Συγγραφέας:Κώτση, Αγαπούλα
 
Τίτλος:Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:46
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:2008
 
Σελίδες:311
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:20ός αι.
 
Περίληψη:Η μελέτη «Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας» επιχειρεί να προσδιορίσει την ταυτότητα της ελληνικής νεολαίας κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα σε ένα θέμα ιδιαίτερα κρίσιμο για τις ηλικίες αυτές, αλλά και για την ποιότητα της μελλοντικής τους ζωής, ένα θέμα διαχρονικά επίκαιρο και κοινωνικά ευαίσθητο. Επιχειρεί αφενός μεν να αποτυπώσει την κατάσταση της υγείας της ελληνικής νεολαίας και τα νοσολογικά δεδομένα κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, αφετέρου δε να ξεκαθαρίσει σχέσεις και εξαρτήσεις με τις ευρύτερες κοινωνικο-οικονομικές εξελίξεις της εποχής. Η όσο το δυνατόν πληρέστερη συγκέντρωση και αξιοποίηση του διαθέσιμου πληροφοριακού υλικού από διάφορες πηγές και κατά το δυνατόν η ενιαία παρουσίαση του, ώστε να είναι εφικτές συγκρίσεις, αποτέλεσε επίσης αυτοτελώς ένα σημαντικό στόχο της μελέτης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 8.14 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 20-39 από: 314
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/20.gif&w=600&h=915

23.2 Επάρκεια των στοιχείων

Το γεγονός ότι η έρευνα καλύπτει μεγάλη χρονική περίοδο (όλο τον 20ό αιώνα) μας φέρνει αντιμέτωπους με το θέμα της έλλειψης ή ανεπάρκειας των στατιστικών στοιχείων και με ασυνέχειες ή αλλαγές στον τρόπο συγκέντρωσης τους. Κατά το δεύτερο ήμισυ του αιώνα οι διαθέσιμες εκδόσεις και τα αντίστοιχα στατιστικά στοιχεία που περιέχουν χαρακτηρίζονται κατά κανόνα από τακτικότητα και αξιοπιστία, αλλά κατά το πρώτο ήμισυ παρουσιάζονται κενά, ασυνέχειες και ελλείψεις. Η ιστορική εξέλιξη της στατιστικής φυσικής κίνησης του πληθυσμού στη χώρα μας στη διάρκεια του 20ού αιώνα, όπως περιγράφεται στο πρώτο μεταπολεμικό σχετικό δημοσίευμα (1955), μετά τη διακοπή 17 ετών, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την επάρκεια των στοιχείων και εξηγεί τις ασυνέχειες που παρατηρούνται στην πληροφόρηση.

Τα χαρακτηριστικά της περιόδου 1892 έως 1920 είναι η διακοπή της έκδοσης των ετήσιων τευχών για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού της χώρας, ο περιορισμός των δημοσιευμάτων σε μερικές μεμονωμένες εκδόσεις και γενικά η ύφεση στη στατιστική δραστηριότητα για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού, παρά το γεγονός ότι στο μεταξύ είχε συσταθεί Διεύθυνση Στατιστικής. Εκδίδονται: α) από 1899-1908 το Δελτίον Θανάτων 12 πόλεων που κατά την Απογραφή Πληθυσμού του 1896 είχαν πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων και β) στη Θεσσαλονίκη η Στατιστική εκ των ληξιαρχικών πράξεων, για την περίοδο 1915-1920.

Η περίοδος 1921 έως 1924 μπορεί να χαρακτηριστεί ως το πρώτο στάδιο μιας ουσιαστικής ανάπτυξης της στατιστικής για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού και χαρακτηριστικά της είναι: η συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού από τα ληξιαρχεία με τριμηνιαίες καταστάσεις, η δημοσίευση των στοιχείων σε ετήσια τεύχη, η συνεχής μείωση του αριθμού των κοινοτήτων που δεν υπέβαλαν τριμηνιαίες καταστάσεις. Εκδίδονται ετησίως η Στατιστική της Κινήσεως του Πληθυσμού και η Στατιστική των Αιτιών Θανάτου.

Η περίοδος 1925 έως 1932 μπορεί να χαρακτηριστεί ως το δεύτερο στάδιο της ανάπτυξης της στατιστικής για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού, κατά την οποία ολοκληρώνεται η συγκέντρωση στοιχείων από όλους τους δήμους και τις κοινότητες (1928), εφαρμόζεται διπλός τρόπος συγκέντρωσης των στοιχείων, με ατομικό δελτίο και με τριμηνιαίες καταστάσεις, με συνεχή τάση επέκτασης του ατομικού δελτίου (για κάθε είδος γεγονότος, γάμου, γέννησης, θανάτου σε εφαρμογή του Νόμου 2430/1920 για τις ληξιαρχικές πράξεις) και περιορισμού της τριμηνιαίας κατάστασης, βελτιώνονται τα στατιστικά στοιχεία και εκδίδονται πολλά δημοσιεύματα

Σελ. 20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/21.gif&w=600&h=915

ετησίως: α) η Στατιστική της Κινήσεως του Πληθυσμού και η Στατιστική των Αιτιών Θανάτου, β) η Κίνησις του Πληθυσμού των Αθηνών και Πειραιώς, 1928 (μηνιαίο -ετήσιο), γ) το Μηνιαίο Δελτίο Στατιστικής, 1929 (δήμοι — κοινότητες άνω των 5.000 κατοίκων) και δ) η Στατιστική Επετηρίς με στοιχεία της φυσικής κίνησης του πληθυσμού, 1930.

Η περίοδος 1933 έως 1939 μπορεί να χαρακτηριστεί ως το τρίτο στάδιο της ανάπτυξης της στατιστικής για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού, κατά την οποία γενικεύεται η εφαρμογή του Κωδικοποιημένου Ληξιαρχικού Νόμου και η χρησιμοποίηση του ατομικού δελτίου, εκδίδεται πληθώρα δημοσιευμάτων και βελτιώνεται η ποιότητα των στοιχείων για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού.

Τα χαρακτηριστικά της περιόδου 1940 έως 1954 είναι: η εξάρθρωση της στατιστικής για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού, η διακοπή των εκδόσεων σχετικών δημοσιευμάτων πλην κάποιων μεμονωμένων εκδόσεων και η προσπάθεια αναδιοργάνωσης των Στατιστικών Υπηρεσιών. Η Στατιστική της Κινήσεως του Πληθυσμού και η Στατιστική των Αιτιών Θανάτου έπαυσαν να εκδίδονται από το 1939 (κάποια στοιχεία του 1939 περιλήφθηκαν στην έκδοση του 1938) και η Στατιστική Επετηρίς από το 1940. Από το 1949 εκδίδονται το Δελτίο Κινήσεως του Πληθυσμού Περιφερείας τ. Διοικήσεως Πρωτευούσης και το Δελτίο Κινήσεως του Πληθυσμού των Πόλεων (5.000 κάτοικοι και άνω).

