Συγγραφέας:Κόκκωνας, Γιάννης
 
Τίτλος:Οι μαθητές του Κεντρικού Σχολείου (1830-1834)
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:31
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1997
 
Σελίδες:809
 
Αριθμός τόμων:1 τόμος
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1830-1834
 
Περίληψη:Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται οι διαθέσιμες αρχειακές μαρτυρίες για 700 εφήβους και νέους που φοίτησαν στο πρώτο ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα του ελληνικού κράτους, το Κεντρικόν Σχολείον, που λειτούργησε στην Αίγινα από το 1830 ως το 1834. Τα στοιχεία που παρέχει το βιβλίο δίνουν τη δυνατότητα να εξετασθεί ένας-ένας και όλοι μαζί αυτοί οι έφηβοι και νέοι των αρχών της δεκαετίας του 1830, ως μαθητές ενός σχολείου, που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο λόγω της μοναδικότητας του και της θέσης του στο εκπαιδευτικό σύστημα όσο και λόγω του τρόπου με τον όποιο το αντιμετώπισαν η το χρησιμοποίησαν όσοι σχετίσθηκαν με αυτό καθ’ οιονδήποτε τρόπο: κυβέρνηση, αντιπολίτευση, διδάσκαλοι, μαθητές, γονείς, τύπος, τοπικές κοινωνίες. Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη: αρχίζει με μία ιστορική εισαγωγή, συνεχίζεται με τα βιογραφικά σημειώματα των μαθητών, όπως αυτά βρέθηκαν στα μαθητολόγια, ακολουθούν πανομοιότυπα δείγμάτων γραφής των περισσοτέρων από τους μαθητές αυτούς, και, τέλος, παρατίθενται περί τα 400 ανέκδοτα έγγραφα που τους αφορούν με τον ένα ή τον άλλον τρόπο.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 43.66 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 385-404 από: 816
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/385.gif&w=600&h=915 31. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΓΓΡΑΦΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ

Σελ. 385
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/386.gif&w=600&h=915 31. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 386
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/387.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

Δ. Κυριακίδης, Ναύπλιο 28.12.1829 προς γραμματέα Στρατιωτικών και Ναυτικών Βιάρο Καποδίστρια, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 57,68,70,99, 239 ΓΑΚ Π 22

Ναύπλιον τη 28 Χβρίου 1829 Εκλαμπρότατε

Ως από μέρους του πενθερού μου Οικονόμου Λεβαντη, ός τις και ιδίως θέλει σπεύση να παραστήση τρανότατα την ευγνωμοσύνην του, λαμβάνω την τιμήν να εκφράσω ταπεινώς διά της παρούσης μου τας πλέον ζωντανάς ευχαριστήσεις της οικογενείας μας όλης προς την Αυτού Εξοχότητα τον Κυβερνήτην μας, ητις ευμενώς εδέχθη μεν την προσφοράν μας, ευηρεστήθη δε πατρικήν πρόνοια κινούμενη να κατάταξη τον γυναικαδελφόν μου Αντώνιον εις τον κατάλογον των υποτρόφων νέων οίτινες μέλλουν να αποφασισθούν διά να λάβουν μύησιν θρησκευτικην υψηλών μαθημάτων από το εν Πορω συστηθησόμενον σχολείον.

Εύαρεστηθητε Εκλαμπρότατε Κύριε, να γίνητε διερμηνευτής αυτών των αισθημάτων της ευγνωμοσύνης μας. Εν τοσούτω δε συγχωρήσατε με να σας παρακαλέσω διά να μεσολαβήσετε παρά τη Α. Ε. ώστε να επιτρέψη εις τον ειρημένον γυναικαδελφόν μου του να ακούση τα μαθήματα του εν Αιγίνη συστηθέντος κεντρικού Ελλ. σχολείου εν όσω να γίνη η σύστασις του θρησκευτικού. Είναι δε πολλά πιθανόν να γίνη απλούς πολίτης και όχι ιερεύς.

Λαμβάνω την τιμήν να είμαι

της Εκλαμπροτητός σας

Εύπειθέστατος πολίτης Δ. Κυριακίδης

Προς τον Έκλαμπρτον Κόμητα

Βιαρον Α. Καποδίστριαν και τλπά' τλπά· τλπά

Πέτρος Χαμαρτος, Ναύπλιο 3.1.1830 προς Ιωάννη Καποδίστρια, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 9, 20, 157 ΓΑΚ Π 23

Εξοχώτατε Κυβερνήτα ! Μεγίστη είναι η πρόνοια της Υμετέρας Εξοχότητος διά την ανόρθωσιν του

Σελ. 387
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/388.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

δυστυχούς τούτου έθνους μας, και εξαιρέτως διά τον φωτισμόν του, φροντίζων ως άλλος πατήρ ίνα αποκαταστηση τα τέκνα του εύτυχη, όπερ εκ μόνης της καλής αγωγής και παιδείας ελπίζεται, ένεκα του οποίου, διά της προστασίας της Υμετέρας Έξοχότητος, συστήνονται καθ' εκάστην προς φωτισμόν της νεολαίας σχολεία της τε αλληλοδιδακτικής μεθόδου και της ελληνικής φιλολογίας, και προ πάντων το εις Αίγιναν συστηνομενον ηδη κεντρικόν σχολείον της φιλολογίας και των επιστημών, υπό την άμεσον προστασίαν της, εξ οδ ου μικρά ελπίζεται η ωφέλεια.

Απερίγραπτος είναι η χαρά την οποίαν αισθάνεται η ψυχή μου διά την σύστασιν του ειρημένου κεντρικού σχολείου, διά τον όποιον έχω ζήλον και έφεσιν εις την Παιδειαν, και μετά προθυμίας ήθελα συναριθμηθην εις τον σύλλογον των εν αυτώ μαθητευομένων, αν δεν με εμπόδιζε, κατ' ατυχίαν, η έλλειψις χρηματικών πόρων προς εξοικονόμησιν των αναγκαίων μοι εξόδων, και τόσον μάλιστα έχω περισσοτέραν έφεσιν του ν' αφιερωθώ εις τας Μούσας, καθ' όσον γευθείς οπωσούν το μέλι της παιδείας, και προχωρησας αρκετά εις την ελληνικήν παιδείαν, διδαχθείς αμα και μικράς τινάς αρχάς επιστημονικών μαθημάτων, επιθυμώ την συστηματικώς εντελή διδασκαλίαν των, και την γνώσιν ξένων διαλέκτων, ώστε να γίνω μετά ταύτα ωφέλιμος, όσον το κατά δύναμιν, εις την νεολαίαν της πατρίδος μου Πάρου.

Επειδή δε και ο συμπολίτης μου κύριος Π. Δ. Δημητρακόπουλος ζήλω της πατρίδος κινούμενος ευηρεστήθη να μού χορηγήση μικρόν μέρος των άναγκαΙούντων εξόδων μου, άτινα ήθελον είσθαι πλέον των 120 γροσίων τον μηνα, θαρρών προστρέχω και εις την πατρικήν κηδεμονίαν της Υμετέρας Έξοχότητος, και εις το φιλόμουσον και φιλεύσπλαγχνόν της, θερμοπαρακαλώντας την να μοι χορηγήση τα υπόλοιπα έξοδα, προς επιτυχίαν του ποθούμενου μοι, υποσχόμενος να μεταδώσω επομένως εις την πατρίδα μου τα οποία ήθελα λάβει φώτα, ευγνωμόνων διά βίου τόσον εγώ, ως και οι υπ' εμού παιδευθησόμενοι, διά την προς ημάς γενομένην εύεργεσίαν.

