Creator/Author:Φουρναράκη, Ελένη
 
Title:Girls’ Education and Upbringing
 
Subtitle:Greek Responses (1830-1910). An Anthology
 
Title of Series:Historical Archive of Greek Youth
 
Nr. within series:11
 
Place of Publication:Athens
 
Publisher:General Secretariat for Youth
 
Date of Publication:1987
 
Pagination:630
 
Nr. of vol.:1 volume
 
Language:Greek
 
Subject:Education
 
Mentalities and Behaviour
 
Social integration
 
Spatial coverage:Greece
 
Temporal coverage:1830-1910
 
Description:Dans ce volume ont été recueillis des témoignages, des idées élaborées dans la Grèce du XIXe siècle concernant l'enseignement et l'éducation des filles. Parmi les matériaux écrits très variés où 1' on aurait pu puiser des témoignages analogues, le corpus de l'anthologie s' est presque exclusivement limité à la littérature pédagogique et normative. Ainsi les textes retenus critiquent les pratiques de l'éducation scolaire, le contenu ou les méthodes de l'enseignement, cependant ils se réfèrent souvent aussi à l'éducation au sein de la famille ou dans un environnement social plus large, aux qualités morales et aux modèles de comportement sur la base desquels on considérait que la femme devait être formée. Au premier abord cette littérature pédagogique et normative donne 1' impression que —au moins dans les premières décennies qui suivirent l' indépendance de l'état grec (1830)— la réflexion sur la spécificité de 1' enfance et de la jeunesse des femmes est plutôt fragmentaire et limitée par rapport à la majorité des témoignages qui ne précisent pas le sexe et. qui principalement concernent avant tout les garçons. Néanmoins cette réflexion existe et s' enrichit vers la fin du XIXe siècle en se rattachant à un discours plus large et plus systématique sur la spécificité de la «nature» féminine et de la «vocation» sociale de la femme ainsi qu' à la recherche d' un caractère féminin national «authentique». Nous constatons cependant des retards et des contradictions dans cette démarche pour formuler un modèle scolaire pour fille, «différent» de celui des garçons —conformément à la tendance plus générale de l' époque— mais néanmoins systématique et non pas dévalorisé qualitativement. Il faudrait, d' ailleurs, remarquer que, selon le décret royal de 1834, s' instaure l'instruction primaire obligatoire pour les filles comme pour les garçons, mais l'enseignement féminin secondaire et la formation des institutrices sont abandonnés par l'état à l'initiative privée jusqu' aux années 1910. Le débat autour de 1' enseignement féminin — champ d' agitation et d' affrontement à divers niveaux — sera particulièrement marqué par des femmes des Lettres et des femmes pédagogues (parmi lesquelles figurent les premières féministes) qui seront surtout sensibilisées par 1' exigence d' une égalité intellectuelle des sexes et préconiseront, comme d' ailleurs certains partisans de la modernisation, le travail des femmes et l' organisation de l' enseignement professionnel. Mais la référence continue à une «nature» féminine spécifique constitue un arrière-fond idéologique qui semble s' imposer et marquer de son sceau l' aube de notre siècle, au moment ou l' on entrevoit le changement graduel des besoins sociaux qui conduiront à 1' octroi d' un enseignement féminin secondaire équivalent à celui des garçons et à Γ insertion des femmes dans les professions. Pour que l' on puisse suivre avec exactitude les évolutions et les différenciations sur cette question au delà des stéréotypes et des répétitions uncessantes (par ex. le modèle de la mère, épouse, maîtresse de maison, ou les vertus «féminines») nous avons opté en faveur d' un temps long. Par ailleurs d' autres paramètres viendront modifier la dynamique de ces lieux communs: dans quelle conjoncture idéologique et politique ce discours est à chaque fois articulé, quels sont ses supports, dans quelle argumentation plus large s'intègre-t-il, quels sont les impératifs qui l' accompagne, de quelle pratique est-il suivi ou à quels nécessités sociales correspond-t-il. En même temps, seule une pareille approche globale peut mettre en évidence de façon plus complète la réflexion contenue en ces textes, autour de sujets aussi variés que par ex. les rapports masculin féminin, le privé et le public, le moderne et le traditionnel, la famille, la maternité, l'enfance, le problème des réformes de l' enseignement. L' introduction qui précède les textes — une première tentative de lecture historique — ainsi que le mode de présentation des textes (classés par ordre chronologique mais une phrase caractéristique mise en titre illustre la problématique propre à chacun) essaie de cerner certaines différenciations et évolutions, terrain qui exige, certainement, une recherche plus systématique dans le futur.
 
