Creator/Author:Αγγελοπούλου, Άννα
 
Μπρούσκου, Αίγλη
 
Title:Processing of tale Types and Variations AT 300-449, vol. Α΄+Β΄
 
Title of Series:Historical Archive of Greek Youth
 
Nr. within series:34
 
Place of Publication:Athens
 
Publisher:General Secretariat for Youth
 
Date of Publication:1999
 
Pagination:975
 
Nr. of vol.:2 volumes
 
Language:Greek
 
Subject:Greek fairytales-Catalogue
 
Spatial coverage:Greece
 
Description:Ce volume du «Catalogue raisonné des contes grecs», établi par Anna Angélopoulou et Aegli Brouskou, représente la seule somme existante de contes merveilleux grecs de tradition orale. L'ouvrage publié aujourd'hui vient à la suite du travail de Georges Mégas, Mythes d'Animaux, édité par l'Académie d'Athènes en 1978, et constitue de ce fait un pas vers la publication progressive de l'ensemble du corpus grec. Le nouvel ouvrage que nous présentons ici comporte pour chaque conte étudié une version grecque in extenso, le schéma des diverses variantes attestées, la liste des versions publiées et inédites (à jour en 1994) et une petite monographie sur chaque contre-type. Sa présentation bilingue - ce deuxième volume paraîtra en français au courant de l'année 2000 - en fait un outil de travail indispensable à la recherche scientifique, française ou européenne, que celle-ci relève de l'Ethnologie, de l'Histoire, de la Littérature comparée, de la Linguistique ou de la Psychologie. Les contes sont classés selon Aarne-Thompson dans les catégories suivantes : I. Contes d'animaux (Animal Taies): nos 1-299 IL Contes proprement dits (Ordinary Taies): nos 300-1199, dont les contes merveilleux font également partie (Taies of Magie: nos 300-749). III. Contes facétieux (Jokes and anecdotes): nos 1200-1999. IV. Contes énumératifs (Formula Taies): now 2000-2399. Nous présentons dans ce volume la première partie des contes merveilleux, les types AT 300-499: Adversaires surnaturels (300-363), Époux et épouses surnaturels (400425), autres parents surnaturels (430-459), Tâches surnaturelles (460-480). À l'origine de cette édition, comme nous l'avons déjà dit lors de la parution du premier volume, se trouvent les fichiers des archives G. Mégas ; nous avons cependant choisi comme exemple d'analyse et de présentation de ce corpus le catalogue du conte populaire français de P. Delarue et M. L. Tenèze, lequel présente non seulement une organisation détaillée et minutieuse du matériel, mais aussi l'avantage d'être agréable à la lecture. La présentation de notre corpus est donc la suivante: chaque conte-type porte le numéro de la classification internationale d'Aarne et Thompson. Nous citons le titre grec, qui peut être différent du titre international; nous citons également le titre français selon Delarue-Tenèze et le titre allemand selon les Grimm. Par la suite, nous exposons une version in extenso du conte présenté; nous avons essayé de choisir des versions représentatives de chaque conte-type, mettant en relief les caractéristiques du type grec. Nous ajoutons une deuxième version in extenso, dans le cas où le conte développe deux tendances narratives différentes. Nous présentons un résumé lorsqu'il n'existe qu'un nombre limité de versions semblables d'un conte-type. Nous passons ensuite à l'analyse des éléments du conte, lequel est découpé en trois ou quatre épisodes (en suivant toujours la classification internationale), numérotés en chiffres romains. Exemple. I. L'éloignement de l'héroïne, II. Les aventures de l'héroïne, III. La rencontre et le mariage avec le prince. Les motifs ou les éléments constituant chaque épisode, dans toutes les versions du conte-type, sont exposés de façon à pouvoir suivre l'évolution de l'intrigue; ils sont précédés d'une lettre minuscule qui, le cas échéant est suivie d'un chiffre. Exemple. II: Les aventures de l'héroïne, a: elle est perdue dans la forêt ; al : elle rencontre ; a2 : un hermite ; a3 : un berger ; a4 : qui lui donne un bâton magique ; a5 : avec lequel elle fait construire un palais ; b : un jour arrive au palais ; bl : un ogre ; b2 : un nègre ; b3 : autre. Il s'agit de l'étape la plus importante de ce découpage, car c'est l'accumulation des détails dans l'exposé des éléments du conte-type, qui facilite ensuite l'analyse de chacune des versions. Nous présentons ensuite la liste des versions, codifiées selon l'exposé des éléments du conte-type. Cette liste suit la répartition géographique des versions, par région et par ordre alphabétique (en grec) : Epire, Thessalie, Thrace, Macédoine, Iles de la Mer Egée, Iles de la Mer Ionienne, Péloponnèse, Grèce continentale; ensuite nous citons les régions héllénophones, l'Asie Mineure, Chypre et le Sud d'Italie. À la fin de chaque présentation se trouve une brève notice sur la répartition internationale du conte-type, sa présence dans la littérature et les particularités éventuelles que ce conte présente en Grèce. Notre but fut la présentation d'une partie des archives Mégas aux spécialistes; notre souhait, la publication intégrale du Catalogue du Conte grec à venir un jour.
 
License:This book in every digital format (PDF, GIF, HTML) is distributed under Creative Commons Attribution - NonCommercial Licence Greece 3.0
 
The book in PDF:Download PDF 24.63 Mb
 
Visible pages: 33-52 από: 982
-20
Current page:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/33.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

81. ΛΑ 2758, 368-370, Κίμωλος, "Παραμύθι για τον Άι-Γιώργη". Ι: α1, α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: α3, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), γ, γ1 γ3, γ5, δ, 82 (στην πλάτη). ΙΙΙ: α3, α5, α6. -

82. ΛΑ 2777, 267-280, Μήλος, "Τα τρία αδέρφια". Ενώνεται με το AT 301B και με το AT 301A. Ι: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α9, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ4 (δράκος), γ5, δ, δ1, 82 (στην πλάτη).

83. ΛΑ 3019, 26-32, Άνδρος, "Το τολμηρό βασιλόπουλο". Ενώνεται με το AT 301 Α. 7: α2 (με πέντε κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, "13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1 γ4 (μαύρος), γ5, δ, δ1.

84. ΛΦ 1589, 21-39, Άνδρος, "Τα τρία χρυσά μήλα". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α2 (με πέντε κεφάλια), α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1 γ3, γ5, 8, SI.

85. Hahn 2, 49-62, Σύρος, "Το δέντρο με τα χρυσά μήλα και το ταξίδι στον Άδη". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α1 (με δώδεκα κεφάλια), α4, α6, α7, "10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, "13, "14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β2, β3, β5, γ, γ1,Τ3, γ5, δ, δ1.

ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

86. ΛΑ 2344, 438-441, Οθωνοί Κέρκυρας, άτιτλο. Ατελές, ενωμένο με το AT 301Α. 7: α2 (με τα επτά κεφάλια), α5, α6, α7. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1 γ4 (χωριάτης), γ5, δ, δ1.

87. ΛΦ 652, 4-5, Λευκάδα, "Η χρυσή μηλιά". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α, α4, α6, α7, α11, α12, "13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, δ, 83 (οδηγείται στο βασιλιά). ΙΙΙ: α, α1.

88. ΛΦ 1780, 1-12, Κατούνα Λευκάδας, "Η πεντάμορφη". Ενώνεται με το AT 552Α και με το AT 301 Α. 7: α2 (με τα επτά κεφάλια), α4, "6, α7, α9, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1 γ2, γ5, δ, 83 (οδηγείται στο βασιλιά).

89. Μινώτου, Λαογραφία Γ, 394-398, Ζάκυνθος, "Ο Δακρυγιάννης". Ενωμένο με το AT 301B. 7: α, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σιδερένια σφαίρα), β5, γ, γ1 γ4 (ένας γέρος), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2.

90. Μινώτου, Λαογραφία Γ, 400-401, Ζάκυνθος, "Τα τρία βασιλόπουλα". 7: α, "4, α6, α7, α11, α12, "13, "15. ΙΙ: α1, α2, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1 γ4 (άλλο βασιλόπουλο), γ5, δ, δ3 (με τη συζήτηση που γίνεται από τα τρία βασιλόπουλα). ΙΙΙ: α, α1.

91. Μινώτου, Λαογραφία ΙΑ', 525-526, Ζάκυνθος, "Ο άξιος αδελφός". Ενωμένο με το AT 315. 7: α, α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, "13, "14. ΙΙ:

p. 33
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/34.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

α (το ένα από τα δύο αδέλφια), α5, α6, β, β1, β6 (κοντάρι), β2, δ, δ3 (οδηγείται στο παλάτι από τη βασιλοπούλα). ΙΙΙ: α, α1.

92. Schmidt, 118-122, Ζάκυνθος, "Το εφτακέφαλο φίδι". Ι: αϊ (επτά κεφάλια), α.5, α11, α12, α13, α16. ΙΙ: α1, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί). ΙΙΙ: α, α6.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

93. ΙΛ 62δ, δ1-86, Σέλιτσα Μάνης, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 301 Α. Ι: α2 (με τρία κεφάλια), α4, α6, α7, δ1, α 12, α 13, α 14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ4 (κάποιος), γ5, δ, δ1.

