Creator/Author:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Title:Secondary School Curricula (1833-1929), vol. I
 
Title of Series:Historical Archive of Greek Youth
 
Nr. within series:17
 
Place of Publication:Athens
 
Publisher:General Secretariat for Youth
 
Date of Publication:1987
 
Pagination:759
 
Nr. of vol.:1st of 3 volumes
 
Language:Greek
 
Subject:Education
 
Education-Secondary
 
Spatial coverage:Greece
 
Temporal coverage:1833-1929
 
Description:L'objectif de cet ouvrage est de rassembler et de présenter de manière cohérente, autant que possible, le matériel disséminé et difficile à trouver, dont on dispose aujourd'hui (provenant d'Archives, du Journal Officiel, de Réglementations, de Collections etc.). Par la suite, une codification est effectuée par type d'école, afin de rendre ces informations facilement accessibles, de donner aux lecteurs la possibilité d'«étudier» l'histoire de l'enseignement secondaire, d'en tirer des conclusions utiles et, enfin, d'offrir aux chercheurs dans le domaine éducatif, un outil qui permettra une meilleure compréhension des efforts successifs fournis par l'état grec, en vue d'une transformation du système d'enseignement. Ce matériel fait allusion à la période datant de l'arrivée du roi Othon (1833) à la veille de la première réforme effective d'éducation (1929). Il renferme les lois fondatrices des divers types d'écoles de l'enseignement secondaire (publiques ou reconnues par l'État) appartenant à toute région hellénique libre. De surcroît, il comprend les horaires et programmes d'enseignement détaillés en vigueur durant toute cette période, et les circulaires-directives ayant trait à l'enseignement des matières. L'ensemble de l'ouvrage présenté en trois volumes, s'articule comme suit: précédé par une introduction qui—sans vouloir être une histoire de l'enseignement secondaire de la période 1833-1929— décrit la façon dont cet ouvrage s'est organisé, constituant ainsi le cadre historique dans lequel s'insèrent toutes les réglementations législatives se rapportant aux divers types d'écoles et aux programmes d'enseignement de cette période. Le corpus de l'ouvrage se divise en deux parties. La première —intitulée «Les textes»— présente le matériel numéroté par chapitres selon le type d'école et par ordre chronologique; plus particulièrement, les six chapitres de cette partie comportent le matériel qui renvoit, par ordre d'apparition, aux types d'écoles suivants: 1. Écoles helléniques — Gymnases, 2, Lycée Varvakeio— Lycées professionnels, 3, Écoles Normales, 4, Écoles Ecclésiastiques, 5. Écoles de Commerce, 6. Écoles spécialisées d'enseignement professionnel(écoles de la marine, écoles urbaines, écoles agricoles). Tout ce matériel, ainsi que l'introduction, est compris dans les deux premiers volumes de l'ouvrage. La deuxième partie qui occupe le troisième volume, intitulée «La lecture», divisée en autant de chapitres que la première partie, renferme: a) Des tableaux analytiques et de synthèse de tous les horaires des programmes de la première partie, où apparaît la participation de chaque cours dans la durée hebdomadaire d'enseignement. Ces tableaux indiquent également l'ordre d'apparition de chaque cours, la hiérarchisation des cours par programme, de même que l'évolution de la durée hebdomadaire par type d'école, par matière et par catégorie de matières, présentée de façon récapitulative pour toute la période. b) Un examen synoptique des données comprises dans ces tableaux. Enfin, cette deuxième partie propose un tableau chronologique de tous les textes, afin de pouvoir suivre systématiquement la formation et l'évolution des écoles du second degré. L'éditeur de cet ouvrage pense que cette oeuvre de documentation en trois volumes, convenablement exploitée par ses lecteurs et chercheurs, constituera un point de départ "dans la recherche de l'histoire de l'éducation sur le premier siècle de l'état néohellénique.
 
License:This book in every digital format (PDF, GIF, HTML) is distributed under Creative Commons Attribution - NonCommercial Licence Greece 3.0
 
The book in PDF:Download PDF 23.04 Mb
 
Visible pages: 151-170 από: 766
-20
Current page:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/151.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

αγογγύστως την επιβληθείσαν αυτώ ποινήν πρέπει να τιμωρηθή αυστηροτερον· ουδέποτε όμως η αυστηρότης να ήναι τοιαύτη, ώστε να φέρη εις νέαν απείθειαν.

Καθόλου δε αι ποιναί έστωσαν ως οίον τε ανάλογοι τοις πλημμελήμασι.

Καθώς το συνεχώς επιβάλλειν ποινάς αφ' ενός και του αυτού ατόμου καθιστά τούτο αναίσθητον προς την τιμωρίαν, ούτω και το τιμωρείν πολλούς συγχρόνως εξασθενεί το αποτέλεσμα της ποινής, ευρισκόντων των τιμωρουμένων αμοιβαίαν παρηγορίαν και ενίσχυσιν εν τη ομοιοπαθεί αυτών θέσει.

Εάν παράβασίς τις εγένετο υπό πολλών μαθητών η υφ' ολοκλήρου της τάξεως, τιμωρούνται οι πρωταίτιοι, μη ευρισκομένων δε των τοιούτων, οι συνήθως εν τη τάξει ατακτούντες. To τελευταίον μέτρον θέλει φέρει άριστον αποτέλεσμα, διότι ου μόνον ολιγάριθμοι θέλουσιν είσθαι οι τιμωρούμενοι, αλλά και τους μεν επιμελείς και χρηστοήθεις θέλει ενισχύσει εις την εξακολούθησιν της αυτής όδού, τους δε αμελείς και ατάκτους θέλει αναγκάσει ν' αναγνωρίσωσι την αξίαν της καλής διαγωγής,

Πάσα οιαδήποτε σωματική ποινή αντίκειται προς τα ήθη της εποχής ημών, προς τον πολιτισμόν, προς την αξιοπρέπειαν του ανθρώπου προς τον σκοπόν της ανατροφής και κατά τον ημέτερον Πλούταρχον τοις δούλοις μάλλον η τοις ελευθέροις αρμόζει,

Ωσαύτως και διά τον αυτόν λόγον απαγορεύεται τω διδασκάλω παν είδος προπηλακισμού και ύβρεως κατά του μαθητού.

Η εφαρμογή των ποινών δεν πρέπει να γίνηται υπό των διδασκάλων μετά πάθους η θυμού, αλλ' εν πλήρει αταραξία ψυχής. Έστω εις την μνήμην πάντων το παράδειγμα του θείου Πλάτωνος, όστις, εν θυμώ ευρισκόμενος, δεν ηθέλησε να τιμωρήση ο ίδιος τον ατακτήσαντα δούλον, και προσεκάλεσε προς τούτο τον ανεψιόν αυτού. Ιδίως η αταραξία και η εκ ταύτης προκύπτουσα έμφρων μετριότης του διδασκάλου εισίν αναγκαίαι καθ' ην περίπτωσιν το τιμωρούμενον σφάλμα ανάγεται εις το πρόσωπον αυτού, ήτοι όταν πρόκηται να τιμωρηθή o παίς ένεκεν απειθείας η άλλης κατά του διδασκάλου προσβολής.

Αι ποιναί έστωσαν πάντοτε τοιαύται, ώστε δι' αυτών ουδέ πόρρωθεν,να βλάπτηται η υγίεια των παίδων. Τα δωμάτια, εντός των οποίων εκτελείται η επιβαλλομένη κράτησις των παίδων, δεν πρέπει να ώσιν ουδέ κατ' ελάχιστον υγρά η ψυχρά. Εις τους υπό κράτησιν παίδας ανάγκη πάσα να επιβάλληται εργασία γραφική ανάλογος, προς τον χρόνον της κρατήσεως, όπως μη μένωσιν αργοί, αυστηρά δε και ακατάπαυστος να υπάρχη έπ' αυτών επιτήρησις.

Σπανιώτατα και μόνον εν μεγίστη ανάγκη χρηστέον τιμωρία, δι' ης στερείται ο τιμωρούμενος της των μαθημάτων ακροάσεως.