Τα χαρακτηριστικά της περιόδου από το 1955 και μετά είναι: η συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού από τα ληξιαρχεία όλων των δήμων και κοινοτήτων με νέου τύπου στατιστικά δελτία, η οργάνωση των Γραφείων Στατιστικής των νομών, τα οποία παρακολουθούν από κοντά τη συγκέντρωση και κάνουν τον πρώτο έλεγχο των στατιστικών στοιχείων, η οργάνωση ειδικού Τμήματος Φυσικής Κίνησης Πληθυσμού, το οποίο εργάζεται βάσει γενικών οδηγιών του Γραφείου Στατιστικής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, η συνεχής βελτίωση των στοιχείων που συγκεντρώνονται με ελέγχους και παροχή οδηγιών στους αρμόδιους και η δημοσίευση των μηνιαίων και ετήσιων αποτελεσμάτων.

2.3.3 Αξιοπιστία των στοιχείων

Η ποιότητα των διαθέσιμων στοιχείων φαίνεται να βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου, καθώς η οργάνωση της ίδιας της Στατιστικής Υπηρεσίας βελτιώνεται, ο τρόπος συλλογής οργανώνεται καλύτερα και επεκτείνεται σε όλο και περισσότερους δήμους και κοινότητες. Κατά περιόδους έχουν εντοπιστεί προβλήματα σε διάφορα στάδια του συστήματος καταγραφής, από τον τρόπο συμπλήρωσης των δελτίων από το γιατρό ή τον αρμόδιο

Σελ. 21
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/22.gif&w=600&h=915

υπάλληλο και την ακρίβεια των πληροφοριών μέχρι και το στάδιο της μεταβίβασης τους στην ΕΣΥΕ και της έκδοσης των σχετικών στατιστικών πινάκων. Σημειώνεται ότι:

- Επειδή οι θάνατοι μετά τη νεογνική ηλικία δηλώνονται σχεδόν πάντοτε, τα στοιχεία θνησιμότητας έχουν ικανοποιητική πληρότητα και ποιότητα τόσο στην Ελλάδα όσο και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

- Σε σχέση με τη βρεφική θνησιμότητα υπάρχουν περισσότερες ανακρίβειες στα στοιχεία που αφορούν στην περιγεννητική και νεογνική θνησιμότητα, κυρίως επειδή η καταγραφή των θνησιγενών ήταν πλημμελής, ενώ παλαιότερα δεν καταγράφονταν τα βρέφη που απεβίωναν αβάπτιστα, γιατί δεν υπήρχε σύνδεση μεταξύ του πιστοποιητικού γέννησης και του θανάτου. Οι διαφυγές στις γεννήσεις νεκρών φαίνεται ότι ήταν πολύ σημαντικές (σε κάποιες περιόδους υπολογίζεται ότι ίσως ξεπερνούσαν το 50% του συνόλου) και το πρόβλημα εντοπιζόταν κυρίως στις αγροτικές περιοχές. Το γεγονός αυτό επηρεάζει το ποσοστό νεκρογεννητικότητας και βρεφικής θνησιμότητας, ενώ δυσχεραίνει τις διαχρονικές συγκρίσεις και τις συγκρίσεις μεταξύ των περιφερειών ή των χωρών.

- Ειδικότερα, οι πραγματικές εξελίξεις της βρεφικής θνησιμότητας μεταξύ αστικών, ημιαστικών και αγροτικών περιοχών είναι άγνωστες, καθώς ο περιορισμός των διαφυγών (κυρίως λόγω της αύξησης των γεννήσεων των κατοίκων των αγροτικών περιοχών στις πόλεις, όπου τα συστήματα καταγραφών είναι καλύτερα), με την πάροδο του χρόνου, δημιουργεί μια ανακριβή εικόνα αύξησης των θανάτων.

- Επιπλέον, από τα στοιχεία της ΕΣΥΕ απουσίαζαν κατά το παρελθόν σημαντικά επιδημιολογικά στοιχεία που αφορούσαν στο βάρος γέννησης και την ηλικία κύησης, ενώ δεν γινόταν διάκριση μεταξύ πρώιμων και όψιμων νεογνικών θανάτων.

- Η αναφορά των αιτιών του θανάτου δεν είναι πάντα σωστή, καθώς δεν γινόταν συστηματικά νεκροτομική διερεύνηση των θνησιγενών ούτε των νεογνικών θανάτων, με αποτέλεσμα σε ένα σημαντικό ποσοστό να αναφέρεται λανθασμένη αιτία θανάτου ή να καταγράφονται ως θάνατοι άγνωστης αιτιολογίας. Άλλωστε, γενικότερα η χώρα μας παρουσίαζε υψηλό ποσοστό θανάτων χωρίς επιστημονικά παραδεκτή διάγνωση.

- Βαθμιαία παρατηρείται βελτίωση της ποιότητας των στοιχείων, καθώς αυξάνεται με την πάροδο των ετών τόσο η ποσοστιαία αναλογία των επερχόμενων θανάτων στα νοσοκομεία όσο και των πιστοποιηθέντων από γιατρό θανάτων.

- Η ποσοστιαία αναλογία των επερχόμενων θανάτων στα νοσοκομεία αυξάνεται με την πάροδο των ετών τόσο στις αστικές όσο και στις

Σελ. 22
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/23.gif&w=600&h=915

ημιαστικές και αγροτικές περιοχές και από 17,5% το 1956 ανήλθε σε 47,7% το 1997.

— Η ποσοστιαία αναλογία των πιστοποιηθέντων από γιατρό θανάτων αυξάνεται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου και από 83,3% το 1956 οι πιστοποιηθέντες θάνατοι ανήλθαν σε 99,8% το 1997. Η αύξηση αυτή διαπιστώνεται κυρίως στις αγροτικές περιοχές.

