Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:759
 
Αριθμός τόμων:1ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 23.04 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 132-151 από: 766
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/132.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

13

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

(Εγκύκλιος 4987/14 Αυγούστου 1857)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. πρωτ. 4987.

"Περί της εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις διδασκαλίας της τε αρχαίας και της νεωτέρας Ελληνικής γλώσσης".

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τους γυμνασιάρχας, σχολάρχας και διευθυντάς των Ελληνικών σχολείων διδασκάλους.

Κατά τον ισχύοντα οργανισμόν των ελληνικών σχολείων (ορά άρθρ. 1), τα εκπαιδευτήρια ταύτα διπλούν έχουσι σκοπόν, ήγουν πρώτον να προετοιμάζωσι τους παίδας διά τα γυμνάσια, και δεύτερον να χορηγώσιν αυθύπαρκτόν τινά και κατάλληλον βαθμόν πρακτικής εκπαιδεύσεως τοις μη βουλομένοις η μη δυναμένοις να διανυσωσι το μακρόν και πολύμοχθον στάδιον των κλασικών σπουδών, αλλ' έφιεμένοις να μεταβώσιν εις τον κοινωνικόν βίον οπωσούν επιστημονικώς προς τα βιωφελή έργα προκατηρτισμένοι. Τας δύο ταύτας διαφόρους τάσεις της εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις διδασκαλίας οι ημέτεροι ελληνοδιδάσκαλοι οφείλουσι να έχωσι διηνεκώς προ οφθαλμών και ουδετέρας να ολιγωρώσιν. Οδηγός δε ασφαλής έσεται αυτοίς προς τούτο ο νόμος αυτός, όστις και κατά την εκλογήν των μαθημάτων και κατά την περιγραφήν αυτών λίαν συνεπής τω προτεθέντι σκοπώ τα πάντα διατίθησι,

Κατά ταυτα, αφ' ενός μεν η αρχαία ελληνική, ως θεμέλιον πάσης παρ' ημίν παιδείας, πρέπει να διδάσκηται εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις τακτικώς και μετά πολλής επιστασίας, όπως καταλλήλως προπαρασκευασθώσιν οι νέοι προς τελείαν αυτής εν τοις γυμνασίοις εκμάθησιν· αφ' ετέρου δε απαιτούντες δυνάμει

Αναδημοσιεύεται από το : Παρίσης, τ. Α', σ. 301-302· βλ. και Κλάδος, τ. Α' σ. 471-473.

Σελ. 132
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/133.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

του νόμου παραλληλισμόν της παλαιάς προς την νέαν Ελληνικήν, προφορικάς εκθέσεις και γραφικά [=γραπτά] γυμνάσματα εν τη τελευταία, είναι αναντίρρητον, ότι μεγίστην δέον να δίδητε προσοχήν εις την επί το πρακτικώτερον διδασκαλίαν της καθαρευούσης ξενισμών και εκλεκτής καθομιλουμένης.

Εν τούτοις παρετηρήσαμεν εν τη διετεί ημών διευθύνσει του υπουργείου, ότι οι πλείστοι μεν των ελληνοδιδασκάλων παραμελούσιν εντελώς την πρακτικήν της γλώσσης ημών διδασκαλίαν, πολλοί δε, λαμβάνοντες ίσως αφορμήν εκ του ότι o νόμος σημειοί την σύνταξιν μεταξύ των εν τοις ελληνικοίς σχολείοις μαθημάτων και υψηλών δήθεν γνώσεων επίδειξιν ποιούμενοι, εγκαταλείπουσι σχεδόν ολοσχερώς εν τη ανωτέρα των εν λόγω σχολείων τάξει το τεχνολογικόν και το ετυμολογικόν της αρχαίας ελληνικής μέρος, και τον πλείστον χρόνον κατατρίβουσιν εις όλως ανωφελείς περί συντάξεως θεωρίας. Εντεύθεν δε προέρχεται, ότι οι από των ελληνικών σχολείων απολυόμενοι, εάν μεν τραπώσιν αμέσως εις τα βιωτικά έργα, γνωρίζοντες τύπους και θεωρίας μόνον, εισί παντάπασιν ανίκανοι να εκφράσωσιν η να εκθέσωσι διά της γραφής τας απλουστέρας ιδέας εν τη ιδία αυτών γλώσση εάν δε εις τα γυμνάσια μεταβώσιν, ελλιπείς ευρίσκονται κατά τε το τεχνολογικόν και την ετυμολογίαν της αρχαίας ελληνικής, καίτοι διδαχθέντες το εν τοις γυμνασίοις διδαχθησομένον συντακτικόν, και ούτω επί σαθρών θεμελίων οικοδομούντες, αείποτε χωλαίνουσιν εις την γνώσιν της ελληνικής.

Αμφότερα τα ουσιώδη ταύτα ατοπήματα θέλετε προσπαθήσει, κύριοι, να εκλείψωσιν από ρίζης κατά το προσεχές σχολικόν έτος. Άπαντες οι διδάσκαλοι των ελληνικών σχολείων οφείλουσι, καθ' όσον μεν αφορά την νέαν ελληνικήν, να εξασκώσιν επιμελώς τους εαυτών μαθητάς δι' αναγνώσεως καλώς γεγραμμένου βιβλίου, δι' εκθέσεως προφορικής ιδεών, διά γραφικών συνθέσεων και γυμνασμάτων και δι' ακαταπαύστου παραλληλισμού της αρχαίας προς την νέαν ελληνικήν εις την ελευθέραν χρήσιν της βαθμηδόν προοδευουσης των λογίων ημών γλώσσης' καθ' όσον δ' αφορά την αρχαίαν ελληνικήν, να έχωσι προ πάντων υπ' όψιν την εις τα γυμνάσια μετάβασιν των νέων, και επομένως να διδάσκωσιν αυτοίς εν πλάτει κυρίως το τεχνολογικόν και το ετυμολογικόν, άτινα αποτελούσι τας βάσεις, ούτως ειπείν, πάσης γλώσσης, και άνευ της εντελούς των οποίων γνώσεως καθίσταται αδύνατος η περαιτέρω εν τοις γυμνασίοις εκμάθησις της ελληνικής, να περιοριζωνται δε, ως βεβαίως εννοεί και ο νόμος, εις την κατά το τελευταίον μόνον εξάμηνον σύγχρονον διδασκαλίαν των στοιχειωδεστάτων της συντάξεως ειδήσεων.

Εν Αθήναις τη 14 Αυγούστου 1857 Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΑΟΣ.

Σελ. 133
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/134.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

14

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

(Εγκύκλιος 5886/15 Σεπτεμβρίου 1857)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. Πρωτ. 5886.

Περί αποστολής προγράμματος μαθηματικών.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

TO ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τους Γυμνασιάρχας, Σχολάρχας και Διευθυντάς Ελληνικών Σχολείων διδασκάλους.

Αποστέλλοντες υμίν έντυπον το πρόγραμμα των εν τοις Ελληνικοίς Σχολείοις και εν τοις Γυμνασίοις μαθηματικών, προσκαλούμεν υμάς. Κύριοι, να φροντίσητε, όπως οι εν τοις παρ' υμών διευθυνομένοις εκπαιδευτηρίοις διδάσκοντες τα μαθηματικά συμμορφωθώσιν αυτώ πληρέστατα και απαρεγκλίτως από του ήδη αρξαμένου σχολικού έτους.

Αθήνησι τη 15 Σεπτεμβρίου 1857 Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Θεωρούντες επάναγκες εις την πρόοδον της διδασκαλίας να ορισθώσιν ομοιομόρφως εν τε τοις Ελληνικοίς Σχολείοις και εν τοις Γυμνασίοις του Κράτους τα κεφάλαια των εν αυτοίς διδασκομένων μαθημάτων.

Έχοντες υπ' όψιν τα άρθρα 7, 8, 15, 78 και 81 του από 31 Δεκεμβρίου 1836 οργανικού των Ελληνικών Σχολείων και Γυμνασίων Νόμου, καθ' όσον

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. A', σ. 477-484.

Σελ. 134
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/135.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

αφορά την εν τοις ειρημένοις εκπαιδευτηρίοις διδασκαλίαν των διαφόρων της μαθηματικής μερών.

