Error(s) found: '2'

+ Unable to change databases. Unknown database 'iaennew'.
+ Unable to perform the query SELECT * FROM keywords_description WHERE (language_id = ''). No database selected.
TEXT_VISIBLE_PAGES 71-90 TEXT_OF 226
TEXT_PREVIOUS_20
TEXT_CURRENT_PAGE
TEXT_NEXT_20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/71.gif&w=600&h=915 13. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΘΑ ΔΙΑΦΥΛΑΞΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΝ

ΕΙΚΟΝΑ 12

TEXT_PAGE_SHORT71
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/72.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

εκπαίδευση προκαλούσε, κατά τον Γ. Φεσσόπουλο και κατά δημόσια ομολογία του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας, την "ηθικήν κατάπτωσιν της Ελληνικής Οικογένειας, την διαφθοράν των πλείστων μαθητριών και την χαλάρωσιν του ανδρικού χαρακτήρος των μαθητών"1.

Έτσι, όλη η Εκπαίδευση της Εθνικής Νεολαίας, σχετικά με το ζήτημα της γυναίκας, θα περιστραφεί γύρω από τη μη δυνατότητα ύπαρξης ισότητας ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα, αφού "δι' άλλα επλάσθη ο άνδρας και δι' άλλα η γυναίκα, άλλως επλάσθη εκείνος και αυτή"2. Η διαφοροποίηση του προορισμού των δύο φύλων υπήρχε και ήταν "θαυμαστή". Σε πολλούς μάλιστα λόγους του Ι. Μεταξά υπήρξε ταύτιση του όρου γυναίκα και του όρου μητέρα, που εκφραζόταν με την αντικατάσταση της λέξης "γυναίκα" από τη λέξη "μητέρα"3. Με τη σειρά της η Μαρίκα Κοτοπούλη τοποθετείται πάνω στον προορισμό της ελληνίδας γυναίκας, πληροφορώντας την ελληνική κοινή γνώμη για το ανέβασμα του θεατρικού έργου Πενθεσίλεια, στο θέατρο του Λυκαβηττού. Ο θαυμασμός της, που προκλήθηκε από τον "αυθόρμητο" παραλληλισμό ανάμεσα στις αμαζόνες της αρχαιότητας και τις σύγχρονες Ελληνίδες (παρ' ότι ο προορισμός τους ήταν διαφορετικός), την οδήγησε στον καθαρό συμβολισμό. Στις μέρες μας οι περήφανες αυτές γυναίκες δεν πρόκειται να κυριαρχήσουν πάνω στους άντρες στα πεδία των μαχών· θα γίνουν μητέρες που θα δώσουν σάρκα και οστά στους αυριανούς Έλληνες4. Όμως το ενδιαφέρον του καθεστώτος δεν σταματά στη γόνιμη γυναίκα. Εξαπλώνεται και στη στείρα γυναίκα, αφού το μητρικό ένστικτο

——————————————

1. Γ. Φεσσόπουλος, ό.π., σ. 82.

2. Β. Π. Παπαδάκης, ό.π., σ. 53.

3. "... αλλά ζητώ και εγώ από τους νέους να εννοήσουν καλά τι περιμένωμεν από αυτούς, ότι θέλομεν να γίνουν άνδρες Έλληνες και μητέρες Ελληνίδες...", από λόγο του Ι. Μεταξά στην Καλαμάτα, 24 Απριλίου 1939, ό.π., σ. 199.

4. Βλ. Μ. Κοτοπούλη, "Πενθεσίλεια στο θέατρο του Λυκαβηττού", Το Νέον Κράτος, τ. 24, Αθήνα, Αύγουστος 1939, σ. 565.

TEXT_PAGE_SHORT72
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/73.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