Σελ. 23
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/24.gif&w=600&h=915 01 - 0002.htm

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 24
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/25.gif&w=600&h=915

3. ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΗΛΙΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

3.1 Δημογραφικές εξελίξεις κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα

Ο 20ός αιώνας υπήρξε η εκατονταετία μεγάλων δημογραφικών μεταβολών για την Ελλάδα. Κατά τη διάρκειά του διπλασιάστηκε η έκταση της χώρας και σχεδόν τετραπλασιάστηκε ο συνολικός πληθυσμός της, ταυτόχρονα όμως άλλαξε και η δημογραφική φυσιογνωμία της με τη μετάβαση από υψηλά επίπεδα γεννητικότητας και θνησιμότητας σε χαμηλότερα επίπεδα. Ο αιώνας έληξε με υπογεννητικότητα και γήρανση, υπερσυγκέντρωση και αραίωση του πληθυσμού σε ορισμένες περιοχές με έντονη και διαφορετική κατά τόπο γήρανση και υψηλή εισροή μεταναστών2.

Ο συνολικός πληθυσμός της χώρας παρουσίασε συνεχόμενη αύξηση και από 2.630.381 άτομα το 1907 (πρώτη Απογραφή Πληθυσμού του αιώνα) αυξήθηκε σε 5.014.130 άτομα το 1920 και σε 6.184.645 άτομα το 1928. Ξεκινώντας με 7.632.801 άτομα το 1951 ο πληθυσμός ανήλθε σε 10.964.020 άτομα το 2001 (Πίνακας 3.1). Οι εδαφικές επεκτάσεις, οι μεταναστευτικές ροές από και προς την Ελλάδα, οι διαφορές στη γεννητικότητα και τη θνησιμότητα καθόρισαν τις εξελίξεις αυτές. Η αύξηση του πληθυσμού κατά το πρώτο ήμισυ του αιώνα ήταν σημαντικά μεγαλύτερη της αντίστοιχης του επόμενου, κυρίως λόγω της επέκτασης των ορίων της χώρας. Ως προς την ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού παρατηρείται:

- Συνεχής μείωση της αναλογίας του παιδικού πληθυσμού από 38,3% στις αρχές του αιώνα (1907) σε 28,8% στα μέσα του αιώνα (1951) και μόλις 15,2% το 2001.

- Αύξηση της αναλογίας του οικονομικώς ενεργού πληθυσμού από 57,6% στις αρχές του αιώνα σε 64,4% στα μέσα του αιώνα και 68,1% το 2001.

2. Γ. Σιάμπος, «Ένας αιώνας μεγάλων δημογραφικών μεταβολών στην Ελλάδα», Πληθυσμός και Ανάπτυξη στην Ελλάδα, Ελληνική Εταιρεία Δημογραφικών Μελετών, Πανελλαδικό Δημογραφικό Συνέδριο 1998, Αθήνα 2003.

Σελ. 25
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/26.gif&w=600&h=915

- Σημαντική αύξηση της αναλογίας των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω από 4,1% στις αρχές του αιώνα, σε 6,7% στα μέσα του αιώνα και 16,7% το 2001 (Διάγραμμα 3.1).

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.1

Εξέλιξη πληθυσμού κατά μεγάλες ομάδες ηλικιών, 1907-2001

Έτη

Ομάδες ηλικιών

0-14 ετών

15-64 ετών

65 ετών και άνω

Σύνολο

1907

1.007.458

1.514.534

108.389

2.630.381

1920

1.717.864

3.012.449

283.817

5.014.130

1928

1.989.701

3.832.473

362.471

6.184.645

1951

2.200.451

4.918.251

514.099

7.632.801

1961

2.243.962

5.457.937

686.654

8.388.553

1971

2.223.904

5.587.352

957.116

8.768.372

1981

2.307.297

6.192.751

1.239.541

9.739.589

1991

1.974.867

6.880.681

1.404.352

10.259.900

2001

1.664.085

7.468.395

1.831.540

10.964.020

Ποσοστιαία κατανομή του πληθυσμού κατά ομάδες ηλικιών

1907

38,3

57,6

4,1

100,0

1920

34,3

60,1

5,7

100,0

1928

32,2

62,0

5,9

100,0

1951

28,8

64,4

6,7

100,0

1961

26,8

65,1

8,2

100,0

1971

25,4

63,7

10,9

100,0

1981

23,7

63,6

12,7

100,0

1991

19,2

67,1

13,7

100,0

2001

15,2

68,1

16,7

100,0

Σημειώσεις: 1907,1920,1928: Δεν περιλαμβάνονται οι μη δηλώσαντες ηλικία. 1920: Μέσα στα όρια της Συνθήκης της Λωζάνης, 1971,1981: Δειγματοληπτική επεξεργασία 25% και 10% των δελτίων της απογραφής, αντίστοιχα. Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Επετηρίδα, 2003.

Ως αποτέλεσμα των εξελίξεων αυτών οι δείκτες γήρανσης, αντικατάστασης και εξάρτησης του πληθυσμού, που παρουσιάζονται στον Πίνακα 3.2, εξελίχθηκαν δυσμενώς. Ο δείκτης ή αναλογία γήρανσης, δηλαδή ο αριθμός των ηλικιωμένων ατόμων (65 ετών και άνω) προς 100 παιδιά ηλικίας έως 14 ετών, ακολουθεί σταθερά αυξητική τάση και από 10,8 στις αρχές του αιώνα (1907) διαμορφώθηκε στο 23,4 το 1951 και στο 71,1 το 1991, δηλαδή το 1991 αντιστοιχούσαν περίπου 71 ηλικιωμένοι σε 100 παιδιά έναντι 11 στις αρχές του αιώνα.

Σελ. 26
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/27.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3.1

Ποσοστιαία κατανομή πληθυσμού κατά ομάδες ηλικιών (0-14,15-64,65+ ετών), 1907,1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001

—*—0-14 ετών_15-64 ετών_-*— 65+ ετών

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Επετηρίδα, 2003.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.2

Δείκτης γήρανσης, αναλογία αντικατάστασης και δείκτης εξάρτησης, 1907,1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001

Αναλογία

Δείκτης εξάρτησης

Δείκτης

Έτη

γήρανσης

Σύνολο

Παιδιών

Ηλικιωμένων

αντικατάστασης

1907

10,8

73,7

66,5

7,2

-

1920

16,5

66,4

57,0

9,4

3,9

1928

18,2

61,4

51,9

9,5

3,1

1951

23,4

55,2

44,7

10,5

3,0

1961

30,6

53,7

41,1

12,6

2,2

1971

43,0

56,9

39,8

17,1

1,6

1981

53,7

57,3

37,3

20,0

1,9

1991

71,1

49,1

28,7

20,4

1,2

2001

110,1

46,8

22,3

24,5

0,9

Πηγή: Ίδιοι υπολογισμοί.