Είμαι εύελπις ότι η Υμετέρα Εξοχότης δεν θέλει παριδείν την παράκλησιν του ταπεινού δούλου της, σκοπόν μόνον έχοντος την μετάδοσιν της παιδείας προς τους συμπολίτας του, δς και ύποσημειούται με βαθύτατον σέβας.

Της Υμετέρας Εξοχότητος

Εν Ναυπλίω τη 3 Ιαννουαρίου 1830 υποκλινέστατος δούλος

Πέτρος Γ. Χαμάρτος

Προς τον Εξοχώτατον Κυβερνήτην της Ελλάδος.

Σελ. 388
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/389.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, αριθ. 4 11.1.1830

Εξ Αιγίνης, 10 Ιαννουαρίου.

Την παρελθούσαν Τετάρτην, 8 του μηνός έγεινεν η έναρξις του ενταύθα Κεντρικού Ελληνικού Σχολειου. το πρωί έτελέσθη λειτουργία εις τον εν τω Ορφανοτροφειω ναόν του Σωτηρος, ιερουργούντος του πανιερωτάτου Αρχιεπισκόπου 'Ρεθύμνης, παρισταμένων των Πανιερωτάτων Αρχιεπισκόπων Αιγίνης, Ταλαντίου και Κυρρήνης, και ψαλλόντων των μαθητών της μουσικης παίδων του Ορφανοτροφείου. Παρευρέθησαν δε εις αυτήν ο Πρόεδρος του Ορφανοτροφείου, ο Προσωρινός Διοικητής, αι Δημογεροντίαι των Ψαρριανών και της Αιγίνης, τα μέλη των διαφόρων επιτροπών, οι διδάσκαλοι του Κεντρικού Ελληνικού Σχολείου και διάφοροι επίσημοι πολίται. Μετά την απολυσιν της λειτουργίας, όλοι οι παρεστώτες, προηγουμένων των μαθητών του Ορφανοτροφείου με την έθνικην σημαιαν, ήλθον μετά της ανηκούσης πομπης εις το παλαιόν συνέδριον του Πανελληνίου, το όποιον προσδιωρίσθη προσωρινώς Κεντρικόν Σχολείον, στολισμένον με δάφνης και ελαίας κλάδους. Εν μέσω του δώματος του σχολείου ήτον ιδρυμένη η εικών του Κυβερνήτου. Εκεί έγινεν ευθύς παρά των ειρημένων αρχιερέων δέησις προς τον θεόν τον πατέρα των φώτων, και άνευφημίσθη ο Έξοχώτατος Κυβερνήτης. Έπειτα ο Πρόεδρος του Ορφανοτροφείου, ως επίτροπος παρά της Κυβερνήσεως διά την έναρξιν του σχολείου εξεφώνησε τούτον τον λογον.

Ή παρούσα ημέρα, νέοι οι συγκροτούντες την ομηγυριν ταύτην, είναι ιερά διά την πατρίδα μας, ιερά και διά την ευδαιμονίαν σας. Διότι, αν αληθής ευδαιμονία είναι εκείνη, ητις ούτε υπό βίας άρπάζεται, ούτε εις μεταβολάς της τύχης υπόκειται, αλλού βέβαια δεν ευρίσκεται παρά μόνον εις τας ψυχάς, όσαι από την αρετήν στολίζονται και από την παιδείαν λαμπρύνονται. Τοιαύτην ευδαιμονίαν έφροντισε να σας προμηθεύση η Σεβαστή ημών Κυβέρνησις· διά τούτο και ανήγειρε και ανεγείρει πανταχού της Ελλάδος σχολεία, και χάριν υμών ανοίγει σήμερον το Κεντρικόν τούτο ως των άλλων ύπέρτερον. Όθεν εις εσάς πρέπει τώρα να δειχθήτε αντάξιοι της φιλοστόργου ταύτης κηδεμονίας. Ελλάς και σοφία ήσαν ποτέ δύο ονόματα αχώριστα. Σεις όμως δεν εμπορείτε να καυχηθητε ότι είσθε διά τούτο απόγονοι των διδασκάλων του κόσμου, διότι έγεννηθητε εις το ίδιον αυτό έδαφος, διότι αναπνέετε τον ίδιον αυτών αέρα· αλλά πρέπει, καθώς ομοιάζετε εκείνους κατά την οξύνοιαν και εύαισθησίαν, ούτω να τους μιμηθητε και εις την όρθην και ωφέλιμον χρήσιν των φυσικών τούτων προτερημάτων. η σοφία δεν περιπλανάται πλέον καταφρονουμένη, υποδειλιώσα, φθονουμένη, καταδιωκομένη. Μετά είκοσι σχεδόν εκατονταετηρίδας ανοίγει πάλιν τους αφθόνους και ανεξάντλητους θησαυρούς της και ιλαρά τους προσφέρει εις όλους, προστατευομένη

Σελ. 389
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/390.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

από τους πατρίους νομούς και ζωογονουμένη από φρόνιμον ελευθερίαν. Ευτυχείς νέοι ! η ηλικία σας αρχίζει με την ηλικίαν της αναγεννήσεως της πατρίδος. Καθώς λοιπόν o καλός γεωργός με της αύγης τα χαράγματα σηκόνεται και αναλαμβάνει τα έργα του, ούτω και σεις συγχρόνως με το λυκαυγές της ημέρας, το όποιον Άρχισε να χρυσόνη την Ελλάδα όλην, κάμνετε αρχήν του έργου σας, διά να θερίσητε τους ειρηνικούς καρπούς απείρων συμφορών, πολυχρονίων πόνων, και ποταμών αιμάτων. Αν δειχθήτε ευπειθείς και ευάγωγοι μαθηταί, θέλετε μείνει και ευπειθείς και ευάγωγοι πολιται, οποιονδήποτε επάγγελμα και αν μέλλετε να εκλέξετε· διότι όλα τα επαγγέλματα από του μετριωτάτου τεχνίτου μέχρι της κεφαλής του έθνους είναι και ευγενή και ισότιμα, όταν οι έπαγγελόμενοι αυτά ζητούν την ευτυχίαν των εις την ευτυχίαν της πατρίδος, και όταν η πατρίς ευρίσκει την ευτυχίαν της εις την ίδικήν των. Τούτο και ζητώ σήμερον από σας έπ' ονόματι της πατρίδος, τούτο και υπόσχομαι έπ' ονόματι υμών εις την πατρίδα. και η ζητησις μεν και η ύπόσχεσις γίνεται πανηγυρικώς ενώπιον του Υψίστου, του οποίου δεηθέντες προ ολίγου ήξιώθημεν της ευλογίας, και βοηθείας· διότι εξ αυτού, και δι' αυτού, και εις αυτόν τα πάντα".

Μετά τον Κύριον Μουστοξύδην, ο διδάσκαλος Κύριος Βενθύλος άνέβη εις το βημα και εξεφώνησε τον εξής λόγον.

"Φίλα μειράκια!