License:This book in every digital format (PDF, GIF, HTML) is distributed under Creative Commons Attribution - NonCommercial Licence Greece 3.0
 
The book in PDF:Download PDF 48.83 Mb
 
Visible pages: 622-634 από: 634
-20
Current page:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/622.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

44. Μάθημα χειροτεχνίας. Ένωσις των Ελληνίδων. Φωτογραφικό αρχείο Ε.Λ.Ι.Α., σ. 458.

45. Κ. Παρρέν, "Η α' Οικοκυρική και Επαγγελματική Σχολή της Ενώσεως'", Εφημερίς των Κυριών, έτος IA', αρ. 496, 13 Ιουλίου 1897, σ. 465.

46. Μαθήτριες του Παρθεναγωγείου Χιλλ, 1885. Φωτογραφικό αρχείο Σχολής Χιλλ, σ. 494.

47. Μάθημα γυμναστικής. Φωτογραφικό αρχείο E.Λ.I.Α., σ. 502.

48. Σχολείο Τριανταφυλλίδου στην Αθήνα (περί το 1905). Φωτογραφικό αρχείο Ε.Λ.Ι.Α., σ. 528.

49. Μάθημα γυμναστικής. Ένωσις των Ελληνίδων. Φωτογραφικό αρχείο E.Λ.I.Α., σ. 538.

50. "Μαθήτριαι του Αρσακείου διδάσκουσαι την Αντιγόνην του Σοφοκλέους". Φωτογραφικό αρχείο E.Λ.I.Α., σ. 558.

51. N. Γύζης, "Η αποστήθιση", 1883. Από το βιβλίο της Αφροδίτης Κούρια, Το παιδί στη νεοελληνική τέχνη (1883 - 1922). Εικόνες - Αντιλήψεις, Ίδρυμα Ερευνών για το Παιδί, Αθήνα 1985, σ. 576.

p. 622
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/623.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

HÉLÈNE FOURNARAKI

INSTRUCTION ET ÉDUCATION DES FILLES

LES DISCOURS GRECS (1830-1910)

UNE ANTHOLOGIE

RÉSUMÉ

Dans ce volume ont été recueillis des témoignages, des idées élaborées dans la Grèce du XIXe siècle concernant l'enseignement et l'éducation des filles. Parmi les matériaux écrits très variés où l'on aurait pu puiser des témoignages analogues, le corpus de l'anthologie s'est presque exclusivement limité à la littérature pédagogique et normative. Ainsi les textes retenus critiquent les pratiques de l'éducation scolaire, le contenu ou les méthodes de l'enseignement, cependant ils se réfèrent souvent aussi à l'éducation au sein de la famille ou dans un environnement social plus large, aux qualités morales et aux modèles de comportement sur la base desquels on considérait que la femme devait être formée.

Au premier abord cette littérature pédagogique et normative donne l'impression que —au moins dans les premières décennies qui suivirent l'indépendance de l'état grec (1830)— la réflexion sur la spécificité de l'enfance et de la jeunesse des femmes est plutôt fragmentaire et limitée par rapport à la majorité des témoignages qui ne précisent pas le sexe et qui principalement concernent avant tout les garçons. Néanmoins cette réflexion existe et s'enrichit vers la fin du XIXe siècle en se rattachant à un discours plus large et plus systématique sur la spécificité de la «nature» féminine et de la «vocation» sociale de la femme ainsi qu'à la recherche d'un caractère féminin national «authentique». Nous constatons cependant des retards et des contradictions dans cette démarche pour formuler un modèle scolaire pour fille, «différent» de celui des garçons —conformément à la tendance plus générale de l'époque— mais néanmoins systématique et non pas dévalorisé qualitativement. Il faudrait, d' ailleurs, remarquer que, selon le décret royal de 1834, s'instaure l'instruction primaire obligatoire pour les filles comme pour les garçons, mais l'enseignement féminin secondaire et la formation des institutrices

p. 623
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/624.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

sont abandonnés par l'état à l'initiative privée jusqu'aux années 1910.

