Creator/Author:Παπαθανασίου, Ιωάννα
Title:The Lambrakis Youth Organisation in the 1960s
Subtitle:Archival documentation and autobiographic testimonies
Title of Series:Historical Archive of Greek Youth
Nr. within series:47
Place of Publication:Athens
Publisher:General Secretariat for Youth
Date of Publication:2008
Nr. of vol.:1 volum + 1 CD-ROM
Subject:Youth organisations
Spatial coverage:Greece
Temporal coverage:Δεκαετία 1960
Description:The 'Lambrakis Democratic Youth' (LDY) organisation the most dynamic element of the youth movement of the years 1964-1967, a mythical organisation but also a practically 'unexplored territory', is at the very centre of this particular endeavour. The project we undertook, as a team, in the framework of the research programmes of the Historical Archive of the Greek Youth (Istoriko Archeio Ellinikis Neolaias/IAEN), aimed at the creation of a research infrastructure adequate enough to portray with clarity the historical trajectory of the LDY. The archival materials and the diverse traces left behind by this organization during its short life are restored in their chronological continuities, are made accessible, and for the first time are collated with the reminiscences of its leading members. In this logic, the volume at hand must be seen as a research endeavour which serves research itself, as an undertaking primarily aimed at documentation, which it relates to historical debates. A short introduction which lays out the logic of this research project is followed by a historical outline of the political youth organisations of the Left which preserved the thread of continuity from the end of the Civil War to the advent of the dictatorship of April 21st, 1967. In this context, the LDY is given its deserved position through the constant reference to the documentary framework, which comes next and is structured in four parts: First, the analytical presentation of the archive of the organisation's Central Council, which is deposited at ASKI (Contemporary Social History Archives) and is part of the Archive of the predictatorial EDA (Eniaia Dimokratiki Aristera/United Democratic Left). Second, the systematic inventory of the entire corpus of its publications and the indexing of the series of the periodical Tetradia tis Dimokratias (Notebooks of Democracy) and the newspaper I Yienia mas (Our Generation). Third, the indexing of articles in the newspaper Avgi relating to the organisation's activities, as well as reports relating to the assessments of the party of EDA about the organisation and of the LDY's political opponents. Fourth, the presentation of brief autobiographical interviews with the members of the LDY's Central Council and its Auditing Committee. The thematic structure is complemented by a full chronological table for the period from January 1963 to April 1967. Comprising three levels -the LDY's activities, the Greek political setting and the international political context- the chronological table aims at cross-referencing developments in that period and facilitating the reader. Finally, attached in the back cover, the publication includes a digital disc with the analytical database compiled on the basis of references to the 'Lambrakis Democratic Youth' organisation in the newspaper Avgi.
License:This book in every digital format (PDF, GIF, HTML) is distributed under Creative Commons Attribution - NonCommercial Licence Greece 3.0
The book in PDF:Download PDF 45.04 Mb
Visible pages: 356-375 από: 684
Current page:

17. Πολιτιστικά δρώμενα

Στην κατηγορία ταξινομήθηκαν προσκλήσεις συμμετοχής, ανακοινώσεις, σύντομες ειδήσεις και απολογισμοί για τη διοργάνωση εκθέσεων, διαλέξεων και ευρύτερων εκδηλώσεων από τη ΔΚΝΓΛ και τη ΔΝΛ. Εγγραφές για το κόψιμο της πρωτοχρονιάτικης πίτας σε τοπικές οργανώσεις, για χορούς και συνεστιάσεις, όπως και πληροφορίες για εκδρομές και επισκέψεις που διοργανώθηκαν από Λαμπράκηδες, καταχωρίσθηκαν επίσης στη συγκεκριμένη κατηγορία, η οποία αριθμεί συνολικά 448 εγγραφές.

p. 356

18. Μνημόσυνα

Ταξινομήθηκαν εγγραφές για τα πολιτικά και θρησκευτικά μνημόσυνα και τα αφιερώματα στις δύο συμβολικές μορφές της αριστερής νεολαίας, στον Γρ. Λαμπράκη και στον Σ. Πέτρουλα. Αριθμούνται 117 εγγραφές.

19. Φοιτητικό και μαθητικό κίνημα

Στη σύνθετη αυτή κατηγορία ταξινομήθηκαν εγγραφές που σχετίζονται με τις σχέσεις της ΔΝΛ με το φοιτητικό κίνημα και την ΕΦΕΕ αλλά και με τους μαθητές. Ταξινομήθηκαν επίσης εγγραφές που αφορούν διαμαρτυρίες για ζητήματα εκπαιδευτικής πολιτικής. Αριθμούνται συνολικά 213 εγγραφές.

p. 357

20. Νέες κοπέλες - γυναικείο κίνημα

Ταξινομήθηκαν εγγραφές που αναδεικνύουν την πολιτική της ΔΝΛ σε σχέση με το γυναικείο κίνημα. Καταχωρίσθηκαν επίσης προσκλήσεις, ανακοινώσεις και πληροφορίες για τις δραστηριότητες που ασκούν οι νέες κοπέλες στο πλαίσιο της οργάνωσης. Αριθμούνται συνολικά 64 δελτία.

