Συγγραφέας:Κώτση, Αγαπούλα
 
Τίτλος:Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:46
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:2008
 
Σελίδες:311
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:20ός αι.
 
Περίληψη:Η μελέτη «Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας» επιχειρεί να προσδιορίσει την ταυτότητα της ελληνικής νεολαίας κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα σε ένα θέμα ιδιαίτερα κρίσιμο για τις ηλικίες αυτές, αλλά και για την ποιότητα της μελλοντικής τους ζωής, ένα θέμα διαχρονικά επίκαιρο και κοινωνικά ευαίσθητο. Επιχειρεί αφενός μεν να αποτυπώσει την κατάσταση της υγείας της ελληνικής νεολαίας και τα νοσολογικά δεδομένα κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, αφετέρου δε να ξεκαθαρίσει σχέσεις και εξαρτήσεις με τις ευρύτερες κοινωνικο-οικονομικές εξελίξεις της εποχής. Η όσο το δυνατόν πληρέστερη συγκέντρωση και αξιοποίηση του διαθέσιμου πληροφοριακού υλικού από διάφορες πηγές και κατά το δυνατόν η ενιαία παρουσίαση του, ώστε να είναι εφικτές συγκρίσεις, αποτέλεσε επίσης αυτοτελώς ένα σημαντικό στόχο της μελέτης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 8.14 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 221-240 από: 314
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/221.gif&w=600&h=915

Τα τελευταία χρόνια, βέβαια, εξελίσσονται σχετικές πρωτοβουλίες τόσο στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών (Ε.Ε., ΠΟΥ) όσο και σε εθνικό επίπεδο, με στόχο να αποτυπωθούν όσο το δυνατόν πληρέστερα σύγχρονα προβλήματα και να αναδειχτούν διαστάσεις θεμάτων που απασχολούν τον παιδικό και τον νεανικό πληθυσμό και είναι κρίσιμα για τη μελλοντική κατάσταση της υγείας του πληθυσμού αυτού κατά την ενήλικη ζωή του34.

7.4 Νέες προκλήσεις

Η υποκειμενική εκτίμηση της κατάστασης υγείας του πληθυσμού αποτελεί ένα δείκτη υγείας. Μια τέτοια εκτίμηση υπάρχει για τη χώρα μας και τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες στη σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2000 για την κατάσταση υγείας των νέων 15-24 ετών35.

Με βάση τα στοιχεία αυτά (Πίνακας 7.14), η πλειονότητα των νέων της χώρας μας δηλώνει ότι η κατάσταση της υγείας τους είναι πολύ καλή (88,9%) ή καλή (9,6%). Οι νέοι της Ελλάδας εκφράζουν την πλέον αισιόδοξη άποψη μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Όσον αφορά στους νέους που χαρακτηρίζουν την κατάσταση της υγείας τους μέτρια, παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις και σε μερικές χώρες το αντίστοιχο ποσοστό είναι υψηλό (πάνω από 30% στη Σλοβενία και τη Λετονία, 25,8% στην Πορτογαλία). Γενικά, το ποσοστό των νέων που χαρακτηρίζουν την κατάσταση της υγείας τους κακή (μέχρι 3%) ή πολύ κακή (μέχρι 1,1%) είναι χαμηλό. Στην Ελλάδα ένα πολύ μικρό ποσοστό των νέων θεωρεί την κατάσταση της υγείας του μέτρια (0,9%) και πολύ μικρό κακή ή πολύ κακή (από 0,3%).

34. Ειδικές μελέτες που καλύπτουν τις χώρες της Ε.Ε. (καρκίνος, καταχρήσεις, HIV/AIDS, ατυχήματα στο σπίτι ή την αναψυχή).

Συγκριτικές έρευνες έχουν εκπονηθεί μεταξύ παιδιών και νέων, όπως:

- Health Behaviour in School-aged Children: A WHO Cross-National Study, WHO HBSC Survey.

- The European School Survey Project on Alcohol and Drugs, Council of Europe/ Pompidou Group.

- WHO, Children's and Adolescents' Health in Europe, Fact sheet EURO/02/03, Copenhagen, Vienna 2003.

- WHO, The Health of Children and Adolescents in Europe, Fact sheet EURO/06/05, Copenhagen, Bucharest 2005.

Εθνικές μελέτες που εκπονούνται σε διάφορες χώρες της Ε.Ε., όπως στη χώρα μας από τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς: Η Νέα Γενιά στην Ελλάδα Σήμερα, 2005.

35. European Commission, Directorate, General Health and Consumer Protection, Report on the state of young people's health in the European Union, A Commission Services Working Paper, 2000.

Σελ. 221
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/222.gif&w=600&h=915

Αισιόδοξη είναι και η θέση που εκφράζει το σύνολο του πληθυσμού στη χώρα μας, με χαμηλότερα όμως ποσοστά (45,7%, 27,1%, 17,9%, 7,2% και 2,1%, αντίστοιχα).

Παρά τις εκτιμήσεις των ίδιων των νέων για την κατάσταση της υγείας τους και τις θετικές εξελίξεις στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα τόσο των παιδιών όσο και των νέων, φαίνεται να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της υγείας για την ομάδα αυτή του πληθυσμού. Σύμφωνα, άλλωστε, με τις εκθέσεις του ΠΟΥ σχετικά με την υγεία των παιδιών και των εφήβων στην Ευρώπη36, γίνεται σαφές ότι σχεδόν τα 2/3 των προβλημάτων μπορούν να προληφθούν και σε ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό να αντιμετωπιστούν και να θεραπευτούν. Μια επένδυση στη βελτίωση της υγείας των νέων αναστέλλει τις επιπλοκές του μέλλοντος και αποτελεί πραγματικό κέρδος για το σύνολο του πληθυσμού. Η καλή υγεία τους είναι προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την πρόοδο μιας κοινωνίας.

Τα θέματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι:

1. Διαφορές μεταξύ των χωρών

Η πλειονότητα των παιδιών και των νέων στην Ευρώπη, όπως και στη χώρα μας, απολαμβάνει καλή υγεία και οι τάσεις στο τέλος του 20ού αιώνα δείχνουν ότι η κατάσταση είναι πιθανό να βελτιωθεί στο μέλλον. Το 1997, η προσδοκώμενη ζωή στην ηλικία των 15 ετών διαμορφώθηκε στα 60,3 έτη για τους άνδρες και στα 66,4 για τις γυναίκες, ενώ τα αντίστοιχα μεγέθη για την Ελλάδα ήταν ελαφρώς καλύτερα σε σχέση με τις χώρες της Ε.Ε., 61,3 έτη για τους άνδρες και 66,5 για τις γυναίκες, και σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία και για τους άνδρες και για τις γυναίκες (59,9 έτη και 64,5 έτη, αντίστοιχα, το 1985).

36. WHO, Children's and Adolescents' Health in Europe, Fact sheet EURO/02/03, Copenhagen, Vienna 2003, και WHO, The Health of Children and Adolescents in Europe, Fact sheet EURO/06/05, Copenhagen, Bucharest 2005.