"είναι έμφυτο". Όσες στερούνται του "θείου δώρου" της μητρότητας, θ' αγαπήσουν ως μητέρες. Ως μητέρες θ' αγαπήσουν την οποιαδήποτε ασχολία τους, τους γονείς, τα αδέρφια και τον άντρα· "αυτή είναι η καταδίκη της γυναίκας αλλά και το αιώνιον μεγαλείον της"1. Όμως, πέρα απ' αυτόν τον "θαυμασμό" και τη "συγκίνηση" που δοκιμάζει ο Μεταξάς για τη γυναικεία φύση, ο διαχωρισμός που κάνει ανάμεσα σε "παιδιά" και σε "κορίτσια" μαρτυρεί την κοινωνική του αντίληψη για τη γυναίκα (όπου έλεγε "παιδιά" εννοούσε αγόρια). Σε λόγο του στην Καλαμάτα, απευθυνόμενος σε γονείς λέει: "...δεν θα τα χωρίση από την ηλικίαν της νεότητος και την ανδρικήν κανένα τείχος αδιαπέραστον (...) Δεν ημπορείς να είπης ότι έως αυτήν την ηλικίαν έχεις ένα παιδί, και από εκεί και πέραν έχεις έναν άνδρα"2. Κι αλλού, "είδα παιδιά ζωντανά, με το μέτωπον υψηλά, με κορμοστασιά υπερήφανη, είδα κορίτσια πραγματικές ελληνοπούλες"3. Και στο λαό της Δράμας, "ζητώ από την νεολαίαν ενθουσιασμόν, ζητώ εθνικόν παλμόν, ζητώ πλήρη κατανόησιν και υποστήριξιν του έργου της κυβερνήσεως και απόφασιν εσωτερικήν από τα παιδιά και τα κορίτσια..."4.

Θα λέγαμε ότι ο Ι. Μεταξάς διακατέχεται από μια "αριστοκρατική" αντίληψη για τη γυναίκα, η οποία εκδηλώνεται και στη σημασία που της προσδίδει. Μ' αυτήν τη λογική, μέσα πάντοτε στα πλαίσια της απόκτησης του μαχητικού πνεύματος, μεριμνά η μεταξική κυβέρνηση για τον εφοδιασμό των γυναικών με τα "πρέποντα προσόντα". Εισάγει στην εθνική εκπαίδευση μαθήματα οικιακής οικονομίας και οικοκυρικών, που κατέχουν κυρίαρχη θέση στο γενικότερο πρόγραμμα. Άλλα κύρια μαθήματα είναι η αγωγή του πολίτη, τραγούδια, χοροί, απαγγελίες, γυμναστική,

——————————————

1. Από λόγο του Ι. Μεταξά στη φοιτητική νεολαία, 10 Δεκεμβρίου 1936, Β. Π. Παπαδάκης, ό.π., σ. 56.

2. Από λόγο του Ι. Μεταξά στην Καλαμάτα, 24 Απριλίου 1939, ό.π., σ. 57.

3. Από λόγο του Ι. Μεταξά στα Ιωάννινα, 13 Ιουνίου 1937, ό.π., σ. 196.

4. Από λόγο του Ι. Μεταξά στη Δράμα, 7 Μαρτίου 1938, ό.π., σ. 197.

TEXT_PAGE_SHORT73
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/74.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

σπορ, φυλετική εκπαίδευση, κ.ά. Η οικιακή οικονομία χαρακτηριζόταν ως "η αληθινή κουλτούρα" για τα κορίτσια, ως το στοιχείο εκείνο που θα τις έκανε "ικανές να εκπληρώσουν τον προορισμό τους" ως μητέρες και ως νοικοκυρές.

Το μάθημα της οικιακής οικονομίας αρχίζει από το Δημοτικό σχολείο. Το καθεστώς ιδρύει ειδικά καθώς και περιφερόμενα σχολεία που λειτουργούσαν για τις μητέρες και για τις κόρες που είχαν τελειώσει τις σπουδές τους και επρόκειτο να ολοκληρώσουν την οικιακή τους εκπαίδευση1.