p. 358


p. 359 01 - 0002.htm


p. 360


Αρκετά χρόνια μετά τη βραχύβια διαδρομή της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη, κάποια βασικά ερωτήματα μπορούν να διατυπωθούν με την άνεση που διαφυλάσσει η απάντηση τους από τους ίδιους τους άμεσα εμπλεκόμενους. Απευθυνόμενα στους πρωταγωνιστές της —γιατί, ευτυχώς, δεν είναι ακόμη αργά- τα ερωτήματα αυτά επιτρέπουν τη σκιαγράφηση της πολιτικής και κοινωνικής φυσιογνωμίας της ΔΝΛ και του στελεχικού της δυναμικού, ενώ ταυτόχρονα, μέσα από τον ικανό αριθμό και την πολλαπλότητα των απαντήσεων, προσφέρουν τη δυνατότητα για εσωτερικό διάλογο των ερωτώμενων με τη μνήμη. Πώς σκιαγραφούν οι ίδιοι, μέσα από τις απαντήσεις τους, τη φυσιογνωμία της οργάνωσης, στη διαμόρφωση της οποίας έθεσαν καθοριστικά το προσωπικό τους στίγμα ; Πώς τοποθετούνται σήμερα απέναντι σε κομβικά ζητήματα ως προς τη συγκράτηση και λειτουργία της; Πώς ανακαλούν, μέσα από την αυτοβιογραφική τους κατάθεση, την προσωπική τους διαδρομή στα νεολαιίστικα κινήματα της δεκαετίας του 1960 και, δι' αυτών, τους όρους συμμετοχής τους στη ΔΝΛ;

Ένα ερωτηματολόγιο με 55 σημεία λειτούργησε ως οδηγύς συζήτησης με τα εν ζωή μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου και της Εξελεγκτικής Επιτροπής της ΔΝΛ. Ως ασφαλής πηγή για την επιλογή προκρίθηκε ο δημοσιευμένος, στα πρακτικά του Ιδρυτικού Συνεδρίου της ΔΝΛ, ονομαστικός κατάλογος που περιλαμβάνει τα μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου, με ονομαστικές αναφορές στα μέλη της Γραμματείας και του Προεδρείου του, καθώς και τα 3 μέλη της Εξελεγκτικής Επιτροπής. Στα 60 αυτά ονόματα, προστέθηκαν 2 επιπλέον πρόσωπα, τα οποία -λόγω της θέσης που απέκτησαν στην πυραμίδα της οργάνωσης- έγιναν αυτοδικαίως μέλη του Προεδρείου της, από τις αρχές του 1966. Προέκυψε έτσι ένας ονομαστικός κατάλογος 62 ατόμων, ο οποίος ενδέχεται, και παρά τις διασταυρώσεις που επιχειρήθηκαν, να μην εξαντλεί -εξαιτίας των μετακινήσεων προς το κόμμα της ΕΔΑ αλλά και των αποχωρήσεων—τις ανακατατάξεις που σημειώθηκαν στο καθοδηγητικό σώμα της οργάνωσης. Ο κατάλογος αυτός παραμένει, ωστόσο, ο πλέον αντιπροσωπευτικός, στο μέτρο που η ανανέωση των μελών του Κεντρικού Συμβουλίου δεν θεσμοθετήθηκε από κάποιο επόμενο όργανο ή σώμα της ΔΝΛ αλλά έγινε άτυπα και σταδιακά, περιοριζόμενη, σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες, στο επίπεδο των ατομικών, ανά

p. 361

περίσταση, προσκλήσεων για συμμετοχή στις συνόδους του Κεντρικού Συμβουλίου. Το βραχύβιο, άλλωστε, της οργάνωσης δεν άφησε, παρά την παρατηρούμενη κινητικότητα, ιδιαίτερα περιθώρια για σημαντικές ανακατατάξεις και μεταβολές.

Από τα 62 άτομα που επιλέχθηκαν, οι 13 έχουν αποβιώσει. Η μέθοδος της συνέντευξης, με προσωπική ή τηλεφωνική επικοινωνία, ακολουθήθηκε για τα 49 εν ζωή μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου και της Εξελεγκτικής Επιτροπής. Από αυτούς, 48 ανταποκρίθηκαν θετικά στην προσπάθειά μας. Για τους 13 νεκρούς, τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν από συγγενικά -κατά κύριο λόγο- και φιλικά τους πρόσωπα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν πρόσθετα βοηθήματα, όπως αυτοβιογραφικά κείμενα και βιβλία.

Στην πρώτη φάση της έρευνας, που έγινε το χειμώνα του 2003, ο Τάσος Σακελλαρόπουλος πήρε 12 συνεντεύξεις, ενώ ο Στέφανος Στεφάνου και ο Κώστας Τσουράκης μερίμνησαν για τη συμπλήρωση 11 ερωτηματολογίων. Σε όλες τις περιπτώσεις, την πρώτη συνέντευξη ακολούθησε μια δεύτερη συμπληρωματική επικοινωνία και συζήτηση, ενώ το τελικό κείμενο της προσωπικής κατάθεσης ελέγχθηκε από κάθε ερωτώμενο χωριστά και εξασφαλίστηκε η έγκριση της τελικής δημοσίευσης. Το ερωτηματολόγιο, οι ονομαστικές καταστάσεις των ερωτώμενων, όπως και τα τελικά αυτοβιογραφικά τους κείμενα παρατίθενται στη συνέχεια του παρόντος σημειώματος. Τα συμπληρωμένα ερωτηματολόγια, όπως και τα in extensio κείμενα των συνεντεύξεων έχουν κατατεθεί στα ΑΣΚΙ.

p. 362


Ο ονομαστικός κατάλογος των μελών του Κεντρικού Συμβουλίου και της Εξελεγκτικής Επιτροπής της ΔΝΛ και οι επαγγελματικές ιδιότητές τους παρατίθενται όπως ακριβώς δημοσιεύτηκαν στον τόμο Το Πρώτο Ιδρυτικό Συνέδριο της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη, Αθήνα 1965. Τα ονόματα των μελών του Κεντρικού Συμβουλίου που εκλέχθηκαν στο Ιδρυτικό Συνέδριο και διετέλεσαν μέλη του Προεδρείου και της Γραμματείας του ή τα αναπληρωματικά μέλη του Προεδρείου επισημαίνονται στον παρόντα κατάλογο με τις ακόλουθες ενδείξεις :

