Creator/Author:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Title:Secondary School Curricula (1833-1929), vol. III
 
Title of Series:Historical Archive of Greek Youth
 
Nr. within series:17
 
Place of Publication:Athens
 
Publisher:General Secretariat for Youth
 
Date of Publication:1989
 
Pagination:487
 
Nr. of vol.:3th of 3 volumes
 
Language:Greek
 
Subject:Education
 
Education-Secondary
 
Law
 
Spatial coverage:Greece
 
Temporal coverage:1833-1929
 
Description:
17c. David Antoniou, Secondary School Curricula (1833-1929), vol. III, 1989, 487 pp.
L'objectif de cet ouvrage est de rassembler et de présenter de manière cohérente, autant que possible, le matériel disséminé et difficile à trouver, dont on dispose aujourd'hui (provenant d'Archives, du Journal Officiel, de Réglementations, de Collections etc.). Par la suite, une codification est effectuée par type d'école, afin de rendre ces informations facilement accessibles, de donner aux lecteurs la possibilité d'«étudier» l'histoire de l'enseignement secondaire, d'en tirer des conclusions utiles et, enfin, d'offrir aux chercheurs dans le domaine éducatif, un outil qui permettra une meilleure compréhension des efforts successifs fournis par l'état grec, en vue d'une transformation du système d'enseignement. Ce matériel fait allusion à la période datant de l'arrivée du roi Othon (1833) à la veille de la première réforme effective d'éducation (1929). Il renferme les lois fondatrices des divers types d'écoles de l'enseignement secondaire (publiques ou reconnues par l'État) appartenant à toute région hellénique libre. De surcroît, il comprend les horaires et programmes d'enseignement détaillés en vigueur durant toute cette période, et les circulaires-directives ayant trait à l'enseignement des matières. L'ensemble de l'ouvrage présenté en trois volumes, s'articule comme suit: précédé par une introduction qui—sans vouloir être une histoire de l'enseignement secondaire de la période 1833-1929— décrit la façon dont cet ouvrage s'est organisé, constituant ainsi le cadre historique dans lequel s'insèrent toutes les réglementations législatives se rapportant aux divers types d'écoles et aux programmes d'enseignement de cette période. Le corpus de l'ouvrage se divise en deux parties. La première —intitulée «Les textes»— présente le matériel numéroté par chapitres selon le type d'école et par ordre chronologique; plus particulièrement, les six chapitres de cette partie comportent le matériel qui renvoit, par ordre d'apparition, aux types d'écoles suivants: 1. Écoles helléniques — Gymnases, 2, Lycée Varvakeio— Lycées professionnels, 3, Écoles Normales, 4, Écoles Ecclésiastiques, 5. Écoles de Commerce, 6. Écoles spécialisées d'enseignement professionnel(écoles de la marine, écoles urbaines, écoles agricoles). Tout ce matériel, ainsi que l'introduction, est compris dans les deux premiers volumes de l'ouvrage. La deuxième partie qui occupe le troisième volume, intitulée «La lecture», divisée en autant de chapitres que la première partie, renferme: a) Des tableaux analytiques et de synthèse de tous les horaires des programmes de la première partie, où apparaît la participation de chaque cours dans la durée hebdomadaire d'enseignement. Ces tableaux indiquent également l'ordre d'apparition de chaque cours, la hiérarchisation des cours par programme, de même que l'évolution de la durée hebdomadaire par type d'école, par matière et par catégorie de matières, présentée de façon récapitulative pour toute la période. b) Un examen synoptique des données comprises dans ces tableaux. Enfin, cette deuxième partie propose un tableau chronologique de tous les textes, afin de pouvoir suivre systématiquement la formation et l'évolution des écoles du second degré. L'éditeur de cet ouvrage pense que cette oeuvre de documentation en trois volumes, convenablement exploitée par ses lecteurs et chercheurs, constituera un point de départ "dans la recherche de l'histoire de l'éducation sur le premier siècle de l'état néohellénique.
 
License:This book in every digital format (PDF, GIF, HTML) is distributed under Creative Commons Attribution - NonCommercial Licence Greece 3.0
 
The book in PDF:Download PDF 12.59 Mb
 
Visible pages: 152-171 από: 490
-20
Current page:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/152.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

προγράμματα. Από την εξέταση του πίνακα αυτού εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα: α') Έκτος από τα Φιλοσοφικά, που πρωτοεμφανίζονται, στο πρόγραμμα του 1893, όλα τα άλλα μαθήματα έχουν συνεχή παρουσία από το πρώτο μέχρι το τελευταίο πρόγραμμα, β') ' H παρουσία της Ωδικής στο πρόγραμμα του 1922 οφείλεται στη διδασκαλία της στο Ελληνικό Σχολείο, το πρόγραμμα του οποίου συμπεριλαμβάνεται στον εβδομαδιαίο χρόνο του προγράμματος του 1922.