Σελ. 222
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/223.gif&w=600&h=393

ΠΙΝΑΚΑΣ 7.14

Εκτίμηση (%) της κατάστασης της υγείας των νέων και της υγείας του συνολικού πληθυσμού

Χώρες Σύνολο 15-24 ετών

Χώρες Σύνολο 15-24 ετών

Πολύ

Καλή

Μέτρια

Κακή

Πολύ

Πολύ

Καλή

Μέτρια

Κακή

Πολύ

καλή

κακή

καλή

κακή

Βέλγιο

24,9

52,3

18,9

3,4

0,4

42,1

50,0

7,5

0,3

0,1

Τσεχία

18,7

44,1

28,2

7,8

1,2

45,1

45,6

8,1

1,1

-

Δανία

35,3

42,6

16,0

4,5

1,6

46,9

42,5

9,3

1,3

0,1

Γερμανία

20,3

61,8

16,1

1,9

-

41,0

53,7

5,3

-

-

Εσθονία

8,4

33,5

47,4

9,4

1,4

20,2

55,4

23,1

1,3

-

Ελλάδα

45,7

27,1

17,9

7,2

2,1

88,9

9,6

0,9

0,3

0,3

Ισπανία

11,2

56,8

23,2

6,7

2,2

18,7

67,9

11,8

1,2

0,4

Γαλλία

23,8

45,8

14,1

13,7

2,5

45,2

44,3

7,1

2,7

0,7

Ιρλανδία

54,5

32,6

11,0

1,9

-

63,7

29,6

6,0

0,7

-

Ιταλία

18,9

42,1

31,7

6,0

1,3

41,4

48,7

9,0

0,5

0,3

Κύπρος

44,8

36,0

14,0

3,6

1,6

72,9

22,2

2,0

0,7

2,2

Λετονία

3,9

32,8

49,1

11,3

2,8

8,5

58,1

30,2

2,8

0,3

Λιθουανία

23,5

22,6

45,1

5,2

3,6

35,5

33,1

28,4

3,0

-

Ουγγαρία

10,1

35,0

36,8

14,6

3,5

23,8

56,5

15,7

2,9

1,1

Μάλτα

17,1

52,0

27,3

2,8

0,7

37,2

52,7

9,0

0,9

0,2

Ολλανδία

21,7

56,0

17,9

3,9

0,5

27,2

62,3

9,5

0,9

0,0

Αυστρία

34,3

39,2

20,4

4,9

1,2

56,7

32,3

8,7

1,8

0,4

Πολωνία

8,5

35,4

34,4

17,7

4,1

25,3

58,5

14,3

1,7

0,2

Πορτογαλία

2,4

25,8

43,3

22,5

6,0

8,4

64,0

25,8

1,4

0,4

Σλοβενία

8,2

18,4

60,6

11,1

1,6

17,2

36,2

44,2

2,5

-

Σελ. 223
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/224.gif&w=600&h=393

Χώρες_Σύνολο_15-24 ετών

Χώρες_Σύνολο_15-24 ετών

Πολύ

Καλή

Μέτρια

Κακή

Πολύ

Πολύ

Καλή

Μέτρια

Κακή

Πολύ

καλή

κακή

καλή

κακή

Σλοβακία

35,0

32,7

21,6

7,0

3,8

56,4

28,7

10,4

2,6

2,0

Φινλανδία

26,3

32,6

30,1

9,1

2,0

45,1

33,1

18,4

3,1

0,3

Σουηδία

37,8

36,4

19,1

5,0

1,8

55,4

33,9

9,2

0,9

0,5

Ην. Βασίλειο

36,5

39,7

17,3

5,0

1,4

35,6

49,7

12,8

1,6

0,3

Βουλγαρία

10,9

44,2

31,2

11,0

2,7

28,9

55,7

12,4

2,5

0,4

Ρουμανία

26,5

40,6

22,5

8,0

2,4

61,1

33,6

4,3

0,8

0,3

Ισλανδία

31,6

48,3

16,3

3,9

-

36,9

49,8

12,2

1,0

-

Νορβηγία

32,7

47,2

13,6

5,4

1,1

39,3

52,5

7,2

1,0

-

Ελβετία

23,5

62,3

10,7

3,0

0,4

31,6

61,3

6,6

0,4

0,0

Πηγή: European Commission, Report on the state of young people's health in the European Union, 2000.

Πηγή: European Commission, Report on the state of young people's health in the European Union, 2000.

Σελ. 224
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/225.gif&w=600&h=915

Παρά τις θετικές εξελίξεις, φαίνεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αξιοσημείωτες διαφορές μεταξύ των χωρών και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο σε σχέση με το επίπεδο υγείας όσο και με τις παρατηρούμενες τάσεις. Ένα σημαντικό ποσοστό νέων υποφέρει από φτώχεια, από διάλυση της οικογένειας, από έλλειψη κοινωνικής φροντίδας και μορφωτικών και επαγγελματικών προοπτικών, από χαμηλή ποιότητα τροφής, παράγοντες που επηρεάζουν την υγιή τους ανάπτυξη. Οι σημαντικές διαφορές στις κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες που προσδιορίζουν την υγεία οδηγούν σε αυξημένες ανισότητες μεταξύ των επιμέρους ομάδων και των χωρών. Η Ελλάδα έχει προσεγγίσει, βέβαια, τα αντίστοιχα μεγέθη των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά εξακολουθεί να παρουσιάζει αποκλίσεις σε επιμέρους ομάδες του πληθυσμού (π.χ. σχετικά υψηλή βρεφική θνησιμότητα) ή να διαμορφώνει αρνητικούς όρους για τις μελλοντικές εξελίξεις στην κατάσταση της υγείας των παιδιών και των νέων ως μελλοντικών ενηλίκων (π.χ. παχυσαρκία, κάπνισμα).

Για την άρση, επομένως, των παρατηρούμενων διαφορών είναι απαραίτητη η βελτίωση της ποιότητας και της συγκρισιμότητας των στοιχείων που αφορούν στους νέους και η ανάπτυξη σχετικών δεικτών, ώστε να αποτυπωθούν καλύτερα τα προβλήματα υγείας που τους απασχολούν και η διεξαγωγή μελετών για την ανάδειξη ψυχολογικών, κοινωνικών και πολιτιστικών διαστάσεων, οι ανισότητες των οποίων προκαλούν τις περιφερειακές διαφορές στην υγεία των νέων.