94. ΛΑ 1192, 60-62, Αμαλιάδα, "Ο δράκοντας και τα τρία αδέρφια". Ενωμένο με το AT 30ΙΑ. 1'. α2, α4, α8 (κατέστρεφε τα σπαρτά), α 10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, δ.

95. ΛΑ 1200, 67-69, Κερασέα Μαντινείας, "Περί ενός βασιλέως και των τριών τέκνων του". Ενωμένο με το AT 301A. Ι: α2, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, δ, δ3 (παρουσιάζεται στο βασιλιά).

96. ΛΑ 1207, 5-6, Κορινθία, "Τρομπούνος, σιδεροφάς, αστρονόμος". 7: α2 (με τα τρία κεφάλια), α5. II'. αϊ (το τρελό βασιλόπουλο), α5, α6, β, β1, β6 (με τα σκυλιά του). ΙΙΙ: α, α1.

97. ΛΑ 1277, 139-141, Βυζίκιο Γορτυνίας, άτιτλο. Ι: α3 (λιοντάρι), α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, αϊ3, α14. ΙΙ: α (το πρώτο από τα δύο αγόρια), α5, α6, β, β1, β5, γ, γ1, γ4 (κασιδιάρης), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

98. ΛΑ 1281, 73-76, Κυπαρισσία Τριφυλίας, "Η χρυσή μηλιά". Ενωμένο με το AT 301 Α. Ι: α (με δώδεκα κεφάλια), α5, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με μαχαίρι), β5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

99. ΛΑ 1340, 69, Γορτυνία, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 301A. 7: α3 (στοιχειό με εννιά κεφάλια), α5, α6, α7, α9, α11, α 12, αϊ3, α 14. ΙΙ: β, β1, β5.

100. ΛΑ 1349, 31-32, Μεγαλόπολη, "Πατήρ και τρεις γιοί". 7: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α, α2, α5, α6, β, β1, β3, β5, δ, δ3 (μαρτυρείται από τη γριά). ΙΙΙ: α, α2.

101. ΛΑ 1716, 17-27, Βελίτσα Ολυμπίας, "Δακρυγιάννης". Ενωμένο με το AT 301Β. 7: α2 (με δώδεκα κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ3 (οδηγείται στο παλάτι από τη βασιλοπούλα). III: α, α2.

102. ΛΑ 2934, 40-42, Μυρτοποταμιά Μεσσηνίας, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301Α. 7: α2, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, δ.

\

p. 34
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/35.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

103. ΛΑ 2934, 55-56, Μαυρομάτη. Μεσσηνίας, άτιτλο. 7: α, α5, α6, α7, δ1, α12, α13, α14. Π'. α3, α5, α6, β, β1, β6 (με μαχαίρι), β3, δ, δ3 (αναγνωρίζεται από το όνομα του). ΙΙΙ: α3, α5, α6.

104. ΛΑ 2934, 215-218, Άμμος Καλαμάτας, «Ο τσάρνα-τσάρνα». Ενώνεται με το AT 502, προηγείται το AT 301 Β, ακολουθεί το AT 301 Α. 7: αϊ (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), «11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, δ1.

105. ΛΦ 168, 12-15, Κρέσταινα Ηλείας, άτιτλο. Ενωμένο με το ΛΤ 301 Α. 7: α (με δώδεκα κεφάλια), α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

106. ΛΦ 353, 13-15, Τρίκορφο Μεσσηνίας, «Τα τρία αδέρφια και η πεντάμορφη». Ενώνεται με το AT 301A. 7: α3 (στοιχειό), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β2, β3, β5, γ, γ1, γ4 (πολλοί), γ5, δ, δ1.

107. ΛΦ 368, 5-12, Μαυρομάτι Μεσσηνίας, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301A. 7: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: αϊ (ο ένας από τους δύο γιους του βασιλιά), α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), β2, β3, β5, γ, γ1, γ4 (πουλί), γ5, δ, δ3 (ο ήρωας οδηγείται στο βασιλιά).

108. ΑΦ 406, 37-43, Αρκαδία, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301A. 7: α, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), δ, δ2 (στην πλάτη).

109. ΛΦ 428, 1-3, Πάτρα, «Κίτσα Καρακίτσα». Ενώνεται με το AT 301B. 7: α2, α4, β6, β7, α11, α12, α13, α15. ΙΙ: β, β1. ΙΙΙ: α7 (ο ήρωας επιστρέφει στο σπίτι του).

110. ΛΦ 461, 1-4, Μονεμβασία, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 301 Α. 7: α2 (με τρία κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, δ, δ1, 82 (στην πλάτη).

111. ΛΦ 524, 1-3, Πάτρα, «Ου βασιλιάς κι τα τρία πιδιά τ'». Ενώνεται με το AT 301 Α. 7: α2 (με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

112. ΛΦ 555, 44-49, Μακρύσια Ολυμπίας, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301 Α. 7: α, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί) ΙΙΙ: α, α2.

113. ΛΦ 594, 1-7, Σπάρτη, άτιτλο. Ενωμένο με το AT 301 Α. 7: α3 (στοιχειό), α4, α6, α7, «11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, δ, 83 (μαρτυρείται από τη γριά).

114. ΛΦ 780, 1-7 , Καλαμάτα, «Ο βασιλιάς και τα σαράντα βασιλόπουλα». Ενωμένο με το AT 304 και το AT 302. Γ. α2 (με πολλά κεφάλια), α5. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί).

115. ΑΦ 805, 29-31, Γύθειο Λακωνίας, «Ο Αη-Γιώργης». Ι: α2 (με δύο κεφάλια

p. 35
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/36.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

α5, "6, α7, "10 (κάθε εβδομάδα), α11, α 12, α13, α14. ΙΙ: α3, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), β2, β5, γ, γ1, γ4 (ο σατανάς), γ5, 8,81. III: α7 (η βασιλοπούλα γνωρίζει το σωτήρα της Άγιο Γεώργιο και επιστρέφει στο παλάτι).

116. ΛΦ 809, 3-4, Πάτρα, "Η πεντάμορφη και το τέρας". Ι: α, α5, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α3, α5, α6, β, β1, δ, δ3 (η βασιλοπούλα επιστρέφει στο παλάτι). ΙΙΙ: α3, α6.

117. ΛΦ 876, 44-49, Τρίπολη, "Τα τρία βασιλόπουλα". Ενώνεται με το AT 550Α και το AT 303. Ι: α2, α5, α6, α7, α 10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ4 (τσομπάνηδες), γ5, δ, δ1. III: α, α1.

118. ΛΦ 925, 6-9, Λακωνία, "Η μηλιά". Ενώνεται με το AT 301 Α. Ι: α2 (με δώδεκα κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), δ, δ3 (παρουσιάζεται στο βασιλιά).

119. ΛΦ 1057, 1-5, Διόδια Μεσσηνίας, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 302 και το AT 302Α*. Ι: α2, "4, α6, α7, α 10 (κάθε μέρα), α11, α 12, α 13, α 14. ΙΙ: β,

β1, β6 (με σπαθί), β2, δ, δ3 (οδηγείται στο παλάτι από τη βασιλοπούλα).

120. ΛΦ 1203, 1-26, Βρύκιο Μάνης, "Ο Νικόλας". Ενώνεται με τα AT 304, AT 554, AT 301A. Ι: α2 (με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α9 (κάθε μήνα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

121. ΛΦ 1228, 21-24, Καμένα Ηλείας, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α4 (τσομπάνης), α5, α6, β, β1, β6 (με

σπαθί), β2, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1.

122. ΛΦ 1239, 1-7, Χαραυγή Αχαΐας, "Ο Αρκουδογιάννης". Ενώνεται με το AT 301Β. Ι: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β1, β2, β6 (με μαχαίρι), β3, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ3 (μαρτυρείται από τη γριά). ΙΙΙ: α, α2.

123. ΛΦ 1276, 10-18, Τρίκαλα Κορινθίας, "Ο βασιλιάς κι ο δράκος". Ενώνεται με το AT 303. 7: α, α4, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α (δυνατός), α5, α6, β, β1, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ3 (παρουσιάζεται ξαφνικά στο παλάτι). ΙΙΙ: α, α1.

124. ΛΦ 1343, 2-9, Κυνουρία, "Ο γερο-βασιλιάς με τους τρεις γιους". Ενωμένο με το AT 301A. Ι: α, α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), δ, δ3 (παρουσιάζεται στο βασιλιά).

125. ΛΦ 1448, 51-77, Άστρος Αρκαδίας, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301A. 7: α2 (θηρίο), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, β6 (με μαχαίρι), γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

126. ΛΦ 1455, 1-7, Αργολίδα, "Η μηλιά με τα χρυσά μήλα". Ενώνεται με το

p. 36
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/37.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

AT 301A. Ι: α, «4, «6, «7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, 8, 83 (ο ήρωας οδηγείται στο βασιλιά).

