Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:759
 
Αριθμός τόμων:1ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 23.04 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 154-173 από: 766
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/154.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

17

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

(Έγγραφο 3836/1 Ιουλίου 1862)

Κυβέρνηση Ι. Κολοκοτρώνη Υπουργός Δ. Χατζίσκος

Αριθ. πρωτ. 3836.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ.

Προς τους Κυρίους Γυμνασιάρχας και Σχολάρχας του Κράτους.

Γνόντες ίνα προβώμεν εις την προ πολλού ως αναγκαίαν υπό του Υπουργείου εξηγηθείσαν αναθεώρησιν του υφισταμένου περί Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων κανονισμού της 31 Δεκεμβρίου 1836, φιλοτιμούμεθα να ζητήσωμεν διά της παρούσης την υμετέραν συνδρομήν, παρακαλούντες υμάς, όπως, εν είδει απαντήσεως εις τα επόμενα ζητήματα, ανακοινώσητε ημίν, ό,τι διηνεκής μέριμνα και πολυχρόνιοις πεφωτισμένη πείρα εδίδαξεν υμάς τε και τους υφ' υμάς Κυρίους καθηγητάς και ελληνοδιδασκάλους ως αναγκαίον η απλώς συντελεστικόν προς την επί τα κρείττω μεταρρύθμισιν των της δημοσίας παιδευσεως πραγμάτων.

Σκοπούντες δε να συγκαλέσωμεν κατά τον ελευσόμενον μήνα επιτροπήν προς εξέλεγξιν των παρ' υμών προταθησομένων γνωμών, παρακαλούμεν υμάς, όπως τας ζητουμένας απαντήσεις, όσον οίον τε συντόμως διατετυπωμένας, αποστείλητε, η, εν περιπτώσει μεταβάσεως υμών ενταύθα, κομίσητε οι ίδιοι ημίν ανυπερθέτως μέχρι τέλους αρξαμένου μηνός, καθόσον άλλως θέλομεν ευρεθή εις αμηχανίαν περί των ληπτέων μέτρων κατά του τυχόν καθυστερήσαντος,

Εν Αθήναις την 1 Ιουλίου 1862

Ο Υπουργός

Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ

Αναδημοσιεύεται από την Εφημερίδα των Φιλομαθών, έτ. Ι', αρ. 458, 14 Ιουλίου 1862, σ. 2063-2068.

Σελ. 154
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/155.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

1) Η εν τω άρθρω 6 του κανονισμού οριζομένη σχέσις του Σχολάρχου προσηρτημένου εις Γυμνάσιον Ελληνικού σχολείου προς το Γυμνασιάρχην έχει καλώς, η πως άλλως πρέπει να κανονισθή η σχέσις αυτή σκοπιμώτερον προς το συμφέρον της υπηρεσίας;

2) Η διάταξις του άρθρου 4 καθ' ην σχολεία, εις τα οποία προσωρινώς υφίσταται εις μόνος διδάσκαλος σχηματίζουν μίαν μόνην τάξιν είναι διατηρητέα η πρέπει να έπιτραπή εις τον αυτόν διδάσκαλον να έχη δύο τάξεις, συμφώνως προς την επικρατήσασαν και έτι και νυν υπό του υπουργείου τηρουμένην αρχήν ; αν η αρχή αύτη έγκριθή, δεν φαίνεται προτιμότερον να επιταθή ενταυτω μέχρις υποχρεώσεως του διδασκάλου να έχη τας περί ων ο λόγος δύο τάξεις.