Le débat autour de l'enseignement féminin — champ d'agitation et d'affrontement à divers niveaux — sera particulièrement marqué par des femmes des Lettres et des femmes pédagogues (parmi lesquelles figurent les premières féministes) qui seront surtout sensibilisées par l'exigence d'une égalité intellectuelle des sexes et préconiseront, comme d'ailleurs certains partisans de la modernisation, le travail des femmes et l'organisation de l'enseignement professionnel. Mais la référence continue à une «nature» féminine spécifique constitue un arrière-fond idéologique qui semble s'imposer et marquer de son sceau l'aube de notre siècle, au moment ou l'on entrevoit le changement graduel des besoins sociaux qui conduiront à l'octroi d'un enseignement féminin secondaire équivalent à celui des garçons et à l'insertion des femmes dans les professions.

Pour que l'on puisse suivre avec exactitude les évolutions et les différenciations sur cette question au delà des stéréotypes et des répétitions incessantes (par ex. le modèle de la mère, épouse, maîtresse de maison, ou les vertus «féminines») nous avons opté en faveur d'un temps long. Par ailleurs d' autres paramètres viendront modifier la dynamique de ces lieux communs: dans quelle conjoncture idéologique et politique ce discours est à chaque fois articulé, quels sont ses supports, dans quelle argumentation plus large s'intègre-t-il, quels sont les impératifs qui l'accompagne, de quelle pratique est-il suivi ou à quels nécessités sociales correspond-t-il. En même temps, seule une pareille approche globale peut mettre en évidence de façon plus complète la réflexion contenue en ces textes, autour de sujets aussi variés que par ex. les rapports masculin-féminin, le privé et le public, le moderne et le traditionnel, la famille, la maternité, l'enfance, le problème des réformes de l'enseignement. L'introduction qui précède les textes — une première tentative de lecture historique — ainsi que le mode de présentation des textes (classés par ordre chronologique mais une phrase caractéristique mise en titre illustre la problématique propre à chacun) essaie de cerner certaines différenciations et évolutions, terrain qui exige, certainement, une recherche plus systématique dans le futur.

p. 624
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/625.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 9

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 13

ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ

Εις τας γυναίκας (Π. Ζωντανός, 1836) 75

Παράβασιν των θείων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων (N. Βάμβας, 1834) 77

Η δημόσιος ανατροφή... ήθελε τας καταστήσει ήττον οικιακάς, και πλέον κοινωνικάς ή δημοτικάς (Π. Ζωντανός, 1836) 79

Σταθερόν και διοικητικόν πνεύμα - χρηστοήθεια - ο προς τα έργα των χειρών έρως (Π. Ζωντανός, 1836) 86

Καθότι διδάσκεται διασκεδάζουσα (Π. Ζωντανός, 1836) 96

Έτερον και τελευταίον διαλλακτικόν (Π. Ζωντανός, 1836) 98

Το είχαν αξίωμα ότι έπρεπε τα θηλυκά των τέκνα να μένωσιν αγράμματα (Ν. Βάμβας, 1837) 99

Δενδροκομείον (M. Αποστολίδης, 1837) 103

Το πρώτον σχήμα και την πρώτην διαμόρφωσιν εις τας παιδικάς καρδίας των μελλόντων πολιτών (Α. Ρ. Ραγκαβής, 1838) 107

Ο τρόπος της διδασκαλίας των χειροτεχνημάτων ... ομοιόμορφος ως και ο των γραμμάτων (Η. Χριστοφίδης, 1839) 111

Συστημένον κυρίως προς μόρφωσιν διδασκαλισσών (Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, 1842) 121

Την απεστέρησεν της τιμής της ισότητος... το χείριστον δε πάντων και αυτής της Παιδείας, αυτής της ηθικής ανατροφής! (Ευ. Σαμαρτζίδου,1845) 131

Του οποίου σκοπός είναι η οικογενειακή ανατροφή και εκπαίδευσις των κορασίων (Κ. Ζαβιτζιάνος, 1852) 134

Η τοιαύτη επιμιξία προκαταβάλλει σπέρματα δυσαρέστων συνεπειών (Σ. Βλάχος, 1852) 141

40

p. 625
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/626.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Περιώρισα όλας τας ιδέας και τας φαντασίας μου εις τον μικρόν κύκλον εντός του οποίον υπάρχω (Δ. Αινιάν, 1852) 142