** μέλη του Προεδρείου του Κεντρικού Συμβουλίου *** μέλη της Γραμματείας του Προεδρείου * αναπληρωματικά μέλη του Προεδρείου

Τακτικά μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου της ΔΝΛ :

1. Βελ[λ]όπουλος Γιάννης, δικηγόρος

2. Γεωργίου Τάκης, εργάτης

3. Γιαννακός Γιάννης, εργάτης

4. Γιάννου Δημήτρης, φοιτητής

5. Γιωτόπουλος Γιώργος, ιδ. υπάλληλος **

6. Ζαννή Ηρώ, λογίστρια *

7. Ζερβός Θεοτόκης,φοιτητής

8. Θεοδωράκης Μίκης, συνθέτης-βουλευτής ***

9. Θεοδωρίδης Μπάμπης, φοιτητής **

10. Καζέλης Θεόδωρος, αγρότης

11. Καλαφάτης Θανάσης, φοιτητής

12. Καράμπελας Τάκης, εργάτης

13. Καραχάλιος Δημήτρης, δικηγόρος

14. Καρμίρης Δημήτρης, εργάτης

15. Κοι[υ]λάφης Γεράσιμος, μηχανικός

16. Κοκλάνης Θεόδωρος, εργάτης **

17. Κουτσούνης Δημήτρης, εργάτης

18. Κωτούλας Βασίλης, εργάτης

19. Λάιος Αλέκος, λογιστής

20. Λεντάκης Ανδρέας, φοιτητής **

21. Μανωλάκος Αριστείδης, φοιτητής **

22. Μαυρομμάτης Δημοσθένης, δικηγόρος

p. 363

23. Μίσσιος Χρόνης, εργάτης **

24. Μπανιάς Γιάννης, φοιτητής **

25. Μπενάς Τάκης, ιδ. υπάλληλος ***

26. Πάγκαλος Θεόδωρος, φοιτ. εξωτερικού

27. Παναγιώτου Γιάννης, φοιτητής

28. Παπαθανασίου Πέτρος, δικηγόρος.

29. Παπούλιας Άγγελος,φοιτητής

30. Πετρόπουλος Γιάννης, εργάτης μηχανουργός *

31. Ρεκλείτης Χρήστος, εργάτης

32. Σεπετίδης Μιχάλης, ιδ. υπάλληλος *

33. Σόφης Αλέκος, αγρότης *

34. Στεφάνου Στέφανος, αγρότης ***

35. Στρατής Γιάννης, καθηγητής

36. Τρίκκας Τάσος, δικηγόρος ***

37. Τσίλογλου Λευτέρης, φοιτητής

38. Τσουκνίδας Θανάσης, λογιστής

39. Τσουράκης Κώστας, λογιστής *

40. Φαρσάρης Μιχάλης, δικηγόρος

41. Φυτράκης Σπύρος, σπουδαστής

42. Χαλβατζής Λαοκράτης, εργάτης

43. Χατζηζήσης Βασίλης, επαγγελματίας

44. Χριστοφιλόπουλος Γιώργος, φοιτητής ***

45. Ψημμένος Χαρίλαος, αγρότης

Αναπληρωματικά μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου :

1. Βέλλιος Άρης, σπουδαστής εξωτερικού

2. Βι[υ]σόκαλη Βάσω, βοηθός λογιστή

3. Γκατζής [Νίκος], εργάτης

4. Γρηγοριάδης Γιάννης, φοιτητής

5. Κουβάτσος Νικόλαος, εργάτης

6. Λεβέντης Ναούμ, εργάτης

7. Μπετσιμέας Γεράσιμος, αγρότης

8. Μπουρμπούλης Βαγγέλης, επαγγελματίας

9. Σχορέλης Τάσος, ιδ. υπάλληλος

10. Χονδροκούκη Ζαχαρούλα, φοιτήτρια

11. Τσεμεκίδης Δημήτρης, αγρότης

12. Χρυσάφης Γιάννης, επιπλοποιός

Μέλη της Εξελεγκτικής Επιτροπής : 1. Ανδρεάδης Σπύρος, λογιστής

p. 364

2. Μουτσίου Ευδοξία, λογίστρια

3. Μπερτσ[ι]άς Νίκος, λογιστής

Με ανάθεση στο Κεντρικό Συμβούλιο μετά το Συνέδριο :

1. Κοβάνης Μπάμπης, τυπογράφος

2. Μανωλάκος Μίμης, φοιτητής

Τακτικά μέλη 45 + 2 Αναπληρωματικά μέλη 12 Εξελεγκτική Επιτροπή 3 Σύνολο 62

Θετικές ανταποκρίσεις σε τηλεφωνική επικοινωνία ή σε προσωπική συνέντευξη : 48

Θετικές ανταποκρίσεις συγγενικών ή φιλικών προσώπων για τη συμπλήρωση βιογραφικών στοιχείων των νεκρών: 13

Άρνηση απάντησης: Τσεμεκίδης Δημήτρης, Καλαμωτό Ζαγκλιβερίου νομού Θεσσαλονίκης Γενικό σύνολο : 61

p. 365


Α. Προσωπικά δεδομένα

Επώνυμο :

1. Όνομα:

2. Πατρώνυμο:

3. Όνομα συζύγου :

4. Γένος:

5. Επάγγελμα:

6. Διεύθυνση:

7. Τηλέφωνο:

8. Αριθμός παιδιών :

9. Ημερομηνία και τόπος γέννησης :

10. Καταγωγή:

11. Τόπος διαμονής :

12. Σπουδές:

Βασικές Περίοδος Τόπος Ανώτερες Περίοδος Τόπος Σχολή Ανώτατες Περίοδος Τόπος Σχολή