3) Κατά το άρθρον 5 του νόμου εκάστη τάξις έχει τον ίδιον αυτής διδάσκαλον· αλλά, κατά τα απ" αρχής και μέχρι τούδε τη εγκρίσει του υπουργείου γιγνόμενα, τα Ελληνικά σχολεία τα δύο διδασκάλους έχοντα περιέχουσι τρεις τάξεις· η κατ' έθος επικρατήσασα διάταξις αύτη δεν πρέπει ωσαύτως να διατηρηθή επιτεινομένη μάλιστα κατά τα ανωτέρω;

Τα δε υπό τοιούτων σχολείων χορηγούμενα απολυτήρια δεν πρέπει να έχωσι το κύρος των υπό των σχολαρχείων εκδιδομένων;

4) Το εις την υπ' αριθ. 4168 της 31 Αυγούστου 1855 εγκύκλιον του υπουργείου προσηρτημένον πρόγραμμα, το κανονίζον τα εις τα Ελληνικά σχολεία διδακτέα μαθήματα και τας ώρας της διδασκαλίας ενός εκάστου αυτών, όπερ επισυνάπτεται ώδε εν αντιγράφω, ως και το ιδιαίτερον πρόγραμμα των εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις μαθηματικών της 6 Σεπτεμβρίου 1857 (δρα συλλογήν Κλάδου σελ, 477 επ.), έχει καλώς, η τι είναι εν αυτώ το τροπολογίας δεόμενον ;

Το να επιφορτίζωνται οι μικράς ηλικίας μαθηταί, οίοί εισί κατά γενικόν κανόνα οι των Ελληνικών σχολείων με πολλά συγχρόνως μαθήματα δεν φέρει βλάβην; Τούτου τεθέντος, τίνα ωρισμένα μαθήματα πρέπει να διατηρηθώσιν εις εκάστην τάξιν;

Η διδασκαλία της Λατινικής προς τους μαθητάς της ανωτάτης τάξεως θεωρείται εν γένει αναγκαία; Τούτου τεθέντος δεν είναι προτιμότερον να άρχηται η διδασκαλία αυτής από της ενάρξεως του τελευταίου τούτου έτους, και προς μόνους τους μαθητάς εκείνους, οίτινες ερωτηθέντες ήθελον δηλώσει πρόθεσιν προς ανωτέραν έκπαίδευσιν;

Δεν είναι προτιμότερον να συνταχθή ιδιαιτέρα γραμματική (το δη καλουμενον τεχνολογικόν και ετυμολογικόν μέρος περιέχουσα) διά την διδασκαλίαν της Ελληνικής γλώσσης εις τα Ελληνικά σχολεία του Κράτους, και επί ταις πάραδεχθησομέναις διά το ομοιόμορφον βάσεσι;

Τούτ' αυτό δε δεν πρέπει να γείνη και διά τας αρχάς της συντάξεως τας κατά την θερινήν εξαμηνίαν του τελευταίου έτους διδασκομένας προς τους μαθητάς της τρίτης τάξεως; οποίαι δε πρέπει να ώσιν αι αρχαί αύται;

Σελ. 155
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/156.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Αι δυνάμεις του κανονισμού αρθρ. 13 και 23 διά της υπ' αριθ. 4987 της 14 Αυγούστου 1857 εγκυκλίου του υπουργείου (όρα συλλογ. Κλάδου σελ. 471) διαταχθείσαι προφορικαι εκθέσεις και έγγραφοι ασκήσεις, περιστρεφόμεναι εις μικρά τίνα διηγήματα, δεν θεωρούνται αναγκαίαι, μάλιστα δε αι τελευταίαι, προς τους μαθητάς της τρίτης τάξεως; Πώς πρέπει αι έγγραφοι α'υται ασκήσεις να γίνωνται ;

Η παράθεσις του αρχαίου τύπου της Ελληνικής γλώσσης προς τον νεώτερον, η ωσαύτως διαταχθείσα, δεν είναι αναγκαία, και εις αυτήν δεν πρέπει ν' αφορά και περί αυτήν μάλλον να ενδιατρίβη ο διδάσκαλος κατά τας περί ων είρηται εγγράφους ασκήσεις;

5) Οι εκ δημοτικών σχολείων αποφοιτώντες μαθηταί πρέπει να γίνωνται δεκτοί εις τα Ελληνικά σχολεία επί τη βάσει του απολυτηρίου αυτών, καθ' ά διατάσσει το άρθρον 10 του κανονισμού η μετά προηγουμένην νέαν έξέτασιν;