Πηγή: Ίδιοι υπολογισμοί.

Σελ. 27
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/28.gif&w=600&h=915

Ο δείκτης αυτός στο τέλος του αιώνα ξεπερνά την τιμή 100, όπου η αναλογία παιδιών και ηλικιωμένων ταυτίζεται και διαμορφώνεται στο 110,1 το 2001. Συνεπώς, παρατηρείται συνεχής όξυνση του φαινομένου της γήρανσης, ενώ οι προοπτικές που διαγράφονται για το μέλλον δεν φαίνεται να αντιστρέφουν την εξέλιξη αυτή.

Ταυτόχρονα, οι εξερχόμενοι λόγω γήρανσης από τον πληθυσμό των παραγωγικών ηλικιών, δηλαδή τα άτομα ηλικίας 60-64 ετών, αντικαθίστανται με όλο και μικρότερο αριθμό νεοεισερχομένων λόγω ενηλικίωσης στον παραγωγικό πληθυσμό (παιδιά 10-14 ετών). Όπως φαίνεται από το δείκτη αντικατάστασης (παιδιά ηλικίας 10-14 ετών προς άτομα ηλικίας 60-64 ετών), οι εξερχόμενοι λόγω γήρανσης από τον πληθυσμό των παραγωγικών ηλικιών αντικαθίστανται από τριπλάσιο αριθμό νεοεισερχομένων το 1951 και σχεδόν τετραπλάσιο αριθμό το 1920. Υπολογίζεται ότι ο αριθμός ήταν σχεδόν πενταπλάσιος στις αρχές του αιώνα3. Το 1991 ο δείκτης μειώθηκε σημαντικά στο 1,2 και το 2001 έπεσε κάτω από το 1 (0,9), που σημαίνει ότι οι εξερχόμενοι από τον παραγωγικό πληθυσμό αντικαθίστανται από λιγότερους νέους.

Αντίστοιχες είναι οι εξελίξεις στους δείκτες εξάρτησης, που μετρούν τον εξαρτώμενο πληθυσμό (άτομα ηλικίας έως 14 ετών και άνω των 65 ετών) σε σχέση με τον πληθυσμό των παραγωγικών ηλικιών. Ο συνολικός δείκτης εξάρτησης (σύνολο ατόμων έως 14 ετών και άνω των 65 ετών/άτομα παραγωγικής ηλικίας) ξεκινώντας από 73,7 το 1907 παρουσιάζει διακυμάνσεις, μείωση μέχρι το 1961, κατόπιν μικρή αύξηση μέχρι το 1981 και στη συνέχεια πάλι μείωση και διαμορφώνεται στο 46,8 το 2001. Αυτό σημαίνει ότι τα εξαρτημένα μέλη μειώθηκαν από 74 ανά 100 άτομα του παραγωγικού πληθυσμού στις αρχές του αιώνα σε 54 το 1961, αυξήθηκαν σε 57 το 1981 και στη συνέχεια μειώθηκαν σε 47 το 2001. Ωστόσο, υπάρχει μεγάλη διαφορά στη σύνθεση του εξαρτώμενου πληθυσμού. Ενώ στις αρχές του αιώνα τα 67 από τα εξαρτώμενα άτομα σε σχέση με 100 άτομα του παραγωγικού πληθυσμού ήταν παιδιά και μόνο 7 ηλικιωμένοι, στα μέσα του αιώνα τα 45 ήταν παιδιά και τα 10 ηλικιωμένοι και το 2001 μόνο 22 παιδιά και 25 ηλικιωμένοι. Ειδικότερα, ο δείκτης εξάρτησης του παιδικού πληθυσμού παρουσίασε συνεχή μείωση και από 67 στις αρχές του αιώνα μειώθηκε σε 45 στα μέσα του αιώνα (1951) και σε 22 το 2001. Αντίστροφα, ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων παρουσίασε συνεχή αύξηση και από 7 αυξήθηκε σε 10 και σε 25, αντίστοιχα. Αν οι δείκτες εξάρτησης υπολογιστούν σε σχέση με το εργατικό δυναμικό, επειδή τα μέλη των παραγωγικών

3. Βλ. Γ. Σιάμπος, ό.π.

Σελ. 28
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/29.gif&w=600&h=915

κών ηλικιών δεν ανήκουν όλα στο εργατικό δυναμικό, τα μεγέθη είναι περισσότερο δυσμενή.

3.2 Εξέλιξη του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού

Η εξέλιξη του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού (άτομα ηλικίας 0-24 ετών) σε απόλυτα μεγέθη δεν φαίνεται να ακολουθεί την αυξητική πορεία του συνολικού πληθυσμού (Πίνακας 3.3 — Διάγραμμα 3.2). Έτσι, ο παιδικός και ο νεανικός πληθυσμός συνολικά αυξάνεται από 2.667,9 χιλιάδες άτομα το 1920 σε 3.754,8 χιλιάδες άτομα το 1951 και διαμορφώνεται σε 3.229,4 χιλιάδες το 2001. Ειδικότερα, ο παιδικός πληθυσμός (0-14 ετών) αυξάνεται από 1.717,9 χιλιάδες άτομα το 1920 (ή 1.015,7 το 1907) σε 2.200,5 χιλιάδες άτομα το 1951 και διαμορφώνεται σε 1.664,1 χιλιάδες το 2001, ενώ ο νεανικός πληθυσμός (15-24 ετών) αυξάνεται από 950,1 χιλιάδες άτομα το 1920 σε 1.554,3 χιλιάδες άτομα το 1951 και διαμορφώνεται σε 1.565,3 χιλιάδες το 2001.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3.2 Εξέλιξη παιδικού και νεανικού πληθυσμού, 1907-2001

12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 ο

1907 1920 1928 1951 1961 1971 1981 1991 2001 Β 0-14 ετών 015-24 ετών Β 0-24 ετών ED Σύνολο

Σελ. 29
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/30.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.3

Συνολικός πληθυσμός και πληθυσμός παιδιών και νέων, 1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001