Έκπληρούται την σήμερον των στεναξάντων υπό τον ζυγόν πατέρων σας η παλαιά εύχη, η διά της συνεχούς προς αλλήλους έκφωνήσεως ταύτης, καλήν έλευθερίαν, δηλούμενη· διότι πως άλλως δύναται να είναι καλή ειμή όταν της πατρίδος τα τέκνα λάβωσιν ανατροφήν καλην· αυτήν δε ταύτην σκοπόν έχοντες λοιπόν συνερχώμεθα ενταύθα, ώ παίδες Έλληλων.

Λαμπρά και αείμνηστος πρέπει να είναι εις εσάς μάλιστα η σήμερον ημέρα, διότι τώρα πρώτον μετά την της πατρίδος έκβαρβάρωσιν ανοίγεται δημοσίως από χείρα ανδρός ομογενούς κυβερνώντος ημάς ναός άνθρωπίσεως, όπου προσκαλείσθε να είσέρχεσθε, διά να μυηθητε εις την σοφίαν και αρετήν των προγόνων σας. Τώρα πρώτον η πατρίς, μετά την εκ μακράς νοσου ανάρρωσιν, αναλαμβάνουσα οπωσούν φωνην, σας προσκαλεί εις τας αγκάλας της, διά να σας άποκαταστηση αξίους του ένδοξου ονόματος της, αναγνωρίζουσα σας κατ' εξοχήν ως γνήσια της τέκνα, φίλα μειράκια, άνθη της Ελλάδος· διότι μόνον σεις παρέχετε χρηστάς ελπίδας, διότι από σας δύναται ν' αρχίση η αληθής της πατρίδος παλινζωΐα, και να βρύση ο ζωηφόρος καρπός των προγονικών αρετών, ανδρίας, σωφροσύνης, δικαιοσύνης. Εις εσάς μάλιστα ελπίζομεν ν' αναγνώριση ποτέ και ο κόσμος δι' αδίστακτων χαρακτήρων τους γνησίους απόγονους εκείνων, ων η σοφία ευεργετεί ακαταπαύστως την οικουμένην· αλλά διά να μη ψεύσητε τας τοιαύτας προσδοκίας, ανάγκη να έχετε άγρυπνον φιλοπονίαν κατά την του Θεμιστοκλέους εκείνην "Ουκ εά με καθεύδειν το του Μιλτιάδου τροπαιον" να έχετε ευταξίαν

Σελ. 390
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/391.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

κατά τον βίον, και ειλικρινη αδελφικήν προς αλλήλους άγάπην. Συλλογίσθητε, ώ παιδες, ότι ημείς oi πρεσβύτεροι υμών είχαμεν καν μέχρι τούδε μυριας της έκβαρβαρώσεώς μας απολογίας· σεις όμως θέλετε μείνει αναπολόγητοι ενώπιον του κόσμου αν έξουδενίσητε το Ελληνικόν όνομα· τότε δά τότε θέλετε σύρει επάνω σας φρικτην δυσφημίαν· θέλουσιν ειπείν, οι Έλληνες ένοθεύθησαν τον νουν και την καρδίαν ...... αλλά πριν ακούσωμεν τοιαύτην καταδίκην, φευ ! ας μας καταπίη όλους η μαύρη γη ....., πλην καταισχύνη τοιαύτη δεν θέλει συνέβη, όχι, όχι· το ομνύετε; ... Μά τους εν Μεσολογγίω κινδυνεύσαντας.(*) Αλλ' αγαθή τύχη βλέπω ηδη την προς τα καλά ορμήν σας εις τους γοργούς οφθαλμούς και τα ιλαρά Ελληνικά σας μέτωπα λάμπουσαν. Λοιπόν, ώ παίδες, έχοντες τοιαύτην διάθεσιν, και διδασκάλους πρόθυμους, και βιβλία, και πατρίδα, ένθα ο λόγος του θεού, όχι άνθρωπος, μέλλει να άρχη, πολλά δε και άλλα έλπιζομενα της ηθικής ημών και σωματικής βελτιώσεως βοηθήματα διά τα οποία ας δοξάζωμεν τον εν υψίστοις θεόν, θέλετε τρέξει αμιλλώμενοι και έκφωνούντες " Άμμες έσσόμεθα πολλώ κάρρονες" το όποιον σας ανοίγει την σήμερον στάδιον η πατρίς πλέκουσα αμαραντίνους διά τας κορυφάς σας στεφάνους.

Ελπίζομεν, ώ νέοι, ότι και αι αδελφαί υμών δεν θέλουσιν έγκαταλειφθη εις την αμορφίαν της άμαθίας, επειδή προνοεί και δι' αυτάς ο Πρόεδρος ημών· λοιπόν παρηγορήσατε τας, ότι θέλουν απολαύσει την πρέπουσαν εις το γυναικείον φύλον εκπαίδευσιν.

Ζητώ η Ελλάς !

Δόξα και τιμή εις τους υπέρ πατρίδος αποθανόντας !

Ζήτω ο Κυβερνήτης ημών !"

ο Κύριος Γεννάδιος ανέβαλε την ομιλίαν του εις την έναρξιν των παραδόσεων και προανήγγειλε κατά το παρόν την προσδιορισθεισαν διάταξιν των μαθημάτων.

(*) Ένταύθα οι παίδες ομοθυμαδόν εξεφώνησαν τον ιερόν τούτον όρκον.

4

Γραμματεία Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Παιδεύσεως, Ναύπλιο 13,1.1830

προς Γεώργιο Γεννάδιο και Ιωάννη Βενθύλο, Αίγινα.

Αντίγραφο στο Βιβλίο Έξερχομένων ΓΑΚ Δ Α΄ 1

Ιαν. 13, αρ. 347

η Γραμματεία

Προς τους ελλογιμ. διδασκάλους του εν Αιγίνη Κ. Σχολείου Πολλοί νέοι αναφερόμενοι εις την Α. Εξοχότητα ζητούν να εισαχθώσιν ως

Σελ. 391
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/392.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

υπότροφοι της Κυβερ. χάριν παιδείας, οι μεν εις το Ορφανοτροφείον, οι δε εις το Κεντρικόν Σχολείον. η Ά. Έξοχ. επιθυμών να γνωρίση την ηθικήν εκάστου τούτων κατάστασιν, την ηλικίαν, την πατρίδα, και τας περιστάσεις, και προ πάντων την οποίαν υπόσχονται ωφέλειαν διά την πατρίδα, πριν αποφασίση περί τούτου, σας επιφορτίζει να έξετάσητε ένα έκαστον τούτων, έχοντες υπ' όψιν τας αναφοράς αυτών, τας οποίας σας εγκλείει η Γραμματεία αύτη, περιμένουσα να λάβη παρά της έλλογιμοτητος σας τας ανήκουσας πληροφορίας περί τούτων, και των εν τω Ορφανοτροφείω μαθητευομένων υποτρόφων διά να τας καθυποβάλη εις την Ά. Έξοχότητα. Εν Αιγίνη ...

ο επί των Εκκλ. κτλ. Γραμματεύς.

Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, αριθ. 7 22.1.1830

ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ Πράξεις της Κυβερνήσεως

Αρ. 97.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Προθυμούμενοι να συστήσωμεν σχολεία τυπικά διά την τελειοτέραν των αλληλοδιδασκομένων παίδων εκπαίδευσιν·

Κρίνοντες αναγκαίον να προπαρασκευασθώσιν οι μέλλοντες να έμπιστευθωσι την διεύθυνσιν αυτών, και να στοιχειωθώσιν εν ταυτώ με τας αναγκαίας γνώσεις και οι διδάσκαλοι των αλληλοδιδακτικών σχολείων, υπό το όμμα της Κυβερνήσεως, διά να έχη αποδειξιν της απαιτουμένης ικανότητος και του ήθους αυτών 1

Ψηφίζομεν

1. Συσταίνεται Σχολείον Κεντρικόν εις Αίγιναν διά τους μαθητιώντας νέους, και κυριώτερον διά τους έχοντας έφεσιν να αναδεχθώσι το διδασκαλικόν επάγγελμα εις τα αλληλοδιδακτικά και τυπικά της Ελληνικής Επικρατείας σχολεία.