Αμετάβλητος κανών έστω ουδέποτε να τιμωρή ο διδάσκαλος τον πλημμελήσαντα παίδα εν τη στιγμή, καθ' ην εξετέλεσε το πλημμέλημα' διότι πιθανόν να παροξύνη αυτόν και να τον ωθήση εις νέα σφάλματα. Απ' εναντίας αφίνων

p. 151
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/152.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

διάστημα τι χρονικόν μεταξύ της τιμωρητέας πράξεως και της καταψηφίσεως της ποινής, χορηγεί εις τον παίδα τον καιρόν να συνέλθη εις εαυτόν, ν' αναγνώριση το σφάλμα του, να εννοήση το δίκαιον και την ανάγκην της ποινής και να ωφεληθή εκ της τιμωρίας,

Και τοι έχων εκ του νόμου ευρύτατον το δικαίωμα του τιμωρείν, δεν συμφέρει να καταφεύγη ο διδάσκαλος συνεχώς εις την αυτοπρόσωπον απόφανσιν της ποινής και έτι ολιγώτερον να εξαντλή μόνος άπαντα τα μέσα της τιμωρήσεως, Η μεσολάβησις του προϊσταμένου της σχολής εν τισί περιστάσεσιν είναι ανυσιμωτάτη, ουχί μόνον διότι η κατά τάξιν ιεραρχικήν διανομή της εξουσίας καθίστησι ταύτην μάλλον σεβαστήν, αλλά και διότι ο προϊστάμενος της σχολής ως έκ της περιωπής, εις ην ευρίσκεται, είναι καταλληλότερος παντός άλλου να γινώσκη την γενικήν του εκπαιδευτηρίου κατάστασιν και ν5 αποφαίνηται συμφωνότερον προς το γενικόν της σχολής συμφέρον. Εννοείται, ότι εν περιπτώσει τυχόν διαφωνίας μεταξύ του διδασκάλου και του προϊσταμένου αποφαίνεται, η ολομέλεια των καθηγητών η διδασκάλων, εν ανάγκη δε κατά το άρθρον 51 και 110 του οργανικού των γυμνασίων και των ελληνικών σχολείων νόμου αυτή η εφορεία,

Ουκ από σκοπού θεωρούμεν να παρατηρήσωμεν ενταύθα, ότι κατά τε το πνεύμα και κατά το γράμμα του άρθρου 55 του μνημονευθέντος νόμου η αποβολή από τίνος ελληνικού σχολείου η γυμνασίου μόνον δι' επανειλημμένας αποδείξεις παρακοής, κακής διαγωγής και αμελείας επιτρέπεται, και τούτο τη συγκαταθέσει του προϊσταμένου. Είναι δίκαιον τότε μόνον να καταφεύγη τις εις το σκληρον τούτο μέτρον, όταν απασαι αι προς διόρθωσιν του μαθητού πολλάκις επαναληφθείσαι προσπάθειαι των διδασκάλων απέβησαν μάταιαι και άπαντα τα της τιμωρίας μέσα πολλάκις εξηντλήθησαν. Καθ' όσον δ' αφορά τον αφ' όλων των γυμνασίων και ελληνικών σχολείων του Κράτους αποκλεισμόν, την μεγίστην και ακαταλόγιστον ταύτην τιμωρίαν, ο κείμενος νόμος (άρθρ. 55 εδ. 2) δεν επιτρέπει την εφαρμογήν αυτού, ειμή επί βαρυτέροις εγκλήμασι και τούτο πάλιν μόνον μετά δευτέραν από τίνος σχολείου του Κράτους αποβολήν.

Εν τούτοις, επειδή τινα των εν τω εκδοθέντι έσωτερικώ κανονισμώ είναι πιθανόν να έχωσιν ανάγκην τροποποιήσεως ένεκα των τοπικών περιστάσεων, άς τινάς ο νομοθέτης ημών διατάσσει να λαμβάνωνται υπ' όψιν (ίδε άρθρ. 109 του οργανικού των γυμνασίων και ελληνικών σχολείων νόμου), αξιούμεν παρ' υμών, κύριοι, ν' αναφέρητε τακτικώς και λεπτομερώς προς το ύπουργείον εν τη ετησίως γινομένη εκθέσει υμών τα περί της εφαρμογής του κανονισμού, σημειούντες συγχρόνως και τας παρατηρήσεις υμών περί των τροποποιήσεων, άς η πείρα καταδείξει αναγκαίας ως εκ των τοπικών περιστάσεων.

Επί πάσι, περαίνοντες τας οδηγίας ταύτας, λέγομεν μετά τίνος των νεωτέρων παιδαγωγών, ότι και οι σοφώτεροι κανονισμοί εις ουδέν χρησιμεύουσιν, άψυχόν εισί γράμμα, άνευ της έμφρονος συμπράξεως του προϊσταμένου της

p. 152
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/153.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

σχολής και απάντων των διδασκάλων. Και τω όντι οι κανονισμοί εισίν εν τη παιδαγωγική ό,τι οι διαγραφόμενοι υπό των γραμματικών κανόνες εν τη φιλολογία. Όσον τα περί τέχνης του γράφειν αφορίσματα δύνανται να δημιουργήσωσι σύγγραμά τι, τοσούτον δύνανται και οι κανονισμοί μόνοι να δώσωσι ψυχήν και ηθικότητα εις τι σχολείον, και καθώς εν τη φιλολογία ουδέν αντικαθίστησι τον δαιμόνιον του συγγραφέως νουν, ούτω και εν τη δημοσία ανατροφή ουδέν αναπληροί την παρά τοις διδασκάλοις και τοις προϊστάμενοις των εκπαιδευτηρίων κατανόησιν και αγάπην του καθήκοντος. Εάν η αγάπη αύτη είναι μικρά, εάν η συναίσθησις δεν ήναι αρκούντως σαφής, ουδ' αυτή η αυστηρά εφαρμογή του αρίστου των κανονισμών θέλει φέρει αίσιον αποτέλεσμα. Εάν δ' απ' εναντίας η αγάπη του καθήκοντος ήναι διάπυρος και η συναίσθησις αυτού ζωηρά, ο κανονισμός εφαρμόζεται δεόντως, το της ευταξίας και πειθαρχίας πνεύμα κραταιούται και η σχολή, εκπληρούσα την διπλήν αυτής αποστολήν, εις μεγίστην φθάνει ευημερίαν και ακμήν.

Εν Αθήναις τη 19 Οκτωβρίου 1857

Ο Υπουργός Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

p. 153
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/154.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

17

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

(Έγγραφο 3836/1 Ιουλίου 1862)

Κυβέρνηση Ι. Κολοκοτρώνη Υπουργός Δ. Χατζίσκος

Αριθ. πρωτ. 3836.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ.

Προς τους Κυρίους Γυμνασιάρχας και Σχολάρχας του Κράτους.

Γνόντες ίνα προβώμεν εις την προ πολλού ως αναγκαίαν υπό του Υπουργείου εξηγηθείσαν αναθεώρησιν του υφισταμένου περί Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων κανονισμού της 31 Δεκεμβρίου 1836, φιλοτιμούμεθα να ζητήσωμεν διά της παρούσης την υμετέραν συνδρομήν, παρακαλούντες υμάς, όπως, εν είδει απαντήσεως εις τα επόμενα ζητήματα, ανακοινώσητε ημίν, ό,τι διηνεκής μέριμνα και πολυχρόνιοις πεφωτισμένη πείρα εδίδαξεν υμάς τε και τους υφ' υμάς Κυρίους καθηγητάς και ελληνοδιδασκάλους ως αναγκαίον η απλώς συντελεστικόν προς την επί τα κρείττω μεταρρύθμισιν των της δημοσίας παιδευσεως πραγμάτων.

Σκοπούντες δε να συγκαλέσωμεν κατά τον ελευσόμενον μήνα επιτροπήν προς εξέλεγξιν των παρ' υμών προταθησομένων γνωμών, παρακαλούμεν υμάς, όπως τας ζητουμένας απαντήσεις, όσον οίον τε συντόμως διατετυπωμένας, αποστείλητε, η, εν περιπτώσει μεταβάσεως υμών ενταύθα, κομίσητε οι ίδιοι ημίν ανυπερθέτως μέχρι τέλους αρξαμένου μηνός, καθόσον άλλως θέλομεν ευρεθή εις αμηχανίαν περί των ληπτέων μέτρων κατά του τυχόν καθυστερήσαντος,

Εν Αθήναις την 1 Ιουλίου 1862

Ο Υπουργός

Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ

Αναδημοσιεύεται από την Εφημερίδα των Φιλομαθών, έτ. Ι', αρ. 458, 14 Ιουλίου 1862, σ. 2063-2068.

p. 154
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/155.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

1) Η εν τω άρθρω 6 του κανονισμού οριζομένη σχέσις του Σχολάρχου προσηρτημένου εις Γυμνάσιον Ελληνικού σχολείου προς το Γυμνασιάρχην έχει καλώς, η πως άλλως πρέπει να κανονισθή η σχέσις αυτή σκοπιμώτερον προς το συμφέρον της υπηρεσίας;

2) Η διάταξις του άρθρου 4 καθ' ην σχολεία, εις τα οποία προσωρινώς υφίσταται εις μόνος διδάσκαλος σχηματίζουν μίαν μόνην τάξιν είναι διατηρητέα η πρέπει να έπιτραπή εις τον αυτόν διδάσκαλον να έχη δύο τάξεις, συμφώνως προς την επικρατήσασαν και έτι και νυν υπό του υπουργείου τηρουμένην αρχήν ; αν η αρχή αύτη έγκριθή, δεν φαίνεται προτιμότερον να επιταθή ενταυτω μέχρις υποχρεώσεως του διδασκάλου να έχη τας περί ων ο λόγος δύο τάξεις.