Ως προς την εξέλιξη του ωρολογίου προγράμματος και τη συμμετοχή του" κάθε μαθήματος στα προγράμματα των 4 ανωτέρων τάξεων - όπως καταγράφονται στον Πίνακα Β9 - παρατηρούμε τα εξής: α') Από τα μαθήματα σε όλα τα προγράμματα απουσιάζει η Καλλιγραφία, που περιορίζεται στις- κατώτερες τάξεις, όπως επίσης και η Ωδική (βλ. αμέσως προηγούμενη παράγραφο). β') Τα Νέα Ελληνικά - ως κλάδος του" μαθήματος των Ελληνικών - 15 δεν υπάρχουν παρά μόνο στο τελευταίο πρόγραμμα του 1922, και μάλιστα με αυξημένο αριθμό ωρών από ό,τι στις κατώτερες τάξεις, γ') Τα Θρησκευτικά εμφανίζονται για πρώτη φορά στο πρόγραμμα του 1890 και έκτοτε παραμένουν σε όλα τα επόμενα προγράμματα. To ίδιο συμβαίνει και με -τα Φιλοσοφικά που πρωτοεμφανίζονται στο πρόγραμμα του 1893. δ') Όλα τα άλλα μαθήματα υπάρχουν συνεχώς σε όλα τα προγράμματα.

9. Οι μεταβολές κάθε μαθήματος κατά την εξέλιξη του εβδομαδιαίου χρόνου καταγράφονται στους Πίνακες Β10 και Β11. Σύμφωνα με τον πρώτο πίνακα: α') Ο χρόνος μένει αμετάβλητος στην Ιστορία και την Κοσμογραφία. β') Τελική αύξηση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Νέα Ελληνικά (20 ώρες). Φυσικά (18), Γυμναστική (6), Ωδική (5), Γεωγραφία (4), Καλλιγραφία (3), Θρησκευτικά και Ιχνογραφία (2). γ') Τελική μείωση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Αρχαία Ελληνικά και Γαλλικά (21 ώρες), Μαθηματικά (6 ώρες), δ') Οι περισσότερες μεταβολές σημειώνονται στο πρόγραμμα του 1922.

Εξάλλου, σύμφωνα με τον Πίνακα Β11 (για τις 4 ανώτερες τάξεις): α') Ο χρόνος μένε., αμετάβλητος μόνο στην Κοσμογραφία, ενώ στα άλλα μαθήματα σημειώνονται μεταβολές, κυρίως στα προγράμματα του 1890 και του 1922. β') Τελική αύξηση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Φυσικά (15 ώρες). Γεωγραφία - Γυμναστική - Ιχνογραφία (3 ώρες), γ') Αντίθετα, τελική μείωση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Αρχαία Ελληνικά (14 ώρες). Γαλλικά (8), Μαθηματικά (7), και Ιστορία (3).

15. Υπενθυμίζουμε ότι το μάθημα των Νέων Ελληνικών αυτονομήθηκε με το Β. διάταγμα "περί εγγραφών, εξετάσεων κτλ. εν τοις σχολείοις της μέσης εκπαιδεύσεως" της 29 Δεκεμβρίου 1923. (Βλ. και υποσημ. 79 της Επισκόπησης του A' κεφαλαίου, εδώ, σ. 107- 108).

p. 152
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/153.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