Ομάδες ηλικιών

1920

1928

1951

1961

1971

1981

1991

2001

0-4 ετών

484.484

764.363

785.156

791.795

787.752

778.182

556.987

530.269

5-9 ετών

619.296

625.601

637.230

719.276

711.420

746.366

663.434

546.014

10-14 ετών

614.084

599.737

778.065

732.891

724.732

782.749

754.446

587.802

5-14 ετών

1.233.380

1.225.338

1.415.295

1.452.167

1.436.152

1.529.115

1.417.880

1.133.816

0-14 ετών

1.717.864

1.989.701

2.200.451

2.243.962

2.223.904

2.307.297

1.974.867

1.664.085

15-19 ετών

537.914

693.619

784.645

622.877

666.096

720.325

766.605

728.918

20-24 ετών

412.138

547.875

769.683

724.914

636.176

709.958

791.412

836.402

15-24 ετών

950.052

1.241.494

1.554.328

1.347.791

1.302.272

1.430.283

1.558.017

1.565.320

0-24 ετών

2.667.916

3.231.195

3.754.779

3.591.753

3.526.176

3.737.580

3.532.884

3.229.405

25-29 ετών

348.381

518.142

567.049

720.580

504.440

662.874

721.751

850.087

Σύνολο

5.014.130

6.184.645

7.632.801

8.388.553

8.768.372

9.739.589

10.259.900

10.964.020

Ποσοστιαία αναλογία παιδιών και νέων στον συνολικό πληθυσμό, κατά ομάδες ηλικιών

0-4 ετών

9,7

12,4

10,3

9,4

9,0

8,0

5,4

4,8

5-9 ετών

12,4

10,1

8,3

8,6

8,1

7,7

6,5

5,0

10-14 ετών

12,2

9,7

10,2

8,7

8,3

8,0

7,4

5,4

5-14 ετών

24,6

19,8

18,5

17,3

16,4

15,7

13,8

10,3

0-14 ετών

34,3

32,2

28,8

26,8

25,4

23,7

19,2

15,2

15-19 ετών

10,7

11,2

10,3

7,4

7,6

7,4

7,5

6,6

20-24 ετών

8,2

8,9

10,1

8,6

7,3

7,3

7,7

7,6

15-24 ετών

18,9

20,1

20,4

16,1

14,9

14,7

15,2

14,3

0-24 ετών

53,2

52,2

49,2

42,8

40,2

38,4

34,4

29,5

25-29 ετών

6,9

8,4

7,4

8,6

5,8

6,8

7,0

7,8

Σύνολο

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Σελ. 30
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/31.gif&w=600&h=915

Ως αποτέλεσμα των εξελίξεων αυτών η σύνθεση του πληθυσμού κατά ομάδες ηλικιών έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές. Η αναλογία του παιδικού και νεανικού πληθυσμού (0-24 ετών) παρουσίασε συνεχόμενη μείωση και από 56,9% του πληθυσμού το 1907 (53,2% το 1920 και 52,2% το 1928) διαμορφώθηκε στο 49,2% το 1951 και μόλις στο 29,5% το 2001 (Διάγραμμα 3.3).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3.3

Αναλογία παιδικού και νεανικού πληθυσμού στο σύνολο του πληθυσμού, 1907,1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001

Η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως στη μείωση της συμμετοχής του παιδικού

πληθυσμού, καθώς:

- Η αναλογία των παιδιών ηλικίας 0-14 ετών από 38,3% το 1907 (34,3% το 1920 και 32,2% το 1928) μειώθηκε στο 28,8% το 1951, ενώ το 2001 αποτελούσε το 15,2%, μέγεθος χαμηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών της Ε.Ε.-15 (17,1% στην Ε.Ε.-15 έναντι 15,8% στην Ελλάδα το 1998).

- Ειδικότερα, η αναλογία των παιδιών ηλικίας 0-4 ετών από 9,7% το 1920 μειώθηκε στο 4,8% το 2001, η αναλογία των παιδιών ηλικίας 5-9 ετών από 12,4% το 1920 μειώθηκε στο 5,0% το 2001 και η αναλογία των παιδιών ηλικίας 10-14 ετών από 12,2% το 1920 μειώθηκε στο 5,4% το 2001.

- Η αναλογία του νεανικού πληθυσμού (15-24 ετών) μέχρι και το 1951 διατηρήθηκε στο επίπεδο του 20% περίπου (18,9% το 1920, 20,1% το

Σελ. 31
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/32.gif&w=600&h=915

1928, 20,4% το 1951), στη συνέχεια μειώθηκε και διαμορφώθηκε στο 15% περίπου (16,1% το 1961, 14,7% το 1981, 14,3% το 2001), μέγεθος που είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών της Ε.Ε.-15 (12,8% στην Ε.Ε.-15 έναντι 14,5% στην Ελλάδα το 1998). Ειδικότερα, η αναλογία των νέων ηλικίας 15-19 ετών από 10,7% το 1920 μειώθηκε στο 6,6% το 2001 και η αναλογία των νέων ηλικίας 20-24 ετών από 8,2% το 1920 μειώθηκε στο 7,6% το 2001.

Ανάλογες είναι και οι εξελίξεις του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού που παρατηρήθηκαν στις χώρες της Ε.Ε. και σύμφωνα με προβλέψεις της Eurostat η τάση για μείωση φαίνεται ότι θα συνεχιστεί και στο μέλλον. Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες με σχετικά μικρό μερίδιο νέων και τα μεγέθη για τον παιδικό και τον νεανικό πληθυσμό το 2006 έχουν διαμορφωθεί στο 14,3% και 12,0%,αντίστοιχα (έναντι 16,0% και 12,6% στην Ε.Ε.25). Το 2050 αναμένεται μείωση του μεριδίου των ατόμων μέχρι 24 ετών από 28,6% σε 23,1% στην Ε.Ε.-25 και στην Ελλάδα από 26,3% σε 21,2%4.

Η σύνθεση του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού διαφοροποιείται, επίσης, με την πάροδο του χρόνου (Πίνακας 3.4). Έτσι, ενώ το 1920 ο παιδικός πληθυσμός αποτελούσε το 64,4% του πληθυσμού αυτού και μέχρι το 1981 το ποσοστό διατηρήθηκε πάνω από το 60%, στη συνέχεια μειώθηκε και το 2001 περιορίστηκε στο 51,5%. Αντίστοιχα, η αναλογία του νεανικού πληθυσμού αυξάνεται και το 2001 διαμορφώθηκε στο 48,5% από 35,6% το 1920.

Η σύνθεση του νεανικού πληθυσμού κατά φύλο φαίνεται να διαφοροποιείται σε σχέση με τη σύνθεση του συνολικού πληθυσμού, καθώς στον παιδικό και νεανικό πληθυσμό οι άνδρες υπερέχουν των γυναικών (Πίνακες 3.5-3.6 - Διάγραμμα 3.4).