Κυριώτερον μάθημα πρέπει να θεωρηθή η διδασκαλία της ομιλουμένης γλώσσης (Δ. Αινιάν, 1852) 148

Η εκπαίδευσις και η μόρφωσις του γυναικείου φύλου πρέπει να γένη γενική καθόλον το κράτος (Δ. Αινιάν, 1855) 152

Επί το πρακτικώτερον και αναλόγως τη θέσει... εν τη ημετέρα κοινωνία (Δ. Σ. Στρούμπος, 1855) 156

Θυγάτηρ φιλοστοργοτέρα, σύζυγος μάλλον περιζήτητος, μήτηρ αξιοτιμοτέρα και οικονόμος χρησιμότερα (Χ. Χριστόπουλος, 1856) 161

Ανάγκη πάσα λοιπόν να τεριάζουνε η ψυχές οπού θα ενωθούνε εις γάμον (Α. Λασκαράτος, 1856) 163

Υγιεινή και παιδαγωγία (Λ. Μελάς, 1861/63) 171

Κινδυνεύουσι να μεταστήσωσι τα παρθεναγωγεία εις την ετέραν του ονόματος σημασίαν (Ν. Σαρίπολος, 1866) 179

Αλλ' ό,τι αγνοεί η επιστήμη το ξεύρει η κυρά Πέτραινα, η κυρά Γαρουφαλιά, κάθε καλή οικοκυρά! (Ει. Ασώπιος, 1866) 181

Η γυνή δεν είναι ον κατώτερον, αλλά διάφορον μόνον του ανδρός (Γ. Γ. Παππαδόπουλος, 1866) 186

Να ίδω από της έδρας ταύτης Ελληνίδα... διδάσκουσαν ημάς και αναγγέλλουσαν ότι η αναγέννησις της πατρίδος σημπληρούται (Γ. Γ. Παππαδόπουλος, 1866) 191

Να διδάσκωνται σπουδαίως και εκπαιδεύωνται εμβριθώς εις τ' αντικείμενα του προορισμού των (περ. Θάλεια", 1867) 203

Οι μεν ασχολούνται εις τα μέλλοντα μεγάλα κακά, αι δε θεραπεύουσι και ανακουφίζουσι τας παρούσας ήδη δυστυχίας (περ. "Θάλεια", 1867) 206

Μήτηρ τον ανθρώπου, παιδαγωγός, πλάστρια αυτού (Σ. Λεοντιάς, 1870) 209

Την εντελή και ίσην σχεδόν τω ανδρί εκπαίδευσιν αυτής (Σ. Λεοντιάς, 1870) 215

Ψευδείς ηδονάς ή μονίμους ευδαιμονίας; (Δ. Γεωργιάδου, 1870) 219

Μήτε εις τας διασκεδάσεις, μήτε προς την εμβριθή σπουδήν του κόσμου (περ. "Ευρυδίκη", 1870) 222

Εκθέτουσιν απαύστως... ενώπιον αυτής την εικόνα του κόσμου, με όλους τους εν αυτώ σκοπέλους (Σ. Λεοντιάς, 1870) 227

Η καρδία της... οιονεί κάλυξ κεκλεισμένη, ης η έκπτυξις εναπόκειται εις τον άνδρα (Α. Σ., περ. "Ευρυδίκη", 1871) 230

p. 626
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/627.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Εις την τροχιάν της παιδαγωγίας (Λ. Μελάς, 1871) 235

Δια μόνων των χρωμάτων της αιδούς κεκοσμημένη (Δ. Σ. Μαυροκορδάτος, 1872) 242

Θηλέων στρατώνες ή φιλολόγων παλαίστραι! (Σύλλογος προς Διάδοσιν των Ελληνικών Γραμμάτων, 1872) 246

Αγγελος της ειρήνης και της αγάπης (Κ. Σ. Ξανθόπουλος, 1873) 248

Μακράν της αγοράς και της των πολλών απειροκαλίας (Κ. Σ. Ξανθόπουλος, 1873) 255

Ή μήπως εις στρατηγούς και πολιτικούς και καθόλου ειπείν πολίτας θα προασκήσωμεν τα κοράσια; (Κ. Σ. Ξανθόπουλος, 1873) 260