3) Κατά το άρθρον 5 του νόμου εκάστη τάξις έχει τον ίδιον αυτής διδάσκαλον· αλλά, κατά τα απ" αρχής και μέχρι τούδε τη εγκρίσει του υπουργείου γιγνόμενα, τα Ελληνικά σχολεία τα δύο διδασκάλους έχοντα περιέχουσι τρεις τάξεις· η κατ' έθος επικρατήσασα διάταξις αύτη δεν πρέπει ωσαύτως να διατηρηθή επιτεινομένη μάλιστα κατά τα ανωτέρω;

Τα δε υπό τοιούτων σχολείων χορηγούμενα απολυτήρια δεν πρέπει να έχωσι το κύρος των υπό των σχολαρχείων εκδιδομένων;

4) Το εις την υπ' αριθ. 4168 της 31 Αυγούστου 1855 εγκύκλιον του υπουργείου προσηρτημένον πρόγραμμα, το κανονίζον τα εις τα Ελληνικά σχολεία διδακτέα μαθήματα και τας ώρας της διδασκαλίας ενός εκάστου αυτών, όπερ επισυνάπτεται ώδε εν αντιγράφω, ως και το ιδιαίτερον πρόγραμμα των εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις μαθηματικών της 6 Σεπτεμβρίου 1857 (δρα συλλογήν Κλάδου σελ, 477 επ.), έχει καλώς, η τι είναι εν αυτώ το τροπολογίας δεόμενον ;

Το να επιφορτίζωνται οι μικράς ηλικίας μαθηταί, οίοί εισί κατά γενικόν κανόνα οι των Ελληνικών σχολείων με πολλά συγχρόνως μαθήματα δεν φέρει βλάβην; Τούτου τεθέντος, τίνα ωρισμένα μαθήματα πρέπει να διατηρηθώσιν εις εκάστην τάξιν;

Η διδασκαλία της Λατινικής προς τους μαθητάς της ανωτάτης τάξεως θεωρείται εν γένει αναγκαία; Τούτου τεθέντος δεν είναι προτιμότερον να άρχηται η διδασκαλία αυτής από της ενάρξεως του τελευταίου τούτου έτους, και προς μόνους τους μαθητάς εκείνους, οίτινες ερωτηθέντες ήθελον δηλώσει πρόθεσιν προς ανωτέραν έκπαίδευσιν;

Δεν είναι προτιμότερον να συνταχθή ιδιαιτέρα γραμματική (το δη καλουμενον τεχνολογικόν και ετυμολογικόν μέρος περιέχουσα) διά την διδασκαλίαν της Ελληνικής γλώσσης εις τα Ελληνικά σχολεία του Κράτους, και επί ταις πάραδεχθησομέναις διά το ομοιόμορφον βάσεσι;

Τούτ' αυτό δε δεν πρέπει να γείνη και διά τας αρχάς της συντάξεως τας κατά την θερινήν εξαμηνίαν του τελευταίου έτους διδασκομένας προς τους μαθητάς της τρίτης τάξεως; οποίαι δε πρέπει να ώσιν αι αρχαί αύται;

p. 155
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/156.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Αι δυνάμεις του κανονισμού αρθρ. 13 και 23 διά της υπ' αριθ. 4987 της 14 Αυγούστου 1857 εγκυκλίου του υπουργείου (όρα συλλογ. Κλάδου σελ. 471) διαταχθείσαι προφορικαι εκθέσεις και έγγραφοι ασκήσεις, περιστρεφόμεναι εις μικρά τίνα διηγήματα, δεν θεωρούνται αναγκαίαι, μάλιστα δε αι τελευταίαι, προς τους μαθητάς της τρίτης τάξεως; Πώς πρέπει αι έγγραφοι α'υται ασκήσεις να γίνωνται ;

Η παράθεσις του αρχαίου τύπου της Ελληνικής γλώσσης προς τον νεώτερον, η ωσαύτως διαταχθείσα, δεν είναι αναγκαία, και εις αυτήν δεν πρέπει ν' αφορά και περί αυτήν μάλλον να ενδιατρίβη ο διδάσκαλος κατά τας περί ων είρηται εγγράφους ασκήσεις;

5) Οι εκ δημοτικών σχολείων αποφοιτώντες μαθηταί πρέπει να γίνωνται δεκτοί εις τα Ελληνικά σχολεία επί τη βάσει του απολυτηρίου αυτών, καθ' ά διατάσσει το άρθρον 10 του κανονισμού η μετά προηγουμένην νέαν έξέτασιν;

Όποιας ατέλειας έχουσιν οι δι' απολυτηρίου εκ των δημοτικών σχολείων μεταβαίνοντες μαθηταί, και τι το πρακτέον όπως αι απολυτήριοι αύται εξετάσεις των δημοτικών σχολείων παρέχωνται μείζονα τινα εγγύησιν περί της ικανότητος των απολυομένων;

6) Αι ενιαύσιοι εξετάσεις ως και αι απολυτήριοι δεν είναι ωφελιμώτερον, τουλάχιστον προς οικονομίαν του επί ματαίω καταδαπανωμένου χρόνου, να γίνωνται το πλείστον εγγράφως και μόνον κατά μέρος προφορικώς; Πώς τότε πρέπει να ενεργώνται αύται καταλλήλως και επωφελώς;

7) Πρέπει να επιτρέπηται η επανάληψις των εξετάσεων μετά το πέρας των διακοπών των εις τίνα μαθήματα αποτυγχανόντων μαθητών συμφώνως προς την υπ' αριθ. 4409 της 19 Ιουλίου 1856 εγκύκλιον; και εις εκείνα μόνα;

Ο δις μίαν τάξιν επαναλαβών και κριθείς προβιβασμού ανάξιος, πρέπει να αποπέμπηται κατά την διάταξιν του αρθρ. 27 του κανονισμού, η να μένη, εφ' όσον θέλη, εις το σχολείον, ως νυν γίνεται;

8) Η κατά το άρθρον 29 του κανονισμού διάταξις περί διανομής βραβείων εις τους αριστεύσαντας των μαθητών είναι διατηρητέα;

9) Όποιος βαθμός δηλωτικός της σχετικής αξίας πρέπει ν' αποδοθή εις έκαστον των διδασκομένων μαθημάτων, και πως πρέπει να εξάγηται καταλλήλως και άνευ βλάβης του μαθητού εκ των κατά μέρος τούτων βαθμών, ο γενικός βαθμός εκάστου προς προσδιορισμόν της καθόλου αυτού προόδου;

10) Αι κατά το άρθρον 31 του κανονισμού έξ τάξεις της των μαθητών βαθμολογίας αναλόγως της επιμελείας και της προόδου αυτών εισί διακριτέαι; Ο προβιβασμός και η απονομή απολυτηρίου (όρα εγκύκλ. υπ' αριθ. 4992 της 27 Δεκεμβρίου 1855, Συλλ. Κλάδου σελ. 382) δεν πρέπει να περιορισθή άχρις εκείνων μόνον των μαθητών, οίτινες κατά τας εξετάσεις έτυχον τουλάχιστον του βαθμού σχεδόν καλώς ;

11) Τα υπό του Β. Διατάγματος της 18 Οκτωβρίου 1850 οριζόμενα προσόντα

p. 156
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/157.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

των Ελληνοδιδασκάλων έχουσι καλώς η πρέπει να τροπολογηθώσι, λαμβανομένων υπ' όψιν και των διατάξεων των άρθρων 33-40 του κανονισμού.