10. Ως προς την ιεράρχηση των μαθημάτων, με βάση τους Πίνακες Β12 και Β13 -όπου τα μαθήματα έχουν ομαδοποιηθεί-,16 παρατηρούμε τα ακόλουθα: α') Τα Φιλολογικά και τα Φυσικομαθηματικά μαθήματα κατέχουν σε όλα τα προγράμματα την 1η και 2η θέση αντίστοιχα, με άνοιγμα της μεταξύ τους διαφοράς κατά πρόγραμμα 7,3% - 10,6% - 11,7% - 9,9%- 2,3%, πράγμα που σημαίνει ότι μόνο στο τελευταίο πρόγραμμα έχουμε αισθητή μείωση των Φιλολογικών μαθημάτων (5,6%), την όποια όμως δεν την κερδίζουν ολόκληρη τα Φυσικομαθηματικά, αλλά περισσότερο τα Πρακτικά μαθήματα, β') Στην 3η θέση βρίσκονται τα Πρακτικά μαθήματα (εκτός από το πρώτο πρόγραμμα, οπού κατέχουν την 4η θέση), τα οποία ως το 1912 παρουσιάζουν κάποια σταθερότητα, αλλά στο τελευταίο πρόγραμμα αυξάνουν το ποσοστό τους κατά 5 μονάδες, γ') Στην 4η θέση (εκτός από το πρώτο πρόγραμμα όπου κατέχουν την 3η Θέση) βρίσκονται οι Ξένες γλώσσες με συνεχή τάση μείωσης του ποσοστού τους, και στην 5η και τελευταία τα Γενικά μαθήματα.

Οι παραπάνω παρατηρήσεις ισχύουν για τον εβδομαδιαίο χρόνο των 7 τάξεων (Πίνακας Β12). Με βάση όμως τον Πίνακα B13 παρατηρούμε ότι: α') Τα Φιλολογικά και Φυσικομαθηματικά μοιράζονται την 1η Θέση· έτσι, τα Φιλολογικά κατέχουν την 1η θέση στα προγράμματα 1890, 1893, 1912 και τα Φυσικομαθηματικά στα προγράμματα 1886 και 1922, αλλά το άνοιγμα της μεταξύ τους διαφοράς είναι μικρότερο από το προηγούμενο (5,1%- 2,2% 2,9% - 1,4%) και μόνο στο τελευταίο πρόγραμμα είναι μεγαλύτερο (13,7%), όπου τα Φυσικομαθηματικά με το ποσοστό που κατέχουν (40,9%) χαρακτηρίζουν τα Λύκεια ως "Πρακτικά", β') Στην 3η Θέση βρίσκονται οι Ξένες γλώσσες (που μετά από μία αισθητή μείωση του ποσοστού τους σταθεροποιούνται στο 13%), εκτός από το τελευταίο πρόγραμμα, οπού ύστερα και από νέα μείωση περνούν στην 4η θέση. γ') Τα Πρακτικά μαθήματα βρίσκονται στην 4η θέση με μικρή διαφορά από τις Ξένες γλώσσες, εκτός από το τελευταίο πρόγραμμα, όπου αυξάνοντας το ποσοστό τους περνούν στην 3η θέση. δ') Τέλος, στην 5η και τελευταία θέση βρίσκονται τα Γενικά μαθήματα.

Η εικόνα αυτή των διαφόρων κατηγοριών μαθημάτων φαίνεται καλύτερα στις γραφικές παραστάσεις 5 και 6.

Τέλος, ως προς την ιεράρχηση μεμονωμένα των μαθημάτων -όπως έχει καταγραφεί σε κάθε Πίνακα προγράμματος- διαπιστώνουμε ότι μέχρι και το πρόγραμμα του 1912 η ιεράρχηση παραμένει σταθερά η ίδια, και μόνο στο πρόγραμμα του 1922 παρουσιάζεται με νέα μορφή.

16. Τα μαθήματα έχουν ομαδοποιηθεί ως εξής: α') Φιλολογικά (Αρχαία Ελληνικά, Νέα Ελληνικά, Ιστορία, Φιλοσοφικά), β') Φυσικομαθηματικά (Μαθηματικά, Φυσικά, Κοσμογραφία), γ') Ξένες γλώσσες, δ') Πρακτικά (Καλλιγραφία, Ιχνογραφία, Γυμναστική, Ωδική), και ε') Γενικά (Θρησκευτικά, Γεωγραφία).

p. 153
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/154.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 154
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/155.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ' 

ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΑ

p. 155
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/156.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 156
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/157.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΕΣ

p. 157
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/158.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 158
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/159.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Ωρολόγιο πρόγραμμα Διδασκαλείων αρρένων 1878

α/α

Μαθήματα 1

A

Τάξεις

Β

Γ

Σύνολο

%

1

Θρησκευτικά

3

3

3

9

7,0

Μεθοδική και διδακτική επί το πρακτικώτερον

-

3

-

3

Υποδειγματική διδασκαλία

-

2

-

2

2

Παιδαγωγικά

Ασκητική των μαθητών εν τη διδακτική

-

2

-

2

21

16,3

Θεωρία της Παιδαγωγικής

-

-

2

2

Ιστορία συνοπτική της Παιδαγωγίας

-

-

2

2

Διδακτικά (=

Ασκητική διδασκαλία εν τω προτύπω...)

