Creator/Author:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Title:Secondary School Curricula (1833-1929), vol. III
 
Title of Series:Historical Archive of Greek Youth
 
Nr. within series:17
 
Place of Publication:Athens
 
Publisher:General Secretariat for Youth
 
Date of Publication:1989
 
Pagination:487
 
Nr. of vol.:3th of 3 volumes
 
Language:Greek
 
Subject:Education
 
Education-Secondary
 
Law
 
Spatial coverage:Greece
 
Temporal coverage:1833-1929
 
Description:
17c. David Antoniou, Secondary School Curricula (1833-1929), vol. III, 1989, 487 pp.
L'objectif de cet ouvrage est de rassembler et de présenter de manière cohérente, autant que possible, le matériel disséminé et difficile à trouver, dont on dispose aujourd'hui (provenant d'Archives, du Journal Officiel, de Réglementations, de Collections etc.). Par la suite, une codification est effectuée par type d'école, afin de rendre ces informations facilement accessibles, de donner aux lecteurs la possibilité d'«étudier» l'histoire de l'enseignement secondaire, d'en tirer des conclusions utiles et, enfin, d'offrir aux chercheurs dans le domaine éducatif, un outil qui permettra une meilleure compréhension des efforts successifs fournis par l'état grec, en vue d'une transformation du système d'enseignement. Ce matériel fait allusion à la période datant de l'arrivée du roi Othon (1833) à la veille de la première réforme effective d'éducation (1929). Il renferme les lois fondatrices des divers types d'écoles de l'enseignement secondaire (publiques ou reconnues par l'État) appartenant à toute région hellénique libre. De surcroît, il comprend les horaires et programmes d'enseignement détaillés en vigueur durant toute cette période, et les circulaires-directives ayant trait à l'enseignement des matières. L'ensemble de l'ouvrage présenté en trois volumes, s'articule comme suit: précédé par une introduction qui—sans vouloir être une histoire de l'enseignement secondaire de la période 1833-1929— décrit la façon dont cet ouvrage s'est organisé, constituant ainsi le cadre historique dans lequel s'insèrent toutes les réglementations législatives se rapportant aux divers types d'écoles et aux programmes d'enseignement de cette période. Le corpus de l'ouvrage se divise en deux parties. La première —intitulée «Les textes»— présente le matériel numéroté par chapitres selon le type d'école et par ordre chronologique; plus particulièrement, les six chapitres de cette partie comportent le matériel qui renvoit, par ordre d'apparition, aux types d'écoles suivants: 1. Écoles helléniques — Gymnases, 2, Lycée Varvakeio— Lycées professionnels, 3, Écoles Normales, 4, Écoles Ecclésiastiques, 5. Écoles de Commerce, 6. Écoles spécialisées d'enseignement professionnel(écoles de la marine, écoles urbaines, écoles agricoles). Tout ce matériel, ainsi que l'introduction, est compris dans les deux premiers volumes de l'ouvrage. La deuxième partie qui occupe le troisième volume, intitulée «La lecture», divisée en autant de chapitres que la première partie, renferme: a) Des tableaux analytiques et de synthèse de tous les horaires des programmes de la première partie, où apparaît la participation de chaque cours dans la durée hebdomadaire d'enseignement. Ces tableaux indiquent également l'ordre d'apparition de chaque cours, la hiérarchisation des cours par programme, de même que l'évolution de la durée hebdomadaire par type d'école, par matière et par catégorie de matières, présentée de façon récapitulative pour toute la période. b) Un examen synoptique des données comprises dans ces tableaux. Enfin, cette deuxième partie propose un tableau chronologique de tous les textes, afin de pouvoir suivre systématiquement la formation et l'évolution des écoles du second degré. L'éditeur de cet ouvrage pense que cette oeuvre de documentation en trois volumes, convenablement exploitée par ses lecteurs et chercheurs, constituera un point de départ "dans la recherche de l'histoire de l'éducation sur le premier siècle de l'état néohellénique.
 
License:This book in every digital format (PDF, GIF, HTML) is distributed under Creative Commons Attribution - NonCommercial Licence Greece 3.0
 
The book in PDF:Download PDF 12.59 Mb
 
Visible pages: 359-378 από: 490
-20
Current page:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/359.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

σε διάφορους κλάδους (Νέα και Αρχαία Ελληνικά, Αριθμητική, Γεωμετρία,  Άλγεβρα κτλ.), γ') Τα Ελληνικά επανήλθαν στη δεύτερη -μετά τα Θρησκευτικά- θέση εμφάνισης των μαθημάτων, δ') Απουσιάζει από το ωρολόγιο πρόγραμμα η Γυμναστική - για την οποία όμως γίνεται ειδική ρύθμιση 40, η Υγιεινή διδάσκεται αυτοτελώς, ενώ στα προαιρετικά μαθήματα η Σερβική γλώσσα αντικαθιστά την Τουρκική, και ε') ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος είναι ο ίδιος για τις σχολές αρρένων και θηλέων.