Εκτός του μάλλον τυπικού προσόντος της προσαγωγής πτυχίου κτλ, δεν προσαπαιτείται και προδοκιμασία τις περί το ευμεθόδως και καταλλήλως διδάσκειν, και όποια ; και προσέτι διαβεβαίωσίς τις περί της πολιτείας του διδασκάλου κατά την, ως είρηται, περί το διδάσκειν προδοκιμασιαν;

12) Οποίον μέτρον πρέπει να ληφθή ως προς τους υπάρχοντας ήδη παρ' Ελληνικοίς σχολείοις βοηθούς, ίνα αναγνωρισθώσιν ως Ελληνοδιδάσκαλοι;

13) Οποία μέτρα θεωρούνται σκόπιμα προς προσέλκυσιν των φοιτητών του Πανεπιστημίου εις την σπουδήν της φιλολογίας και των φυσικομαθηματικών επιστημών, και την εντεύθεν παρασκευήν αυτών εις το διδασκαλικόν επάγγελμα;

Δεν είναι συντελεστικόν προς τούτο και το να επιχορηγώνται κατά προτίμησιν και κατά το πλείστον μέρος αι υποτροφίαι εις τους φοιτητάς της Φιλοσοφικής (καί της Θεολογικής) σχολής, υποχρεούμενους εν ταυτώ δι' εγγυοδοσίας απόχρωσης να διδάσκωσι μετά την αποφοίτησιν επί τρία τουλάχιστον έτη εν τινί σχολείω η γυμνασίω η και εν τινί εκτός του Κράτους παιδευτηρίω ;

14) Τα εν τω κανονισμώ (άρθρον 42 επομ.) περί συγκροτήσεως και καθηκόντων της Εφορίας οριζόμενα έχουσ., καλώς;

Οποίαν προσφορωτέραν και αποτελεσματικωτέραν τροπολογίαν απέδειξεν η πείρα ότι δύνανται να λάβωσιν αι εφορίαι αύται;

Οι ως μέλη της Εφορίας διοριζόμενοι πρέπει να ορκίζωνται;

Εις όσας πόλεις υπάρχουσι πλειότερα του ενός Ελληνικά παιδευτήρια, αρκεί μία και μόνη εφορία δι' όλα; αν όχι, πρέπει να διορίζηται μία πολυμελής Εφορία υποδιαιρουμένη εις ισάριθμα των, ως είρηται, παιδευτηρίων τμήματα, η πρέπει να διορίζωνται τόσαι έφορίαι όσα εισί παιδευτήρια; Εις την πρώτην περίπτωσιν τις ο προεδρεύων εκάστου τμήματος;

15) Αι υποχρεώσεις του διδασκάλου προς τους αυτού μαθητάς δεν περιορίζονται κατά τα άρθρα 53 και 58 του κανονισμού εις μόνην την προς αυτούς κατά τα διατεταγμένα διδασκαλίαν, ως παρά τοις πλείστοις, λήθην των κειμένων ποιουμένοις, ασυγγνώστως νομίζεται, αλλ' επεκτείνονται και εις όλην την άλλην πολιτείαν των μαθητών εντός τε και εκτός του σχολείου ;

Πώς ακριβέστερον και πρακτικώτερον πρέπει να ορισθή η τελευταία αύτη υποχρέωσις του διδασκάλου η ως προς την καθόλου ηθικοποίησιν των μαθητών τείνουσα, και τι πρέπει να γείνη ίνα εκτελήται αύτη ασφαλώς και αποτελεσματικώς;

16) Η εν τω άρθρω 60 του κανονισμού περί εποπτών διάταξις η ουδέποτε εκτελεσθείσα έχει καλώς η χρήζει τροπολογίας και οποίας ;

Πώς πρέπει να κανονισθώσιν εν ακρίβεια τα καθήκοντα και η εν γένει των εποπτών δικαιοδοσία; Είναι συμφορώτερον και αποτελεσματικώτερον να διορισθώσιν

p. 157
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/158.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ειδικοί επόπται η να διατηρηθώσιν οι γυμνασιάρχαι ως τοιούτοι, έχοντες το δικαίωμα της διά των καθηγητών αντικαταστάσεως εν περιπτώσει κωλύματος αποχρώντως δεδικαιολογημένου ;

17) Αρκούσι προς διδασκαλίαν των εν τοις γυμνασίοις μαθημάτων οι εν τω άρθρω 66 του κανονισμού προσδιοριζόμενοι πέντε καθηγηταί συμπεριλαμβανομένου και του Γυμνασιάρχου ;

Οι καθηγηταί της Γαλλικής πρέπει να περιορίζωνται, ως παρά τα κεκανονισμένα παρ' ημίν είθισται, εις μόνην την διδασκαλίαν της Γαλλικής γλώσσης;

18) Πόσον αριθμόν μαθητών πρέπει να περιέχη κατ' ανώτατον όρον εκάστη τάξις, και πότε επομένως πρέπει να γίνηται η κατά το άρθρ. 68 διατασσομένη εις τμήματα διαίρεσις;

Εις τίνα δε προς άλληλα σχέσιν πρέπει να διατελώσι τα εν τη αυτή πόλει συνυπάρχοντα δύο γυμνάσια ιδίως ως προς την από του ενός εις το έτερον μετάβασιν των μαθητών ;

19) Εν άρθρω 70 του κανονισμού διατάσσεται να προοδεύη πάντοτε η θεωρητική διδασκαλία εκ παραλλήλου με την πρακτικήν λαμβανομένου δ' υπ' όψιν του σκοπού της εν τοις γυμνασίοις παιδεύσεως, όστις κείται εις την απόκτησιν θετικών γνώσεων ως βεβαίων και αναμφισβήτητων γεγονότων, γίνεται δήλον, ότι η υπό του νομοθέτου εις την θεωρητικήν διδασκαλίαν αποδιδομένη σημασία, όλως αλλότρια υπάρχουσα της επιστημονικής εξ υποκειμένου ερεύνης συνίσταται εις την απλήν εξήγησιν των βεβαίων παραδόσεων και ιδίως των παραδεδεγμένων κανόνων προς αντίθεσιν της οικείας αυτών εφαρμογής διά της συντάξεως θεμάτων κτλ.

Τούτου ούτως έχοντος είναι αναντίρρητον ότι η εν τοις γυμνασίοις διδασκαλία πρέπει να έχη, και κατά τον παρ' ημίν ισχύοντα κανονισμόν, κύριον έργον αυτής το Θετικόν και πραγματικόν, άνευ της εντελούς εκμαθήσεως του όποιου πάσα θεωρία αποβαίνει ουχί μόνον άκαρπος, αλλά και επιβλαβής. Επειδή όμως παρετηρήθη ότι τινές των παρ' ημίν καθηγητών παραβλεποντες το πραγματικόν της ελληνικής μάλιστα γλώσσης ετραπησαν εις θεωρίας, κατά τα άρτι εξηγηθέντα, ανοικείους εις γυμνάσια, δεν φαίνεται αναγκαίον να κανονισθώσιν ακριβέστερον τα περί του συστήματος της διδασκαλίας εις τα περί ων πρόκειται παιδευτήρια καθ' εκάστην ιδιαιτέρως τάξιν, και μάλιστα ως προς την Ελληνικήν γλώσσαν, ίνα μη πολλάκις αυτή ατελώς και πρωθυστέρως βαίνη ;

20) Αι περί των εγγράφων γυμνασμάτων διατάξεις του κανονισμού (όρα άρθρ, 70, 74, 75, 93 και 94) καθ' εκάτερον των ιδιωμάτων της ελληνικής γλώσσης, το τε νεώτερον και αρχαίον, παρημελήθησαν δυστυχώς μέχρι τούδε επί ακαταλογίστω βλάβη της σπουδαζούσης νεότητος. Πώς δύνανται καταλλήλως τα έγγραφα ταύτα γυμνάσματα να προσδιορισθώσι και κανονισθώσι, και δραστηρίως και επωφελώς να έκτελώνται;

Τι περί των αυτών γυμνασμάτων πρέπει να γίνεται και εις τας άλλας γλώσσας

p. 158
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/159.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

τας εν τοις γυμνασίοις διδασκομένας ; δεν πρέπει εν γένει να διδάσκωνται αύται εκ παραθέσεως προς τας αρχαίας ;