2. η παλαιά Ελληνικη γλώσσα, η γεωγραφία, η Ελληνικη ιστορία, τα στοιχεία της μαθηματικης, η Γαλλική γλώσσα είναι τα μαθήματα, τα όποια θέλουν διδάσκεσθαι προς το παρόν εις το Κεντρικόν Σχολείον.

3. Θέλουν διορισθή δύο διδάσκαλοι τούτων των μαθημάτων, και εις υποδιδάσκαλος.

4. Θέλουν εισαχθή βαθμηδόν και άλλα μαθήματα και διδάσκαλοι εις έκαστον

Σελ. 392
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/393.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

κλάδον των γνώσεων, τας όποιας απαιτείται να έχωσιν οι μέλλοντες να διορισθώσι διδάσκαλοι των τυπικών σχολείων και οι επιθυμούντες να προπαρασκευασθώσιν εις υψηλοτέρας πολιτικάς υπηρεσίας.

5. θέλει διορισθή επίσης εις έφορος του Κεντρικού τούτου Σχολείου, και εις επιστάτης η παιδονόμος.

6. Ίδιαίτερον διάταγμα θέλει κανονίσει τα περί του οργανισμού του Κεντρικού Σχολείου και τα καθήκοντα των διδασκάλων και του εφόρου.

ο επί της Δημοσίου Παιδεύσεως Γραμματεύς να ενεργήση το παρόν ψήφισμα.

Εν Ναυπλίω, την 1 Νοεμβρίου 1829

ο Κυβερνήτης Ι. Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ.

ο επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίου

Παιδεύσεως Γραμματεύς

Ν. ΧΡΥΣΟΓΕΛΟΣ

Κ. Πεταλάς, προσωρινός διοικητής Δυτικής Μάνης και Καλαμάτας 25.1.1830

προς Ιωάννη Καποδίστρια, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 97,101 ΓΑΚ Π 23

Αρ. 1701

Ελληνικη Πολιτεία. Προς την Α. Ε. τον Κυβερνήτην της Ελλάδος

ο Πρ. Διοικ. της Δυτ. Σπάρτης Καλαμάτας κλ.

Από το περιεκτικόν του έγκλειομένου αντιγράφου της προς την Διοίκησιν ταύτην διευθυνθείσης αναφοράς του Αρχιδιάκονος Προκοπίου εξ Ανδρούβιστας της Δυτ. Σπάρτης θέλει ανακαλέσει εις την μνήμην της η Y. Ε. τον αξιέπαινον αυτού σκοπόν περί ου σας προελαληθη παρά του ιδίου.

η Διοίκησις έχει χρηστάς ελπίδας ότι φωτιζόμενος ο άνθρωπος ούτος αποχρώντως ημπορεί να χωρηγήση καλόν έκκλησιαστικόν ποιμένα γενικώς εις την Ελλάδα και μερικώς εις την ιδίαν του πατρίδα Σπάρτην χρήζουσαν τα μάλιστα τοιούτων, και διά τούτο λαμβάνει ευχαρίστησιν εις το να συστήση την κατά το ενόν ικανοποίησιν της αιτήσεως του εις την πατρικήν κηδεμονίαν της Y. Ε. με σέβας βαθύτατον υποσημειούμενος.

Εν Καλαμάτα ο Πρ. Διοικητής την 25 Ιαννουαρίου 1830 Κ. Πεταλάς

Σελ. 393
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/394.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

(6)

Προς τον Προσ. Διοικητην Δυτ. Σπάρτης Καλαμάτας Κλ.

Ευγενέστατε !

Η Α. Ε. ο Σ. Κυβερνήτης όταν προς την Εξοχότητα του ηξιώθην εις Ναύπλιον να παρουσιασθώ κατά τον Μάιον του απελθόντος έτους, ευαρεστήθη να με παρακίνηση του ν' ακολουθήσω ελληνικά μαθήματα εις Αίγινα, χωρίς να διστάσω διά τα προς εξοικονόμησιν αναγκαία, αφού πρώτον ήκουσε την προς αυτό το έργον επιθυμίαν μου, αλλ' επειδή και σχολείον τότε δεν ήτον συστημένον, βιαζόμενος και από αναγκαίας μου υποθέσεις δεν έμεινα εκεί έως της συστάσεως τούτου.

Αυξάνων δε ο πόθος μου ημέρα τη ημέρα αναφέρθην περί τούτου προς την Εξοχότητα του, και διά μέσου του Γενικού Επιθεωρητού Λακωνίας και Κάτω Μεσσηνίας Κυρίου Γεωργίου Αθανασιάδου, κατά τον απελθόντα Νοέμβριον όπου από την πατρίδα μου τότε είχεν άπεράση, όστις δι' αιτήσεως μου έλαβε την καλοσύνην να δεχθή την αναφοράν μου.

η Εξοχότης του ίσως από τας πολλάς σημαντικάς διαφόρους υποθέσεις όπου έχει δεν μοι απεκρίθη ένεκα τούτου.

Παρακαλείται λοιπόν η Διοίκησις αύτη ίνα αναφέρη τούτο εις την Α. Εξοχότητά, όπως δυνηθώ διά μέσου ταύτης, να λάβω περί αυτού τούτου άπάντησιν, ίνα ωφεληθώ μαθημάτων όπου ύστερούμαι, και ωφελήσω επομένως όσον η δύναμίς μου μ' εβοηθούσε την πάντη εκ τούτων ύστερημένην μερικήν μου πατρίδα Σπάρτην.

Ευγενέστατε ! δεν αμφιβάλω ότι εις τούτο καθώς και ο Σ. Κυβερνήτης μας θα εύχαριστηθητε, και ότι η αίτησις μου θέλει γένει ταχέως και μετά μεγάλης προθυμίας, επιθυμών πάντοτε να βλέπετε τον Έλληνα πεπαιδευμένον και όχι εις τον βόρβορον της αμαθείας κοιλυόμενον.

Υποσημειούμαι με το προσήκον σέβας.

Εν Καλαμάτα την 21 Ιαννουαρίου 1830.

ο ευπειθής δούλος σας

Αρχ. Δ. Προκόπιος

Ίσον απαράλλακτον τω πρωτοτύπω μένοντι εις τα αρχεία της Διοικήσεως ταύτης.