Μετά γνωμοδότησιν επί τούτω συσταθείσης ειδικής επιτροπής, Ορίζομεν το πρόγραμμα των από του ενεστώτος σχολικού έτους εν τοις Ελληνικοίς Σχολείοις και εν τοις Γυμνασίοις παραδοθησομένων μαθηματικών ως έπεται:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Των εν τοις ελληνικοίς σχολείοις και εν τοις Γυμνασίοις μαθηματικών.

Α'. Αριθμητική των Ελληνικών Σχολείων.

1. περί αριθμήσεως.

2, 3. 4, 5. Περί των τεσσάρων πράξεων των ακεραίων αριθμών μετά των βασάνων αυτών,

Περί διαιρετότητος.- Χαρακτήρες διαιρετότητος διά του 2, 5, 4 και 25, 8 και 125,3 και 9.

6, 7. 8. 9, 10, 11. Περί κλασμάτων.- Ορισμός και γραφή των κοινών κλασμάτων.- Θεώρημα ότι η αξία κλάσματος δεν μεταβάλλεται πολλαπλασιαζόμενων η διαιρουμένων αμφοτέρων των όρων αυτού διά του αυτού αριθμού. -Απλοποίησις των κλασμάτων.- Τροπή ακεραίου εις κλασματικον και μικτού εις κλασματικον.- Εξαγωγή του ακεραίου του περιεχομένου εν κλασματικώ.- Αναγωγή των κλασμάτων εις τον αυτόν παρονομαστήν.- Αι τέσσαρες πράξεις των κλασματικών αριθμών,

12.13,14.15.16.17,18, περί συμμιγών αριθμών.- Ορισμός των συμμιγών.- Τροπή κλασματικών εις συμμιγείς και τανάπαλιν.- Πρόσθεσις και αφαίρεσις των συμμιγών.- Πολλαπλασιασμός συμμιγούς επί ακέραιον κατά την κοινήν μέθοδον και κατά την των υποπολλαπλασίων.- Διαίρεσις συμμιγούς δι' ακεραίου.- Πολλαπλασιασμός συμμιγούς επί κλασματικόν, ακεραίου επί συμμιγή, συμμιγούς επί συμμιγή (τρεπομένου του πολλαπλασιαστού η και αμφοτέρων των παραγόντων εις ισοδυνάμους κλασματικούς).- Διαίρεσις των συμμιγών κατά τους αυτούς συνδυασμούς,

19, 20, 21, 22. Περί των δεκαδικών κλασμάτων.- Ορισμός και γραφή των δεκαδικών κλασμάτων.- Μεταβολή του δεκαδικού κλάσματος διά της μεταθέσεως προς τα δεξιά η τα αριστερά της υποδιαστολής.- Θεώρημα, ότι του δεκαδικού κλάσματος η αξία δεν μεταβάλλεται γραφομένων οσωνδήποτε μηδενικών προς τα δεξιά αυτού.- Τροπή κοινού κλάσματος εις δεκαδικόν και τανάπαλιν (όταν το δεκαδικόν έχη ωρισμένον αριθμόν ψηφίων).- Αι τέσσαρες πράξεις των δεκαδικών.

Περί του δεκαδικού συστήματος των μέτρων και σταθμών.

Σελ. 135
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/136.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

23. 24. 25. 26. 27. 28, 29, 30. Περί αναλογιών.- Το γινόμενον των άκρων πάσης αναλογίας ισούται τω γινομένω των μέσων.- Αντιστρόφως, εάν το γινόμενον δύο αριθμών ισούται τω γινομένω δύο άλλων, δυνάμεθα να συστήσωμεν αναλογίαν, εν η οι παράγοντες του ετέρου γινομένου είναι άκροι, οι δε του ετέρου μέσοι, Τρόποι καθ' ους, μετατιθεμένων των όρων αναλογίας, προκύπτει πάλιν αναλογία.- Πολλαπλασιαζόμενου η διαιρουμένου ενός άκρου και ενός μέσου της αναλογίας διά του αυτού αριθμού, προκύπτει πάλιν αναλογία.- Το άθροισμα η η διαφορά των δύο πρώτων όρων είναι προς τον πρώτον η δεύτερον, ως το άθροισμα η η διαφορά των δύο τελευταίων προς τον τρίτον η τέταρτον.- Το άθροισμα η η διαφορά των ηγουμένων προς το άθροισμα η την διαφοράν των επομένων ως εις ηγούμενος προς τον επόμενον αυτού.- Εν σειρά τινί πολλών ίσων λόγων το άθροισμα πάντων των ηγουμένων έχει προς το άθροισμα πάντων των επομένων λόγον, δν εις ηγούμενος προς τον επόμενον αυτού.- Τα γινόμενα των ομοταγών όρων πλειοτέρων αναλογιών συνιστώσιν αναλογίαν,

31.32,33,34.35,36, Εφαρμογή των αναλογιών εις την απλήν μέθοδον των τριών ορθήν τε και αντίστροφον.- Σύνθετος μέθοδος των τριών.- Προβλήματα του απλού τόκου.- Μέθοδος της υφαιρέσεως, εταιρείας και μίξεως.

Εν τω τέλει εκάστου κεφαλαίου ο διδάσκαλος πρέπει να προτείνη εις τους μαθητάς ικανόν αριθμόν προβλημάτων, εξ εκείνων μάλιστα, ων η χρήσις είναι συχνή εις τον κοινωνικόν βίον, Τα κεφάλαια, ων κείται προτεταγμένος αστερίσκος, δύναται ο διδάσκαλος να παραλείπη εάν ο χρόνος δεν επιτρέπη την διδασκαλίαν αυτών,

Β'. Γεωμετρία των Ελληνικών Σχολείων,

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Ορισμοί.- Τα πρώτα περί γωνιών θεωρήματα.- Περί ισοτητος τριγώνων.- Ιδιότητες των καθέτων και πλαγίων ευθειών.- θεωρία των παραλλήλων στηριζομένη εις το αίτημα του Ευκλείδου, η εις το αίτημα ότι εκ δεδομένου σημείου μία μόνη παράλληλος δεδομένης ευθείας είναι δυνατόν να αχθή.- Θεώρημα περί του αθροίσματος των τριών γωνιών παντός τριγώνου.- Περί τετραπλεύρων.- Ιδιότητες των παραλληλογράμμων,

9. 10. 11. 12. 13. Περί κύκλου.- Ορισμοί.- Τα κυριώτερα και απλούστερα περί χορδών θεωρήματα.- Διά τριών σημείων μη απ' ευθείας κειμένων δύναται να διέλθη πάντοτε περιφέρεια κύκλου, και μία μόνη.- Μέτρησις των γωνιών διά κυκλικών τόξων.- Μέτρον των εγγεγραμμένων εν τω κύκλω γωνιών.

14. 15, 16, 17. 18, Περί ευθειών αναλόγων. Περί ομοιότητος των τριγώνων και πολυγώνων.- Τα απλούστερα θεωρήματα περί χορδών τεμνουσών και εφαπτόμενων.

Σελ. 136
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/137.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

19, 20, 21. 22. 23. 24, Στοιχειώδη τινά προβλήματα, οίον διαίρεσις ευθείας εις μέρη ίσα η ανάλογα δεδομένων ευθειών.- Διαίρεσις τόξου και γωνία εις 2, 4, 8, κτλ. ίσα μέρη.- Να αχθή εφαπτομένη εκ σημείου κειμένου επί της περιφερείας η εκτός αυτής.- Να ευρεθή τετάρτη η μέση ανάλογος.- Κατασκευή πολυγώνου ομοίου δεδομένω.- Αι απλούστεραι εφαρμογαί εις την καταμέτρησιν των μηκών και των αποστάσεων των απρόσιτων αντικειμένων.

25. 26, 27. 28, 29, Περί μέτρου των επιφανειών, 1) του ορθογωνίου, 2) του παραλληλογράμμου, 3) του τριγώνου, 4) του τραπεζίου, 5) παντός πολυγώνου (δια διαιρέσεως αυτού εις τρίγωνα).

30. Θεώρημα του Πυθαγορου μετά των πορισμάτων αυτού. * Λόγος των εμβαδών των ομοίων τριγώνων και πολυγώνων.