Το υποδειγματικό πρόγραμμα για την απασχόληση των γυναικών της Ε.Ο.Ν είναι ένα χαρακτηριστικό ντοκουμέντο. Μαθήματα διαιτητικής, ραψίματος, μαγειρέματος, χειρωνακτικές εργασίες, κ.ά. Καταγράφουμε ορισμένα από τα θέματα αυτών των μαθημάτων: "Το σπίτι, ως οικογενειακή εστία", "Το περιβάλλον του σπιτιού", "Σκούπισμα", "Ξεσκόνισμα", "Πώς να στρώνετε το κρεβάτι", "Καθαριότητα και φροντίδα των ρούχων και των επιφανειών", "Καθαρισμός των λεκέδων", "Γυναικεία εσώρρουχα", "Ρούχα των μωρών", "Μαντάρισμα", "Μπάλωμα", "Μαγειρικά Σκεύη", "Πλύσιμο πιάτων", "Διάφοροι τρόποι μαγειρέματος". Τα θέματα αυτά, και άλλα παρόμοιου περιεχομένου, αποτελούσαν την κύρια καλλιέργεια των γυναικών. Οι "σελίδες των κοριτσιών", μόνιμη στήλη του περιοδικού Η Νεολαία, περιέχουν κυρίως συνταγές μαγειρικής, ζαχαροπλαστικής, "συνταγές" ραπτικής-πλεκτικής, συμβουλές για το σπίτι και τη διακόσμησή του, πώς να βράζονται τα μακαρόνια, πώς στρώνεται ένα τραπέζι, τι προίκα χρειάζεται το νεογέννητο μωρό, ποια είναι τα ελληνικά γλυκαντικά, πώς ν' αποφεύγει μια γυναίκα τα "μασκαρέματα". Διότι η ελληνίδα γυναίκα με το φυσικό καστανό μαλλί, πρέπει να διαφυλάξει τη γνησιότητά του και ν' αρνηθεί το "ξανθό βιομηχανικά χρωματισμένο μαλλί" που "παρακινεί γελοιότητες".

——————————————

1. Βλ. Β. Βασιλειάδου, "Η οικιακή οικονομία και η σημασία της διδασκαλίας της στα σχολεία μας", Η Νεολαία, τ. 17, Αθήνα, 5 Φεβρουαρίου 1939, σ. 558.

TEXT_PAGE_SHORT74
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/75.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

Το "μασκάρεμα" επιτρέπεται μόνο για τις Απόκριες, ειδάλλως η γυναίκα εκτιμάται ως "μη σοβαρή", ως "επιπόλαιη", "ανόητη", "ασταθής" και απειλείται με την "εξαφάνισή της" από τους "δικούς μας κύκλους"1. Το "χάρισμα" της νοικοκυροσύνης κι αυτό της μητρότητας προσδιορίζουν την "αληθινή" ελληνίδα γυναίκα. Η μητρότητα γίνεται η νέα θρησκεία της γυναίκας. Η ιδεολογία αυτή έχει μία αρσενική και μία μητρική "διεκδίκηση"· αίμα και γη, ο "αληθινός" άντρας και η "αληθινή" γυναίκα είναι ενσαρκώσεις μιας "ομαλότητας" που ζει μέσα από μια συνεχή άρνηση της σεξουαλικότητας. Η σειρά φυλή-οικογένεια-πατρίδα-κράτος είναι μια τεράστια μηχανή που θρυμματίζει το σώμα για λογαριασμό μιας αρχέτυπης "μητέρας" ή ενός αρχέτυπου "πατέρα", που θεμελιώνουν μια φυλετική αδελφοσύνη.

Το Λύκειο των Ελληνίδων, σύλλογος γυναικών, υπεύθυνος για τη "διατήρηση" και την "αναγέννηση" των ελληνικών παραδόσεων και εθίμων, βοηθά με τη σειρά του στη συντήρηση της στερεότυπης εικόνας της ελληνίδας γυναίκας. Αδιαφορώντας για τη σχέση ατόμου και συνεχούς κίνησης μέσα στην ιστορική εξέλιξη των λαών, καταγράφουν τραγούδια που περιγράφουν τη σχέση της γυναίκας με την πατρική της οικογένεια και με το σύζυγό της. Αυτό που κυριαρχεί στα τραγούδια αυτά είναι η προσωπικότητα του συζύγου και οι αποφάσεις της πατρικής οικογένειας, ενώ η γυναίκα εμφανίζεται άβουλη. Είναι το "αντικείμενο", γένους θηλυκού κι αδύναμου. Έργο της το πέρασμά της από τον ένα κτήτορα στον άλλον2.

Όσο για τις γυναίκες διανοούμενες, αντιμετωπίζονται ως προϊόντα ενός φεμινισμού του βουλεβάρτου, που τραυματίζουν την ηθική και την αισθητική του αισθητικού Άρ. Καμπάνη, αξιόλογου συνεργάτη του μεταξικού καθεστώτος. Οι γυναίκες αυτές, δεν

——————————————

1. Βλ. "Το μασκάρεμα", Η Νεολαία, τ. 61, Αθήνα 1939, σ. 301.

