Συγγραφέας:Κώτση, Αγαπούλα
 
Τίτλος:Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:46
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:2008
 
Σελίδες:311
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:20ός αι.
 
Περίληψη:Η μελέτη «Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας» επιχειρεί να προσδιορίσει την ταυτότητα της ελληνικής νεολαίας κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα σε ένα θέμα ιδιαίτερα κρίσιμο για τις ηλικίες αυτές, αλλά και για την ποιότητα της μελλοντικής τους ζωής, ένα θέμα διαχρονικά επίκαιρο και κοινωνικά ευαίσθητο. Επιχειρεί αφενός μεν να αποτυπώσει την κατάσταση της υγείας της ελληνικής νεολαίας και τα νοσολογικά δεδομένα κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, αφετέρου δε να ξεκαθαρίσει σχέσεις και εξαρτήσεις με τις ευρύτερες κοινωνικο-οικονομικές εξελίξεις της εποχής. Η όσο το δυνατόν πληρέστερη συγκέντρωση και αξιοποίηση του διαθέσιμου πληροφοριακού υλικού από διάφορες πηγές και κατά το δυνατόν η ενιαία παρουσίαση του, ώστε να είναι εφικτές συγκρίσεις, αποτέλεσε επίσης αυτοτελώς ένα σημαντικό στόχο της μελέτης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 8.14 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 122-141 από: 314
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/122.gif&w=600&h=915

της «Διεθνούς Στατιστικής Ταξινομήσεως Νόσων» (Κεφάλαιο 2.3). Κρίθηκε απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν οι 17 ευρύτερες κατηγορίες, καθώς η ανάλυση αναφέρεται σε πολύ μεγάλη χρονική περίοδο και κατά τη διάρκειά της υπήρξαν αλλαγές στον κατάλογο ταξινομήσεως των νόσων, γεγονός που δυσκόλευε τις συγκρίσεις μεταξύ των περιόδων.

Σημειώνεται ότι δεν κατέστη δυνατό όλες οι χρονιές να περιλαμβάνουν και τις 17 κατηγορίες, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό ασθενειών, κυρίως κατά την προπολεμική περίοδο, καταγράφονται ως άγνωστες ή περιλαμβάνονται στην κατηγορία «άλλες νόσοι». Οι απροσδιόριστες αιτίες θανάτου μάλιστα για τα παιδιά και τους νέους εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά. Κατά την περίοδο 1921-1938 το ποσοστό των άγνωστων νόσων για το σύνολο του πληθυσμού ανέρχεται σε 18,7% (1921), παρουσιάζει βαθμιαία μείωση στη διάρκεια της περιόδου, ωστόσο εξακολουθεί να είναι υψηλό και το 1938 διαμορφώνεται στο 7,4%. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τα παιδιά και τους νέους είναι ελαφρώς υψηλότερα, 20,0% το 1921 και 9,3% το 1938. Οι θάνατοι αυτοί σε συνδυασμό και με τους θανάτους που αποδίδονται γενικώς σε «άλλες νόσους» ή σε «συμπτώματα, σημεία και ασαφώς καθορισμένες καταστάσεις» (κατηγορία που έχει μικρότερη σημασία για τα παιδιά και τους νέους, καθώς περιλαμβάνει τους θανάτους που αποδίδονται στο γήρας) καθιστούν ένα μεγάλο ποσοστό θανάτων χωρίς ουσιαστική διάγνωση και αιτιολογία. Η κατάσταση αυτή παρουσιάζει συνεχή βελτίωση και το 2000 δεν υφίσταται ως κατηγορία.

Σημαντική βελτίωση στον προσδιορισμό των αιτιών θανάτου και την ποιότητα των πιστοποιήσεων προέκυψε από την αύξηση των πιστοποιηθέντων θανάτων από γιατρό και των επερχόμενων θανάτων στα νοσοκομεία. Κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου, για την οποία υπάρχουν στατιστικά στοιχεία, παρατηρείται ότι η ποσοστιαία αναλογία των πιστοποιηθέντων θανάτων από γιατρό αυξάνεται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου. Το 1956 οι πιστοποιηθέντες θάνατοι ανέρχονται στο 83,3%, ενώ στο τέλος του αιώνα σχεδόν το σύνολο των θανάτων πιστοποιείται από γιατρό (99,8% το 1997). Παράλληλα, αυξάνεται το ποσοστό των επερχόμενων θανάτων στα νοσοκομεία, από 17,5% το 1956 σε 47,7% το 1997.

5.4.2 Συχνότερες αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων, συγκρίσεις με το σύνολο του πληθυσμού

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, αναλυτικά στοιχεία για τις αιτίες θανάτου του πληθυσμού συνολικά και ειδικότερα των παιδιών και νέων δεν υπάρχουν για τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Στον Πίνακα 5.9 παρουσιάζονται

Σελ. 122
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/123.gif&w=600&h=915

ζονται οι συχνότερες αιτίες θανάτου του συνόλου του πληθυσμού και των παιδιών και των νέων για την προπολεμική περίοδο 1921-1938 και για τη μεταπολεμική περίοδο τα έτη 1956,1961,1971,1981,1991,1998,2000.