31. 32, Περί κανονικών πολυγώνων.- * Εγγραφή και περιγραφή κύκλου εις αυτά. Εγγραφή εν τω κύκλω τετράγωνου και εξαγώνου και εκείνων των πολυγώνων, ων η εγγραφή ανάγεται εις την εγγραφήν τούτων.

33. Απόδειξις ότι ο λόγος της περιφερείας προς την διάμετρον είναι σταθερός, και υπόδειξις του τρόπου, καθ' ον ούτος ορίζεται κατά προσέγγισιν (θεωρουμένου του κύκλου ως κανονικού πολυγώνου απειροπλεύρου).

34. Εμβαδόν του κύκλου (κατά την αυτήν υπόθεσιν).

Ως παράρτημα θέλουσι προστεθή εκ της στερεομετρίας ο ορισμός των διαφόρων στερεών και η καταμέτρησις της επιφανείας και του όγκου αυτών άνευ επιστημονικής δείξεως.

Προσθετέον εις το τέλος προβλήματα τινα ωφέλιμα εις τον πρακτικόν βίον, τα οποία ευκαίρως θέλει προτείνει ο διδάσκαλος εις τους μαθητάς προς λύσιν.

Τα κεφάλαια, ων είναι προτεταγμένος, αστερίσκος, δύναται ο διδάσκαλος να παραλείπη, εάν ο καιρός δεν επιτρέπη την διδασκαλίαν αυτών.

Γ'. Αριθμητική των Γυμνασίων,

1. Προκαταρκτικαί έννοιαι, δηλονότι έννοιαι του ποσού, της μονάδος, του αριθμού κτλ.

2. 3. Περί αριθμήσεως.- Δήλωσις ότι είναι δυνατά διάφορα συστήματα αριθμήσεως.

4. 5. 6. 7. 8. 9. Ορισμός και έκθεσις των τεσσάρων πράξεων των ακεραίων αριθμών μετά των εις αυτάς αναγομένων θεωρημάτων.

10. 11. Περί διαιρετότητος.- Χαρακτήρες διαιρετότητος των αριθμών του 2,5, 4, 8 και 125, 3 και 9, και 11.

12. 13. Περί του μεγίστου κοινού διαιρετού δύο η και πλειοτέρων αριθμών. 14. 15. Περί του ελαχίστου κοινού πολλαπλάσιου δύο η πλειοτέρων αριθμών.

16. 17. 18. 19. 20. Περί πρώτων αριθμών.- Αναλυσις των αριθμών εις

Σελ. 137
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/138.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

τους πρώτους παράγοντας.- Εύρεσις πάντων των διαιρετών δεδομένου αριθμού.- Εύρεσις του μεγίστου κοινού διαιρετού και του ελαχίστου κοινού πολλαπλασίου δύο η πλειοτέρων αριθμών διά της αναλύσεως αυτών εις πρώτους παράγοντας.

21. 22. 23, 24. Περί των κοινών κλασμάτων.- Αι τέσσαρες πράξεις αυτών.

25. 26. 27. Περί συμμιγών αριθμών.- Τροπή συμμιγούς εις κλασματικόν και τανάπαλιν.- Αι τέσσαρες πράξεις αυτών.

28, 29, 30. 31. 32. 33. Περί δεκαδικών κλασμάτων.- Αι τέσσαρες πράξεις αυτών.- Πολλαπλασιασμός και διαίρεσις αυτών κατά προσέγγισιν.- Τροπή κοινού κλάσματος εις δεκαδικόν.- Περί περιοδικών δεκαδικών κλασμάτων,

-Τροπή οιουδήποτε δεκαδικού κλάσματος εις κοινόν.

34. Περί του δεκαδικού συστήματος των μέτρων και σταθμών.

35. 36. 37, 38. Περί τετραγωνικής και κυβικής ρίζης των αριθμών.

39.40.41.42.43.44.45.46, περί αναλογιών και μεθόδων. Απλή και σύνθετος μέθοδος των τριών, - Μέθοδος του απλού τόκου, της υφαιρέσεως, της εταιρείας, της μίξεως και της αλώσεως.

Εν τω οικείω τόπω προσθετέον ικανόν αριθμόν προβλημάτων, άτινα ο καθηγητής προτείνει εγκαίρως εις τους μαθητάς προς λύσιν.

Δ'. Άλγεβρα των Γυμνασίων.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Προκαταρκτικαί έννοιαι.- Περί αλγεβρικών συμβόλων.

- Περί των τεσσάρων πράξεων, δηλονότι προσθέσεως, αφαιρέσεως, πολλαπλασιασμού και διαιρέσεως των μονωνύμων, και πολυωνύμων, ακεραίων τε και κλασματικών, αλγεβρικών ποσών.

8, 9, 10. 11, 12. Περί εξισώσεως του πρώτου βαθμού μετά μιας και πλειοτέρων αγνώστων, - Διασκόπησις των προβλημάτων του πρώτου βαθμού και ερμηνεία των αρνητικών ποσοτήτων.

13. 14. Περί εξισώσεων απροσδιορίστων του πρώτου βαθμού.

15. 16. 17. 18. Περί τετραγώνου και τετραγωνικής ρίζης, κύβου και κυβικής ρίζης των μονωνυμων και πολυωνύμων.

19. 20.21, 22, Περί εξισώσεων του δευτέρου βαθμού μετά μιας αγνώστου.- Διασκόπησις της εξισώσεως του δευτέρου βαθμού, εν η και περί φανταστικών ποσοτήτων.

23. Εξήγησις των αρνητικών και κλασματικών εκθετών.

24. 25. 26, Περί των κυριωτέρων ιδιοτήτων των συνεχών κλασμάτων. - Λύσις δι' αυτών της εκθετικής εξισώσεως α=β.

27, 28. 29, Περί των λογαρίθμων θεωρουμένων ως εκθετών.- Χρήσις των λογαριθμικών πινάκων.

30. 31. Περί προόδων κατά διαφοράν και κατά πηλίκον.

32. 33, Ζητήματα περί συνθέτου τόκου και χρεωλυσίας.

Σελ. 138
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/139.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Εν τω προσήκοντι τόπω προσθετέον ικανόν αριθμόν προβλημάτων, άτινα ο καθηγητής προτείνει εγκαίρως εις τους μαθητάς προς λύσιν.

E', Γεωμετρία των Γυμνασίων.

1. Ορισμοί του σώματος, της επιφανείας, της γραμμής, του σημείου της γωνίας των επιπέδων σχημάτων.

2. 3. Τα περί προσκειμένων και κατά κορυφήν γωνιών θεωρήματα.

4. 5. 6, Περί ισότητος των τριγώνων, - Ιδιότητες του ισοσκελούς τριγώνου,

7. 8. Ιδιότητες της καθέτου και των πλαγίων των αγομένων από σημείου επί δεδομένης ευθείας. - Περίπτωσις ισότητος των ορθογωνίων τριγώνων.

9, 10.11.12. Θεωρία των παραλλήλων στηριζομένη επί του αιτήματος, ότι εκ δεδομένου σημείου μία μόνη παράλληλος δεδομένης ευθείας δύναται να αχθή. -Άθροισμα των γωνιών τριγώνου και παντός πολυγώνου. - Ιδιότητες των παραλληλογράμμων.

13, 14, 15. 16. 17. Περί κύκλου. - Σχέσεις των τόξων και των χορδών. - Διά τριών σημείων μη επ' ευθείας κειμένων δύναται πάντοτε να διέλθη περιφέρεια κύκλου και μία μόνη. - Επαφή κύκλου και ευθείας. - Επαφή και τομή δύο κύκλων.

18. 19, 20, Μέτρησις των γωνιών διά κυκλικών τόξων. - Μέτρον των γωνιών των σχηματιζομένων υπό χορδών τεμνουσών και εφαπτόμενων.

21. 22. Χρήσις του κανόνος, του διαβήτου και του γνώμονος εις την λύσιν διαφόρων προβλημάτων αναφερομένων εις τας ευθείας, τας γωνίας, τα ευθύγραμμα σχήματα και τον κύκλον.

23. 24. Μέτρησις των επιφανειών των ευθυγράμμων σχημάτων.