2. Στ. Κυριακίδου, "Η σημασία του λαογραφικού έργου διά την εθνική ενότητα και τον εθνικόν πολιτισμόν", Το Νέον Κράτος, τ. 34, Αθήνα, Ιούνιος 1940, σ. 645-650.

TEXT_PAGE_SHORT75
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/76.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

είναι γυναίκες. Χαρακτηρίζονται ως "κοινωνικά απόβλητα" και ως χρήστες μιας φιλολογίας "κακής" ενάντια στη μητρότητα. «Θέλομεν μητέρας, αδελφάς, συζύγους», τονίζει ο Άρ. Καμπάνης. «Ένα μέγα μέρος των "διανοουμένων" κυριών δεν είναι τίποτε απ' όλα αυτά. Και είναι κάτι χειρότερον. Εχθραί του Κράτους. Εχθραί του Νέου Κράτους»1. Συμπερασματικά, η γυναίκα αντιμετωπίζεται ως "εθνικό κεφάλαιο", η εγγύηση της ιστορικής πορείας της ελληνικής φυλής, αφού μόνον η συνέχιση της φυλής πρέπει να την ενδιαφέρει και διόλου το ζήτημα των δύο φύλων, προβληματισμός που χαρακτηρίζει, κατά τους μεταξικούς, τους κολασμένους της εποχής.

——————————————

1. Άρ. Καμπάνης, "Οι διανοούμενοι και το Νέον Κράτος", Το Νέον Κράτος, τ. 8, Αθήνα, Απρίλιος 1938, σ. 379.

TEXT_PAGE_SHORT76
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/77.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

"Οι μικρές αυτές Ελληνίδες σιγά-σιγά θα παύσουν να ενδιαφέρωνται, τόσο σαν να ήτανε το κέντρο της ζωής τους, για τα ματωμένα νύχια και τις μάρκες των αρωμάτων, θ' αποτελέσουν τις αληθινές μητέρες του γένους και της φυλής τις ιέρειες και εστιάδες".

Σ. Καραϊσκάκη

ΕΙΚΟΝΑ 13

ΕΙΚΟΝΑ 14

TEXT_PAGE_SHORT77
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/78.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

"Kαι το κορίτσι που φωνασκούσε πριν για δικαιώματα και χειραφετήσεις ξέρει πως βαθειά μέσα του κείται η αλήθεια της υπάρξεώς του στο πλαίσιο του ελληνικού συνόλου, του οποίου είναι το βιολογικό βάθρο".

Σ. Καραϊσκάκη

ΕΙΚΟΝΑ 15

ΕΙΚΟΝΑ 16

TEXT_PAGE_SHORT78
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/79.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΕΙΚΟΝΑ 17

ΕΙΚΟΝΑ 18

Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα αποδέχονται και εξαίρουν τη σεξουαλικότητα που έχει ένα δικό της σπιτικό, την επίσημη, την αναγνωρισμένη Πρόκειται για μια "καλή" σεξουαλικότητα που αποκλείει τις "κακές"

TEXT_PAGE_SHORT79
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/80.gif&w=600&h=915 13. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΕΙΚΟΝΑ 19

Αποστολή της γυναίκας: «Η μετάδοση της πίστης της αγάπης και του πάθους της πατρίδας σε κάθε καρδιά».

Αποστολή του άνδρα: «Ο Πόλεμος και ο Φασισμός».

ΕΙΚΟΝΑ 20

TEXT_PAGE_SHORT80
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/81.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΕΙΚΟΝΑ 21

ΕΙΚΟΝΑ 22

Η άποψη πως ο φασισμός είναι δράση, αναγεννητική βία, επιθετικότητα, "ανδρισμός" συγκρούεται με τις απεικονίσεις της ευγένειας και του καλλωπισμού που θυμίζουν μοντέλα γυναικείων περιοδικών

ΕΙΚΟΝΑ 23

TEXT_PAGE_SHORT81
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/82.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΕΙΚΟΝΑ 24

ΕΙΚΟΝΑ 25

Ταξιαρχίες της Χιτλερικής Νεολαίας παρελαύνουν κάτω από αγκυλωτούς σταυρούς και από το χέρι του Χίτλερ σε στάση ευλογίας. Τα λευκά γράμματα ανήκουν στο παλιό γερμανικό αλφάβητο.

