Συγγραφέας:Κώτση, Αγαπούλα
 
Τίτλος:Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:46
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:2008
 
Σελίδες:311
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:20ός αι.
 
Περίληψη:Η μελέτη «Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας» επιχειρεί να προσδιορίσει την ταυτότητα της ελληνικής νεολαίας κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα σε ένα θέμα ιδιαίτερα κρίσιμο για τις ηλικίες αυτές, αλλά και για την ποιότητα της μελλοντικής τους ζωής, ένα θέμα διαχρονικά επίκαιρο και κοινωνικά ευαίσθητο. Επιχειρεί αφενός μεν να αποτυπώσει την κατάσταση της υγείας της ελληνικής νεολαίας και τα νοσολογικά δεδομένα κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, αφετέρου δε να ξεκαθαρίσει σχέσεις και εξαρτήσεις με τις ευρύτερες κοινωνικο-οικονομικές εξελίξεις της εποχής. Η όσο το δυνατόν πληρέστερη συγκέντρωση και αξιοποίηση του διαθέσιμου πληροφοριακού υλικού από διάφορες πηγές και κατά το δυνατόν η ενιαία παρουσίαση του, ώστε να είναι εφικτές συγκρίσεις, αποτέλεσε επίσης αυτοτελώς ένα σημαντικό στόχο της μελέτης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 8.14 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 171-190 από: 314
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/171.gif&w=600&h=915

6.1 Χρήση νοσοκομειακών υπηρεσιών από παιδιά και νέους

Στον Πίνακα 6.1 παρουσιάζονται οι νοσηλευθέντες νέοι ασθενείς και παιδιά (στον Πίνακα Π.7 τα αντίστοιχα στοιχεία κατά φύλο). Σημειώνεται ότι τα στοιχεία για τη νοσηλευτική κίνηση των νοσοκομείων συγκεντρώνονται από το 1956, όμως στοιχεία αναλυτικά κατά ομάδες ηλικιών είναι διαθέσιμα από το 1963 και μετά. Επίσης, ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για την ομάδα ηλικιών 20-24 ετών, καθώς τα στοιχεία μετά την ηλικία των 20 ετών συγκεντρώνονται κατά δεκαετείς ομάδες ηλικιών (επομένως, υπάρχουν για την ομάδα 20-29 ετών). Τα στοιχεία της νοσηλευτικής κίνησης αναφέρονται σε περιστατικά.

Με βάση τα στοιχεία αυτά:

- Παρατηρείται συνεχής αύξηση των εξελθόντων από τα νοσοκομεία ασθενών και από 681.141 άτομα το 1963 οι νοσηλευθέντες ασθενείς ανήλθαν στους 1.755.137 το 2000. Μέχρι και το 1981 οι γυναίκες υπερείχαν των ανδρών, στη συνέχεια όμως οι νοσηλευθέντες άνδρες είναι περισσότεροι των γυναικών.

- Παρατηρείται αύξηση των εξελθόντων από τα νοσοκομεία ασθενών, παιδιών και νέων (0-19 ετών), μέχρι το 1991 (από 144.291 το 1963 σε 244.903 το 1991) και μικρή μείωση στη συνέχεια. Το 2000 οι εξελθόντες ασθενείς, παιδιά και νέοι, ήταν 236.655, το 57,3% άνδρες και το 42,7% γυναίκες. Σε όλη την περίοδο οι άνδρες είναι περισσότεροι των γυναικών (Διάγραμμα 6.1).

- Περίπου ίδια είναι η εξέλιξη του αριθμού των ασθενών αν συμπεριληφθεί και η επόμενη ηλικιακή ομάδα (20-29 ετών), όμως στην ομάδα αυτή παρατηρείται μεγάλη υπεροχή των γυναικών (λόγω των μαιευτικών περιστατικών), με αποτέλεσμα να διατηρείται η υπεροχή των γυναικών και στην ευρύτερη κατηγορία των ασθενών ηλικίας 0-29 ετών. Ειδικότερα:

- Παρατηρείται συνεχής αύξηση των νοσηλευθέντων παιδιών ηλικίας 0-4 ετών από 38.333 άτομα το 1963 σε 100.044 άτομα το 2000.

- Παρατηρείται αύξηση των νοσηλευθέντων παιδιών ηλικίας 5-14 ετών μέχρι το 1991, από 60.114 άτομα το 1963 σε 102.217 άτομα το 1991, και μείωση στη συνέχεια, με 88.069 παιδιά το 2000.

Σελ. 171
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/172.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.1

Εξελθόντες ασθενείς παιδιά και νέοι κατά ομάδες ηλικιών, 1963,1971,1981,1991,2000

1963

1971

1981

1991

2000

Σύνολο

681.141

949.057

1.144.473

1.347.385

1.755.137

μέχρι 29 ημερών

3.607

6.341

14.920

16.326

17.797

1-11 μηνών

10.946

14.905

16.422

16.596

18.890

έως 1 έτους

14.553

21.246

31.342

32.922

36.687

1-4 ετών

23.780

40.280

45.148

49.966

63.357

0-4 ετών

38.333

61.526

76.490

82.888

100.044

5 ετών

10.880

12.022

11.819

12.854

-

6-9 ετών

39.790

42.021

40.556

37.562

-

5-9 ετών

30.043

50.670

54.043

52.375

50.416

10-14 ετών

30.071

41.570

44.904

49.842

37.653

5-14 ετών

60.114

92.240

98.947

102.217

88.069

15-19 ετών

45.844

54.984

55.003

59.798

48.542

0-19 ετών

144.291

208.750

230.440

244.903

236.655

20-29 ετών

164.227

190.126

204.381

191.023

197.733

0-29 ετών

308.518

398.876

434.821

435.926

434.388

Ποσοστιαίες αναλογίες %

Σύνολο

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

μέχρι 29 ημερών

0,5

0,7

1,3

1,2

1,0

1-11 μηνών

1,6

1,6

1,4

1,2

1,1

έως 1 έτους

2,1

2,2

2,7

2,4

2,1

1-4 ετών

3,5

4,2

3,9

3,7

3,6

0-4 ετών

5,6

6,5

6,7

6,2

5,7

5 ετών

-

1,1

1,1

0,9

0,7

6-9 ετών

-

4,2

3,7

3,0

2,1

5-9 ετών

4,4

5,3

4,7

3,9

2,9

10-14 ετών

4,4

4,4

3,9

3,7

2,1

5-14 ετών

8,8

9,7

8,6

7,6

5,0

15-19 ετών

6,7

5,8

4,8

4,4

2,8

0-19 ετών

21,2

22,0

20,1

18,2

13,5

20-29 ετών

24,1

20,0

17,9

14,2

11,3

0-29 ετών

45,3

42,0

38,0

32,4

24,7

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγιεινής.

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγιεινής.

Σελ. 172
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/173.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6.1 Εξελθόντες ασθενείς, σύνολο, 0-19 ετών και 20-29 ετών, 1963,1971,1981,1991,2000

Παρατηρείται αύξηση των νοσηλευθέντων νέων ηλικίας 15-19 ετών μέχρι το 1991, από 45.844 άτομα το 1963 σε 59.798 άτομα το 1991, και μείωση στη συνέχεια, με 48.542 άτομα το 2000.