-

-

10

10

3

Φιλοσοφικά

-

3

-

3

2,3

4

Ελληνικά

[Αρχαία] Ελληνικά

[Νέα] Ελληνικά

8 3

8

3

10

3

26

9.

35

20,2

7,0

27,2

5

Ιστορία

3

g

_

6

4,6

6

Γεωγραφία

2

2

-

4

3,1

Φυσική

2

2

3

7

7

Χημεία

Φυσιογνωστικά

-

-

2

2

14

10,9

Σωματολογία

καί Βοτανική

-

2

-

2

Ζωολογία

3

-

-

3

8

Αριθμητική

Μαθηματικά

3

-

3

8

6,2

Γεωμετρία

2

3

-

5

9

Μουσική

Μουσική

3

2

2

7

12

9,3

Οργανική

2

2

1

5

10

Καλλιγραφία

2

2

-

4

9

7,0

. Ιχνογραφία

}

2

1

2

5

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων: 1 Ελληνικά, 2 Παιδαγωγικά, 3 Φυσιογνωστικά, 4 Μουσική, 5α Θρησκευτικά, 5β Καλλιγραφία και Ιχνογραφία, 7 Μαθηματικά, 8 Ιστορία, 9α Γεωγραφία, 9β Γυμναστική, 11 Φιλοσοφικά, 12α Κηπουρική (= Γεωπονικά), 12β Υγιεινή. Βλ. και παρακάτω, υποσημ. 45 της Επισκόπησης.

p. 159
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/160.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 1 (συνέχεια)

α/α

Μαθήματα

Τάξεις

Σύνολο

%

A

Β

Γ ,

11

Γυμναστική

1

2

1

4

3,1

Γυμναστική και Κηπουρική

(2)2

-

-

12

Κηπουρική

1

1

-

2

1,5

13

Υγιεινή

-

-

2

2

1,5

Σύνολο

4ο

46

43

129

100,0

2. Oι 2 αυτές ώρες κατανέμονται ανά 1 στη Γυμναστική και την Κηπουρική. ΠΗΓΗ : Β. διάταγμα 25 Μαΐου 1878: Κείμενο Γ12 (τ. Β', σ. 61-63).

p. 160
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/161.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

161

ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Ωρολόγιο πρόγραμμα Διδασκαλείου

Θεσσαλονίκης

1877

α/α

Μαθήματα 1

Τάξεις

Σύνολο %

Α

Β

Γ

1

Θρησκευτικά

3

3

2

8

6,3

2

Φιλοσοφικά

3

3

2

8

6,3

3

Παιδαγωγικά

3

3

4

10

7,9

4

Ελληνικά

7

6

5

18

14,2

5

Μαθηματικά

4

4

2

10

7,9

6

Φυσική

2

2

2

6

7

Φυσική Ιστορία

Φυσιογνωστικά -

3

2

5

14

11,0

8

Χημεία

-

-

1

1

9

Σωματολογία

2

-

-

2

10

Κοσμογραφία

-

-

1

1

0,8

11

Γεωγραφία

2

2

-

4

3,1

12 13

Γενική ιστορία Ελληνική ιστορία

Ιστορία 2 2

2

2

2 2

6

6

12

9,4

'Ωδική 3

3

3

Ί

14

Μουσική Τετράχορδον 2

2

2

6

18

14,2

Αρμονική 1

1

1

3

15

Ιχνογραφία

2

2

7

11

8,7

16

Καλλιγραφία

2

1

1

4

3,1

17

Γυμναστική

4

3

2

9

7,1

Σύνολο 44

42

41

127

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων: 1α Ελληνικά, 1β Μουσική, 3 Φυσιογνωστικά, 4 Ιστορία, 5 Ιχνογραφία, 6α Μαθηματικά, 6β Παιδαγωγικά, 8 Γυμναστική, 9α Θρησκευτικά, 9β Φιλοσοφικά, 11α Γεωγραφία, 11β Καλλιγραφία, 13 Κοσμογραφία.

ΠΗΓΗ: Κανονισμός του εν Θεσσαλονίκη Διδασκαλείου: Κείμενο Γ12 [1] (τ. Β', σ. 64-79).

11

p. 161
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/162.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 3. Ωρολόγιο πρόγραμμα διδασκαλείων αρρένων 1879 (=τροποποίηση του προγράμματος του 1878)

Μαθήματα 1;

Α

Τάξεις Β

Γ

Σύνολο %

1

Θρησκευτικά

3

3

3

9

7,0

Μεθοδική και διδακτική επί το πρακτικώτερον

- .