ΠΙΝΑΚΑΣ 5.9

Συχνότερες αιτίες θανάτου συνόλου του πληθυσμού και παιδιών και νέων, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,1998,2000

Σύνολο Πληθυσμού

Σύνολο Πληθυσμού

Κωδικοί

1

8

9

1+8+9

14

15

17

14+15

1+8+9+

νόσων

14+15

Προπολεμικά

1921

19,2

21,7

5,5

46,4

3,5

-

2,5

3,5

50,0

1922

20,1

20,1

7,0

47,2

2,9

-

2,5

2,9

50,1

1923

26,2

18,4

6,9

51,5

3,3

-

2,1

3,3

54,8

1924

23,1

20,6

6,3

50,0

3,9

-

2,1

3,9

53,9

1925

22,4

20,2

7,9

50,5

4,7

-

2,6

4,7

55,1

1926

22,1

18,7

8,8

49,6

4,0

-

2,6

4,0

53,6

1927

21,3

20,9

9,4

51,5

3,7

-

2,6

3,7

55,3

1928

24,1

19,0

8,3

51,3

3,7

-

2,6

3,7

55,0

1929

20,5

23,8

8,9

53,2

4,3

-

2,6

4,3

57,5

1930

23,2

20,8

9,2

53,2

3,6

-

2,7

3,6

56,8

1931

21,1

20,6

10,6

52,2

4,0

-

2,5

4,0

56,2

1932

22,6

21,8

11,8

56,2

4,5

-

2,6

4,5

60,6

1933

20,2

26,4

10,1

56,7

4,7

-

2,4

4,7

61,4

1934

20,9

19,9

12,4

53,2

5,3

-

2,9

5,3

58,6

1935

19,0

21,4

11,8

52,3

2,8

2,0

3,0

4,8

57,1

1936

20,8

18,7

12,5

52,0

4,8

-

2,9

4,8

56,8

1937

18,8

24,5

11,0

54,2

4,3

-

2,6

4,3

58,5

1938

18,7

21,3

10,4

50,3

4,8

-

2,9

4,8

55,1

Μεταπολεμικά

1956

5,4

5,5

3,9

14,8

0,6

4,4

4,7

4,9

19,7

1961

4,3

6,6

4,3

15,3

0,8

4,2

5,0

5,0

20,3

1971

2,2

7,1

3,0

12,3

1,0

2,6

5,2

3,6

15,9

1981

0,9

7,1

4,0

11,9

0,9

1,5

5,6

2,4

14,3

1991

0,6

5,6

2,6

8,8

0,6

0,4

4,4

1,0

9,8

1998

0,7

6,7

2,3

9,6

0,3

0,3

4,5

0,6

10,3

2000

0,5

7,6

2,5

10,6

0,3

0,3

4,3

0,6

11,2

Σελ. 123
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/124.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 5.9 (συνέχεια)

Παιδιά και νέοι 0-24 ετών

Παιδιά και νέοι 0-24 ετών

Κωδικοί

1

8

9

1+8+9

14

15

17

14+15

1+8+9+

νόσων

14+15

Προπολεμι

ικά

1921

24,6

21,8

10,7

57,1

8,2

-

2,4

8,2

65,4

1922

25,5

20,4

14,1

59,9

6,6

-

2,2

6,6

66,5

1923

31,7

18,9

12,8

63,6

7,0

-

1,7

7,0

70,5

1924

29,0

20,2

12,3

61,5

8,9

-

1,9

8,9

70,4

1925

27,4

21,5

14,3

63,3

9,8

-

2,1

9,8

73,1

1926

27,3

19,8

16,5

63,5

8,5

-

2,1

8,5

72,0

1927

25,9

22,3

17,2

65,4

7,6

-

2,1

7,6

73,0

1928

29,4

20,3

15,5

65,2

7,9

-

2,4

7,9

73,1

1929

26,8

23,4

16,5

66,7

9,1

-

2,1

9,1

75,8

1930

29,9

21,6

15,7

67,2

7,2

-

2,2

7,2

74,4

1931

26,6

20,5

18,5

65,6

8,1

-

2,1

8,1

73,7

1932

29,3

21,2

19,0

69,5

9,3

-

2,4

9,3

78,8

1933

26,7

27,1

15,7

69,5

10,1

-

2,2

10,1

79,6

1934

26,5

22,1

19,5

68,1

11,1

-

2,6

11,1

79,2

1935

24,2

24,1

19,3

67,6

6,3

4,6

2,8

10,9

78,5

1936

27,8

20,6

20,4

68,8

10,5

-

2,6

10,5

79,3

1937

25,0

28,8

17,4

71,1

9,9

-

2,6

9,9

81,0

1938

25,9

24,2

17,1

67,2

12,0

-

3,3

12,0

79,2

Μεταπολεμ

:ικά

1956

12,2

14,9

6,1

33,3

3,3

26,1

10,5

29,4

62,7

1961

10,5

16,5

5,0

32,0

5,6

30,1

9,9

35,7

67,7

1971

7,6

12,0

0,9

20,5

12,2

33,9

12,7

46,1

66,6

1981

2,0

4,3

1,6

7,9

19,5

31,6

23,2

51,1

59,1

1991

0,5

1,6

0,6

2,7

23,7

17,6

41,3

44,9

42,2

1998

2,9

2,4

0,4

5,6

17,9

15,9

43,2

33,8

39,5

2000

2,1

3,7

0,3

6,1

14,7

16,1

45,3

30,8

36,9

Σημείωση: Κωδικοί νόσων: (1)= Λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, (8)= Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, (9)= Νοσήματα του πεπτικού συστήματος, (14)= Συγγενείς ανωμαλίες, (15)= Ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο, (17)= Κακώσεις και δηλητηριάσεις. Πηγή: Ίδιοι υπολογισμοί.

Σημείωση: Κωδικοί νόσων: (1)= Λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, (8)= Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, (9)= Νοσήματα του πεπτικού συστήματος, (14)= Συγγενείς ανωμαλίες, (15)= Ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο, (17)= Κακώσεις και δηλητηριάσεις. Πηγή: Ίδιοι υπολογισμοί.

Σελ. 124
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/125.gif&w=600&h=915

Πληροφορίες για τη νοσηρότητα των παιδιών στο τέλος του 19ου αιώνα περιγράφουν τα εξής:

- Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κ. Στεφάνου20 για την περίοδο 1868-1878 (μέσος όρος) και με τις επιφυλάξεις που υπάρχουν για την ακρίβεια των στοιχείων, στην ομάδα 0-6 μηνών τα αίτια θανάτου για τις ορεινές περιοχές είναι οι λοιμώξεις και τα νοσήματα του αναπνευστικού, ενώ για τις πεδινές οι παθήσεις του γαστρεντερικού. Η ελονοσία ήταν αίτιο χαμηλότερης συχνότητας. Για τη νηπιακή ηλικία σημαντικότερο αίτιο θνησιμότητας ήταν τα λοιμώδη νοσήματα και ιδιαίτερα η διφθερίτιδα. Για την ηλικία των 5-15 ετών η θνησιμότητα ήταν υψηλότερη στις ελώδεις περιοχές.