Και στις τρεις ομάδες ηλικιών παρατηρείται υπεροχή των αγοριών έναντι των κοριτσιών.

Σε σχέση με την ποσοστιαία αναλογία:

Το ποσοστό των ασθενών ηλικίας 0-19 ετών μειώθηκε από 21,2% του συνόλου των νοσηλευθέντων το 1963 σε 13,5% το 2000. Σε όλη την περίοδο τα ποσοστά των αγοριών υπερέχουν των κοριτσιών για μεν τα αγόρια μειώθηκαν από 23,7% το 1963 σε 15,4% το 2000, για δε τα κορίτσια από 19,0% σε 11,6%, αντίστοιχα. Μικρή αύξηση παρατηρήθηκε μεταξύ 1963 και 1971 με ποσοστά 22,0%, 25,3% και 19,2%, αντίστοιχα, για το σύνολο αγοριών και κοριτσιών.

Το ποσοστό των νοσηλευθέντων παιδιών ηλικίας 0-4 ετών διατηρήθηκε σχεδόν σταθερό για όλη την περίοδο (κυμάνθηκε από 5,6%-6,7%). Παρατηρήθηκε μικρή αύξηση μέχρι το 1981 και στη συνέχεια μείωση, με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί το 2000 στο ίδιο επίπεδο με το 1963 (5,7%). Το ποσοστό των νοσηλευθέντων παιδιών ηλικίας 5-14 ετών αυξήθηκε από 8,8% το 1963 σε 9,7% το 1971 και στη συνέχεια παρουσίασε συνεχή μείωση, ενώ το 2000 διαμορφώθηκε στο 5,0%.

Σελ. 173
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/174.gif&w=600&h=915

- Το ποσοστό των νοσηλευθέντων νέων ηλικίας 15-19 ετών μειώθηκε από 6,7% το 1963 σε 2,8% το 2000.

- Το ποσοστό των ασθενών ηλικίας 0-29 ετών παρουσίασε συνεχή μείωση και από 45,3% το 1963 διαμορφώθηκε στο 24,7% το 2000. Συγκρίνοντας τις αναλογίες των νοσηλευθέντων ασθενών και των θανάτων των παιδιών και των νέων (Πίνακας 6.2 —Διαγράμματα 6.2-6.3) παρατηρείται:

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.2

Ποσοστό εξελθόντων ασθενών και θανόντων παιδιών και νέων κατά ομάδες ηλικιών, 1963-2000,1961-2001

Ομάδες ηλικιών

Ομάδες ηλικιών

Έτη

0-4 ετών

5-14 ετών 15-

19 ετών

0-19 ετών

Εξελθόντες ασθενείς

1963

5,6

8,8

6,7

21,2

1971

6,5

9,7

5,8

22,0

1981

6,7

8,6

4,8

20,1

1991

6,2

7,6

4,4

18,2

2000

5,7

5,0

2,8

13,5

Θανόντες

1961

11,0

1,2

0,7

13,0

1971

5,9

0,7

0,6

7,1

1981

3,0

0,5

0,5

3,9

1991

1,1

0,2

0,5

1,8

2001

0,7

0,1

0,3

1,1

- Παρουσιάζεται μείωση του ποσοστού των ασθενών ηλικίας 0-19 ετών ως προς το σύνολο των νοσηλευθέντων και πολύ μεγαλύτερη μείωση των θανόντων ως προς το σύνολο των θανόντων.

- Η μείωση του ποσοστού των νοσηλευθέντων νέων είναι περίπου ίδια σε όλα τα κλιμάκια ηλικιών, ενώ η μείωση του ποσοστού των θανόντων είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα παιδιά ηλικίας 0-4 ετών.

- Οι παρατηρούμενες εξελίξεις φαίνεται να αντικατοπτρίζουν καλύτερη πρόσβαση στις ιατρικές υπηρεσίες, βελτίωση της παρεχόμενης ιατρικής φροντίδας και αντιμετώπιση πολλών αιτιών θανάτου, με αποτέλεσμα τη συνολική μείωση της παιδικής και νεανικής θνησιμότητας.

Σελ. 174
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/175.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6.2

Ποσοστό εξελθόντων ασθενών παιδιών και νέων 0-19 ετών κατά ομάδες ηλικιών,

1963-2000

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6.3

Αναλογία θανάτων παιδιών και νέων 0-19 ετών κατά ομάδες ηλικιών, 1961-2001

Σελ. 175
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/176.gif&w=600&h=915

6.2 Εξελθόντες ασθενείς των παιδιατρικών νοσοκομείων

Σημαντικό ποσοστό των νοσηλευθέντων παιδιών (0-14 ετών) νοσηλεύονται στα παιδιατρικά νοσοκομεία (από 29,8% το 1963 έως 46,1% το 1991), τα οποία απορροφούν από 4,0% (2000) έως 6,4% (1981) της συνολικής νοσηλευτικής κίνησης (Πίνακας 6.3).

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.3 Εξελθόντες ασθενείς παιδιά παιδιατρικών νοσοκομείων, 1963,1971,1981,1991,2000

Σύνολο

0-14

Παιδιατρικά

Παιδιατρικά/

Παιδιατρικά/

Έτη

ετών

Σύνολο

0-14 ετών

1963

681.141

98.447

29.347

4,3

29,8

1971

949.057

153.766

53.921

5,7

35,1

1981

1.144.473

175.437

72.871

6,4

41,5

1991

1.347.385

185.105

85.253

6,3

46,1

2000

1.755.137

188.113

70.424

4,0

37,4

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγιεινής.

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγιεινής.

Παλαιότερα στοιχεία για τη νοσηλευτική κίνηση των νοσοκομείων δεν υπάρχουν. Ωστόσο, σε σχετικές μελέτες για την Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών αναφέρεται ότι την περίοδο 1879-191527 18.278 παιδιά νοσηλεύτηκαν εκεί, ενώ η θνησιμότητα των νοσηλευθέντων ήταν πολύ υψηλή (σχεδόν το 45% των ασθενών κατά μέσο όρο πέθαιναν). Αντίστοιχα, κατά την περίοδο 1929-1945 νοσηλεύτηκαν συνολικά 22.171 άρρωστα παιδιά (η θνησιμότητα στην περίοδο 1929-1939 εμφανίζεται μικρότερη, κάτω από 20%), στα δε εξωτερικά ιατρεία εξετάστηκαν συνολικά περίπου 72.000 παιδιά28.

27. Σ. Λουκοπούλου, Κ. Μανιάτη, Ν. Ανδρέου, Α. Στίγκα, Π. Μέξη, Β. Γαλιάκη, Γ. Τσουκαλάς, I. Τσουκαλάς, «Η ιστορία της Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κατά την περίοδο του βρεφοκομείου 1879-1915», Δελτίο Α' Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, 51 (1), 2004.