Να δώσωσιν εις την κοινωνίαν... την διά της ιερότητας του γάμου εγγύησιν (Ι. Βαλασόπουλος, 1874) 268

Διά του ελληνισμού και της ορθοδοξίας... η της γυναικός σύμπραξις ως διδασκάλου, μητρός και πολίτιδος (Κ. Κεχαγιά, 1876) 270

Το σκαφίδιον υμών είναι έτοιμον, ο εξοπλισμός επαρκής, τα πάντα προμηνύουσιν αίσιον πλουν! (Κ. Κεχαγιά, 1879) 278

Το Παρθεναγωγείον (Κ. Παλαμάς, 1880) 295

Τι άρα το παιδίον τούτο έσται; ([Μ. Βρατσάνος], 1881) 297

Δύο μικρά παράσιτα φυτά...την απείθειαν... και το ψεύδος ([Μ. Βρατσάνος], 1881) 305

Αναγκαζόμενα ναποστηθίζωσιν εκατοστύας σελίδων κατ' έτος και να γράφωσιν μέγα πλήθος τετραδίων (N. Πολίτης, 1883) 311

Είναι δε αύτη η επιστήμη των μητέρων (Αικ. Λασκαρίδου, 1884) 313

Ατμήλατα εργοστάσια, κανονικώς παράγοντα κατ' έτος μαθητρίας αποφοίτους και διδασκαλίσσας ([Α. Π. Κουρτίδης], 1886) 318

Όχι! τα γράμματα δεν φυσιούσι την γυναίκα (Α. Διομήδης Κυριακός, 1886) 324

Ακούτ' εκεί... χαριτωμένα παιδάκια να μη μανθάνουν να λέγουν με την αγγελικήν φωνήν των πλαξ, φραξ, κραξ; ([Α. Π. Κουρτίδης], 1887) 335

Επιστήμη και τέχνη του οικογενειακού βίου (Σ. Λεοντιάς, 1887) 344

Να διδάσκωνται την εθνικήν αυτών οικονομίαν (Ξ. Δ. Ζύγουρας, 1887) 352

Ανυπέρβλητον τείχος όπερ γελοίαι προλήψεις ανήγειραν μεταξύ της γυναικός και της επιστημονικής μορφώσεως ("Διαμαρτύρησις Φοιτητών", "Εφημερίς των Κυριών", 1887) 359

Μονοτονία ξηρού και πληκτικού βίου (Κ. Παρρέν, 1888) 363

p. 627
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/628.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Εξανιστάμεθα σήμερον ("Αναφορά των Ελληνίδων Γυναικών", "Εφημερίς των Κυριών", 1888) 373

Όλον το έτος τήκονται, συντρίβονται, φθισιώσι με εκείνα τα μολυσματικά βακτηρίδια της γραμματικής (Φ., εφημ. "Ακρόπολις", 1889) 377

Πάντων τούτων την ευθύνην υπέχει το κράτος (Γ. Ν. Θεοτόκης, 1889) 381

Οικογενειακή δυσαρμονία και κακοδαιμονία εν τη μέση τάξει των πολιτών (Γ. N. Θεοτόκης, 1889) 385

Λίαν πενιχρόν και δυσανάλογον προς τας απαιτήσεις των νυν καιρών (Ελληνικός Διδασκαλικός Σύλλογος, περ. "Πλάτων", 1890) 387

Τίνι δικαιώματι αποκλείετε την γυναίκα των θείων τούτων απολαύσεων! (Κ. Παρρέν, 1890) 401

Απεβιβάσθη επί της ποθούμενης ακτής με το σορβονικόν γέρας εις την χείρα (Κ. Φ. Σκόκος, 1891) 404

Ίσταται ευσχήμως μετά χάριτος, αποφεύγουσα τας λιγουρεμένας στάσεις, ως και τα αγορίστικα κουνήματα ("Ημερολόγιον της Οικοκυράς", 1891) 409

Η γυνή δεν είναι παράγων της πολιτείας ως οι άλλοι παράγοντες (Β. Σκορδέλης, 1892) 411

Φυλακιζομένη... εν στενοτάτω κύκλω ιδεών ("Ημερολόγιον της Οικοκυράς", 1892) 420

Το πνευματικόν σκότος εν ω πλανώνται τας εμποδίζει να διακρίνωσι τας αλύσεις, δι' ων... τοιαύται αρχαί και ιδέαι περιβάλλουσι την ύπαρξίν των (Κ. Παρρέν, 1893) 422