Το ποσοστό των ανδρών στα παιδιά και τους νέους κυμαίνεται από 50,3%-52,0%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στο σύνολο του πληθυσμού κυμαίνεται από 48,8%-49,7%. Παρατηρείται υπεροχή των αγοριών στον παιδικό πληθυσμό σε όλη την περίοδο, ενώ στον νεανικό πληθυσμό μέχρι και το 1961 υπερέχουν ο ι γυναίκες και στη συνέχεια οι άνδρες.

4. Eurostat, Young Europeans through statistics, Eurostat, 23.3.2007.

Σελ. 32
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/33.gif&w=600&h=915

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.4

Ποσοστιαία αναλογία παιδιών και νέων στον συνολικό παιδικό και νεανικό πληθυσμό κατά ομάδες ηλικιών, 1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001

Ομάδες ηλικιών

1920

1928

1951

1961

0-4 ετών

18,2

23,7

20,9

22,0

5-9 ετών

23,2

19,4

17,0

20,0

10-14 ετών

23,0

18,6

20,7

20,4

5-14 ετών

46,2

37,9

37,7

40,4

0-14 ετών

64,4

61,6

58,6

62,5

15-19 ετών

20,2

21,5

20,9

17,3

20-24 ετών

15,4

17,0

20,5

20,2

15-24 ετών

35,6

38,4

41,4

37,5

0-24 ετών

100,0

100,0

100,0

100,0

1971

1981

1991

2001

0-4 ετών

22,3

20,8

15,8

16,4

5-9 ετών

20,2

20,0

18,8

16,9

10-14 ετών

20,6

20,9

21,4

18,2

5-14 ετών

40,7

40,9

40,1

35,1

0-14 ετών

63,1

61,7

55,9

51,5

15-19 ετών

18,9

19,3

21,7

22,6

20-24 ετών

18,0

19,0

22,4

25,9

15-24 ετών

36,9

38,3

44,1

48,5

0-24 ετών

100,0

100,0

100,0

100,0

Πηγή: ΕΣΥΕ, Απογραφές Πληθυσμού.

Πηγή: ΕΣΥΕ, Απογραφές Πληθυσμού.

Σελ. 33
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/34.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.5

Παιδικός και νεανικός πληθυσμός κατά φύλο και ηλικία, 1920-2001

Ομάδες ηλικιών

1920

1928

1951

1961

1971

1981

1991

2001

Άνδρες

0-4 ετών

253.213

390.434

403.427

407.198

405.248

400.675

286.143

271.741

5-9 ετών

322.001

320.223

328.249

370.511

365.760

383.291

341.078

280.959

10-14 ετών

320.972

313.345

396.728

374.703

371.448

401.940

387.720

306.063

5-14 ετών

642.973

633.568

724.977

745.214

737.208

785.231

728.798

587.022

0-14 ετών

896.186

1.024.002

1.128.404

1.152.412

1.142.456

1.185.906

1.014.941

858.763

15-19 ετών

261.432

342.666

390.401

312.611

338.544

367.907

394.647

381.964

20-24 ετών

196.577

259.870

377.003

355.309

328.808

354.336

399.821

437.659

15-24 ετών

458.009

602.536

767.404

667.920

667.352

722.243

794.468

819.623

0-24 ετών

1.354.195

1.626.538

1.895.808

1.820.332

1.809.808

1.908.149

1.809.409

1.678.386

25-29 ετών

157.924

253.277

270.192

347.712

245.176

330.616

359.353

437.801

Σύνολο

2.493.647

3.065.715

3.721.648

4.091.894

4.286.748

4.779.571

5.055.408

5.413.426

Γυναίκες

0-4 ετών

231.271

373.929

381.729

384.597

382.504

377.507

270.844

258.528

5-9 ετών

297.295

305.378

308.981

348.765

345.660

363.075

322.356

265.055

10-14 ετών

293.112

286.392

381.337

358.188

353.284

380.809

366.726

281.739

5-14 ετών

590.407

591.770

690.318

706.953

698.944

743.884

689.082

546.794

0-14 ετών

821.678

965.699

1.072.047

1.091.550

1.081.448

1.121.391

959.926

805.322

15-19 ετών

276.482

350.953

394.244

310.266

327.552

352.418

371.958

346.954

20-24 ετών

215.561

288.005

392.680

369.605

307.368

355.622

391.591

398.743

15-24 ετών

492.043

638.958

786.924

679.871

634.920

708.040

763.549

745.697

0-24 ετών

1.313.721

1.604.657

1.858.971

1.771.421

1.716.368

1.829.431

1.723.475

1.551.019

25-29 ετών

190.457

264.865

296.857

372.868

259.264

332.258

362.398

412.286

Σύνολο

2.520.483

3.118.930

3.911.153

4.296.659

4.481.624

4.960.018

5.204.492

5.520.671

Σελ. 34
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/35.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.6

Ποσοστιαία κατανομή παιδικού και νεανικού πληθυσμού κατά φύλο και ηλικία 1920-2001

1920

1928

1951

1961

1971

1981

1991

2001

Ομάδες ηλικιών

Άνδρες

0-4 ετών

52,3

51,1

51,4

51,4

51,4

51,5

51,4

51,2

5-9 ετών

52,0

51,2

51,5

51,5

51,4

51,4

51,4

51,5

10-14 ετών

52,3

52,2

51,0

51,1

51,3

51,3

51,4

52,1

5-14 ετών

52,1

51,7

51,2

51,3

51,3

51,4

51,4

51,8

0-14 ετών

52,2

51,5

51,3

51,4

51,4

51,4

51,4

51,6

15-19 ετών

48,6

49,4

49,8

50,2

50,8

51,1

51,5

52,4

20-24 ετών

47,7

47,4

49,0

49,0

51,7

49,9

50,5

52,3

15-24 ετών

48,2

48,5

49,4

49,6

51,2

50,5

51,0

52,4

0-24 ετών

50,8

50,3

50,5

50,7

51,3

51,1

51,2

52,0

25-29 ετών

45,3

48,9

47,6

48,3

48,6

49,9

49,8

51,5

Σύνολο

49,7

49,6

48,8

48,8

48,9

49,1

49,3

49,4

Γυναίκες

0-4 ετών

47,7

48,9

48,6

48,6

48,6

48,5

48,6

48,8

5-9 ετών

48,0

48,8

48,5

48,5

48,6

48,6

48,6

48,5

10-14 ετών

47,7

47,8

49,0

48,9

48,7

48,7

48,6

47,9

5-14 ετών

47,9

48,3

48,8

48,7

48,7

48,6

48,6

48,2

0-14 ετών

47,8

48,5

48,7

48,6

48,6

48,6

48,6

48,4

15-19 ετών

51,4

50,6

50,2

49,8

49,2

48,9

48,5

47,6

20-24 ετών

52,3

52,6

51,0

51,0

48,3

50,1

49,5

47,7

15-24 ετών

51,8

51,5

50,6

50,4

48,8

49,5

49,0

47,6

0-24 ετών

49,2

49,7

49,5

49,3

48,7

48,9

48,8

48,0

25-29 ετών

54,7

51,1

52,4

51,7

51,4

50,1

50,2

48,5

Σύνολο

50,3

50,4

51,2

51,2

51,1

50,9

50,7

50,4

Σελ. 35
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/36.gif&w=600&h=915

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3.4 Εξέλιξη συνολικού παιδικού και νεανικού πληθυσμού κατά φύλο, 1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001