28. I. Τσουκαλάς - Γ. Τσουκαλάς, «Χρονικό της Παιδιατρικής Κλινικής (19291946», Δελτίο Α' Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, 52 (4), 2005.

Σελ. 176
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/177.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.4

Νοσηλευθέντα παιδιά - Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, 1879-1915,1899-1945

Περίοδος

Νοσηλεύτηκαν

Πέθαναν

% Θανόντων

1879-1899

9.196

4.307

46,8

1899-1906

8.552

3.195

37,4

1906-1910

3.585

2.144

59,8

1910-1912

2.530

1.036

40,9

1912-1915

3.611

1.831

50,7

1899-1915

18.278

8.206

44,9

1929-1945

22.171

-

19,1*

* 1929-1939.

Πηγή: Σ. Λουκοπούλου κ.ά., 2004, Ι. Τσουκαλάς κ.ά., 2005.

* 1929-1939.

Πηγή: Σ. Λουκοπούλου κ.ά., 2004, Ι. Τσουκαλάς κ.ά., 2005.

6.3 Εξελθόντες ασθενείς κατά κατηγορίες νόσων

Στον Πίνακα 6.5 παρουσιάζονται τα στοιχεία για τα παιδιά και τους νέους

ασθενείς που νοσηλεύτηκαν στα νοσοκομεία κατά κατηγορίες νόσων. Με

βάση αυτά παρατηρούνται τα εξής:

- Πέντε κατηγορίες νόσων (νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, νοσήματα του πεπτικού συστήματος, κακώσεις και δηλητηριάσεις, νοσήματα του αίματος και των αιμοποιητικών οργάνων, λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα) αποτελούν τις αιτίες νοσηλείας των παιδιών και των νέων ηλικίας 0-19 ετών, με φθίνουσα όμως πορεία (από 73,6% το 1963 και 52,4% το 2000). Ειδικότερα:

- Τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος αποτελούν την πρώτη αιτία νοσηλείας (με εξαίρεση το 1963, οπότε αποτελούν τη δεύτερη αιτία). Η θέση αυτή διατηρήθηκε σε όλη την περίοδο και η συμμετοχή τους κυμάνθηκε από 17,1% (1981)-25,4% (1971).

- Τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος αποτελούν την πρώτη αιτία νοσηλείας το 1963, στη συνέχεια όμως παρουσιάζουν φθίνουσα συμμετοχή, που το 2000 διαμορφώθηκε στο 8,0% και αποτελούν την πέμπτη αιτία νοσηλείας.

- Για λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα νοσηλεύτηκε το 7,2% (1991) έως το 11% (1971) των παιδιών και των νέων 0-19 ετών (με διακυμάνσεις μεταξύ των ετών).

Σελ. 177
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/178.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.5

Ποσοστό εξελθόντων ασθενών κατά κατηγορίες νόσων, σύνολο πληθυσμού, παιδιά και νέοι 0-19 ετών και 0-29 ετών,

1963,1971,1981,1991,2000

1963

1971

1981

1991

2000

Κωδικοί Σύνολο

0-19

0-29

Σύνολο

0-19

0-29

Σύνολο

0-19

0-29

Σύνολο

0-19

0-29

Σύνολο

0-19

0-29

νόσων

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

1

5,0

8,4

6,1

5,7

11,0

7,6

3,6

7,4

5,2

2,7

7,2

5,1

2,7

9,8

6,6

2

4,0

1,3

1,2

4,3

1,3

1,4

5,5

1,8

1,5

9,9

3,0

2,6

9,1

2,6

2,6

3

3,2

2,8

1,9

1,9

0,9

0,8

2,1

0,7

0,7

2,3

1,4

1,2

2,2

1,4

1,2

4

-

-

-

1,2

3,0

1,8

2,6

8,8

4,9

4,3

12,6

9,7

1,4

1,0

0,9

5

2,6

0,7

2,0

2,6

0,9

1,9

2,8

1,0

2,4

2,4

1,2

2,4

2,0

1,0

2,1

6

5,1

3,1

2,7

5,0

2,8

2,5

4,5

3,0

2,5

5,3

3,2

2,7

7,4

3,7

3,3

7

5,2

1,7

1,8

7,8

1,2

1,3

10,1

0,2

0,8

12,9

0,3

0,8

14,4

0,3

0,9

8

10,4

23,3

15,5

12,1

25,4

17,0

9,7

17,1

11,6

8,4

18,1

12,7

8,5

19,4

13,8

9

19,5

26,1

21,1

15,9

19,7

16,0

13,4

14,5

11,5

11,0

8,4

7,4

10,8

8,0

7,7

10

6,4

2,8

4,1

7,0

3,1

4,3

7,5

4,0

4,7

8,3

4,5

5,2

8,3

4,6

5,3

11

15,1

2,8

20,9

14,3

4,2

22,9

13,0

5,9

25,8

9,2

2,6

19,2

8,0

2,1

17,1

12

5,4

5,3

5,1

2,4

2,7

3,1

2,0

2,5

2,5

1,6

2,3

2,3

1,8

2,9

3,3

13

-

-

-

3,5

2,2

2,1

4,7

1,8

2,2

3,6

1,7

2,3

4,0

1,2

2,5

14

0,6

2,1

1,1

0,8

3,0

1,7

1,0

4,2

2,4

0,9

3,9

2,4

0,7

4,6

2,7

15

0,5

2,4

1,1

0,6

2,6

1,4

1,3

6,3

3,3

1,2

6,7

3,8

1,4

10,2

5,6

16

6,4

4,2

4,1

4,8

4,4

4,0

5,4

5,9

4,8

6,5

9,9

7,3

7,8

13,0

9,8

17

10,5

13,0

11,3

10,1

11,6

10,4

10,7

14,9

13,0

9,5

13,0

12,9

9,5

14,1

14,7

Κατηγορίες νόσων βλ. σ. 19.

ζ ο

Μ Κ

Ό Ο Η Κ

s

Η ίΟ

ζ

a

>

> S

κ ζ

Π>

Ξ 5

ζ *

> Η

a

Μ Ζ Κ

ο >

> >

Μ

Κατηγορίες νόσων βλ. σ. 19.

Σελ. 178
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/179.gif&w=600&h=915

- Αυξητική ήταν η συμμετοχή των νοσημάτων του αίματος και των αιμοποιητικών οργάνων από 3% το 1971 σε 12,6% το 1991, όμως το 2000 η συμμετοχή ήταν πολύ χαμηλή (1%).

- Η συμμετοχή των κακώσεων και δηλητηριάσεων κυμάνθηκε από 11,6% (1971) έως 14,9% (1981).

- Τα ποσοστό των παιδιών που νοσηλεύονται για συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο αυξήθηκε από 4,6% το 1963 σε 14,8% το 2000 (κυρίως λόγω της αύξησης της δεύτερης κατηγορίας από 2,4% σε 10,2%, αντίστοιχα).

- Περιορισμένη είναι η νοσηλεία νεαρών γυναικών λόγω επιπλοκών της κυήσεως, του τοκετού και της λοχείας στην ομάδα 0-19 ετών (2,1% το 2000), αλλά σημαντική στην ομάδα 0-29 ετών (17,1%).