Όποιας ατέλειας έχουσιν οι δι' απολυτηρίου εκ των δημοτικών σχολείων μεταβαίνοντες μαθηταί, και τι το πρακτέον όπως αι απολυτήριοι αύται εξετάσεις των δημοτικών σχολείων παρέχωνται μείζονα τινα εγγύησιν περί της ικανότητος των απολυομένων;

6) Αι ενιαύσιοι εξετάσεις ως και αι απολυτήριοι δεν είναι ωφελιμώτερον, τουλάχιστον προς οικονομίαν του επί ματαίω καταδαπανωμένου χρόνου, να γίνωνται το πλείστον εγγράφως και μόνον κατά μέρος προφορικώς; Πώς τότε πρέπει να ενεργώνται αύται καταλλήλως και επωφελώς;

7) Πρέπει να επιτρέπηται η επανάληψις των εξετάσεων μετά το πέρας των διακοπών των εις τίνα μαθήματα αποτυγχανόντων μαθητών συμφώνως προς την υπ' αριθ. 4409 της 19 Ιουλίου 1856 εγκύκλιον; και εις εκείνα μόνα;

Ο δις μίαν τάξιν επαναλαβών και κριθείς προβιβασμού ανάξιος, πρέπει να αποπέμπηται κατά την διάταξιν του αρθρ. 27 του κανονισμού, η να μένη, εφ' όσον θέλη, εις το σχολείον, ως νυν γίνεται;

8) Η κατά το άρθρον 29 του κανονισμού διάταξις περί διανομής βραβείων εις τους αριστεύσαντας των μαθητών είναι διατηρητέα;

9) Όποιος βαθμός δηλωτικός της σχετικής αξίας πρέπει ν' αποδοθή εις έκαστον των διδασκομένων μαθημάτων, και πως πρέπει να εξάγηται καταλλήλως και άνευ βλάβης του μαθητού εκ των κατά μέρος τούτων βαθμών, ο γενικός βαθμός εκάστου προς προσδιορισμόν της καθόλου αυτού προόδου;

10) Αι κατά το άρθρον 31 του κανονισμού έξ τάξεις της των μαθητών βαθμολογίας αναλόγως της επιμελείας και της προόδου αυτών εισί διακριτέαι; Ο προβιβασμός και η απονομή απολυτηρίου (όρα εγκύκλ. υπ' αριθ. 4992 της 27 Δεκεμβρίου 1855, Συλλ. Κλάδου σελ. 382) δεν πρέπει να περιορισθή άχρις εκείνων μόνον των μαθητών, οίτινες κατά τας εξετάσεις έτυχον τουλάχιστον του βαθμού σχεδόν καλώς ;

11) Τα υπό του Β. Διατάγματος της 18 Οκτωβρίου 1850 οριζόμενα προσόντα

Σελ. 156
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/157.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

των Ελληνοδιδασκάλων έχουσι καλώς η πρέπει να τροπολογηθώσι, λαμβανομένων υπ' όψιν και των διατάξεων των άρθρων 33-40 του κανονισμού.

Εκτός του μάλλον τυπικού προσόντος της προσαγωγής πτυχίου κτλ, δεν προσαπαιτείται και προδοκιμασία τις περί το ευμεθόδως και καταλλήλως διδάσκειν, και όποια ; και προσέτι διαβεβαίωσίς τις περί της πολιτείας του διδασκάλου κατά την, ως είρηται, περί το διδάσκειν προδοκιμασιαν;

12) Οποίον μέτρον πρέπει να ληφθή ως προς τους υπάρχοντας ήδη παρ' Ελληνικοίς σχολείοις βοηθούς, ίνα αναγνωρισθώσιν ως Ελληνοδιδάσκαλοι;

13) Οποία μέτρα θεωρούνται σκόπιμα προς προσέλκυσιν των φοιτητών του Πανεπιστημίου εις την σπουδήν της φιλολογίας και των φυσικομαθηματικών επιστημών, και την εντεύθεν παρασκευήν αυτών εις το διδασκαλικόν επάγγελμα;