Η εισαγωγή της διδασκαλίας της ρητορικής συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρου 70 του κανονισμού, η μέχρι, τούδε παραμεληθείσα, δεν θεωρείται αναγκαία; τις ο" ο κύριος λόγος τής, ως είρηται, παραμελήσεως;

21) Το εις την μνησθείσαν υπ' αριθ. 4168 της 31 Αυγούστου 1855 εγκύκλιον προσηρτημένον πρόγραμμα (το εν αντιγράφω ώδε επισυνημμένον) όπερ κανονίζει τα εις τα γυμνάσια διδακτέα μαθήματα και τας ώρας της διδασκαλίας εκάστου αυτών, ως και το ιδιαίτερον πρόγραμμα της διδασκαλίας των μαθηματικών από 6 Σεπτεμβρίου 1857 έχουσι καλώς; και τί το εν αυτοίς τροπολογίας δεόμενον;

Η διδασκαλία των ποιητών εις τας δύο κατωτέρας τάξεις των γυμνασίων δύναται, να θεωρηθή ως ω'έρούσα πρόσκομμα εις την περί την Αττικήν διάλεκτον πλήρη εξάσκησιν του μαθητού η και εις τήν άλλην αυτού πρόοδον, μη όντος έτι προκατηρτισμένου, η είναι διατηρητέα ως παρέχουσα άλλας ωφελείας και όποιας ; Τίνα τα από τινός αποτελέσματα της ούτως εν τισί γυμνασίοις ενεργούμενης διδασκαλίας ;

Η χριστιανική διδασκαλία δεν είναι άφευκτος και εν τοις γυμνασίοις ; Τούτου τεθέντος, πως δύναται αυτή καταλληλότερον να ενεργήται, και υπό τίνων ιδίως προσώπων, ώστε μορφούσα την καρδίαν κυρίως των μαθητών διά της αναπτύξεως των ευαγγελικών αληθειών και χριστιανικών αρετών, να μη σκοτίζη τον νουν αυτών διά συζητήσεων δογματικών και ερμηνειών δυναμένων ν' αφήσωσιν εις αυτούς δισταγμούς ολέθριους και έτι ολεθριωτέραν αδιαφορίαν;

Η χημεία και η φυσική ιστορία πρέπει να διδάσκωνται εν τοις γυμνασίοις, η μόνον η φυσική, ως μέχρι τούδε, παραμεληθεισών των δύο πρώτων; τίνες οι λόγοι "της παραμελήσεως ταύτης ;

Η διδασκαλία της λογικής μετά εισαγωγής εις την φιλοσοφίαν η υπό του άρθρου 81 διατασσομένη είναι διατηρητέα; Τούτου τεθέντος, μέχρι τίνος πρέπει αύτη να προάγηται;

22) Η εις τα γυμνάσια παραδοχή πρέπει να εξαρτάται, ως εν τω νυν (άρθρ, 85) από προεξέτασιν και διά τους έχοντας απολυτήριον ελληνικού σχολείου;

23) Η κατά το άρθρ. 91 του κανονισμού συντασσόμενη υπό του απολυομένου μαθητού έκθεσις (θέσις) εις πότερον των δύο ελληνικών ιδιωμάτων πρέπει να συντάσσηται ; οποίαν ύκτασιν πρέπει να έχη ; "Αρά γε δεν είναι αναγκαϊον να συνθέτη ο αυτός και τι ποιημάτιον π. χ. ηρωελεγείον κτλ.

Εκ της εν τέλει του αυτού άρθρου του κανονισμού διατάξεως, εχούσης ώδε "χρεωστεί (ο μαθητής εν τη απολυτηρίω εξετάσει) να απόδειξη ότι έχει γνώσεις όλων των μαθημάτων, όσα είναι προσδιορισμένα διά τα γυμνάσια" γίνεται δήλον, ότι ο μαθητής εξετάζεται όχι μόνον εις τα εν τω προγράμματι οριζόμενα ως μαθήματα της Δ', τάξεως του γυμνασίου, αλλά και εις τα προαποδειχθέντα

p. 159
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/160.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

κατά τα πρότερα έτη εν ταις κατωτέραις τάξεσιν, Η διάταξις αυτή δεν έχει καλώς; τούτου δε τεθέντος, τα περί ων είρηται προδεδιδαγμένα μαθήματα πρέπει να θεωρηθώσιν ισότιμα προς τα ίδια της Δ', τάξεως η πρέπει να λαμβάνωνται υπ' όψιν μόνον έπιβοηθητικώς, να κρίνωσι δε περί της απολύσεως η μη των μαθητών μόνα τα ίδια της Δ', τάξεως; Πώς πρέπει να κανονισθώσιν ακριβώς και καταλλήλως τα περί τούτου ;

24) Η εν τω άρθρω 92 του κανονισμού διάταξις περί παραδοχής εις απολυτήριον εξέτασιν μόνων των επί εν έτος εις την τετάρτην τάξιν φοιτησάντων συμφέρει να καταργηθή, και να ήναι έπιτετραμμένον, ως εν τω νυν δυνάμει του άρθρου 12 του προσωρινού περί πανεπιστημίου κανονισμού1, η εις την περί ης ο. λόγος εξέτασιν παραδοχή και των εν ιδιωτικοίς παιδευτηρίοις η κατ' οίκον εκπαιδευθέντων ;

Διά τους μαθητάς τούτους πρέπει να θεωρηθή αναγκαία η προσαγωγή αποδείξεων περί της εν τω οίκω η εν τω ιδιωτικώ σχολείω διεξελεύσεως όλης της σειράς των γυμνασιακών μαθημάτων; Αι δ' αποδείξεις αύται ίνα θεωρηθώσιν ισχυραί πρέπει να προέρχωνται από μόνους τους τα προσόντα των γυμνασιακών καθηγητών κεκτημένους;

Εις μαθητάς διελθόντας τας τάξεις απάσας παρά τινί γυμνασίω, πρέπει να ήναι επιτετραμμένον να προσέρχωνται εις έτερον ίνα υποστώσι την απολυτήριον εξέτασιν ;

25) Τα υπό του Β. Διατάγματος της 18 Οκτωβρίου 1850 οριζόμενα προσόντα των καθηγητών έχουσι καλώς: Δεν απαιτείται και ενταύθα προδοκιμασία των διορισθησομένων και όποια ;

Οποίον μέτρον πρέπει να ληφθή ως προς τους υπάρχοντας ήδη παρά γυμνασίοις αναπληρωτάς καθηγητών;

26) Ο υπάρχων εσωτερικός κανονισμός υπ' αριθ. 6815 της 19 Οκτωβρίου 1857 (δρα συλλογ. Κλάδου σελ. 499 έπ.) πρέπει να διατηρηθή εν ισχύι δι' όλα τα γυμνάσια η απαιτείται ιδιαίτερος δι' έκαστον γυμνάσιον συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρου 109 του κανονισμού; Τίνες οι λόγοι της μη εκπληρώσεως της τελευταίας ταύτης διατάξεως παρ' ουδενός των Κυρίων γυμνασιαρχών, ως εκ της οποίας περιήλθε το υπουργείον εις την ανάγκην να προβή εις την σύνταξιν του ανωτέρω μνησθέντος;

Οποίαι ιδίως προσθήκαι πρέπει να γείνωσιν εις τον περί ου πρόκειται κανονισμόν, ίνα ενισχυθή το δικαίωμα του ελέγχου των διδασκάλων και καθηγητών και επί της εκτος του καταστήματος πολιτείας του μαθητού ;

27) Εις τίνας πρέπει να ανατεθή και πως εν ακριβεία να κανονισθή η εποπτεία των γυμνασίων περί ης ποιείται λόγον και το άρθρον 111 του κανονισμού ;

Πρέπει να ανατεθή και η υποχρέωσις αύτη των επισκέψεων εις το τυχόν διορισθησόμενον συμβούλιον του επί της Εκπαιδεύσεως υπουργείου η εις ειδικούς επόπτας την εποπτείαν ταύτην κύριον έργον έχοντας;

p. 160
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/161.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

28) Εις όσας των πόλεων υπάρχουσι πολλά ιδιωτικά παιδευτήρια, και ο γυμνασιάρχης δεν επαρκεί εις την κατά το δέον επιτήρησιν αυτών, δεν πρέπει να έχη το δικαίωμα ν' ανάθεση την εκτέλεσιν της υποχρεώσεως ταύτης εις ον αν εκάστοτε εγκρίνη εκ των υπ' αυτόν καθηγητών ; Αί περί ιδιωτικών παιδευτηρίων υπάρχουσαι διατάξεις θεωρούνται αρκούσαι η προαπαιτούνται και άλλα μέτρα και οποία;