Σε σχέση με τα αντίστοιχα προηγούμενα προγράμματα του 1922, το πρόγραμμα των αρρένων παρουσιάζεται μειωμένο κατά 4 ώρες και των θηλέων κατά 2. Η μείωση όμως αυτή είναι εικονική, διότι αν αφαιρεθούν οι ώρες τής-Γυμναστικής ,σε αρκετά άλλα μαθήματα οι ώρες είναι αυξημένες (π.χ. στο πρόγραμμα-αρρένων : Καλλιγραφία-Δακτυλογραφία + 3 ώρες. Εμπορικά + 1, Εμπορευματολογία ·+. 1, και στο πρόγραμμα θηλέων: Εμπορικά + 2 ώρες,, Ελληνικά - Γεωγραφία - Εμπορευματολογία - Εμπορικό Δίκαιο - Καλλιγραφία - Δακτυλογραφία.+. 1.ώρα στο καθένα).

17. Το τελευταίο πρόγραμμα της περιόδου -που εξετάζουμε .είναι του 1928, το οποίο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για δύο κυρίως λόγους: α') διότι αναφέρεται σε πεντατάξιες πλέον εμπορικές σχολές (η μετατροπή αυτή αναφέρεται στις εμπορικές των νέων χωρών, ενώ της υπόλοιπης Ελλάδας παραμένουν τετρατάξιες),41 και β') διότι έχουμε και νέου τύπου εμπορικές σχολές, τις τριτάξιες πρακτικές εμπορικές σχολές, που άρχισαν να δημιουργούνται από το 1922.42

Και πρώτα το πρόγραμμα των πεντατάξιων σχολών:

Το πρόγραμμα αυτό 43 κατ' ουσίαν είναι σχεδόν όμοιο με το προηγούμενο, διότι η A' τάξη δεν είναι παρά "προπαρασκευαστική" σύμφωνα με το διάταγμα, και τα μαθήματα που διδάσκονται δεν είναι από εκείνα που χαρακτηρίζουν τις εμπορικές σχολές (Εμπορικά, Εμπορευματολογία, Νομικά), αλλά είναι κυρίως μαθήματα που έχουν "προπαρασκευαστικό" απλώς χαρακτήρα και πλησιάζουν προς τα μαθήματα της Γ' τάξεως του Ελληνικού σχολείου. Ως προς τις άλλες τέσσερις τάξεις, το πρόγραμμα ακολουθεί σε γενικές γραμμές τη δομή του προηγούμενου με τις ακόλουθες διαφοροποιήσεις: α') τα Θρησκευτικά επεκτείνονται σε δύο ακόμα τάξεις' β') επανέρχεται το μάθημα της Γυμναστικής μέσα στο κανονικό ωρολόγιο πρόγραμμα' γ') οι Ασκήσεις εργαστηρίου επίσης επανέρχονται ως κλάδος της Εμπορευματολογίας· δ') η Δακτυλογραφία και η Καλλιγραφία διδάσκονται σε ιδιαίτερες ώρες και ε') ο συνολικός εβδομαδιαίος

40. Βλ. § 3 του άρθρου 9 του διατάγματος.

41. Βλ. E42 και 44 (τ. Β', σ. 762-763 και 770-771).

42. Βλ. Ε43 (τ. Β', σ. 764-769).

43. Βλ Ε45 (τ. Β', σ. 772-778) και Πίνακες Ε18-19.

p. 359
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/360.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

χρόνος -εξαιρουμένης της A' τάξεως- παρουσιάζει μικρή αύξηση σε σχέση με του προηγούμενου προγράμματος.

ΟΙ προηγούμενες παρατηρήσεις ισχύουν και για το πρόγραμμα των σχολών θηλέων, στο οποίο η αύξηση των ωρών των Θρησκευτικών και της Χειροτεχνίας επέφερε μείωση των ωρών των Εμπορικών και Νομικών μαθημάτων. : Εξάλλου, ως προς τα πρ-ογράμματα των πρακτικών εμπορικών σχολών44 μπορούμε να τα θεωρήσουμε σαν "μικρογραφία" των αντίστοιχων προγραμμάτων των πεντατάξιων σχολών, όπου υπάρχουν όλα τα μαθήματα, αλλά ενταγμένα μέσα στο γενικό πλαίσιο της πρακτικής διδασκαλίας τους.

18. Εξετάζοντας την εξέλιξη του εβδομαδιαίου ;χρόνου, όπως καταγράφεται στον Πίνακα E22, -στον οποίο δεν περιλαμβάνονται τα προγράμματα μεμονωμένων Σχολών45-, παρατηρούμε τα εξής: α') Με αφετηρία το πρόγραμμα του 1903, όπου πράγματι ο εβδομαδιαίος χρόνος είναι αρκετά υψηλός, όλα τα υπόλοιπα προγράμματα των τετρατάξιων Εμπορικών σχολών εμφανίζουν μία πτωτική τάση ως προς τον εβδομαδιαίο χρόνο διδασκαλίας, η οποία στο πρόγραμμα του 1925 αντιπροσωπεύει ποσοστό 6,6%. β') Τή μεγαλύτερη μείωση παρουσιάζει το "πρόγραμμα 1909" (μείωση 17 ώρες, ποσοστό 11,2%) και τη μικρότερη το πρόγραμμα του 1922 (μείωση 6 ώρες στις σχολές αρρένων, ποσοστό 3,9%). γ') Ανάλογη μείωση παρουσιάζεται και στα προγράμματα των σχολών θηλέων, δ') Στά περισσότερα προγράμματα ("1915-16" - 1925) ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος κυμαίνεται μεταξύ 141 και 146 ωρών, με ελάχιστες αυξομειώσεις μεταξύ τους. ε') Φυσικά, το πρόγραμμα του 1928 εμφανίζεται με αυξημένο τον εβδομαδιαίο χρόνο, αλλά αυτό δικαιολογείται διότι τότε οι Εμπορικές σχολές είναι πεντατάξιες. στ') Ούτως η άλλως, ο εβδομαδιαίος χρόνος σε όλα τά1 προγράμματα είναι πολύ υψηλός και επιβεβαιώνει μια τάση που παρατηρείται και στα άλλα σχολεία M.E.