Β. Ιστορικό οικογένειας

Στοιχεία πατέρα :

14. Ονοματεπώνυμο :

15. Ημερομηνία γέννησης :

16. Ημερομηνία θανάτου :

17. Αίτια θανάτου :

18. Καταγωγή:

19. Διαμονή:

p. 366

20. Επάγγελμα:

21. Συμμετοχή στην αντίσταση : Τόπος Οργάνωση Ιδιότητα

22. Διώξεις-εξορίες-φυλακές:

Στοιχεία μητέρας

23. Ονοματεπώνυμο:

24. Ημερομηνία γέννησης :

25. Ημερομηνία θανάτου :

26. Αίτια θανάτου :

27. Καταγωγή:

28. Διαμονή:

29. Επάγγελμα:

30. Συμμετοχή στην αντίσταση : Τόπος Οργάνωση Ιδιότητα

31. Διώξεις - εξορίες - φυλακές :

32. Αντιστασιακή δράση άλλων συγγενικών προσώπων :

33. Διώξεις - εξορίες - φυλακές άλλων συγγενικών προσώπων:

34. Πολιτική ένταξη της οικογένειας στα μετεμφυλιοπολεμικά χρόνια και βαθμός κομματικής ένταξης (φίλος - μέλος - στέλεχος της ΕΔΑ ή άλλου κόμματος) :

Γ. Προσωπική πολιτική δραστηριότητα

35. Πολιτική προέλευση : 36. Μαζικός χώρος : Ν .ΕΔΑ Εργαζόμενη νεολαία ΔΚΝΓΛ Κίνημα ειρήνης ΑΛΛΟ Φοιτητικό κίνημα

Εθνοτοπικός σύλλογος Άλλο

Τόπος : Χρόνος :

37. Πως αντιμετωπίσατε τη συγχώνευση ; Θετικά Με επιφυλάξεις Αρνητικά

38. Τόπος και χρόνος πολιτικής δραστηριότητας :

p. 367

39. Δραστηριότητα σε λέσχες και βιβλιοθήκες της ΔΝΛ :

40. Δραστηριότητα σε σχέση με τον τύπο της εποχής

Ανάγνωση Συνδρομή Συμμετοχή Βοήθεια

στη σύνταξη στην κυκλοφορία

Η Γενιά μας Δρόμοι της Ειρήνης Τετράδια Δημοκρατίας Πανσπουδαστική Σπουδαστικός Κόσμος Αυγή

Δημοκρατική Αλλαγή Ελεύθερα Συνδικάτα Επιθεώρηση Τέχνης Ελληνική Αριστερά

41. Πόσα περίπου μέλη είχε η οργάνωση με την οποία ασχοληθήκατε;

42. Ποιές τοπικές ή/και περιφερειακές εκδηλώσεις θυμάστε ;

43. Συμμετοχή σε φοιτητικούς / εθνοτοπικούς / εργατικούς / συνδικαλιστικούς / αγροτοσυνεταιριστικούς συλλόγους, κινήσεις και παρατάξεις :

44. Άλλες δραστηριότητες :

45. Πώς αντιμετωπίζατε τις εξωραϊστικές εξορμήσεις και τις εκδηλώσεις κοινωνικής αλληλεγγύης της ΔΝΛ ;

46. Πώς βλέπατε τότε τα άλλα ρεύματα της Αριστεράς που σχηματίζονται εκείνη την εποχή ;

47. Διαφωνία από τη ΔΝΛ - απομάκρυνση - ένταξη σε άλλο φορέα:

48. Είχατε σχέση επαγγελματικού στελέχους με τη Νεολαία ή το κόμμα της ΕΔΑ ; Ανήκατε σε «κομματική τριάδα» ;

49. Συλλήψεις, δίκες, εκτοπίσεις στη διάρκεια της πολιτικής σας δράσης στη ΔΝΛ :

50. Παρατηρήσεις: Δ. Δικτατορία

51. Συνεχίσατε, και με ποιον τρόπο, την πολιτική σας δραστηριότητα ;

52. Εξωτερικό - Αντιδικτατορικές κινήσεις:

p. 368

53. Παρανομία - Αντιδικτατορικός αγώνας :

54. Εκτόπιση - Φυλακές :

55. Πού και πώς πληροφορηθήκατε τη διάσπαση του ΚΚΕ, το 1968 ;

Ε. Μεταπολίτευση

56. Χώρος πολιτικής εκπροσώπησης. Τι ψηφίσατε στις εκλογές του 1974, του 1981 και του Νοεμβρίου 1989;

p. 369


Σπύρος Ανδρεάδης Μέλος της Εξελεγκτικής Επιτροπής Λ' συνέντευξη στην Ι.Π.,7.7.2007. Επαναληπτική, 7.09.2007. Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1925. Εργάστηκε ως λογιστής. Είναι παντρεμένος με την Έλλη Νεράντζη, δασκάλα από τον Πειραιά. Από το 1962 κατοικεί στο Παλαιό Φάληρο.

Ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στην Ιωνίδειο Πρότυπο Σχολή του Πειραιά, το 1942. Γράφτηκε μέσα στον Πόλεμο στο Χημικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά δεν παρακολούθησε σχεδόν καθόλου . Από τα δώδεκα χρόνια του έπαιζε μπάσκετ και στα δεκαπέντε του εντάχθηκε στην πρώτη ομάδα του Ολυμπιακού. Ταλαντούχος σε ένα άθλημα που δεν ήταν ακόμα ιδιαίτερα λαοφιλές, έγινε ταχύτατα γνωστός ως ο «Πίπης του Ολυμπιακού».