Δεν είναι συντελεστικόν προς τούτο και το να επιχορηγώνται κατά προτίμησιν και κατά το πλείστον μέρος αι υποτροφίαι εις τους φοιτητάς της Φιλοσοφικής (καί της Θεολογικής) σχολής, υποχρεούμενους εν ταυτώ δι' εγγυοδοσίας απόχρωσης να διδάσκωσι μετά την αποφοίτησιν επί τρία τουλάχιστον έτη εν τινί σχολείω η γυμνασίω η και εν τινί εκτός του Κράτους παιδευτηρίω ;

14) Τα εν τω κανονισμώ (άρθρον 42 επομ.) περί συγκροτήσεως και καθηκόντων της Εφορίας οριζόμενα έχουσ., καλώς;

Οποίαν προσφορωτέραν και αποτελεσματικωτέραν τροπολογίαν απέδειξεν η πείρα ότι δύνανται να λάβωσιν αι εφορίαι αύται;

Οι ως μέλη της Εφορίας διοριζόμενοι πρέπει να ορκίζωνται;

Εις όσας πόλεις υπάρχουσι πλειότερα του ενός Ελληνικά παιδευτήρια, αρκεί μία και μόνη εφορία δι' όλα; αν όχι, πρέπει να διορίζηται μία πολυμελής Εφορία υποδιαιρουμένη εις ισάριθμα των, ως είρηται, παιδευτηρίων τμήματα, η πρέπει να διορίζωνται τόσαι έφορίαι όσα εισί παιδευτήρια; Εις την πρώτην περίπτωσιν τις ο προεδρεύων εκάστου τμήματος;

15) Αι υποχρεώσεις του διδασκάλου προς τους αυτού μαθητάς δεν περιορίζονται κατά τα άρθρα 53 και 58 του κανονισμού εις μόνην την προς αυτούς κατά τα διατεταγμένα διδασκαλίαν, ως παρά τοις πλείστοις, λήθην των κειμένων ποιουμένοις, ασυγγνώστως νομίζεται, αλλ' επεκτείνονται και εις όλην την άλλην πολιτείαν των μαθητών εντός τε και εκτός του σχολείου ;

Πώς ακριβέστερον και πρακτικώτερον πρέπει να ορισθή η τελευταία αύτη υποχρέωσις του διδασκάλου η ως προς την καθόλου ηθικοποίησιν των μαθητών τείνουσα, και τι πρέπει να γείνη ίνα εκτελήται αύτη ασφαλώς και αποτελεσματικώς;

16) Η εν τω άρθρω 60 του κανονισμού περί εποπτών διάταξις η ουδέποτε εκτελεσθείσα έχει καλώς η χρήζει τροπολογίας και οποίας ;

Πώς πρέπει να κανονισθώσιν εν ακρίβεια τα καθήκοντα και η εν γένει των εποπτών δικαιοδοσία; Είναι συμφορώτερον και αποτελεσματικώτερον να διορισθώσιν

Σελ. 157
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/158.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ειδικοί επόπται η να διατηρηθώσιν οι γυμνασιάρχαι ως τοιούτοι, έχοντες το δικαίωμα της διά των καθηγητών αντικαταστάσεως εν περιπτώσει κωλύματος αποχρώντως δεδικαιολογημένου ;

17) Αρκούσι προς διδασκαλίαν των εν τοις γυμνασίοις μαθημάτων οι εν τω άρθρω 66 του κανονισμού προσδιοριζόμενοι πέντε καθηγηταί συμπεριλαμβανομένου και του Γυμνασιάρχου ;

Οι καθηγηταί της Γαλλικής πρέπει να περιορίζωνται, ως παρά τα κεκανονισμένα παρ' ημίν είθισται, εις μόνην την διδασκαλίαν της Γαλλικής γλώσσης;

18) Πόσον αριθμόν μαθητών πρέπει να περιέχη κατ' ανώτατον όρον εκάστη τάξις, και πότε επομένως πρέπει να γίνηται η κατά το άρθρ. 68 διατασσομένη εις τμήματα διαίρεσις;