25. Θεώρημα του Πυθαγόρου μετά των πορισμάτων αυτού.

26. 27. 28. 29. 30. Περί ευθειών αναλόγων και περί ομοίων τριγώνων και πολυγώνων. - Λόγος των περιμέτρων και εμβαδών των ομοίων σχημάτων. - Λόγος των τμημάτων δύο χορδών τεμνομένων,

31. 32, 33. 34. 35. Προβλήματα, - Διαίρεσις ευθείας εις μέρη ίσα η ανάλογα δεδομένων ευθειών, - Εύρεσις τετάρτης και μέσης αναλόγου, - Διαίρεσις ευθείας κατά μέσον και άκρον λόγον, - Κατασκευή επί δεδομένης ευθείας πολυγώνου όμοιου άλλω δεδομένω. - Τροπή πολυγώνου εις ισοδυναμον τρίγωνον.

36. 37. 38. 39, 40. 41. Περί κανονικών πολυγώνων. - ΙΙάν κανονικόν πολύγωνον δύναται να εγγραφή και να περιγραφή εις κύκλον. - Εγγραφή εν δεδομένω κύκλω τετραγώνου, εξαγώνου, δεκαγώνου και των εκ τούτων εξαρτωμένων, - Αι περίμετροι δύο κανονικών πολυγώνων του αυτού αριθμού πλευρών είναι ως αι ακτίνες των περιγεγραμμένων εις αυτά κύκλων, αι δ' επιφάνειαι ως τα τετράγωνα των ακτινών, - Ο λόγος της περιφερείας προς την διάμετρον

Σελ. 139
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/140.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

είναι αριθμός σταθερός. (Το μήκος της περιφερείας θέλει θεωρηθή άνευ αποδείξεως, ως το όριον εις ο τείνει η περίμετρος πολυγώνου εγγεγραμμένου εν αυτή καθόσον ο αριθμός των πλευρών αυτού αυξάνει επ' αόριστον). - Εύρεσις κατά προσέγγισιν του λόγου της περιφερείας προς την διάμετρον διά του υπολογισμού των περιμέτρων εγγεγραμμένων κανονικών πολυγώνων, 4, 8, 16, 32 κτλ. πλευρών, - Εύρεσις της επιφανείας του κύκλου διά της των εν αυτώ εγγεγραμμένων κανονικών πολυγώνων, - Εμβαδόν του τομέως και του κυκλικού τμήματος.

42. 43. Περί ευθειών και επιπέδων κειμένων εν τω διαστήματι, - Δύο ευθείαι τεμνόμεναι ορίζουσι την θέσιν επιπέδου, - Ιδιότητες της καθέτου και των πλαγίων των αγομένων από σημείου τινός επί δεδομένου επιπέδου.

44. Θεωρήματα των παραλλήλων επιπέδων.

45. Περί διέδρων γωνιών και του μέτρου αυτών.

46. Θεωρήματα των καθέτων επιπέδων.

47. Περί τριέδρων γωνιών. - Θεωρήματα των τριέδρων γωνιών.

48. 49, Περί πολυέδρων.- Παραλληλεπιπέδων.- Μέτρον του όγκου του ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, οιουδήποτε παραλληλεπιπέδου, του τριγωνικού πρίσματος, οιουδήποτε πρίσματος.

50. 51. Περί πυραμίδος. - Μέτρον του όγκου της τριγωνικής πυραμίδος και οιασδήποτε πυραμίδος. - "Ογκος της κολούρου πυραμίδος, παραλλήλους εχούσης τας βάσεις.

52. 53. Περί ομοίων πολυέδρων. - Εάν πυραμίς τμηθή υπό επιπέδου παραλλήλου της βάσεως, η αποκοπτομένη πυραμίς είναι όμοια τη όλη.- Δυο τριγωνικαί πυραμίδες είναι όμοιαι όταν έχωσι μίαν δίεδρον γωνίαν ίσην, περιλαμβανομένην υπό εδρών όμοιων και ομοίως κειμένων.

54. Ανάλυσις των όμοιων πολυέδρων εις όμοιας τριγωνικάς πυραμίδας,

- Λόγος του όγκου αυτών.

55. 56. Περί χώνου. - Μέτρον της επιφανείας και του όγκου αυτού.

57. Περί κυλίνδρου. - Μέτρον της επιφανείας και του όγκου αυτού.

58. 59. Περί σφαίρας. - Πάσα τομή της σφαίρας επίπεδος είναι κύκλος.

-Μέγιστοι κύκλοι, μικροί κύκλοι, πόλοι αυτών, ορισμός του σφαιρικού τριγώνου, επίπεδον εφαπτόμενον της σφαίρας.

60. Μέτρον της επιφανείας, ήτις παράγεται υπό κανονικής τεθλασμένης γραμμής στρεφομένης περί άξονα κείμενον εν τω επιπέδω αυτής και διερχόμενον διά του κέντρου αυτής. - Επιφάνεια της σφαιρικής ζώνης και ολοκλήρου της σφαίρας.

61. 62. Μέτρον του όγκου του παραγομένου υπό τριγώνου στρεφομένου περί άξονα κείμενον εν τω επιπέδω αυτού και διερχόμενον διά τινός των κορυφών αυτών. - Εφαρμογή του εξαγομένου τούτου εις κανονικόν πολυγωνικόν τομέα, στρεφόμενον περί άξονα κείμενον εν τω επιπέδω αυτού και διερχόμενον

Σελ. 140
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/141.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

διά του κέντρου. - Όγκος του σφαιρικού τομέως και της όλης σσφαίρας.- Λόγος των επιφανειών και των όγκων κυλίνδρου και της εν αυτώ εγγεγραμμένης σφαίρας,

Αντί των αποδείξεων διά της εις άτοπον απαγωγής εν τοις περί κύκλου, σφαίρας, κυλίνδρου και κώνου, προτιμητέα είναι η μέθοδος των όρίων.

Εν τω οικείω τόπω o καθηγητής Θέλει προτείνει εις τους μαθητάς προσφορά τινα προβλήματα, εις δε τα περί καταμετρήσεως των επιφανειών και ογκων, αριθμητικά γυμνάσματα.

ΣΤ', Τριγωνομετρία των Γυμνασίων.

1. 2. 3, 4, Ορισμοί, - Περί των σχέσεων των τριγωνομετρικών γραμμών προς αλλήλας.- Τύποι παρέχοντες τας τριγωνομετρικάς γραμμάς του αθροίσματος και της διαφοράς δύο τόξων, επομένως και του διπλασίου και ημίσεος τόξου τινός.

5. Τριγωνομετρικοί πίνακες.

6. 7. 8, 9, 10. Λύσις των ευθυγράμμων τριγώνων.

11.12, Εφαρμογή εις λύσιν προβλημάτων.

ΔΙΑΙΡΕΣΙΣ ΚΑΤΑ ΤΑΞΕΙΣ.

Της εν τω ανωτέρω προγράμματι ύλης.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ.

Πρώτη τάξις. Αριθμητική μέχρι του τέλους των συμμιγών αριθμών.

Δευτέρα τάξις.

Σύντομος επανάληψις των προδιδαχθέντων και εξακολούθησις της αριθμητικής από των δεκαδικών μέχρι τέλους.

Τρίτη τάξις.

Γεωμετρία, και άπαξ της εβδομάδος επανάληψις της αριθμητικής μετ' ασκήσεων.

ΓΥΜΝΑΣΙΑ.

Πρώτη τάξις, 'Αριθμητική μέχρι τέλους και εκ της γεωμετρίας η μηκομετρία.

Δευτέρα τάξις.

Εξακολούθησις της γεωμετρίας μέχρι των κυρτών επιφανειών, και μετ' αυτήν άλγεβρα μέχρι τέλους των εξισώσεων του πρώτου βαθμού.

Σελ. 141
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/142.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Τρίτη τάξις.

Εξακολούθησις άλγεβρας μέχρι τέλους, και άπαξ της εβδομάδος επανάληψις της γεωμετρίας μετ' ασκήσεων.

Τετάρτη τάξις.

Το λοιπόν μέρος της γεωμετρίας και μετ' αυτήν τριγωνομετρία.