3

-

3

,

Υποδειγματική διδασκαλία

_

2

-

2

2

Παιδαγωγικά

Ασκητική των μαθητών εν τη διδακτική

2

-

2

21

16,4

Θεωρία της Παιδαγωγικής

-

-

2

2

Ιστορία συνοπτική της Παιδαγωγίας

. -

~

2

2

Διδακτικά (= Ασκητική διδασκαλία εν τω προτύπω)

-

-

10

10

3

Φιλοσοφικά

_

3

-

3

2,4

4 Ελληνικά

[Αρχαία] Ελληνικά

8

8

10

26

35

27,4

[Νέα] Ελληνικά

3

3

3

9

5 Ιστορία

3

3

-

6

4,7

6

Γεωγραφία

2

2

-

4

3,1

Φυσική

-

3

4

7

7

Χημεία

: Φυσιογνωστικά

-

-

2

2

14

10,9

Σωματολογία και Βοτανική - Υγιεινή

-

2

-

2

Ζωολογία

3

-

-

3

Αριθμητική

3

-

-

3

8

Γεωμετρία

Μαθηματικά

2

3

-

5

9

7,0

Μαθηματική

Γεωγραφία

-

-

1

1

9

Μουσική

Μουσική

3

2

2

7

12

9,4

Οργανική

2

. 2

1

5

10

Καλλιγραφία

2

2

-

4

9

7,0

Ιχνογραφία

2

1

2

5

p. 162
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/163.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

11

Γυμναστική

1

.2

1

4

3,1

Γυμναστική και Κηπουρική

(2) 2

-

-

12

'Κηπουρική

1

1

-

2

1,6

:

Σύνoλo

38

47

43

128

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων: l Ελληνικά, 2 Παιδαγωγικά, 3 Φυσιογνωστικά, 4 Μουσική, 5α Θρησκευτικά, 5β Καλλιγραφία και Ιχνογραφία, 5γ Μαθηματικά, 8 Ιστορία, 9α Γεωγραφία, 9β Γυμναστική, 11 Φιλοσοφικά, 12 Κηπουρική.

2. Οι .2 αυτές ώρες κατανέμονται ανά 1 στη Γυμναστική και την Κηπουρική. ΠΗΓΕΣ: α) Πίνακας 1' β) Β. διάταγμα 16 Ιουλίου 1879: Κείμενο Γ15 (τ. Β', σ. 93).

p. 163
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/164.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 4. Ωρολόγιο πρόγραμμα Διδασκαλείων αρρένων 1886

α/α

Μαθήματα1

A

Τάξεις Β

Γ

Σύνολο %

Ερμηνεία συγγραφέων Αρχαία Ελληνικά

6

6

6

18

18,1

1

Ελληνικά

Θέματα και εκθέσεις ιδεών

2

2

2

6

27 6,1

27,2

Ανάγνωσις νεωτέρων Ελλήνων λογογράφων και

ποιητών... [Νέα Ελληνικά]

3

-

-

3

3,0

Ιστορία της παιδαγωγίας...

-

1

-

1

2

Παιδαγωγικά

θεωρία της παιδαγωγικής και μεθοδολογία

-

-

2

2

12

12,1

Ιστορία της νεωτέρας παιδαγωγίας...

-

-

1

1

Διδακτική

-

-

' 8

8

3

Μαθηματικά

Αριθμητική

3

-

-

3

5

5,1

Στοιχεία Γεωμετρίας

-

2

-

2

4

Φυσική

Φυσιογνωστικά

2

2

1

5

8

8,1

φυσική Ιστορία

2

1

-

3

5

Θρησκευτικά

2

2

1

5

5,1

6

' Φιλοσοφικά

-

2

-

2

2,0

.7

Ιστορία;

, 2

32

32

82

8 Ι2 0,1

8

Καλλιγραφία 'και Ιχνογραφία

2

2

-

4

5

5,1

Ιχνογραφία

-

-

1

1

9

Μουσική Ωδική

3

2

2

7

12

12,1

Οργανική

2

2

1

5

10

Κηπουρικής και δενδροκομίας πρακτικαί γνώσεις - -

1

1

1,0

p. 164
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/165.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Γυμναστική

3

3

_

6

11

Γυμναστική

Γυμναστική και Υγιεινή

-

-

2

2

14

14,1

Οπλασκία

-

3

3

6

Σύνολο

32

33

34

99

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων : 1 Ελληνικά, 2 Γυμναστική, 3α Μουσική, 3β Παιδαγωγικά, 5α Ιστορία, 5β Φυσιογνωστικά 7α Θρησκευτικά, 7β Καλλιγραφία και Ιχνογραφία, 7γ Μαθηματικά, 10 Φιλοσοφικά, 11 "Γεωπονικά".