2. Διαφορές μεταξύ των φύλων

Αν και υπάρχουν περιορισμένες αναλύσεις για τις διαφορές μεταξύ των φύλων στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα των παιδιών και των νέων, γενικά εκτιμάται ότι, ενώ τα αγόρια μέχρι την εφηβική ηλικία είναι πιο πιθανό να έχουν προβλήματα υγείας σε σχέση με τα κορίτσια, αυτό τείνει να αντιστραφεί στην εφηβεία. Η παιδική θνησιμότητα είναι μεγαλύτερη στα αγόρια και μέχρι την εφηβεία φαίνεται ότι είναι πιο πιθανό τα αγόρια να υποφέρουν από σωματικά και ψυχολογικά προβλήματα, ότι επισκέπτονται πιο συχνά γιατρούς για ψυχολογικές συμβουλές, ενώ συνταγογραφούνται για αυτά περισσότερα φάρμακα απ' ό,τι για τα κορίτσια. Όμως, από την εφηβεία και μετά τα κορίτσια τείνουν να εκφράζουν μεγαλύτερη μη ικανοποίηση για την υγεία τους και να χρησιμοποιούν πιο συχνά ιατρικές υπηρεσίες4 και ενώ για τους εφήβους τα συνηθισμένα ιατρικά προβλήματα είναι οι τραυματισμοί κυρίως λόγω των τροχαίων ατυχημάτων, οι έφηβες διαμαρτύρονται συχνότερα για ψυχοσωματικές και συναισθηματικές διαταραχές. Απαιτούνται, λοιπόν, πιο συστηματικές μελέτες για την

Σελ. 225
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/226.gif&w=600&h=915

επιβεβαίωση και εξήγηση των παρατηρούμενων διαφορών μεταξύ των φύλων, καθώς και ανάπτυξη ανάλογων πολιτικών για την αντιμετώπιση τους.

3. Νοσολογικό πρότυπο

Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι νέοι θεωρούν την υγεία τους καλή, ένας μεγάλος αριθμός παιδιών και νέων υποφέρει τακτικά από ψυχοσωματικά συμπτώματα, αναφέρει κάποια αναπηρία που του περιορίζει την καθημερινή δραστηριότητα του και βρίσκεται ενώπιον νέων απειλών για την υγεία του από νοσήματα που για πρώτη φορά εμφανίζονται ή επανεμφανίζονται. Τα προβλήματα αυτά αγγίζουν όλες τις ομάδες των παιδιών και των νέων ή διαφοροποιούνται κατά φύλο, ηλικία ή κοινωνική ομάδα, ίσως μάλιστα δεν απεικονίζονται στον κρίσιμο παραδοσιακό δείκτη της θνησιμότητας, ωστόσο αποτελούν τις νέες προκλήσεις για την εξασφάλιση υγιούς και ομαλής ενηλικίωσης και ικανοποιητικού επιπέδου υγείας στο μέλλον. Σε σχέση, λοιπόν, με το νοσολογικό πρότυπο, όπως διαμορφώνεται στο τέλος του 20ού αιώνα, παρατηρείται:

- Ενώ κατά τη μεταπολεμική περίοδο παρουσιάζεται πολύ σημαντική μείωση των λοιμωδών νοσημάτων, από τη δεκαετία του 1990 λοιμώδη νοσήματα άγνωστα στη δυτική Ευρώπη για πολλά χρόνια επανεμφανίστηκαν, νέα λοιμώδη νοσήματα άρχισαν να εξαπλώνονται (AIDS), ενώ η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά δυσχεραίνει πλέον τον έλεγχο πολλών λοιμωδών νόσων. Αποτέλεσμα των εξελίξεων αυτών είναι να ανακόπτεται η πτωτική πορεία των λοιμωδών νοσημάτων που παρατηρήθηκε κατά το δεύτερο ήμισυ του αιώνα στη χώρα μας ή ακόμα να εμφανίζεται αύξηση τόσο της νοσηρότητας όσο και της θνησιμότητας. Τα νοσήματα αυτά πλήττουν και τον παιδικό και τον νεανικό πληθυσμό, ενώ κάποια από αυτά αφορούν κατά κύριο λόγο στις μικρές ηλικίες (οξείες αναπνευστικές λοιμώξεις στις ηλικίες κάτω των 5 ετών, οξέα διαρροϊκά νοσήματα) ή στις νεαρές ηλικίες (AIDS, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα). Η έκταση του φαινομένου και οι επιπτώσεις στο σύνολο του πληθυσμού ή στα παιδιά και τα νεαρά άτομα δεν φαίνεται να είναι μεγάλη στη χώρα μας, ωστόσο οι μετακινήσεις των πληθυσμών φαίνεται ότι διευκολύνουν την εξάπλωση των νοσημάτων αυτών, και η ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση και για προληπτικά μέτρα (εμβολιασμοί, ενημέρωση) έχει καταστεί περισσότερο επιτακτική σε σχέση με το παρελθόν.

- Ειδική μέριμνα απαιτείται σε σχέση με το Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας (AIDS), καθώς υπολογίζεται ότι οι έφηβοι ασθενείς αντιπροσωπεύουν το 1% και οι ασθενείς 20-29 ετών το 20% του

Σελ. 226
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/227.gif&w=600&h=915

συνόλου, η δε μόλυνση στην εφηβική ηλικία προδικάζει νόσο στην τρίτη δεκαετία της ζωής. Αντίστοιχα, λήψη μέτρων απαιτείται για την εξασφάλιση της σεξουαλικής υγείας των νεαρών ατόμων, καθώς φαίνεται ότι ξεκινούν νωρίτερα σε σχέση με το παρελθόν τη σεξουαλική δραστηριότητα (σύμφωνα με στοιχεία της Β' Γυναικολογικής και Μαιευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, το 30-40% των κοριτσιών 16-18 ετών έχει ξεκινήσει σεξουαλική δραστηριότητα στην Ελλάδα), ένα μεγάλο τμήμα τους δεν χρησιμοποιεί μέθοδο αντισύλληψης (υπολογίζεται στο 30%) και ένα εξίσου μεγάλο χρησιμοποιεί αναποτελεσματικές μεθόδους. Η συχνότητα των εφηβικών γεννήσεων έχει μειωθεί την τελευταία εικοσαετία (από 9,0% το 1985 σε 5,2% το 2003), αλλά το γεγονός αυτό μάλλον συνδέεται με την αύξηση των αμβλώσεων κατά το ίδιο χρονικό διάστημα (από 28,8% το 1980 σε 50% το 2003).

- Παράλληλα, χρόνιες καταστάσεις, όπως οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, το βρογχικό άσθμα και οι αλλεργικές καταστάσεις που εκδηλώνονται στο αναπνευστικό σύστημα, ο διαβήτης και η παχυσαρκία, που παρουσιάζονται όλο και συχνότερα στα παιδιά και τους νέους, αποτελούν αιτίες κακής κατάστασης της υγείας τους, με σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής τους, χωρίς βέβαια ανάλογες επιπτώσεις στη θνησιμότητα. Τα προβλήματα της ψυχικής υγείας, με μικρές επίσης επιπτώσεις στη θνησιμότητα, είναι κρίσιμα για την ποιότητα ζωής των παιδιών και των νέων.

- Η χώρα μας διατηρεί ένα θλιβερά υψηλό ποσοστό ατυχημάτων, που αποτελούν και την πρώτη αιτία θανάτου της εφηβικής ηλικίας (14 θάνατοι από τροχαία/100.000 εφήβους το 2001, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ).