Εν τω τέλει εκάστου έτους, εκτός της κατά τα ειθισμένα επαναλήψεως των διδαχθέντων, ο καθηγητής διά πέντε η εξ μαθημάτων ανακεφαλαιοί τα μεμαθημένα, διδάσκων ως προς ειδότας, εξετάζων υπό γενικωτέραν έποψιν τα πράγματα και καταδεικνύων την σχέσιν και άλληλουχίαν των διαφόρων της επιστήμης μερών και την πρακτικήν ταύτης ωφέλειαν.

Εν Αθήναις την 6 Σεπτεμβρίου 1857 Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Σελ. 142
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/143.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

(Απόφαση 6815/19 Οκτωβρίου 1857)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. Πρωτ. 6815.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΚΚΛ. ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ

Θεωρούντες, ότι μ' όλας τας κατά καιρόν προσπάθειας του καθ' ημάς υπουργείου δεν υπάρχουσιν εισέτι εν τοις πλείστοις των κατά το Κράτος γυμνασίων τε και ελληνικών σχολείων πλήρεις εσωτερικοί κανονισμοί, καθά απαιτεί το άρθρον 109 του οργανικού των ειρημένων εκπαιδευτηρίων νόμου, και επιθυμούντες, ίνα οι κανονισμοί ούτοι ου μόνον ώσι σύμφωνοι προς τας εν ισχύι διατάξεις του μνημονευθέντος κειμένου, αλλά και στηρίζωνται επί των αυτών παιδαγωγικών αρχών, απεφασίσαμεν να συντάξωμεν τον ακόλουθον εσωτερικόν κανονισμόν, ούτινος διατάσσομεν την εν άπασι τοις τε γυμνασίοις και τοις ελληνικοίς του κράτους εφαρμογήν,

Εσωτερικός κανονισμό, των Γυμνασίων και των Ελληνικών Σχολείων.

Άρθρ. 1. Ο μαθητής διά της εν τινί γυμνασίω η ελληνικώ σχολείω εγγραφής αυτού, γενομένης τη συγκαταθέσει του πατρός η επιμελητού, υποβάλλεται εκουσίως εις απάσας τας εκ των σχολικών νόμων πηγάζουσας υποχρεώσεις.

Άρθρ. 2, Ο μαθητής οφείλει αγάπην, σέβας και υπακοήν προς τους διδασκάλους αυτού,

Άρθρ. 3. Η προς αλλήλους των μαθητών συμπεριφορά έστω ευγενής και αδελφική, η δε διαγωγή αυτών εντός και εκτός του εκπαιδευτηρίου χρηστή και σεμνοπρεπής.

15

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

ΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 3Ο4-3Ο7· βλ. και Κλάδος, τ. Α', σ. 499-502.

Σελ. 143
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/144.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Άρθρ. 4, Άπαντες οι μαθηταί εισίν ίσοι ενώπιον των νόμων της σχολής. Μονή δε μεταξύ αυτών διάκρισις υπάρχει ο βαθμός της επιμελείας και χρηστότητος αυτών,

Άρθρ, 5. Ο μαθητής οφείλει να φοιτά τακτικώς και ανελλιπώς εις την σχολήν καθ' όλον το σχολικόν έτος και ν' ακόλουθη άπαντα τα εις την τάξιν αυτού ωρισμένα μαθήματα.

Άρθρ. 6. Ο ασθενών μαθητής οφείλει να ειδοποιήση περί της ασθενείας του τον προϊστάμενον της σχολής και τον διδάσκαλον της τάξεως του και, αν η χρεία το καλέση, να προσάξη, επανερχόμενος εις την σχολήν, απόδειξιν της κωλυσάσης αυτόν ασθενείας.

Άρθρ, 7. Διά πάσαν απουσίαν, προερχομένην εξ αιτίας άλλης η την της ασθενείας, απαιτείται άδεια του προϊσταμένου της σχολής.

Άρθρ. 8, Εάν εν διαστήματι ενός μηνός απουσιάση ο μαθητής από τινός μαθήματος πεντάκις, χωρίς να δικαιολογήση προσηκόντως την έλλειψιν ταυτην, ο διδάσκαλος αναφέρει περί τούτου προς τον προϊστάμενον της σχολής, όστις, ειδοποιών τους γονείς η κηδεμόνας, ζητεί παρ' αυτών τον λόγον των απουσιών και συνεννοείται μετ' αυτών περί των μέσων, δι' ων δύναται να εμποδισθή η υποτροπή.

Άρθρ. 9. Έκαστος μαθητής, προσερχόμενος εν τη σχολή, πρέπει να ήναι καθαρός το σώμα και κόσμιος την ενδυμασίαν, αποφεύγων πάντα περιττόν στολισμόν.

'Άρθρ. 10. Έκαστος των μαθητών οφείλει να ευρίσκηται εντός του δωματίου της τάξεως, εν η διατελεί καταγεγραμμένος, πέντε λεπτά της ώρας προ της ενάρξεως του μαθήματος. Αναγνωσθέντος δε του ονομαστικού καταλόγου, σημειούται η απουσία εκάστου και ουδείς δύναται να ζητήση την εξάλειψιν της σημειώσεως, ουδ' εάν ευθύς μετά την ανάγνωσιν του καταλόγου εισέλθη εν τη αιθούση της παραδόσεως, εκτός αν λόγοι ουσιώδεις πείσούσι τον καθηγητήν η τον διδάσκαλον περί του συγγνωστού της βραδύτητος.

Άρθρ. 11. Μετά την ανάγνωσιν του ονομαστικού καταλόγου κατά το πρώτον της ημέρας μάθημα οι παίδες της τάξεως άνίστανται μετά του διδασκάλου και μετ' ευλάβειας προσεύχονται, αναγινώσκοντος ενός εξ αυτών σύντομον και κατάλληλον ευχήν προς τον Θεόν.

Άρθρ. 12. Διαρκούντος του μαθήματος, ουδείς εξέρχεται της παραδόσεως άνευ μεγίστης ανάγκης και αδείας του διδασκάλου, όστις όμως ουδέποτε επιτρέπει την έξοδον ταυτοχρόνως εις δύο μαθητάς. Ο δε εκ της αιθούσης αναχωρών οφείλει να επανέλθη όσον ένεστι ταχύτερον.

Άρθρ. 13. Εις ουδένα των μαθητών επιτρέπεται να φέρη μεθ' εαυτού εν τη σχολή βιβλία η άλλα πράγματα, εκτός των εις την παράδοσιν αναγκαίων.

Άρθρ. 14. Κατά την διάρκειαν του μαθήματος και καθόλου κατά την εν τη σχολή διατριβήν οφείλει ο μαθητής να διάγη εν άκρα ησυχία, ευταξία και

Σελ. 144
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/145.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

σιωπή. Μόνος ο εξεταζόμενος η ερωτώμενος υπό του διδασκάλου απαντά, οι δε λοιποί προσέχουσι σιωπώντες.

Άρθρ, 15, Αυστηρώς απαγορεύεται τοις μαθηταίς πάσα οιαδήποτε αποδοκιμασία η επιδοκιμασία των διδασκομένων.

Άρθρ. 16, Εντός του δωματίου της παραδόσεως ο μαθητής μένει πάντοτε ασκεπής, εκτός αν, πάσχων, λάβη την άδειαν του διδασκάλου να φέρη επί της κεφαλής το κάλυμμα. Καθήμενος δ' επί των θρανίων, οφείλει να κράτη τας χείρας επί της άκρας των τραπεζών και να διατηρή ακαταπαύστως ευσχήμονα στάσιν.

Άρθρ, 17, Έκαστος μαθητής οφείλει να προσέρχηται εις την σχολήν δεόντως προμεμελετημένος εν τοις της ημέρας μαθήμασι και να έχη εν τάξει και καθαριότητι τα έγγραφα αυτού γυμνάσματα.

'Άρθρ. 18. Εις μαθητήν τάξεως τινός δεν είναι συγκεχωρημένον να εισέλθη άνευ αδείας του πρϊσταμένου εις το δωμάτιον ετέρας τάξεως κατά την διάρκειαν των παραδόσεων.