- Αντίστοιχα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παπαπαναγιώτου για τη θνησιμότητα των παιδιών ηλικίας 0-10 ετών, την περίοδο 1888-1897 στην Αθήνα ως κύριες αιτίες αναφέρονται κατά σειρά συχνότητας νοσήματα θρέψης (32,4%, το 85,5% των οποίων συνέβησαν τον πρώτο χρόνο της ζωής τους), τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (22,6%), τα λοιμώδη (21,4%), τα νοσήματα του νευρικού συστήματος (μηνιγγίτις τέτανος), (9,2%) και διάφορα άλλα νοσήματα (14%).

- Από τις επιμέρους κατηγορίες νόσων σημαντικότερες αιτίες θανάτου ήταν: η εντερίτις (17%), η αθρεψία (14%), η βρογχοπνευμονία - πνευμονία (16%), η μηνιγγίτις (7,2%), τα συγγενή νοσήματα (6,9%), η διφθερίτις (5,6%), η ελονοσία (4,9%), η ιλαρά (3,8%), ο τύφος (2,6%), η φυματίωση (2,5%) και η οστρακιά (1,6%).

- Οι συγγενείς ανωμαλίες (6,9%) αποτελούσαν αιτία θανάτου σε χαμηλότερο ποσοστό από άλλες ευρωπαϊκές χώρες (10-12% λόγω προδιαθεσικών και γενεσιουργικών παραγόντων).

Σε σχέση με τις αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων παρατηρούνται τα εξής:

Προπολεμικά

Με όλους τους περιορισμούς σε σχέση με την αξιοπιστία των στοιχείων (ομαδοποίηση νόσων, απροσδιόριστες αιτίες κ.λπ.) καθίστανται σαφείς οι τάσεις εξέλιξης της νοσολογίας της κάθε περιόδου (Διάγραμμα 5.16). Έτσι:

- Τρεις κατηγορίες νόσων (λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, νοσήματα του αναπνευστικού και νοσήματα του πεπτικού συστήματος) αποτε-

20. Α. Σταυρόπουλος, ό.π.

Σελ. 125
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/126.gif&w=600&h=915

αποτελούν τις συχνότερες αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων και ευθύνονται για το 57,1% (1921) έως το 71,1% (1937) των θανάτων. Την περίοδο αυτή δεν παρουσιάζονται σημαντικές διαφοροποιήσεις στις αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού, καθώς οι τρεις πρώτες κατηγορίες ευθύνονται για σημαντικό τμήμα του συνόλου των θανάτων. Οι αιτίες αυτές είναι αρκετά σημαντικότερες για τα παιδιά και τους νέους, καθώς τα αντίστοιχα ποσοστά για το σύνολο του πληθυσμού κυμαίνονται από 46,4% (1921) έως 53,2% (1933).

Τα λοιμώδη νοσήματα φαίνεται να είναι η συχνότερη αιτία θανάτου των παιδιών και των νέων, με δεύτερη στην κατάταξη τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος και τρίτη τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος.

Οι δύο πρώτες κατηγορίες είναι πιο σημαντικές και για τις δύο ομάδες, η μεν πρώτη παρουσιάζει ελαφρώς υψηλότερα ποσοστά στις νεαρές ηλικίες, η δε δεύτερη σχεδόν ίδιου επιπέδου με το σύνολο του πληθυσμού. Η τρίτη κατηγορία είναι λιγότερο σημαντική, αν και κάποιες χρονιές πλησίασε ή και ξεπέρασε τα ποσοστά των άλλων δύο κατηγοριών, αλλά σε όλη την περίοδο τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν υψηλότερα στις νεαρές ηλικίες.

Το ποσοστό θανάτων από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα (Διάγραμμα 5.17) για το σύνολο του πληθυσμού κυμαίνεται από 18,7% (1938) έως 26,2% (1923), ενώ το ποσοστό για τα παιδιά και τους νέους από 24,2% (1935) έως 31,7% (1923). Τα αντίστοιχα ποσοστά για τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (Διάγραμμα 5.18) κυμαίνονται από 18,4% (1923) έως 26,4% (1933) και από 18,9% (1923) έως 28,8% (1937).

Σελ. 126
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/127.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.16 Συχνότερες αιτίες θανάτου παιδιών και νέων 0-24 ετών, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000 Λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα (1), Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (8), Νοσήματα του πεπτικού συστήματος (9)

Συγγενείς ανωμαλίες (14), Ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο (15), Κακώσεις και δηλητηριάσεις (17)

Σελ. 127
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/128.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.17 Ποσοστό θανάτων από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα συνόλου του πληθυσμού και των παιδιών και νέων 0-24 ετών, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.18

Ποσοστό θανάτων από νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος συνόλου του πληθυσμού και των παιδιών και νέων 0-24 ετών, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

Σελ. 128
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/129.gif&w=600&h=915

- Η μεγάλη σημασία των δύο αυτών κατηγοριών για τη θνησιμότητα των παιδιών και των νέων φαίνεται από το γεγονός ότι το 54,5% (1921) έως το 64,9% (1930) των θανάτων από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα αφορά στην ομάδα αυτή, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά για τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος κυμαίνονται από 42,7% (1921) έως 53,4% (1934).

— Το ποσοστό θανάτων από νοσήματα του πεπτικού συστήματος (Διάγραμμα 5.19) για το σύνολο του πληθυσμού κυμαίνεται από 5,5% (1921) έως 12,5% (1936), ενώ το ποσοστό για τα παιδιά και τους νέους από 10,7% (1921) έως 20,4% (1936).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.19 Ποσοστό θανάτων από νοσήματα του πεπτικού συστήματος συνόλου του πληθυσμού και των παιδιών και νέων 0-24 ετών, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

- Ιδιαίτερα υψηλή είναι η συμμετοχή των θανάτων των παιδιών και των νέων στο σύνολο των θανάτων από νοσήματα του πεπτικού συστήματος, η οποία κυμαίνεται από 72,6% (1933) έως 89,0% (1927).