2. Υπολογίζουμε ανά 1 ώρα διδασκαλία της Γεωγραφίας (όποτε για την Ιστορία έχουμε: ώρες 6, ποσοστό 6,1%, και για τη Γεωγραφία: ώρες 2, ποσοστό 2%).

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 5 Σεπτεμβρίου 1886: Κείμενο Γ28 (τ. Β', σ. 127-130),

p. 165
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/166.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 5, Ωρολόγιο πρόγραμμα Διδασκαλείων αρρένων 1888

α/α

Μαθήματα 1

Τάξεις Α Β

Γ

Σύνολο

%

1

Θρησκευτικά

2

2

2

6

5.1

2

Ελληνικά

12

9

9

30

25,6

Η Αρχαία Παιδαγωγία

2

-

-

2

Παιδαγωγικά

-

22

-

2

3

Παιδαγωγικά

Παιδαγωγική

-

-

2

2 17

14,5

Ιστορία της νεωτέρας παιδαγωγικής...

-

-

2

2

Διδακτικαί ασκήσεις

-

-

9

9

4

Φιλοσοφικά (=

= "Ψυχολογία και Λογική")

-

22

-

2

1,7

5

Μαθηματικά

3

3

-

6

5,1

6

Κοσμογραφία

-

-

1

1

0,9

7

Φυσική Φυσιογραφία

Φυσιογνωστικά

2 2

2 24

23

6 10

4

8,6

8

Γεωργία και δενδροκομία (= Γεωπονία)

-

-

25

2

1,7

9

Γεωγραφία

2

2

-

4

3,4

10

Ιστορία

2

2

2

6

5,1

Εκκλησιαστική μουσική

2

2

2

6

11

Μουσική

'Ωδική

2

2

2

6 17

14,6

Τετράχορδον προαιρετικόν

2

2

1

5

p. 166
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/167.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

12

Ιχνογραφία και Καλλιγραφία 6

3

2

1

6

5,1

13

Γυμναστική Γυμναστική

2

2

27

6 10

8,6

Οπλασκία

-

2

2

4

Σύνολο

38

38

41

117

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων: 1 Ελληνικά, 2α Μουσική, 2β Παιδαγωγικά, 4α Γυμναστική, 4β Φυσιογνωστικά, 6α Θρησκευτικά, 6β Ιστορία, 6γ Ιχνογραφία και Καλλιγραφία, 6δ Μαθηματικά, 10 Γεωγραφία, 11α Γεωπονία, 11β Φιλοσοφικά, 13 Κοσμογραφία.

2. Κατανομή των 4 ωρών των Παιδαγωγικών σε δύο χωριστά μαθήματα, όπως άλλωστε φαίνεται και από τους Γενικούς Ελέγχους του Διδασκαλείου Αθηνών που σώζονται στη Μαράσλειο Παιδαγωγική; Ακαδημία.

3. Χημεία.

4. Βλ. τη διδακτέα ύλη στο διάταγμα.

5. Τυπικά "Φυσιογραφία" αλλά ουσιαστικά "Γεωπονία".

6. Στους γενικούς ελέγχους εμφανίζεται άλλοτε ως ένα μάθημα και άλλοτε ως δύο.

7. Γυμναστική και Υγιεινή.

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 13 Σεπτεμβρίου 1888: Κείμενο Γ31 (τ. Β', σ. 139-142).

p. 167
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/168.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 6. Ωρολόγιο πρόγραμμα Υποδιδασκαλείων 1893

α/α

Μαθήματα

Ώρες

%

α'

Θρησκευτικά

4

9,5

β'

Παιδαγωγικά

4

9,5

γ'

Ελληνικά

5

11,9

8'

Ελληνική ιστορία

3

7,1

ε'

Γεωγραφία

2

4,8

στ'

Αριθμητική

2

4,8

ζ'

Άσματα

3

7,ι

η'

Καλλιγραφία

2

4,8

θ'

Ιχνογραφία

2

4,8

ι'

Γυμναστική

3

7,1

ια'

Πρακτικαί ασκήσεις

12

28,6

Σύνολο

42

100,0

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 7 Απριλίου 1893: Κείμενο Γ36 (τ. Β', σ. 160-167).