- Στην ηλικιακή ομάδα 0-29 ετών, επειδή το ποσοστό των γυναικών που νοσηλεύονται για επιπλοκές κυήσεως, τοκετού και λοχείας είναι πολύ σημαντικό στις ηλικίες 20-29 ετών, η αιτία αυτή αποτελεί τη συχνότερη (πρώτη) αιτία νοσηλείας (το ποσοστό κυμαίνεται από 17,1% το 2000 έως και 25,8% το 1981). Αντίστοιχα, επειδή το ποσοστό των ανδρών που νοσηλεύονται για κακώσεις και δηλητηριάσεις είναι σημαντικό στις ηλικίες 20-29 ετών, η κατηγορία αυτή αποτελεί τη δεύτερη αιτία νοσηλείας από το 1981 και μετά. Οι υπόλοιπες κατηγορίες ασθενειών, με την ίδια σειρά, καταλαμβάνουν από την τρίτη θέση και κάτω.

- Λόγω ακριβώς των προαναφερθέντων λόγων υπάρχει σαφής διαφοροποίηση των αιτιών νοσηλείας των παιδιών και των νέων 0-19 ετών σε σχέση με την ηλικιακή ομάδα 0-29 ετών και με το σύνολο του πληθυσμού.

- Στις ίδιες κατηγορίες νόσων καταγράφονται επίσης σημαντικές διαφορές μεταξύ των φύλων. Το ποσοστό των νέων ανδρών που νοσηλεύονται για κακώσεις και δηλητηριάσεις ανέρχεται στο 16,3% έναντι του 11,2% των νέων γυναικών για την ομάδα 0-19 ετών ή στο 21,1% έναντι του 8,4% για την ομάδα 0-29 ετών, για την οποία η υπεροχή των ανδρών είναι πολύ μεγαλύτερη, ενώ οι επιπλοκές κυήσεως, τοκετού και λοχείας αφορούν αποκλειστικά στις γυναίκες.

6.4 Εξελθόντες ασθενείς κατά κατηγορίες νόσων και μεγάλες ομάδες ηλικιών

Εξετάζοντας τα παιδιά και τους νέους ασθενείς που νοσηλεύτηκαν στα νοσοκομεία κατά κατηγορίες νόσων παρατηρούνται τα εξής (Πίνακας 6.6):

Σελ. 179
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/180.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.6

Κατανομή (%) εξελθόντων ασθενών παιδιών και νέων κατά κατηγορίες νόσων και μεγάλες ομάδες ηλικιών,

1963,1971,1981,1991,2000

1963

1971

1981

1991

2000

Κωδικοί

0-4

5-14

15-19

0-4

5-14

15-19

0-4

5-14

15-19

0-4

5-14

15-19

0-4

5-14

15-19

νόσων

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

ετών

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

1

9,8

10,4

4,6

16,7

10,7

5,2

11,0

6,6

4,0

10,9

6,1

3,8

11,8

10,2

4,8

2

1,4

1,2

1,1

1,2

1,4

1,3

1,3

2,3

1,4

1,8

4,2

2,7

1,4

3,5

3,4

3

5,2

2,3

1,5

0,9

0,8

0,9

0,8

0,6

0,7

1,0

1,9

1,1

0,8

2,2

1,4

4

-

-

-

5,1

3,1

0,7

5,8

14,5

2,7

2,6

16,2

20,2

0,8

1,3

0,8

5

0,3

0,4

1,5

0,4

0,8

1,8

0,6

0,7

2,3

0,4

0,8

2,9

0,4

0,9

2,7

6

3,5

3,6

2,3

2,3

3,1

2,7

2,8

3,5

2,5

3,0

3,7

2,7

3,6

4,0

3,6

7

0,6

2,3

1,9

0,4

1,4

1,6

0,1

0,2

0,5

0,0

0,3

0,6

0,1

0,2

1,2

8

28,7

25,5

15,9

28,2

29,8

14,7

20,5

19,5

8,1

23,1

20,0

8,1

21,9

21,7

10,2

9

16,3

26,4

33,7

9,2

23,2

25,7

7,1

18,3

18,0

4,8

10,0

10,9

3,7

10,6

12,3

10

2,0

3,1

3,0

3,1

3,0

3,2

4,0

4,0

4,1

4,4

4,7

4,2

4,1

4,8

5,3

11

0,0

0,1

8,5

0,0

0,1

15,8

0,0

0,1

24,4

0,0

0,0

10,7

0,0

0,1

9,9

12

4,0

5,3

6,4

1,7

2,0

4,9

2,0

2,2

3,8

1,5

2,1

3,6

1,9

2,8

5,1

13

-

-

-

2,0

2,3

2,2

0,9

2,1

2,4

0,5

1,9

3,0

0,2

1,3

3,2

14

4,8

1,7

0,5

6,1

2,3

0,6

7,0

3,5

1,3

5,8

3,6

1,6

6,2

4,5

1,3

15

8,9

0,1

0,0

8,8

0,0

0,0

19,0

0,0

0,0

19,9

0,0

0,0

24,1

0,0

0,0

16

4,9

3,8

4,0

5,9

3,9

3,7

7,0

6,1

4,1

11,5

11,4

5,2

11,0

16,6

10,7

17

9,4

13,9

15,0

7,8

12,1

15,1

10,3

15,7

19,8

8,8

13,1

18,7

8,2

15,2

24,3

Κατηγορίες νόσων βλ. σ. 19.

Κατηγορίες νόσων βλ. σ. 19.

Σελ. 180
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/181.gif&w=600&h=915

Οι συχνότερες αιτίες νοσηλείας παιδιών ηλικίας 0-4 ετών κατά σειρά κατάταξης είναι (Διάγραμμα 6.4):

- οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο με αυξανόμενη συμμετοχή (από 13,7% το 1963 σε 30,3% το 2000),

- τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (21,9% το 2000) με διακυμάνσεις στη διάρκεια της περιόδου (από 20,5% το 1981 έως 28,7% το 1963),

- τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, που κυμάνθηκαν από 9,8% το 1963 έως 11,8% το 2000,

- οι κακώσεις και δηλητηριάσεις (8,2% το 2000), που κυμάνθηκαν από 7,8% (1971) έως 10,3% (1981),

- τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος με φθίνουσα συμμετοχή (από 16,3% το 1963 σε 3,7% το 2000).

Οι συχνότερες αιτίες θανάτου σ' αυτή την ηλικιακή ομάδα για το 2001 είναι ίδιες με τις αιτίες νοσηλείας.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6.4 Συχνότερες αιτίες νοσηλείας παιδιών 0-4 ετών, 1963-2000

70,0 60,0 50,0

40,0

Σημείωση: Κωδικοί νόσων: (1)= Λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, (8)= Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, (9)= Νοσήματα του πεπτικοί) συστήματος, (14)= Συγγενείς ανωμαλίες, (15)= Ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο, (17)= Κακώσεις και δηλητηριάσεις.