Άρθρ. 19, Απαγορεύεται εις πάντα μαθητήν το ίστασθαι εις την θύραν και τα παράθυρα δωματίου κατά την εν αυτώ διάρκειαν των παραδόσεων,

Άρθρ. 20, Ουδενί ξένω επιτρέπεται η εν τη σχολή είσοδος άνευ αδείας του προϊσταμένου αυτής.

Άρθρ. 21. Εισερχομένου διδασκάλου η ξένου τινός εν τω δωματίω της παραδόσεως, οι μαθηταί ανίστανται, ησύχως, κλίνουσι προς τον είσερχόμενον ελαφρώς την κεφαλήν και πάλιν κάθηνται.

Άρθρ. 22. Οι μαθηταί πρέπει να φιλοτιμώνται, ίνα διατηρήται η σχολή αυτών καθαρά και ευπρεπής. Πας δε βλάπτων οπωσδήποτε τους τοίχους, το έδαφος, τας διδασκαλικάς έδρας, τα θρανία και το λοιπόν υλικόν, το ανήκον εις την σχολήν, ου μόνον τιμωρείται, αλλά και οφείλει να επανόρθωση ιδία δαπάνη την γενομένην ζημίαν.

Άρθρ. 23, Πάντες οι μαθηταί σχολής τινός αποτελούσι μικράν κοινωνίαν, ης την φροντίδα επί παντί τόπω και χρόνω ο νόμος ανέθεσε τοις προϊσταμένοις και τοις διδασκάλοις του εκπαιδευτηρίου. Εντεύθεν προκύπτει, ότι οι μαθηταί οφείλουσι να φέρωνται ευτάκτως και κοσμίως ου μόνον εντός της σχολής, αλλά και εκτός αυτής, να προσφέρωσι το ανήκον σέβας καθ' οδόν η εις τους δημοσίους περιπάτους τοις διδασκάλοις αυτών και ταις καθεστώσαις της πολιτείας άρχαίς, να μη φοιτώσιν εις καφφενεία η άλλα τοιούτου είδους δημόσια μέρη, ων η είσοδος δεν επιτρέπεται τοις νέοις. "Εκαστος δε των διδασκάλων, άναγνωρίσας τινά των μαθητών παραβαίνοντα εκτός της σχολής τα καθήκοντα η και ακούσας παρ' άλλων την παράβασιν ταύτην, αναφέρει περί πάντων τω προϊσταμένω της σχολής, όστις φροντίζει περί της εν καιρώ τιμωρίας του παράβατου,

10

Σελ. 145
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/146.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Άρθρ. 24. Καθ' εκάστην Κυριακήν η άλλην εορτάσιμον ημέραν οι μαθηταί οφείλουσι να εκκλησιάζωνται εν τη ενορία αυτών. Εκπληρούσι δε τακτικώς και άπαντα τα λοιπά Θρησκευτικά αυτών καθήκοντα. Η επιτήρησις ανήκει εις τε τους διδασκάλους και εις τους προϊσταμένους της σχολής.

Άρθρ. 25. Τιμωρείται πάσα αικία, βία, ύβρις, η λοιδορία, πας χλευασμός η κακοήθης αστεϊσμός μαθητού προς μαθητήν,

Άρθρ, 26. To ψεύδος και η συκοφαντία αυστηρότατα τιμωρούνται.

Άρθρ. 27. Και αυτός ο αικισθείς, υβρισθείς η άλλως αδικηθείς μαθητής δεν πρέπει, ν' ανθυβρίση η άλλως πως να εκδικηθή τον αδικήσαντα, αλλ' οφείλει να αναφέρη περί της κατ' αυτού αδικίας τω ιδίω διδασκάλω η τω προϊσταμένω της σχολής, όπως επιβληθή τω αδικήσαντι υπό τούτου η ανήκουσα ποινή. Ο εκδικήσας μόνος γενομένην αδικίαν τιμωρείται ως χειροδίκης.

Άρθρ. 28. Απαγορεύεται η μεταξύ μαθητών συνεννόησις προς σχηματισμόν φατρίας εφ' οιωδήποτε σκοπώ.

Άρθρ. 29. Πάσα παράβασις των ανωτέρω διαγραφομένων σχολικών καθηκόντων επάγεται κατά του παραβάτου τιμωριαν τινά κατά τα εν τώπερι ελληνικών σχολείων και γυμνασίων οργανικώ νόμω διατεταγμένα και κατά την εξής τάξιν 1) επίπληξιν ιδία υπό του διδασκάλου, 2) επίπληξιν ιδία υπό του προϊσταμένου της σχολής, 3) επίπληξιν υπό του διδασκάλου ενώπιον της τάξεως, 4) επίπληξιν υπό του προϊσταμένου της σχολής ενώπιον της τάξεως, 5) κράτησιν εντός της σχολής μετά υποχρεώσεως εργασίας γραφικής από μιας μέχρι τριών ωρών μετά την κατάπαυσιν των παραδόσεων, 6) κοινοποίησιν της τιμωρίας εις άπαντας τους μαθητάς της σχολής διά της δημοσιεύσεως του ονόματος εις το επί τούτω ωρισμένον του εκπαιδευτηρίου μέρος, 7) κράτησιν επί μίαν η και πλειοτέρας ημέρας εντός της επί τούτω εν τη σχολή κατεσκευασμένης φυλακής μετ' εργασίας γραφικής, 8) αποβολήν προσωρινήν, 9) αποβολήν διά παντός από τινός σχολής και 10) αποκλεισμόν αφ' όλων των σχολείων του Κράτους,

Άρθρ. 30. Οι επί χρηστότητι, επιμέλεια και προόδω διακρινόμενοι μαθηταί λαμβάνουσι τας εξής αμοιβάς 1) την καλήν σημείωσιν την διδομένην υφ' εκάστου των διδασκάλων επί των γενομένων εγγράφων γυμνασμάτων, 2) την ανακοίνωσιν του ονόματος αυτών εις την τάξιν, 3) την έκφρασιν της ευαρέσκειας του προϊσταμένου της σχολής, προφορικώς η εγγράφως διδομένην, 4) την ανακοίνωσιν του ονόματος αυτών εις απάσας τας τάξεις διά της εγγραφής επί του πίνακος της τιμής, 5) τα κατ' έτος διδόμενα βραβεία.

Άρθρ. 31, Οι υποπεσόντες εις εγκλήματα η πταίσματα, τιμωρούμενα υπό του ποινικού νόμου, καταμηνύονται υπό των προϊσταμένων της σχολής εις την αρμοδίαν αρχήν.

Άρθρ. 32. Ο παρών εσωτερικός κανονισμός θέλει αναγινώσκεσθαι εις

Σελ. 146
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/147.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

επήκοον των μαθητών κατά την έναρξιν του σχολικού έτους εν εκάστη τάξει υπό του διδασκάλου αυτής' αντιγραφον δ' αυτού θέλει αναρτηθή εν καταφανεί τόπω εν τω προδόμω της σχολής προς γνώσιν και οδηγίαν των μαθητών.

Άρθρ. 33, Η ακριβής τήρησις των εν τω παρόντι κανονισμώ ωρισμένων ανατίθεται τοις προϊσταμένοις των γυμνασίων και ελληνικών σχολείων,

Εν Αθήναις τη 19 Οκτωβρίου 1857

Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

Σελ. 147
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/148.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

16

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ

(Εγκύκλιος 6815/19 Οκτωβρίου 1857)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. Πρωτ. 6815.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Οδηγίαι προς εφαρμογήν τον εσωτερικού κανονισμού των ελληνικών σχολείων και γυμνασίων.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛ. KAI ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ,

Προς τους γυμνασιάρχας, σχολάρχας και διευθυντάς των ελληνικών σχολείων διδασκάλους.

Αποστέλλοντες υμίν τον εσωτερικόν των γυμνασίων και ελληνικών σχολείων κανονισμόν, φρονούμεν αναγκαίον να συστήσωμεν εις την ιδιαιτέραν μελέτην υμών τε και των υφ' υμάς καθηγητών και διδασκάλων τας ακολούθους προς εφαρμογήν αυτού οδηγίας, στηριζομένας εις γνώμας ανδρών εγγεγηρακότων τη πράξει της παιδαγωγικής και περιέχουσας τας παρά του υπουργείου τούτου πρεσβευομένας αρχάς επί του σπουδαίου αντικειμένου της δημοσίας ανατροφής και της σχολικής τάξεως και πειθαρχίας.