- Αν στους υπολογισμούς περιληφθούν και άλλες δύο κατηγορίες νόσων, οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο, που κατά την προπολεμική περίοδο

Σελ. 129
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/130.gif&w=600&h=915

1921 -1938 εμφανίζονται ως αδυναμία εκ γενετής ή αδυναμία εκ γενετής και ελαττωματική διάπλαση, οι πέντε αυτές κατηγορίες (ή τέσσερις) αποτελούν τις αιτίες θανάτου για το 67,8% (1921) έως το 83,6% (1937) των θανάτων των παιδιών και των νέων.

- Για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες τα ποσοστά είναι μικρά (κάτω από 5%).

- Τα κυριότερα νοσήματα που αποτελούν την αιτία θανάτου των παιδιών και των νέων ηλικίας 0-24 ετών είναι: διάρροια και εντερίτις, φυματίωση, γρίπη και άλλες παθήσεις του αναπνευστικού, ελώδης πυρετός, αδυναμία εκ γενετής, πνευμονία.

Μεταπολεμικά

Κατά τη μεταπολεμική περίοδο φαίνεται ότι βαθμιαία οι αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων διαφοροποιούνται σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού, ενώ η σημασία των επιμέρους κατηγοριών νόσων διαφοροποιείται ως προς τη συμβολή τους στη θνησιμότητα και νέα νοσήματα εμφανίζονται και αποκτούν κυρίαρχη σημασία (Διάγραμμα 5.16). Ειδικότερα:

- Από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια στη θνησιμότητα των παιδιών και των νέων έχει μειωθεί σημαντικά η συμβολή των τριών κατηγοριών νόσων που κυριαρχούσαν κατά την προπολεμική περίοδο (λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, νοσήματα του αναπνευστικού και νοσήματα του πεπτικού συστήματος). Το ποσοστό θανάτων των παιδιών και των νέων από τις τρεις αυτές αιτίες περιορίστηκε το 1956 στο 33,3% (32,0% το 1961) έναντι 67,2% το 1938, αλλά εξακολούθησε να είναι υψηλότερο σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού (14,8%).

- Το ποσοστό θανάτων των παιδιών και των νέων από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα το 1956 ανέρχεται σε 12,2% (10,5% το 1961) έναντι 25,9% το 1938, από νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος σε 14,9% (16,5% το 1961) έναντι 24,2%, και από νοσήματα του πεπτικού συστήματος σε 6,1% (5,0% το 1961) έναντι 17,1%. Μεγαλύτερες φαίνεται να είναι οι μειώσεις στα αντίστοιχα ποσοστά για το σύνολο του πληθυσμού. Έτσι, το ποσοστό θανάτων από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα στο σύνολο του πληθυσμού το 1956 περιορίστηκε στο 5,4% (4,3% το 1961) από 18,7% το 1938, από νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος στο 5,5% (6,6% το 1961) από 21,3%, και από νοσήματα του πεπτικού συστήματος στο 3,9% (4,3% το 1961) από 10,4%.

- Μέχρι το 1971 τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα και τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος εξακολουθούν να εμφανίζουν σημαντικά ποσοστά θνησιμότητας για τα παιδιά και τους νέους (20,5%), ενώ

Σελ. 130
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/131.gif&w=600&h=915

η σχετική συμβολή για το σύνολο του πληθυσμού έχει μειωθεί (12,3%). Το 1971, το 7,6% των παιδιών και των νέων πεθαίνουν από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα (έναντι 2,2% του συνόλου του πληθυσμού) και το 12,0% από νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (έναντι 7,1%).

— Οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο ευθύνονται για το συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό θανάτων των παιδιών και των νέων μέχρι το 1981, μειούμενο ποσοστό στη συνέχεια αλλά αρκετά υψηλό σε σχέση με την προπολεμική περίοδο. Έτσι, το αντίστοιχο ποσοστό αυξάνεται στο 29,4% το 1956 από 12,0% το 1938, στο 51,2% το 1981 και διαμορφώνεται στο 30,8% το 2000 (Διάγραμμα 5.20).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.20

Ποσοστό θανάτων από συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο παιδιών και νέων 0-24 ετών, 1956, 1961,1971,1981,1991,2000

— Το ποσοστό θανάτων από κακώσεις και δηλητηριάσεις είναι σημαντικά υψηλότερο του αντίστοιχου του συνόλου του πληθυσμού που κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου κυμάνθηκε από 4,3%-5,6% (Διάγραμμα 5.21).

Σελ. 131
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/132.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.21 Ποσοστό θανάτων από κακώσεις και δηλητηριάσεις παιδιών και νέων 0-24 ετών, 1921,1926,1931,1936,1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

- Λόγω της σημαντικής μείωσης των τριών πρώτων κατηγοριών τόσο για το σύνολο του πληθυσμού όσο και για τον νεανικό πληθυσμό, της αύξησης της σημασίας των άλλων δύο κατηγοριών (που ουσιαστικά αναφέρονται μόνο στον νεανικό πληθυσμό) και της σημαντικής αύξησης της σημασίας των ατυχημάτων και κακώσεων για τον νεανικό πληθυσμό, μεταπολεμικά πλέον οι αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού.

- Το ποσοστό θανάτων των παιδιών και των νέων από συγγενείς ανωμαλίες, ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο και κακώσεις και δηλητηριάσεις ξεκινώντας από 40,0% το 1956 (έναντι 15,2% το 1938) αυξήθηκε στο 83,5% το 1991 και διαμορφώθηκε στο 76,1% το 2000.