Σελ. 181
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/182.gif&w=600&h=915

Οι συχνότερες αιτίες νοσηλείας παιδιών ηλικίας 5-14 ετών κατά σειρά κατάταξης είναι (Διάγραμμα 6.5):

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6.5 Συχνότερες αιτίες νοσηλείας παιδιών 5-14 ετών, 1963-2000

Σημείωση: Κωδικοί νόσων: (1)= Λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, (8)= Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, (9)= Νοσήματα του πεπτικού συστήματος, (17)= Κακώσεις και δηλητηριάσεις.

- τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (21,7% το 2000), που κυμάνθηκαν από 19,5% το 1981 έως 29,8% το 1971,

- οι κακώσεις και δηλητηριάσεις (15,2% το 2000), που κυμάνθηκαν από 12,1% το 1971 έως 15,7% το 1981,

- τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος (10,6% το 2000), που κυμάνθηκαν από 26,4% το 1963 έως 10,0% το 1991, με φθίνουσα συμμετοχή μέχρι το 1991,

- τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα (10,2% το 2000), που κυμάνθηκαν από 6,1% το 1991 έως 10,7% το 1971,

- τα νοσήματα του αίματος και των αιμοποιητικών οργάνων, που παρουσίασαν μεγάλες αποκλίσεις και διακυμάνσεις στη διάρκεια της περιόδου για αυτή την ηλικιακή ομάδα (1,3% το 2000,16,2% το 1991).

Σελ. 182
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/183.gif&w=600&h=915

Αντίστοιχα, οι συχνότερες αιτίες θανάτου σ' αυτή την ηλικιακή ομάδα για το 2001 είναι: κακώσεις και δηλητηριάσεις (38,1%), νεοπλάσματα (20,8%), λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα (6,0%), νοσήματα του νευρικού συστήματος και των αισθητηρίων οργάνων (5,4%).

Οι συχνότερες αιτίες νοσηλείας νέων ηλικίας 15-19 ετών κατά σειρά κατάταξης είναι (Διάγραμμα 6.6):

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6.6 Συχνότερες αιτίες νοσηλείας νέων 15-19 ετών, 1963-2000

Σημείωση: Κωδικοί νόσων: (1)= Λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, (8)= Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, (9)= Νοσήματα του πεπτικού συστήματος, (11)= Επιπλοκές της κυήσεως, του τοκετού και της λοχείας, (17)= Κακώσεις και δηλητηριάσεις.

- οι κακώσεις και δηλητηριάσεις με αυξητική συμμετοχή από 15,0% το 1963 έως 24,3% το 2000,

- τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος (12,3% το 2000), που κυμάνθηκαν από 33,7% το 1963 έως 10,9% το 1991, με φθίνουσα συμμετοχή μέχρι το 1991,

- τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (10,2% το 2000), που κυμάνθηκαν από 15,9% το 1963 έως 8,1% το 1991, με φθίνουσα συμμετοχή μέχρι το 1991,

- οι επιπλοκές της κυήσεως, του τοκετού και της λοχείας (9,9% το 2000), που κυμάνθηκαν από 8,5% το 1963 έως 24,4% το 1981,

Σελ. 183
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/184.gif&w=600&h=915

- τα λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, που κυμάνθηκαν από 3,8% το 1991 έως 4,8% το 2000,

- τα νοσήματα του αίματος και των αιμοποιητικών οργάνων, που παρουσίασαν μεγάλες αποκλίσεις και διακυμάνσεις στη διάρκεια της περιόδου (και για το λόγο αυτό δεν παρουσιάζονται στο Διάγραμμα 6.6) και για αυτή την ηλικιακή ομάδα έφθασαν το 1991 στο 20,2% (0,8% το 2000). Αντίστοιχα, οι συχνότερες αιτίες θανάτου για τους νέους 15-19 ετών

για το 2001 είναι: επιπλοκές της κυήσεως, του τοκετού και της λοχείας (24,4%-10,7%), κακώσεις και δηλητηριάσεις (19,8%-18,7%), νοσήματα του πεπτικού συστήματος (18,0%-10,9%), νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (8,1%-8,1%), λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα (4,0%-3,8%).

6.5 Οδοντιατρική υγεία των παιδιών

Τα προβλήματα των δοντιών είναι πολύ συνηθισμένα σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες και αφορούν στο 60-90% των μαθητών και την πλειονότητα των ενηλίκων. Τα άτομα με κακή στοματική υγιεινή υποφέρουν από πόνο και ενοχλήσεις, παρουσιάζουν δυσκολίες στη μάσηση και εκφράζουν δυσαρέσκεια για την εμφάνιση τους. Μεγαλύτερα προβλήματα αντιμετωπίζουν λιγότερο ευνοημένες κοινωνικές ομάδες, καθώς οι θεραπείες ασθενειών των δοντιών κοστίζουν πολύ και οι δυνατότητες πρόσβασης σ' αυτές είναι περιορισμένες.

Ο δείκτης που μετρά την κατάσταση υγείας των δοντιών, δηλαδή τον αριθμό των χαλασμένων, χαμένων και σφραγισμένων δοντιών στην ηλικία των 12 ετών, είναι ο δείκτης DMFT, ο οποίος, ανάλογα με τις τιμές που λαμβάνει, χαρακτηρίζεται ως: πολύ χαμηλός: τιμές κάτω από 1,2, χαμηλός: τιμές 1,2-2,6, μέτριος: τιμές 2,7-4,4, και υψηλός: τιμές πάνω από 4,5. Στην Ελλάδα ο δείκτης αυτός είναι υψηλότερος του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ, αλλά παρουσιάζει μείωση μεταξύ 1985 και 1998, οπότε διαμορφώνεται στο 2,7 (Πίνακας 6.7). Στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ ο δείκτης το 2000 έχει τιμές μεταξύ 1 και 3, και καμία πολύ υψηλή. Ειδικότερα, στην Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελβετία ο δείκτης είναι κάτω από 1, ενώ στην Πολωνία, την Ουγγαρία, την Κορέα, την Τσεχία και την Πορτογαλία πάνω από 3. Τις τελευταίες δεκαετίες παρουσιάστηκε σημαντική μείωση του δείκτη, από 4,7 κατά μέσο όρο το 1980 σε 2,7 το 1990 και σε 1,5 το 2000 και οι περισσότερες χώρες πέτυχαν το στόχο του ΠΟΥ για δείκτη κάτω του 3 το 2000.

Σελ. 184
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/185.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.7

Χαλασμένα, χαμένα, σφραγισμένα δόντια, μέσος αριθμός στην ηλικία των 12 ετών, 1980-2000

Έτη

Δείκτης DMFT

Ελλάδα

ΟΟΣΑ (15)

1980

-

4,7

1985

4,7

3,6

1990

4,4

2,7

1995

2,5

1,9

2000

2,7 (1998)

1,5

Πηγή: OECD, Health at a Glance: OECD Indicators, 2005 Edition.

Πηγή: OECD, Health at a Glance: OECD Indicators, 2005 Edition.