Εν Καλαμάτα την 25 Ιαννουαρίου 1830

ο Πρ. Διοικ. Δυτ. Σπάρτης κλ. Κ. Πεταλάς

Σελ. 394
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/395.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

Γεώργης Μάνθου, Ναύπλιο 30.1.1830 προς Γραμματεία Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Παιδεύσεως, Ναύπλιο

Πρωτότυπο ΓΑΚ Π 23

Προς τον επει των εκκλησιαστηκών και της Δημοσίου εκπαιδεύσεως Γραματαία της Κυβερνήσεως

Ο υποσιμιούμενος αναφέρωμαι με το βαθήτατον σέβας παρακαλόντας τρόπον τηνα διά να με βάλης εις το σχολείον της Αιγίνης όπου εχο μερικας αρχάς γραμάτον να διαβάσω μερικον καιρόν να μάθω να ημπορώ να ζήσω εις την ποτρίδα μου επειδή δεν με έμιναι κανένας συνγκενεις εις αυτών τον οκταετή άγονα της Έλάδος καθος το αναφέρω εις την αναφωρά μου όπου αναφέρωμε προς την Σεβαστήν Κυβέρνησην κέ ζητώ τα είδια βλέπω ότη έρχον ξαίνοι άνθρωποι κέ μαθάνουν γράματα εις την Ελλάδα και εγώ να λέγωμε "Ελληνας και γράματα ελληνικά να μην ύξεύρω αφού έχασα όλους τους εδικούς μου πάσχω να χαθώ και εγώ ύ πατρίς μου είναι άποτήν στερεάν έλλάς άποτην έπαρχείαν του κραβάρου καθώς είναι γνωστόνσας ότη είναι τόπος άχρηστος η εδικοί μου όλοι εσκοτόθηκαν και δεν έχω ποίος να με ζήσι και μένω με το βάθητατον σέβας ο καταπάντα

1830: ίουναρίου: 30: Ναύπλιον

εύπιθης πόλητης Γεώργιος Μάνθου

8

Αντώνιος Δούκας, [Ναύπλιο] [3.2.1830]

προς Ιωάννη Καποδίστρια, Ναύπλιο

Πρωτότυπο· η χρονολογία από το Πρωτόκολλο Εισερχομένων (άρ. 562) ΓΑΚ Π 23

Εξοχώτατε Κυβερνητα.

Επειδη και αγαθή τύχη η Ελλάς έκτησατο, ως μέγιστον θυσαυρον, τοιούτον προστάτην, προς τοις άλλοις επωφελέσιν ηξιώθη και την σύστασιν των Ελληνικών σχολείων, τα οποία επισκέπτονται συχνάκις υπό των μουσοτρόφων διά επωφελή πρόοδον των ενασχολούμενων, και μνήμην αιώνιον.

Διό και o υποφαινόμενος εκ νεαράς μου ηλικίας, και φλεγόμενος από τον διακαή έρωτα της παιδείας, εξ ης μετανάστης της πατρίδος γενόμενος, και έπταετη διατριβήν ενδιατρίψας παρά τους εν Κωνσταντινουπόλει σεβασμιωτάτους Αρχιερείς., καθ' εκάστην παρακαλών αυτούς τυχείν βοηθείας, ουκ εδυνήθην επιτυχείν,

Σελ. 395
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/396.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

παρά αυτοις δακτύλοις άψάμενος, και ζωηρότερον αισθανθείς την γλυκύτητα της, τω ερωτι ποθώ προσθείς, προσπήπτω εις το έλεος, του προστάτου της παιδείας και ύπερασπιστού των μουσών, δεόμενος τυχείν συστάσεως του εν Αιγίνη κεντρικού σχολείου, υπό την τάξιν των υποτρόφων μαθητών, ως στερούμενος χρηματικης βοηθείας, προς ανάκτησιν των ελλειπόντων μοι μαθημάτων, υπέρ ου εσομαι

της περιβλέπτου αύτης έξοχότητος

ο υποκλινέστατος

και ευτελής δούλος

αντώνιος δούκα μιτυληναίος

9

Ιωάννης Καποδίστριας, Ναύπλιο 4.2.1830 προς έφορο Κεντρικού Σχολείου Ανδρέα Μουστοξύδη, Αίγινα

Σχέδιο (από όπου και εκδίδεται) ΓΑΚ Π 24 Πρωτότυπο Σχετ. 2,20,157 ΕΒΕ ΧΦ Α1882

Αρ. 417

ο Κυβερνήτης Προς τον Διευθυντήν του Κ. Σχολείου

Ο κύριος Π. Χαμάρτος Πάριος, εξητήσατο παρά της Κυβερνήσεως τα μέσα του να τελειοποιηθή εις το Κ. Σχολείον, υποσχόμενος να μετέλθη το διδασκαλικόν επάγγελμα εις την Ελληνικην Σχολήν της πατρίδος του.

Ο νέος ούτος έχει αρετήν ηθών, και δύναμιν ικανήν εις την ελληνικήν γλώσσαν, και διά τούτο επιθυμούμεν να χορηγήσωμεν εις αυτόν τα μέσα του να τελειοποιηθη· αλλ' επειδή δεν απεφασίσθη μέχρι τούδε περί των υποτρόφων του Κ. Σχολείου μαθητών, τους οποίους θέλει αναλάβει η Κυβέρνησις, εστοχάσθημεν να προμηθεύσωμεν εις αυτόν τα μέσα, διορίζοντες τον υποδιδάσκαλον εις το αυτό Σχολείον, κατά το αρ. 2 του υπ' αρθ. 98 διατάγματος, διά να λαμβάνη ως μισθόν τα αρκούντα εις τας ανάγκας του.

Διά τούτο θέλετε συνενοηθη περί τούτου μετά των διδασκάλων, οι οποίοι θέλουν μας αναφέρει την περί τούτου γνώμην των, αφού εξετάσωσι την ικανότητα του νέου.

Εν Ναυπλίω την 4 Φεβρουαρ. 1830

ο Κυβερνήτης ΙΑΚ

Σελ. 396
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/397.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

10

Γραμματεία Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Παιδεύσεως, Ναύπλιο 4.2.1830 προς Γεώργιο Γεννάδιο, Αίγινα

Σχέδιο ΓΑΚ Π 24

Αρ. 416

η Γραμμ. Προς τον Διδάσκαλον του εν Αιγίνη Κεντ. Σχολείου κ. Γ. Γεννάδιον

Ο κύριος Παρασκευάς Κωνσταντινίδης εξέφρασεν εις την Κυβέρνησιν τον όποιον έχει πόθον να μαθητεύση εις το αυτόθι Κ. Σχολείον., παριστάνων συγχρόνως και τας εκ της ελλείψεως των αναγκαίων δυσκολίας κτλ.

Πριν η Κυβέρν. αποφασίση να συγκαταλέξη τον αναφερόμενον εις τον αριθμόν των υποτρόφων, η Γραμματεία συνιστά τον νέον τούτον εις την προνοιάν σας, ώστε οικονομούμενος προσωρινώς εξ ιδίων, να αναφέρετε εις την Γραμμ. ταύτην επομένως, εάν η προθυμία αυτού είναι σύμφωνος με τον σκοπόν της Κυβερνήσεως, διά να διατάξη τα εικότα.

Εν Ναυπλίω την 4. Φευρ. 1830

ο επί της Δ. Π. Γραμμ.

11

Γεώργιος Αινιάν, γερουσιαστής, Ναύπλιο 7.2.1830 προς Γραμματεία Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Παιδεύσεως, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 16,23 ΓΑΚ Π 24

Προς την επί των εκκλησιαστικών και της δημοσίου εκπαιδεύσεως γραμματείαν

Τρεις νέοι συμπατριώται μου 1 αρκετά προηγμένοι οι δύω εις την ελληνικήν γλώσσαν, και ο τρίτος ειδήμων μόνον του να αναγινώσκη ελευθέρως και να γράφη, επιθυμούντες να τελειοποιηθώσιν εις το νεοσύστατον σχολείον οι δύω εις την ελληνικήν γλώσσαν, ο δε εις την άλληλοδιδακτικην μέθοδον, και υπόσχονται να διδάξωσιν τα μαθήματα οπού ήθελον διδαχθη.