Εις τίνα δε προς άλληλα σχέσιν πρέπει να διατελώσι τα εν τη αυτή πόλει συνυπάρχοντα δύο γυμνάσια ιδίως ως προς την από του ενός εις το έτερον μετάβασιν των μαθητών ;

19) Εν άρθρω 70 του κανονισμού διατάσσεται να προοδεύη πάντοτε η θεωρητική διδασκαλία εκ παραλλήλου με την πρακτικήν λαμβανομένου δ' υπ' όψιν του σκοπού της εν τοις γυμνασίοις παιδεύσεως, όστις κείται εις την απόκτησιν θετικών γνώσεων ως βεβαίων και αναμφισβήτητων γεγονότων, γίνεται δήλον, ότι η υπό του νομοθέτου εις την θεωρητικήν διδασκαλίαν αποδιδομένη σημασία, όλως αλλότρια υπάρχουσα της επιστημονικής εξ υποκειμένου ερεύνης συνίσταται εις την απλήν εξήγησιν των βεβαίων παραδόσεων και ιδίως των παραδεδεγμένων κανόνων προς αντίθεσιν της οικείας αυτών εφαρμογής διά της συντάξεως θεμάτων κτλ.

Τούτου ούτως έχοντος είναι αναντίρρητον ότι η εν τοις γυμνασίοις διδασκαλία πρέπει να έχη, και κατά τον παρ' ημίν ισχύοντα κανονισμόν, κύριον έργον αυτής το Θετικόν και πραγματικόν, άνευ της εντελούς εκμαθήσεως του όποιου πάσα θεωρία αποβαίνει ουχί μόνον άκαρπος, αλλά και επιβλαβής. Επειδή όμως παρετηρήθη ότι τινές των παρ' ημίν καθηγητών παραβλεποντες το πραγματικόν της ελληνικής μάλιστα γλώσσης ετραπησαν εις θεωρίας, κατά τα άρτι εξηγηθέντα, ανοικείους εις γυμνάσια, δεν φαίνεται αναγκαίον να κανονισθώσιν ακριβέστερον τα περί του συστήματος της διδασκαλίας εις τα περί ων πρόκειται παιδευτήρια καθ' εκάστην ιδιαιτέρως τάξιν, και μάλιστα ως προς την Ελληνικήν γλώσσαν, ίνα μη πολλάκις αυτή ατελώς και πρωθυστέρως βαίνη ;

20) Αι περί των εγγράφων γυμνασμάτων διατάξεις του κανονισμού (όρα άρθρ, 70, 74, 75, 93 και 94) καθ' εκάτερον των ιδιωμάτων της ελληνικής γλώσσης, το τε νεώτερον και αρχαίον, παρημελήθησαν δυστυχώς μέχρι τούδε επί ακαταλογίστω βλάβη της σπουδαζούσης νεότητος. Πώς δύνανται καταλλήλως τα έγγραφα ταύτα γυμνάσματα να προσδιορισθώσι και κανονισθώσι, και δραστηρίως και επωφελώς να έκτελώνται;

Τι περί των αυτών γυμνασμάτων πρέπει να γίνεται και εις τας άλλας γλώσσας

Σελ. 158
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/159.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

τας εν τοις γυμνασίοις διδασκομένας ; δεν πρέπει εν γένει να διδάσκωνται αύται εκ παραθέσεως προς τας αρχαίας ;

Η εισαγωγή της διδασκαλίας της ρητορικής συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρου 70 του κανονισμού, η μέχρι, τούδε παραμεληθείσα, δεν θεωρείται αναγκαία; τις ο" ο κύριος λόγος τής, ως είρηται, παραμελήσεως;

21) Το εις την μνησθείσαν υπ' αριθ. 4168 της 31 Αυγούστου 1855 εγκύκλιον προσηρτημένον πρόγραμμα (το εν αντιγράφω ώδε επισυνημμένον) όπερ κανονίζει τα εις τα γυμνάσια διδακτέα μαθήματα και τας ώρας της διδασκαλίας εκάστου αυτών, ως και το ιδιαίτερον πρόγραμμα της διδασκαλίας των μαθηματικών από 6 Σεπτεμβρίου 1857 έχουσι καλώς; και τί το εν αυτοίς τροπολογίας δεόμενον;

