Συγγραφέας:Διεθνές Συμπόσιο
 
Τίτλος:Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:1
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Συντελεστές:Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού
 
Έτος έκδοσης:1986
 
Σελίδες:725
 
Αριθμός τόμων:2 τόμοι
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Βιβλιογραφία
 
Διεθνή Συμπόσια
 
Κοινωνική ενσωμάτωση
 
Μαθητεία και εργασία
 
Νεανικά έντυπα
 
Νεανικές οργανώσεις
 
Νοοτροπίες και συμπεριφορές
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ευρώπη
 
Χρονική κάλυψη:Μεσαίωνας-20ός αιώνας
 
Περίληψη:Το βιβλίο αυτό περιέχει τα πρακτικά του πρώτου επιστημονικού συμποσίου που διοργάνωσε η επιτροπή του ΙΑΕΝ σε συνεργασία με την Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού. Το συμπόσιο, με θέμα «Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας», έγινε στο αμφιθέατρο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών από τη 1 έως τις 5 Οκτωβρίου 1984.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 28.86 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 698-717 από: 730
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/698.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

και η παιδική παραγωγή, εμφάνιζαν αυτόν τον μη-εμπορευματικό χαρακτήρα, ο οποίος αποδίδεται τώρα σε ορισμένα προϊόντα της σοσιαλιστικής οικονομίας. Τελικά, αν η εμπορευματική παραγωγή των γυναικών και των παιδιών είναι υπαρκτή κάποιες στιγμές, στην πράξη παιδιά και γυναίκες είναι πάντα ενεργά.

Αυτό μας ενδιαφέρει ως διάκριση δύο καταστάσεων: από τη μια μεριά, οι νέες συμβολές που εκφράστηκαν, σύμφωνα με τις αντίστοιχες επιστήμες για τη θέση, κάθε στιγμή, του παιδιού, του νέου, στην κοινωνία και στον πολιτισμό· από την άλλη, η ερμηνεία τους μέσα στην Ιστορία, διαφορετική από εκείνη της παράδοσης ή της ιδεολογίας. Ποια Ιστορία λοιπόν; Μήπως αυτό μας προωθεί ή μας βοηθά να την αποκαλέσουμε έκφραση, συνείδηση των επιστημών; Δεν είναι εύκολη δουλειά, να προχωρεί κανείς σ' αυτή τη διάκριση.

Η προοπτική που υιοθετήσαμε βοηθά ν' απαντήσουμε στο ερώτημα. Πρόκειται για την αναπαραγωγή, ιδωμένη από την πλευρά της γυναίκας και απ' αυτήν του άνδρα, τη χρησιμοποίηση, τα κριτήρια νομιμότητας, τις αιτίες άρνησης, φόβου, αποκλεισμού, και ύστερα, τη δύσκολη συνοχή της γεννητικότητας με την οικονομική ανάπτυξη. Η αγωγή εντάσσεται σε προοπτικές που είναι σαφέστερα συγκυριακές. Στη συνέχεια, είμαστε σε θέση να μιλούμε για την ταυτότητα, προϋπόθεση χρήσης, για την εργασία, συμπεριλαμβανομένης και αυτής του πολέμου, για την εγκατάλειψη και την αργοπορημένη, αλλά πόσο ωφέλιμη, νομιμοποίηση, για τη διαρροή και τέλος, για ό,τι αφορά το σώμα, το παιχνίδι, τον ελεύθερο χρόνο, την απότομη εισβολή στην πόλη που είναι χωρίς αμφιβολία περισσότερο ανατρεπτική παρά επαναστατική. Αυτό δεν είναι μια απολογία pro domo sua. Μετά τις αναπτύξεις για τη συμμετοχή στην εμπορευματική παραγωγή, να που βρισκόμαστε ακόμα μια φορά εμπρός σε αντικείμενα έρευνας από τα οποία τα περισσότερα αν όχι όλα, ξεπερνούν την παιδική ηλικία και τη νεότητα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η προοπτική αυτή επιτρέπει να απαντήσουμε σε ουσιώδη ερωτήματα. Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται πια να αναρωτηθούμε τι πηγές υπάρχουν για τη μελέτη της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. Όλες είναι χρήσιμες. Τα παιδιά δεν ήταν τα παιδιά "μας" και το αν αγαπήθηκαν ή δεν αγαπήθηκαν δεν σχετίζεται αναγκαστικά με την ιδιότητα τους αυτή. Ήταν (και είναι) άτομα με χαρακτηριστικά οπωσδήποτε ιδιαίτερα, όπως όλα τα άτομα, διαφορετικά για το καθένα, το ίδιο όπως για κάθε γυναίκα και κάθε άνδρα, θα μπορούσαμε να φθάσουμε ως το σημείο να διαβεβαιώσουμε (ή να φαντασθούμε) πως αγαπάμε εκείνο που δεν είναι αναγκαίο ή ακόμη αυτό που εμπλουτίζει τις αναπόφευκτες σχέσεις. Η αγάπη, όπως η ομορφιά, είναι κατά κάποιον τρόπο μία πολυτέλεια άξια να επιδεχθεί διαφορετικές εκτιμήσεις. Όποια και να είναι, η ανθρώπινη σχέση, συμπεριλαμβανομένης και της σχέσης ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικών γενεών, είναι η Ιστορία. Πρόκειται για προϊόντα συγκυριών, προτού να γίνουν στοιχεία

Σελ. 698
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/699.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

υπερδομών και ενδεχομένως δομών. Η ερευνά μας έγκειται στην αναζήτηση τον ποια αισθήματα, που και γιατί, σύμφωνα με ποιες επιστήμες, σε ποιους χώρους... Είμαστε σε θέση να το κάνουμε;

Εμπρός στο αχανές και στην πολυπλοκότητα των υποχρεώσεων, μια ομαδική εργασία σαν αυτή με την οποία καταπιαστήκαμε εδώ, είναι αναγκαία. Η ιστορική δημογραφία μοιάζει να αποτελεί μια καλή αφετηρία. Ίσως είναι περιττό να επιμείνουμε σ' αυτό. Οι ανακοινώσεις των ελλήνων ερευνητών πλούτισαν σημαντικά τις γνώσεις μας για τις επιδημίες, για τη θνησιμότητα, για τη γεννητικότητα, ανάμεσα σε άλλα. Στο τέρμα των πραγματικοτήτων αυτών, και των αναπαραστάσεων που τις αποδίδουν, η έκφραση της ανάγκης για επιβίωση, το αίσθημα ασφάλειας και η ικανοποίηση του, συγκροτούν κατά κάποιον τρόπο την πλατφόρμα που κυριαρχεί στο σύνολο των διακριτών δομών. Κατάσταση πολύ απομακρυσμένη από τις ιστορικές πραγματικότητες για να είναι χρήσιμη, θα μπορούσε να πει κανείς· πρέπει όμως να είναι αρκετά εκτεταμένη, για τη σύγκλιση ενός τέτοιου πλούτου πληροφοριών. Πραγματικά, αυτό που μετράει είναι να βρει ο κάθε ερευνητής, όσο απομονωμένος κι αν είναι (ο καθένας από μας) τη δική του θέση μέσα στο χώρο. Το επάγγελμα μας μας μαθαίνει επίσης πως αυτό που είναι απλά σύγχρονο, ανήκει κατά μεγάλο μέρος στο παρελθόν, είναι ήδη μάλλον ξεπερασμένο. Αυτό που πρόκειται να 'ρθει αγγέλλεται στα παιχνίδια των παλινδρομήσεων, στο σύνολο των εποχών, συγχωνευμένο συχνά με τον μακρό χρόνο. Τη μεταβλητή του χρόνου την βλέπουμε στην ένταση της επιβεβαίωσης τους, ανάλογα με το χώρο, τις ιστορικές στιγμές.

Μορφή μελέτης αυτού του τύπου σχέσεων, η ιστορική δημογραφία είναι ένα ολόκληρο εργοτάξιο που ανανεώνεται και που αφορά ιδιαίτερα τα παιδιά και τους νέους, τόσο ως προς τον εαυτό τους όσο και ως προς την αναπαραγωγή του είδους, περισσότερο απ' όσο στη σύγχρονη κοινωνία. Ως προς αυτό, ίσως δεν επιμείναμε αρκετά σε ό,τι συντελεί στην αποδοκιμασία ή στην απόσταση απέναντι στα παιδιά και στους νέους, απόσταση τόσο συχνή, ώστε να γίνεται μερικές φορές κυρίαρχη. Έγινε λόγος για τον ζυγό τον οποίο επιβάλλει το αρσενικό, αλλά πρόκειται, ως ένα βαθμό τουλάχιστον, για τον ζυγό του γάμου ο οποίος βαραίνει τόσο τα αγόρια, τους άνδρες, όσο και τα κορίτσια, και τις γυναίκες. Μία από τις πρώτες μας υποχρεώσεις, και είναι υποχρέωση σημαντική, βρίσκεται στην αναζήτηση των εξομοιωτικών όψεων και των δύο φύλων και στο να διαπιστώσουμε σε ποιο βαθμό οι άνθρωποι και των δύο φύλων υποβάλλονται σε ισόβαρους καταναγκασμούς.