127. ΛΦ 1551, 35-37, Μυγδαλιά Γορτυνίας, «Μια μηλιά στην πόλη». Ενώνεται με το AT 301A. 7: α3 (στοιχειό), α4, α6, α7, α9, «11, «12, «13, «14. ΙΙ: β, β1, β6 (με πιστόλι), β2, β3, δ, δ3 (πηγαίνει ο ίδιος στο βασιλιά). ΙΙΙ: α, α1.

128. ΛΦ 1852, 17-18, Πύργος, «Ο βασιλιάς και η βασιλοπούλα». Γ. «2, α4, α8 (για να ζουν οι άλλοι ελεύθερα), α10 (κάθε μέρα), β11, β12, α13, β14. ΙΙ: «3, α5, α6, β, β1, β2, β6 (με σπαθί), δ, δ3 (ο ήρωας οδηγεί τη βασιλοπούλα στο βασιλιά). ΙΙΙ: α3, α4, «6.

129. Χριστοδουλόπουλος, 99-10, Μαντινεία, «Ο βασιλιάς με τα τρία του παιδιά και το στοιχειό». Ενωμένο με το AT 301A. 7: α3 (στοιχειό με έξι κεφάλια), «4, α6, «7, «11, «12, «13, «14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, 82 (ένας σταυρός στη μέση του).

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

130. ΛΑ 1171, 59-61, Αμφιλοχία, «Ο Δακρανελιάς». Ενωμένο με το AT 301B. 7: α2 (με εννιά γλώσσες), α4, α6, «7, α10 (κάθε μέρα), «11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σίδερο), β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, «2.

131. ΛΑ 1254, 55-57, Λεπιανά Ευρυτανίας, άτιτλο. Προηγείται συμφυρμός με το AT 301B και ακολουθεί συμφυρμός με το AT 301A. 7: α (με οκτώ γλώσσες), α4. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ4 (αγύρτης), γ5, δ, δ1.

132. ΛΑ 1256, 5-9, Κατούνα Ακαρνανίας, «Πουμή(α) και ανδρειωμένο παιδί». 7: α2, α5, α6, «7, «11, α12, α13, α14. ΙΙ: α (φτωχός), α5, α6, β, β1, β6 (με τουφέκι), δ, δ2. ΙΙΙ: α, α1.

133. ΛΑ 1256, 61-67, Κατούνα Ακαρνανίας, «Ο πατέρας και η μάνα». Ενωμένο με το AT 301B. 7: α2, (με εννιά κεφάλια), «5, α6, α7, «11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ2, δ, δ 1. ΙΙΙ: α, «2.

134. ΛΑ 1256, 126α-126β, Κατούνα Ακαρνανίας, «Τα τρία αδέρφια. Δημήτριος - Σωτήριος - Ευστάθιος». Ενωμένο με το AT 301A. 7: α2 (με δώδεκα γλώσσες), «4, «6, «7, α11, α12, «13, «14. ΙΙ: β, β1, β6 (με τουφέκι), β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

135. ΛΑ 1322, 47-53, Μεσολλόγγι, «Ο Αρκουδογιάννης». Προηγείται συμφυρμός με το AT 301B και το AT 302A*. 7: α (με σαράντα γλώσσες) α4, α6, «7, «10 (κάθε μέρα), «11, «12, «13, «14. ΙΙ: β, β1, β5, δ, δ3 (παρουσιάζεται στο βασιλιά).

136. ΛΦ 6, 1-10, Ζοριανός Δωρίδας, «Το φίδι». Ενώνεται με το AT 301A. 7: α (με τα επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α9, «11, α12, αϊ 3, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

p. 37
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/38.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

137. ΛΦ 216, 19-21, Νεοχώρι Φθιώτιδας, "Ο Αρκουδογιάννης". Ενώνεται με το AT 590. Ι: α, "4, "6, α7, α11, α12, "13, "14. ΙΙ: β, β1, δ, 83 (παρουσιάζεται, στο βασιλιά). ΙΙΙ: α, α2.

138. ΛΦ 415, 12-14, Ανθήλη Φθιώτιδας, "Τα δύο αδέλφια". Ι: α2, "4, "6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: α (το ένα από τα δύο αδέλφια), α5, α6, β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ4 (δύο μαύροι), γ5, δ, δ3 (μαρτυρείται από τη γριά). ΙΙΙ: α, α2.

139. ΛΦ 590, 5-7, Πουρνάρι Δομοκού, "Ο βασιλιάς με τα τρία παιδιά". Ενωμένο με το AT 301A. 7: α2 (με εννιά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β5, δ, δ3 (οδηγείται στο παλάτι από τη βασιλοπούλα).

140. ΛΦ 631, 1-11, Νεοχώρι Μεσολογγίου, "Το αηδόνι μπιρμπίλι". Ενωμένο με το AT 550. 7: α2 (με δέκα κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε φορά), α11, α12, "13, "14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1, γ4 (κάποιος), δ. ΙΙΙ: α, α1, α2.

141. ΛΦ 643, 5-11, Ελαία Δωρίδας, "Τα τρία βασιλόπουλα". Ενωμένο με το AT 301Α. 7: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε τρεις μέρες), α11, α12, "13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

142. ΛΦ 787, 1-7, Νεοχώρι Ναυπακτίας, "Η μηλιά του βασιλιά". Ενωμένο με το AT 301A. Ι: α2 (επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, "14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1.

143. ΛΦ 1394, 12-23, Μέγα Κεφαλόβρυσο, "Το χρυσόψαρο". Ενώνεται με το AT 303. 7: α (με εννιά γλώσσες), α5, α6, α7, α10 (κάθε μήνα), α11, α12, "13, "14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

144. ΛΦ 1420, 47-57, Τσουκαλάδες Λειβαδιάς, "Τα τρία βασιλόπουλα και η μηλιά". Ενωμένο με το AT 30 ΙΑ. 7: α3 (στοιχειό με τα επτά κεφάλια), "4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, "14. ΙΙ: β, β1, β6 (με τουφέκι), β5, γ, γ], γ3, γ5, δ, δ1, 82.

145. ΛΦ 1500, 2-4, Ιτέα Φωκίδας, "Το βασιλόπουλο και το παπαδοπούλα". Ενωμένο με AT 301B. 7: α2, α5, α6, α7, "10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α 14. ΙΙ: β, β1, β6 (με μαχαίρι). ΙΙΙ: α, α1.

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ - ΠΟΝΤΟΣ -ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ α. Μικρά Ασία

146. Άκογλου, Εννέα παραμύθια, 361-370, Κόλντερε Μαγνησίας, Δυτ. Μ. Ασία, "Το γενναίο βασιλόπουλο". 7: α2 (με τα εννιά κεφάλια), "4, α6, α7, α11, α12, "13, "14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, β6 (με σαΐτα), γ, γ1, γ3, γ5, δ, δ1. Ακολουθεί συμφυρμός με το AT 301A.

p. 38
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/39.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

147. Λογοθετίδης, Μικρασ. Χρον. Ζ' (1957), 291-304, Αρτάκη Κυζίκου, ΒΔ. Μ. Ασία, άτιτλο. Ενώνεται, με το AT 301 Α. Ι: α2, α4, α6, α7, α 10 (κάθε μήνα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, δ, δ3 (οδηγείται, στο παλάτι από τη βασιλοπούλα).

148. Μέγας Ι, 128-136, Βιθυνία, ΒΔ. Μ. Ασία, «Η μηλιά του βασιλιά». Ενώνεται με το AT 301 Α. Ι: α2 (με τα εφτά κεφάλια), α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β5, β6 (με το δοξάρι), γ, γ1, γ4 (τσομπάνης), γ5, δ, δ1, 82.

149. Μουσαίου-Μπουγιούκου, 14-21, Λιβίσι, Δυτ. Μ. Ασία, «Το αντρειωμένο βασιλόπουλο». Προηγείται συμφυρμός με το AT 301Β και ακολουθεί συμφυρμός με το AT 301A. Ι: α2 (με τα επτά κεφάλια), α4, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ4 (καρβουνιάρης), γ5, δ, δ1.

β. Πόντος

150. ΚΜΣ, Τραπεζούντα κεφ. Ε', 1-52, 576, Σαράντα Κρώμνης, «Ο Κιαλίτσο και τη βασιλέα τα κορίτσια». Ενώνεται με το AT 301A. Ι', α1, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σαίτες), δ, 82 (στην πλάτη).

151. Άκογλου, Λαογραφικά Κοτυώρων, 391-397, Κοτύωρα (Ordu), «Τα καλά τ' αδέλφια». Προηγείται συμ,φυρμός με το AT 301B και ακολουθεί συμφυρμός με το AT 30ΙΑ. Ι: α2 (με τις εφτά καρδιές), «4, «6, α7, α 10 (κάθε μήνα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), δ, δ2 (στην πλάτη). Π Γ. α, α1.