Πατέρας του ήταν ο Άγγελος Ανδρεάδης, καπετάνιος του εμπορικού ναυτικού. Γεννήθηκε στη Χίο το 1890 και, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση, έγινε ναυτικός. Πέθανε το 1946 σε ένα μοναστήρι στην Ιρλανδία όπου νοσηλευόταν, άρρωστος, από τα χρόνια του Πολέμου.

Μητέρα του ήταν η Αθηνά το γένος Τελή, που γεννήθηκε στη Χίο το 1900 και πέθανε από ατύχημα στον Πειραιά το 1933, αφήνοντας ορφανά τα 5 αγόρια της.

Η οικογένεια είχε βενιζελικές καταβολές. «Ο πατέρας μου ήταν φιλελεύθερος, θυμάται, αν και νομίζω ότι, λόγω της θάλασσας, δεν ψήφισε ποτέ!» Τη ναυτική παράδοση ακολούθησαν τα τρία μεγαλύτερα αγόρια της οικογένειας. Οι δύο μικρότεροι, ο Γιώργος και ο Σπύρος, προτίμησαν να σπουδάσουν και να «γίνουν στεριανοί».

Ο Σπύρος Ανδρεάδης εντάχτηκε στο ΕΑΜ Νέων στις αρχές του 1942 στον Πειραιά, σ' ένα κλίμα που προσδιορίστηκε από τις αναζητήσεις των νέων για «οργανωμένη απάντηση στον κατακτητή» και ακολούθησε πρακτικά παράλληλες διαδρομές με το συμμαθητή και φίλο του, Τάκη Μπενά. Μέλος της ΕΠΟΝ, από το 1943, συνδύασε τις παράνομες πολιτικές δραστηριότητες με τον πολιτισμό και τον αθλητισμό. «Δεν σταμάτησα ποτέ να παίζω μπάσκετ, διευκρινίζει. Έπαιζα ακόμα και μέσα στη φυλακή... Απ'

p. 370

όπου κι αν πέρασα οργάνωνα ομάδα». Υποστηρίζει, άλλωστε, πως η δημιουργία του Αθλητικού Τμήματος, από το 1942, στο ΕΑΜ Νέων και στη συνέχεια στην ΕΠΟΝ, οφείλεται στη δική του επιμονή.

Το 1944, στις παραμονές της Απελευθέρωσης συνελήφθη από τα Τάγματα Ασφαλείας και κρατήθηκε στις Φυλακές Χατζηκώστα για ένα μήνα. Τους απέλυσαν οι Γερμανοί τις ώρες που εγκατέλειπαν την Αθήνα. «Πιστεύαμε ότι μας παίρνουν για εκτέλεση, θυμάται. Δεν πιστεύαμε στα μάτια μας τη διπλή απελευθέρωση».

Συνέχισε τις παράλληλες δραστηριότητές του, στα χρόνια 1945-1947, δημιουργώντας οργανώσεις στα σωματεία και υπερασπίζοντας στο ΚΣ το ρόλο του αθλητισμού «ως ύψιστης εκδήλωσης για τη νεολαία». «Είχαμε, θυμάται, δύο τύπων οργανώσεις, μια, 'υπόγεια', για τις διοικήσεις και άλλη , μαζική, για τους αθλητές».

Τον Μάιο του 1948, συλλαμβάνεται με την κατηγορία της «στρατολόγησης νέων από τον Ολυμπιακό» και καταδικάζεται από έκτακτο στρατοδικείο στον Πειραιά σε θάνατο. «Εκτελέστηκαν οι Δοματόγλου και Μπουζικάκος, για τους οποίους η απόφαση ελήφθη παμψηφεί. Εγώ, με 4 προς 1, ήμουν τυχερός. Πήρα το καράβι για τις φυλακές: Κέρκυρα για 6 χρόνια, Αίγινα, Καλάμι, Αβέρωφ». Απολύθηκε το 1959, μετά από αναθεωρητικό δικαστήριο, αφού συμπλήρωσε «12 χρόνια κράτησης παρά ένα μήνα».

Μετά την αποφυλάκιση του, μετείχε ως εκπρόσωπος της Νεολαίας στο Α' Σύνεδριο της ΕΔΑ, τον Δεκέμβριο του 1959, και εκλέχθηκε μέλος του ΚΣ της Ν.ΕΔΑ. Ανέλαβε το άτυπο Αθλητικό Τμήμα της, υπεύθυνος για την Αθήνα και τον Πειραιά, και ταυτόχρονα άρχισε να εργάζεται ως λογιστής, γιατί είχε παρακολουθήσει αντίστοιχα μαθήματα στη φυλακή. «Θεωρήσαμε τη Ν.ΕΔΑ ως συνέχεια της ΕΠΟΝ, λέει. Σε επίπεδο αθλητισμού, προσπαθήσαμε να φτιάξουμε ερείσματα σε όλα τα μεγάλα σωματεία και στις αθλητικές ομοσπονδίες. Όσα επιχειρήσαμε στην ΕΠΟΝ, τα συνεχίσαμε στη Ν.ΕΔΑ».