6.000

5.000

4.000

3.000

2.000

1.000 -

5.204,5 4.960,0 5.055,4,

5.413,4

5.520,7

3.91 1,2

4.481.6 4.296,7 4.286.8η 4.091,9Π

1920

1951

1961

1971

1981

1991

2001

Ανδρες 0-24 ετών

Γυναίκες 0-24 ετών

Ανδρες Σύνολο

Γυναίκες Σύνολο

Πηγή: ΕΣΥΕ, Απογραφές Πληθυσμού.

3.3 Χαρακτηριστικά του παιδικού και του νεανικού πληθυσμού

Ο παιδικός (0-14 ετών) και ο νεανικός πληθυσμός (15-24 ετών) παρουσιάζουν ορισμένα χαρακτηριστικά κατά ομάδα, τα οποία συναρτώνται κυρίως με τους τομείς της κοινωνικής ζωής στους οποίους κάθε ομάδα ενεργοποιείται και συμμετέχει και που η ίδια η διαφορά της ηλικίας σε μεγάλο βαθμό καθορίζει. Έτσι, ενώ τα παιδιά σήμερα ζουν κατά κανόνα με τους γονείς τους, συμμετέχουν στην υποχρεωτική εκπαίδευση και δεν εργάζονται, οι νέοι 15-24 ετών δραστηριοποιούνται και σε άλλους τομείς της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής (σχηματισμός οικογένειας, συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, εκπαίδευση - κατάρτιση κ.λπ.). Η συμμετοχή ή μη στην εκπαιδευτική διαδικασία, η επαγγελματική ενεργοποίηση, η ανεργία, η μορφή της οικογένειας στην οποία αναπτύσσεται ή δημιουργεί το παιδί ή ο νέος, το κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο της οικογένειας ή του ίδιου, οι ατομικές ή κοινωνικές συμπεριφορές που αναπτύσσει ή βιώνει είναι θέματα που παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του επιπέδου υγείας του πληθυσμού αυτού, ενώ καθορίζουν και το επίπεδο υγείας του συνολικού πληθυσμού στο μέλλον.

Σελ. 36
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/37.gif&w=600&h=915

Βέβαια, η κατάσταση δεν ήταν η ίδια διαχρονικά και στην πορεία του χρόνου κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα οι εξελίξεις ήταν σημαντικές.

33.1 Συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές στη θέση των παιδιών και των νέων στην αγορά εργασίας (Πίνακας 3.7 - Διαγράμματα 3.5-3.6). Σύμφωνα με τα στοιχεία της Απογραφής Πληθυσμού του 1961,133.594 παιδιά 10-14 ετών (ή 18,2% των παιδιών αυτής της ηλικίας) δηλώνουν οικονομικώς ενεργά, 351.610 νέοι 15-19 ετών (ή 56,4% των νέων αυτής της ηλικίας) και 390.803 νέοι 20-24 ετών (53,9%, αντίστοιχα). Στα επόμενα χρόνια στις δύο πρώτες ηλικιακές ομάδες παρουσιάζεται σημαντική μείωση του αριθμού των ατόμων που συμμετέχουν στην αγορά εργασίας και τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώνονται σε 4,6% και 30,4% το 1981 και σε 0,9% και 15,8% το 2001.

Ο αριθμός των παιδιών και των νέων ηλικίας 10-19 ετών που δηλώνουν οικονομικώς ενεργοί το 1961 ανέρχεται σε 485.204 άτομα (35,8%) και είναι σχεδόν 100.000 άτομα λιγότερα από τον αριθμό των παιδιών και των νέων που δήλωσαν ότι εργάζονται στην Απογραφή Πληθυσμού του 1928 (στην οποία μεγάλος αριθμός των παιδιών και των νέων δεν δήλωσε κάποιο επάγγελμα).

Η μείωση είναι σημαντική σε σχέση με την προπολεμική περίοδο (584.238 άτομα το 1928 ή 45,2%), ενώ συνεχίζεται σε όλη τη μεταπολεμική περίοδο και το 2001 διαμορφώνεται σε 120.728 άτομα ή 9,2% του αντίστοιχου πληθυσμού.

Οι εξελίξεις στην ηλικιακή ομάδα των νέων 20-24 ετών είναι διαφορετικές και, ενώ το 1981 παρουσιάζεται μείωση του αριθμού των νέων που συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό σε σχέση με το 1961 (και του αντίστοιχου ποσοστού), το 2001 παρουσιάζεται αύξηση και ο αριθμός των οικονομικώς ενεργών νέων ανέρχεται σε 499.072 άτομα και το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 59,7%. Το 2001 619.800 άτομα ηλικίας 10-24 ετών συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό έναντι 876.007 το 1961.

Σελ. 37
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/38.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.7