- Ένα άλλο πρόβλημα για τη σημερινή νεολαία παγκοσμίως είναι η εμφάνιση μιας «νέας» νοσηρότητας που προκύπτει από την ανάπτυξη συμπεριφορών υψηλού κινδύνου, όπως ριψοκίνδυνη σεξουαλική δραστηριότητα, χρήση αλκοόλ, κάπνισμα, διατροφικές εκτροπές, επικίνδυνη οδική συμπεριφορά κ.ά.

Πολλές από τις ασθένειες που εμφανίζονται στις νεαρές ηλικίες ή θα απασχολήσουν τον μελλοντικό ενήλικο πληθυσμό έχουν την αρχή τους στην παιδική ηλικία, εξαρτώνται από το οικογενειακό υπόβαθρο του νέου, τις συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, τη μόρφωση, τον τρόπο ζωής, τις συνήθειες και την ποιότητα του περιβάλλοντος και είναι καθοριστικές για τη μελλοντική υγεία και την ικανοποιητική εξέλιξή της.

Σελ. 227
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/228.gif&w=600&h=915

4. Διαφορές μεταξύ των ηλικιακών ομάδων

Τα κρίσιμα προβλήματα που έχουν εντοπιστεί για την κάθε ηλικιακή ομάδα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με ειδική μέριμνα κατά περίπτωση.

Η σημαντική μείωση της βρεφικής θνησιμότητας αποτελεί πολύ θετική εξέλιξη για τη χώρα μας, ωστόσο το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες φαίνεται να αφήνει πολλά περιθώρια βελτίωσης κυρίως σε σχέση με τη νεογνική θνησιμότητα (ειδικότερα την περιγεννητική θνησιμότητα).

Η υγεία της εφηβικής ηλικίας, με όλες τις ιδιαιτερότητές της, παρουσιάζει ειδικές δυσκολίες για τα άτομα που ασχολούνται με την προαγωγή της υγείας και την παροχή υπηρεσιών υγείας και, επίσης, αποτελεί προτεραιότητα. Αν και οι έφηβοι θεωρούνται μια εξαιρετικά υγιής ηλικιακή ομάδα, αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα υγείας που είτε σχετίζονται με τις σωματικές και ψυχικές μεταβολές της ήβης (ακμή, σιδηροπενία, προβλήματα εμμηνορρυσίας, υπερβολικό άγχος κ.λπ.), είτε αποτελούν τη συνέχεια ενός χρόνιου νοσήματος που έχει ήδη εκδηλωθεί από την παιδική ηλικία. Υπολογίζεται πως το 10% των εφήβων πάσχει από κάποιο σοβαρό χρόνιο νόσημα και χρειάζεται, εκτός από την παρακολούθηση της ειδικής ομάδας των θεραπόντων, ισχυρή υποστήριξη κατά την εφηβεία, ώστε να βιώσουν τις μεταβολές της με όσο το δυνατόν πιο ανώδυνο και λειτουργικό τρόπο. Επίσης, κατά την εφηβεία μπορεί να αναδυθούν λανθάνουσες, προϋπάρχουσες καταστάσεις (σωματικές, ψυχικές, κοινωνικοπεριβαλλοντικές) λόγω της οργανικής και συναισθηματικής αστάθειας της περιόδου αυτής.

Το περιβάλλον έχει ιδιαίτερη σημασία για την υγεία και την ευημερία των εφήβων. Οι έφηβοι είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στις περιβαλλοντικές επιδράσεις, γιατί δεν έχουν αναπτύξει ακόμα όλες τις γνωστικές λειτουργίες για την αξιολόγηση πληροφοριών και μοντέλων ζωής. Συνεπώς, η αγωγή υγείας των εφήβων καθρεφτίζει το επίπεδο και τις παροχές της κοινωνίας στην οποία αναπτύσσονται. Τα νεαρά άτομα στην εποχή μας καλούνται να βιώσουν ένα μεταβατικό στάδιο σε έναν εξαιρετικά μεταβαλλόμενο κόσμο (κινητικότητα πληθυσμού, ανεργία, μεγάλη τεχνολογική ανάπτυξη, επίδραση Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας, διαζύγιο και μείωση της κοινωνικής συνεκτικότητας).

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η κατάσταση της υγείας των εφήβων στις ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι ικανοποιητική και αυτό έχει σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Κρίνεται απαραίτητο, λοιπόν, οι χώρες αυτές να δώσουν προτεραιότητα στην υγεία της εφηβικής ηλικίας για την εξασφάλιση της υγιούς και ομαλής ενηλικίωσης μέσω της γνώσης και της εφαρμογής

Σελ. 228
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/229.gif&w=600&h=915

γής των απαραίτητων προγραμμάτων πρόληψης και υγείας, δεδομένου ότι η εφηβεία είναι μια ηλικιακή ομάδα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την υγεία των ενηλίκων και την κοινωνία του μέλλοντος. Γνώσεις για την υγεία και συνήθειες υγιεινής που θα αποκτηθούν κατά τη διάρκεια της εφηβικής περιόδου θα ισχύσουν και κατά την ενήλικη ζωή και θα καθορίσουν την ποιότητά της, ενώ πολλά από τα προβλήματα των ενηλίκων (παχυσαρκία, οστεοπόρωση, καρδιαγγειακή νόσος, κακοήθειες κ.λπ.) μπορούν να περιοριστούν μελλοντικά με τη σωστή ενημέρωση των σημερινών εφήβων.

Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των εφήβων κρίνεται απαραίτητη η ενασχόληση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού με κατάλληλες γνώσεις και εμπειρία και η ανάπτυξη ειδικών υπηρεσιών. Καθώς οι έφηβοι θεωρούνται τόσο από το ευρύτερο κοινό όσο και από την ιατρική κοινότητα ως μια εξαιρετικά υγιής ηλικιακή ομάδα, χωρίς ιδιαίτερες υγειονομικές ανάγκες, δεν δίνεται η απαραίτητη έμφαση στα προβλήματά τους. Ο κρίσιμος παραδοσιακός δείκτης της θνησιμότητας δεν αντανακλά τα προβλήματά τους, ενώ οι δείκτες που αποτιμούν την ποιότητα ζωής είναι δύσκολο να προσδιοριστούν. Άλλωστε, οι ίδιοι οι έφηβοι, θεωρώντας τους εαυτούς τους «άτρωτους», δεν διεκδικούν το δικαίωμα στην προστασία και την προώθηση των υπηρεσιών υγείας που τους αφορούν, ενώ η οικογένεια βρίσκεται συχνά σε αμηχανία και δεν μπορεί να χειριστεί τη φυσιολογική αναπτυξιακή μεταβολή των εφήβων, που απαιτούν να διαχειρίζονται μόνοι την υγεία τους, με αποτέλεσμα οι γονείς να εστιάζουν συνήθως στη σχολική επιτυχία, τον επαγγελματικό προσανατολισμό και τις δραστηριότητες, θεωρώντας την υγεία δεδομένη.

5. Θετικές δράσεις που πρέπει να ενισχυθούν Οι θετικές δράσεις που πρέπει να ενισχυθούν είναι:

- Δημιουργία καλά οργανωμένων και τεχνικά εξοπλισμένων κέντρων, κατάλληλων για κάθε ηλικιακή ομάδα, στελεχωμένων με ειδικούς επιστήμονες υψηλού επιπέδου.

- Βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης όλων των παιδιών και των νέων σε υπηρεσίες υγείας υψηλού επιπέδου.

- Εξάλειψη των ανισοτήτων και ειδική μέριμνα για μειονεκτούσες κοινωνικές ομάδες.

- Ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης και έγκαιρης αντιμετώπισης των επιπλοκών της κύησης, αντιμετώπισης των λοιμώξεων στην έγκυο, πρόληψης της λοίμωξης του κυήματος και του νεογνού, της περιγεννητικής ασφυξίας, της προωρότητας και των επιπλοκών της.

- Εκπαίδευση όλων όσοι εμπλέκονται στη φροντίδα του εμβρύου και του

Σελ. 229
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/230.gif&w=600&h=915

νεογνού, ώστε να μπορούν να προσφέρουν άμεσα και σωστά τις απαραίτητες φροντίδες, επειδή οι επιπλοκές κατά τον τοκετό δεν μπορούν πάντοτε να προβλεφθούν.

Προγράμματα ενημέρωσης και ανάπτυξης σωστής οδικής συμπεριφοράς για την αντιμετώπιση του προβλήματος των τροχαίων ατυχημάτων. Μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, γιατί ορισμένα νοσήματα του πολιτισμού είναι δυνατόν να προληφθούν (π.χ. καρκίνος του πνεύμονα). Διαφώτιση του κοινού για τα προβλήματα που προκαλεί το υπερβολικό βάρος και για την ανάγκη έγκαιρης και αποτελεσματικής αντιμετώπισης της παιδικής παχυσαρκίας.

Διατήρηση της παραδοσιακής ελληνικής διατροφής, που φαίνεται να συνδυάζεται με χαμηλή επίπτωση της ισχαιμικής νόσου της καρδιάς, του καρκίνου του παχέος εντέρου κ.λπ., περιορισμός στη χρήση χημικών πρόσθετων, υιοθέτηση υγιεινών καταναλωτικών συνηθειών. Περιορισμός του καπνίσματος.

Προσοχή στα προβλήματα υγείας που προκαλεί η υπερβολική χρήση οινοπνεύματος.

Σελ. 230
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/231.gif&w=600&h=915

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Αδρακτάς, Γ., Μελέτη των Δεικτών Νεανικής Θνησιμότητας στη διάρκεια των ετών 1961-1995, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθήνας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, 1997.

Αντωνιάδης, I., Η βρεφική θνησιμότης εν Αθήναις, Αθήνα 1925.

Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Η Νέα Γενιά στην Ελλάδα Σήμερα, Έρευνα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Επικοινωνίας και MME, και την Εταιρεία Δημοσκοπήσεων ALCO, 2005.

Γεωργακοπούλου, Θ., Παπαχρήστου, Δ., Καββαδάς, Π., «Βρεφική θνησιμότητα. Κοινωνικές, υγειονομικές και οικονομικές παράμετροι του φαινομένου στην Ελλάδα, 1970-1991», Κοινωνία, Οικονομία και Υγεία, 4 (1), Ιανουάριος-Μάρτιος 1995.

Δρόσου-Αγακίδου, Β., «Διαχρονικές τάσεις και αιτίες περιγεννητικής, νεογνικής και βρεφικής θνησιμότητας», Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 22 (5), 2005.

ΕΣΥΕ, Απογραφή Πληθυσμού.

ΕΣΥΕ, Δαπάνη και κατανάλωση τσιγάρων, Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών 2004/2005, Δελτίο Τύπου 15.5.2006.

ΕΣΥΕ, Στατιστική Επετηρίδα της Ελλάδος.

ΕΣΥΕ, Στατιστική της Φυσικής Κίνησης του Πληθυσμού της Ελλάδος.

ΕΣΥΕ, Δικτυακός τόπος, Αποτελέσματα Ερευνών Εργατικού Δυναμικού.

ΕΣΥΕ, Στατιστική Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγιεινής.

ΕΣΥΕ, Έρευνα για τα άτομα με προβλήματα υγείας ή αναπηρία, 2002.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Η κοινωνική κατάσταση στην Ευρώπη, 2004. Επισκόπηση, 2004.

European Commission, Directorate, General Health and Consumer Protection, Report on the state of young people's health in the European Union, A Commission Services Working Paper, 2000.

European Commission, Directorate, General Health and Consumer Protection, The health status of the European Union. Narrowing the health gap, 2003.

European Youth Observatory, General Report on Young People, 1986/97, 2000.

Eurostat, Europe in Figures, Eurostat Yearbook, 2005.

Eurostat, Eurostat Yearbook 2002, The statistical guide to Europe, Data 19902000.

Σελ. 231
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/232.gif&w=600&h=915

Eurostat Website/Home page/Population and social conditions/Data/ population projections.

Eurostat, Statistics in Focus, Long-term population projections at national level, 3/2006.

Eurostat, Young Europeans through statistics, Eurostat, 23.3.2007.

Eurostat, Health statistics, Key data on Health 2002, Data 1970-2001

Eurostat, Health statistics, Atlas on mortality in the European Union, 2002.

Eurostat, Mortality in the EU, 1997-1999, Statistics in Focus, 2/2004.

Ζηλίδης, Xp., σε συν. Πεντόγαλου, Γ.Η., Σταθοπούλου, Γ.Α., Αξιολόγηση των Πρωτοβάθμιων Υπηρεσιών Υγείας του Αγροτικού Πληθυσμού, Αγροτική Τράπεζα Ελλάδος, Αθήνα 1989.

Κακλαμάνη, Σ. — Κοτσυφάκης, Γ., «Η φυσιογνωμία της θνησιμότητας στην Ελλάδα (1960-1998)», Πληθυσμός και Ανάπτυξη στην Ελλάδα, Ελληνική Εταιρεία Δημογραφικών Μελετών, Πανελλαδικό Δημογραφικό Συνέδριο, 1998.

Καφάτος, Α. και συν., «Βρεφική θνησιμότητα και νοσηρότητα σε τρεις νομούς της χώρας. Σχέση με ιατρικούς, κοινωνικούς και μορφωτικούς παράγοντες», Ιατρική, 33-39.

ΚΕΠΕ, «Σχέδιον προτύπου μακροχρονίου αναπτύξεως της Ελλάδος 19731987», Επιτροπή Υγείας, Υγεία, Αθήνα 1972.

ΚΕΠΕ, «Πρόγραμμα Αναπτύξεως 1976-1980», Υγεία, 12, Αθήνα 1976.

ΚΕΠΕ, Πρόγραμμα Περιφερειακής Αναπτύξεως - Περιφερειακοποίηση των Υπηρεσιών Υγείας, Αθήνα 1979.

Kolip, P. - Schmidt, Β., Gender and Health in Adolescence, WHO Policy Series, Health policy for children and adolescents Issue 2, Copenhagen 1999.