152. Άκογλου, Παραμύθια χωριού Τσακράκ, 4237-4141, Τσακράκ «Ο Γουλαχγουβρατάνον». Ενώνεται με το AT 301B. Ι: α1, α5, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ. β, β1, β3, β6 (με σιδερένιο ρόπαλο), γ, γ1, γ4 (ψευτοπαλικαράδες), γ5, δ, δ2 (στον ώμο).

γ. Καππαδοκία

153. ΚΜΣ, Φάρασα ΚΑΠΠ 356/Φάκ. 14, κεφ. 15, 4404-4423, Φάρασα, «Γουχ νερό, γουχ κρας». Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α, α4, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. Π', β, β1, β6 (με μαχαίρι), δ3 (οδηγείται, στο παλάτι από το βασιλιά).

154. Dawkins MG in AM, 448-453, Σύλατα, «Η περιπέτεια στον κάτω κόσμο». Ενώνεται με το AT 301 Α. Ι: α2, α4, α6, α7, α11, «12, α13, α14. ΙΙ: α1, α2, α5, α6, β, β1, 8, δ2 (στην πλάτη).

ΚΥΠΡΟΣ

155. ΑΦ 686Α, 15-23, Ριζοκάρπασο, «Ο βασιλιάς με τους τρεις γιους του».

p. 39
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/40.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α, α4, "6, α7, α11, α12, α13, α 14. ΙΙ: β, β1,

β6 (με σπαθί), δ, δ3 (παρουσιάζεται, στο βασιλιά).

156. ΛΦ 766, 1-4, "Ο δράκοντας". 7: α, α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: α3, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί). ΙΙΙ: α3, α6.

157. ΛΦ 857, 9-15, Χλώρακας Πάφου, "Ο βασιλιάς με τα τρία παιδκιά". Ενώνεται με το AT 301 Α. 7: α, α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σαΐτα), β3, δ, δ3 (στην πλάτη).

158. ΛΦ 1113, 1-8, Λάρνακα, "Το μαγικό μήλο". 7: α (με εννιά κεφάλια), α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: α1, α4 (ο ένας από τους δύο γιους του βασιλιά), α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ4 (μαύρος), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

159. ΛΦ 1167, 28-39, Πάφος, "Ο Πουλαρόφτας". Προηγείτται συμφυρμός με το AT 301B και ακολουθεί συμφυρμός με το AT 301A. 7: α, α4, α12, α13, α14. ΙΙ: δ, δ3 (οδηγεί τη βασιλοπούλα στο βασιλιά).

160. ΛΦ 1250, 17-21, Κύπρος, "Οι τρεις σιύλλοι (σκύλοι)". 7: α, α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: α, α4 (το ένα από τα δύο αδέλφια), α5, α6, β, β1, β6 (με τα σκυλιά του), γ, γ1, γ4 (λουτράρης), γ5, δ, δ3 (αναγνωρίζεται από το δαχτυλίδι που του έδωσε η βασιλοπούλα). ΙΙΙ: α, α1.

161. Κληρίδης III, 75-84, Γιαλούσια Καρπασίας, "Το Κκελέτιν". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β,

β1, β6 (με σπαθί), β2, β3, δ, δ3 (παρουσιάζεται στο βασιλιά).

162. Κονομής, 306-312, Ασία Μεσαορίας, "Η Γέρακα". Ενώνεται με το AT 301Α. 7: α, α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, δ, δ2.

163. Κυριακίδης, 127-133, Παλαιοχώρι, "Τα χρυσά μήλα του βασιλιά". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α, α4, α6, α7, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), δ, δ3 (ο ήρωας οδηγείται στο βασιλιά).

ΑΙΓΥΠΤΟΣ

164. ΛΦ 1527, 5-11, Αλεξάνδρεια, "Η χρυσή μηλιά". Ενώνεται με το AT 301 Α. 7: α, α4, α6, α7, α9, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), γ, γ1, γ4 (πολλοί), γ5, δ, δ2 (στην πλάτη).

ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ

165. Taibbi-Car., 99-113, Rocca Forte Καλαβρίας, "Η βασιλοπούλα και ο δράκος". 7: α, α5, α8 (για να μην καταστρέψει την πόλη), α11, α12, α14. ΙΙ: α

p. 40
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/41.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

(φτωχός), α5, α6, β, β1, β6 (με τη βοήθεια των ζώων του), β5, γ, γ1, γ4 (ο φύλακας του δάσους), γ5, δ, δ1. ΠΙ', α, α1.

166. Taibbi-Car., 152-161, Rocca Forte Καλαβρίας, "Ο Πέτρος κι ο Γιάννης". Ι: α2 (με επτά κεφάλια), α5, α8 (για να μη φάει όλους τους χριστιανούς), α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α14. ΙΙ: α, α4 (Ο Πέτρος από δύο αγόρια), α5, α6, β, β1, β6 (με τη βοήθεια του σκύλου του), β3, β5, γ, γ1, γ4 (ο καρβουνιάρης), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α1.

ΑΔΗΛΟΥ ΤΟΠΟΥ

167. ΛΦ 864, 1-9, άτιτλο. Ενώνεται με το AT 301A. Ι: α (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ4 (κυνηγός), δ, δ1.

168. ΛΦ 923, 1-8, "Τα τρία βασιλόπουλα". Ενώνεται με το AT 301 Α. 7: α2, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ2, γ5, δ, δ1.

169. ΑΦ 1727, 1-20, "Ο βασιλιάς και τα τρία παιδιά ή Το καθρεφτάκι ή Ο δράκοντας". Ενώνεται με τα AT 550, AT 304 και AT 301 A. Ι: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1, γ4 (γανωτής), δ, δ1.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Ο παραμυθιακός τύπος AT 300 ανοίγει στο Διεθνή Κατάλογο τη μεγάλη κατηγορία των μαγικών παραμυθιών (AT 300-749), καθώς έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα αρχαιότερα παραμύθια πάνω στα οποία έχουν αναπτυχθεί με το πέρασμα των αιώνων εκατοντάδες άλλες αφηγήσεις. Το βασικό θέμα του δρακοντοκτόνου ήρωα, όπως αναπτύσσεται σ' αυτόν τον τύπο, έχει αναχθεί από τον S. Hartland1 στο μύθο του Περσέα και της Ανδρομέδας, για τον οποίο ο συγγραφέας υποθέτει πως αποτελεί μία παραλλαγή ανάμεσα στις αναρίθμητες αρχαιότερες και πολυπλοκότερες διηγήσεις.

Ένας δράκος κατακρατεί το νερό μιας βρύσης ή ενός ποταμού και, για να το

1 Ε S. Hartland, The Legend of Peiseus, London 1894-1896, 3 τόμοι.

p. 41
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/42.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

αφήσει να τρέξει, απαιτεί περιοδικά τη θυσία μιας νέας. Όταν έρχεται η σειρά της βασιλοπούλας του τόπου, ο βασιλιάς τάζει την κόρη του και το βασίλειο του σ όποιον τη σώσει. Εμφανίζεται ο ήρωας, που μπορεί να είναι ευγενούς η μη καταγωγής, ή μεταγενέστερα και ο άγιος Γεώργιος. Περιμένοντας το θηρίο, ο ήρωας κοιμάται στα γόνατα της βασιλοπούλας που τον ξεψειρίζει (δείγμα μεγάλης τρυφερότητας μεταξύ δύο προσώπων, μοτίβο γνωστό από την αρχαιότητα). Σκοτώνει το δράκο κόβοντας του το κεφάλι ή τα κεφάλια, και αφού παίρνει μαζί του τις γλώσσες του , φεύγει. Το κατόρθωμα και τη βασιλοπούλα διεκδικεί ένας αντίζηλος του ήρωα, όμως εκείνος εμφανίζεται και, με αποδεικτικό στοιχείο τις κομμένες γλώσσες, αναγνωρίζεται ως σωτήρας της βασιλοπούλας και του τόπου. Ακολουθεί γάμος.

Ο Kurt Ranke3 στη συγκριτική μελέτη των τύπων AT 300 και AT 303 (Τα •Μδνμα) - διότι και στον AT 303 το επεισόδιο της δρακοντοκτονίας επανέρχεται πολύ συχνά - εξετάζει ένα πολύ μεγάλο αριθμό παραλλαγών ανά τον κόσμο, και καταλήγει να καθορίσει μια "τυπική μορφή" του παραμυθιού του δρακοντοκτόνου ήρωα. Και καθώς οι δυτικοευρωπαϊκές παραλλαγές που έχει στη διάθεση του είναι παραπλήσιες μ' αυτήν την "τυπική μορφή", καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το AT 300 γεννήθηκε και αναπτύχθηκε στη Δυτική Ευρώπη.