29) Αι διατάξεις του άρθρου 119 του κανονισμού περί της υπό των μαθητών πληρωμής δικαιωμάτων έχουσι καλώς ;

Το δικαίωμα της εγγραφής πρέπει να καταβάλληται υπό μόνων των κατά πρώτον εις δημόσιον Ελληνικόν σχολείον η γυμνάσιον κατατασσομένων η και υπό του εξ ετέρου τοιούτου καταστήματος προσερχόμενου μαθητού ;

Το αυτό δικαίωμα εγγραφής πρέπει να εισπράττηται κατ' έτος και παρά παντός μαθητού εξετασθέντος η μη και εκ νέου εγγραφόμενου διά το επιόν έτος ;

Πρέπει να υποβάλλωνται εις την καταβολήν των περί ων o λόγος δικαιωμάτων και οι μαθηταί των δημοσυντηρήτων ελληνικών σχολείων;

30) Κατά τίνας αρχάς πρέπει να έπιτραπή η εν μέσω του έτους μετάβασις των μαθητών από σχολείου εις σχολείον και από γυμνασίου εις γυμνάσιον, και πως πρέπει να γίνηται η κατάταξις αυτών, μετά προηγουμένην δηλονότι εξέτασιν η άνευ τοιαύτης επί τη βάσει του ενδεικτικού του μαθητού ως νυν γίνεται συμφώνως προς την υπ' αριθ. 3654 της 11 Ιουνίου 1837 (δρ. συλλογ. Κλάδου σελ. 456) εγκύκλιον;

Η εις το ζήτημα τούτο δοθησομένη λύσις είναι εφαρμοστέα και ως προς τους μαθητάς των ανεγνωρισμένων ιδιωτικών παιδευτηρίων;

31) Το εν γένει ομοιόμορφον της διδασκαλίας καθ' άπαντα τα ελληνικά σχολεία και γυμνάσια του Κράτους, ώστε ο από του ενός εις το έτερον μεταβαίνων μαθητής να ευρίσκη την συνέχειαν των διδασκομένων αυτώ μαθημάτων, εις ο μέχρι; της εποχής της μεταβάσεως έφοίτα, θέλει επιτευχθή διά της πανταχού ακριβούς και απαρέγκλιτου τηρήσεως του συνταχθησομένου προγράμματος, Πλην τούτων όμως απαιτείται προς το περί ου πρόκειται όμοιόμορφον, κατά το άρθρον 123 του κανονισμού και η χρήσις των αυτών διδακτικών βιβλίων καθ' άπαντα τα ελληνικά σχολεία και γυμνάσια. Όποια εκ των εγκεκριμένων ήδη παρά τοις ελληνικοίς σχολείοις και γυμνασίοις εισί τα μεθοδικώτερα και καταλληλότερα δι' έκαστον μάθημα; Η διά διαγωνισμού παραδοχή του δείνος η δείνος βιβλίου δεν είναι η επωφελεστέρα;

32) Οι εις τα δημόσια παιδευτήρια διδάσκοντες ελληνοδιδάσκαλοι και καθηγηταί συμφέρει να διδάσκωσι και ιδιαιτέρως; Εν περιπτώσει καταφατικής απαντήσεως, το από 18 Αυγούστου 1856 περί ιδιαιτέρας διδασκαλίας Β. Διάταγμα έχει καλώς καθ' όλα αυτού τα μέρη ;

33) Αι υποτροφίαι πως πρέπει δικαίως και επωφελώς να επιχορηγώνται τοις μαθηταίς; Η διά διαγωνισμού επιχορήγησις αυτών τοις επιμελεστέροις,

11

p. 161
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/162.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

χρηστοηθεστέροις και πενεστέροις των μαθητών δεν είναι η δικαιωτέρα και επωφελεστέρα; τις ο αρμοδιωτερος χρόνος προς τον διαγωνισμόν τούτον ; Πώς πρέπει να κανονισθώσι, ταύτα;

34) Ο προσδιορισμός των εορτάσιμων ημερών εν τοις εκπαιδευτηρίοις κατά το από 26 Ιουλίου 1856 Β. Διάταγμα έχει καλώς;

35) Λυπηρά πείρα απέδειξεν ότι εις τινάς των συλλόγων των ελληνοδιδασκάλων και καθηγητών δεν επικρατεί η προς εκπληρωσιν του σπουδαίου και επιζήλου αυτών προορισμού αναπόδραστος αρμονία και σύμπνοια' τούτο δε ιδίως ως εκ της βαθμηδόν παρεισδυσάσης απειθαρχίας της προ πάντων παρά τοις διδασκάλοις όλεθριωτάτης, άτε τεταγμένοις υπό της κοινωνίας εις καθοδήγησιν της νεότητος και διά του ίδιου αυτών παραδείγματος προς πάσαν αρετήν.

Προς θεραπείαν της εντεύθεν πηγαζούσης κακής τίνων των δημοσίων παιδευτηρίων καταστάσεως τι πρέπει να γείνη; Οποίαν δικαιοδοσίαν πρέπει να έχωσιν οι σχολάρχαι και γυμνασιάρχαι επί των υπ' αυτούς ελληνοδιδασκάλων και καθηγητών ;

36) Οποίας άλλας τροπολογίας η προσθήκας εις τον υφιστάμενον εν γένει κανονισμόν απέδειξεν η πείρα αναγκαίας ;

p. 162
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/163.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

18

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ

(Ψήφισμα/8 Δεκεμβρίου 1862)

ΨΗΦΙΣΜΑ

Περί εισαγωγής εν μεν τω εθνικώ Πανεπιατημίω της οπλασκίας, εν δε τοις κατωτέροις εκπαιδευτήριοις της γυμναστικής.

Η ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΣ

Θέλοντες να θεραπεύσωμεν την μεγίστην βλάβην της σπουδαζούσης νεολαίας, ην κατεδίκασε το παρελθόν να διάγη βίον αντίθετον προς τον προορισμόν του ελευθέρου πολίτου και επιβλαβή εις τας σπουδάς του μαθητού. Επί τη προτάσει του Υπουργού της δημοσίας Εκπαιδεύσεως, ακούσαντες και την γνώμην των Υπουργών της Επικρατείας

Ψηφίζομεν

Άρθρ. 1, Προς άσκησιν των εν τοις δημοσίοις εκπαιδευτηρίοις φοιτώντων εισάγεται εις μεν το Εθνικόν Πανεπιστήμιον η όπλασκία, εις δε τα κατώτερα εκπαιδευτήρια η γυμναστική.

Περί της φάλαγγος του Εθνικού Πανεπιστημίου.

[Άρθρ. 2-6],

Περί γυμναστικής.

Ά p θ ρ. 7. Εις έκαστον των Γυμνασίων του Κράτους θέλει εισαχθή η γυμναστική ως μέσον ασκήσεως των μαθητών,

Άρθρ. 8. Προς τον σκοπόν τούτον και μέχρις ου έκπαιδευθώσι διδάσκαλοι της γυμναστικής θέλουσι διορισθή εις έκαστον των Γυμνασίων ανά εις υπαξιωματικός η στρατιώτης του σώματος των Πυροσβεστών, αφού προηγουμένως διδαχθή εν τω διδασκαλείω και την παιδαγωγικήν γυμναστικήν. Έκαστος των προγυμναστών θέλει λαμβάνει επιμίσθιον,

Άρθρ. 9. Εις έκαστον γυμνάσιον θέλουν κατασκευασθή τα αναγκαία εργαλεία της γυμναστικής, η δε δαπάνη θέλει είσθαι εις βάρος του δημοσίου.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 19/18 Δεκεμβρίου 1862.

p. 163
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/164.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Άρθρ. 10, Αι ήμέραι και αι ώραι της ασκήσεως θέλουσι προσδιορίζεσθαι εν τω προγράμματι των μαθημάτων. Η εν τω γυμναστηρίω τούτω άσκησις επιτρέπεται ου μόνον τοις μαθηταίς του γυμνασίου, άλλα και τοις μαθηταίς των Ελληνικών σχολείων καθ' ετέρας ημέρας και ώρας, μέχρις ου συστηθώσι και των σχολείων τούτων γυμναστήρια.