5.4.3 Συχνότερες αιτίες θανάτου στις επιμέρους ομάδες των παιδιών και των νέων (0-4 ετών, 5-14 ετών, 15-24 ετών)

Για να ελεγχθεί πιθανή διαφοροποίηση των αιτιών θανάτου μεταξύ των επιμέρους ηλικιακών ομάδων που απαρτίζουν την ευρύτερη ομάδα των παιδιών και των νέων λόγω των διαφορετικών χαρακτηριστικών κάθε υπο-ομάδας, στο τμήμα αυτό εξετάζονται οι αιτίες θανάτου τόσο των με-

Σελ. 132
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/133.gif&w=600&h=915

μεγάλων υπο-ομάδων (0-4 ετών, 5-14 ετών, 15-24 ετών) όσο και εντός των υπο-ομάδων (Πίνακες 5.10-Π1).

ΠΙΝΑΚΑΣ 5.10

Συχνότερες αιτίες θανάτου παιδιών και νέων 0-4 ετών, 5-14 ετών, 15-24 ετών, 1921,1926,1931,1936,1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

Παιδιά 0-4 ετών

Παιδιά 0-4 ετών

Έτη

Κωδικοί νόσων

%

1

8

9

1+8+9

14+15

17

14+15+17

1921

17,2

22,4

16,4

56,0

12,7

0,9

13,5

1926

19,2

20,9

23,0

63,1

12,0

0,9

12,8

1931

20,6

21,9

23,8

66,3

10,5

1,0

11,5

1936

21,7

22,5

24,9

69,1

13,6

1,2

14,8

1938

18,9

27,2

21,1

67,1

16,0

1,7

17,8

1956

12,1

18,3

7,2

37,6

38,1

3,7

41,7

1961

10,9

19,6

5,7

36,3

44,5

3,2

47,6

1971

8,7

14,3

0,9

23,9

60,0

4,0

64,1

1981

2,6

4,5

1,4

8,5

76,6

7,4

84,0

1991

0,5

0,6

0,2

1,3

87,4

8,2

95,5

2000

3,9

3,9

0,1

8,0

77,1

5,8

82,9

Παιδιά 5-

14 ετών

Έτη

Κωδικοί νόσων

1

2

7

8

1+8

9

14+15

17

1921

34,8

0,1

1,1

21,4

56,2

0,4

0,7

3,7

1926

40,8

0,0

1,6

21,4

62,2

0,5

0,3

4,1

1931

43,0

0,3

1,2

17,8

60,8

0,8

0,1

4,8

1936

43,5

1,0

3,0

16,7

60,2

6,3

0,0

6,1

1938

42,0

1,0

4,3

18,1

60,1

5,5

0,1

7,0

1956

14,3

12,3

6,6

7,2

21,5

2,3

0,6

27,8

1961

12,2

15,0

4,2

7,0

19,1

2,9

2,4

27,4

1971

6,5

21,3

5,7

6,7

13,2

1,4

3,0

30,0

1981

2,3

21,3

6,3

4,1

6,3

2,3

8,4

37,6

1991

0,9

18,3

3,8

3,8

4,7

0,9

13,6

49,8

2000 2,0 25,5 4,0 4,7 6,7 0,7 13,4 39,6

2000 2,0 25,5 4,0 4,7 6,7 0,7 13,4 39,6

Σελ. 133
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/134.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 5.10 (συνέχεια)

Νέοι 15-24 ετών

Έτη

Κωδικοί νόσων

1

2

7

8

17

1921 1926 1931 1936 1938 1956 1961 1971 1981 1991 2000

40.8 51,6

49.9

52.5

50.6 11,5

6,3 2,7 0,5 0,5 0,8

0,4 0,6 0,6 1,0 1,2 8,1

10.7

13.8 11,5

7,4 8,4

1,8 1,8 1,9 3,5 4,2 9,7 7,4 10,3 8,4 6,2 4,7

20,2 13,7 14,1 11,7 13,1

1.7 2,1 3,5

3.8 2,1 3,4

6,4 5,9 6,9 8,0 8,4 37,5 42,9 46,3 59,0 72,7 73,7

Σημείωση: Κωδικοί νόσων: (1)= Λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, (2)= Νεοπλάσματα, (7)= Νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος, (8)= Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, (9)= Νοσήματα του πεπτικού συστήματος, (14)= Συγγενείς ανωμαλίες, (15)= Ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο, (17)= Κακώσεις και δηλητηριάσεις.

Προπολεμικά

Στις τρεις κατηγορίες νόσων (λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, νοσήματα του αναπνευστικού και νοσήματα του πεπτικού συστήματος) που αποτελούν τις συχνότερες αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων παρατηρείται:

- Τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα (1) είναι σημαντική αιτία θανάτου και για τις τρεις υπο-ομάδες των παιδιών και των νέων, αλλά είναι περισσότερο σημαντική για τους νέους, λιγότερο σημαντική για τα παιδιά ηλικίας 5-14 ετών και ακόμα λιγότερο σημαντική για τα μικρότερα παιδιά. Το ποσοστό θανάτων των παιδιών 0-4 ετών κυμαίνεται από 17,2% (1921) έως 24,3% (1930), των παιδιών 5-14 ετών από 34,8% (1921) έως 49,2% (1932) και των νέων 15-24 ετών από 40,8% (1921) έως 52,6% (1928).

- Τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (8) αποτελούν σημαντική αιτία θανάτου κυρίως για τις μικρότερες ηλικίες, ενώ η σημασία τους μειώνεται καθώς αυξάνεται η ηλικία. Το ποσοστό θανάτων των παιδιών 0-4 ετών κυμαίνεται από 20,1% (1923) έως 29,1% (1933), των παιδιών

Σελ. 134
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/135.gif&w=600&h=915

5-14 ετών από 16,7% (1936) έως 23,8% (1929) και των νέων 15-24 ετών από 11,7% (1936) έως 19,0% (1933).

- Τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος (9) αποτελούν σημαντική αιτία θανάτου μόνο για τις μικρότερες ηλικίες και η σημασία τους μειώνεται ραγδαία καθώς αυξάνεται η ηλικία. Το ποσοστό θανάτων των παιδιών 0-4 ετών κυμαίνεται από 16,4% (1921) έως 24,9% (1936), ενώ των παιδιών 5-14 ετών και των νέων 15-24 ετών ξεκινώντας από πολύ χαμηλά ποσοστά (περίπου 1%) στη δεκαετία του 1920 φθάνει έως 6,3% και 5,6%, αντίστοιχα, στη δεκαετία του 1930.

- Οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο (14,15) αφορούν σχεδόν αποκλειστικά στην ομάδα των παιδιών 0-4 ετών και το αντίστοιχο ποσοστό θανάτων κυμαίνεται από 8,3% (1935) έως 16,0% (1938).

- Το ποσοστό θανάτων από κακώσεις και δηλητηριάσεις (17) είναι χαμηλό, ιδιαίτερα στην πρώτη ομάδα (έως 1,7% το 1938), περισσότερο σημαντικό για τις άλλες δύο ομάδες φθάνοντας το 7,0% και το 8,4%, αντίστοιχα.

Οι κυριότερες αιτίες θανάτου για τα παιδιά ηλικίας έως 4 ετών κατά σειρά κατάταξης είναι: τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος, τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο, ενώ για τα παιδιά ηλικίας 5-14 ετών και για τους νέους 15-24 ετών τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα και τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος.

Τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα που αποτέλεσαν τις πλέον σημαντικές αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων είναι η φυματίωση (κυρίως του αναπνευστικού συστήματος), ο ελώδης πυρετός/ελονοσία, ο τυφοειδής πυρετός, η ευλογιά, η ιλαρός η οστρακιά, ο κοκίτης και η διφθερίτις.

Μεταπολεμικά

- Τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα έχουν πάψει βαθμιαία να αποτελούν σημαντική αιτία θανάτου και για τις τρεις ομάδες ηλικιών. Το ποσοστό θανάτων των παιδιών 0-4 ετών ξεκινώντας από 12,1% το 1956 (έναντι 18,9% το 1938) μειώθηκε βαθμιαία στο 0,5% το 1991, ενώ κατά την τελευταία δεκαετία του αιώνα παρουσιάζει κάποια αύξηση και διαμορφώθηκε στο 3,9% το 2000. Το ποσοστό θανάτων των παιδιών 514 ετών ξεκινώντας από 14,3% το 1956 (έναντι 42,0% το 1938) μειώθηκε βαθμιαία στο 0,9% το 1991, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζει κάποια αύξηση και διαμορφώθηκε στο 2,0% το 2000. Το ποσοστό θανάτων των

Σελ. 135
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/136.gif&w=600&h=915

νέων 15-24 ετών ξεκινώντας από 1*1,5% το 1956 (έναντι 50,6% το 1938) μειώθηκε βαθμιαία στο 0,5% το 1991, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζει κάποια αύξηση και διαμορφώθηκε στο 0,8% το 2000.

- Το ποσοστό θανάτων από νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος μειώθηκε και στις τρεις ομάδες ηλικιών στο 0,6%, 3,8% και 2,1%, αντίστοιχα, το 1991 (αν και διατηρήθηκε σχετικά υψηλό για την πρώτη ομάδα μέχρι τη δεκαετία του 1970,14,3% το 1971), στη συνέχεια όμως παρουσιάζει μικρή αύξηση και διαμορφώθηκε στο 3,9%, 4,7% και 3,4% το 2000.

- Το ποσοστό θανάτων από νοσήματα του πεπτικού συστήματος μειώθηκε σημαντικά και για την πρώτη ομάδα ξεκινώντας από 7,2% το 1956 (από 21,1% το 1938) διαμορφώθηκε στο 0,1% το 2000. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τις άλλες δύο ομάδες είναι 0,7% και 0,4%.

- Συνολικά, οι τρεις προαναφερθείσες κατηγορίες νοσημάτων ευθύνονται πλέον για λιγότερο από το 10% των θανάτων σε όλες τις ηλικιακές ομάδες (8,0%, 7,4%, 4,6%, αντίστοιχα).

- Οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο ευθύνονται για συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό θανάτων των παιδιών ηλικίας έως 4 ετών και, ενώ προπολεμικά αποτελούσαν την τέταρτη αιτία θανάτου, από το 1981 και μετά ευθύνονται σχεδόν για τα 3/4 των θανάτων.

- Οι κακώσεις και δηλητηριάσεις αποτελούν πλέον την κυριότερη αιτία θανάτου τόσο των παιδιών 5-14 ετών όσο και των νέων 15-24 ετών. Από τη δεκαετία του 1950 παρουσιάζεται συνεχής αύξηση των θανάτων των παιδιών (από 27,8% το 1956 σε 39,6% το 2000) και των νέων (από 37,5% το 1956 σε 73,7% το 2000).

Η μεγάλη συμβολή των ατυχημάτων στη θνησιμότητα των νεαρών ηλικιών επιβεβαιώνεται από σχετική μελέτη των P. Kolip - Β. Schmidt21 για τον ΠΟΥ (1999), στην οποία έχουν υπολογιστεί τα ειδικά ποσοστά θνησιμότητας (ανά 100.000 άτομα της αντίστοιχης ηλικίας) για τα παιδιά 5-14 ετών και τους νέους 15-24 ετών και για τα δύο φύλα (Πίνακας 5.11 -Διάγραμμα 5.22). Η χώρα μας εμφανίζει την υψηλότερη τιμή μεταξύ διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών, 68,9% για τους νέους άνδρες και αρκετά υψηλή και για τις νέες γυναίκες 14,0%. Οι αντίστοιχες τιμές κυμαίνονται μεταξύ 21,5% (Σουηδία) και 68,9% (Ελλάδα) για τους άνδρες και μεταξύ 6,8% (Αγγλία) και 18,6 (Βέλγιο) για τις γυναίκες.