Οι παλαιότερες λογοτεχνικές μορφές του παραμυθιού είναι αυτές του Straparola (1553) και του Basile (1634) , που ωστόσο δεν φαίνεται να επηρέασαν την προφορική παράδοση. Το παραμύθι παίρνει τη χαρακτηριστική του μορφή στη Γαλλία, μεταφέρεται στην Ιβηρική χερσόνησο και στη συνέχεια στο Νέο Κόσμο (στις γαλλικές, ισπανικές και πορτογαλικές αποικίες). Επίσης συναντάται σε ολόκληρη την Ευρώπη! στη Γερμανία και από κει στις Σκανδιναβικές και Βαλτικές χώρες, στην Ιταλία και από κει σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο . Το παραμύθι είναι ακόμα γνωστό στη Βόρεια και Κεντρική Αφρική, τη Μαδαγασκάρη, την Ινδία, τη Μαλαισία και την Ιαπωνία.

Με το παραμύθι του δρακοντοκτόνου ήρωα στις ελληνικές του παραλλαγές ,

2 Μοτίβο επίσης γνωστό από το μύθο του Αλκάθοου, γιου του Πέλοπα, που σκότωσε ένα λιοντάρι και κέρδισε το χέρι της κόρης του βασιλιά Μεγαρέα.

3 Κ Ranke, "Die zwie Brüder: Eine Studie zur vergleichenden Màrchenforschung", FFC 114, Helsinki 1934

4 Βλ St Thompson, Tfe Fo/te/e, Berkley University of California Piess 1977 (' 1946), σ 24-34 και Ρ Delarue -ML Tenèze, Le conte populaire fi anfais , ό π , τ 1, σ 108 και 160-161.

5. St Thompson, The Folktale , ό π., σ. 29-31.

6 Πολλοί μελετητές έχουν γράψει ευκαιριακά για τις ελληνικές παραλλαγές του δρακοντοκτόνου ήρωα Βλ. για παράδειγμα. Ν. Γ Πολίτης, "Δημώδη άσματα της δρακοντοκτονίας του Αγίου Γεωργίου", Λαογραφία Δ', σ 185-235, Γ Α. Μέγας, "Σημειώσεις στα κυπριακά παραμυθία", Λαογραφία Κ', σ. 410 κ ε , Μ. Γ. Μερακλής, "Σχόλια στα παραμύθια" στη συλλογή της Κ. Μουσαίου-Μπουγιούκου, Παραμύθια του Λιβιαιού και της Μάκρης, Αθήνα 1976, εκδ. ΚΜΣ, σ. 251-252.

p. 42
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/43.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

όπως τις έχει καταλογογραφήσει ο Γ. Α. Μέγας, ασχολήθηκε ο Μ. Αλ. Αλεξιάδης που, με βάση αυτό το άγνωστο υλικό, υποστηρίζει ότι οι ελληνικές παραλλαγές διασώζουν ακέραια αρχαϊκά μοτίβα και στοιχεία και εμφανίζουν μία διαχρονική συνέχεια που ξεκινάει από τον Περσέα και φτάνει στο δρακοντοκτόνο άγιο Γεώργιο, ανεξάρτητα από την ευρωπαϊκή παράδοση. Η παρουσίαση των παραλλαγών των τύπων AT 300, AT 301A και AT 301B ακολουθεί εδώ τη δημοσιευμένη εργασία του Μ. Αλ. Αλεξιάδη, καθώς τα πρωτότυπα δελτία των τύπων αυτών δε βρίσκονται πια στο αρχείο του Γ. Α. Μέγα.

Ο Αλεξιάδης παραδίδει 169 παραλλαγές του δρακοντοκτόνου απ' όλον τον ελλαδικό χώρο. Από αυτές, 104 συμφύρονται με τον παραμυθιακό τύπο AT 301Α (Τα χρυσά μήλα) . Ο AT 300 συμφύρεται με τον AT 301A ως ένα επεισόδιο, ένα επιπλέον δηλαδή κατόρθωμα του ήρο}« κατά την κάθοδο του στον κάτω κόσμο. Το ίδιο συμβαίνει και με τους συμφυρμούς του δρακοντοκτόνου με τον τύπο AT 301Β (Ο Αρκουδογιάννης).

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, ο συμφυρμός του AT 300 με τον AT 303 είναι σπάνιος στην Ελλάδα (6 μόνον παραλλαγές).

Πέρα όμως από τους συμφυρμούς που αναφέραμε, ο AT 300 δανείζει ειδικά το θέμα της δρακοντοκτονίας και σε πολλούς άλλους τύπους παραμυθιών. Το θέμα αυτό δένει λειτουργικά με τη δομή των «ηρωικών» αφηγήσεων. Ο ήρωας νικάει το δράκο, αλλά έτσι προκαλεί το φθόνο των αδερφών του, πράγμα που τον οδηγεί σε μια νέα σειρά περιπετειών. Βρίσκει θαυμαστούς συντρόφους που τον στηρίζουν, μαγικά αντικείμενα ή όπλα που του εξασφαλίζουν τη νίκη. Καταφεύγει στη βοήθεια πιστών ζώων. Χάνει (γιατί του την κλέβουν τα ίδια του τα αδέλφια ή ένας αντίζηλος που τη διεκδικεί) και ξαναβρίσκει την αγαπημένη του. Μέσα σ' αυτήν την αλληλουχία ηρωικών κατορθωμάτων, το μοτίβο της δρακοντοκτονίας προσφέρεται ως μία αφηγηματική στιγμή κορύφωσης, που σφραγίζει τους περισσότερους ήρωες των μαγικών παραμυθιών.

7 Μ Αλ Αλεξιάδης, Οι ελληνικές παραλλαγές για το δρακοντοκτόνο ήρωα . , ό π

8 Στον παρόντα Κατάλογο, στην παρουσίαση του AT 301A (βλ Κατάλογο Παραλλαγών) 8ε συμπεριλάβαμε τις 104 αυτές παραλλαγές που παρουσιάζουν συμφυρμό.

p. 43
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/44.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 44
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/45.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 301A

p. 45
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/46.gif&w=600&h=915 34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

p. 46
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/47.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ AT 301A

Τα χρυσά μήλα

AT: Quest for a Vanished Princess Delarue-Tenèze: Les fruits d'or

Τα τρία χρυσά μήλα

Ήταν και δεν ήταν. Ήταν ένας βασιλιάς κι είχε τρία παιδιά. Κι είχε και μια μηλιά στην αυλή, που έκανε κάθε χρόνο από τρία χρυσά μήλα. Αλλά σαν γίνονταν τα μήλα έρχονταν μια λάμια και τα 'παίρνε.

Όταν μεγάλωσαν τα παιδιά κι έγιναν άντρες, κι ήρθε ο καιρός που γένονταν τα μήλα, λέει ο πρώτος: "Πατέρα, απόψε θα φυλάξω, μην έρθει η λάμια και μας πάρει τα μήλα. Μόνο να μου δώσεις ένα σιδερένιο τόπι, να τη σκοτώσω". Του δίνει ο βασιλιάς το σιδερένιο τόπι και το βράδυ πάει να παραμονέψει να σκοτώσει τη λάμια. Τη νύχτα, κατά τα μεσάνυχτα, να, έρχεται η λάμια. Σειόνταν ο τόπος από το περπάτημα και κουνιόνταν και τα δέντρα από το φύσημα της λάμιας. Μόλις ακούει το χαλασμό το βασιλόπουλο γίνεται άφαντο από το φόβο του. Φτάνει η λάμια στη μηλιά και παίρνει το ένα μήλο το χρυσό. Το πρωί ρωτάει ο βασιλιάς, αν ήρθε η λάμια. "Ήρθε και πήρε το ένα το μήλο", του λέει ο μεγάλος ο γιος. "Και συ, τι έκανες;" "Σκιάχτηκα από το χαλασμό πο 'κάνε κι έφυγα". "Α, ρε χαμένε", του λέει ο δεύτερος, "θα πάω εγώ απόψε να φυλάξω και να ιδείς πως θα τη σκοτώσω".

Ήρθε το βράδυ, παίρνει το τόπι ο δεύτερος και πάει να φυλάξει. Τα μεσάνυχτα έρχεται η λάμια. Χαλασμός, κακό εκεί που περνούσε. Ζυγώνει η λάμια, τη βλέπει το βασιλόπουλο και το βάνει κι αυτό στα ποδάρια. Πάει η λάμια παίρνει και το δεύτερο το μήλο. Το πρωί ρωτάει πάλι ο βασιλιάς τι γίνηκε. "Πήρε και το δεύτερο το μήλο η λάμια. Το 'παθα και 'γω, σαν το μεγάλο", απαντάει ο δεύτερος. "Δεν στα είπα εγώ;" του λέει ο πρώτος. "Το βράδυ είναι και η σειρά μου", κάνει ο τρίτος.