'Ένα άλλο σημείο μας κάνει να συμφωνήσουμε ευκολότερα· είμαι βέβαιος: τα παιδιά και οι νέοι έχουν μικρή θέση στην πολιτεία των ανδρών. Για την ακρίβεια, η δόμηση και η διαδοχή των γενεών, η νοσολογική κατάσταση τον παιδιού, οι ελπίδες του, δείχνουν πως με δυσκολία διεκδικεί μερικά χρόνια

Σελ. 699
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/700.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

ζωής. Αυτό όμως ισχύει πράγματι μόνο για τα παιδιά; Νομίζω πως οι δημογράφοι ιστορικοί δεν έχουν υπογραμμίσει αρκετά τις μικρές ελπίδες ζωής των εργαζομένων γενικά. Η οριστική αγαμία, οι μεταναστεύσεις, ανάμεσα σε άλλα, επιτρέπουν να διαφανεί σε ευρωπαϊκή κλίμακα μια πραγματική γενοκτονία που συνέβη ταυτόχρονα με εκείνη, την τόσο διάσημη, των ιθαγενών της Αμερικής, και συνεχίσθηκε και μετά.

Ένα σύνολο από στοιχειώδεις λόγους για να τα έχει κανείς με τα παιδιά, μοιάζει να τα αφορά ιδιαίτερα, θυσιάζουν συχνά τη μητέρα τους και εμποδίζουν, με την απλή απειλή της εμφάνισης τους την ηδονή, ή, μάλλον, την απαραίτητη ικανοποίηση των ενηλίκων. Δεν είναι όμως αυτά τα μόνα αίτια άρνησης αυτής της ικανοποίησης, των απαγορεύσεων και, στη συνέχεια, της διαστροφής. Γεγονός είναι ότι το παιδί, αποδοκιμασμένο, βρίσκει μπροστά τον διάφορα είδη προτύπων. Όπως οι «αμαρτωλές» γυναίκες, ο «γενναίος στρατιώτης» και ο αδιάφορος εργάτης αντιμετωπίζονται με υπεροψία και συγκρίνονται με την Παρθένο Μαρία, με τον Ζίγκφριντ ή τον Σταχάνωφ, το παιδί υποφέρει από το γεγονός ότι τα παιδιά-πρότυπα υψώνουν πάντα τον δείκτη που τον επιτρέπει να θεωρείται ευγενικό, αποδεκτό ή ανεκτό. Η έννοια δεν είναι χωρίς χρησιμότητα, κάθε άλλο. Δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Είναι τελείως διαφορετικό αυτό που τα παιδιά και οι νέοι αντιπροσωπεύουν ως ανωμαλία για τις κοινωνίες που ανησυχούν για την επισφαλή σταθερότητα τους. Στο μέτρο μάλιστα που βρισκόμαστε, σ' αυτή την περίπτωση, εμπρός σε προβλήματα τα οποία οι ιστορικοί πολύ απέχουν από το να τα έχουν αντιμετωπίσει με σοβαρότητα, το θέμα προσφέρεται σε συγχύσεις: τα παιδιά και οι νέοι είναι επαναστατικά ή ανατρεπτικά στοιχεία; Η μήπως οι κοινωνίες τις οποίες συναναστρεφόμαστε έχασαν κάθε φιλοπαίγμονα διάθεση, διεστραμμένες από το θέαμα-εμπόρευμα; Το ίδιο ισχύει και για ό,τι αφορά ένα πολυσυζητημένο ζήτημα, το ομοφυλοφιλικό νόημα της ιπποτικής πίστης και τον ιπποτικού έρωτα, θα προτιμούσαμε να παραμείνουμε στην επιβεβαίωση του ατόμου, στην αποκάλυψη της ευαισθησίας του και του εαυτού του, περιλαμβανομένου του σώματος του, αλλά και της συνείδησης του εαυτού του. Η ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας ταυτίζεται απλώς με την ιστορικότητα.

Τελικά, πρόκειται για μια έκφραση αλλοιωμένη. Για το ότι είναι διαμορφωμένη, χυμένη στα μέτρα προτύπων που θεωρούνται παγκόσμια, η απόδειξη βρίσκεται στη σειρά των απόψεων που μας παρουσιάστηκαν. Το παιδί, ο νέος, χρήσιμος ή αποδοκιμασμένος, αποτελούν τεμάχιο του επιβεβλημένου παιχνιδιού, το οποίο από έλλειψη φαντασίας μένει κλειστό εμπρός σε κάθε αλλοίωση και, επομένως, στο άτομο. Η αλλοίωση χτυπάει το ίδιο σκληρά όσο οι ξένοι και οι αποκλεισμένοι, οι οποίοι αρνούνται οι ίδιοι μια κατάσταση, και αντιπαραθέτει μεταξύ τους τα φύλα, τις σεξουαλικές συμπεριφορές και τις

Σελ. 700
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/701.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

ομάδες ηλικιών. Αυτός είναι ο πίνακας με την αδυσώπητη χρησιμοποίηση τον άλλου, που εκφράζεται σε πολλές καταστάσεις. Έτσι, μάθαμε πως το εθιμικό δίκαιο στη Γαλλία δεν ενδιαφέρεται για τους ανήλικους παρά μόνο αν ορφανέψουν. Δεν θα επιμείνουμε σ' αυτές τις συνθήκες που επιβλήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην ιστορικότητα των παιδιών και των νέων. Πραγματικά, το παιδί-βασιλιάς μετράει μέσω της αναφοράς του στην εξουσία. Τα υπόλοιπα, σε αναφορά με την προφύλαξη της πατρικής κληρονομιάς και την επιβίωση που επιτυγχάνεται μέσω της ενδυνάμωσης της εξουσίας ή με τη συγχώνευση με αυτήν. Γι' αυτό ακριβώς οι αποκλεισμένοι είναι πλήθος.

Η φροντίδα για το παιδί, η προσπάθεια για σχολική φοίτηση, ιδωμένα σε τοπική κλίμακα, στις λεπτομέρειες, εκπλήσσουν. Και όμως αυτό συμβαίνει. Μας υπενθύμισαν, επίσης, πως στην τάδε περίπτωση (το 1830), η εκπαίδευση διαφοροποιήθηκε γιατί αν ήξεραν να γράφουν, τα μικρά κορίτσια θα μπορούσαν να συντάσσουν ερωτικά σημειώματα. Αυτό μαρτυρεί για το σεξουαλικής, στο μέτρο που υπήρχε, απόχρωσης πνεύμα που απέδιδαν στα μικρά κορίτσια, και όχι για την εκπαίδευση. Ο αγώνας εναντίον του πνεύματος, του κακού πνεύματος των κοριτσιών ή μάλλον του γένους των γυναικών, συνδέεται και αυτός, σε ορισμένους χώρους, με τη χρησιμοποίηση των αγοριών, των ανδρών, με την επιστράτευση τους σε οικονομικές επιχειρήσεις. Η υπεράσπιση των αγοριών αποτελεί μία από τις φροντίδες τον 19ου αιώνα' οι γυναίκες είναι μαλακές και τους εκθηλύνουν κακία των λέξεων τις οποίες κατορθώνουν να διορθώσουν: καθώς η mulier συγγενεύει πολύ με το "μαλακή", προτιμούν τον όρο γυναίκα. Ξαναβρίσκουμε τις επιστήμες με την έκφραση τους, επιδοκιμασίας ή καταδίκης, τόσο σε ό,τι αφορά τα παιδιά και τους νέους, όσο και σε ό,τι αφορά τις γυναίκες, και, θα προσθέταμε, εκείνους τους άνδρες, των οποίων η ευαισθησία αρνείται την αντίθεση κυρίαρχος-κυριαρχούμενος.