Διευκρινίζει ότι η δημιουργία της ΔΚΓΝΛ δεν επηρέασε ιδιαίτερα τον αθλητικό τομέα, αντιμετώπισε, ωστόσο, θετικά τη συγχώνευση της Ν.ΕΔΑ και της ΔΚΝΓΛ γιατί «θα μαζικοποιούσε τις οργανώσεις». Τον Μάρτιο του 1965, έλαβε μέρος στο Ιδρυτικό Συνέδριο της ΔΝΛ ως αντιπρόσωπος του Πειραιά και εκλέχθηκε μέλος της Εξελεγκτικής Επιτρο7ΐής της. Παράλληλα διατήρησε την «υπόγεια οργάνωση» στις διοικήσεις των αθλητικών σωματείων και στις ομοσπονδίες. «Σε κάποια σωματεία είχαμε 2-3 δικούς μας στις διοικήσεις, θυμάται, όχι μόνο στο ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ αλλά και σε άλλα αθλήματα και σε ομοσπονδίες όπως στην Ομοσπονδία της Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης (πιγκ-πογκ). Προσπαθούσαμε έτσι να περάσουμε τις δικές μας προτάσεις για τον αθλητισμό και δεν τα καταφέραμε άσχημα».

p. 371

Η μνήμη του επικεντρώνεται σε δύο εκδηλώσεις από την πολιτική του θητεία. Η πρώτη αφορά ένα ποδοσφαιρικό αγώνα της ΕΠΟΝ στο κατάμεστο ποδηλατοδρόμιο του Πειραιά, το 1945. «Σε καμιά άλλη εκδήλωση δεν μαζέψαμε τόσα νιάτα». Η δεύτερη αφορά τη συμμετοχή του στη Σπαρτακιάδα της Πράγας, το 1965.

Θυμάται ότι δεν είχε διαφωνίες με το ΚΣ της ΔΝΛ, «γιατί για τον αθλητισμό δεν ενδιαφερόντουσαν ιδιαίτερα». Δηλώνει επίσης ότι δεν λειτούργησε ως «στήριγμα» του ΚΚΕ στη ΔΝΛ. Η σχέση του με το κόμμα είχε αρχίσει να αλλάζει από το 1961, όταν αρνήθηκε να αποδεχτεί, μετά από πιέσεις της συζύγου του, υποτροφία για σπουδές αθλητικής δημοσιογραφίας στην ΕΣΣΔ.

Στη δικτατορία συνελήφθη τον Μάιο του 1967. Κρατήθηκε επί ένα μήνα και ανακρίθηκε στη Γενική Ασφάλεια Αθηνών. Με τη μεσολάβηση συγγενών, αφέθηκε ελεύθερος με την υποχρέωση να δίνει «παρών» στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής του.

Στη μεταπολίτευση παρέμεινε φίλος και ψηφοφόρος του ΚΚΕ Εσωτερικού και των άλλων σχημάτων της ανανεωτικής Αριστεράς.

Άρης Βέλλιος

Αναπληρωματικό μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου

Συμπλήρωση ερωτηματολογίου, 16.7.2007. Α' συνέντευξη στην Ι.Π., 19.7.2007. Επαναληπτική, 14.9.2007.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935 και κατοικεί στη Νέα Ερυθραία από το 1973. Εργάστηκε ως σχεδιαστής αρχιτεκτονικού σχεδίου. Ήταν παντρεμένος με την Αργυρώ Γκαμίλη και απέκτησαν δύο παιδιά.

Ολοκλήρωσε το δημοτικό σχολείο στα Κάτω Πατήσια και τις γυμνασιακές του σπουδές στη Βαρβάκειο Πρότυπο Σχολή, από την οποία αποφοίτησε το 1953. Έδωσε εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά απέτυχε. Στη συνέχεια, έφυγε για το Γκράτς της Αυστρίας, όπου σπούδασε στη Σχολή Χημικών Μηχανικών από το 1955 έως το i960, οπότε απελάθηκε στην Ελλάδα. Επέστρεψε στο Γκρατς το 1965 και απελάθηκε για δεύτερη φορά το 1968, χωρίς να έχει πάρει το πτυχίο του.

Πατέρας του ήταν ο Θόδωρος Βέλλιος, 1896-1953, Αρβανίτης την καταγωγή από τη Θήβα. Έκανε εμπόριο φρούτων στην παλιά Λαχαναγορά της Αθήνας, στην Ιερά Οδό. «Ήταν δεξιός και ψήφιζε Λαϊκό Κόμμα μέχρι το θάνατο του γιου του. Μετά συμπαρατάχθηκε με την Αριστερά».

Μητέρα του ήταν η Ανδρονίκη, το γένος Τάκου, με αρβανίτικη επίσης καταγωγή. Γεννήθηκε στη Θήβα το 1913 και πέθανε στην Αθήνα το 2001.

Οι γονείς δεν είχαν συμμετοχή στην Αντίσταση. Όμως οι δύο ετεροθαλείς

p. 372

λείς -από πρώτο γάμο του πατέρα- αδελφοί του ερωτώμενου βρέθηκαν «στο μάτι του κυκλώνα». Ο πρωτότοκος Σπύρος, με δράση στην ΕΠΟΝ, στρατεύτηκε το 1947 και υπηρέτησε ως κληρωτός στον Γράμμο πολεμώντας εναντίον του ΔΣΕ. Ο δευτερότοκος, Σωτήρης, με θητεία στον εφεδρικό ΕΛΑΣ Αθήνας και στην ΟΠΛΑ, με το ψευδώνυμο Στράτος, εξαφανίστηκε μετά την υποχώρηση στα Δεκεμβριανά. Αργότερα, η οικογένεια πληροφορήθηκε ότι σκοτώθηκε από συμμορία ενόπλων στην περιοχή του Βόλου. «Η πορεία του επηρέασε όλη την οικογένεια, καταθέτει ο αδελφός του. Γίναμε όλοι αριστεροί, αλλά είχαμε και συνεχείς οχλήσεις από την αστυνομία. Ούτε διαβατήριο δεν μπορούσαμε να πάρουμε...».

Ο Άρης Βέλλιος δηλώνει ότι ήταν αριστερός από τα μαθητικά του χρόνια, αλλά ότι στη Βαρβάκειο ήταν απομονωμένος. «Το κλίμα στο σχολείο ήταν φοβερό, θυμάται. Δεν επρόκειτο μόνο για συντηρητικούς δεξιούς. Οι περισσότεροι μαθητές ήταν φανατικοί. Κατεβαίνανε σε ομάδες στη δεύτερη δίκη Μπελογιάννη και διαδηλώνανε με συνθήματα υπέρ της θανατικής καταδίκης όλων των κατηγορουμένων και υπέρ της άμεσης εκτέλεσης δι' απαγχονισμού ».