Νύχτωσε, πήρε το σιδερένιο τόπι ο μικρότερος και πάει να φυλάξει να σκοτώσει τη λάμια, που θα 'ρχονταν να πάρει και το τρίτο το μήλο. Κατά τα μεσάνυχτα, νάτη πάλι η λάμια. Φυσούσε και πατούσε, σ' έπιανε τρομάρα να τ' ακούς. Σφίγγεται το βασιλόπουλο και την αφήνει να ζυγώσει. Σημαδεύει καλά και της δίνει μία με το τόπι και τη λαβώνει. "Δος μου κι ακόμα μία", του λέει η λάμια. "Μία

p. 47
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/48.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

φορά μ' έκανε η μάνα μου", της απαντάει το βασιλόπουλο. Γιατί ήξερε πως, αν τη χτυπούσε, και δεύτερη θα γύρευε η λάμια. Γυρίζει η λάμια βογγώντας να πάει στη φωλιά της να κοιμηθεί. Το πρωί ξαναρωτάει ο βασιλιάς, αν ήρθε η λάμια. "Ήρθε και τη λάβωσα. Ελάτε", λέει στ' αδέρφια του, "να πάμε να τη σκοτώσουμε".

Ξεκινάν και πάνουν στη σπηλιά της λάμιας. Πετιώνται στάχτες και κάρβουνα και σκαντζιλήθρες απάνω στη λάμια. Πηδάει κι αυτός μέσα, αρπάζει το τόπι και δίνει μια της λάμιας, που ήταν ζαλισμένη από τις στάχτες. "Δος μου κι ακόμα μία", λέει η λάμια. "Μία φορά μ' έκανε η μάνα μου", της απαντάει αυτός. Μαζεύτηκε η λάμια σε μίαν άκρα και ψόφησε.

Η σπηλιά της λάμιας είχε κι άλλον τόπο πολύ μέσα. Προχωράει, προχωράει το βασιλόπουλο, βρίσκει μια πόρτα. Ανοίγει, ήταν μια κοπέλα πολύ όμορφη. Την είχε η λάμια κλεισμένη. "Ούι, τι θέλεις εδώ μέσα; Φεύγα γρήγορα γιατί θα σε φάει η λάμια", φωνάζει η κοπέλα. "Έλα 'δω. Τη σκότωσα τη λάμια". "Να πάρω το νυφικό μου, που μου το 'χει η λάμια σ' ένα αυγότσοφλο", λέει η κοπέλα.

"Φέρ' το δω", της λέει και της το παίρνει και το βάζει στην τσέπη του. "Έχει κι άλλη κοπέλα κλεισμένη η λάμια". "Πάμε να τη βρούμε". Προχωράν παρακάτου, βρίσκουν άλλη μια πόρτα. Την ανοίγουν, ήταν μια κοπέλα μέσα ακόμα ομορφότερη. "Ούι, τι γυρεύετε εδώ; Γρηγοράστε, θα σας φάει η λάμια", κάνει η κοπέλα. "Έλα μετ' εμάς. Τη σκότωσα εγώ τη λάμια", της λέει αυτός. "Για να πάρω το νυφικό μου, που μου το 'χει η λάμια σ' ένα καχτότσοφλο". "Δος μου το εμένα", της λέει και της το παίρνει κι αυτηνής και το βάνει στην τσέπη του. "Έχει κι άλλη κοπέλα κλεισμένη η λάμια". "Πάμε να τη βρούμε κι αυτή".

Περπατάν, περπατάν, βρίσκουν μια τρίτη πόρτα. Ανοίγουν, ήταν μια κοπέλα ακόμα ομορφότερη απ' όλες. "Τι ζητάτε 'δω; Φευγάτε γρήγορα, να μη σας φάει η λάμια", λέει η κοπέλα. "Έλα 'δω. Τη σκότωσα εγώ τη λάμια", της απαντάει το βασιλόπουλο. "Μια στιγμή, να πάρω το νυφικό μου, που μου το 'χει η λάμια σ ένα λεπτοκαρότσοφλο". "Φέρ το δω κι αυτό". Και της το παίρνει και το βάνει κι αυτό στην τσέπη του μαζί με τ' άλλα. "Πάμε, τώρα, να βγούμε απάνω", τους λέει το βασιλόπουλο.

Έφτασαν στην τρύπα, εκεί που ήταν σκοτωμένη η λάμια, και φωνάζει στα αδέρφια του να του ρίξουν την τριχιά. Του ρίχνουν την τριχιά, δένει την πρώτη κοπέλα και φωνάζει.' "Αυτή είναι του πρώτου!" Ανεβαίνει η πρώτη, του ξαναρίχνουν την τριχιά. Δένει τη δεύτερη και φωνάζει: "Αυτή είναι του δεύτερου!" Βγάζει απάνω και τη δεύτερη και του ρίχνουν πάλι την τριχιά. "Έλα να σε δέσω", λέει στην τρίτη. "Όχι, να βγεις εσύ πρώτα, κι ύστερα δένομαι κι εγώ, γιατί άμα με δουν εμένα θα σ' αφήσουν μέσα".

"Εσύ θα βγεις πρώτα", της ξαναλέει. Τη δένει κι αυτή και φωνάζει: "Αυτή είναι δικιά μου!" Αφού έβγαλε και την τρίτη όξω, φωνάζει να του πετάξουν την τριχιά να βγει κι αυτός. Πού, όμως, τ' αδέρφια του να του ρίξουν την τριχιά! Πήραν τις κοπέλες κι έφυγαν. Φωνάζει, φωνάζει αυτός από μέσα. Τίποτα.

p. 48
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/49.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Βαρέθηκε να φωνάζει, και γυρίζει να βρει καμιά άλλη τρύπα να βγει. Πάει, πάει όλο και παραμέσα στη σπηλιά, όλο και πιο βαθιά. Αφού περπάτησε κάμποσο βρίσκει μια γριά: "Καλημέρα, βάβω", την καλημερίζει. "Καλημέρα σου, παιδί μου". "Πώς θα βγω απάνω, βάβω;" τη ρωτάει. "Χμ, πως να βγεις από 'δω μέσα που μπήκες. Για κοίτα εκεί πέρα. Είναι δύο πρόβατα. Το ένα άσπρο, το άλλο λάιο*. Αν πιάσεις το άσπρο θα βγεις απάνω. Αν πιάσεις το λάιο, θα πας ακόμη παρακάτω, θα πας στον Κάτω Κόσμο". Τρέχει το βασιλόπουλο, κυνηγάει τα πρόβατα, πιάνει το λάιο. Και πάει ακόμα παρακάτω. Έφτασε στον Κάτω Κόσμο.

Εκεί ήταν μια βρύση κι ήταν πολύς κόσμος μαζεμένος, πο 'κλαιγαν. Ζυγώνει και ρωτάει μια γριά: "Γιατί κλαιν, γιαγιά;" "Ούι, παλικάρι μου. Εμείς εδώ έχομε μοναχά αυτή τη βρύση, που παίρναμε νερό όλη η πόλη κι αυτή την έχει μια λάμια. Και κάθε τόσο της φέρνουμε από μια κοπέλα και μας αφήνει και παίρνουμε νερό. Σήμερα είναι η αράδα της θυγατέρας του βασιλιά. Να, τη φέρνουν κιόλας".

Γυρίζει και βλέπει κόσμο πολύ, πο 'ρχονταν. Μπροστά ήταν ο βασιλιάς κι η βασίλισσα και στη μέση είχαν την κοπέλα τους. Έκλαιγαν κι έσκουζαν και τράβαγαν τα μαλλιά τους, που θα 'παίρνε την κοπέλα η λάμια. Όλοι φορούσαν μαύρα. Ζύγωσαν κοντά στη βρύση, φίλησαν την κοπέλα και με κλάματα και με ακούσματα την άφησαν κι έφυγαν. Έφκε σιγά σιγά κι ο κόσμος και απόμεινε μοναχά το βασιλόπουλο. Πάει κι αυτό κοντά στη βασιλοπούλα και της λέει: "Μην κλαις. Εγώ θα τη σκοτώσω τη λάμια και θα σε γλιτώσω. Μοναχά θα ακουμπήσω στην αγκαλιά σου, να με ψειρήσεις λίγο κι αν αποκοιμηθώ να με ξυπνήσεις ίσια μόλις θα ιδείς τη λάμια". Ξάπλωσε κάτω το βασιλόπουλο και ακούμπησε στην αγκαλιά της βασιλοπούλας, έβγαλε και το σιδερένιο το τόπι και το 'βαλε δίπλα του, να το 'χει έτοιμο κι όπως ήταν κουρασμένος και άυπνος αποκοιμήθηκε αμέσως. Η βασιλοπούλα κάθονταν και τον ψείριζε και περίμενε να ιδεί τι θα γένει κι αν θα γλιτώσει.

Σε λίγη ώρα, να και η λάμια έφτακε. Είδε και τους δύο που κάθονταν και χάρηκε. "Ολοένα μου είχαν από μια και μο 'χουν δυο!". Η βασιλοπούλα μόλις είδε τη λάμια τα 'χασέ και την πήραν τα κλάματα και λησμόνησε να ξυπνήσει το βασιλόπουλο.