TEXT_PAGE_SHORT82
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/83.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ

Η χρήση ορισμένων συμβόλων και συμβολισμών που βρίσκει κανείς πολύ συχνά στα κείμενα του καθεστώτος, υπογραμμίζουν με τη σειρά τους την ανάγκη μυθοποίησης μιας ιδεολογίας που δανείζεται πολλά από τις συγγενικές ιδεολογίες των φασισμών. Το μικρό λεξικό που ακολουθεί είναι ένα απλό βοήθημα για τον αναγνώστη, για μια πολύ γρήγορη ματιά πάνω σε μια πολιτιστική θεωρία που προσπάθησε να εδραιώσει το χαρακτήρα της κοινωνικοπολιτικής μορφής του μεταξικού καθεστώτος, συγκαλύπτοντας το ιδεολογικό της περιεχόμενο.

Τα σύμβολα και οι συμβολισμοί αυτοί διαπερνούν τα κείμενα διανοουμένων που συμμετείχαν ευθέως στη θεωρητική διαμόρφωση της κατάκτησης της μεταξικής εξουσίας. Βοήθησαν μέσα από τον εξοπλισμένο μηχανισμό προπαγάνδας (όσον αφορά τον προσανατολισμό και την οργάνωση) την τετράχρονη εργασία πολιτικής ένταξης κυρίως της νεολαίας.

Η 4η Αυγούστου: ημέρα νίκης και επανάστασης της ψυχής του ελληνικού λαού, η αρχή στροφής προς νέους κόσμους.

Ο ιερός πυρσός: συμβολίζει τον γνήσιο ενθουσιασμό την ημέρα της εγκαθίδρυσης του καθεστώτος.

Ο αετός: "οδηγός γερανός μυριόφτερων κοπαδιών χελιδονιών για δυναμικά ταξίδια". Γίνεται σύμβολο του Τρίτου Ελληνικού

TEXT_PAGE_SHORT83
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/84.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

Πολιτισμού. Στο πέταγμά του "ξεσχίζονται τα σκοτεινά σύννεφα της διστακτικότητας και η αντάρα κάθε κρυφής και ύπουλης αντιδράσεως και μας αποκαλύπτεται το Νέον Στερέωμα".

Η φωτιά (σε κάθε μέγεθος): συμβολίζει την πίστη που άναψε στην καρδιά του λαού.

Ο Διπλός Μινωικός Πέλεκυς: σκήπτρο των Μινώων, έμβλημα του αιγαιατικού πολιτισμού, σύμβολο της αιωνιότητας της ελληνικής φυλής και έμβλημα τόσο της βασιλικής (επίγειας) όσο και της θρησκευτικής (θείας) εξουσίας.

Ο χαιρετισμός: Δεν είναι απλά μια χειρονομία. Είναι εκδήλωση σεβασμού προς το χαιρετώμενο πρόσωπο ή σύμβολο. Δείχνει το βαθμό πειθαρχίας και... την ατομικότητα (οι διαταγές καθορίζουν σαφώς τα περί χαιρετισμού και τηρούνται με απόλυτη ακρίβεια).

Η σημαία: Δεν είναι ένα απλά κομμάτι υφάσματος. Συμβολίζει τις ηρωικές κι ένδοξες ημέρες του ελληνικού κράτους.

Η στολή: Την ένταξη στη μεγάλη οικογένεια της Ε.Ο.Ν και την αναγνώριση του ανθρώπου-μάζα. Είναι η στολή της πειθαρχίας στα κελεύσματα του άγνωστου Στρατιώτη που έπεσε αλλά δεν πέθανε "υπέρ πίστεως και πατρίδος". Συμβολίζει τον παρόντα αλλά και τον παρελθόντα ηρωισμό (συμβολικά και πάλι, στάλθηκε ως δώρο από αντιπροσωπεία της Ε.Ο.Ν στη νεογέννητη βασιλική πριγκίπισσα).

Η Σπάρτη: Η αρχαία πατρίδα της Ε.Ο.Ν σύμβολο δράσης (σωματικής και πνευματικής), δόξας και μεγαλείου, σωστής αγωγής, κυριαρχίας επί του εαυτού και επί του εξωτερικού κόσμου, σεβασμού προς τους μεγαλύτερους, χαλύβδινης πειθαρχίας, εγκράτειας και αγάπης προς τη φύση.

Ο Μέγας Αλέξανδρος: σύμβολο της εξαιρετικής ομορφιάς, της δύναμης, της δράσης, της ασύγκριτης ευφυΐας, της τόλμης, της κοσμοκρατορίας και της αθανασίας (βλ. Μεταξάς).

Ο Βασιλιάς: Της λεβεντιάς, της ανδρείας, της απλότητας του έλληνα στρατιώτη, της εθνικής προσδοκίας.

Ο Αρχηγός ("ενεφανίσθη χωρίς να σπάση μια μύτη"): Σύμβολο

TEXT_PAGE_SHORT84
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/85.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

θρησκευτικό και ηρωικό. Ανασταίνει τον νεκρωμένο Έλληνα, διαλύει το παχύ σκοτάδι, οδηγεί το Έθνος στα ανηφορικά μονοπάτια των μεγάλων πεπρωμένων. Ως νέος Χριστός κάνει θαύματα: ο πατέρας βρίσκει πάλι δουλειά και γυρίζει με ψώνια στο σπίτι· η μάνα με το άρρωστο παιδί της βρίσκει καταφύγιο στην Κοινωνική Ασφάλιση· ο νέος προστατεύεται από το Κράτος που τον τοποθετεί σε εργασία και τον μορφώνει επαγγελματικά. Δεξιοτέχνης τιμονιέρης κουμαντάρει το καράβι ΕΛΛΑΣ. Ανορθώνει, ανανεώνει, αναδιοργανώνει, αναπροσαρμόζει κι οπλίζει την Ελλάδα. Παιδί του λαού, πατέρας με στοργή κι ενδιαφέρον, εργάτης πρώτος, πρώτος αγρότης και νεολαίος.

Η Νεολαία: Την αυτοθυσία, την τάξη, την πειθαρχία, την εύρωστη ψυχή σε υγιή σώματα.

Ο αθλητισμός: Μια ακόμα προσήλωση σε μια "κατ' εξοχήν ελληνική παράδοσιν". Συμβολίζει τη βελτίωση του μέσου φυλετικού μας τύπου.

Οι λαμπαδηφορίες: Συμβολίζουν τη συνέχεια των παραδόσεων των Σαλαμινομάχων και των Μαραθωνομάχων.

Η Πρωτομαγιά: Την άνθηση της φύσης... και της καρδιάς.

Τα στρατόπεδα (ο φυσικός χώρος της ομοιομορφίας): Την συναναστροφή με τη φύση. Την εκπαίδευση.

Η αναδάσωση: Εγκλείει ένα βαθύ συμβολισμό· ο ελληνικός λαός μ' επικεφαλής τον βασιλιά και τον Αρχηγό φυτεύει το νέο ελληνικό Δέντρο. Την ανανεωμένη Ελλάδα που προοιωνίζει μια πλούσια καρποφορία αυριανή, σ' εποχή μάλιστα "κατά την οποίαν η παγκόσμιος καταιγίς μόνον ερείπια σωρεύει εις άλλας χώρας".

Η δενδροφύτευση: Αποστολή ιερή κατά των τριών συντελεστών καταστροφής του δάσους: την πυρκαγιά, την εκχέρσωση και την... κατσίκα, θ' αποτελέσει τμήμα της αναγεννητικής προσπάθειας στη Βόρεια Ελλάδα.

Η επιστροφή στη γη: Συμβολίζει την ανασύνδεση της γεωργικής παράδοσης με το παρελθόν των θρύλων του λαού, καθώς και το γεφύρωμα του χάσματος μεταξύ πόλης και χωριού και της απόστασης ανάμεσα στον επιστήμονα και το λαό.

TEXT_PAGE_SHORT85
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/86.gif&w=600&h=915 13. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΕΙΚΟΝΑ 26

TEXT_PAGE_SHORT86
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/87.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ:

ΜΙΑ ΜΟΝΟΝ "ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ" ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Η μεγάλη οικογένεια του Έθνους - Αγωγή τον πολίτη - Διαμόρφωση του έλληνα πατριώτη και χριστιανού - "Κατάργηση" των κοινωνικών διαφορών

Εάν στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία υπήρξαν μεγάλες μαζικές οργανώσεις (νεολαία, γυναίκες, συνδικάτα) οι οποίες ήταν άμεσα εξαρτημένες από το κόμμα, στην Ελλάδα μπορεί κανείς να μιλήσει για μία μόνο μεγάλη Οργάνωση, που δημιουργήθηκε για να εξασφαλίσει την παρουσία του μεταξικού καθεστώτος στα διάφορα λαϊκά στρώματα. Η Ε.Ο.Ν είναι μια προσπάθεια να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την κοινωνική συναίνεση, με την επιβολή της αίσθησης μιας φυλετικής κοινότητας.

Ο Β. Παπαδάκης δήλωνε απερίφραστα τον τριπλό στόχο της Ε.Ο.Ν: εξυγίανση της ηθικής, ενδυνάμωση της σκέψης (σε περιορισμένα πλαίσια), προετοιμασία στρατιωτών για την πατρίδα (στρατιωτικοποίηση)· "Κατά την στρατιωτικήν εκπαίδευσιν οι νέοι ωριμάζουν τόσο, που μέσα σε τρεις ημέρες μαθαίνουν τον χειρισμό των όπλων"1. Ο σκοπός της Ε.Ο.Ν είναι εκπαιδευτικός. Αφορά τη διαμόρφωση του Νέου Έλληνα. Οι "νέες" ηθικές αξίες εμφανίζονται στις στολές, στις συναθροίσεις, στις παρελάσεις, στους όρκους και σηματοδοτούν την ένταξη στο μεταξικό

——————————————

1. Β. Παπαδάκης, "Απολογισμός τριετίας", Το Νέον Κράτος, τ. 24, Αθήνα, Αύγουστος 1939, σ. 539.

TEXT_PAGE_SHORT87
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/88.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

κράτος καταστολής. "Με την σωματικήν και ψυχικήν προπαρασκευήν κατά τον χρόνον της παραμονής των στην Οργάνωσιν ΠΡΕΠΕΙ, οι Νέοι της Ε.Ο.Ν ν' αποτελούν το αυριανό επίλεκτο υλικό των ενόπλων δυνάμεων του Κράτους, προσαρμοζόμενοι ευθύς από της πρώτης ημέρας ευχερώς στην πειθαρχίαν του Στρατεύματος και να κριθούν άξιοι αμέσως της εμπιστοσύνης των ανωτέρων τους. Το γερό σώμα τους, οι πολυποίκιλες γνώσεις τους, ο καλός χαρακτήρας τους, η ενθουσιώδης και πατριωτική ψυχή τους, τα οποία τορνεύονται στην Οργάνωσιν κατά τον χρόνον της εκπαιδεύσεώς των, είναι τα ασφαλή στοιχεία ότι και εις τον στρατόν θα είναι τα εκλεκτά παιδιά των ενόπλων δυνάμεων, επί των οποίων μπορεί να στηρίζωνται η Πατρίς, ο Βασιλεύς και ο Αρχηγός"1.

Οι διοικήσεις των Ανωτέρων Σχολών είναι οι κύριοι πυρήνες προπαγάνδας της Ε.Ο.Ν. Τις διοικήσεις αποτελούσαν άνθρωποι που διεκδικούσαν για τους εαυτούς τους την πνευματική καθοδήγηση της χώρας. Δεν είναι τυχαίο που το Φεβρουάριο του 1939, ο Αλέξ. Κανελλόπουλος αναλαμβάνει την υπευθυνότητα της Διοίκησης εξαιτίας του θορύβου που δημιούργησε η πληροφορία ότι στις Ανώτατες Σχολές οι έλληνες φοιτητές προτιμούσαν την κόκκινη σημαία της Μόσχας από τη γαλανόλευκη της Ελλάδας2.

Σύμβολο ενότητας και πίστης της Ε.Ο.Ν είναι ο Βασιλιάς των Ελλήνων. Ιδεολογία της το εθνικό Κράτος που χαρακτηρίζεται από τους όρους "ελληνικότητα" και "ορθοδοξία". Είναι αλήθεια ότι η διάρκεια ζωής της Οργάνωσης και του καθεστώτος υπήρξαν σύντομες και δεν γνωρίζουμε, ούτε υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε για το ποιες θα μπορούσαν να ήταν οι δυνατότητες εξέλιξής τους. Γνωρίζουμε μόνο ότι στον τρίτο επετειακό της χρόνο η Ε.Ο.Ν προγραμμάτιζε τη δημιουργία δύο περιοδικών στη θέση του ενός (Η Νεολαία). Το πρώτο θα είχε το ρόλο του θεωρητικού οργάνου και το δεύτερο, παραμένοντας όργανο, θα είχε ένα 

——————————————

1. Η Νεολαία, τ. 3, Αθήνα 1938, σ. 100.