19. Στον Πίνακα E23 παρουσιάζεται συγκεντρωτικά η εξέλιξη του ωρολογίου προγράμματος και η συμμετοχή του κάθε μαθήματος στα διάφορα προγράμματα. Από την εξέταση του πίνακα αυτού εξάγουμε τα ακόλουθα συμπεράσματα: α') Τα περισσότερα μαθήματα απαντούν σε όλα τα προγράμματα, β')-Από τα μαθήματα που εμφανίστηκαν στο πρώτο πρόγραμμα του 1903 και απαλείφθηκαν οριστικά η προσωρινά κατά την εξέλιξη των προγραμμάτων είναι τα Γερμανικά, τα οποία από το πρόγραμμα του 1920 και μετά παύουν να διδάσκονται ως υποχρεωτικό μάθημα και γίνονται προαιρετικό, η Στενογραφία

44. Βλ. Πίνακες Ε20-21.

45. Το ίδιο ισχύει και για τους επόμενους Πίνακες.

p. 360
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/361.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

που ύστερα από εναλλαγές μεταξύ υποχρεωτικού και προαιρετικού, από το πρόγραμμα του 1922 και μετά οριστικοποιείται .ως υποχρεωτικό, και η Γυμναστική, η οποία απουσιάζει από τα υποχρεωτικά μαθήματα μόνο στο πρόγραμμα του 1925, φαινομενικά όμως, γιατί διδάσκεται, με ειδική ρύθμιση46, γ')· Ορισμένα μαθήματα εμφανίστηκαν κατά την εξέλιξη των προγραμμάτων: έτσι, η Δακτυλογραφία εμφανίζεται ως υποχρεωτικό μάθημα στο πρόγραμμα του 1916, αλλά από το πρόγραμμα του 1920 μέχρι, και του 1925 αποτελεί ενιαίο μάθημα με την Καλλιγραφία, ενώ στο πρόγραμμα του 1928 αυτονομείται εκ νέου' η Υγιεινή, πρωτοεμφανίζεται στο πρόγραμμα του 1920 και διδάσκεται σε ώρες παρμένες από τη Γυμναστική (στις σχολές αρρένων, από τις οποίες απουσίαζε., στο πρόγραμμα του 1928), ενώ στις σχολές Θηλέων εμφανίζεται με την ονομασία "Υγιεινή και Νοσηλευτική"' οι Ασκήσεις εργαστηρίου εμφανίζονται στα προγράμματα 1920 και 1921, και ύστερα στο πρόγραμμα του 1928. δ') Στις σχολές θηλέων εμφανίζονται και ειδικά μαθήματα: Χειροτεχνία (από το 1921 και μετά). Οικιακή Οικονομία (από το 1921) σε συνδιδασκαλία με την Πολιτική Οικονομία, αλλά με πλήρη αυτονόμηση και υποκατάσταση της Πολιτικής Οικονομίας στο πρόγραμμα του 1928, και Οικιακή -Παιδαγωγική (μόνο στο πρόγραμμα του 1921).

20. 'Ως προς την εξέλιξη του εβδομαδιαίου χρόνου κατά μάθημα ο Πίνακας Ε24 δείχνει τις μεταβολές κάθε μαθήματος. Στον Πίνακα αυτόν παρατηρούμε ότι: α') ο χρόνος που διατίθεται για κάθε μάθημα μένει σχεδόν αμετάβλητος ως το 1925 μόνο στη Γεωγραφία και τα Θρησκευτικά (μετά το 1906)· β') στα υπόλοιπα μαθήματα ο χρόνος αυξομειώνεται κατά διαστήματα· γ') τελική αύξηση παρουσιάζουν τα Ελληνικά (που σχεδόν διπλασιάζουν το χρόνο), τα Φυσικά μαζί με την Εμπορευματολογία, η Καλλιγραφία-Δακτυλογραφία (που υπερδιπλασιάζουν το χρόνο), τα Εμπορικά γενικώς μαθήματα, ενώ τελική μείωση έχουν τα Μαθηματικά, τα Αγγλικά και η Ιστορία.

21. Τέλος, ως προς την ιεράρχηση των μαθημάτων, με βάση τον Πίνακα E25 - οπού τα μαθήματα έχουν ομαδοποιηθεί 47 -, παρατηρούμε τα ακόλουθα: 48 α') Η κατηγορία των Ξένων γλωσσών κατέχει την 1η θέση σε όλα τα

46. Ό.π., υποσημ. 40.