Φοιτητής στο Γκράτς έρχεται σε επαφή με την Αριστερά. «Είχαμε πάει, το 1959, στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας, στη Βιέννη, εγώ με τον Μάκη Χωριανόπουλο και τον Γιάννη Μπανιά. Ήμασταν ήδη ένας πυρήνας, αλλά στη Βιέννη γίναμε μέλη του ΚΚΕ και αποκτήσαμε σύνδεση με το ΚΚ Αυστρίας. Η απάντηση των ελληνικών αρχών ήταν ακαριαία. Από το Προξενείο αρνήθηκαν να μας ανανεώσουν το διαβατήριο και οι Αυστριακοί αναγκάστηκαν να μας στείλουν πίσω. Οι κυπατζήδες είχαν κάνει τη δουλειά τους...».

Επέστρεψε στην Αθήνα με τον Γιάννη Μπανιά, ενώ ο Μάκης Χωριανόπουλος κατάφερε να πάει στη Γερμανία. Κατατάχθηκε στο στρατό το καλοκαίρι του 1961 και υπηρέτησε επί 24 μήνες τη θητεία του στην Καβάλα και στη Νέα Ιωνία του Βόλου σε μια μονάδα «με χασικλήδες». «Ακόμη και φαντάρος με ολιγοήμερη άδεια έτρεχα στις διαδηλώσεις», σχολιάζει για την περίοδο του 1-1-4 και του 15% για την παιδεία.

Μετά την απόλυση του, το 1963, ασχολείται ενεργά με τη ΔΚΝΓΛ και ιδιαίτερα με το περιοδικό Τετράδια της Δημοκρατίας, ως υπεύθυνος ύλης, πρακτικά ως εκδότης. «Επί 24ωρης βάσης ήμουν στο περιοδικό, θυμάται. Ήμουν 'κομματόσκυλο' και δεν μπορώ να αυτοχαρακτηριστώ ως 'ανανεωτικός'. Ποιος ήταν 'ανανεωτικός' εκείνα τα χρόνια; Έβλεπα όμως και λίγο δίπλα μου και νομίζω ότι συντέλεσα στην ποιότητα του περιοδικού», καταθέτει και συνεχίζει: «Στα γραφεία είχαμε τον Σωτήρη Τουτούνα, παλιό στέλεχος του ΚΚΕ και μας βοηθούσε. Ήταν ένα είδος ινστρούκτορα με γνώσεις και σοφία ζωής. Βοηθούσε και ο Μίμης Δεσποτίδης, πάντα αιρετικός

p. 373

κός ως προς τη γραμμή. Είχε όμως ιδέες και τον ακούγαμε...».

Ως αντιπρόσωπος της ΔΚΝΓΛ, αντιμετωπίζει θετικά τη συγχώνευση της με τη Ν.ΕΔΑ --«με υπακοή» όπως λέει χαρακτηριστικά- και συμμετέχει στο Ιδρυτικό της ΔΝΛ, από το οποίο εκλέγεται αναπληρωματικό μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου. Η θητεία του στο ΚΣ δεν διήρκεσε πολύ. Επέστρεψε στο Γκράτς πριν από τα «Ιουλιανά», ενώ, από τον Μάρτιο του 1965, το τελευταίο τεύχος των Τετραδίων της Δημοκρατίας είχε αναλάβει ο Αριστείδης Μανωλάκος.

«Στο Γκράτς ξαναμπήκα στην οργάνωση του ΚΚΕ, θυμάται, γιατί στην Αυστρία υπήρχαν μόνο οργανώσεις του ΚΚΕ. Έπρεπε να γίνει η δικτατορία για να προσπαθήσει η ΕΔΑ να δημιουργήσει δικές της οργανώσεις ή 'λέσχες φίλων της ΕΔΑ', όπως υπήρχαν στη Δυτική Γερμανία, διευκρινίζει, αλλά αυτά είναι μια άλλη ιστορία».

Πλην των Τετραδίων της Δημοκρατίας, δηλώνει ότι διάβαζε τα έντυπα: Η Γενιά μας, Πανσπουδαστική, Η Αυγή, Δημοκρατική Αλλαγή, Επιθεώρηση Τέχνης και Ελληνική Αριστερά.

Αναφέρεται στους φοιτητικούς συλλόγους της Βιέννης —«πιο δημοκρατικός»-και του Γκράτς -«συντηρητικός και με άγριο κυνηγητό »-και στα προβλήματα που δημιουργούσε η έλλειψη φοιτητικής ομοσπονδίας των Ελλήνων στην Αυστρία. Αναφέρεται επίσης σε μια «συνάντηση σε επίπεδο γραμματέων της ΔΚΝΓΛ και της Ν.ΕΔΑ» που έγινε στα γραφεία της Κίνησης, στο πλαίσιο της συγχώνευσης. «Ο Μίκης έβγαλε έναν πύρινο λόγο τονίζοντας ότι εμείς είμαστε η πρωτοπορία γιατί είμαστε κομμουνιστική νεολαία. Πήρε το λόγο ο Μπενάς και προσπαθούσε να μαζέψει τα περί ΚΚΕ και νεολαίας. Αλλά τελικά αυτός ήταν ο Μίκης. Τα πήγαινε όλα στον ουρανό ή τα πέταγε στον Καιάδα...».