Η αναπαραγωγή της ιδεολογίας, δηλαδή η εκπαίδευση και η μόρφωση των νέων, μας παρουσιάστηκαν με πολλαπλές όψεις. Αν λάβουμε υπόψη την κατάσταση της χώρας ως τον 19ο αιώνα, οδηγούμεθα να υπενθυμίσουμε ένα άλλο παράδειγμα, το παράδειγμα της Πολωνίας. Κατακτημένη, αλλά διόλου υποταγμένη, αγωνίσθηκε για τη διδασκαλία της εθνικής γλώσσας, δημιούργησε μια Επιτροπή Εθνικής Εκπαίδευσης (και είχε ακόμα γνωρίσει, σε άλλους τομείς, παρόμοιες συνθήκες: καταστροφές πόλεων, υποχρεωτικές μεταναστεύσεις, νέα αστικοποίηση). Και άλλες συγκρίσεις μπορούν να γίνουν άνετα. Τα προβλήματα που τέθηκαν στην εκπαίδευση και στην πρόσβαση των κοριτσιών στο σχολείο, ιδιαίτερα, μελετήθηκαν σχεδόν παντού. Οι αντιστάσεις μοιάζει να είναι γενικές: επειδή οι οικογένειες χάνουν από την εργατική τους δύναμη (εμπορευματική παραγωγή ή μη), επειδή, και μετά το 1848 ακόμη, προσβάλλεται η ηθική. Πάνω απ' όλα, η εκπαίδευση, έτσι όπως την έχουν συλλάβει, για τα μικρά κορίτσια, καταλήγει να μην έχει κανενός είδους

Σελ. 701
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/702.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

δικαίωση· πραγματικά, τι άλλο μαθαίνουν εκτός από κουταμάρες; Ας δούμε σε ποιο βαθμό αυτά έχει, ωστόσο, κάποια σημασία. Είναι φυσικά να επανέρχεται συστηματικά στις έρευνες η υπάρχουσα διάκριση σε βάρος των γυναικών. Ας μην παραμελούμε λοιπόν ό,τι εξηγεί αυτή τη διάκριση. Ας επανέλθουμε στη διάκριση της εργασίας (και της εξουσίας) που έγινε εναντίον των γυναικών, και στο πλαίσιο της. Με την ευκαιρία αυτή και ως προς το θέμα της φροντίδας για τη μόρφωση των νέων, ας επιμείνουμε σε μία όψη που συχνά ερμηνεύεται λανθασμένα. Το γεγονός ότι τον 18ο και στις αρχές του 19ου αιώνα μπορούσαν να πουν πως η εκπαίδευση που λαβαίνουν τα κορίτσια στα μοναστηριακά σχολεία βλάπτει την ηθική τους, μας μαθαίνει πως τα σχολεία αυτά υπήρχαν και ήταν καταδικασμένα να κλείσουν. Δεν υπάρχει, εδώ, το σημάδι μιας όχι ασήμαντης επιδείνωσης, μιας οπισθοχώρησης, απέναντι σε μια κατάσταση που κρίθηκε υπερβολικά και επικίνδυνα εξισωτική καθώς τα στοιχεία που διαθέτουμε είναι αυτά που είναι -ένα κοινωνικό προϊόν, και τα πλαίσια του πνεύματος μας, του προσανατολισμένου σε γραμμικές, χρονολογικές παρατηρήσεις- είναι απαραίτητο να τοποθετήσουμε καθεμία από αυτές τις ενδείξεις που δεν επιζητούν άλλο από το να τις συμπληρώσουμε. Έχουμε επαναλάβει πως οι ιστορικές εξελίξεις δεν έχουν τίποτε το γραμμικό, εκτός από την ιδεολογική αναπαραγωγή. Γι' αυτό ακριβώς, η μελέτη της κατάστασης κάτω από τον οθωμανικό ζυγό κινδυνεύει να υποστεί τις συνέπειες θεωρήσεων που την στρεβλώνουν.

Η σπουδαιότητα, το ενδιαφέρον, ο πλούτος ορισμένων ερευνών συνίσταται στην πολυπλοκότητα των προβλημάτων που ανακαλύπτουν και τα οποία απαιτούν τη διεύρυνση τους. Σε πιο κοντινές εποχές, μία μεγάλη έρευνα αξίζει ιδιαίτερη προσοχή: είναι η έρευνα του συνόλου των φοιτητών τον Πανεπιστημίου των Αθηνών. Η τύχη τους και η ταυτότητα τους, καθώς και η τόσο υποβλητική παρέμβαση των κηδεμόνων, ανοίγουν μια απειρία προοπτικών. Η ακριβής ανάλυση των διαθεσίμων πληροφοριών παρέχει στις εργασίες μας σύγχρονες δικαιώσεις, για μια φορά άξιες προσοχής. Αυτό, μαζί με το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται για το σχολείο, σχηματίζει ένα κρίκο που προσφέρεται σε νέες ανθρώπινες σχέσεις.

Όπως και οι σχέσεις ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες, έτσι και εκείνες ανάμεσα σε ανθρώπους διαφόρων ηλικιών, τιμώντας τα ανθρώπινα δικαιώματα, απαντούν σε ερωτήματα που τίθενται καθημερινά. Αυτός ο διάλογος δεν άνοιξε χθες, έρχεται από μακριά. Μήπως δεν πρόκειται, απλά και σύντομα για ένα από τα αιώνια προβλήματα, των οποίων τις ιδιαίτερες εκφάνσεις έχει πρώτιστο καθήκον να εξακριβώσει η ιστορία; Οι διαφορές που καθιστούν δυσχερή το διάλογο οδηγούν στην υποτύπωση μιας ιδεατής πολιτείας. Η μήπως είναι ένας τρόπος να απομακρύνουν σ' ένα είδος "υπερπέραν" αυτού που η κοινωνία θέλει ν' αποφύγει; Σ' αυτό το είδος της ουτοπίας που εγκαθίδρυσε

Σελ. 702
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/703.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

η εξουσία, ουτοπικό θεωρείται ό,τι αφορά την εναλλαγή. Προς την αντίθετη κατεύθυνση, η γνώση των μορφών εισβολής των παιδιών και των νέων (των γυναικών επίσης) στην κοινωνία, είναι ένα φρένο που μπορεί, τουλάχιστον, να παρεμποδίσει τις διακρίσεις και τη βία. Μας δείχνει ποια μπορεί να είναι η εξήγηση, δικαιώνει και εγκαθιδρύει το διάλογο, παρ' ότι δεν έχουμε ανοίξει διάπλατες τις πόρτες μας στα παιδιά και στους νέους.

Πάνω σ' αυτό το θέμα, η απογραφή των δημοσιευμάτων που αφορούν τη νεότητα αποτελεί επίσης μια δουλειά μ' εξαιρετικό ενδιαφέρον που βρίσκει δύσκολα το αντίστοιχο του αλλού. Επιμέρους μελέτες είναι τώρα δυνατές ή παίρνουν την πραγματική τους θέση δείχνοντας το πραγματικό τους νόημα. Ύστερα απ' αυτό, πως να δεχθούμε το γεγονός ότι βρίσκονται αποκλεισμένα, δημοσιεύματα που οφείλονται σε νέους αλλά δεν μιλούν για τη νεότητα; Αυτό μπορεί, για την ακρίβεια, να γίνει δεκτό σε μια εντελώς πρώτη φάση, μέσα σε μία φροντίδα περιχαράκωσης των προσπαθειών και ορισμού των προϋποθέσεων της έρευνας. Ας προσέξουμε όμως να μην τα παραμελήσουμε. Αυτό που κάνουν οι νέοι γενικά, παρ' όλες τις δυσμενείς συνθήκες που τους έχουν επιβληθεί και που φτωχαίνουν τον κόσμο μας, είναι εκείνο που μετράει περισσότερο στους φακέλους μας. Κατά τ' άλλα, πόσα προβλήματα!

Έχει δειχθεί πως από την στασιμότητα και από την κοινωνική ισορροπία περιμένουμε την οικονομία αλλαγών που πρέπει να τις εννοήσουμε ως πολιτικές. Όπως η Σιμόν ντε Μπωβουάρ το έγραψε για τη γυναίκα, το παιδί εξαρτάται από τον άνδρα. Αυτός διευθύνει, και η παρουσία των μικρών κοριτσιών εξαφανίζεται εμπρός στην αυθεντία των προϊστάμενων στα εργαστήρια και στα εργοτάξια. Αυτό δεν αποτελεί απαραίτητα τον κανόνα, εκφράζει ένα χρόνο και ένα χώρο. Αλλά ποιος θα μας πει ποιους συναγωνισμούς και ποιες συνεργασίες πρέπει να εννοήσουμε ανάμεσα στη γυναικεία και στην ανδρική υφαντουργία; Να που βρισκόμαστε ξανά αντιμέτωποι με τα προβλήματα που ο σοσιαλισμός συναντά με μορφές πολύ διαφορετικές, τα προβλήματα της αγοράς.

Για το θέμα αυτών των πολύπλοκων σχέσεων, είδαμε καθαρά τις γενιές και τις πρωτοπορίες, καθώς και τη Φάλαγγα του Πανεπιστημίου των Αθηνών, να θέτουν πολλά προβλήματα. Αυτό σίγουρα δεν βοηθάει, αγαπητοί μεσαιωνολόγοι, να καλύψουμε το κενό για ό,τι αφορά τη σταυροφορία των παιδιών, ή τα παιδιά των Αναβαπτιστών τα οποία εμείς που κάνουμε νεότερη ιστορία αγνοούμε, αλλά προσθέτει νέες πληροφορίες σε ό,τι γνωρίζουμε, π.χ., για το ρόλο των νέων στην αγγλική Μεταρρύθμιση. Όλα με οδηγούν στο να κάνω ακόμα μια φορά την απολογία της ιστορίας της οθωμανικής εποχής. Σε ένα αρκετά πρόσφατο άρθρο, είδαμε αρκετές αποκαλύψεις για την αναγέννηση των Αθηνών τον 16ο αιώνα· μάθαμε πολλά πράγματα για το Βυζάντιο, μερικά για την Κωνσταντινούπολη, λιγότερα όμως για την εποχή της τουρκικής κατάκτησης.