47. Τα μαθήματα έχουν ομαδοποιηθεί ως εξής: α') Φιλολογικά (Ελληνικά, Ιστορία, Ιστορία του Εμπορίου)' β') Φυσικομαθηματικά (Μαθηματικά, Φυσικά, Εμπορευματολογία)' γ') Νομικά-Εμπορικά (Εμπορικά, Εμπορικό Δίκαιο, Πολιτική Οικονομία)' δ') Ξένες γλώσσες (Γαλλικά, Αγγλικά, Γερμανικά)' ε') Πρακτικά (Καλλιγραφία, Δακτυλογραφία, Στενογραφία, Χειροτεχνία, Γυμναστική, Υγιεινή, Ασκήσεις "εργαστηριού) και στ') Γενικά (Θρησκευτικά, Γεωγραφία).

48. Οι παρατηρήσεις αναφέρονται στα προγράμματα των σχολών αρρένων' για τις

p. 361
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/362.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

προγράμματα (εκτός του 1928 που υποβιβάζονται στη 2η υπέρ των Φιλολογικών), αλλά με συνεχή πτωτική τάση· έτσι, η -απώλεια του χρόνου έως το 1925 είναι 10,7% και το 1928 15,3%. β') Η κατηγορία, των Νομικών και Εμπορικών μαθημάτων ξεκινώντας από την 3η θέση σταθεροποιείται στη 2η ως το 1921, το 1922 περνά στην 4η, στην οποία και καταλήγει το 1928 ύστερα από την άνοδό της στην 3η το 1925, σημειώνοντας αύξηση του ποσοστού συμμετοχής της στον συνολικό εβδομαδιαίο χρόνο συνολικά 3,9% (1903-1925) αλλά επανερχόμενη στο αρχικό ποσοστό 15,1% με το πρόγραμμα του 1928. γ') Τα Φιλολογικά μαθήματα παρουσιάζουν μία συνεχή αύξηση του ποσοστού τους (ως το 1925 αύξηση 6,4% και το 1928 12,5%), ενώ η θέση τους από 4η το 1903 ανεβαίνει στην 1η το 1928, ο" ) Τα Φυσικομαθηματικά ξεκινώντας από τη 2η θέση, ως το 1919 παρουσιάζουν κάποια μείωση, η όποια όμως στα επόμενα προγράμματα μεταστρέφεται σε αύξηση με αιχμή το πρόγραμμα του 1925., οπού επανέρχονται στη 2η θέση· το άνοιγμα, πάντως μεταξύ του μικρότερου (το "1915-16") και του μεγαλύτερου (το 1925) ποσοστού είναι 5,1%. s') Η κατηγορία των Πρακτικών μαθημάτων, σταθεροποιούμενη στην 4η θέση, παρουσιάζει αυξομειώσεις του ποσοστού της: μεγαλύτερο το 15,8% του προγράμματος του 1906 και μικρότερο 11,3% του 1925 (φυσικά στα προγράμματα των σχολών θηλέων το ποσοστό των μαθημάτων αυτών είναι αρκετά αυξημένο εξαιτίας της ύπαρξης ειδικών μαθημάτων), στ') Τα Γενικά μαθήματα, κατέχοντας την τελευταία θέση, παρουσιάζουν μια σταθερότητα στο ποσοστό τους (με άνοιγμα περίπου μιας εκατοστιαίας μονάδας).

Η εικόνα αυτή των διαφόρων κατηγοριών μαθημάτων φαίνεται καλύτερα στη γραφική παράσταση 10,

Αλλά και η ιεράρχηση μεμονωμένα των μαθημάτων -όπως έχει καταγραφεί σε κάθε πίνακα προγράμματος- μας οδηγεί στα ακόλουθα γενικά συμπεράσματα: α') Αρκετά μαθήματα κατέχουν την ίδια, μαζί με άλλα. Θέση στην εκάστοτε ιεραρχία (π.χ. στο πρόγραμμα του 1903 5 μαθήματα βρίσκονται στην πρώτη Θέση), β') Κανένα μάθημα δεν κατέχει την ίδια σταθερή θέση σε όλη την εξέλιξη των προγραμμάτων, εκτός από τα Θρησκευτικά που βρίσκονται, μαζί με την Ιστορία του Εμπορίου, στην τελευταία θέση έως και το πρόγραμμα του 1925. γ') Στις πρώτες θέσεις εναλλάσσονται τα Εμπορικά, Γαλλικά και Ελληνικά, ακολουθούν τα Αγγλικά, τα Μαθηματικά και η Γυμναστική, ενώ αρκετά σταθερή είναι η Γεωγραφία.

σχολές θηλέων υπάρχουν ορισμένες διαφοροποιήσεις, με κυριότερη το αυξημένο ποσοστό των Πρακτικών μαθημάτων.

p. 362
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/363.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄

ΕΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΑΥΤΙΚΑ — ΑΣΤΙΚΑ— ΓΕΩΡΓΙΚΑ

p. 363
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/364.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 364
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/365.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΕΣ

p. 365
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/366.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 366
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/367.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Ωρολόγιο πρόγραμμα Ναυτικού τμήματος της Πετριτσείου Εμπορικής σχολής Ληξουρίου 1901

τάξεις

 

α/α

Μαθήματα

- Σύνολο

%

Β

Γ

1

Μαθηματικά

6

6

12

16,9

2

Ναυτιλία και ναυτικοί υπολογισμοί

6

6

12

16,9

3

Ονοματολόγιον και πρακτικαί ασκήσεις

6

-

6

8,5

4

Κυβερνητική

-

4

4

5,6

5

Γεωγραφία

3

3

6

8,5

6

Φυσική

3

3

6

8,5

7

Ελληνικά

3

3

6

8,5

8

Αγγλικά

6

3

9

12,6

9

Ναυτικόν Δίκαιον

-

4

4

5,6

10

Πρακτικά μαθήματα

-

6

6

8,5

Σύνολο

33

38

71

100,0

1. Για το πρόγραμμα της A' τάξεως, που ήταν κοινό με του Εμπορικού τμήματος, βλ. Μέρος Πρώτο, Ε12 και Μέρος Δεύτερο, Πίνακα E l.

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 26 Οκτωβρίου 19O1: Κείμενο ΣΤ12 (τ. Β', σ. 867-870).

p. 367
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/368.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝAΚΑΣ 2. Ωρολόγιο πρόγραμμα αστικών σχολείων 1914

α/α

Μαθήματα 1

Τάξεις

Σύνολο

%

A

Β

Γ

1

Θρησκευτικά

2

2

2

6

5,3

2

Ελληνικά (= "Αρχαία Ελληνικά,

Νέα Ελληνικά, Συνθέσεις")

8

9

8

25

21,9

3

Ιστορία

2

2

2

6

5,3

4

Γεωγραφία

2

2

2

6

5,3

5

Φυσικοϊστορικά. Ανθρωπολογία και Υγιεινή

2

2

2

6

5,3

6

Φυσικά (= "Χημεία και Φυσική")

2

2

1

5

4,3

7

Μαθηματικά

3

3

3

9

7,9

8

Οικιακή Οικονομία

και Οικιακή Παιδαγωγική

-

-

2

2

1,7

9

Ιχνογραφία

2

2

2

6

5,3

ίο

Καλλιγραφία

1

-

-

1 16

0,8 14,0

11

Χειροτεχνία

3

3

3

9

7,9

12

Ωδική

3

3

3

9

7,9

13

Γυμναστική

3

3

3

9

7,9

14

Γαλλικά

5

5

5

15

13,2

Σύνολο

38

38

38

114

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων: 1 Ελληνικά, 2 Τεχνικά, 3 Γαλλικά, 4α Γυμναστική, 4β Μαθηματικά, 4γ Ωδική, 7α Γεωγραφία, 7β Θρησκευτικά, 7γ Ιστορία, 7δ Φυσικοϊστορικά, 11 Φυσικά, 12 Οικιακή Οικονομία και Οικιακή Παιδαγωγική.

ΠΗΓΗ: Απόφαση 15 Νοεμβρίου 1914: Κείμενο ΣΤ15 (τ. Β', σ. 878-885).

p. 368
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/369.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 3. Ειδικό ωρολόγιο πρόγραμμα, αστικών σχολείων κτλ. σχολικού έτους 1917-18

α/α Μαθήματα Τάξεις Σύνολο 

Α Β Γ

α

β

α

β

α

ß

α

β

1

Θρησκευτικά

1

1

1

1

1

1

3

3

2·.

Ελληνικά

6

6

6

6

6

6

18

18

3

4

Ιστορία

1

2

1

2

1

2

3

6

5

Γεωγραφία Φυσικοϊστορικά

1

2

1

2

1

2

3 3

3 6

6

Φυσικά

1

2

1

2

1

1

3

5

7

Μαθηματικά

2

2

2

2

2

2

6

6

8

Οικιακή Οικονομία και Παιδαγωγική

-

-

-

-

1

2

1

2

9

Ιχνογραφία

1

2

1

2

1

2

3

6

10

Καλλιγραφία

1

1

-

-

-

-

1

1

11

Χειροτεχνία

2

3

2

3

2

3

6

9

12

Ωδική

2

2

2

2

2

2

6

6

13

Γυμναστική

3

2

3

2

3

2

9

6

14

Γαλλικά

3

4

3

4

3

4

9

12

Σύνολο

25

30

24

29

25

30

74

89

 

α = Χειμερινή περίοδος (Δεκέμβριος - Ιανουάριος - Φεβρουάριος)

β = Εαρινή περίοδος (Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος)

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 25 Δεκεμβρίου 1917: Κείμενο ΣΤ16 (τ. Β', σ. 886).

p. 369
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/370.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 4. Ειδικό ωρολόγιο πρόγραμμα αστικών σχολείων κτλ, σχολικού έτους 1918-19

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Α

Β

Γ

α

β

α

β

α

β

α

β

1

Θρησκευτικά

1

1

1

1

1

1

3

3

2

Ελληνικά

6

6

6

6

6

6

18

18

3

Ιστορία

2

1

2

1

2

1

6

3

4

Γεωγραφία

1

1

1

1

1

1

3

3

5

Φυσικοϊστορικά

2

1

2

1

2

1

6

3

6

Φυσικά

2

1

2

1

1

1

5

3

7

Μαθηματικά

2

2

2

2

2

2

6

6

8

Οικιακή Οικονομία και Παιδαγωγική

-

-

-

-

2

1

2

1

9

Ιχνογραφία

2

1

2

1

2

1

6

3

10

Καλλιγραφία

1

1

-

-

-

-

1

1

11

Χειροτεχνία

3

2

3

2

3

2

9

6

12

Ωδική

2

2

2

2

2

2

6

6

13

Γυμναστική

2

2

2

2

2

2

6

6

14

Γαλλικά

4

3

4

3

4

3

12

9

Σύνολο

30

24

29

23

30

24

89

71

α = Φθινοπωρινή και εαρινή περίοδος (Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος-Μάρτιος, Απρίλιος, Μάιος).