Επειδή όμως δεν έχουσι πορον ζωης παρακαλώ την Σεβ. Κυβέρνησιν να διάταξη να λαμβάνωσι ανά 12 τάληρα οι δύω, και 6 ο τρίτος διά να ακολουθήσουν· γνωρίζω, ότι το έθνικόν ταμείον ίσως δεν είναι εις κατάστασιν να τρέφη μαθητάς

1. Νικόλαος Κομνάκης, Νικόλαος Πολυζώη, Δημήτριος Τσακανίκας.

Σελ. 397
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/398.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

επειδή όμως από τους επιτόπιους πόρους μόνον των προβάτων της πατρίδος μου ημπορη να έμβουν περίπου 15 χιλ. γρόσια εις το εθνικόν ταμείον από τα χειμερινά λιβάδια, και άλλα καταστήματα δεν είναι δυνατόν να γενούν εκεί διά το εισέτι άνοργάνιστον της επαρχίας, ούτε έξοδα άλλα πολλά διοικητικά έχει, νομίζω ότι η Σεβ. Κυβέρνησις δεν θέλει αποβάλει την δικαίαν ταύτην αίτησιν. Μένω με το ανήκον σέβας

εν Ναυπλίω τη 7 Φευρ. 1830 ο πολίτης

Γεώργιος Αινιάν

12

Ηρακλής Μητζόπουλος, Ναύπλιο 8.2,1830 προς Ιωάννη Καποδίστρια, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 17 ΓΑΚ Π 24

Εξοχώτατε και Σ. Κυβερνήτα !

Η προς τον φωτισμόν της νεολαίας και την παιδείαν άοκνος αύτης επιμέλεια, η προς τους ποθούντας αυτήν αγάπη και ύπεράσπησίς της, και ο δι' αυτήν ταύτην διακαής έρως μου, μ' ενεθάρρυνεν και διά της δε της δευτέρας ικετηρίου μου, να τη υπενθυμήσω την προπαρουσιασθεϊσαν από τας αρχάς του παρελθόντος Οκτωβρίου πρώτην μου, παρακαλών και αύθις να συγκαταλεχθή και ο ευσεβάστως υποσημειούμενος εις τινα Σχολην Δημόσιον, χωρηγούσα με και τα μικρά μέσα της τροφής μου, διότι από πτωχην ηδη οικογένειαν ων, απορώ ο δυστυχής τα προς του ζην αναγκαία μου.

Κρίνω περιττόν να βαρύνω το πολυάσχολόν της διά να τη έξιστορίσω την διαγωγήν και τα ηθη μου, ως αντιγραφεύς διέμεναν εις το κατάστημα της Εκτάκτου Επιτροπείας της Αργολίδος, παρά του ιδίου Εκτάκτου Κυρίου Ράδου, και παρά των συνυπαλλήλων μου, δύναται περί τούτου να πληροφορηθη.

Ενθυμούμενος την οποίαν έλάβατε σημείωσιν του ονόματος μου έκφωνησαντος τον Λογον εις την εις Κρανίδιον άφιξίν Σας, είμαι εύελπις ότι θέλει είσακουσθη η παράκλησίς μου αύτη, και με Σέβας βαθύτατον υποσημειούμαι.

Εν Ναυπλίω την 8ην Φευρουαρίου 1830

ο ταπεινότατος Δούλος Σας

Ηρακλης Α. Μητζόπουλος

εκ Π. Πατρών.

Σελ. 398
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/399.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

13

Ιωάννης Μοσχάκης, Σύρα 11.2.1830 προς Ιωάννη Καποδίστρια, Ναύπλιο

Δημοσιευμένο Σχετ. 32 Δ 752-753

Αίτηση χορήγησης υποτροφίας για σπουδές στην Ευρώπη. Ο Μοσχάκης αναφέρει ότι επτά χρονών είχε σταλεί στη σχολή της Πάτμου, ότι από το πρώτο έτος της Επανάστασης δούλεψε σε δημόσιο γραφείο στην Κρήτη, ότι το 1824 πήγε στο Ναύπλιο, όπου υπηρέτησε στο Υπουργείο Πολέμου και στο Εκτελεστικό και ότι μετά την πτώση του Μεσολογγίου υπηρέτησε στο Υγειονομείο της Σύρας τέσσερα χρόνια. δεν αναφέρει ότι την άνοιξη του 1830 βρισκόταν στη Νάξο, όπου διδάχτηκε την αλληλοδιδακτική μέθοδο από τον Βασίλειο Κυδωνιέα. Βλ. ο 232.

14

Ανδρέας Μουστοξύδης, έφορος Κεντρικού Σχολείου, Αίγινα 14.2.1830 προς Γραμματεία Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Παιδεύσεως, Ναύπλιο

Δημοσιευμένο Δ 788-90

Αναφέρεται ότι άρχισαν τα μαθήματα στο Κεντρικό Σχολείο, ότι διαλύθηκε το σχολείο του Χαράλαμπου Παμπούκη στην Αίγινα και ότι οι μαθητές του τελευταίου γράφτηκαν στις τρεις τάζεις του Κεντρικού. Προτείνεται η πρόσληψη του Κωνσταντίνου Οικονομίδη για να αναλάβει όσους δεν είναι αρκετά προχωρημένοι ώστε να παρακολουθήσουν τα μαθήματα.

15

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Καρύταινα 14.2.1830 προς γραμματέα της Επικρατείας Νικόλαο Σπηλιάδη, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 27,203 ΓΑΚ Π 24

κύριε σπηλιάδη !

ο εγχειριστής της παρούσης μου νέος Σπυρίδων, έχει πατρίδα την Ζάτουναν· κατάγεται από γονεις ευγενείς, και τιμίους· ο πατήρ αυτού ονομάζεται Λεονάρδος· οι γονεις του έχουν την επιθυμιαν να τον καταστήσουν άξιον της τωρινης εποχής της πατρίδος, αλλ' αϊ περιστάσεις του πολέμου κατέστησαν και αυτούς, ως και πολλούς άλλους ανικάνους να έκπληρώσωσι τα προς την πατρίδα και τον υίόν χρέη· αφ' ετέρου ο νέος έχει έφεσιν να μάθη ό,τι καλόν διά να δυνηθή ούτω να συνεισφέρη ό,τι η αναγεννωμένη πατρίς του απαιτεί παρ' αυτού. Και από τοιαύτην έφεσιν ορμώμενος, έκαμε κάποιας προόδους εις τα ελληνικά μαθήματα, τα όποια παραδίδονται εις τα σχολεία των μερών μας. Αλλ' έχει ανάγκην να

Σελ. 399
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/400.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

τελειοποιηθή αυτού εις σχολείον τυπικόν, να μάθη και καμμίαν ξένην διάλεκτον. Εγώ θεωρών την προθυμίαν των γονέων και τον πόθον του νέου, εστοχάσθην Ιερόν χρέος μου να συνδράμω τον σκοπόν αμφοτέρων· και τον συσταίνω προς σε φίλε Σπηλιάδη, o όποιος γνωρίζω πόσον αγαπάς να ίδης φωτιζόμενους τους νέους, και σε παρακαλώ δεχόμενος αυτόν ως νέον καλής ανατροφής, χρηστοήθη, και από γονείς τιμίους, αν τα διδασκόμενα εις το σχολείον του Ορφανοτροφείου μαθήματα, .είναι ανάλογα των δυνάμεων του να κατορθώσετε να υπάγη εις αυτό διά να ευκολυνθή από τα έξοδα του φαγητού, και καταλύματος, η και ό,τι άλλο γνωρίσετε το κάμετε δι' αυτόν, ενώ εύεργετούντες διά τούτου την πατρίδα, υποχρεούτε μεγάλως και εμέ.