Η επίτευξη της μείωσης έγινε με διάφορα μέτρα δημόσιας υγείας, όπως φθορίωση του νερού, αλλαγή στον τρόπο ζωής, αντιμετώπιση των προβλημάτων των δοντιών και βελτίωση της στοματικής υγιεινής. Φαίνεται ασθενής αρνητική συσχέτιση των δεικτών DMFT των παιδιών και του αριθμού των κατά κεφαλήν οδοντιάτρων. Διαφορετικοί δείκτες μεταξύ χωρών με ίδιο κατά κεφαλήν αριθμό οδοντιάτρων δείχνουν ότι πολλοί άλλοι παράγοντες επηρεάζουν την οδοντική υγεία εκτός από τη διαθεσιμότητα των οδοντιάτρων. Η διατήρηση χαμηλών δεικτών εξακολουθεί να είναι στόχος της υγειονομικής πολιτικής, καθώς εμφανίζεται επιβράδυνση της μείωσης των δεικτών τα τελευταία χρόνια.

6.6 Χειρουργικές επεμβάσεις κατά ηλικία και κατηγορίες νόσων

Τα τελευταία χρόνια το 9,4%-12,6% των χειρουργικών επεμβάσεων αφορά σε παιδιά και νέους ηλικίας 0-19 ετών (περίπου το 60% αγόρια). Στην επόμενη ηλικιακή ομάδα 20-29 ετών (στην οποία συμπεριλαμβάνεται η ομάδα 20-24 ετών) η συμμετοχή κυμαίνεται από 13,3%-14,7%, δηλαδή υπερέχει της ευρύτερης ομάδας παιδιών και νέων 0-19 ετών. Στην ομάδα αυτή η συμμετοχή των γυναικών ανέρχεται στο 63%.

6.7 Διαπιστώσεις

Από την ανάλυση της θνησιμότητας και της χρήσης των νοσοκομειακών υπηρεσιών (κατά τη μεταπολεμική περίοδο) από τα παιδιά και τους νέους διαπιστώνεται:

Σελ. 185
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/186.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 6.8

Χειρουργικές επεμβάσεις σε παιδιά και νέους κατά ηλικία, 1996-1998,2000

1996

1997

1998

2000

1996

1997

1998

2000

Σύνολο

371.641

382.814

432.011

471.188

100,0

100,0

100,0

100,0

- 29 ημερών

86

52

48

88

0,0

0,0

0,0

0,0

1-11 μηνών

1.094

1.018

874

760

0,3

0,3

0,2

0,2

1-5 ετών

11.839

11.786

12.653

11.824

3,2

3,1

2,9

2,5

6-14 ετών

17.418

16.238

19.079

16.885

4,7

4,2

4,4

3,6

15-19 ετών

16.375

14.976

16.508

14.522

4,4

3,9

3,8

3,1

0-19 ετών

46.812

44.070

49.162

44.079

12,6

11,5

11,4

9,4

20-29 ετών

54.514

54.396

57.591

63.991

14,7

14,2

13,3

13,6

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγιεινής.

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγιεινής.

Προπολεμικά

- Η παιδική και νεανική θνησιμότητα ήταν υψηλή τόσο σε απόλυτα μεγέθη όσο και σε ποσοστά στο σύνολο του πληθυσμού. Ιδιαίτερα υψηλή ήταν η θνησιμότητα στην ηλικιακή ομάδα 0-4 ετών.

- Σε σχέση με τις αιτίες θανάτου: Πέντε κατηγορίες νόσων (λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα, νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, νοσήματα του πεπτικού συστήματος, συγγενείς ανωμαλίες, ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο) αποτελούσαν τις συχνότερες αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων οι τρεις πρώτες ευθύνονταν για το 57%-67% των θανάτων και οι πέντε μαζί για το 65,4%-78,5%.

- Οι αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων ήταν αντίστοιχες των αιτιών θανάτου του συνολικού πληθυσμού, ευθύνονταν όμως για χαμηλότερα ποσοστά θανάτων (οι τρεις πρώτες για το 46%-53% των θανάτων).

- Οι αιτίες θανάτου ήταν παρόμοιες και για τις τρεις ηλικιακές υπο-ομάδες του παιδικού και νεανικού πληθυσμού (0-4 ετών, 5-14 ετών και 1524 ετών). Ωστόσο, τα νοσήματα του πεπτικού συστήματος αφορούσαν κυρίως στην ομάδα 0-4 ετών (16%-24% των θανάτων), ενώ τα λοιμώδη νοσήματα στις άλλες δύο ομάδες.

- Ένα μεγάλο ποσοστό θανάτων αποδιδόταν σε άγνωστες νόσους (10,5%-20,5%, ποσοστό υψηλότερο του αντίστοιχου του συνολικού πληθυσμού, που ήταν επίσης υψηλό) ή σε άλλες νόσους (7,7%-9,9%), δηλαδή συνολικά στο 18,7%-28,0% των θανάτων ήταν απροσδιόριστη η αιτία θανάτου.

- Η βρεφική θνησιμότητα (όπως και οι επιμέρους συνιστώσες της) ήταν υψηλότερη σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες κυρίως της βό-

Σελ. 186
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/187.gif&w=600&h=915

βόρειας Ευρώπης, οι οποίες παρουσίαζαν τις καλύτερες επιδόσεις, κοντά όμως στις αντίστοιχες των μεσογειακών χωρών. Ειδικότερα:

- η βρεφική θνησιμότητα κυμάνθηκε από 75%ο-122%ο,

- η νεογνική θνησιμότητα κυμάνθηκε από 22,5%ο -46,1 %ο,

- η μετανεογνική θνησιμότητα κυμάνθηκε από 49,3%ο-83%ο,

- η σχέση νεογνικής θνησιμότητας προς τη συνολική ήταν 30%ο,

- η όψιμη εμβρυϊκή θνησιμότητα κυμάνθηκε από 9,1%ο έως 13,6%ο. Το μέγεθος δεν φαίνεται ιδιαίτερα αξιόπιστο, καθώς μεγάλο ποσοστό των γεννηθέντων νεκρών δεν καταγραφόταν.

Μεταπολεμικά

- Παρατηρήθηκε βαθμιαία σημαντική μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Τα τελευταία χρόνια η θνησιμότητα αυξήθηκε, αλλά ουσιαστικά αφορούσε στην αύξηση των θανάτων των ηλικιωμένων.

- Ο αριθμός των θανάτων των παιδιών και των νέων μειώθηκε σημαντικά, από 32.000-57.000 άτομα κατά την προπολεμική περίοδο μειώθηκε σε 11.928 άτομα το 1952 και σε 1.743 άτομα το 2001.

- Το ποσοστό θανάτων των παιδιών και των νέων έπεσε στο 16,4% το 1956 και στο 1,7% το 2001 (έναντι 40%-50% προπολεμικά).