21. P. Kolip - Β. Schmidt, ό.π.

Σελ. 136
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/137.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 5.11

Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας από ατυχήματα, κακοήθη νεοπλάσματα και αυτοκτονίες παιδιών 5-14 ετών και νέων 15-24 ετών κατά φύλο, 1998

Χώρες

Ατυχήματα

Νεοπλάσματα

Αυτοκτονίες

Άνδρες

Γυναίκες

Άνδρες

Γυναίκες

Άνδρες

Γυναίκες

Αγγλία

28,3

6,8

5,4

4,3

9,7

2,0

Αυστρία

67,5

14,4

4,8

3,4

25,8

3,5

Βέλγιο

58,9

18,6

5,6

4,0

16,7

14,4

Τσεχία

-

-

7,9

6,2

18,4

4,2

Γαλλία

51,6

14,0

5,3

3,4

16,1

4,3

Γερμανία

46,6

12,9

5,3

3,7

13,3

3,9

Δανία

-

-

5,9

4,7

13,2

2,3

Ελλάδα

68,9

14,0

6,5

4,2

4,4

0,8

Ισπανία

50,3

11,3

6,6

4,5

7,6

1,8

Ιρλανδία

32,2

10,7

10,7

5,7

19,2

3,3

Ιταλία

51,2

11,1

7,3

4,3

7,1

1,4

Νορβηγία

30,9

7,8

4,6

4,1

20,8

4,4

Ουγγαρία

43,4

10,5

8,9

4,7

19,2

3,8

Πολωνία

59,5

13,3

7,8

4,7

16,5

3,0

Φινλανδία

33,2

7,4

4,6

3,2

36,6

8,4

Σουηδία

21,5

7,4

4,5

2,6

13,2

3,5

Πηγή: P. Kolip - Β. Schmidt, Gender and Health in Adolescence, WHO, 1999.

Πηγή: P. Kolip - Β. Schmidt, Gender and Health in Adolescence, WHO, 1999.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.22 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας από ατυχήματα παιδιών 5-14 ετών και νέων 15-24 ετών κατά φύλο, 1998

Σελ. 137
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/138.gif&w=600&h=915

Ιδιαίτερα υψηλή είναι η συμβολή των τροχαίων ατυχημάτων για τη χώρα μας, 54,2 για τους νέους άνδρες και 9,9 για τις νέες γυναίκες (Διάγραμμα 5.23). Οι αντίστοιχες τιμές των ευρωπαϊκών χωρών κυμαίνονται μεταξύ 11,6 (Σουηδία) και 54,2 (Ελλάδα) για τους άνδρες και μεταξύ 3,7 (Τσεχία) και 14,8 (Βέλγιο) για τις γυναίκες. Σύμφωνα με στοιχεία του 1992, ικανοποιητικότερη είναι η θέση της Ελλάδας σε σχέση με τα θύματα και τους νεκρούς κάτω των 15 ετών (Διάγραμμα 5.24).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.23 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας από τροχαία ατυχήματα παιδιών 5-14 ετών και νέων 15-24 ετών κατά φύλο, 1998

80,0

70,0

Στη χαμηλότερη θέση κατατάσσεται η Ελλάδα σε σχέση με τη θνησιμότητα από αυτοκτονίες τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Οι σχετικές τιμές κυμαίνονται από 4,4 (Ελλάδα) έως 36,6 (Φινλανδία) για τους νέους άνδρες και από 0,8 (Ελλάδα) έως 14,4 (Βέλγιο) για τις νέες γυναίκες (Διάγραμμα 5.25).

Σχετικά με τα ατυχήματα στο σπίτι και την αναψυχή συγκριτικά στοιχεία για τις ευρωπαϊκές χώρες (European Home and Leisure Accident Surveillance System Database) δείχνουν ότι οι νέοι 15-24 ετών βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο να πάθουν τέτοια ατυχήματα σε σχέση με τον μέσο πληθυσμό. Στην Ε.Ε., ενώ η ομάδα αυτή αποτελεί το 13% του πληθυσμού, παθαίνει το 17% αυτού του είδους των ατυχημάτων (στοιχεία 1996-1997). Όμως, μόνο το 3,8% των νέων νοσηλεύεται εξαιτίας αυτών των ατυχημάτων

Σελ. 138
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/139.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.24 Παιδιά κάτω των 15 ετών θύματα και νεκροί σε τροχαία, 1992

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.25 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας από αυτοκτονίες παιδιών 5-14 ετών και νέων 15-24 ετών κατά φύλο, 1998

Σελ. 139
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/140.gif&w=600&h=915

των (έναντι του 7,8% των ατόμων ηλικίας 45-54 ετών) και ο χρόνος νοσηλείας τους είναι μικρότερος σε σχέση με τον μέσο πληθυσμό. Η συνηθισμένη διάγνωση (76%) για τα άτομα αυτής της ηλικίας από τα ατυχήματα αυτά είναι: μώλωπες, γρατσουνιές, πληγές, κατάγματα, εξάρθρωση.

Σύμφωνα με σχετική μελέτη του WHO22, οι τραυματισμοί που σχετίζονται με την αναψυχή και το σχολείο είναι πιο συνηθισμένοι στα αγόρια απ' ό,τι στα κορίτσια, ενώ τα 2/3 των τραυματισμών αντιμετωπίζονται από νοσοκόμα ή γιατρό. Στα 15χρονα αγόρια το 41% των σοβαρών τραυματισμών συμβαίνει στις αθλητικές δραστηριότητες, ενώ στα κορίτσια το αντίστοιχο ποσοστό είναι 35%.