την 14. φεβρουαρίου. 1830. εν Καρυταίνη

ο φίλος Σου θ: κολοκοτρώνης

16

Ιωάννης Καποδίστριας, Ναύπλιο 17.2.1830 προς έφορο Κεντρικού Σχολείου Ανδρέα Μουστοξύδη, Αίγινα

Δημοσιευμένο Σχετ. 11, 23 ο 790

Στέλνονται να σπουδάσουν ως υπότροφοι, με σκοπό να γίνουν διδάσκαλοι, οι Ν. Κομνάκης, Δημήτριος Τζακανίκας και Ν. Πολυζαγιώργη, τους οποίους σύστησε στην Κυβέρνηση ο Γ. Αινιάν.

17

Ιωάννης Καποδίστριας, Ναύπλιο 17.2.1830 προς έφορο Κεντρικού Σχολείου Ανδρέα Μουστοξύδη, Αίγινα

Σχέδιο (από όπου και εκδίδεται) ΓΑΚ Π 24 Πρωτότυπο Σχετ. 12 ΕΒΕ ΧΦ Α 1885

Αρ. 471

ο Κυβερνήτης

Προς τον έφορον του Κ. Σχολείου

Πέμπεται διά να καταταχθή εις το Κ. Σχολείον ο Ηρακλής Μιτζόπουλος εκ Π. Πάτρας, μειράκιον το οποίον προ πολλού μας έδωκε δείγματα της ευφυΐας και φιλομάθειας του. Προμηθεύοντες αυτώ προς το παρόν τα προς τροφήν, ως και εις τους άλλους, θέλετε συγκαταλέξει εις τον όποιον έπροσκλήθητε να συντάξητε κατάλογον, διά να εκλέξωμεν εκ τούτου τον ορισθησόμενον αριθμόν των

Σελ. 400
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/401.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

υποτρόφων του Κ. Σχολείου.

Εν Ναυπλίω τη 17 Φεβρ. 1830 ο Κυβερνήτης

ΙΑΚ

18

Ιωάννης Καποδίστριας, Ναύπλιο 18.2.1830 προς έφορο Κεντρικού Σχολείου Ανδρέα Μουστοξύδη, Αίγινα

Σχέδιο (από όπου και εκδίδεται) ΓΑΚ Π 24 Πρωτότυπο ΕΒΕ ΧΦ Α 1886

Αρ. 475

O Κυβερνήτης Προς τον έφορον του Κ. Σχολείου.

Επιθυμούντες να παραμυθήσωμεν την δυστυχούσαν οικογένειαν του νεωστί τελευτήσαντος Κ. Γουβέλη, διατάττομεν να παραδεχθή ο υιός αυτού Ευθύμιος εις το Κεντρ. Σχολείον.

Συγκαταλέξας αυτόν μετά των λοιπών υποτρόφων θέλεις χορηγείς αυτώ τα προς τροφην, έως να διατάξωμεν οριστικώς περί του αριθμού των υποτρόφων της Κυβ. εις το Κ. Σχολείον.

Εν Ναυπλιω τη 18 Φεβρ. 1830 ο Κυβερνήτης

ΙΑΚ

19

Γεώργιος Βουλπιώτης, Άργος 19.2.1830 προς γραμματέα Στρατιωτικών και Ναυτικών Βιάρο Καποδίστρια, Άργος

Πρωτότυπο Σχετ. 19α ΓΑΚ Π 24

Προς τον Εξωχότατον Κύριον Κοντε.

1830: τη: 19: Φευρουαριου.

άργος

Εξωχότατε Κοντε, εγώ ο Υποφαινόμενος δούλο σας επειδή μην έχων τον τρόπον του να σπουδάξω, διά τούτο λοιπόν προσφέρομαι εις την Εξωτητά σας. να με έλεηθητε να με στειλεται εις αιγινα να σπουδάξω του να μην μείνω τυφλός, επειδή είμαι και εγώ ορφανόν παιδίον από τον πατέρα μου. ο Πατηρ μου απόθανε εις την δούλευσιν του Έθνος, η μητέρα μου. Ευρισκετα εις μισσολογγγι. και περιμένει να ίδη από εμέ καλόν, λοιπόν όταν καμμετε τούτο το καλόν εις εμέ

Σελ. 401
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/402.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

θέλει σας το ξεπλερώση o άγιος θεός.

ο δούλος σας Γεώργιος Ιω: βουλπιωτης

[στό νώτο]

παρακαλώ τον συναδελφον μου Γραμματέα επί της εκπαιδεύσεως και εκκλησιαστικών ίνα υποβάλη εις την Α. Ε. την αναφοράν ταύτην και συσταινω εις την προστασίαν του τον νέον 14 ετών Γεώργιον Βουλπιώτην, ίνα απόλαυση την επιθυμίαν του διά της ευεργεσίας της Κυβερνήσεως.

Εν Άργει. 19 φευρ. 1830 ο επί των στρα. και Ναυτ.

Γραμματ. της Κυβερν. Β. Α. Καποδίστριας

19α

Ιωάννης Καποδίστριας, Ναύπλιο 24.2.1830

προς έφορο Κεντρικού Σχολείου Ανδρέα Μουστοξύδη, Αίγινα

Σχέδιο στο Βιβλίο Εξερχόμενων Σχετ. 19 ΓΑΚ ΔΑ΄ 1

Φεβρ. 24, Αρ. 494

ο Κυβερνήτης Προς τον έφορον του Κ. Σχολείου

Όμοιον τω υπ' αρ. 471. να συγκαταλέξη εις τον αριθμόν των υποτρόφων μαθητιώντων τον Γ. Βουλπιώτην εξ Άγραφων. Εν Ναυπλίω ...

20

Ανδρέας Μουστοξύδης, έφορος Κεντρικού Σχολείου, Αίγινα 24.2.1830

προς γραμματέα ΕΔΠ Νικόλαο Χρυσόγελο, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 2, 9,157 ΓΑΚ Π 24

Αρ. 119

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

ο Πρόεδρος της Επιτροπής του Ορφανοτροφείου, Διευθυντής και Έφορος του εθνικού Μουσείου.

Προς τον επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίου Παιδεύσεως Γραμματέα. Δια της υπ' αρ. 417 επιστολής η Κυβέρνησις μ' εμήνυεν ότι o κομιστης αύτης

Σελ. 402
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/403.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

κύριος Πέτρος Χαμάρτος Πάριος έδιορίσθη παρ' αυτής υποδιδάσκαλος εις το Κεντρικόν Σχολείον. Αλλά συγχρόνως εν άλλο γράμμα μου ήτον εις τον δρόμον, δι' ου έφανέρονα, ότι οι δύο διδάσκαλοι κατά το διά του υπ' αρ. 98 διατάγματος χαριζόμενον εις αυτούς δίκαιον είχαν εκλέξει τον ιεροδιακονον Ιωσήφ Διστομήτην. το είπα τούτο εις τον κύριον Πέτρον Χαμάρτον, όστις με μεγάλην μετριοφροσύνην και σύνεσιν με άπεκρίθη, ότι δεν ηθελε να έλθη εις αμφισβήτησιν με άνδρα φίλον και ποτέ διδάσκαλόν του, τον Διστομήτην. Εν τοσούτω έφθασεν η απόφασις της Κυβερνήσεως διά της υπ' αρ. 480, καθ' ην έκυρώθη η έκλογη του Διστομήτου.