β = Χειμερινή περίοδος (Δεκέμβριος, Ιανουάριος, Φεβρουάριος).

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 15 Σεπτεμβρίου 1918: Κείμενο ΣΤ19 (τ. Β', σ. 897).

p. 370
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/371.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 5, Ωρολόγιο πρόγραμμα Αβερωφείου Μέσης Γεωργικής Σχολής1918

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Σύνολο

A B Γ

1

Πρακτική αριθμητική

3/- - - 1 1/2

2

Γεωμετρία

2/ _ _ _ 1

3

Φυσική πειραματική

2 - - 2

4

Βοτανική

2 - - 2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

2/__ _ _ 1

6

Γενική πειραματική Χημεία

'2 - - 2

7-

Ζωοτεχνία/Γενική Ζωοτεχνία/Ειδική Ζωοτεχνία. ..

2 -/3 3/- 5

8

Γενική γεωργία

1 2/- - 2

9

Στοιχεία τοπογραφίας

-/3 - - 1 1/2

1ο

Στοιχεία υδραυλικής και οικοδομικής

__ /2 __ __ 1

11

Αρχαί μηχανικής

-β - - 1

12

Ελληνικά

2/ _ _ _ 1

13

Αρχαί πολιτικής Οικονομίας και Γεωργικού Δικαίου

- /9 _ _ __ 1

14

Γεωργική μηχανολογία

- 3/- - 1 1/2

15

Δενδροκομία / Δενδροκομία ειδική, δασική...

2 3/- 3 1/2

16

Εδαφολ , Λιπασματολογία και στοιχεία γεωργίας

- -/3 - 1 1/2

17

Ειδική γεωργία

- -/3 2/- 1 1/2

18

Γαλακτοκομία και Τυροκομία

__ 3/ - - 1 1/2

- 3/- - 1 1/2

19

Οινοποιία

- 3/- - 11/2

20

Γεωργική Βιομηχανία

- 3/- - 1 1/2

21

Αμπελουργία

- -/3 - 11/2

22

Μελισσοκομία και σηροτροφία

__ _ /2 __

23

Γεωργική Οικονομία

_ _/2 2/- 2

24

Κηπουρική και ανθοκομία

_ 2/- - 1

25

Γεωργική εντομολογία

_ _ 2 /- 1

26

Γεωργική φυτοπαθολογία

__ 2/- 1

27

Πεταλωτική, κτηνιατρική κλπ.

_ ___ 2/ - 1

28*

Γεωργική Λογιστική

___ 2/- 1 1

29

Πρακτικαί ασκήσεις

24 24 24/42 81

Σύνoλο

42 42 42 126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 23 Αυγούστου 1918: Κείμενο ΣΤ18 (τ. Β', σ. 889-896).

p. 371
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/372.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 6, Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσων Γεωργικών Σχολών 1920

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Σύνολο

A B Γ

1

Πρακτική αριθμητική

3/- - -

11/2

2

Γεωμετρία

2/- - -

1

3

Φυσική πειραματική και μετεωρολογία

2 - -

2

4

Βοτανική

2 - -

2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

2/1 - -

11/2

6

Γενική πειραματική Χημεία

3/2 - -

21/2

7

Ζωοτεχνία/Γενική και ειδική ζωοτεχνία

2 2 2/-

5

8

Γεωργία και Γενική και Ειδική

-/2 2 3 /-

41/2

9

Στοιχεία τοπογραφίας

-/3 - -

11/2

10

Αρχαί μηχανικής

-/2 - -

1

11

Ελληνικά

2 _ _

2

12

Γεωργική μηχανολογία

- 3/- -

11/2

13

Δενδροκομία

__ 2 2 /-

3

14

Γεωολογία, Εδαφολογία, Λιπασματολογία

- 2 -

2

15

Γαλακτοκομία και Τυροκομία

- 2/1 -

11/2

16

Οινοποιΐα

- 3/- -

11/2

17

Γεωργικαί Βιομηχανίαι

- 2/__ -

1

18

Αμπελουργία

- -/3 -

1 1/2

19

Γεωργική εντομολογία

- -/2 -

1

20

Πολιτική Οικονομία

- -/2 -

1

21

Μελισσοκομία

_ -/1 _

1/2

22

Σηροτροφία

- -/1 -

1/2

23

Γεωργική Οικονομία

- - 2/3

24

24

Γεωργική φυτοπαθολογία

- - 2/-

1

25

Γεωργική Λογιστική...

_ _ 2

2

26

Ελαιοκομία

- - 2/-

1

27

Δασονομία

- - -/2

1

28

Κηπουρική, Ανθοκομία

- - -/3

11/2

29

Πτηνοτροφία

- - -/3

11/2

30

Κτηνιατρικής στοιχεία και πεταλωτική

- - 2/1

11/2

31

Υδραυλική και Οικοδομική

- - 1/2

11/2

32

Γεωργική νομοθεσία

- - -/2

1

33

Πρακτικαί ασκήσεις

24 24 24

72

Σύνολο

42 42 42

126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 7 Αυγούστου 1920: Κείμενο ΣΤ24 (τ. Β', σ. 912-921).

p. 372
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/373.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης
 

ΠΙΝΑΚΑΣ 7. Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών 1921

 

α/α

Μαθήματα

Τάξεις

Σύνολο

A

Β

Γ

1

Ιχνογραφία

-/2

- -

-

1

2

Ελληνικά

2

-

-

2

3

Πρακτική Αριθμητική

3/-

-

-

11/2

4

Γεωμετρία

2h

-

-

1

5

Φυσική πειραματική

2

-

-

2

6

Γενική Χημεία

2·-·

' -

-

2

7 ·

Βοτανική

3

-

-

3

8

Ζωολογία και εντομολογία

2

-

- .

2

9

Γεωλογία και ορυκτολογία

2/1

-

-

11/2

ίο

Κλιματολογία και εδαφολογία

-/2

-

-

1

11

Δενδροκομία

--2

3

2

6

12 :

Γενική Μηχανική

-

2/-

-

1

13

Χωρομετρία

-

2

-

2

14 

Αμπελουργία

- '

2

2

4

15 .

Γεωργία (Γενική και Ειδική)

-

2

2/-

3

16'

Κτηνοτροφία και Πτηνοτροφία

-

-/2

2/-

2

17 '

Οινολογία

-

2

-/2

3

18

Έλαιοκομία / Ελαιουργία

-

-/2

2/-

2

19

Εντομολογία

-

2/-

-

1

20 ,.

Μελισσοκομία

-

-/2

-

1

21

Σηροτροφία

-

2/-

-

1

22 "

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

23

Σχεδιογραφία πάρκων και κήπων

-

-

~/2

1

24 :

Υδραυλική

-

-

2/-

1

25

Κηπουρική

-

-

2

2

26

Ανθοκομία

-

^

-/2

1

27

Γαλακτοκομία

-

-

1/-

1/2

28

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

29

Γεωργική Λογιστική

-

-

1

1

30

Γεωργική Νομοθεσία

-

-

-/1

1/2

31

Συσκευή, διατήρησις και επεξεργασία...

-

-

-/2

1

32

Πρακτικαί ασκήσεις

24

24

24

72

Σύνολο

42

42

42

126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 31 Αυγούστου 1921: Κείμενο ΣΤ 25 (τ. Β', σ. 922-925).

p. 373
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/374.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 8 Ωρολόγιο πρόγραμμα  Μέσων Γεωργικών Σχολών 1925

α/α

Μαθήματα

Tάξεις

   

Σύνολο

.A,

Β

Γ

1

Μαθηματικά

3

-

-

3

2

Φυσική και μετεωρολογία

2

-

-

2

3

Χημεία

3

-

-

3

4

Βοτανική

2

- '

-

2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

1

-

-

1

6

. Ορυκτολογία και Γεωλογία

1

-

-

1

7

Γεωργική μηχανική

2

2

2

6

8

Ιχνογραφία

1

-

-

1

9

Γεωργία

1

3

3

7

10

Ζωοτεχνία

2

2

2

6

11

Δενδροκομία/Δενδροκομία, Κηπουρική, Ανθοκομία

-

2

2

4

12

Αμπελουργία, Ελαιουργία

-

2

-

2

13

Γεωργικαί Βιομηχανίαι

-

2

1

3 -

14

Γαλακτοκομία. . .

-

2

-

2

15

Γεωργική Εντομολογία

-

1

-

1

16

Μελισσοκομία - Σηροτροφία

-

1

-

1

17

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

18

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

19

Γεωργική Λογιστική

-

-

2

2

20

Εγκυκλοπαιδεία δικαίου και Γεωργ. Νομοθεσία

-

-

1

1

21

Φυτοπαθολογία

-

-

1

1

22

Στοιχεία Κτηνιατρικής και Πεταλωτικής

-

-

2

2

23

Πρακτικαί ασκήσεις

18

18

18

54

Σύνολο

36

36

36

108

ΠΗΓΗ: Π. διάταγμα 9 Ιουλίου 1925: Κείμενο ΣΤ26 (τ. Β', σ. 926-933).

p. 374
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/375.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 9. Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών 1926

Τάξεις

α/α Μαθήματα Σύνολο

Α Β Γ

1

Φυσική Γεν. Μηχανική και Μετεωρολογία

3

-

-

3

2

Χημεία

2

-

-

2

3

Ζωολογία και Εντομολογία

3

-

-

3

4

Γεωργικά μαθήματα

2

-

-

2

5

Χωρομετρία

1

-

-

1

6

Γεωλογία και Ορυκτολογία

1

-

-

1

7

Βοτανική

3

-

-

3

8

Ζωοτεχνία / Ζωοτεχνία και Πτηνοτροφία

2

2

-

4

9

Γεωργική Μηχανολογία

1

-

-

1

10

Γεωργική Χημεία

-

2

-

2

11

Δενδροκομία

-

2

3

5

12

Οινολογία

-

2

1

3

13

Έλαιουργία / Ελαιοκομία

-

1

1

2

14

Αμπελουργία

-

2

2

4

15

Γεωργία (Γενική και Ειδική)

-

3

1

4

16

Σηροτροφία

-

1

-

1

17

Μελισσοκομία

-

1

-

1

18

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

19

Γαλακτοκομια και Τυροκομία

-

1

-

1

20

Υδραυλική

-

-

1

1

21

Κηπουρική

-

-

2

2

22

Ανθοκομία και σχεδιογραφία πάρκων

-

-

1

1

23

Φυτοπαθολογία

-

-

1

1

24

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

25

Γεωργική Λογιστική και Νομοθεσία

-

-

1

1

26

Στοιχεία Κτηνιατρικής και Πεταλωτικής

-

-

1

1

27

Συσκευή και διατήρησις οπωρών...