- Μειώθηκε το ποσοστό των θανάτων και στις τρεις ηλικιακές ομάδες:

- για τα παιδιά 0-4 ετών από 16,7% το 1952 μειώθηκε σε 0,6% το 2001 (από 27%-38% κατά την προπολεμική περίοδο),

- για τα παιδιά 5-14 ετών από 2,1% το 1952 σε 0,2% το 2001,

- για τους νέους 15-24 ετών από 3,5% το 1952 σε 0,9% το 2001.

- Σε σχέση με τις αιτίες θανάτου: Από τις πέντε κατηγορίες νόσων που αποτελούσαν τις συχνότερες αιτίες θανάτου των παιδιών και των νέων κατά την προπολεμική περίοδο, η σημασία των τριών πρώτων μειώθηκε και το 1971 ευθύνονταν για το 20,5% των θανάτων (1/3 των προπολεμικών μεγεθών), ενώ οι συχνότερες αιτίες θανάτου είναι πλέον οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο, οι κακώσεις και δηλητηριάσεις. Το ποσοστό θανάτων από κακώσεις και δηλητηριάσεις αυξήθηκε από 10,5% το 1956 σε 23,2% το 1981 και σε 45,3% το 2000.

- Οι συγγενείς ανωμαλίες και ορισμένες καταστάσεις που προέρχονται από την περιγεννητική περίοδο αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου για την ομάδα 0-4 ετών.

- Οι κακώσεις και δηλητηριάσεις ευθύνονται για τους θανάτους των δύο άλλων ομάδων (5-14 ετών, 15-24 ετών). Για την πρώτη ομάδα το ποσοστό θανάτων αυξήθηκε από 27,8% το 1956 σε 49,8% το 1991 και σε

Σελ. 187
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/188.gif&w=600&h=915

38,1% το 2001. Για τη δεύτερη ομάδα αυξήθηκε από 37,5% το 1956 σε 72,7% το 1991 και σε 73,4% το 2001.

- Άλλες ασθένειες αρχίζουν να αποτελούν περισσότερο συχνές αιτίες θανάτου του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού, που ευθύνονται για χαμηλότερα ποσοστά θανάτων, όχι όμως αμελητέα, όπως: τα νεοπλάσματα, που ευθύνονται για το 12,3%-20,8% των θανάτων των παιδιών 5-14 ετών και για το 7,8%-13,8% των νέων 15-24 ετών, και τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος, που ευθύνονται για πάνω από το 5% των θανάτων για την ομάδα 5-14 ετών, ενώ προσεγγίζουν το 10% για την ομάδα 15-24 ετών.

- Η βρεφική θνησιμότητα παρουσίασε πολύ μεγάλη μείωση, ωστόσο εξακολουθεί να είναι υψηλότερη σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες κυρίως της βόρειας Ευρώπης, που εξακολουθούν να παρουσιάζουν τις καλύτερες επιδόσεις. Ειδικότερα:

- η βρεφική θνησιμότητα από 40,1% το 1960 μειώθηκε σε 5,1% το 2001,

- η νεογνική θνησιμότητα από 19,5% το 1960 μειώθηκε σε 3,6% το 2001,

- η μετανεογνική θνησιμότητα από 20,6% το 1960 μειώθηκε σε 1,5% το 2001,

- σχεδόν τα 3/4 της βρεφικής θνησιμότητας είναι νεογνική θνησιμότητα (70,6% το 2001),

- η περιγεννητική θνησιμότητα από 26,4% μειώθηκε σε 8,0% το 2001.

- Παρατηρείται αύξηση των εξελθόντων από τα νοσοκομεία ασθενών παιδιών και νέων (0-19 ετών) μέχρι το 1991 και μικρή μείωση στη συνέχεια (236.655 άτομα το 2000), ενώ σε όλη την περίοδο τα αγόρια που νοσηλεύτηκαν ήταν περισσότερα από τα κορίτσια. Αν συμπεριληφθεί και η επόμενη ηλικιακή ομάδα (20-29 ετών), στην οποία η υπεροχή των γυναικών είναι μεγάλη (λόγω των μαιευτικών περιστατικών), παρατηρείται υπεροχή των γυναικών και στην ευρύτερη κατηγορία των ασθενών ηλικίας 0-29 ετών.

- Πέντε κατηγορίες νόσων (νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, νοσήματα του πεπτικού συστήματος, κακώσεις και δηλητηριάσεις, νοσήματα του αίματος και των αιμοποιητικών οργάνων, λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα) αποτελούν τις αιτίες νοσηλείας των παιδιών και των νέων ηλικίας 0-19 ετών, με μειούμενα όμως ποσοστά (από 73,6% το 1963 σε 52,4% το 2000).

Σελ. 188
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/189.gif&w=600&h=915

7. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΝΕΑΝΙΚΗ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ

7.1 Εξελίξεις στην παιδική και τη νεανική θνησιμότητα

Συνοψίζοντας τα συμπεράσματα της προηγηθείσας ανάλυσης φαίνεται ότι οι εξελίξεις στην παιδική και τη νεανική νοσηρότητα και θνησιμότητα είναι θετικές για τη χώρα μας. Η παιδική και η νεανική νοσηρότητα και θνησιμότητα βρίσκονται σε μια καθοδική πορεία σε όλη τη μεταπολεμική περίοδο, αν και διατηρήθηκαν υψηλές για ένα χρονικό διάστημα κατά την περίοδο αυτή. Η μείωση της θνησιμότητας αφορά σε όλες τις επιμέρους ηλικιακές ομάδες του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού και κυρίως στις μικρές ηλικίες, οι οποίες παρουσίαζαν πολύ αυξημένα μεγέθη σε όλη την προπολεμική περίοδο, υψηλότερα σε σχέση με πολλές χώρες της Ευρώπης. Το παρόμοιο με το σύνολο του πληθυσμού νοσολογικό πρότυπο της προπολεμικής περιόδου αντικαταστάθηκε βαθμιαία με ένα διαφοροποιημένο πρότυπο κατά τη μεταπολεμική περίοδο, τόσο σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού όσο και μεταξύ των επιμέρους ηλικιακών ομάδων του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού. Παράλληλα, η ποιότητα των στατιστικών στοιχείων εμφανίζει σημαντική βελτίωση, ενώ το ποσοστό των θανάτων που αποδίδεται σε άγνωστες νόσους ή απροσδιόριστες αιτίες μειώθηκε σημαντικά.