Σελ. 703
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/704.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

Όμως, ο 18ος και ο 19ος, ιδιαίτερα, αιώνας, που έχει στα μάτια όλων μας θαυμαστές όψεις, δεν είναι μια εποχή αθωότητας.

Για να γίνω ακόμα πιο κατηγορηματικός απ' όσο θα ήταν δυνατόν για ό,τι αφορά τα παιδιά και τους νέους., θα έλεγα κι άλλη μια λέξη για τα μικρά κορίτσια (και τις γυναίκες, γιατί η διάκριση είναι ιδιαίτερα δύσκολη). Στον 19ο αιώνα, κάτω από την πίεση της εμπορευματικής οικονομίας, η αντίθεση ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες επιδεινώνεται. Ο καταμερισμός της εργασίας μας δείχνει, στους φακέλους της ιστορίας των τιμών, πως έγινε αυτό. Η εμπορευματική οικονομία επιταχύνει με βάναυσο τρόπο την κοινωνική διαφοροποίηση (ανάλογα με τη θέση που κατέχει κανείς στην παραγωγή εμπορευμάτων) και μέσω της σεξουαλικής διαφοροποίησης που ακολουθεί, συμπληρώνει και ενισχύει την ίδια διαδικασία. Η γυναίκα αποκλείσθηκε, βαθμιαία, από την εμπορευματική εργασία. Όπως και τα νέα αγόρια, οι γυναίκες και τα μικρά κορίτσια, ήταν δεκτές για βαρείες δουλειές, βαρετές και περιφρονημένες από την άποψη τον εμπορεύματος, και μέχρι να γίνουν εμπόρευμα και οι ίδιες.

Η κατάσταση αυτή, σαφής στη Φλωρεντία από τον 15ο αιώνα, επιβεβαιώνεται αλλού τον 16ο. Οι γυναικείες αμοιβές μειώνονται σε σχέση με τις ανδρικές. Εκφρασμένες σε αγοραστική δύναμη τον ημερομισθίου ενός χτίστη, οι αμοιβές αυτές υφίστανται διαδοχικές απώλειες που οξύνονται τον 17ο αιώνα, με μια διάκριση της εργασίας, για ό,τι αφορά ακριβώς, την παραγωγή των εμπορευμάτων. Ο μύθος της γυναίκας στο σπίτι αποκτά δύναμη. Πάντως, στον 18ο και ιδίως στον 19ο αιώνα, μικρά κορίτσια και γυναίκες επανέρχονται. Άλλοτε αναλαμβάνουν κακοπλήρωνα μεν ες ασχολίες: μεταφορά πέτρας στα εργοτάξια μαζί με τα μικρά παιδιά, άλλοτε πηγαίνουν στις φάμπρικες για ν' αναλάβουν τις βαρείες δουλειές, ανταγωνίζονται άμεσα τα παιδιά και τους άνδρες· εννοείται πως η απασχόληση τους σημαίνει πάντα μια οικονομία στο μισό ή, το λιγότερο, στο ένα τρίτο του μεροκάματου. Με τον τρόπο αυτό πραγματοποιείται η εκβιομηχάνιση, στην Αλγερία και στην Πορτογαλία, στην Ισπανία και στη Γαλλία, στο Πεδεμόντιο, αλλού, και μάλιστα στα βρετανικά νησιά.

Θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας σ' αυτή την πρόσφατη επιδείνωση. Εξηγεί εν μέρει το μισογυνισμό του 19ου και, ύστερα, του 20ού αιώνα, καθώς επίσης και τη λατρεία της οικογένειας, η οποία επιβλήθηκε στους εργαζόμενους συμπεριλαμβανομένων και των αγροτών, τόσο πολύ αντιπροσωπευτική είναι οικονομιών και, στη συνέχεια, ανθρώπων καταδικασμένων στην αγορά. Το αβέβαιο πρότυπο της δυτικής οικογενείας δεν εμποδίζει την απομάκρυνση των παιδιών, με ταυτόχρονη ανάθεση στην Εκκλησία και στο Κράτος της επαναφοράς των κοριτσιών και των γυναικών στο σπίτι, πράγμα για το οποίο έγινε λόγος και εδώ.

Τελειώνοντας, ας συμπληρώσουμε αυτό τον πίνακα με κάποιες σκέψεις

Σελ. 704
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/705.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

πάνω στην εισβολή των νέων στην πολιτεία. Τον καιρό που η ζωή, και η "πολιτεία" βρισκόταν στην ύπαιθρο, για τους νέους, όσο και για τις γυναίκες η πόλη ήταν εχθρική. Μα το ίδιο δεν συνέβαινε και στους άνδρες; Η πόλη που απελευθέρωνε τους ανθρώπους από την κόλαση των αγρών, έγινε η ίδια μια κόλαση. Στον 18ο αιώνα, στον 19ο, το καταφύγιο που προσφέρει δεν έχει τίποτε από το ειδυλλιακό πλαίσιο στο οποίο θέλησε να μας κάνει να πιστέψουμε ο 20ός αιώνας. Στον 17ο, στον 16ο, στον Μεσαίωνα, νέοι, τυχοδιώκτες και ζητιάνοι αποτελούν ένα, τον ίδιο κόσμο, ξεριζωμένο, χαμένο. Οι Ιταλοί συνάδελφοί μας έχουν τη φιλαρέσκεια να μελετούν την οικογένεια ξεκινώντας από τα έκθετα, από τα ονόματα τους.

Όταν στην πόλη, στην περιφέρεια της, τα παιδιά και οι νέοι βρίσκουν δουλειά, η εμφάνιση τους παίρνει όψεις επαναστατικές. Κάνουν απεργίες. Κάνουν αντίσταση ενάντια στον ξένο κατακτητή. Αρνούνται να ανεχθούν εργοδότες ανάμεσα στους οποίους ο Gilles de Rais δεν είναι ίσως παρά η ανόητη υπερβολή. Ας δεχθούμε να κάνουμε την άσκηση που συνίσταται στο να υποβάλουμε τους φακέλους μας στον έλεγχο αυτής της πολύ σκληρής οπωσδήποτε όψης των πραγμάτων, που δεν είναι παρά η σφαιρική έκφραση διαφορετικών πραγματικοτήτων και που οικοδομήθηκε επάνω στο σύνολο των πληροφοριών που διαθέτουμε. Ας ψάξουμε και για άλλες ακόμη. Όλες αυτές οι έρευνες μας προσκαλούν. Ας είμαστε τολμηροί σε ό,τι αφορά τις υποθέσεις εργασίας.

Είναι αλήθεια πως όλες αυτές οι έρευνες μας καθιστούν απαιτητικούς,, υπερπληρώντας ταυτόχρονα τις ελπίδες μας. Συμπληρώνουν έτσι, συνολικά, το ωραίο επάγγελμα του ιστορικού στις δύο συμπληρωματικές του έννοιες, που είναι ακριβώς η γενναιοφροσύνη και η απαιτητικότητα.

Δεν θα είμαστε άνθρωποι, ολοκληρωμένες ανθρώπινες υπάρξεις, όσο θα κοιτάζουμε τις γυναίκες σαν περίεργα αντικείμενα. Και αντιστρόφως. Δεν θα είμαστε άνθρωποι, ολοκληρωμένες ανθρώπινες υπάρξεις, όσο στις φωτογραφίες των παιδικών μας χρόνων, στα παιδιά μας, θα βλέπουμε μικρά τέρατα.

μετάφραση: Έμη Βαϊκούση

ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΔΡΑΧΑΣ: Το δικό μου σχόλιο θα είναι λιγόλεπτο, δεν πρόκειται να κάμω σύνοψη των όσων ελέχθησαν. Η ανάλυση των Πρακτικών, όταν εκδοθούν, θα μας προσφέρει τη δυνατότητα, πέραν της συνάψεως, να προχωρήσουμε σε κριτική ανασκόπηση των όσων ειπώθηκαν, δηλαδή σε μια δημιουργική ανάγνωση. Στα λίγα λεπτά δεν έχω παρά να επαναλάβω μερικούς κοινούς τόπους οι οποίοι ωστόσο είναι επιχειρησιακοί και έχουν προκύψει από τις συζητήσεις αυτού του πενθημέρου. Μιλήσαμε για την Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. Φάνηκε ότι η παιδική ηλικία είναι πιο ορίσιμη από τη νεότητα: στην ιστορική διάρκεια η νεότητα αποκτά πολλούς

Σελ. 705
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/706.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

ρόλους και κατά συνέπεια πολλές σημάνσεις από την πλευρά εκείνων που θεώνται ή καταγράψουν τα "δρώμενα" ή τα "πεπραγμένα" της νεότητας. Ως ιστορικοί έχουμε να κάμουμε με το λεγόμενο οντολογικό μέρος της Ιστορίας, αλλιώς, στην περίπτωση μας, με τις βαθμίδες της πυραμίδας των ηλικιών οι οποίες, σύμφωνα με κάποια κριτήρια που δεχόμαστε ως σημαντικά, συνιστούν την παιδική ηλικία και τη νεότητα με τις υποδιαιρέσεις που έχουν οι βαθμίδες αυτές.