- Τα νεοπλάσματα έχουν αρχίσει να ευθύνονται για όλο και αυξανόμενα ποσοστά θανάτων παιδιών κυρίως 5-14 ετών και νέων 15-24 ετών. Το ποσοστό θανάτων των παιδιών ηλικίας έως 4 ετών έφθασε μέχρι 2% περίπου, αλλά των παιδιών 5-14 ετών αυξήθηκε από 12,3% το 1956 (1,0% το 1938) στο 25,5% το 2000 και των νέων από 8,1%- το 1956 (1,2% το 1938) στο 13,8% το 1971 και 8,4% το 2000 (Διάγραμμα 5.26).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.26 Ποσοστό θανάτων από νεοπλάσματα παιδιών και νέων 0-24 ετών, 1921,1926,1931,1936,1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

22. WHO, Health and Health Behaviour among Young People, Health Behaviour in Schoolaged Children: A WHO Cross-National Study (HBSC), International Report, WHO Policy Series, Health policy for children and adolescents Issue 1, Copenhagen 2000.

Σελ. 140
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/141.gif&w=600&h=915

Αντίστοιχα, τα ειδικά ποσοστά θνησιμότητας από κακοήθη νεοπλάσματα για τους νέους κυμαίνονται μεταξύ των χωρών από 4,5 (Σουηδία) έως 10,7 (Ιρλανδία) για τους άνδρες, και από 2,6 (Σουηδία) έως 6,2 (Τσεχία) για τις γυναίκες, ενώ στην Ελλάδα είναι 6,5 και 4,2 (Πίνακας 5.11 - Διάγραμμα 5.27).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5.27 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας από κακοήθη νεοπλάσματα παιδιών 5-14 ετών και νέων 15-24 ετών κατά φύλο, 1998

— Το ποσοστό θανάτων από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος κυμάνθηκε από 0,2%-0,7% για τα παιδιά 0-4 ετών, από 3,8%-6.6% για τα παιδιά 5-14 ετών και από 4,7%-10,3% για τους νέους 15-24 ετών (Διάγραμμα 5.28).

— Οι κυριότερες αιτίες θανάτου κατά σειρά κατάταξης για το 2000 είναι: για τα παιδιά ηλικίας 0-4 ετών: ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο (42,7%) και συγγενείς ανωμαλίες (34,4%)· για τα παιδιά ηλικίας 5-14 ετών: κακώσεις και δηλητηριάσεις (39,6%), νεοπλάσματα (25,5%), συγγενείς ανωμαλίες (13,4%)· για τους νέους 15-24 ετών: κακώσεις και δηλητηριάσεις (73,7%), νεοπλάσματα (8,4%), νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος (4,7%).

Έτσι, το πρότυπο θνησιμότητας για κάθε υπο-ομάδα ηλικιών (παιδιά 0-4 ετών, 5-14 ετών, νέοι 15-24 ετών) διαμορφώνεται ως εξής (Διαγράμματα 5.29-5.31):

Σελ. 141
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 122
    

    της «Διεθνούς Στατιστικής Ταξινομήσεως Νόσων» (Κεφάλαιο 2.3). Κρίθηκε απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν οι 17 ευρύτερες κατηγορίες, καθώς η ανάλυση αναφέρεται σε πολύ μεγάλη χρονική περίοδο και κατά τη διάρκειά της υπήρξαν αλλαγές στον κατάλογο ταξινομήσεως των νόσων, γεγονός που δυσκόλευε τις συγκρίσεις μεταξύ των περιόδων.

    Σημειώνεται ότι δεν κατέστη δυνατό όλες οι χρονιές να περιλαμβάνουν και τις 17 κατηγορίες, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό ασθενειών, κυρίως κατά την προπολεμική περίοδο, καταγράφονται ως άγνωστες ή περιλαμβάνονται στην κατηγορία «άλλες νόσοι». Οι απροσδιόριστες αιτίες θανάτου μάλιστα για τα παιδιά και τους νέους εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά. Κατά την περίοδο 1921-1938 το ποσοστό των άγνωστων νόσων για το σύνολο του πληθυσμού ανέρχεται σε 18,7% (1921), παρουσιάζει βαθμιαία μείωση στη διάρκεια της περιόδου, ωστόσο εξακολουθεί να είναι υψηλό και το 1938 διαμορφώνεται στο 7,4%. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τα παιδιά και τους νέους είναι ελαφρώς υψηλότερα, 20,0% το 1921 και 9,3% το 1938. Οι θάνατοι αυτοί σε συνδυασμό και με τους θανάτους που αποδίδονται γενικώς σε «άλλες νόσους» ή σε «συμπτώματα, σημεία και ασαφώς καθορισμένες καταστάσεις» (κατηγορία που έχει μικρότερη σημασία για τα παιδιά και τους νέους, καθώς περιλαμβάνει τους θανάτους που αποδίδονται στο γήρας) καθιστούν ένα μεγάλο ποσοστό θανάτων χωρίς ουσιαστική διάγνωση και αιτιολογία. Η κατάσταση αυτή παρουσιάζει συνεχή βελτίωση και το 2000 δεν υφίσταται ως κατηγορία.

    Σημαντική βελτίωση στον προσδιορισμό των αιτιών θανάτου και την ποιότητα των πιστοποιήσεων προέκυψε από την αύξηση των πιστοποιηθέντων θανάτων από γιατρό και των επερχόμενων θανάτων στα νοσοκομεία. Κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου, για την οποία υπάρχουν στατιστικά στοιχεία, παρατηρείται ότι η ποσοστιαία αναλογία των πιστοποιηθέντων θανάτων από γιατρό αυξάνεται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου. Το 1956 οι πιστοποιηθέντες θάνατοι ανέρχονται στο 83,3%, ενώ στο τέλος του αιώνα σχεδόν το σύνολο των θανάτων πιστοποιείται από γιατρό (99,8% το 1997). Παράλληλα, αυξάνεται το ποσοστό των επερχόμενων θανάτων στα νοσοκομεία, από 17,5% το 1956 σε 47,7% το 1997.

    5.4.2 Συχνότερες αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων, συγκρίσεις με το σύνολο του πληθυσμού

    Όπως έχει ήδη αναφερθεί, αναλυτικά στοιχεία για τις αιτίες θανάτου του πληθυσμού συνολικά και ειδικότερα των παιδιών και νέων δεν υπάρχουν για τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Στον Πίνακα 5.9 παρουσιάζονται