Άρθρ. 11. Οι μαθηταί υπάγονται και ως προς την εν τω γυμναστηρίω πειθαρχίαν εις την δικαιοδοσίαν των εκπαιδευτηρίων, εις α ανήκουσιν.

Άρθρ. 12. Κατ' έτος θέλει, γίνεται άγων της γυμναστικής και απονέμονται τοις αριστεύσασιν έπαθλα κατά το εκδοθησόμενον περί τούτου θέσπισμα.

Εν Αθήναις τη 8 Δεκεμβρίου 1862.,

Η προσωρινή Κυβέρνησις.

Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Πρόεδρος.

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ

Μ. ΡΟΥΦΟΣ

Οι υπουργοί της επικρατείας

E. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ, Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ, Τ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ, Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Α. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ.

p. 164
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/165.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

19

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Νόμος ΡΗ'/20 Δεκεμβρίου 1865)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου

Υπουργός Κ. Δαρειώτης

ΝΟΜΟΣ PH'.

Περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησον

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της Βουλής, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησον.

Άρθρον 1. Καταργούνται.

α'.) Το Αρχοντείον της παιδείας εν Επτανήσω.

β'.) Η Ιόνιος Ακαδημία.

γ'.) Το εν Κέρκυρα Ιεροσπουδαστήριον.

δ'.) To εν Κερκύρα Γυμνάσιον.

ε'.) Τα Λύκεια Κερκύρας, Κεφαλληνίας, Ζακύνθου, Λευκάδος, Ιθάκης, Παξών και Κυθήρων.

Άρθρον 2. Οι μαθηταί του Γυμνασίου Κερκύρας θέλουσι διατηρηθή * εν αυτώ, τρεφόμενοι μεν, αλλ' ουχί και διδασκόμενοι μέχρι τέλους Δεκεμβρίου του παρόντος έτους, επιτηρούμενοι υπό αναγκαίου προσωπικού, όσον εκ του υπάρχοντος ήθελε νομίσει αναγκαίον να διατήρηση το Υπουργείον προς τούτο.

Άρθρον 3. Η Δημοσία Βιβλιοθήκη Κερκύρας διατηρείται, διευθυνομένη υπό ενός Εφόρου έχοντος ένα βοηθόν και ένα κλητήρα.

H Διοίκησις δε και η χρήσις αυτής θέλουσι κανονισθή δι' ιδίου Κανονισμού του Υπουργείου της παιδείας. '

Άρθρον 4. Η Κυβέρνησις δύναται να συστήση διά Βασιλικού Διατάγματος εν ταις Ιονίοις Νήσοις βαθμηδόν η διά μιας τέσσερα Γυμνάσια και δώδεκα το πολύ Ελληνικά Σχολεία.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 61/29 Δεκεμβρίου 1865.

p. 165
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/166.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Εις το εν Κέρκυρα Γυμνάσιον θέλουσι προς τοις άλλοις διδάσκεσθαι η Αγγλική και Ιταλική γλώσσα και το Εμπορικόν δίκαιον κατά τους περί τούτων οργανισμούς.

Άρθρον 5. Οι θέλοντες να καταταχθώσιν εν τοις συστηθησομένοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις μαθηταί υποβάλλονται εις εξετάσεις κατά τα νενομισμένα περί των κατά πρώτον προσερχόμενων εις τα Ελληνικά Σχολεία και Γυμνάσια.

Άρθρον 6. Συσταίνεται εν Κέρκυρα Ιερατική Σχολή συμφώνως προς τους κείμενους νόμους.

Εν Αθήναις, την 20 Δεκεμβρίου 1865.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ. Κ. ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ.

p. 166
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/167.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

20

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Έγγραφο 935/3 Φεβρουαρίου 1866)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου Υπουργός Μ. Ρούφος

Αριθ. Πρωτ. 935.

Περί της εν Επτανήσω εκπαιδεύσεως οδηγίαι.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τους κατά την Επτάνησον Γυμνασιάρχας, Σχολάρχας, η Διευθυντάς Ελληνικών Σχολείων.

Καταργηθέντος ήδη διά του PH'. Νόμου του άχρι τούδε κρατούντος εν Επτανήσω Εκπαιδευτικού συστήματος και συστηθέντων διά του υπ' αριθ. 887 και από 3 άρξαμένου Βασιλικού Διατάγματος των προς το παρόν αναγκαίων εν Επτανήσω Γυμνασίων και Ελληνικών Σχολείων, αναγκαίον φρονούμεν να διαβιβάσωμεν υμίν συνημμένως μεν αντίτυπον του παραδεδεγμένου από πολλού επισήμου προγράμματος των εν τοις Γυμνασίοις και Ελληνικοίς σχολείοις του Βασιλείου παραδιδομένων μαθημάτων, υπό ταινίαν δε αντίτυπα των την δημοσίαν εκπαίδευσιν διεπόντων Νόμων, Βασιλικών Διαταγμάτων και εγκυκλίων, ίνα κατ' αμφότερα προβήτε εις τας περαιτέρω ενεργείας υμών, προς ακριβή και άπταιστον εφαρμογήν του εισαγομένου νέου συστήματος.

Ιδίως την προσοχήν υμών θέλετε επιστήσει περί την εις τας κλασικάς σπουδάς κατάρτησιν των μαθητών, εν αις επαισθητώς υστερούσιν ούτοι εν Επτανήσω· ως προς την των νεωτέρων γλωσσών σπουδήν, εκ τούτων μόνη η της Γαλλικής είνε υποχρεωτική διά τους μαθητάς, και αύτη πρέπει, ως και τα λοιπά εγκύκλια μαθήματα να παραδίδεται κατά τάξεις, οπού δε υπάρχουσι διδάσκαλοι και άλλων νεωτέρων γλωσσών, οίον της Αγγλικής και Ιταλικής, η σπουδή αυτών δεν θεωρείται παρά του υπουργείου ούτε είνε υποχρεωτική, διά ταύτα θέλουσι διδάσκεσθαι αύται μόνον εις εκείνους των μαθητών οίτινες επιθυμούσιν.

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 330· βλ. επίσης Παρίσης, τ. A', σ. 331-332.

p. 167
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/168.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

και κατά τάξεις ανεξαρτήτους της τακτικής του Γυμνασίου διαιρέσεως, εις ώρας δηλ. καθ' ας να μη παραβλάπτηται· η των υποχρεωτικών και εγκυκλίων μαθημάτων διδασκαλία. Το αυτό παρατηρούμεν και περί της διδασκαλίας των εμπορικών μαθημάτων.

Εν Αθήναις τη 3 Φεβρουαρίου 1866.

Ο Υπουργός Μ. ΡΟΥΦΟΣ.

p. 168
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/169.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

21

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Έγγραφο 936/3 Φεβρουαρίου 1866)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου

Υπουργός Μ. Ρούφος

Αριθ. Πρωτ. 936.

Περί της εν Επτάνησω εκπαιδεύσεως οδηγίαι.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τους κατά την Επτάνησον Νομάρχας και Έπαρχους.

Ως εγνωστοποιήσαμεν ήδη υμίν διά του υπ' αριθ. 887 και υπό σημερινήν ημερομηνίαν εγγράφου ημών συνεστήθησαν ήδη εν Επτανήσω τα υπό του PH', Νόμου ορισθέντα Γυμνάσια και επτά Ελληνικά σχολεία επί του παρόντος, μέχρις ου, καθ' ας εζητήσαμεν ήδη και αναμένομέν πληροφορίας, συστηθώσι και άλλα έτι όπου ανάγκη παρίσταται,

Δεν λανθάνει υμάς, ότι η δημοσία εν Επτανήσω εκπαίδευσις διετέλει μέχρι του νυν εις ουχί ευάρεστον καταστασιν, καθότι και τα υπάρχοντα εκπαιδευτικά καταστήματα ολίγους είχον μαθητάς και οι εξ αυτών εξερχόμενοι μαθηταί ήκιστα ήσαν κατηρτισμένοι εις την έγκύκλιον παίδευσιν ως απήτέι τουλάχιστον ο προορισμός των λυκείων υπήρχον ίσως και άλλαι της αξιολυπήτου ταύτης καταστάσεως άφορμαί, αλλ" η κυριωτέρα αναντιρρήτως ήτον ο κακός οργανισμός της μέσης και ανωτέρας Εκπαιδεύσεως εν ταις Ιονίοις νήσοις, καθ' ον η λυκειακή μάθησις περιελαμβανεν ειδικούς τινάς κλάδους τεχνικής η επιστημονικής Εκπαιδεύσεως μάλλον, η την αυτοτελή εγκύκλιον εκπαίδεύσιν, την εις ανωτέραν επιστημονικών τελειοποίησιν προπαρασκευάζουσαν. Ούτω δε εν τοις Επτανησιακοίς Λυκείοις, αφ' ενός μεν υπήρχεν υπερτροφία, αφ' ετέρου δε ατροφία, και το έκρυθμον τούτο της εν αυτοίς διδασκαλίας ούτε μαθητάς είλκυεν, ούτε τους προσερχόμενους κατήρτιζε δεόντως εις τα εγκύκλια και ιδίως τα κλασικά μαθήματα.