Από εκεί και πέρα έχουμε να κάμουμε με την καταγραφή αυτόν του οντολογικού μέρους της ιστορίας, δηλαδή με τις πηγές. Εδώ αρχίζει ή δουλειά τον ιστορικού. Οι τρόποι πρόσβασης είναι αποτέλεσμα της σύγκλισης όνο λογικών: της λογικής που βγαίνει από την καταγραφή της πραγματικότητας και από το σύνολο των διανοητικών εργαλείων τα όποια διαθέτουμε. Σε μια από τις ευτυχισμένες στιγμές του Συμποσίου μας είδαμε ότι ή αναφορά στο πραγματολογικό βοήθησε στην τελειοποίηση των διανοητικών εργαλείων: υπαινίσσομαι την έννοια των μετριασμών, η οποία αντιπαρατίθεται στις αντιθέσεις, δηλαδή το πολιτισμικό γεγονός, όπως εικονογραφήθηκε στο αρχαιοελληνικό παράδειγμα.

Ο καθένας αντιμετώπισε τα θέματα του με τα δικά του εργαλεία: κι αυτά κι εκείνα έδωσαν την εντύπωση ότι επιχειρήθηκε κάτι σημαντικό: να φθάσουμε, δηλαδή, μέσω της διαφοροποίησης των προβλημάτων και ανεξάρτητα από τον τρόπο προσπέλασης, σε μια επαναξιοποίηση των γνωστικών κεφαλαίων. Γιατί, όπως και προ ολίγου έλεγε ο José-Gentil Da Silva, σε τελευταία ανάλυση όλα είναι γνωστά: το αιτούμενο είναι πώς, χωρίς απώλεια πνευματικών, ιστοριογραφικών δυνάμεων, θα μπορούμε κάθε φορά να αξιοποιούμε εκ νέου και διαφορετικά το γνωστικό κεφάλαιο. Έχω την εντύπωση ότι και σε αυτό το σημείο υπήρξαν αρκετές παρήγορες ενδείξεις κατά τις ημέρες του Συμποσίου μας.

Τελειώνοντας, επισημαίνω τις απουσίες. Ήδη ορισμένες παρεμβάσεις εϊ-χαν σαν στόχο την έλλειψη του ενός ή του αλλού, θεματολογικώς οπωσδήποτε οι απουσίες είναι εμφανείς. Άλλα, θα ήθελα κλείνοντας να πω, ότι ένα πρόγραμμα ερευνών (ανάγκη του οποίου ήταν αυτό το Συμπόσιο, και από τη λογική του οποίου προέκυψε) δεν είναι ένα θεματολόγιο, δεν είναι μια αναγραφή, σε Ιεραρχική τάξη, των αντικειμένων της ιστορίας. Είναι ένα σύνολο αφορμών που θα μας επιτρέψει να επιχειρήσουμε την ανασυγκρότηση της ιστορικής μνήμης, να αναχθούμε δηλαδή σε ιστοριογραφική πράξη, ή οποία τελικώς θα επιτρέψει να ικανοποιηθεί η απαίτηση για την ενεργητική συμμετοχή του Ιστορικού στην πραγματικότητα του, χωρίς να αντιμετωπίζει, όπως έλεγε ο Jacques Le Goff, το δίλημμα: που σταματάνε τα όρια του ιστορικού και που αρχίζουν τα όρια του πολίτη. Η Ιστορία ως γραφή δεν είναι αντικειμενική. Ο ιστορικός όμως ξέρει ποιοι είναι οι καθορισμοί εκείνοι που δεν επιτρέπουν

Σελ. 706
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/707.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

την ύπαρξη αντικειμενικής Ιστοριογραφίας - καθορισμοί που ισχύουν για τον ίδιο όσο και για τους μάρτυρες της ιστορίας. Για το λόγο αυτό ανάγεται στη συγκρότηση ενός όσο γίνεται πλουσιότερου "φακέλου", ικανού να ανταποκριθεί στη γνωστική απαίτηση του Ιστορικού να αξιοποιεί, να κάνει επιχειρησιακό το μη αντικειμενικό της ιστοριογραφίας, καθιστώντας την ίδια αντικείμενο της ιστορίας. Σ' αυτό ακριβώς συνίσταται και η πολιτική επίπτωση της πράξης του Ιστορικού στην εποχή του. Σας ευχαριστώ θερμά όλους.

Σελ. 707
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/708.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

Το Διεθνές Συμπόσιο Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας αποτέλεσε τμήμα των δραστηριοτήτων της "Επιτροπής Ιστορικού Αρχείου Ελληνικής Νεολαίας" του Υφυπουργείου Νέας Γενιάς και από το καλοκαίρι του 1985 της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς. Οι στόχοι του ερευνητικού προγράμματος της Επιτροπής στάλθηκαν για δημοσίευση σε όλα τα ελληνικά επιστημονικά περιοδικά. Το δημοσίευσαν τα περιοδικά Μνήμων 9 (1984) 373-381 και Τα ιστορικά, τχ. 2, Δεκέμβριος 1984, σ. 422-428. Κυκλοφόρησε επίσης σε τυπωμένο φυλλάδιο (ελληνικά) και πολυγραφημένο (γαλλικά).

Σελ. 708
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/709.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

ΣΤΟΧΟΛΟΓΙΟ

Α. Ανίχνευση και συγκρότηση πληροφοριακών συνόλων.

Β. Εργασίες υποδομής.

Γ. Έρευνες ιστοριογραφικού επιπέδου.

Δ. Πολιτισμική πολιτική.

Ε. Οργάνωση των Ερευνών.

Παράρτημα.

Το Υφυπουργείο Νέας Γενιάς και Αθλητισμού υποκινεί μια σειρά Ιστορικών Ερευνών με αντικείμενο τις Ελληνικές νέες γενεές κατά τον ιθ' και κ' αιώνα· οι έρευνες αυτές συνιστούν το πρόγραμμα που φέρεται με το όνομα ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ. Μοναδική σταθερή των ερευνών είναι η έννοια των νέων γενεών· αιτούμενο, η ιστορικοποίηση της έννοιας αυτής, η αποκατάσταση δηλαδή των μηχανισμών μέσω των οποίων ορίζεται η σχέση των νέων γενεών με τα δημογραφικά, πολιτισμικά, κοινωνικά και ψυχολογικά συστήματα μέσα στο χρόνο. Οι στόχοι των ερευνών μπορούν να συνοψιστούν στα ακόλουθα:

α. Συγκρότηση πληροφοριακών συνόλων.

β. Κινητοποίηση ιστοριογραφικών ενδιαφερόντων ικανών να οδηγήσουν στην ιστορικοποίηση της έννοιας των νέων γενεών μέσω αναλύσεων που έχουν την αξία παραδείγματος.

γ. Εξάσκηση πολιτισμικής πολιτικής με τον ενοφθαλισμό της ιστορικής οπτικής σε καθολικότερα σχέδια πολιτισμικής και κοινωνικής δυναμικής.

Καθένας από τους στόχους αυτούς εξυπηρετείται από αντίστοιχο είδος ερευνών και εκδηλώσεων· οι τελευταίες αποβλέπουν στην εξυπηρέτηση του γ στόχου.

Σελ. 709
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/710.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

Γίνεται έτσι εμφανές ότι το πρόγραμμα προσανατολίζεται:

- Στην ανίχνευση και συγκρότηση πληροφοριακών συνόλων.

- Στη δημιουργία εργασιών υποδομής.

- Στη σύνταξη μονογραφιών των οποίων ή θεματολογία έχει αξία παραδείγματος.

- Στην καθιέρωση συστήματος επικοινωνιών σε ακαδημαϊκό ή γενικότερο πλαίσιο μέσω των οποίων ανακοινώνεται η επιτελούμενη έρευνα πριν ακόμη αρτιωθεί στην ιστοριογραφική της αποκρυστάλλωση, γίνεται αντικείμενο πολλαπλών εμπλουτισμών ο προβληματισμός που τη διέπει και τείνει να εγγραφεί ως δυναμικός συντελεστής στη διακίνηση των ιδεών.

Οι έρευνες προβλέπονται από πρόγραμμα πενταετούς διάρκειας και κλιμακώνονται σε βραχύτερα χρονικά διαστήματα, ετήσια κατά κύριο λόγο, ιδίως για τις μονογραφίες.

A. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

Πρόκειται για τον εντοπισμό πληροφοριακών συνόλων, αρχειακών και εντύπων, τη συνολική τους καταλογογράφηση και για ορισμένες τάξεις τεκμηρίων, για την κωδικοποίηση τους· ορισμένα από τα πληροφοριακά σύνολα μικροφωτογραφούνται ή αποκτώνται. Τα πληροφοριακά σύνολα διακρίνονται στις εξής κατηγορίες.

1. APXEIA ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

Ενδεικτικά αναφέρονται:

1. Σχολικά και Πανεπιστημιακά (τα πρώτα κατ' επιλογή, ανάλογα με τη θεματολογία των ιστοριογραφικών εργασιών).

2. Στρατιωτικά - στρατολογικά. Αστυνομικά.

3. Νοσοκομειακά.

4. Αναμορφωτηρίων.

5. Ορφανοτροφείων.

6. Υπουργείων (Εξωτερικών και Προξενείων: εργάτες και φοιτητές του εξωτερικού· Παιδείας, κατ' επιλογή σύμφωνα με τη θεματολογία των ιστοριογραφικών ερευνών).

7. Συλλόγων και Οργανώσεων.

8. Συνδικάτων (όροι παιδικής εργασίας).

9. Πολιτικών Νεολαιών.

10. Θρησκευτικών οργανώσεων.

11. Νεανικών οργανώσεων (Πρόσκοποι κλπ.).

Σελ. 710
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/711.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

Η απαρίθμηση που προηγείται, είναι, ενδεικτική και ή τάξη αναγραφής δεν προδικάζει καμμιά άξιολογία ή προτεραιότητα. Η καταλογογράφηση των αρχειακών συνόλων θα γίνεται με συνοπτικό τρόπο.

2. ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ

Οι έρευνες στον τομέα αυτό αποβλέπουν στη συγκρότηση σωμάτων τεκμηρίων από έντυπα προερχόμενα από τη Νεολαία ή απευθυνόμενα σ' αυτή από κάποιο δημόσιο φορέα. Στην πρώτη κατηγορία (που μπορεί να πάρει απλώς τη μορφή της βιβλιογραφικής καταγραφής, βλ. Β) ανήκουν τα έντυπα που εκδίδονται από σχολεία ή πολιτικούς συλλογικούς φορείς, από θρησκευτικές οργανώσεις, συλλόγους κ.ά.· στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν τα νομοθετικά διατάγματα, οι σχολικές εγκύκλιοι κ.ά. Στα τεκμήρια ανήκουν και τα εικαστικά, όσα πολλαπλασιάζονται με την τυπογραφία.

Η συγκρότηση των σωμάτων γίνεται με έμμεσους (μικροφωτογραφία) και άμεσους τρόπους (το ίδιο το τεκμήριο). Η τελευταία επιλογή προκρίνεται στις περιπτώσεις όπου το τεκμήριο έχει και εκθεματικό χαρακτήρα.

Β. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ

Μερικώς αποτελούν συστατικό στοιχείο των ερευνών που περιγράφονται στην ενότητα A (π.χ. συνοπτικοί κατάλογοι). Πρόκειται για κωδικοποιήσεις και βιβλιογραφικές αναγραφές: ως προς τις πρώτες αναφέρεται ή συγκρότηση και ανατύπωση του νομικού πλαισίου για τη Νεολαία, διακρινόμενου σε επιμέρους ενότητες· ως προς τις δεύτερες μνημονεύονται οι εξής κατηγορίες εντύπων:

α. Διδακτικά σχολικά εγχειρίδια. 

β. Παιδικά και νεανικά περιοδικά.

γ. Παιδικά και νεανικά βιβλία.

δ. Παιδική και νεανική παραφιλολογία (έστω ενδεικτικά από τα δελτία κυκλοφορίας τύπου).

ε. Δημοσιεύματα σχετικά με τη νεολαία.

ζ. Καταστατικά οργανώσεων κ.ά.

Η ενότητα ε μερικεύεται σε θεματολογικές κατηγορίες, ανάμεσα στις οποίες μπορεί να πάρει ιδιαίτερη έμφαση η παιδαγωγική φιλολογία, η ιστορία των νεανικών πολιτικών οργανώσεων κλπ.

Οι εργασίες υποδομής νοούνται σε μια διπλή οπτική: από το ένα μέρος συγκροτούν όργανα εργασίας και από το άλλο αποδεσμεύουν συλλογικά φαινόμενα, τα οποία γίνονται αντικείμενο ιστοριογραφικών πλέον προσεγγίσεων προβλεπόμενων από το πρόγραμμα ερευνών. Οι τεκμηριολογικές εργασίες αυτού του τύπου συμπληρώνονται από τράπεζες δεδομένων στις οποίες στηρίζονται

Σελ. 711
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/712.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

άλλες συντελούμενες έρευνες ιστοριογραφικού επιπέδου, π.χ. ηλεκτρονική επεξεργασία πανεπιστημιακών μητρώων ή στρατολογικών στοιχείων.

Τις εργασίες υποδομής φέρουν σε πέρας άτομα ή ομάδες που συγκροτούνται ενόψει μιας συγκεκριμένης έρευνας του τύπου αυτού' ενδέχεται ορισμένες εργασίες υποδομής να αποτελούν προστάδιο μιας ιστοριογραφικού επιπέδου έρευνας, Στις περιπτώσεις οπού ή κωδικοποίηση δεν επιδέχεται δημοσίευση π.χ. μηχανογραφικές επεξεργασίες, το συναφές υλικό διαμορφώνεται σε "σώματα τεκμηρίων" (βλ. A, 2).

Γ. ΕΡΕΥΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

Πρόκειται για έρευνες που καταλήγουν στη συγγραφή μιας μονογραφίας· εξυπακούεται ότι αποτελούν τον κύριο στόχο του προγράμματος. Είναι συλλογικές ή ατομικές, προγραμματίζονται και εκτελούνται σταδιακά μέσα στην πενταετία που προβλέπει το πρόγραμμα· η διάρκεια τους υπολογίζεται κυρίως σε ένα εργάσιμο έτος, ορισμένες όμως απ' αυτές υπερβαίνουν αυτό το χρονικό όριο. Οι τελευταίες είναι εργασίες που προϋποθέτουν την επεξεργασία μεγάλου αριθμού τεκμηρίων και, για το λόγο αυτό, χρειάζονται προπαρασκευαστικό στάδιο.

Ένα αντικείμενο όπως η σχέση των νέων γενεών στα συστήματα στα οποία ανήκουν οδηγεί σε θεματολογική και μεθοδολογική πολυμορφία που δεν καλύπτεται απόλυτα από τις ερευνητικές διαθεσιμότητες: το πρόγραμμα, λαβαίνοντας υπόψη αυτές τις διαθεσιμότητες, επιχειρεί να τις κάνει να συγκλίνουν και προς τα θέματα εκείνα που είναι έξω από το οπτικό τους πεδίο, ενώ παράλληλα επιχειρεί να τις διαρθρώσει σε αλληλουχίες ικανές να ανασηματοδοτήσουν τα υφιστάμενα ερευνητικά ενδιαφέροντα, Έτσι το πρόγραμμα διαμορφώνεται προς δύο κατευθύνσεις: την αξιοποίηση των ερευνητικών διαθεσιμότητων και την κινητοποίηση ιστορικών ενδιαφερόντων, κατευθύνσεις που θα του επιτρέψουν να εξυπηρετήσει τους στόχους του. Οι τελευταίοι εντάσσονται, ως προς το ιστοριογραφικό επίπεδο, σε μια ευρεία κλίμακα.

Το ίδιο το αντικείμενο των ερευνών, οι νέες γενεές, ορίζει από μόνο του το ανάπτυγμα της θεματολογίας, οδηγά σημεία της οποίας είναι οι μηχανισμοί που διέπουν την κύρια μερίδα του εξαρτημένου και μεγάλη του ενεργού πληθυσμού (δηλαδή τις παιδικές και νεανικές ηλικίες) ως προς την προσαρμογή του στα σύνολα στα οποία ανήκει -δημογραφικά, οικονομικά, κοινωνικά- και τα αντίρροπα φαινόμενα που ενεργούν διαφοροποιητικά ή αντι-ένσωματικά. Οι ίδιες οι νέες γενεές θεωρούνται στην πραγματική τους υπόσταση αλλά και στο ιδεολογικό τους απείκασμα, ως ιστορικές δηλαδή οντότητες και ως μορφώματα της κοινωνικής συνείδησης, άρα, στην τελευταία περίπτωση ως δείκτες των ιδεολογιών, των ηθικών κωδίκων, των προτύπων συμπεριφορών πρόκειται, για

Σελ. 712
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/713.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

την εικόνα της νεότητας και των παιδικών ηλικιών που επιβάλλει το κυρίαρχο σύστημα (ή οι αντίρροπες του δυνάμεις) και ή οποία συνοψίζει την κλίμακα των αξιών του. Οι ίδιοι μηχανισμοί αναζητούνται στις αυτορρυθμιστικές λειτουργίες των παιδικών και νεανικών ηλικιών, όπως οι λειτουργίες αυτές εμφανίζονται στο ομαδικό επίπεδο (μύηση, παιχνίδι, συσσωματώσεις) ή στα οικογενειακά περιβάλλοντα (θέση του παιδιού στις αγροτικές και αστικές οικογένειες, προετοιμασία αντίστοιχα για τους συζυγικούς ρόλους). Είναι εμφανές ότι ή θεματολογία και τα συμφυή της προβλήματα ορίζουν και χρονική διαφορικότητα των αντικειμένων της έρευνας, ορισμένα από τα οποία αντί των μικρών χρονολογικών καθορισμών εντάσσονται σε μια ποιοτική αντίληψη του ιστορικού χρόνου και γίνονται προσεγγίσιμα με ανθρωπολογικές μεθόδους.

Έτσι ένας από τους τομείς των ερευνών είναι τα οικογενειακά παραδοσιακά μορφώματα σε συνάρτηση με τις συλλογικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται έξω απ' αυτά, μέσα όμως στο πλαίσιο των τελετουργικών ρυθμών των παραδοσιακών κοινοτήτων και σε αντιπαράθεση με τα αντίστοιχα φαινόμενα που παρουσιάζονται στα αστικά μορφώματα. Στον τομέα αυτό ή έρευνα δουλεύει με προφορικές ιδίως πηγές και με την παρατήρηση: ο χρόνος κατηγοριοποιείται πολιτισμικά και κοινωνικά και ή προσέγγιση είναι εθνοϊστορική.

Στον τομέα της ιστορικής ανθρωπολογίας ανήκουν και έρευνες, βασισμένες σε γραπτό αυτές υλικό, περιορισμένου χρονολογικού αναπτύγματος αλλά που αφορούν φαινόμενα μεγάλης χρονικής διάρκειας. Όπως εκείνα που μπορούν να προκύψουν σε εθνική κλίμακα από τα ατομικά δελτία της στρατολογίας: στοιχεία φυσικής ανθρωπολογίας, κοινωνικο-επαγγελματικά χαρακτηριστικά, πολιτισμικά (αλφαβητισμός, βαθμός σχολικής παιδείας) κ.ά. Προς την ίδια κατεύθυνση μπορούν να μνημονευθούν έρευνες με αντικείμενο τους μηχανισμούς μετάδοσης της πατρογονικής πολιτισμικής κληρονομιάς στις παραδοσιακές κοινωνίες, από την πρώτη γενεά στην τρίτη, και της διαμόρφωσης του φανταστικού.

Οι έρευνες του τύπου αυτού συμπληρώνουν άλλες που υπακούουν σε κλασικότερες ιστορικές μεθόδους και οι οποίες στρέφονται γύρω από βασικούς άξονες όπως η σχολική μαθητεία, η παιδική εργασία, η νοσολογική κατάσταση των παιδικών και νεανικών ηλικιών, ο στρατός, οι πολιτικές δραστηριότητες, η διαμόρφωση νοοτροπιών και στερεοτύπων μέσω της σχολικής, οικογενειακής και γενικότερης κοινωνικής αγωγής, η αισθητική αγωγή - θέματα τα οποία εξειδικεύονται στο πρόγραμμα των ερευνών. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και έρευνες που δίνουν έμφαση στην κινητικότητα της νεολαίας: κινητικότητα ως προς το σχολείο σε σχέση με τα εισοδήματα και τις γεωγραφικές και κοινωνικές κατανομές, κινητικότητα ως προς την εργασία (μετανάστευση εσωτερική και εξωτερική), κινητικότητα ανάλογα με τα φύλα και τις στρατηγικές των γάμων.

Β 22

Σελ. 713
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/714.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

Στο συνολικό πρόβλημα της εισόδου των νέων γενεών στον ενεργό πληθυσμό εντάσσεται το ζήτημα των "πρωτοποριών" και των κοινωνικών τους καθορισμών: τυπικός χώρος για τις διερευνήσεις του είδους αυτού, τα καλλιτεχνικά και λογοτεχνικά κλίματα, τα πολιτικά κινήματα, Τα στερεότυπα μέσω των οποίων προβάλλεται ή εικόνα του παιδιού και του νέου συνιστούν ένα θεματικό πόλο ελέγξιμο από τις λογοτεχνικές και εικαστικές παραστάσεις, αλλά ακόμη και από τους οδηγούς συμπεριφοράς και τις θεσμοθετημένες τελετουργίες.

Η θεματολογία που επισημαίνεται σε όσα προηγήθηκαν είναι ενδεικτική· το πρόγραμμα ερευνών θα προχωρήσει σε συστηματικές διατυπώσεις, μερικές από τις οποίες καταχωρίζονται στο Παράρτημα του Στοχολογίου.

Δ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το ίδιο το πρόγραμμα των ιστορικών ερευνών συνιστά πολιτισμική πολιτική, ή οποία ωστόσο θα πρέπει να αναχθεί και σε άλλες μορφές επικοινωνίας, κινητοποίησης ενδιαφερόντων και ανακοίνωσης. Η πολιτισμική αυτή πολιτική στρέφεται προς δύο κατευθύνσεις:

α. Στην ίδια την ιστορική έρευνα, στην όποια προσφέρει ένα έναυσμα θεματολογικής και μεθοδολογικής διαφοροποίησης.

β. Στο κοινωνικό σύνολο, στο οποίο προσφέρει μια ιστορική εκδοχή για την έννοια και την υπόσταση των νέων γενεών.

Εξυπακούεται ότι ή πολιτισμική πολιτική Ολοκληρώνεται με την πραγματοποίηση των ερευνών και τη δημοσιότητα τους· ασκείται ωστόσο παράλληλα μέσω της αποκατάστασης ενός συστήματος επικοινωνίας που υπερβαίνει, την αντίστοιχη, που θα πρέπει να υπάρχει, ανάμεσα στους φορείς της έρευνας. Στην οπτική αυτή (και σε σχέση ιδίως με την επίπτωση των ερευνών στην εθνική ιστοριογραφία) θα μπορούσε να προβλεφθούν δημόσιες εκδηλώσεις με αντικείμενο την ιστορικότητα των νέων γενεών και συγκεκριμένα:

-Οργάνωση Διεθνών συναντήσεων με μορφή Ιστορικού Συμποσίου.

-Οργάνωση σεμιναρίων, ή θεματολογία των οποίων θα προκύπτει από τις επιτελούμενες έρευνες.

-Οργάνωση εκθέσεων (με χρησιμοποίηση οπτικο-ακουστικών τεχνικών) με αντικείμενο το αποδεικτικό υλικό ορισμένων ερευνών.

-Κινητοποίηση ενδιαφερόντων προς την κατεύθυνση των μέσων μαζικής ενημέρωσης για τους στόχους των ερευνών και για το είδος των πολιτισμικών τους επιπτώσεων.

Η υιοθέτηση της πολιτικής αυτής θα συνέβαλε επιπρόσθετα στην επικαιροποίηση και ιδίως στη λειτουργικότητα των ιστορικών σπουδών και στον ενοφθαλμισμό της ιστορικής αίσθησης στην καθόλου πνευματική καλλιέργεια,

Σελ. 714
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/715.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

ενώ παράλληλα θα ενίσχυε την κοινωνική ταυτότητα του ιστορικού, στον οποίο θα πρόσφερε μια δυνατότητα παρέμβασης στα πολιτισμικά σχέδια μέσω της αναγωγής της γνωστικής του διαδικασίας σε επιχειρησιακό εκπαιδευτικό εργαλείο.

Ε. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Τον καταρτισμό του προγράμματος, την ανάθεση και παρακολούθηση των ερευνών επωμίζεται ή Επιτροπή του Ιστορικού Αρχείου Ελληνικής Νεολαίας, την οποία συγκροτεί ο Υφυπουργός Νέας Γενιάς και Αθλητισμού. Η Επιτροπή προβαίνει σε εισηγήσεις στον Υφυπουργό για αναθέσεις ερευνών και εισηγείται τη συγκρότηση των ομάδων που ασχολούνται με τις εργασίες ανίχνευσης και υποδομής μέσα στα όρια που της θέτει ο προϋπολογισμός του συνολικού έργου. Στη δική της αρμοδιότητα ανήκει o καθορισμός και ή παρακολούθηση του χρονοδιαγράμματος κάθε έρευνας. Οι ερευνητές, αφού προταθούν από την Επιτροπή, συνομολογούν τις συμβατικές τους σχέσεις με το Υφυπουργείο Νέας Γενιάς και Αθλητισμού.