Στην ερώτηση για τη σχέση του με τα άλλα ρεύματα της Αριστεράς καταθέτει ότι είχε καλή προσωπική σχέση με τον Γιάννη Χοντζέα. «Ήταν καλός συνομιλητής και μορφωμένος άνθρωπος». «Είχα επίσης κάποιες συζητήσεις με τον Πέτρουλα, θυμάται. Αποτέλεσμα: Ο άγγελος-προστάτης της κομματικής γραμμής, Μπενάς, με θεωρεί κινεζόφιλο».

Στο Γκράτς, μέχρι τη νέα άρνηση διαβατηρίου το 1968, δραστηριοποιήθηκε στον αντιδικτατορικό αγώνα. Απελάθηκε στη Σουηδία, όπου παρέμεινε από τον Οκτώβριο του 1969 έως τον Μάρτιο του 1973. «Στη Στοκχόλμη, δεν πήγα ούτε στο ΠΑΜ, ούτε στο ΠΑΚ, ούτε στους 'Κολιγιάννηδες'», λέει δείχνοντας και τις αμοιβαίες αποστάσεις που παίρνει μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ. «Παρέμεινα ελεύθερος σκοπευτής». «Με το που πάτησα στο σπίτι το 1973, έφτασε η Ασφάλεια. Με κάλεσαν στο Τμήμα στη Νέα Ιωνία. Με άφησαν τονίζοντάς μου ότι με παρακολουθούν».

Στη μεταπολίτευση παρέμεινε ανένταχτος στο πλαίσιο της Ανανεωτικής

p. 374

κής Αριστεράς. «Είμαι σταθερά ψηφοφόρος της, δηλώνει, αλλά έχω ψηφίσει και ΚΚΕ δύο φορές».

Γιάννης Βελλόπουλος Μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου

Α' συνέντευξη στην Ι.Π., 16.7.2007. Επαναληπτική, 24.9.2007. Γεννήθηκε το 1936 στην Πάτρα όπου εργάζεται ως δικηγόρος. Είναι διαζευγμένος και έχει τρία παιδιά.

Τελείωσε τις βασικές του σπουδές (δημοτικό και γυμνάσιο) στην Πάτρα και πέρασε με επιτυχείς εξετάσεις στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αποφοίτησε το 1962, μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας.

Πατέρας του ήταν ο Ανδρέας Βελλόπουλος, που γεννήθηκε στην Πάτρα το 1908. Πέθανε σε ηλικία 32 ετών, από φυματίωση, «που θέριζε εκείνη την εποχή», τις παραμονές της έκρηξης του Ελληνο-ιταλικού Πολέμου, το 1940.

Μητέρα του είναι η Αγγελική, το γένος Ανδρικοπούλου, που γεννήθηκε το 1908 στην Πάτρα όπου ζει μέχρι σήμερα. Μετά το θάνατο του συζύγου της και τη φυλάκιση του πατέρα της, αναγκάστηκε να εργαστεί για την επιβίωση και τη μόρφωση των δύο παιδιών της, εργάτρια, από το 1945 έως το 1960, στο εργοστάσιο «Πειραϊκή-Πατραϊκή». Ο πατέρας της, Βλάσσης Ανδρικόπουλος, αξιωματικός του στρατού έλαβε μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία και στον Ελληνο-ιταλικό Πόλεμο. Ανήκε στην πτέρυγα των βενιζελικών αξιωματικών και είχε διατελέσει φρούραρχος Πατρών. «Μετά την κατάρρευση του αλβανικού μετώπου και τη συνθηκολόγηση, βγήκε στο βουνό ως αρχηγός του αντάρτικου και ως στρατιωτικός διοικητής του ΕΛΑΣ Αχαΐας από το 1943. Ο γερο-Βλάσσης έδωσε συνολικά 17 μάχες εναντίον των Ιταλών και Γερμανών και, λόγω της φήμης του, διατήρησε τη θέση του στον ΕΛΑΣ, παρά την σχετική περιθωριοποίηση του μετά την κάθοδο του Άρη Βελουχιώτη στην Πελοπόννησο». Το 1945 συνελήφθη ως «δωσίλογος» και καταδικάστηκε σε 8 χρόνια φυλάκιση. Εξέτισε το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του στις Φυλακές Πατρών και Ναυπλίου και αποφυλακίστηκε το 1952.

Με φιλελεύθερες καταβολές, η οικογένεια ανήκε στην ευρύτερη -μη κομμουνιστική- Αριστερά. Μάλιστα, ο αδελφός του πατέρα, Βασίλειος Βελλόπουλος, δικηγόρος, συμμετείχε ως εκπρόσωπος της ομάδας του Ιωάννη Σοφιανόπουλου στο ψηφοδέλτιο της «Δημοκρατικής Παράταξης» στην Πάτρα, στις εκλογές του Μαρτίου 1950, καθώς και στις διεργασίες για τη συγκρότηση της ΕΔΑ. «Αποχώρησε, όταν οι κομμουνιστές προχώρησαν

p. 375
Search form
Search the book: The Lambrakis Youth Organisation in the 1960s
Search results
    Digitized books
    Page: 356

    17. Πολιτιστικά δρώμενα

    Στην κατηγορία ταξινομήθηκαν προσκλήσεις συμμετοχής, ανακοινώσεις, σύντομες ειδήσεις και απολογισμοί για τη διοργάνωση εκθέσεων, διαλέξεων και ευρύτερων εκδηλώσεων από τη ΔΚΝΓΛ και τη ΔΝΛ. Εγγραφές για το κόψιμο της πρωτοχρονιάτικης πίτας σε τοπικές οργανώσεις, για χορούς και συνεστιάσεις, όπως και πληροφορίες για εκδρομές και επισκέψεις που διοργανώθηκαν από Λαμπράκηδες, καταχωρίσθηκαν επίσης στη συγκεκριμένη κατηγορία, η οποία αριθμεί συνολικά 448 εγγραφές.