Εάν είχεν ανατραφή ούτως ώστε να έχη χαρακτήρα και θέλησιν (Κ. Παρρέν, 1893) 426

Η μεγάλη μερίς της κοινωνίας τας θέλει αμαθή, πειθήνια όργανά της (Κ. Παρρέν, 1894) 428

Αρχαιοπρεπώς ανατεθραμμένη εν αγνότητι και αυστηρότητι ηθών (Τ. Αναστασίου, 1896) 432

Προσευχή της γιαγιάς (Σ. Λεοντιάς, 1896) 436

Να νομοθετηθή η ίδρυσις μαθητικών κέντρων γραμμάτων και γυναικείων έργων... εν τοις γυναικείοις μοναστηρίοις (Σ. Καλλισπέρη, 1897) 445

Η ζωογόνος εκείνη του πυρός εστία (Κ. Παρρέν, 1897) 459

Εις το πρωτότυπον αυτό σχολείον ([Γ. Ξενόπουλος], 1897) 463

Τας μεν υλικώς ανεξαρτήτους να μορφώση εις τελείας νοικοκυράς, εις δε τας κόρας του λαού να δώση έντιμον και ευγενές επάγγελμα ("Εφημερίς των Κυριών", 1900) 466

p. 628
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/629.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

Την μεγάλην τέχνην της ευχαρίστου και επαγωγού γυναικός (Κ. Παρρέν, 1900) 475

Καθό κεκτημένη ήττονα του ανδρός ρώμην, η γυνή δεν δύναται να υποστή την αυτήν δαπάνην της πνευματικής κοπώσεως (Χ., περ. "Εθνική Αγωγή", 1901) 483

Σώματα ελαστικά και εύκαμπτα και τονωμένα διά το ωραίον και κοπιώδες έργον της μητρότητας (Κ. Παρρέν, 1901) 487

Με σφιγμένο το λαιμό μέσα εις το αλμπαγαδένιο μου φόρεμα το βαρύ, το φορτωμένον, το άχαρο, το σκοτεινό (Μ. Δέλβου, 1901) 489

Και ανδρικώτερα αισθήματα αποκομίζουσι και αδελφικώς μετά των αρρένων συνδέονται (Σ. Ζούπανος, 1902) 497

Με τας αυτάς ανάγκας και τα αυτά δικαιώματα φυσικής και ψυχικής αναπτύξεως (Κ. Παρρέν, 1902) 499

Μαρτυρολόγιον των διδασκαλισσών (Ε. Γ. Μπουκουβάλα, 1902) 503

Ζητώ ολιγότερες δασκάλες, ολιγότερες μορφωμένες, ολιγότερες σοφές και περισσότερες νοικοκυράδες ([Δ. Π. Ταγκόπουλος], 1903) 512

Όλα, όλα τους τέτοια είναι· ξενολατρικά, αχρωμάτιστα, αντεθνικά, δουλικά και ταπεινωτικά καθώς πάντα (Α. Εφταλιώτης, 1903) 514

Η φυλή μας όσο πάει και εκφυλίζεται... μόνο και μόνο γιατί δεν έχουμε μητέρες να μας συγκρατήσουν ([Δ. Π. Ταγκόπουλος], 1903) 517

Πρακτικήν και ανθρωπιστικήν αγωγήν... συμφώνως προς τον ιδιάζοντα φυσιολογικόν και πνευματικόν οργανισμόν του θήλεος φύλου (Α' Ελληνικόν Εκπαιδευτικόν Συνέδριον - Α. Κουρτίδης, 1904) 519

Ο πέπλος της αιδούς... σχίζεται εδώ δημοσία (Κ. Παρρέν, 1904) 539

Αγαπάτε λοιπόν τα γράμματα...αλλά, προς Θεού, αγαπάτε και την καλήν βελόνην και την ορεκτικήν κουτάλα (Α. Σερεμέτη, 1904) 542

Ένα ξύλο για τη γλώσσα που δεν είτανε... γλώσσα... του λαού ("Σωκρ. Σαριμπαξεβάνης", περ. "Ο Νουμάς", 1905) 547