Οικονομικώς ενεργός παιδικός και νεανικός πληθυσμός, 1928,1961,1981,2001

Ομάδες

Οικονομικώς

Απασχολούμενοι

Άνεργοι

Οικονομικώς

Σύνολο

ηλικιών

ενεργοί

μη ενεργοί

1928

10-19 ετών

584.238

709.118

1.293.356

20-29 ετών

684.583

381.434

1.066.017

1961

10-14 ετών

133.594

110.294

23.300

599.297

732.891

15-19 ετών

351.610

313.290

38.320

271.267

622.877

10-19 ετών

85.204

423.584

61.620

870.564

1.355.768

20-24 ετών

390.803

350.663

40.140

334.111

724.914

10-24 ετών

876.007

774.247

101.760

1.204.675

2.080.682

25-29 ετών

492.995

461.180

31.815

227.585

720.580

20-29 ετών

883.798

811.843

71.955

561.696

1.445.494

1981

10-14 ετών

36.125

31.261

4.864

744.453

780.578

15-19 ετών

210.737

173.904

36.833

481.571

692.308

10-19 ετών

246.862

205.165

41.697

1.226.024

1.472.886

20-24 ετών

331.792

285.639

46.153

291.495

623.287

10-24 ετών

578.654

490.804

87.850

1.517.519

2.096.173

25-29 ετών

427.100

402.746

24.354

221.531

648.631

20-29 ετών

758.892

688.385

70.507

513.026

1.271.918

2001

10-14 ετών

5.373

142

5.231

582.429

587.802

15-19 ετών

115.355

63.504

51.851

613.563

728.918

10-19 ετών

120.728

63.646

57.082

1.195.992

1.316.720

20-24 ετών

499.072

371.697

127.375

337.330

836.402

10-24 ετών

619.800

435.343

184.457

1.533.322

2.153.122

25-29 ετών

670.399

573.787

96.612

179.688

850.087

20-29 ετών

1.169.471

945.484

223.987

517.018

1.686.489

Σελ. 38
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/39.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.7 (συνέχεια) Ποσοστιαία κατανομή οικονομικώς ενεργού παιδικού και νεανικού πληθυσμού

Ομάδες

Οικονομικώς

Απασχολούμενοι

Άνεργοι

Οικονομικώς

Σύνολο

ηλικιών

ενεργοί

μη ενεργοί

1928

10-19 ετών

45,2

-

-

54,8

100,0

20-29 ετών

64,2

-

-

35,8

100,0

1961

10-14 ετών

18,2

15,0

3,2

81,8

100,0

15-19 ετών

56,4

50,3

6,2

43,6

100,0

10-19 ετών

35,8

31,2

4,5

64,2

100,0

20-24 ετών

53,9

48,4

5,5

46,1

100,0

10-24 ετών

42,1

37,2

4,9

57,9

100,0

25-29 ετών

68,4

64,0

4,4

31,6

100,0

20-29 ετών

61,1

56,2

5,0

38,9

100,0

1981

10-14 ετών

4,6

4,0

0,6

95,4

100,0

15-19 ετών

30,4

25,1

5,3

69,6

100,0

10-19 ετών

16,8

13,9

2,8

83,2

100,0

20-24 ετών

53,2

45,8

7,4

46,8

100,0

10-24 ετών

27,ι6

23,4

4,2

72,4

100,0

25-29 ετών

65,8

62,1

3,8

34,2

100,0

20-29 ετών

59,7

54,1

5,5

40,3

100,0

2001

10-14 ετών

0,9

0,0

0,9

99,1

100,0

15-19 ετών

15,8

8,7

7,1

84,2

100,0

10-19 ετών

9,2

4,8

4,3

90,8

100,0

20-24 ετών

59,7

44,4

15,2

40,3

100,0

10-24 ετών

28,8

20,2

8,6

71,2

100,0

25-29 ετών

78,9

67,5

11,4

21,1

100,0

20-29 ετών

69,3

56,1

13,3

30,7

100,0

Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική Επετηρίδα.

Σελ. 39
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 20
    

    23.2 Επάρκεια των στοιχείων

    Το γεγονός ότι η έρευνα καλύπτει μεγάλη χρονική περίοδο (όλο τον 20ό αιώνα) μας φέρνει αντιμέτωπους με το θέμα της έλλειψης ή ανεπάρκειας των στατιστικών στοιχείων και με ασυνέχειες ή αλλαγές στον τρόπο συγκέντρωσης τους. Κατά το δεύτερο ήμισυ του αιώνα οι διαθέσιμες εκδόσεις και τα αντίστοιχα στατιστικά στοιχεία που περιέχουν χαρακτηρίζονται κατά κανόνα από τακτικότητα και αξιοπιστία, αλλά κατά το πρώτο ήμισυ παρουσιάζονται κενά, ασυνέχειες και ελλείψεις. Η ιστορική εξέλιξη της στατιστικής φυσικής κίνησης του πληθυσμού στη χώρα μας στη διάρκεια του 20ού αιώνα, όπως περιγράφεται στο πρώτο μεταπολεμικό σχετικό δημοσίευμα (1955), μετά τη διακοπή 17 ετών, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την επάρκεια των στοιχείων και εξηγεί τις ασυνέχειες που παρατηρούνται στην πληροφόρηση.

    Τα χαρακτηριστικά της περιόδου 1892 έως 1920 είναι η διακοπή της έκδοσης των ετήσιων τευχών για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού της χώρας, ο περιορισμός των δημοσιευμάτων σε μερικές μεμονωμένες εκδόσεις και γενικά η ύφεση στη στατιστική δραστηριότητα για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού, παρά το γεγονός ότι στο μεταξύ είχε συσταθεί Διεύθυνση Στατιστικής. Εκδίδονται: α) από 1899-1908 το Δελτίον Θανάτων 12 πόλεων που κατά την Απογραφή Πληθυσμού του 1896 είχαν πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων και β) στη Θεσσαλονίκη η Στατιστική εκ των ληξιαρχικών πράξεων, για την περίοδο 1915-1920.

    Η περίοδος 1921 έως 1924 μπορεί να χαρακτηριστεί ως το πρώτο στάδιο μιας ουσιαστικής ανάπτυξης της στατιστικής για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού και χαρακτηριστικά της είναι: η συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού από τα ληξιαρχεία με τριμηνιαίες καταστάσεις, η δημοσίευση των στοιχείων σε ετήσια τεύχη, η συνεχής μείωση του αριθμού των κοινοτήτων που δεν υπέβαλαν τριμηνιαίες καταστάσεις. Εκδίδονται ετησίως η Στατιστική της Κινήσεως του Πληθυσμού και η Στατιστική των Αιτιών Θανάτου.

    Η περίοδος 1925 έως 1932 μπορεί να χαρακτηριστεί ως το δεύτερο στάδιο της ανάπτυξης της στατιστικής για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού, κατά την οποία ολοκληρώνεται η συγκέντρωση στοιχείων από όλους τους δήμους και τις κοινότητες (1928), εφαρμόζεται διπλός τρόπος συγκέντρωσης των στοιχείων, με ατομικό δελτίο και με τριμηνιαίες καταστάσεις, με συνεχή τάση επέκτασης του ατομικού δελτίου (για κάθε είδος γεγονότος, γάμου, γέννησης, θανάτου σε εφαρμογή του Νόμου 2430/1920 για τις ληξιαρχικές πράξεις) και περιορισμού της τριμηνιαίας κατάστασης, βελτιώνονται τα στατιστικά στοιχεία και εκδίδονται πολλά δημοσιεύματα