Την κατάστασιν ταύτην επέρχεται να βελτιώση νυν ο νέος Νόμος διά της

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 330-332.

p. 169
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/170.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

εξομοιώσεως της εν Επτανήσω δημοσίας εκπαιδεύσεως προς την του λοιπού βασιλείου, και πεποίθαμεν ότι, οίους καλούς καρπούς παρήγαγε μέχρι τούδε εν τω πρώην βασιλείω το παρ' ημίν κρατούν εκπαιδευτικού σύστημα, τοιούτους θέλει παραγάγει και εν Επτανήσω, ακριβώς εφαρμοζόμενον υπό την άγρυπνον και επιμελή εποπτείαν των διοικητικών Αρχών, ας ο του 1837 περί Ελληνικών Σχολείων και Γυμνασίων Νόμος κατέστησε τα σπουδαιότατα ελατήρια της κατά τόπους προκοπής της μέσης και ανωτέρας εκπαιδεύσεως.

Αφιέμενοι εις την υμετέραν σύνεσιν και τον ζήλον υμών την καθόλου εκπλήρωσιν των διά του ειρημένου Νομού επιβαλλομένων υμίν καθηκόντων, επί δύο ιδίως αντικειμένων εφιστώμεν επί του παρόντος την υμετέραν προσοχήν, καθό στενότατα συνδεδεμένων μετά της ασφαλούς παγιώσεως του νέου συστήματος· τούτων το μεν πρώτον είνε η ακριβής εφαρμογή του συνημμένος αποστελλομένου υμίν προγράμματος, καθ' ο γίνεται και εν τοις δημοσίοις και ίδιωτικοίς διδακτηρίοις του λοιπού Βασιλείου η διδασκαλία' το δεύτερον δε η σύστασις εφορειών κατά τα εν τοις άρθροις 42-45 του περί Ελληνικών σχολείων και Γυμνασίων Νόμου διαγραφόμενα και τους λεπτομερέστερους ορισμούς της υπ' αριθ. 7602 και από 20 Δεκεμβρίου 1856 εγκυκλίου του καθ' ημάς υπουργείου (εκδιδομένης εν τοις Εκκλησιαστικοίς και Εκπαιδευτικοίς του Κ. Π. Κλάδου σελ. 438).

Εν τέλει νομίζομεν αναγκαίον να προσκαλέσωμεν υμάς, όπως δι' ούτινος μέσου νομίσητε καταλλήλου, γνωστοποιήσητε τοις κατοίκοις της υφ΄ υμάς διοικητικής περιφερείας την εκ της επελθούσης αφομοιώσεως επί τα κρείττω διαφοράν της δημοσίας εκπαιδεύσεως, και τα προσδοκώμενα εκ του νέου συστήματος καλά διά την διανοητικήν μόρφωσιν της Ιονίου νεολαίας και συνάμα παροτρύνητε αυτούς να προθυμοποιηθώσιν εις εγγραφήν των υιών αυτών εν τοις νέοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις, άτινα τοσούτον ελειψάνδρουν ως Λύκεια.

Εν Αθήναις τη 3 Φεβρουαρίου 1866.

Ο Υπουργός Μ. ΡΟΥΦΟΣ.

p. 170
Search form
Search the book: Secondary School Curricula (1833-1929), vol. I
Search results
    Digitized books
    Page: 151
    17_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    αγογγύστως την επιβληθείσαν αυτώ ποινήν πρέπει να τιμωρηθή αυστηροτερον· ουδέποτε όμως η αυστηρότης να ήναι τοιαύτη, ώστε να φέρη εις νέαν απείθειαν.

    Καθόλου δε αι ποιναί έστωσαν ως οίον τε ανάλογοι τοις πλημμελήμασι.

    Καθώς το συνεχώς επιβάλλειν ποινάς αφ' ενός και του αυτού ατόμου καθιστά τούτο αναίσθητον προς την τιμωρίαν, ούτω και το τιμωρείν πολλούς συγχρόνως εξασθενεί το αποτέλεσμα της ποινής, ευρισκόντων των τιμωρουμένων αμοιβαίαν παρηγορίαν και ενίσχυσιν εν τη ομοιοπαθεί αυτών θέσει.

    Εάν παράβασίς τις εγένετο υπό πολλών μαθητών η υφ' ολοκλήρου της τάξεως, τιμωρούνται οι πρωταίτιοι, μη ευρισκομένων δε των τοιούτων, οι συνήθως εν τη τάξει ατακτούντες. To τελευταίον μέτρον θέλει φέρει άριστον αποτέλεσμα, διότι ου μόνον ολιγάριθμοι θέλουσιν είσθαι οι τιμωρούμενοι, αλλά και τους μεν επιμελείς και χρηστοήθεις θέλει ενισχύσει εις την εξακολούθησιν της αυτής όδού, τους δε αμελείς και ατάκτους θέλει αναγκάσει ν' αναγνωρίσωσι την αξίαν της καλής διαγωγής,

    Πάσα οιαδήποτε σωματική ποινή αντίκειται προς τα ήθη της εποχής ημών, προς τον πολιτισμόν, προς την αξιοπρέπειαν του ανθρώπου προς τον σκοπόν της ανατροφής και κατά τον ημέτερον Πλούταρχον τοις δούλοις μάλλον η τοις ελευθέροις αρμόζει,

    Ωσαύτως και διά τον αυτόν λόγον απαγορεύεται τω διδασκάλω παν είδος προπηλακισμού και ύβρεως κατά του μαθητού.

    Η εφαρμογή των ποινών δεν πρέπει να γίνηται υπό των διδασκάλων μετά πάθους η θυμού, αλλ' εν πλήρει αταραξία ψυχής. Έστω εις την μνήμην πάντων το παράδειγμα του θείου Πλάτωνος, όστις, εν θυμώ ευρισκόμενος, δεν ηθέλησε να τιμωρήση ο ίδιος τον ατακτήσαντα δούλον, και προσεκάλεσε προς τούτο τον ανεψιόν αυτού. Ιδίως η αταραξία και η εκ ταύτης προκύπτουσα έμφρων μετριότης του διδασκάλου εισίν αναγκαίαι καθ' ην περίπτωσιν το τιμωρούμενον σφάλμα ανάγεται εις το πρόσωπον αυτού, ήτοι όταν πρόκηται να τιμωρηθή o παίς ένεκεν απειθείας η άλλης κατά του διδασκάλου προσβολής.

    Αι ποιναί έστωσαν πάντοτε τοιαύται, ώστε δι' αυτών ουδέ πόρρωθεν,να βλάπτηται η υγίεια των παίδων. Τα δωμάτια, εντός των οποίων εκτελείται η επιβαλλομένη κράτησις των παίδων, δεν πρέπει να ώσιν ουδέ κατ' ελάχιστον υγρά η ψυχρά. Εις τους υπό κράτησιν παίδας ανάγκη πάσα να επιβάλληται εργασία γραφική ανάλογος, προς τον χρόνον της κρατήσεως, όπως μη μένωσιν αργοί, αυστηρά δε και ακατάπαυστος να υπάρχη έπ' αυτών επιτήρησις.

    Σπανιώτατα και μόνον εν μεγίστη ανάγκη χρηστέον τιμωρία, δι' ης στερείται ο τιμωρούμενος της των μαθημάτων ακροάσεως.

    Αμετάβλητος κανών έστω ουδέποτε να τιμωρή ο διδάσκαλος τον πλημμελήσαντα παίδα εν τη στιγμή, καθ' ην εξετέλεσε το πλημμέλημα' διότι πιθανόν να παροξύνη αυτόν και να τον ωθήση εις νέα σφάλματα. Απ' εναντίας αφίνων