν φιλελεύθερος, θυμάται, αν και νομίζω ότι, λόγω της θάλασσας, δεν ψήφισε ποτέ!» Τη ναυτική παράδοση ακολούθησαν τα τρία μεγαλύτερα αγόρια της οικογένειας. Οι δύο μικρότεροι, ο Γιώργος και ο Σπύρος, προτίμησαν να σπουδάσουν και να «γίνουν στεριανοί».

    Ο Σπύρος Ανδρεάδης εντάχτηκε στο ΕΑΜ Νέων στις αρχές του 1942 στον Πειραιά, σ' ένα κλίμα που προσδιορίστηκε από τις αναζητήσεις των νέων για «οργανωμένη απάντηση στον κατακτητή» και ακολούθησε πρακτικά παράλληλες διαδρομές με το συμμαθητή και φίλο του, Τάκη Μπενά. Μέλος της ΕΠΟΝ, από το 1943, συνδύασε τις παράνομες πολιτικές δραστηριότητες με τον πολιτισμό και τον αθλητισμό. «Δεν σταμάτησα ποτέ να παίζω μπάσκετ, διευκρινίζει. Έπαιζα ακόμα και μέσα στη φυλακή... Απ'