Λουκοπούλου, Σ., Μανιάτη, Κ., Ανδρέου, Ν., Στίγκα, Α., Μέξη, Π., Γαλιάκη, Β., Τσουκαλάς, Γ., Τσουκαλάς, I., «Η ιστορία της Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κατά την περίοδο του βρεφοκομείου 18791915», Δελτίο Α' Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, 51 (1), 2004.

Μητράκος, Θ., «Παιδική φτώχεια: Πρόσφατες εξελίξεις και προσδιοριστικοί παράγοντες», Τράπεζα της Ελλάδος, Οικονομικό Δελτίο, 30.5.2008.

Μουζακίτης, Α., Δείκτες θνησιμότητας ατόμων 5-9 και 10-14 ετών για τα έτη 1961 -1995, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθήνας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, 1997.

Μπούζας, Ν., «Παιδιά που ζουν σε φτωχά νοικοκυριά στην Ελλάδα: Μια πρώτη διερεύνηση των χαρακτηριστικών τους», Φτώχεια, αποκλεισμός και κοινωνικές ανισότητες, ΕΚΚΕ, Αθήνα 2006.

Οικονομική Επετηρίς της Ελλάδος 1936, Χορηγία της Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1937.

Σελ. 232
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/233.gif&w=600&h=915

OECD, Financing and Delivering Health Care. A Comparative Analysis of OECD Countries, Paris 1987.

OECD, Health data 2004, 2005.

OECD, OECD in Figures, 2005 Edition.

OECD, Health at a Glance, OECD Indicators 2005, 2003, 2001.

OECD, Statistical profile of Greece, 2005.

Πετρίδου, Ελ., Σκαλκίδης, Γ., Τριχόπουλος, Δ., «Δημογραφικές εξελίξεις και υγειονομικές επιπτώσεις στην Ευρώπη του 1990», Ιατρική, 58, Αθήνα 1990.

Σαρρής, Μ., Χρυσάκης, Μ., Σούλης, Σ., «Ανισότητες στην υγεία. Μια κριτική προσέγγιση», Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 19 (6), 2002.

Σιάμπος, Γ., Δημογραφικαί εξελίξεις εν Ελλάδι 1950-1980, Αθήνα 1969.

Σιάμπος, Γ., Δημογραφική εξέλιξις της Νεωτέρας Ελλάδος (1821-1985), Αθήνα 1973.

Σιάμπος, Γ., Η δημογραφική κατάσταση στην Ελλάδα, Ελληνο-Γαλλικό Συνέδριο Δημογραφίας 18-21 Μαΐου 1987, Ελληνική Εταιρεία Δημογραφικών Μελετών, Αθήνα 1990.

Σιάμπος, Γ., «Ένας αιώνας μεγάλων δημογραφικών μεταβολών στην Ελλάδα», Πληθυσμός και Ανάπτυξη στην Ελλάδα, Ελληνική Εταιρεία Δημογραφικών Μελετών, Πανελλαδικό Δημογραφικό Συνέδριο 1998, Αθήνα 2003.

Σπάρος, Λ., «Η έννοια της νοσηρότητας», Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 18 (3), 2001.

Spijker, J., Socioeconomic Determinants of Regional Mortality Differences in Europe, Amsterdam 2004.

Στάθης, Γ., «Πληθωρισμός και Ανισοκατανομή του Ιατρικού Σώματος στην Ελλάδα», Mediforce - Επιστήμες Διοίκησης και Οικονομίας της Υγείας, 13, 2005.

Σταυρόπουλος, Α., «Στοιχεία και προβληματισμοί για τη νοσολογία της νεότητας του 19ου αι. μέσα από δύο επιστημονικές προσεγγίσεις της εποχής», Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου «Ιστορικότητα της Παιδικής Ηλικίας και της Νεότητας», τ. Α', Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα 1986.

Τζιαφέτας, Γ.Ν., Το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, η σημερινή κατάσταση και η προοπτική των εξελίξεων, Ίδρυμα Αντιμετώπισης Δημογραφικού Προβλήματος, Αθήνα 1990.

Τομαρά-Σιδέρη, Μ. - Σιδέρης, Ν., Συγκρότηση και διαδοχή των γενεών στην Ελλάδα του 19ου αιώνα. Η δημογραφική τύχη της νεότητας, Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας - Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα 1986.

Τούντας, Γ., Τριανταφύλλου, Δ., Φρισήρας, Σ., «Δείκτες Υγείας στην Ευρώπη», Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 17 (1), 2001.

Σελ. 233
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/234.gif&w=600&h=915

Τούντας, Γ., «Κοινωνικές ανισότητες στην υγεία», Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 17 (4), 2000.

Τριχόπουλος, Δ., Σκαλκίδης, I., Τριχοπούλου, Α., Τουλούμη, Π., Σουλίου, Δ., «Η υγεία των Ελλήνων: Χθες, σήμερα, αύριο», Materia Medica Greca, 17 (100), 1989.

Τσίτσικα, Α. - Χρούσος, Γ., «Η υγεία της εφηβικής ηλικίας ως προτεραιότητα της σύγχρονης ιατρικής πραγματικότητας», Δελτίο Α' Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, 52 (4), 2005.

Τσουκαλάς, I. - Τσουκαλάς, Γ., «Χρονικό της Παιδιατρικής Κλινικής (19291946)», Δελτίο Α' Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, 52 (4), 2005.

Υφαντόπουλος, Γ., Ο προγραμματισμός του τομέα υγείας στην Ελλάδα. Οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις, ΕΚΚΕ, Αθήνα 1985.

Υφαντόπουλος, Γ., «Βρεφική θνησιμότητα και οικονομική ανάπτυξη», Κοινωνική Εργασία, 2, Αθήνα 1986.

Υφαντόπουλος, Γ., «Φτώχεια και υγεία», Σ. Καράγιωργας (επιμέλεια έκδοσης), Διαστάσεις της φτώχειας στην Ελλάδα, ΕΚΚΕ, Αθήνα 1990.

UNICEF, Έκθεση UNICEF: Πρόοδος για τα παιδιά, Έκδοση αφιερωμένη στην παιδική επιβίωση, 2004.

UNICEF, Child poverty in rich countries 2005, Innocenti Research Centre Report Card No 6, Italy 2005.

Χιονίδου, Β., «Δημογραφία», Η ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας κατά τον 19ο αιώνα, 1830-1914, επιμέλεια Κ. Κωστής - Σ. Πετμεζάς, ALPHA BANK, Αθήνα 2006.

Χρυσάκης, Μ. - Μπαλούρδος, Δ., «Περιφερειακές διαστάσεις της γήρανσης στην Ελλάδα», Πληθυσμός και Ανάπτυξη στην Ελλάδα, Ελληνική Εταιρεία Δημογραφικών Μελετών, Πανελλαδικό Δημογραφικό Συνέδριο, 1998.

WHO, Health in Europe, WHO Regional Publications, European Series, Copenhagen 1998, 83: 11-75.

WHO, Highlights on Health in Greece 1997, Copenhagen 1998.

WHO, Highlights on Health in Greece 2004, Copenhagen 2006.

WHO, Children's and Adolescents' Health in Europe, Fact sheet EURO/02/03, Copenhagen, Vienna 2003.

WHO, The Health of Children and Adolescents in Europe, Fact sheet EURO/06/05, Copenhagen, Bucharest 2005.

WHO, Health and Health Behaviour among Young People, Health Behaviour in School-aged Children: A WHO Cross-National Study (HBSC), International Report, WHO Policy Series, Health policy for children and adolescents Issue 1, Copenhagen 2000.

Σελ. 234
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/235.gif&w=600&h=915

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ

3. ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΗΛΙΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

3.1 Εξέλιξη πληθυσμού κατά μεγάλες ομάδες ηλικιών, 1907-2001 26

3.2 Δείκτης γήρανσης, αναλογία αντικατάστασης και δείκτης εξάρτησης, 1907,1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001 27

3.3 Συνολικός πληθυσμός και πληθυσμός παιδιών και νέων,

1920,1928,1951,1961,1971,1981,1991,2001 30

3.4 Ποσοστιαία αναλογία παιδιών και νέων στον συνολικό παιδικό και νεανικό πληθυσμό κατά ομάδες ηλικιών, 1920,1928,

1951,1961,1971,1981,1991,2001 33

3.5 Παιδικός και νεανικός πληθυσμός κατά φύλο και ηλικία, 1920-2001 34

3.6 Ποσοστιαία κατανομή παιδικού και νεανικού πληθυσμού

κατά φύλο και ηλικία, 1920-2001 35

3.7 Οικονομικώς ενεργός παιδικός και νεανικός πληθυσμός, 1928,1961,1981,2001 και Ποσοστιαία κατανομή οικονομικώς ενεργού παιδικού και νεανικού πληθυσμού 38

3.8 Απασχόληση παιδιών και νέων 10-19 ετών κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, 1928,1981,2001 41

3.9 Απασχόληση παιδιών και νέων κατά ομάδες ηλικιών και κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, 1981,2001 42

3.10 Κατανομή του οικονομικώς ενεργού παιδικού και νεανικού πληθυσμού κατά ομάδες ηλικιών, 1961,1981,2001 44

3.11 Οικονομικώς ενεργοί και μη ενεργοί νέοι 15-24 ετών στις

χώρες Ε.Ε., 1987,1995 48

4. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΤΗ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΔΟΚΙΜΟ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

4.1 Μέσος ετήσιος αριθμός γεννήσεων και θανάτων ανά δεκαετία 58

Σελ. 235
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/236.gif&w=600&h=915

4.2 Φυσική Κίνηση του Πληθυσμού, 1896,1907,1920,1921-2001

(ανά πενταετία) 59

4.3 Ποσοστά γονιμότητας, 1933-1937,1950-1997 61

4.4 Μέση ηλικία γαμπρού, νύφης και μητέρας, 1926-2001 65

4.5 Ποσοστιαία κατανομή των θανάτων κατά ηλικία του θανόντος, 1926-1928,1936-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2001 67

4.6 Ποσοστιαία κατανομή θανάτων του συνόλου του πληθυσμού κατά αιτίες θανάτου, 1921,1926,1931,1936,1938,1956,1961, 1971,1981,1991,2001 72

4.7 Αιτίες θανάτου που εμφάνισαν αύξηση ή μείωση κατά το

1997 σε σχέση προς το 1938 74

4.8 Αιτίες θανάτου κατά σειρά σπουδαιότητας από άποψη ειδικού ποσοστού θνησιμότητας, 1997 76

4.9 Προτυπωμένοι δείκτες θνησιμότητας ανά 100.000 του αντίστοιχου πληθυσμού κατά αιτίες θανάτου, 2002 81

4.10 Μέση ηλικία κατά το θάνατο, 1926-1928,1936-1938,1959,

1961,1971,1981,1991,1997,2004 84

5. ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΗΛΙΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

5.1 Κατανομή των θανάτων παιδιών και νέων κατά κλιμάκια ηλικιών, 1921-2005 88

5.2 Ποσοστιαία κατανομή θανάτων παιδιών και νέων κατά κλιμάκια ηλικιών, 1921-2005 91

5.3 Δείκτες θνησιμότητας, 1921-2001 99

5.4 Μεταβολές στην περιγεννητική θνησιμότητα μεταξύ των

δύο πανελλήνιων περιγεννητικών ερευνών, 1983,1998 104

5.5 Ειδική κατά φύλο και ηλικία θνησιμότητα παιδιών και νέων, 1952-1997 109

5.6 Βρεφική θνησιμότητα σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες κατά

την προπολεμική περίοδο 113

5.7 Βρεφική θνησιμότητα σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες κατά

τη μεταπολεμική περίοδο 115

5.8 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας παιδιών 5-14 ετών και νέων

15-24 ετών κατά φύλο σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, 1998 120

5.9 Συχνότερες αιτίες θανάτου συνόλου του πληθυσμού και παιδιών και νέων, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,1998,

2000 123

Σελ. 236
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/237.gif&w=600&h=915

5.10 Συχνότερες αιτίες θανάτου παιδιών και νέων 0-4 ετών, 5-14 ετών, 15-24 ετών, 1921,1926,1931,1936,1938,1956,1961,1971, 1981,1991,2000

5.11 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας από ατυχήματα, κακοήθη νεοπλάσματα και αυτοκτονίες παιδιών 5-14 ετών και νέων 15-24 ετών κατά φύλο, 1998

5.12 Συχνότερες αιτίες θανάτου παιδιών έως 1 έτους και 1-4 ετών, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

5.13 Συχνότερες αιτίες θανάτου παιδιών 5-9 ετών και 10-14 ετών, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

5.14 Συχνότερες αιτίες θανάτου νέων 15-19 ετών και 20-24 ετών, 1921-1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000

5.15 Συχνότερες αιτίες θανάτου βρεφών κατά σειρά σπουδαιότητας, από άποψη ειδικού ποσοστού βρεφικής θνησιμότητας, 1961,1971,1981,1991,1997

5.16 Χαμηλό βάρος στη γέννηση, % στο σύνολο των γεννήσεων ζώντων, 1980-2003

5.17 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας κατά αιτίες θανάτου και φύλο, 1961-1995

6. ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΗΛΙΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

6.1 Εξελθόντες ασθενείς παιδιά και νέοι κατά ομάδες ηλικιών, 1963,1971,1981,1991,2000

6.2 Ποσοστό εξελθόντων ασθενών και θανόντων παιδιών και νέων κατά ομάδες ηλικιών, 1963-2000,1961-2001

6.3 Εξελθόντες ασθενείς παιδιά παιδιατρικών νοσοκομείων, 1963,1971,1981,1991,2000

6.4 Νοσηλευθέντα παιδιά - Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, 1879-1915,1899-1945

6.5 Ποσοστό εξελθόντων ασθενών κατά κατηγορίες νόσων, σύνολο πληθυσμού, παιδιά και νέοι 0-19 ετών και 0-29 ετών, 1963,1971,1981,1991,2000

6.6 Κατανομή (%) εξελθόντων ασθενών παιδιών και νέων κατά κατηγορίες νόσων και μεγάλες ομάδες ηλικιών, 1963,1971, 1981,1991,2000

6.7 Χαλασμένα, χαμένα, σφραγισμένα δόντια, μέσος αριθμός στην ηλικία των 12 ετών, 1980-2000

Σελ. 237
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/238.gif&w=600&h=915

6.8 Χειρουργικές επεμβάσεις σε παιδιά και νέους κατά ηλικία,

1996-1998,2000 186

7. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΝΕΑΝΙΚΗ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ

7.1 Δείκτες επιπέδου υγείας, 1967-1997 196

7.2 Παιδιατρικά νοσοκομεία και κλίνες, 1973-2000 197

7.3 Αναλογία κατοίκων ανά γιατρό, 1901-2001 199

7.4 Ποσοστιαία κατανομή των γεννήσεων ζώντων αναλόγως του μέρους όπου ακριβώς συνέβη η γέννηση και του προσώπου

που παραστάθηκε κατά τον τοκετό, 1956-1997 200

7.5 Στόχοι ΠΟΥ και αντίστοιχοι δείκτες από την Πανελλαδική Μελέτη Κατάστασης Εμβολιασμού (παιδιά Α' Δημοτικού

το 1996-1997, γενεά γεννηθέντων το 1990-1991) 202

7.6 Κατανομή του πληθυσμού κατά βαθμό αστικότητας, 1907-

2001 204

7.7 Αριθμός μελών των νοικοκυριών, 1920-1961 205

7.8 Ανέσεις κατοικίας, 1974-1998/1999 206

7.9 Ποσοστό αγραμμάτων στον πληθυσμό κατά φύλο, 1900-2001 207

7.10 Επίπεδο μόρφωσης γονέων, 1928,1932-1933,1936-1938, 1955-1997 208

7.11 Κατά κεφαλήν κατανάλωση θερμίδων ανά ημέρα, 1961-2002 210

7.12 Κατανομή του νεανικού και του συνολικού πληθυσμού ανάλογα με το Δείκτη Μάζας του Σώματος (BMI) 213

7.13 Ποσοστό καπνιστών στις χώρες της Ε .Ε., σύνολο πληθυσμού, νέοι 15-24 ετών 216

7.14 Εκτίμηση (%) της κατάστασης της υγείας των νέων και της

υγείας του συνολικού πληθυσμού 223

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Π.1 Θανόντες (%) κατά ηλικία και αιτία θανάτου, 1921-1938,1956,

1961,1971,1981,1991,2000 246

Π.2 Κατανομή θανόντων κατά ηλικία και αιτία θανάτου, 1921-

1938,1956,1961,1971,1981,1991,2000 270

Π.3 Θνησιμότης βρεφών (έως 1 έτους) κατά κατηγορίες νόσων κατά την περίοδο 1921-1930 294

Σελ. 238
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/239.gif&w=600&h=915

Π .4 Θνησιμότης βρεφών (έως 1 έτους) κατά κατηγορίες νόσων κατά την περίοδο 1931-1937 297 Π.5 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας παιδιών και νέων κατά κατηγορίες νόσων και ηλικία, 1928. Θάνατοι σε πληθυσμό 100.000 ατόμων της αντίστοιχης ηλικίας 299 Π.6 Ειδικά ποσοστά θνησιμότητας παιδιών και νέων κατά κατηγορίες νόσων και ηλικία, 1961. Θάνατοι σε πληθυσμό 100.000 ατόμων της αντίστοιχης ηλικίας 300 Π.7 Εξελθόντες ασθενείς παιδιά και νέοι κατά ομάδες ηλικιών

και φύλο, 1963,1971,1981,1991,2000 303

Σελ. 239
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/71/gif/240.gif&w=600&h=915 01 - 0002.htm

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 240
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Νοσολογία των παιδικών ηλικιών και της νεολαίας (20ός αιώνας)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 221
    

    Τα τελευταία χρόνια, βέβαια, εξελίσσονται σχετικές πρωτοβουλίες τόσο στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών (Ε.Ε., ΠΟΥ) όσο και σε εθνικό επίπεδο, με στόχο να αποτυπωθούν όσο το δυνατόν πληρέστερα σύγχρονα προβλήματα και να αναδειχτούν διαστάσεις θεμάτων που απασχολούν τον παιδικό και τον νεανικό πληθυσμό και είναι κρίσιμα για τη μελλοντική κατάσταση της υγείας του πληθυσμού αυτού κατά την ενήλικη ζωή του34.

    7.4 Νέες προκλήσεις

    Η υποκειμενική εκτίμηση της κατάστασης υγείας του πληθυσμού αποτελεί ένα δείκτη υγείας. Μια τέτοια εκτίμηση υπάρχει για τη χώρα μας και τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες στη σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2000 για την κατάσταση υγείας των νέων 15-24 ετών35.

    Με βάση τα στοιχεία αυτά (Πίνακας 7.14), η πλειονότητα των νέων της χώρας μας δηλώνει ότι η κατάσταση της υγείας τους είναι πολύ καλή (88,9%) ή καλή (9,6%). Οι νέοι της Ελλάδας εκφράζουν την πλέον αισιόδοξη άποψη μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Όσον αφορά στους νέους που χαρακτηρίζουν την κατάσταση της υγείας τους μέτρια, παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις και σε μερικές χώρες το αντίστοιχο ποσοστό είναι υψηλό (πάνω από 30% στη Σλοβενία και τη Λετονία, 25,8% στην Πορτογαλία). Γενικά, το ποσοστό των νέων που χαρακτηρίζουν την κατάσταση της υγείας τους κακή (μέχρι 3%) ή πολύ κακή (μέχρι 1,1%) είναι χαμηλό. Στην Ελλάδα ένα πολύ μικρό ποσοστό των νέων θεωρεί την κατάσταση της υγείας του μέτρια (0,9%) και πολύ μικρό κακή ή πολύ κακή (από 0,3%).

    34. Ειδικές μελέτες που καλύπτουν τις χώρες της Ε.Ε. (καρκίνος, καταχρήσεις, HIV/AIDS, ατυχήματα στο σπίτι ή την αναψυχή).

    Συγκριτικές έρευνες έχουν εκπονηθεί μεταξύ παιδιών και νέων, όπως:

    - Health Behaviour in School-aged Children: A WHO Cross-National Study, WHO HBSC Survey.

    - The European School Survey Project on Alcohol and Drugs, Council of Europe/ Pompidou Group.

    - WHO, Children's and Adolescents' Health in Europe, Fact sheet EURO/02/03, Copenhagen, Vienna 2003.

    - WHO, The Health of Children and Adolescents in Europe, Fact sheet EURO/06/05, Copenhagen, Bucharest 2005.

    Εθνικές μελέτες που εκπονούνται σε διάφορες χώρες της Ε.Ε., όπως στη χώρα μας από τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς: Η Νέα Γενιά στην Ελλάδα Σήμερα, 2005.

    35. European Commission, Directorate, General Health and Consumer Protection, Report on the state of young people's health in the European Union, A Commission Services Working Paper, 2000.