p. 168
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/169.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 7. Ωρολόγιο πρόγραμμα Α' τάξεως Μαρασλείου Διδασκαλείου 1910

α/α

Μαθήματα

Ώρες

%

1

Θρησκευτικά

3

7,3

2

Ελληνική γλώσσα

8

19,5

3

Ιστορία

2

4,9

4

Μαθηματικά

3

7,3

5

Πολιτικής οικονομίας στοιχεία

1

2,4

6

Πειραματική φυσική

2

4,9

7

Ζωολογία

2

4,9

8

Γαλλική γλώσσα

2

4,9

9

Γεωπονική

3

7,3

10

Ωδική

2

4,9

11

Τετράχορδον

2

4,9

12

Εκκλησιαστική μουσική

2

4,9

13

Ιχνογραφία και καλλιγραφία

3

7,3

14

Γυμναστική και σκοποβολία

3

7,3

15

Χειροτεχνία

3

7,3

Σύνολο

41

100,0

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 30 Οκτωβρίου 1910: Κείμενο Γ53 (τ. Β', σ. 238-239).

p. 169
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/170.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 8. Ωρολόγιο πρόγραμμα Μαρασλείου Διδασκαλείου 1911

α/α

Μαθήματα 1

Τάξεις

Σύνολο %

Α

Β

Γ

Δ

1

Θρησκευτικά

2

2

2

-

6 3,8

2

Ψυχολογία και πολιτειακή ηθική

-

4

-

-

4 2,5

Γενική και ειδική Διδακτική

-

-

6

6

 Παιδαγωγική Παιδαγωγικά

4 4

24 15,0

'

Διδακτικαί ασκήσεις και συνεδρίαι

-

-

-

14 14

4

Ελληνικά

8

7

7

6

28 17,5

5

Ιστορία του Πολιτισμού

2

2

2

2

8 5,0

6

Γεωγραφία

-

-

3

3

6 3,8

7

Μαθηματικά

3

-

-

-

3 1,9

8

Κοσμογραφία

-

2

-

-

2 1,2

Πειραματική Φυσική

2

2

-

- 4

9

Ζωολογία Φυσιογνωστικά

2

-

-

- 2

11 6,9

χημεία

3

-

-

- 3

Φυσική Ιστορία

-

2

-

- 2..

10

Γεωπονικά

1

2

2

2

7 4,4

11

Υγιεινή (= Ανθρωπολογία και Υγιεινή)

-

1

3

-

4 2,5

12

Πολιτική Οικονομία - Εμπορικά μαθήματα

-

2

-

-

2 1,2

13

Γαλλική γλώσσα

2

-

2

2

6 3,8

'Ωδική

2

2

2

2 8

14 Τετράχορδον η αρμόνιον Μουσική

2

2

2

1 7

21 13,1

(.Εκκλησιαστική Μουσική

2

2

2

p. 170
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/171.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

15 Ιχνογραφία και Καλλιγραφία

3

3

2,

-

8 9

5,6

Ιχνογραφία

-

-

-

1

1

16 Γυμναστική και Σκοποβολία2

3

3

2

2

10

6,2

17 Χειροτεχνία

3

2

2

2 ..

9

5,6

Σύνολο

40

40

39

41

160

100,0

1. Ιεράρχη ση των μαθημάτων, που έχουν αναγραφεί με τη σειρά που έχουν στο άρθρο 2 του νόμου ,ΓΧΒ' (βλ. Γ47): 1 Ελληνικά, 2 Παιδαγωγικά, 3 Μουσική, 4 Φυσιογνωστικά, 5 Γυμναστική και Σκοποβολία, 6α Ιχνογραφία - Καλλιγραφία, 6β Χειροτεχνία, 8 Ιστορία του Πολιτισμού, 9 Γεωπονικά, 10α Γαλλικά, 10β Γεωγραφία, 10γ Θρησκευτικά, 13α Υγιεινή, ISß1 Ψυχολογία, 15 Μαθηματικά, 16α Κοσμογραφία, 16β Πολιτική Οικονομία.

Aς σημειωθεί ότι στους Γενικούς Ελέγχους όλα τα μαθήματα και οι κλάδοι τους καταχωρίζονται ως ιδιαίτερα μαθήματα.

2. Στα διδακτέα μαθήματα, όπως ορίζονται από το άρθρο 2 του νόμου ,ΓΧ^Β'/1910, υπάρχουν δύο ξεχωριστά μαθήματα: Γυμναστική - Σκοποβολία και στρατιωτική εκπαίδευσις, αλλά στο αναλυτικό πρόγραμμα αποτελούν ένα υπό την ονομασία: Γυμναστική και σκοποβολία.

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 8 Οκτωβρίου 1911: Κείμενο Γ54 (τ. Β', σ. 240-243).

p. 171
Search form
Search the book: Secondary School Curricula (1833-1929), vol. III
Search results
    Digitized books
    Page: 152
    17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    προγράμματα. Από την εξέταση του πίνακα αυτού εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα: α') Έκτος από τα Φιλοσοφικά, που πρωτοεμφανίζονται, στο πρόγραμμα του 1893, όλα τα άλλα μαθήματα έχουν συνεχή παρουσία από το πρώτο μέχρι το τελευταίο πρόγραμμα, β') ' H παρουσία της Ωδικής στο πρόγραμμα του 1922 οφείλεται στη διδασκαλία της στο Ελληνικό Σχολείο, το πρόγραμμα του οποίου συμπεριλαμβάνεται στον εβδομαδιαίο χρόνο του προγράμματος του 1922.

    Ως προς την εξέλιξη του ωρολογίου προγράμματος και τη συμμετοχή του" κάθε μαθήματος στα προγράμματα των 4 ανωτέρων τάξεων - όπως καταγράφονται στον Πίνακα Β9 - παρατηρούμε τα εξής: α') Από τα μαθήματα σε όλα τα προγράμματα απουσιάζει η Καλλιγραφία, που περιορίζεται στις- κατώτερες τάξεις, όπως επίσης και η Ωδική (βλ. αμέσως προηγούμενη παράγραφο). β') Τα Νέα Ελληνικά - ως κλάδος του" μαθήματος των Ελληνικών - 15 δεν υπάρχουν παρά μόνο στο τελευταίο πρόγραμμα του 1922, και μάλιστα με αυξημένο αριθμό ωρών από ό,τι στις κατώτερες τάξεις, γ') Τα Θρησκευτικά εμφανίζονται για πρώτη φορά στο πρόγραμμα του 1890 και έκτοτε παραμένουν σε όλα τα επόμενα προγράμματα. To ίδιο συμβαίνει και με -τα Φιλοσοφικά που πρωτοεμφανίζονται στο πρόγραμμα του 1893. δ') Όλα τα άλλα μαθήματα υπάρχουν συνεχώς σε όλα τα προγράμματα.

    9. Οι μεταβολές κάθε μαθήματος κατά την εξέλιξη του εβδομαδιαίου χρόνου καταγράφονται στους Πίνακες Β10 και Β11. Σύμφωνα με τον πρώτο πίνακα: α') Ο χρόνος μένει αμετάβλητος στην Ιστορία και την Κοσμογραφία. β') Τελική αύξηση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Νέα Ελληνικά (20 ώρες). Φυσικά (18), Γυμναστική (6), Ωδική (5), Γεωγραφία (4), Καλλιγραφία (3), Θρησκευτικά και Ιχνογραφία (2). γ') Τελική μείωση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Αρχαία Ελληνικά και Γαλλικά (21 ώρες), Μαθηματικά (6 ώρες), δ') Οι περισσότερες μεταβολές σημειώνονται στο πρόγραμμα του 1922.

    Εξάλλου, σύμφωνα με τον Πίνακα Β11 (για τις 4 ανώτερες τάξεις): α') Ο χρόνος μένε., αμετάβλητος μόνο στην Κοσμογραφία, ενώ στα άλλα μαθήματα σημειώνονται μεταβολές, κυρίως στα προγράμματα του 1890 και του 1922. β') Τελική αύξηση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Φυσικά (15 ώρες). Γεωγραφία - Γυμναστική - Ιχνογραφία (3 ώρες), γ') Αντίθετα, τελική μείωση παρουσιάζουν κατά σειρά τα μαθήματα: Αρχαία Ελληνικά (14 ώρες). Γαλλικά (8), Μαθηματικά (7), και Ιστορία (3).

    15. Υπενθυμίζουμε ότι το μάθημα των Νέων Ελληνικών αυτονομήθηκε με το Β. διάταγμα "περί εγγραφών, εξετάσεων κτλ. εν τοις σχολείοις της μέσης εκπαιδεύσεως" της 29 Δεκεμβρίου 1923. (Βλ. και υποσημ. 79 της Επισκόπησης του A' κεφαλαίου, εδώ, σ. 107- 108).