Η διδασκαλία των ποιητών εις τας δύο κατωτέρας τάξεις των γυμνασίων δύναται, να θεωρηθή ως ω'έρούσα πρόσκομμα εις την περί την Αττικήν διάλεκτον πλήρη εξάσκησιν του μαθητού η και εις τήν άλλην αυτού πρόοδον, μη όντος έτι προκατηρτισμένου, η είναι διατηρητέα ως παρέχουσα άλλας ωφελείας και όποιας ; Τίνα τα από τινός αποτελέσματα της ούτως εν τισί γυμνασίοις ενεργούμενης διδασκαλίας ;

Η χριστιανική διδασκαλία δεν είναι άφευκτος και εν τοις γυμνασίοις ; Τούτου τεθέντος, πως δύναται αυτή καταλληλότερον να ενεργήται, και υπό τίνων ιδίως προσώπων, ώστε μορφούσα την καρδίαν κυρίως των μαθητών διά της αναπτύξεως των ευαγγελικών αληθειών και χριστιανικών αρετών, να μη σκοτίζη τον νουν αυτών διά συζητήσεων δογματικών και ερμηνειών δυναμένων ν' αφήσωσιν εις αυτούς δισταγμούς ολέθριους και έτι ολεθριωτέραν αδιαφορίαν;

Η χημεία και η φυσική ιστορία πρέπει να διδάσκωνται εν τοις γυμνασίοις, η μόνον η φυσική, ως μέχρι τούδε, παραμεληθεισών των δύο πρώτων; τίνες οι λόγοι "της παραμελήσεως ταύτης ;

Η διδασκαλία της λογικής μετά εισαγωγής εις την φιλοσοφίαν η υπό του άρθρου 81 διατασσομένη είναι διατηρητέα; Τούτου τεθέντος, μέχρι τίνος πρέπει αύτη να προάγηται;

22) Η εις τα γυμνάσια παραδοχή πρέπει να εξαρτάται, ως εν τω νυν (άρθρ, 85) από προεξέτασιν και διά τους έχοντας απολυτήριον ελληνικού σχολείου;

23) Η κατά το άρθρ. 91 του κανονισμού συντασσόμενη υπό του απολυομένου μαθητού έκθεσις (θέσις) εις πότερον των δύο ελληνικών ιδιωμάτων πρέπει να συντάσσηται ; οποίαν ύκτασιν πρέπει να έχη ; "Αρά γε δεν είναι αναγκαϊον να συνθέτη ο αυτός και τι ποιημάτιον π. χ. ηρωελεγείον κτλ.

Εκ της εν τέλει του αυτού άρθρου του κανονισμού διατάξεως, εχούσης ώδε "χρεωστεί (ο μαθητής εν τη απολυτηρίω εξετάσει) να απόδειξη ότι έχει γνώσεις όλων των μαθημάτων, όσα είναι προσδιορισμένα διά τα γυμνάσια" γίνεται δήλον, ότι ο μαθητής εξετάζεται όχι μόνον εις τα εν τω προγράμματι οριζόμενα ως μαθήματα της Δ', τάξεως του γυμνασίου, αλλά και εις τα προαποδειχθέντα

Σελ. 159
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/160.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

κατά τα πρότερα έτη εν ταις κατωτέραις τάξεσιν, Η διάταξις αυτή δεν έχει καλώς; τούτου δε τεθέντος, τα περί ων είρηται προδεδιδαγμένα μαθήματα πρέπει να θεωρηθώσιν ισότιμα προς τα ίδια της Δ', τάξεως η πρέπει να λαμβάνωνται υπ' όψιν μόνον έπιβοηθητικώς, να κρίνωσι δε περί της απολύσεως η μη των μαθητών μόνα τα ίδια της Δ', τάξεως; Πώς πρέπει να κανονισθώσιν ακριβώς και καταλλήλως τα περί τούτου ;