Των δημοσίων σχολείων η αποστολή δεν είναι μόνον να παρέχωσιν εις τους νέους τας εν αυτοίς διδασκομένας γνώσεις, αλλά συγχρόνως να μορφώνωσιν ηθικώς την καρδίαν των μαθητών. Η πολιτεία απαιτεί από των σχολείων την παρασκευήν ουχί απλώς γράμματα επισταμένων, αλλά προ πάντων πολιτών αγαθών και εναρέτων,

Η εκπαίδευσις και η ανατροφή εν τοις σχολείοις συμβαδίζουσιν η πρέπει να συμβαδίζωσι. Τοιαύτη είναι η αμοιβαία των δύο τούτων ενέργεια, ώστε

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 307-312· βλ. και Κλάδος, τ. A', σ. 493-498.

Σελ. 148
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/149.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

άριστον μεν κατά την πρόοδον των γραμμάτων υπήρξεν αείποτε το σχολείον, εν ω ελαμβάνετο πρόνοια υπέρ της των παίδων ανατροφής, συντελεστικώτατον δε προς την δημοσίαν αγωγήν το κατά την διδασκαλίαν ακμάζον.

Προς πραγματοποίησιν της διπλής ταύτης των σχολείων αποστολής απαιτείται προ πάντων να μορφωθή εν τω εκπαιδευτηρίω το αγαθόν της ευταξίας πνεύμα. Αλλ' ίνα τούτο γείνη, πλείστα πρέπει να συντρέξωσιν.

Ο πρϊστάμενος και άπαντες οι διδάσκαλοι οιουδήποτε εκπαιδευτικού καθιδρύματος πρέπει να εργάζωνται ανενδότως επί τω αυτώ σκοπώ, εν ομονοία προς αλλήλους, εν αγάπη των μαθητών, εν αφοσιώσει προς την εκπλήρωσιν του καθήκοντος,

Η διδασκαλία πρέπει να ήναι όσον οίον τε ωφέλιμος, άμα δε και τερπνή. 'Ως επί το πολύ η ακηδία γεννά τας εν τοις εκπαιδευτηρίοις ταραχάς.

Άπαντες οι εν τω σχολείω πρέπει να εμπνέωνται υπό οικογενειακού πνεύματος. Το σχολείον έστω δυτέρα οικογένεια τοις εν αυτώ εισερχομένοις παισίν.

Ο διδάσκαλος, αρυόμενος την επί των παίδων εξουσίαν από της των πατέρων ρητής η σιωπηράς εντολής, εκπροσωπεί τους γονείς διά πατρικής προς πάντας του μαθητάς στοργής· αλλ' η στοργή αυτού αποτείνεται ουχί προς άτομα, αλλά καθόλου προς την φοιτώσαν παρ' αυτώ νεολαίαν, μεθ' ης, καίτοι των ατομικοτήτων αλλήλας διαδεχόμενων, ευρίσκεται εις ακατάπαυστον συνάφειαν οοτως, ώστε δι' αυτόν οι πάλαι μαθηταί αντικαθίστανται υπό των νυν και ούτοι υπό των μελλόντων, Η υπέρ εκάστου των μαθητών φιλόστοργος μέριμνα του διδασκάλου, το άμερόληπτον και φιλοδίκαιον αυτού, η δέουσα ήπιότης και η έμφρων σοβαρότης αυτού και, συλλήβδην ειπείν, η αρετή αυτού, ουχί διά λόγων εκφραζόμενη, αλλά δι' έργων αποδεικνυομένη, είναι αδύνατον να μη προσελκύσωσι μετά της γενικής υπολήψεως την αγάπην και το σέβας των μαθητών.

Ο κατορθώσας ν' αποκτήση την αγάπην και το σέβας των μαθητών αυτού κατώρθωσε το παν υπέρ της σχολικής πειθαρχίας, διότι εκ των τεσσάρων μέσων, δι' ων οδηγούνται αι ανθρωπιναι πράξεις, ήτοι του συμφέροντος και του καθήκοντος, του φόβου και της αγάπης, μόνη η αγάπη έχει βεβαίαν και ακίνδυνον επί της παιδικής ηλικίας ενέργειαν.

Εις την φωνήν του δευτέρου τούτου πατρός, του αγαπώντας και ανταγαπωμένου, οι παίδες αυθόρμητοι υπακούουσιν· αι παρατηρήσεις αυτού, αι συμβουλαί και αι προτροπαί του αποτελεσματικώτεραί εισί των ισχυρότερων πειθαρχικών τιμωριών, ο παρ' αυτού διδόμενος έπαινος η αρίστη των ανταμοιβών,

Μεταξύ πολυαρίθμων παίδων υπάρχουσι βεβαίως και φύσεις δυσήνιοι, ίσως δε και πονηραί· αλλά και αύται, εν μέσω γενικής ευταξίας και ηθικότητος ζώσαι, κατά μικρόν μεταβάλλονται και υπό της ακαταμάχητου ισχύος του παραδείγματος παρασύρονται. Διά τούτο παρετηρήθη πολλάκις, ότι μαθηταί ατακτούντες εν τινί τάξει, εν ετέρα κατά τον αυτόν χρόνον άμεμπτοι διάγουσιν.

Σελ. 149
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/150.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Ιδίως ο διδάσκαλος οφείλει ν' απαιτή παρά των παίδων ευπείθειαν, τάξιν, ήσυχίαν, έπιμέλειαν, καθαριότητα, αιδώ, καλήν συμπεριφοράν, προθυμίαν περί το υπηρετείν άλλους, ευπροσηγορίαν. Αυστηρώς δε οφείλει ν' απαγορευη τοις μαθηταίς το ψεύδος, την αμοιβαίαν καταγγελίαν, το περιποιείσθαι εαυτής προνόμια, το εμπαίζειν η περιφρονείν αλλήλους, τας άνευ ρητής αδείας μεταξύ αυτών ανταλλαγάς, αγοραπωλησίας και δωρεάς, το τρώγειν κατά την διάρκειαν των παραδόσεων, το εξέρχεσθαι συνεχώς από των τάξεων, το απρεπώς καθέζεσθαι και τας χείρας ύποκρύπτειν και επί πάσι την πηγήν πάσης κακίας, τον εγωϊσμόν.

Αι αμοιβαί, διεγείρουσαι, την άμιλλαν των νέων, εισίν ώφέλιμοι, εις την ηθικήν και διανοητικήν πρόοδον αυτών αι δε ποιναί έστιν ότε καθίστανται αναγκαίαι. Αλλά και αι μεν και αι δε μόνον υπό τους ακολούθους όρους δύνανται το ποθούμενον να φέρωσιν αποτέλεσμα.

Πρώτον, μετρία έστω η χρήσις των αμοιβών, έτι δε μετριωτέρα η των ποινών διότι αι συνεχώς και ασκόπως διδόμεναι αμοιβαί ελαττόνουσι την αξίαν αυτών, διά δε της επί του αυτού παιδός πολλάκις επαναλαμβανόμενης τιμωρίας ο τιμωρούμενος απόλλυσι την αιδώ και μετ' αυτής πάσα ελπίς βελτιώσεως εξαφανίζεται.

Κατά την διανομήν των αμοιβών πρέπει να λαμβάνωνται υπ' όψιν και να ενισχυωνται μάλλον αι ατομικαί εκάστου μαθητού προσπάθειαι και η σχετική αυτού πρόοδος προς εαυτόν η η προς τους συμμαθητάς τυχαία αυτού υπεροχή. Λογιστέον δε εν τη τοιαύτη εκτιμήσει και αυτών των ήττον επιμελών και των μάλλον απειθών παίδων τας προσπαθείας.

Άνευ μεγίστης αμεροληψίας και αυστηρότατης δικαιοσύνης αι αμοιβαί μάλλον βλάπτουσιν η ωφελούσι. Τοιαύτη πρέπει να ήναι η διανομή των αμοιβών, ώστε έκαστος των μαθητών ν' αναγνωρίζη αναγκαίως, ότι κατ' αξίαν έξετιμήθη και ότι. εις εαυτόν μόνον έχει ν' αποδώση την αποτυχίαν του.