Οι εργασίες υποδομής και οι έρευνες ιστοριογραφικού επιπέδου προορίζονται για δημοσιότητα. Η Επιτροπή καθορίζει και εισηγείται στον Υφυπουργό τη μορφή των δημοσιεύσεων αυτών (έκδοση ειδικής σειράς από το Υφυπουργείο). Διασαφηνίζεται ωστόσο ότι ή παράδοση του έργου κάθε ερευνητή ή ερευνητικής ομάδας δε συνεπάγεται και την έγκριση της δημοσίευσης στη σειρά των εκδόσεων, αν προηγουμένως δεν υπάρξει απόφαση της Επιτροπής.

Σε περίπτωση όπου ένα έργο δε δημοσιευθεί μέσα σε χρονικό διάστημα δύο ετών ή σε περίπτωση όπου η Επιτροπή δε δώσει την έγκρισή της για τη δημοσίευση του έργου, ο συγγραφέας του ή οι συγγραφείς του έχουν δικαίωμα να το δημοσιεύσουν όπως και όπου οι ίδιοι κρίνουν, υποχρεώνονται ωστόσο, στη δεύτερη περίπτωση, να καταχωρίσουν έναντι του τίτλου την ακόλουθη φράση: «Η μελέτη αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος "Ιστορικό Αρχείο της Ελληνικής Νεολαίας". Η Επιτροπή δε θεώρησε απαραίτητο να τη συμπεριλάβει στη σειρά των δημοσιευμάτων της».

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Καταχωρίζεται ένα δείγμα ερευνών, οι οποίες καλύπτουν μεγάλο μέρος της θεματολογίας που προβλέπει το Στοχολόγιο· το δείγμα αυτό έγινε, ως προς τα περισσότερα θέματα, ενόψει συγκεκριμένων ερευνητικών διαθεσιμότητων.

Σελ. 715
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/716.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

1. Σχολική ζωή.

α. Πανεπιστήμιο (θεσμικό πλαίσιο, διδασκαλία, φοιτητές, προγράμματα, φοιτητικό κίνημα. Πανεπιστήμιο και κοινωνία).

β. Σχολεία (προγράμματα, βιβλία, κτίρια, διδακτικό προσωπικό, μαθητές).

γ. Σχολείο και αναλφαβητισμός.

δ. Σχολική και εξωσχολική πειθαρχία (ποινολόγια, σχολικά απομονωτήρια, παιδονόμοι, αναμορφωτήρια).

2. Νεολαία και Στρατός.

α. Η στράτευση ως ψυχολογικό πρόβλημα,

β. Οι συνέπειες της στρατιωτικής διαπαιδαγώγησης στην ιδεολογική διαμόρφωση και στη διαμόρφωση νοοτροπιών.

3. Υγεία και Αθλητισμός.

α. Νοσολογία της νεολαίας και των παιδικών ηλικιών. β. Αθλητισμός: Ιδεολογία και πραγματικότητα.

4. Εργασία.

α. Οι απλήρωτοι βοηθοί της ελληνικής οικοτεχνίας.

β. Η παιδική εργασία.

γ. Παραδοσιακά συστήματα μαθητείας.

5. Πολιτική ζωή.

α. To θεσμικό πλαίσιο και η πραγματικότητα: αιτήματα, νοοτροπίες, αναντιστοιχίες.

β. Πολιτικές Νεολαίες.

γ. Συνδικαλιστικές, πολιτιστικές, θρησκευτικές και επιστημονικές ενώσεις.

δ. Μυστικές και παράνομες κινήσεις.

6. Νοοτροπίες και συμπεριφορές.

α. Η στάση των μεγάλων (φιλοσοφικές, παιδαγωγικές και ψυχολογικές θεωρίες για τη Νεολαία: "τύχη" τους και εφαρμογή).

-Η παιδική και η εφηβική λογοτεχνία και παραλογοτεχνία.

-Η μαρτυρία της Τέχνης.

β. Ιδανικός τύπος του νέου και οι συρμοί μέσα από το θέατρο, τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο.

7. Οικογένεια και Νεολαία.

α. Εφηβεία και ερωτική ζωή.

β. Γάμος και γεννητικότητα.

Σελ. 716
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/2/gif/717.gif&w=600&h=9151. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

γ. Ανατροφή των παιδιών και κοινωνική προσαρμογή: συνέχειες και ανατροπές.

8. Έλληνες νέοι στο εξωτερικό.

α. Φοιτητές.

β. Εργάτες και παιδιά μεταναστών.

Αθήνα, Ιούνιος 1983

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΑΣΔΡΑΧΑΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΗΛΙΟΥ

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ

Σελ. 717
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 698
    1. Πρακτικά Συμποσίου, Ιστορικότητα ...

    και η παιδική παραγωγή, εμφάνιζαν αυτόν τον μη-εμπορευματικό χαρακτήρα, ο οποίος αποδίδεται τώρα σε ορισμένα προϊόντα της σοσιαλιστικής οικονομίας. Τελικά, αν η εμπορευματική παραγωγή των γυναικών και των παιδιών είναι υπαρκτή κάποιες στιγμές, στην πράξη παιδιά και γυναίκες είναι πάντα ενεργά.

    Αυτό μας ενδιαφέρει ως διάκριση δύο καταστάσεων: από τη μια μεριά, οι νέες συμβολές που εκφράστηκαν, σύμφωνα με τις αντίστοιχες επιστήμες για τη θέση, κάθε στιγμή, του παιδιού, του νέου, στην κοινωνία και στον πολιτισμό· από την άλλη, η ερμηνεία τους μέσα στην Ιστορία, διαφορετική από εκείνη της παράδοσης ή της ιδεολογίας. Ποια Ιστορία λοιπόν; Μήπως αυτό μας προωθεί ή μας βοηθά να την αποκαλέσουμε έκφραση, συνείδηση των επιστημών; Δεν είναι εύκολη δουλειά, να προχωρεί κανείς σ' αυτή τη διάκριση.

    Η προοπτική που υιοθετήσαμε βοηθά ν' απαντήσουμε στο ερώτημα. Πρόκειται για την αναπαραγωγή, ιδωμένη από την πλευρά της γυναίκας και απ' αυτήν του άνδρα, τη χρησιμοποίηση, τα κριτήρια νομιμότητας, τις αιτίες άρνησης, φόβου, αποκλεισμού, και ύστερα, τη δύσκολη συνοχή της γεννητικότητας με την οικονομική ανάπτυξη. Η αγωγή εντάσσεται σε προοπτικές που είναι σαφέστερα συγκυριακές. Στη συνέχεια, είμαστε σε θέση να μιλούμε για την ταυτότητα, προϋπόθεση χρήσης, για την εργασία, συμπεριλαμβανομένης και αυτής του πολέμου, για την εγκατάλειψη και την αργοπορημένη, αλλά πόσο ωφέλιμη, νομιμοποίηση, για τη διαρροή και τέλος, για ό,τι αφορά το σώμα, το παιχνίδι, τον ελεύθερο χρόνο, την απότομη εισβολή στην πόλη που είναι χωρίς αμφιβολία περισσότερο ανατρεπτική παρά επαναστατική. Αυτό δεν είναι μια απολογία pro domo sua. Μετά τις αναπτύξεις για τη συμμετοχή στην εμπορευματική παραγωγή, να που βρισκόμαστε ακόμα μια φορά εμπρός σε αντικείμενα έρευνας από τα οποία τα περισσότερα αν όχι όλα, ξεπερνούν την παιδική ηλικία και τη νεότητα.

    Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η προοπτική αυτή επιτρέπει να απαντήσουμε σε ουσιώδη ερωτήματα. Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται πια να αναρωτηθούμε τι πηγές υπάρχουν για τη μελέτη της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. Όλες είναι χρήσιμες. Τα παιδιά δεν ήταν τα παιδιά "μας" και το αν αγαπήθηκαν ή δεν αγαπήθηκαν δεν σχετίζεται αναγκαστικά με την ιδιότητα τους αυτή. Ήταν (και είναι) άτομα με χαρακτηριστικά οπωσδήποτε ιδιαίτερα, όπως όλα τα άτομα, διαφορετικά για το καθένα, το ίδιο όπως για κάθε γυναίκα και κάθε άνδρα, θα μπορούσαμε να φθάσουμε ως το σημείο να διαβεβαιώσουμε (ή να φαντασθούμε) πως αγαπάμε εκείνο που δεν είναι αναγκαίο ή ακόμη αυτό που εμπλουτίζει τις αναπόφευκτες σχέσεις. Η αγάπη, όπως η ομορφιά, είναι κατά κάποιον τρόπο μία πολυτέλεια άξια να επιδεχθεί διαφορετικές εκτιμήσεις. Όποια και να είναι, η ανθρώπινη σχέση, συμπεριλαμβανομένης και της σχέσης ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικών γενεών, είναι η Ιστορία. Πρόκειται για προϊόντα συγκυριών, προτού να γίνουν στοιχεία