2. Βλ. Αλέξ. Κανελλόπουλος, "Ο ναός της Ελληνικής Ιδέας", Η Νεολαία, τ. 30, Αθήνα, 6 Μαΐου 1939, σ. 974.

TEXT_PAGE_SHORT88
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/89.gif&w=600&h=91513. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

πλατύτερο περιεχόμενο. Προέβλεπε, επίσης, την ίδρυση "Σχολής Μονίμων Στελεχών" και μιας "Σχολής Πολιτικής Προπαγάνδας". Επιπλέον αύξησε τον αριθμό των διαλέξεών της για το κοινό στις σημαντικότερες πόλεις της Ελλάδας. Συγχρόνως φρόντιζε να δημιουργήσει ειδικότητες που θα βοηθούσαν "κάθε ευφυΐα και κάθε ταλέντο"1.

Η προσπάθεια του καθεστώτος να προσεταιριστεί βασικά τους νέους, ακόμα και τα παιδιά, το οδηγεί στη στράτευση των νέων στην Οργάνωση, η οποία κατά κάποιο τρόπο υποκαθιστούσε το σχολείο αλλά και την εκπαίδευση γενικότερα, αφού υπήρχε έλλειψη σχολείων και μεγάλο ποσοστό αναλφαβητισμού. Με σημαία το σύνθημα της Αρχαίας Σπάρτης "Άμμες δε γ' εσόμεθα πολλώ κάρρονες" (τονιζόταν ότι η ιδέα της Νεολαίας είναι καθαρώς ελληνικός θεσμός, ο οποίος είχε εφαρμοστεί και στη Σπάρτη και στην Αθήνα, όπου υπήρχαν τα "Εφηβεία" και σε όλες τις μεγάλες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας), η ελληνική νεολαία ωθείται να γίνει ο φορέας του Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού, να καταστεί δηλαδή ο βασικός συντελεστής διατήρησης του "καθαρού" ελληνικού πολιτισμού.

Πολλά κείμενα στα έντυπα του καθεστώτος μαρτυρούν το θαυμασμό του για τον πολεμικό λαό της Σπάρτης και για την εκπαίδευσή του, φτάνοντας στο σημείο ακόμα και να δικαιολογούν τους φόνους των παιδιών που είχαν κάποιο πρόβλημα υγείας, υποστηρίζοντας τη θεωρία του ευγονισμού. Στην ουσία αυτό που γοήτευε το καθεστώς ήταν ο παρεμβατισμός των αρχαίων πολιτειών πάνω στα άτομα2. Το γεγονός ότι στις μέρες μας ο πόλεμος δεν

——————————————

1. στο ίδιο.

2. Η διατύπωση της "πειθαρχημένης ελευθερίας" παρουσιάστηκε από τον αρχηγό του Ενωτικού Μετώπου Π. Κανελλόπουλο, στην οποία αντέδρασε ο Γ. Καφαντάρης με παράνομη προκήρυξή του, ισχυριζόμενος ότι ακόμα και στη Σπάρτη υπήρχε περιφρόνηση για την απόλυτη εξουσία. Με τη σχέση Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού και Αρχαίας Σπάρτης καταπιάνεται και ο Νίκος Ζαχαριάδης στο βιβλίο του Θέσεις για την ιστορία του ελληνικού κομμουνιστικού κόμματος· βλ. Σπύρος Λιναρδάτος, "Η ιδεολογία της 4ης

TEXT_PAGE_SHORT89
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/23/gif/90.gif&w=600&h=915 13. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

ΕΙΚΟΝΑ 27

ΕΙΚΟΝΑ 28

ΕΙΚΟΝΑ 29

ΕΙΚΟΝΑ 30

TEXT_PAGE_SHORT90
    TEXT_SEARCH_FORM
    TEXT_SEARCH_IN_BOOK
    TEXT_SEARCH_RESULTS
      TEXT_BOOK_LIST
        13. Μαχαίρα, Νεολαία 4ης Αυγούστου

        Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

        Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΘΑ ΔΙΑΦΥΛΑΞΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΝ

        ΕΙΚΟΝΑ 12