Εις τον διδάσκαλον ανήκει να κατορθώση, όπως η στέρησις αμοιβής θεωρήται παρά των μαθητών η πρώτη και ισχυρότερα τιμωρία. Είναι καλόν δένά σπουδάζη τον χαρακτήρα και τας κλίσεις εκάστου μαθητού, όπως δι' αναλόγου αμοιβής διεγείρη παρ' αυτώ το γενεσιουργόν αίσθημα της αμίλλης· αλλ' ας προσέχη μη κατασταθή το αίσθημα τούτο αίσθημα ζηλότυπου και φθονεράς αντιζηλίας,

Προτιμότερον είναι να προλαμβάνη τις τας παραβάσεις των σχολικών νόμων και τας παρεκτροπάς των νέων η να τιμωρή τους παραβάτας.

Κατά την εφαρμογήν των ποινών πρέπει να διακρίνη τις μεταξύ των εκ παιδικής απερισκεψίας και των εκ κακίας προερχομένων παραπτωμάτων· μόνα τα τελευταία απαιτούσιν αυστηράν τιμωρίαν, Ωσαύτως διακριτέον την ηλικίαν, την σωματικήν κατάστασιν, τον χαρακτήρα και την παρελθούσαν του παιδός διαγωγήν. Η υποτροπή επάγεται αείποτε ανωτέραν ποινήν. Ο μη φέρουν

Σελ. 150
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/151.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

αγογγύστως την επιβληθείσαν αυτώ ποινήν πρέπει να τιμωρηθή αυστηροτερον· ουδέποτε όμως η αυστηρότης να ήναι τοιαύτη, ώστε να φέρη εις νέαν απείθειαν.

Καθόλου δε αι ποιναί έστωσαν ως οίον τε ανάλογοι τοις πλημμελήμασι.

Καθώς το συνεχώς επιβάλλειν ποινάς αφ' ενός και του αυτού ατόμου καθιστά τούτο αναίσθητον προς την τιμωρίαν, ούτω και το τιμωρείν πολλούς συγχρόνως εξασθενεί το αποτέλεσμα της ποινής, ευρισκόντων των τιμωρουμένων αμοιβαίαν παρηγορίαν και ενίσχυσιν εν τη ομοιοπαθεί αυτών θέσει.

Εάν παράβασίς τις εγένετο υπό πολλών μαθητών η υφ' ολοκλήρου της τάξεως, τιμωρούνται οι πρωταίτιοι, μη ευρισκομένων δε των τοιούτων, οι συνήθως εν τη τάξει ατακτούντες. To τελευταίον μέτρον θέλει φέρει άριστον αποτέλεσμα, διότι ου μόνον ολιγάριθμοι θέλουσιν είσθαι οι τιμωρούμενοι, αλλά και τους μεν επιμελείς και χρηστοήθεις θέλει ενισχύσει εις την εξακολούθησιν της αυτής όδού, τους δε αμελείς και ατάκτους θέλει αναγκάσει ν' αναγνωρίσωσι την αξίαν της καλής διαγωγής,

Πάσα οιαδήποτε σωματική ποινή αντίκειται προς τα ήθη της εποχής ημών, προς τον πολιτισμόν, προς την αξιοπρέπειαν του ανθρώπου προς τον σκοπόν της ανατροφής και κατά τον ημέτερον Πλούταρχον τοις δούλοις μάλλον η τοις ελευθέροις αρμόζει,

Ωσαύτως και διά τον αυτόν λόγον απαγορεύεται τω διδασκάλω παν είδος προπηλακισμού και ύβρεως κατά του μαθητού.

Η εφαρμογή των ποινών δεν πρέπει να γίνηται υπό των διδασκάλων μετά πάθους η θυμού, αλλ' εν πλήρει αταραξία ψυχής. Έστω εις την μνήμην πάντων το παράδειγμα του θείου Πλάτωνος, όστις, εν θυμώ ευρισκόμενος, δεν ηθέλησε να τιμωρήση ο ίδιος τον ατακτήσαντα δούλον, και προσεκάλεσε προς τούτο τον ανεψιόν αυτού. Ιδίως η αταραξία και η εκ ταύτης προκύπτουσα έμφρων μετριότης του διδασκάλου εισίν αναγκαίαι καθ' ην περίπτωσιν το τιμωρούμενον σφάλμα ανάγεται εις το πρόσωπον αυτού, ήτοι όταν πρόκηται να τιμωρηθή o παίς ένεκεν απειθείας η άλλης κατά του διδασκάλου προσβολής.

Αι ποιναί έστωσαν πάντοτε τοιαύται, ώστε δι' αυτών ουδέ πόρρωθεν,να βλάπτηται η υγίεια των παίδων. Τα δωμάτια, εντός των οποίων εκτελείται η επιβαλλομένη κράτησις των παίδων, δεν πρέπει να ώσιν ουδέ κατ' ελάχιστον υγρά η ψυχρά. Εις τους υπό κράτησιν παίδας ανάγκη πάσα να επιβάλληται εργασία γραφική ανάλογος, προς τον χρόνον της κρατήσεως, όπως μη μένωσιν αργοί, αυστηρά δε και ακατάπαυστος να υπάρχη έπ' αυτών επιτήρησις.

Σπανιώτατα και μόνον εν μεγίστη ανάγκη χρηστέον τιμωρία, δι' ης στερείται ο τιμωρούμενος της των μαθημάτων ακροάσεως.

Αμετάβλητος κανών έστω ουδέποτε να τιμωρή ο διδάσκαλος τον πλημμελήσαντα παίδα εν τη στιγμή, καθ' ην εξετέλεσε το πλημμέλημα' διότι πιθανόν να παροξύνη αυτόν και να τον ωθήση εις νέα σφάλματα. Απ' εναντίας αφίνων

Σελ. 151
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 132
    17_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    13

    ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

    (Εγκύκλιος 4987/14 Αυγούστου 1857)

    Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

    Αριθ. πρωτ. 4987.

    "Περί της εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις διδασκαλίας της τε αρχαίας και της νεωτέρας Ελληνικής γλώσσης".

    ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

    ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

    Προς τους γυμνασιάρχας, σχολάρχας και διευθυντάς των Ελληνικών σχολείων διδασκάλους.

    Κατά τον ισχύοντα οργανισμόν των ελληνικών σχολείων (ορά άρθρ. 1), τα εκπαιδευτήρια ταύτα διπλούν έχουσι σκοπόν, ήγουν πρώτον να προετοιμάζωσι τους παίδας διά τα γυμνάσια, και δεύτερον να χορηγώσιν αυθύπαρκτόν τινά και κατάλληλον βαθμόν πρακτικής εκπαιδεύσεως τοις μη βουλομένοις η μη δυναμένοις να διανυσωσι το μακρόν και πολύμοχθον στάδιον των κλασικών σπουδών, αλλ' έφιεμένοις να μεταβώσιν εις τον κοινωνικόν βίον οπωσούν επιστημονικώς προς τα βιωφελή έργα προκατηρτισμένοι. Τας δύο ταύτας διαφόρους τάσεις της εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις διδασκαλίας οι ημέτεροι ελληνοδιδάσκαλοι οφείλουσι να έχωσι διηνεκώς προ οφθαλμών και ουδετέρας να ολιγωρώσιν. Οδηγός δε ασφαλής έσεται αυτοίς προς τούτο ο νόμος αυτός, όστις και κατά την εκλογήν των μαθημάτων και κατά την περιγραφήν αυτών λίαν συνεπής τω προτεθέντι σκοπώ τα πάντα διατίθησι,

    Κατά ταυτα, αφ' ενός μεν η αρχαία ελληνική, ως θεμέλιον πάσης παρ' ημίν παιδείας, πρέπει να διδάσκηται εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις τακτικώς και μετά πολλής επιστασίας, όπως καταλλήλως προπαρασκευασθώσιν οι νέοι προς τελείαν αυτής εν τοις γυμνασίοις εκμάθησιν· αφ' ετέρου δε απαιτούντες δυνάμει

    Αναδημοσιεύεται από το : Παρίσης, τ. Α', σ. 301-302· βλ. και Κλάδος, τ. Α' σ. 471-473.