Ένα δάκρυ όμως από τα μάτια της βασιλοπούλας έπεσε στο μάτι του βασιλόπουλου και ξυπνάει. Βλέπει τη λάμια, πετάγεται ορθός, αρπάζει το τόπι, σημαδεύει καλά και το τραβάει της λάμιας. Τη χτυπάει στο κεφάλι, βογγάει η λάμια. "Βάρα με ακόμα μία", του λέει. "Μία φορά μ' έκανε η μάνα μου", της απαντάει. Γέρνει η λάμια και ψοφάει. Γυρίζει αυτός στη βασιλοπούλα και της λέει: "Πάει η λάμια, γλυτώσαμαν. Άιντε, να πάμε στο σπίτι σου".

Χαρούμενοι κι οι δύο παίρνουν το δρόμο και πάνουν στο παλάτι. Εκεί τα 'χαν βαμμένα όλα μαύρα και κάθονταν κι έκλαιγαν. Ανεβαίνει τρεχάτη η βασιλοπούλα και πάει και πέφτει στην αγκαλιά της μάνας της και του πατέρα της. Αυτοί στην

* μελανό, μαύρο

p. 49
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/50.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

αρχή τα 'χασαν. Ύστερα όμως φιλιά, αγκαλιές, κλάματα από τη χαρά τους. "Καλά, και πως γλίτωσες;" τη ρωτάνε. "Με γλίτωσε ένας ξένος. Είναι κάτω", τους απαντάει. Κατεβαίνουν όλοι κάτω, να τον ιδούν και να τον ευχαριστήσουν. "Τι θες να σου κάνω", του λέει ο βασιλιάς, "για το καλό που μο 'καμες; Να σε κάνω γαμπρό μου και να σου δώσω και το μισό βασίλειο!" "Ευχαριστώ", τους απαντάει. "Δε θέλω τίποτε από αυτά. Μια χάρη μόνο θέλω να μου κάνετε. Να με βοηθήσετε να βγω στον Απάνω Κόσμο". "Μετά χαράς", του λέει ο βασιλιάς. "Να φωνάξουμε αυτούς που ξέρουν το δρόμο".

Στέλνει και φωνάζει πρώτα το γερο-Λιόντα. Έρχεται ο γερο-Λιόντας. "Μπορείς να βγεις στον Απάνω Κόσμο μαζί μ' αυτόν εδώ;" τον ρωτάει. "Μπορώ", απαντάει ο γερο-Λιόντας. "Τι τρως και τι πίνεις;" "Κρέας από το κρέας του τρώω και αίμα από το αίμα του πίνω". "Αι, σύρε. Δεν κάνεις εσύ για τ' εμάς". Στέλνει ύστερα και φωνάζει τη κυρά-Ζαχάρω, την αρκούδα. Έρχεται η κυρα-Ζαχάρω. "Μπορείς να βγεις στον Απάνω Κόσμο μαζί με τούτον εδώ;" τη ρωτάει κι αυτή. "Μπορώ", λέει η κυρά-Ζαχάρω. "Τι τρως και τι πίνεις;" "Κρέας από το κρέας του τρώω και αίμα από το αίμα του πίνω". "Σύρε και συ. Δεν κάνεις για τ εμάς". Διώχνει και τη κυρά-Ζαχάρω. Στέλνει και φωνάζει τρίτον τον κυρ-Κόρακα. Έρχεται κι ο κυρ-Κόρακας. "Μπορείς να βγεις με τούτον εδώ αντάμα στον Απάνω Κόσμο;" τον ρωτάει ο βασιλιάς κι αυτόν. "Μπορώ", απαντάει ο γερο-Κόρακας. "Τι τρως και τι πίνεις;" "Κρέας τρώω και κρασί πίνω". "Καλά", λέει ο βασιλιάς. "Να 'τοιμαστείς και να 'ρθεις να φύγετε".

'Τοιμάστηκε ο γερο-Κόρακας, πήρε και τα κορακόπουλα από κοντά του κι ήρθε στο παλάτι. Έφεραν το κρέας και το κρασί στ' ασκί, χαιρέτησε το βασιλόπουλο το βασιλιά και όλους τους άλλους, τον παίρνει ο γερο-Κόρακας απάνω στις φτερούγες, έβαλαν και το κρέας και το κρασί και πέταξαν για τον Απάνω Κόσμο. Στο δρόμο γυρίζει ο γερο-Κόρακας και λέει στο βασιλόπουλο: "Άμα θα λέω κρα, θα μου δίνεις κρέας και άμα θα λέω κρι, θα μου δίνεις κρασί". Πέταξεν κάμποσο, "Κρα!" κάνει ο γερο-Κορακας. Κόβει κρέας το βασιλόπουλο και το δίνει στο γερο-Κόρακα. Τρώγει εκείνος και δίνει και στα κορακόπουλα. "Κρι!" κάνει ο γερο-Κόρακας, του δίνει κρασί το βασιλόπουλο. Κι έτσι έφτασαν κοντά να βγουν στον Απάνω Κόσμο και σώθηκε το κρέας. Σε λίγο φωνάζει ο γέρο-Κόρακας, "Κρα!" Τούτος δεν του 'δώσε τίποτα. Ματαφωνάζει ο γερο-Κορακας, "Κρα! Κρα!". Πιάνει και το βασιλόπουλο και κόβει ένα κομμάτι κρέας από την άντζα** του και το δίνει στο γερο-Κόρακα. Τρώει εκείνος και δίνει και στα παιδιά του. Κι έτσι βγήκαν στον Απάνω Κόσμο. Τον κατεβάζει από τα φτερά του ο γερο-Κόρακας και τον βλέπει που κούτσαινε. "Τι έπαθες;" τον ρωτάει. "Να, μου είχε σωθεί το κρέας και δεν είχα τι να σου δώσω κι έκοψα ένα κομμάτι από την άντζα μου και σου το 'δωκα και το 'φαγες". "Γλήγορα, ξεράστε το", λέει στα κορακόπουλα ο γερο-Κόρακας

** γοφός, μπούτι

p. 50
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/51.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

Το ξερνούν τα κορακόπουλα ξερνάει κι αυτός εκείνο πο 'φάγε, το ζυμώνουν και το κολλάν στην άντζα του βασιλόπουλου κι έθρεψε το κρέας πάλι.

Χαιρετήθηκαν κι έφυγε ο γερο-Κόρακας με τα κορακόπουλα. Το βασιλόπουλο πήρε το δρόμο και περπάτησε. Περπάτησε ως που 'βρε έναν τζιομπάνο. "Καλημέρα". "Καλημέρα". Χαιρετήθηκαν. "Τι νέα από την πόλη;" ρωτάει το βασιλόπουλο. "Τι νέα;" απαντάει ο τζιομπάνος. "Να, ο βασιλιάς παντρεύει το μεγάλο γιο του και η νύφη θέλει νυφικό, που να χωράει σ' ένα αυγότσοφλο και δε μπορεί κανένας ράφτης να το φτιάσει και τους σκοτώνει ο βασιλιάς". "Καλά", λέει το βασιλόπουλο. "Μου δίνεις τα ρούχα σου να σου δώκω τα δικά μου;" "Αχά!", λέει ο τζιομπάνος. Αλλάζουν τα ρούχα τους, ντυέται τζιομπάνος το βασιλόπουλο και κινάει για την πόλη.

Σαν έφτασε άρχισε να φέρνει γύρα και να φωνάζει! "Ράφτης καλός! Ράφτης καλός!" Ακούνε οι δούλοι και παν και λεν του βασιλιά. Στέλνει ο βασιλιάς και τον φωνάζει. "Είσαι καλός ράφτης;" τον ρωτάει. "Είμαι", απαντάει αυτός. "Μπορείς να ράψεις ένα νυφικό φουστάνι που να χωράει μέσα σ' ένα αυγότσοφλο;" "Μπορώ". "Και τι παζάρι θέλεις;" "Ένα σακί κάστανα κι ένα βαένι κρασί". "Εντάξει", λέει ο βασιλιάς. "Μοναχά κοίταξε καλά, αν δεν το φκιάσεις, θα σου πάρω το κεφάλι". "Σύμφωνοι", λέει το βασιλόπουλο. "Το Σάββατο θα είναι έτοιμο". Διατάζει ο βασιλιάς τους δούλους και του δίνουν ένα δωμάτιο να κάτσει και του πάνε και το σακί με τα κάστανα.

Κλείδωσε την πόρτα αυτός κι άρχισε να ψένει κάστανα και να πίνει και κρασί. Πήγαιναν οι δούλοι και κοίταζαν από την κλειδωνόπορτα και πήγαιναν κι έλεγαν του βασιλιά. "Αυτός, βασιλιά μου, δεν κάνει τίποτε. Κάθεται τρώει κάστανα και πίνει και κρασί και κοιμάται". "Καλά", έλεγε ο βασιλιάς, "αυτός θα φάει το κεφάλι του, αν δεν το φκιάσει ως το Σάββατο". Πέρασε και η Παρασκευή κι ήρθε και το Σάββατο. Πρωί-πρωί αυτός βγάζει το αυγότσοφλο από την τσέπη του, που το 'χε από τη λάμια, το ανοίγει, παίρνει το νυφικό και το κρεμάει στον τοίχο. Σε λίγο πάει ο βασιλιάς. "Το 'φκιασες;" τον ρωτάει. "Για το", του απαντάει το βασιλόπουλο. Και το ξεκρεμάει και το μαζεύει μέσα στο αυγότσοφλο. Το παίρνει ο βασιλιάς και το πάει στη νύφη κι έγινε ο γάμος.