-

-

1

1

28

Πρακτικαί ασκήσεις1

24

24

24

72

Σύνολο 42 42 42 126

1. Όπως προβλέπονται από το διάταγμα της 31 Αυγούστου 1921: Κείμενο ΣΤ25 (τ. Β', σ. 922-925).

ΠΗΓΗ: Π. διάταγμα 6 Σεπτεμβρίου 1926: Κείμενο ΣΤ28 (τ. Β', σ. 939-940).

p. 375
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/376.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 376
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/377.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΙΙ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

p. 377
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/378.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 378
Search form
Search the book: Secondary School Curricula (1833-1929), vol. III
Search results
    Digitized books
    Page: 359
    17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    σε διάφορους κλάδους (Νέα και Αρχαία Ελληνικά, Αριθμητική, Γεωμετρία,  Άλγεβρα κτλ.), γ') Τα Ελληνικά επανήλθαν στη δεύτερη -μετά τα Θρησκευτικά- θέση εμφάνισης των μαθημάτων, δ') Απουσιάζει από το ωρολόγιο πρόγραμμα η Γυμναστική - για την οποία όμως γίνεται ειδική ρύθμιση 40, η Υγιεινή διδάσκεται αυτοτελώς, ενώ στα προαιρετικά μαθήματα η Σερβική γλώσσα αντικαθιστά την Τουρκική, και ε') ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος είναι ο ίδιος για τις σχολές αρρένων και θηλέων.

    Σε σχέση με τα αντίστοιχα προηγούμενα προγράμματα του 1922, το πρόγραμμα των αρρένων παρουσιάζεται μειωμένο κατά 4 ώρες και των θηλέων κατά 2. Η μείωση όμως αυτή είναι εικονική, διότι αν αφαιρεθούν οι ώρες τής-Γυμναστικής ,σε αρκετά άλλα μαθήματα οι ώρες είναι αυξημένες (π.χ. στο πρόγραμμα-αρρένων : Καλλιγραφία-Δακτυλογραφία + 3 ώρες. Εμπορικά + 1, Εμπορευματολογία ·+. 1, και στο πρόγραμμα θηλέων: Εμπορικά + 2 ώρες,, Ελληνικά - Γεωγραφία - Εμπορευματολογία - Εμπορικό Δίκαιο - Καλλιγραφία - Δακτυλογραφία.+. 1.ώρα στο καθένα).

    17. Το τελευταίο πρόγραμμα της περιόδου -που εξετάζουμε .είναι του 1928, το οποίο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για δύο κυρίως λόγους: α') διότι αναφέρεται σε πεντατάξιες πλέον εμπορικές σχολές (η μετατροπή αυτή αναφέρεται στις εμπορικές των νέων χωρών, ενώ της υπόλοιπης Ελλάδας παραμένουν τετρατάξιες),41 και β') διότι έχουμε και νέου τύπου εμπορικές σχολές, τις τριτάξιες πρακτικές εμπορικές σχολές, που άρχισαν να δημιουργούνται από το 1922.42

    Και πρώτα το πρόγραμμα των πεντατάξιων σχολών:

    Το πρόγραμμα αυτό 43 κατ' ουσίαν είναι σχεδόν όμοιο με το προηγούμενο, διότι η A' τάξη δεν είναι παρά "προπαρασκευαστική" σύμφωνα με το διάταγμα, και τα μαθήματα που διδάσκονται δεν είναι από εκείνα που χαρακτηρίζουν τις εμπορικές σχολές (Εμπορικά, Εμπορευματολογία, Νομικά), αλλά είναι κυρίως μαθήματα που έχουν "προπαρασκευαστικό" απλώς χαρακτήρα και πλησιάζουν προς τα μαθήματα της Γ' τάξεως του Ελληνικού σχολείου. Ως προς τις άλλες τέσσερις τάξεις, το πρόγραμμα ακολουθεί σε γενικές γραμμές τη δομή του προηγούμενου με τις ακόλουθες διαφοροποιήσεις: α') τα Θρησκευτικά επεκτείνονται σε δύο ακόμα τάξεις' β') επανέρχεται το μάθημα της Γυμναστικής μέσα στο κανονικό ωρολόγιο πρόγραμμα' γ') οι Ασκήσεις εργαστηρίου επίσης επανέρχονται ως κλάδος της Εμπορευματολογίας· δ') η Δακτυλογραφία και η Καλλιγραφία διδάσκονται σε ιδιαίτερες ώρες και ε') ο συνολικός εβδομαδιαίος

    40. Βλ. § 3 του άρθρου 9 του διατάγματος.

    41. Βλ. E42 και 44 (τ. Β', σ. 762-763 και 770-771).

    42. Βλ. Ε43 (τ. Β', σ. 764-769).

    43. Βλ Ε45 (τ. Β', σ. 772-778) και Πίνακες Ε18-19.