Λοιπόν εγώ κατ' αρχάς μεν αμφιταλαντευόμενος μεταξύ των δύο τούτων διατάξεων, έπειτα Δ΄ έκτελέσας την δευτέραν, χρεωστώ τώρα να ανακαλέσω καν εις την μνήμην της Κυβερνήσεως τον κύριον Χαμάρτον, όστις έχει μεν προτερήματα τοιαύτα, οποία και τον εσύστησεν ήδη εις την Κυβέρνησιν, έπαθεν όμως αυτήν την απροσδοκητον ατυχίαν να στερηθη μίαν επισήμως ύποσχεθεισαν εις αυτόν εύεργεσίαν. ο νέος ούτος είναι τωόντι πολλά αξιοσύστατος. και οποιαδήποτε και αν είναι η μέλλουσα της Κυβερνήσεως απόφασις περί των υποτρόφων, χάριν των οποίων μετ' ολίγον θέλω έπικαλεσθη την κηδεμονίαν της Δ΄ ιδιαιτέρας αναφοράς, ο κύριος Χαμάρτος είναι άξιος εξαίρετου τινός τιμης.

Μεταξύ των αιτιών, αι οποίαι προξενούσιν άργηταν εις την εκτέλεσιν των πραγμάτων της τυπογραφίας, δεν είναι εσχάτη η της ελλείψεως των αναγκαίων στοιχείων. Πρό πολλού χρόνου αναμένονται τα παρά του κυρίου Διδότου άποσταλθέντα, και αυτά ποτέ δεν έρχονται.

Ο κύριος γενικός υπασπιστής Γεράρδος έπρεπε να τα φέρη μαζί του από το Τολόν όπου είχαν φθάσει, αλλά δεν ηθέλησε να αναλάβη την φροντίδα. Ανάγκη είναι να τον ερώτηση η Γραμματεία εις ποίον τα είχεν αφήσει, είτε εις ποίον τόπον ευρίσκονται, και έπειτα να γένη φροντίς περί της ταχίστης αυτών έλεύσεως.

Εν Αιγίνη τη 24 Φεβρουαρίου 1830

Α. Μουστοξύδης

21

Γεώργιος ιερεύς Ταλαντινός, Ναύπλιο 24.2.1830

προς Ιωάννη Καποδίστρια, Ναύπλιο

Πρωτότυπο Σχετ. 102 ΓΑΚ Π 24

Εξοχώτατε, και ευσπλαχνικώτατε Κυβερνήτα !

η φύσει ελεήμων, και εύσυμπάθητος καρδία, η φιλάνθρωπος, και φιλάγαθος, και τωόντι χριστομίμητος διάθεσις της σεβαστής μοι έξοχότητος, διήγειρε κάμε

Σελ. 403
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/48/gif/404.gif&w=600&h=91531. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

τον πάμπτωχον ιερέα να εμφανισθώ τη σεβαστη μοι εξοχοτητι, ός τις εγώ Γεώργιος Ιερεύς τούνομα, ταλαντινός την πατρίδα, μετά την τελείαν καταστροφην, και παντελη απώλειαν της πατρίδος μου, γυμνός και τετραχηλισμένος, και αυτών των αφεύκτως αναγκαίων έστερημένος, κατέφυγον εδώ εις Ναύπλιον, διά τον φόβον των άσπονδων εχθρών της ορθοδόξου ημών πίστεως απίστων Αγαρηνών· αλλ' όντος μου εν απορία του ζην, ευρέθησαν μερικοί χριστιανοί φιλανθρωπία νικώμενοι, μοι έδωκαν μίαν παραμικράν εκκλησίαν έπ' ονόματι της Αγίας Σοφίας χωρίς ένορίαν, χωρίς καμμίαν άλλην προπαρασκευην, να ιερουργώ την αναίμακτον ιερουργίαν, καν να απολαμβάνω εξ αύτης τον έπιούσιον άρτον, όπου είμαι φαμιλλίτης, και ζω μέχρι τούδε με την ελεημοσύνην των χριστιανών, με μεγάλην μου στενοχωρίαν ώστε αποζήν κατά τον ιερόν Παύλον 1· αλλά δόξα θεώ τω εν υψίστοις ! ός τις προώρισε θεαρχίω νεύματι την σεβαστήν μοι, και θεοφρούρητον αύτης έξοχοτητα σωτηρα, και ευεργέτην της ταλαίνης Ελλάδος, άλλον Θεμιστοκλέα, άλλον Αριστίδην, και ως ειπείν πατέρα της πατρίδος, ητις αθάνατον ποιησεται το περικλεές, και αείμνηστον όνομα της σεβαστής μοι έξοχότητος, όπερ έγγεγραμμένον θέλει ευρέθη εις τον κολοσσον, η μάλλον ειπείν εις τον ναόν της αθανασίας· αλλ' ώ φιλανθρωποτατε Κυβερνήτα ! κοντά εις τας απείρους ευεργεσίας, και ώκεάνεια πελάγη των μεγάλων χαρίτων σας συνεστήσατε το εν Αιγίνη Ελληνικόν Κεντρικόν Σχολείον. Όθεν ουν γονυπετώς προσκυνώ, και παρακαλώ τον σεβαστον μοι Κυβερνήτην να συγκατάνευση να διορισθή υπότροφος και ένας από τους τέσσαρας υιούς μου, εις την εκείσε Άκαδημίαν, επειδή ένας από αυτούς είναι προχωρημένος εις τα ελληνικά μαθήματα, και ίσως προκόψη, και με γηροτροφηση εις τα έσχατα γηρατειά · αύθέντα μου Κυβερνήτα ! διά τον θεόν λοιπόν, διά την ζωήν και υγείαν σας, και διά τας αοιδίμους ψυχάς των αειμνήστων γονέων σας, κάμετε αυτό το έλεος εις εμέ τον πάμπτωχον ιερέα, διά να παρακαλώ τον ύψιστον θεόν, ημέραν και νύκτα υπέρ αύτης, όστις χαρίζοιτο αύτη μαθουσάλεια έτη, και ζωήν πανευδαίμονα· είθε ! γένοιτο !

αωλω·. φευρουαρίου: κδ

της σεβαστής μοι εξοχότητος

δούλος ταπεινότατος, και προς θεόν διάπυρος ευχέτης Γεώργιος ιερεύς ταλαντινός:

1. Ίσως από μνήμης παραπομπή στην Β΄ Προς Κορινθίους επιστολή, 1 8: Καθ' υπερβολήν υπέρ δύναμιν εβαρήθημεν, ώστε εξαπορηθήναι ημάς και του ζην.

Σελ. 404
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Οι μαθητές του Κεντρικού Σχολείου (1830-1834)
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 385
    31. Κόκκωνας, Μαθητές Κεντρικού Σχολείου

    ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ

    ΕΓΓΡΑΦΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