Ελληνίδες, τον πεισματάρη δάσκαλο και τον καλόγερο τον άχαρο μισήστε (Ν. Α. Βέης, 1906) 550

Ζούσαμε μες το χασίς της Επιστήμης και της Τέχνης, που απολούθε μας πλημμυρούσε (Ν. Α. Βέης, 1907) 552

Βάνει τους αρχαίους παλιάτσους... και μπολιάζουνε τα κορίτσια με το δηλητήριο του προγονισμού ("Χυδαϊστής", περ. "Ο Νουμάς", 1907)

Ρωμιές μάννες νάμαστε, νάναι ρωμιόπουλα τα παιδιά μας, καμάρι μας

p. 629
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/630.gif&w=600&h=91511. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

να μας λένε ρωμιομάννες, κρουνιές της Ρωμιοσύνης ("Φωτεινή Ακροπολίτισσα", περ. "Ο Νουμάς", 1908) 561

Μόρφωσιν του πνεύματος και δημιουργίαν χαρακτήρας (Δ. Ι. Σαράτσης, 1908) 564

Στο "Σκολειό της εγγονούλας μου" ("Ηγερία", περ. "Ο Νουμάς", 1908) 573

Τα παιδιά σας είναι πλίνθοι και λίθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένα (Α. Δελμούζος, [1908]) 577

Λαμβάνεται πρόνοια περί σύμπαντος του γυναικείου πληθυσμού της Ελλάδος, του τε αστικού και του αγροτικού (Σ. E. Στάης, 1908) 586

Ανάγκη... ν' ανοιχτούνε στα κορίτσια κι' άλλοι δρόμοι (Εκπαιδευτικός Όμιλος, 1912) 591

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ 601

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ 613

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ  619

RÉSUMÉ 623

p. 630
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/631.gif&w=600&h=915 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΦΟΥΡΝΑΡΑΚΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

(1830-1910)

ΕΝΑ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ

ΕΝΔΕΚΑΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΘΗΚΕ, ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΘΗΚΕ

ΚΑΙ ΤΥΠΩΘΗΚΕ

ΣΤΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ

Ε. ΜΠΟΥΛΟΥΚΟΣ—Α. ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ

ΦΩΤΟΜΑΡΑ 54, Ν. ΚΟΣΜΟΣ

ΤΗΛ. 92.38.933 — 92.36.675

ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 1987

ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

ΜΕ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΕΛΕΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

p. 631
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/632.gif&w=600&h=915 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 632
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/633.gif&w=600&h=915 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

p. 633
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/21/gif/634.gif&w=600&h=915 11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

p. 634
Search form
Search the book: Girls’ Education and Upbringing
Search results
    Digitized books
    Page: 622
    11. Φουρναράκη, Εκπαίδευση κοριτσιών

    44. Μάθημα χειροτεχνίας. Ένωσις των Ελληνίδων. Φωτογραφικό αρχείο Ε.Λ.Ι.Α., σ. 458.

    45. Κ. Παρρέν, "Η α' Οικοκυρική και Επαγγελματική Σχολή της Ενώσεως'", Εφημερίς των Κυριών, έτος IA', αρ. 496, 13 Ιουλίου 1897, σ. 465.

    46. Μαθήτριες του Παρθεναγωγείου Χιλλ, 1885. Φωτογραφικό αρχείο Σχολής Χιλλ, σ. 494.

    47. Μάθημα γυμναστικής. Φωτογραφικό αρχείο E.Λ.I.Α., σ. 502.

    48. Σχολείο Τριανταφυλλίδου στην Αθήνα (περί το 1905). Φωτογραφικό αρχείο Ε.Λ.Ι.Α., σ. 528.

    49. Μάθημα γυμναστικής. Ένωσις των Ελληνίδων. Φωτογραφικό αρχείο E.Λ.I.Α., σ. 538.

    50. "Μαθήτριαι του Αρσακείου διδάσκουσαι την Αντιγόνην του Σοφοκλέους". Φωτογραφικό αρχείο E.Λ.I.Α., σ. 558.

    51. N. Γύζης, "Η αποστήθιση", 1883. Από το βιβλίο της Αφροδίτης Κούρια, Το παιδί στη νεοελληνική τέχνη (1883 - 1922). Εικόνες - Αντιλήψεις, Ίδρυμα Ερευνών για το Παιδί, Αθήνα 1985, σ. 576.