Την άλλη μέρα, τη Δευτέρα, τον φωνάζει πάλι ο βασιλιάς και του λέει! "Την άλλη Κυριακή θα φωνάξω τον άλλο μου το γιο και η νύφη θέλει νυφικό, που να χωράει μέσα σ' ένα καχτότσοφλο. Μπορείς να το φκιάσεις;" "Μπορώ". "Τι παζάρι θέλεις;" "Το ίδιο το παζάρι. Ένα σακί κάστανα και ένα βαένι κρασί και το Σάββατο να 'ρθετε να το πάρετε". "Εντάξει, αλλ' αν δεν το φκιάσεις θα σου κόψω το κεφάλι". "Να μου το κόψεις". Τον βάνουν πάλι στο ίδιο το δωμάτιο, του πάνε και τα κάστανα με το κρασί. Κλειέται αυτός μέσα και αρχίνηκε πάλι να ψενει κάστανα και να πίνει κρασί. Ματαπάηναν οι δούλοι και κοίταζαν από την κλειδωνότρυπα, να ιδούν τι κάνει και πάηναν και έλεγαν του βασιλιά. "Αυτός, βασιλιά μου, δεν κάνει τίποτε. Τρώει και πίνει μοναχά". "Έτσι λέγηταν και για τ' άλλο το φουστάνι και το 'φκιακε. Αφήστε να ιδούμε". Έφτακε και το Σάββατο, βγάζει αυτός

p. 51
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/52/gif/52.gif&w=600&h=91534. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

από την τσέπη του το καχτότσοφλο, το ανοίγει και κρεμάει το νυφικό. Έρχεται ο βασιλιάς και το βλέπει κρεμασμένο. Το ξεκρεμάει ο ράφτης, το μαζεύει και το βάζει μέσα στο καχτότσοφλο και το δίνει του βασιλιά. Το παίρνει ο βασιλιάς και το πάει στη νύφη να γίνει ο γάμος.

Την Κυριακή γίνεται κι αυτός ο γάμος και την άλλη μέρα τον φωνάζει πάλι ο βασιλιάς! "Τώρα θέλω να παντρέψω ένα από τους μεγάλους του παλατιού, αλλά η νύφη θέλει νυφικό που να χωράει μέσα σ' ένα λεπτοκαρότσοφλο. Μπορείς να το φκιάσεις;" "Μπορώ". "Και τι παζάρι ζητάς;" "Το ίδιο παζάρι, όπως και τις άλλες φορές". Μέσα πάλι στο ίδιο δωμάτιο, έψενε κάστανα κι έπινε κρασί, ώσπου έφτασε και το Σάββατο. Πάει ο βασιλιάς, το βρίσκει κρεμασμένο, έτοιμο το νυφικό. Το ξεκρεμάει το βασιλόπουλο, το μαζεύει μέσα στο λεπτοκαρότσοφλο. "Εντάξει", λέει ο βασιλιάς. "Δος μου το". "Να σου πω, βασιλιά μου. Δε στο δίνω και την κοπέλα αυτή θα την πάρω εγώ γυναίκα μου".

"Πώς;" κάνει ο βασιλιάς παρεξενεμένος. "Ναι, κι εγώ είμαι το τρίτο το παιδί σου, που μ' άφησαν τ' αδέρφια μου μέσα στην τρύπα της λάμιας, όταν κατέβηκα και τη σκότωσα και γλίτωσα τις τρεις κοπέλες και τ' αδέρφια μου σου είπαν πως χάθηκα μέσα στη σπηλιά. Αν δε με γνωρίζεις, να και το γιλέκι, που μας είχες και των τριών απ' όνα όμοιο". Και ξεκουμπώνεται και δείχνει το γιλέκι. Το γνωρίζει ο βασιλιάς. Κοιτάει ύστερα καλά και γνωρίζει το γιο του με τα ρούχα του τζιομπάνου. Τον αρπάζει και τον φιλάει από τη χαρά του, που τον είχε πεθαμένο και τον παίρνει και πάει και τον ντύνει και του δίνει και την κοπέλα, που ήταν η ομορφότερη και του λέει! "Και τ' αδέρφια σου τι θέλεις να τα κάνω, που σο καναν και σένα και μένα τέτοιο κακό;" "Τ' αδέρφια μου τίποτα δε θα τα κάνεις. Εγώ τα συχωράω, συχωρά τα και συ".

Τα συχωράει και ο βασιλιάς και κάνουν την άλλη μέρα το γάμο, που έγινε καλύτερος απ' ολονών κι' έζησαν αυτοί καλά κι' αγαπημένα και μεις ακόμα καλύτερα.

ΛΦ 119, 9-13, Καπέσοβο Ιωαννίνων. Συμφύρεται με AT 300 (όπ. βλ. ανάλυση).

p. 52
Search form
Search the book: Processing of tale Types and Variations AT 300-449, vol. Α΄+Β΄
Search results
    Digitized books
    Page: 33
    34. Αγγελοπούλου - Μπρούσκου, Παραμυθιακοί τύποι

    81. ΛΑ 2758, 368-370, Κίμωλος, "Παραμύθι για τον Άι-Γιώργη". Ι: α1, α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: α3, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), γ, γ1 γ3, γ5, δ, 82 (στην πλάτη). ΙΙΙ: α3, α5, α6. -

    82. ΛΑ 2777, 267-280, Μήλος, "Τα τρία αδέρφια". Ενώνεται με το AT 301B και με το AT 301A. Ι: α2 (με επτά κεφάλια), α4, α6, α7, α9, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, β5, γ, γ1, γ4 (δράκος), γ5, δ, δ1, 82 (στην πλάτη).

    83. ΛΑ 3019, 26-32, Άνδρος, "Το τολμηρό βασιλόπουλο". Ενώνεται με το AT 301 Α. 7: α2 (με πέντε κεφάλια), α4, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, "13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1 γ4 (μαύρος), γ5, δ, δ1.

    84. ΛΦ 1589, 21-39, Άνδρος, "Τα τρία χρυσά μήλα". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α2 (με πέντε κεφάλια), α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1 γ3, γ5, 8, SI.

    85. Hahn 2, 49-62, Σύρος, "Το δέντρο με τα χρυσά μήλα και το ταξίδι στον Άδη". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α1 (με δώδεκα κεφάλια), α4, α6, α7, "10 (κάθε εβδομάδα), α11, α12, "13, "14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β2, β3, β5, γ, γ1,Τ3, γ5, δ, δ1.

    ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

    86. ΛΑ 2344, 438-441, Οθωνοί Κέρκυρας, άτιτλο. Ατελές, ενωμένο με το AT 301Α. 7: α2 (με τα επτά κεφάλια), α5, α6, α7. ΙΙ: β, β1, β5, γ, γ1 γ4 (χωριάτης), γ5, δ, δ1.

    87. ΛΦ 652, 4-5, Λευκάδα, "Η χρυσή μηλιά". Ενώνεται με το AT 301A. 7: α, α4, α6, α7, α11, α12, "13, α14. ΙΙ: β, β1, β3, δ, 83 (οδηγείται στο βασιλιά). ΙΙΙ: α, α1.

    88. ΛΦ 1780, 1-12, Κατούνα Λευκάδας, "Η πεντάμορφη". Ενώνεται με το AT 552Α και με το AT 301 Α. 7: α2 (με τα επτά κεφάλια), α4, "6, α7, α9, δ1, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σπαθί), β3, β5, γ, γ1 γ2, γ5, δ, 83 (οδηγείται στο βασιλιά).

    89. Μινώτου, Λαογραφία Γ, 394-398, Ζάκυνθος, "Ο Δακρυγιάννης". Ενωμένο με το AT 301B. 7: α, α4, α6, α7, α11, α12, α13, α14. ΙΙ: β, β1, β6 (με σιδερένια σφαίρα), β5, γ, γ1 γ4 (ένας γέρος), γ5, δ, δ1. ΙΙΙ: α, α2.

    90. Μινώτου, Λαογραφία Γ, 400-401, Ζάκυνθος, "Τα τρία βασιλόπουλα". 7: α, "4, α6, α7, α11, α12, "13, "15. ΙΙ: α1, α2, α5, α6, β, β1, β6 (με σπαθί), β5, γ, γ1 γ4 (άλλο βασιλόπουλο), γ5, δ, δ3 (με τη συζήτηση που γίνεται από τα τρία βασιλόπουλα). ΙΙΙ: α, α1.

    91. Μινώτου, Λαογραφία ΙΑ', 525-526, Ζάκυνθος, "Ο άξιος αδελφός". Ενωμένο με το AT 315. 7: α, α5, α6, α7, α10 (κάθε μέρα), α11, α12, "13, "14. ΙΙ: