Συγγραφέας:Κορασίδου, Μαρία
 
Τίτλος:Οι άθλιοι των Αθηνών και οι θεραπευτές τους
 
Υπότιτλος:Φτώχεια και φιλανθρωπία στην ελληνική πρωτεύουσα το 19ο αιώνα
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:29
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1995
 
Σελίδες:263
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδ, Αθήνα
 
Χρονική κάλυψη:19ος αι.
 
Περίληψη:Αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι η εξέταση των διαφόρων προσπαθειών μιας κατηγορίας μορφωμένων ανθρώπων, προερχόμενων από τα μεσαία στρώματα της Αθήνας, που σκοπό είχαν τη διαχείριση της ζωής του φτωχού πληθυσμού της πρωτεύουσας τον 19ο αιώνα. Η φιλανθρωπική δραστηριότητα, που αναπτύσσεται στην Αθήνα, κυρίως κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, που οργανώνεται, μέσω συλλόγων και, εταιρειών και που ιδρύει, νέους θεσμούς περίθαλψης για τα φτωχά παιδιά και τις γυναίκες, αποτελεί προνομιακό πεδίο για τη μελέτη της πρακτικής εφαρμογής αυτών των προσπαθειών. Οι απόπειρες αυτές γνωρίζουν μια διαδικασία εξέλιξης, της οποίας τα αρχικά στάδια ανάγονται, στα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Την εξέλιξη αυτή παρακολουθεί το βιβλίο, προσπαθώντας να απαντήσει σε ερωτήματα όπως: Ποιοι ήταν αυτοί οι ζητιάνοι και φτωχοί; Ποια ήταν η καταγωγή τους; Πώς ξαφνικά εισέβαλαν στο αθηναϊκό τοπίο; Ποιος ήταν ο τρόπος ζωής τους; Τι έλεγαν οι ίδιοι για τη ζωή τους και πως τους έβλεπαν οι άλλοι;
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 6.34 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 257-266 από: 266
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/257.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

MARIA KORASSIDOU

LES MISÉRABLES D'ATHÈNES ET LEURS THÉRAPEUTES

Pauvreté et philanthropie dans la capitale grecque au XIXe siècle

(Résume)

De la répression et de l'exclusion sociale des mendiants, de l'inexistence presque TOΥale d'assistance à l'égard des indigents pendant les premières années post-révolutionnaires, on passe dans la seconde moitié du XIXe siècle à leur intégration sociale à travers la mise en place d'institutions et d'oeuvres d'assistance destinées à assurer leur protection physique et morale. Ainsi peut se résumer la procédure d'évolution que connaissent les différentes tentatives déployées au départ par les pouvoirs publics, ensuite par une partie des gens instruits des couches moyennes, organisé sous ferme d'associations et sociétés philanthropiques, pour résoudre la question des pauvres à Athènes.

Aux «fainéants» inactifs de la première période, qui avaient déjà commencé à susciter la peur aux pouvoirs publics, se succèdent dans la seconde période les «semi-barbares et sauvages», les «incultes» et «immoraux» qu'il fallait «civiliser», afin de préserver l'image «européenne» de la société grecque. Il fallait aussi promouvoir la réalisation du rêve de la «Grande Idée Nationale», mais surtout, ne pas permettre à la misère de devenir dangereuse à l'ordre public et la paix sociale et pour utiliser le potentiel humain de la population pauvre à des fins

Σελ. 257
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/258.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

productives. Ainsi se dessinent en grandes lignes, comme nous l'avons vu, les finalités de l'opération philanthropique qui se développe à Athènes au cours du XIXe siècle.

Ces finalités réformatrices, qui ont été présentées par les philanthropes pas tellement en tant que «guérison» plutôt mais surtout comme prévention de la «maladie innée» de la pauvreté, ont trouvé un terrain d'application propice qui leur a servi d' «exemplaire laboratoire social»:1 Celui des institutions et des oeuvres d'assistance qui, au moyen de la «moralisation» des enfants et des femmes pauvres, ont tenté de combattre la mendicité, le vagabondage, l'abandon des enfants, la «sauvagerie», la «brutalité» et le «danger» des couches pauvres de la capitale grecque.

En remplaçant les pouvoirs publics dans le domaine de l'assistance, l'intervention philanthropique a été à l'origine de la naissance d'un nouveau champ d'action sociale: l'espace institutionnel des établissements a été utilisé par les philanthropes comme un substitut du milieu familial des enfants pauvres et simultanément comme un moyen privilégié pour toucher le foyer populaire, considéré comme la source de toutes les déviations, afin de transformer les habitudes, le comportement social et le mode de vie de la famille populaire et de lui transmettre les valeurs et les normes sociales du modèle dominant de vie, élaboré au sein des couches moyennes d'Athènes.

L'assistance aux enfants et aux femmes pauvres ainsi que le développement du discours médical et pédagogique, qui fait du couple mère enfant le pôle principal de la régénération de la famille, constituent deux opérations parallèles, qui s'inscrivent dans le même mouvement de revalorisation de la famille au cours du XIXe siècle.

1. Catherine Duprat, «Punir et guérir. En 1819, la prison des philanthropes», dans L'impossible prison (Recherches sur le système pénitentiaire au XIXe siècle réunies par Michelle Perrot), Paris 1980, p. 77.

Σελ. 258
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/259.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ........................... 9-15

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. Η ελληνική κοινωνία απέναντι στους φτωχούς της στις πρώτες μετεπαναστατικές δεκαετίες 19-62

Η τύχη των αγωνιστών την επομένη της Ανεξαρτησίας 19-23 Άποροι και ζητιάνοι στην Αθήνα ................... 23-28

Η καταστολή της επαιτείας ...................... 28-39

Περίθαλψη των απόρων της πρωτεύουσας ............ 40-55

Βασιλικά βοηθήματα σε «χήρες και ορφανά» .......... 56-58

Οι άποροι, θύματα της επιδημίας χολέρας του 1854 58-62

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ. Φτώχεια και φιλανθρωπία στην Αθήνα το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ......... 63-97

Το ζήτημα της φτώχειας τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα ...................................... 65-72

Ανάδυση της φιλανθρωπικής δραστηριότητας στην Αθήνα στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ..................... 72-83

Η «αρρώστια της φτώχειας» ...................... 83-90

Η πρόνοια στη θέση της καταστολής των φτωχών: Η ίδρυση

του Πτωχοκομείου και η κατ' οίκον διανομή βοηθημάτων 90-97

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ. Πρόνοια και ηθικοποίηση των φτωχών παιδιών ................................. 99-170

Τα παιδιά «απόστολοι» σταθεροποίησης του φτωχού πληθυσμού ....................................... 101-109

Σελ. 259
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/260.gif&w=600&h=91529. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

Α. Το φαινόμενο της εγκατάλειψης των παιδιών και το Δημοτικό Βρεφοκομείο Αθηνών ................. 110-130

Η διατήρηση του "ζωντανού κοινωνικού κεφαλαίου" ....... 110-114

Η υποδοχή των μικρών "ναυαγών" και η ιατρική τους φροντίδα ....................................... 115-118

Κανόνες λειτουργίας του Βρεφοκομείου ................ 118-120

Οικονομικά προβλήματα στη λειτουργία του Βρεφοκομείου . . 120-123

Η θνησιμότητα των εγκαταλειμμένων παιδιών - Μέτρα για την καταπολέμηση της .............................. 123-128

Μέτρα για τον περιορισμό της εγκατάλειψης των βρεφών . . . 128-130

Β. Τα ορφανά, το Ορφανοτροφείο κοριτσιών Αμαλιείο και το Ορφανοτροφείο αγοριών Χατζηκώνστα 131-152

Η ίδρυση των δύο Ορφανοτροφείων ................. 131-133

Ο κίνδυνος μετάδοσης του "φθοροποιού μολύσματος" και η θεραπεία του ................................. 133-136

Ηθική αγωγή και εκμάθηση βιοποριστικών επαγγελμάτων 137-143 Η οργάνωση της καθημερινής ζωής ................. 143-149

Η κοινωνική αποκατάσταση των ορφανών παιδιών 149-152

Γ. Η Σχολή των απόρων παίδων του Φιλολογικού Συλλόγου "Παρνασσός" ............................ 153-170

Η ίδρυση της Σχολής των απόρων παίδων του "Παρνασσού" ....................................... 155-156

Οι μάγκες του Ρολογιού ......................... 156-160

Τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της Σχολής των απόρων παίδων ..................................... 160-163

Τα Υπνωτήρια της Σχολής ....................... 163-165

Η ηθικοποίηση των απόρων παιδιών μέσω της αποταμίευσης ...................................... 165-168

Απολογισμός του έργου της Σχολής των απόρων παίδων . . 168-170

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ.

Οι γυναίκες και τα κορίτσια του λαού: θεμέλιο του λαϊκού σπιτιού ............. 171-222

Οι γυναίκες φιλάνθρωποι: "φύλακες άγγελοι των αποκλήρων" ....................................... 173-177

Σελ. 260
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/261.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

Αντιδράσεις απέναντι στην εργασία των γυναικών στο εργοστάσιο ..................................... 177-184

Το Εργαστήριο των Απόρων Γυναικών: επαγγελματική κατάρτιση και ηθικοποίηση των φτωχών γυναικών 184-195 Πραγματικότητες και αναπαραστάσεις της ζωής των υπηρετριών ...................................... 195-207

Οι υπηρέτριες και η Εφημερίς των Κυριών: μια δύσκολη σχέση ...................................... 207-212

Η «ηθική« προστασία των υπηρετριών: Η ίδρυση του Ασύλου της Αγίας Αικατερίνης .......................... 212-217

Το Κυριακό σχολείο των γυναικών και κορασιών του λαού: θεραπευτικό μέσο κατά του «βαρβαρισμού» και των «παθών του λαού» ................................... 217-222

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ...................................... 223-225

ΠΗΓΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ........................... 227-247

Πηγές ...................................... 229-234

Βιβλιογραφία ................................. 235-247

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ..................................... 249-255

RESUME ......................................... 257-258

Σελ. 261
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/262.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 262
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/263.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΡΑΣΙΔΟΥ 

ΟΙ ΑΘΛΙΟΙ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΕΙΚΟΣΤΟ ΕΝΑΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΘΗΚΕ

ΣΤΟ ΑΤΕΛΙΕ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ «ΠΟΡΕΙΑ»

ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ 6 - ΑΘΗΝΑ - ΤΗΛ. 38.31.622

ΤΥΠΩΘΗΚΕ ΣΤΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΤΟΥ Κ. ΠΛΕΤΣΑ - Ζ. ΚΑΡΔΑΡΗ

ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 1995 ΜΕ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΗ-ΚΟΨΊΔΑ

ΠΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

Σελ. 263
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/264.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 264
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/265.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟΥ

Σελ. 265
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/46/gif/266.gif&w=600&h=915 29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

Σελ. 266
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Οι άθλιοι των Αθηνών και οι θεραπευτές τους
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 257
    29. Κορασίδου, Άθλιοι των Αθηνών

    MARIA KORASSIDOU

    LES MISÉRABLES D'ATHÈNES ET LEURS THÉRAPEUTES

    Pauvreté et philanthropie dans la capitale grecque au XIXe siècle

    (Résume)

    De la répression et de l'exclusion sociale des mendiants, de l'inexistence presque TOΥale d'assistance à l'égard des indigents pendant les premières années post-révolutionnaires, on passe dans la seconde moitié du XIXe siècle à leur intégration sociale à travers la mise en place d'institutions et d'oeuvres d'assistance destinées à assurer leur protection physique et morale. Ainsi peut se résumer la procédure d'évolution que connaissent les différentes tentatives déployées au départ par les pouvoirs publics, ensuite par une partie des gens instruits des couches moyennes, organisé sous ferme d'associations et sociétés philanthropiques, pour résoudre la question des pauvres à Athènes.

    Aux «fainéants» inactifs de la première période, qui avaient déjà commencé à susciter la peur aux pouvoirs publics, se succèdent dans la seconde période les «semi-barbares et sauvages», les «incultes» et «immoraux» qu'il fallait «civiliser», afin de préserver l'image «européenne» de la société grecque. Il fallait aussi promouvoir la réalisation du rêve de la «Grande Idée Nationale», mais surtout, ne pas permettre à la misère de devenir dangereuse à l'ordre public et la paix sociale et pour utiliser le potentiel humain de la population pauvre à des fins