Οι εξελίξεις στη θνησιμότητα του συνολικού πληθυσμού, ειδικότερα του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού, αποδίδονται σε πολλούς λόγους. Η συσχέτιση της θνησιμότητας με τις δαπάνες υγείας ή το εθνικό εισόδημα δεν φαίνεται να εξηγεί ικανοποιητικά τις εξελίξεις και τις διαφορές που παρατηρούνται διαχρονικά και μεταξύ των χωρών. Παρότι φαίνεται γενικά μια αρνητική σχέση μεταξύ θνησιμότητας και επιπέδου δαπανών υγείας ή του εθνικού εισοδήματος, οι μεγαλύτερες δαπάνες υγείας ή το υψηλότερο εθνικό εισόδημα δεν είναι οπωσδήποτε απαραίτητα για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων. Άλλωστε, ορισμένες χώρες με αυξημένες δαπάνες υγείας δεν έχουν χαμηλούς δείκτες παιδικής θνησιμότητας. Για την εξήγηση των διαφορών δίνεται περισσότερο βάρος στο πώς κατανέμονται οι πόροι υγείας και στην ισορροπία υγειονομικών και μη υγειονομικών

Σελ. 189
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/190.gif&w=600&h=915

δαπανών. Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι πολλοί παράγοντες, εκτός από την ποιότητα και την αποδοτικότητα του συστήματος υγείας, επηρεάζουν τη θνησιμότητα γενικά, και την παιδική και τη νεανική θνησιμότητα ειδικότερα, όπως οι εισοδηματικές ανισότητες, το κοινωνικό περιβάλλον, ο ατομικός τρόπος ζωής και συμπεριφοράς κ.λπ.

Από τη διεθνή βιβλιογραφία φαίνεται ότι πολλοί ιατρικοί και μη ιατρικοί παράγοντες επηρεάζουν την παιδική και τη νεανική θνησιμότητα, και κυρίως τη βρεφική θνησιμότητα. Οι διαφορές στη θνησιμότητα μεταξύ αγροτικού και αστικού πληθυσμού, μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών και οι διαχρονικές διαφορές εξηγούνται από τη διαφοροποίηση των παραγόντων αυτών. Οι παράγοντες αυτοί θα μπορούσαν να ταξινομηθούν ως εξής:

- Παράγοντες που σχετίζονται με τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας, όπως ο συνολικός αριθμός των γιατρών, των παιδιάτρων, των μαιευτήρων, ο συνολικός αριθμός νοσοκομειακών κλινών, των μαιευτικών κλινών, με τις δυνατότητες πρόσβασης σε πηγές ιατρικής περίθαλψης και κοινωνικής υποστήριξης, το ποσοστό γεννήσεων στο νοσοκομείο, τις εξελίξεις και την αποτελεσματικότητα της ιατρικής (νέες θεραπείες, φάρμακα, εξελίξεις στην ιατρική τεχνολογία).

- Δημογραφικοί και γεωγραφικοί παράγοντες, όπως ο βαθμός αστικοποίησης του πληθυσμού, η πυκνότητα του πληθυσμού, το φύλο, η φυλή.

- Κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες, όπως το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το κατά κεφαλήν εισόδημα, η κοινωνικο-οικονομική και επαγγελματική κατάσταση των γονέων, η ανεργία, το επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων, η μέση ηλικία της μητέρας κατά τη γέννηση, η ψυχολογική κατάσταση των γονέων (κυρίως σε σχέση με το αναμενόμενο παιδί), η εποχή της γέννησης και η παρουσία γονέων, η θέση στη σειρά των αδελφών, οι συνθήκες υγιεινής και διαβίωσης, οι συνθήκες στέγασης, οι διατροφικές συνήθειες, οι συνθήκες ανατροφής και περίθαλψης των παιδιών.

Σε σειρά μελετών γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστούν οι παράγοντες που εξηγούν τις διαφορές και ανισότητες (που συνήθως είναι πιο έντονες στη νοσηρότητα απ' ό,τι στη θνησιμότητα) στη θνησιμότητα και το προσδόκιμο ζωής που παρατηρούνται μεταξύ των χωρών, αλλά και μεταξύ χρονικών περιόδων και κοινωνικο-οικονομικών τάξεων. Σημειώνεται ότι, επειδή πλήθος οικονομικών, κοινωνικών και υγειονομικών παραγόντων εξελίχθηκαν εκ παραλλήλου ανοδικά, η εκτίμηση της ιδιαίτερης συμβολής οποιουδήποτε από αυτούς τους παράγοντες στη μείωση της παιδικής και της νεανικής θνησιμότητας είναι σχεδόν αδύνατη.

Σχετική μελέτη για τους κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες που εξη-

Σελ. 190
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 171
    

    6.1 Χρήση νοσοκομειακών υπηρεσιών από παιδιά και νέους

    Στον Πίνακα 6.1 παρουσιάζονται οι νοσηλευθέντες νέοι ασθενείς και παιδιά (στον Πίνακα Π.7 τα αντίστοιχα στοιχεία κατά φύλο). Σημειώνεται ότι τα στοιχεία για τη νοσηλευτική κίνηση των νοσοκομείων συγκεντρώνονται από το 1956, όμως στοιχεία αναλυτικά κατά ομάδες ηλικιών είναι διαθέσιμα από το 1963 και μετά. Επίσης, ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για την ομάδα ηλικιών 20-24 ετών, καθώς τα στοιχεία μετά την ηλικία των 20 ετών συγκεντρώνονται κατά δεκαετείς ομάδες ηλικιών (επομένως, υπάρχουν για την ομάδα 20-29 ετών). Τα στοιχεία της νοσηλευτικής κίνησης αναφέρονται σε περιστατικά.

    Με βάση τα στοιχεία αυτά:

    - Παρατηρείται συνεχής αύξηση των εξελθόντων από τα νοσοκομεία ασθενών και από 681.141 άτομα το 1963 οι νοσηλευθέντες ασθενείς ανήλθαν στους 1.755.137 το 2000. Μέχρι και το 1981 οι γυναίκες υπερείχαν των ανδρών, στη συνέχεια όμως οι νοσηλευθέντες άνδρες είναι περισσότεροι των γυναικών.

    - Παρατηρείται αύξηση των εξελθόντων από τα νοσοκομεία ασθενών, παιδιών και νέων (0-19 ετών), μέχρι το 1991 (από 144.291 το 1963 σε 244.903 το 1991) και μικρή μείωση στη συνέχεια. Το 2000 οι εξελθόντες ασθενείς, παιδιά και νέοι, ήταν 236.655, το 57,3% άνδρες και το 42,7% γυναίκες. Σε όλη την περίοδο οι άνδρες είναι περισσότεροι των γυναικών (Διάγραμμα 6.1).

    - Περίπου ίδια είναι η εξέλιξη του αριθμού των ασθενών αν συμπεριληφθεί και η επόμενη ηλικιακή ομάδα (20-29 ετών), όμως στην ομάδα αυτή παρατηρείται μεγάλη υπεροχή των γυναικών (λόγω των μαιευτικών περιστατικών), με αποτέλεσμα να διατηρείται η υπεροχή των γυναικών και στην ευρύτερη κατηγορία των ασθενών ηλικίας 0-29 ετών. Ειδικότερα:

    - Παρατηρείται συνεχής αύξηση των νοσηλευθέντων παιδιών ηλικίας 0-4 ετών από 38.333 άτομα το 1963 σε 100.044 άτομα το 2000.

    - Παρατηρείται αύξηση των νοσηλευθέντων παιδιών ηλικίας 5-14 ετών μέχρι το 1991, από 60.114 άτομα το 1963 σε 102.217 άτομα το 1991, και μείωση στη συνέχεια, με 88.069 παιδιά το 2000.