24) Η εν τω άρθρω 92 του κανονισμού διάταξις περί παραδοχής εις απολυτήριον εξέτασιν μόνων των επί εν έτος εις την τετάρτην τάξιν φοιτησάντων συμφέρει να καταργηθή, και να ήναι έπιτετραμμένον, ως εν τω νυν δυνάμει του άρθρου 12 του προσωρινού περί πανεπιστημίου κανονισμού1, η εις την περί ης ο. λόγος εξέτασιν παραδοχή και των εν ιδιωτικοίς παιδευτηρίοις η κατ' οίκον εκπαιδευθέντων ;

Διά τους μαθητάς τούτους πρέπει να θεωρηθή αναγκαία η προσαγωγή αποδείξεων περί της εν τω οίκω η εν τω ιδιωτικώ σχολείω διεξελεύσεως όλης της σειράς των γυμνασιακών μαθημάτων; Αι δ' αποδείξεις αύται ίνα θεωρηθώσιν ισχυραί πρέπει να προέρχωνται από μόνους τους τα προσόντα των γυμνασιακών καθηγητών κεκτημένους;

Εις μαθητάς διελθόντας τας τάξεις απάσας παρά τινί γυμνασίω, πρέπει να ήναι επιτετραμμένον να προσέρχωνται εις έτερον ίνα υποστώσι την απολυτήριον εξέτασιν ;

25) Τα υπό του Β. Διατάγματος της 18 Οκτωβρίου 1850 οριζόμενα προσόντα των καθηγητών έχουσι καλώς: Δεν απαιτείται και ενταύθα προδοκιμασία των διορισθησομένων και όποια ;

Οποίον μέτρον πρέπει να ληφθή ως προς τους υπάρχοντας ήδη παρά γυμνασίοις αναπληρωτάς καθηγητών;

26) Ο υπάρχων εσωτερικός κανονισμός υπ' αριθ. 6815 της 19 Οκτωβρίου 1857 (δρα συλλογ. Κλάδου σελ. 499 έπ.) πρέπει να διατηρηθή εν ισχύι δι' όλα τα γυμνάσια η απαιτείται ιδιαίτερος δι' έκαστον γυμνάσιον συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρου 109 του κανονισμού; Τίνες οι λόγοι της μη εκπληρώσεως της τελευταίας ταύτης διατάξεως παρ' ουδενός των Κυρίων γυμνασιαρχών, ως εκ της οποίας περιήλθε το υπουργείον εις την ανάγκην να προβή εις την σύνταξιν του ανωτέρω μνησθέντος;

Οποίαι ιδίως προσθήκαι πρέπει να γείνωσιν εις τον περί ου πρόκειται κανονισμόν, ίνα ενισχυθή το δικαίωμα του ελέγχου των διδασκάλων και καθηγητών και επί της εκτος του καταστήματος πολιτείας του μαθητού ;

27) Εις τίνας πρέπει να ανατεθή και πως εν ακριβεία να κανονισθή η εποπτεία των γυμνασίων περί ης ποιείται λόγον και το άρθρον 111 του κανονισμού ;

Πρέπει να ανατεθή και η υποχρέωσις αύτη των επισκέψεων εις το τυχόν διορισθησόμενον συμβούλιον του επί της Εκπαιδεύσεως υπουργείου η εις ειδικούς επόπτας την εποπτείαν ταύτην κύριον έργον έχοντας;

Σελ. 160
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/161.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

28) Εις όσας των πόλεων υπάρχουσι πολλά ιδιωτικά παιδευτήρια, και ο γυμνασιάρχης δεν επαρκεί εις την κατά το δέον επιτήρησιν αυτών, δεν πρέπει να έχη το δικαίωμα ν' ανάθεση την εκτέλεσιν της υποχρεώσεως ταύτης εις ον αν εκάστοτε εγκρίνη εκ των υπ' αυτόν καθηγητών ; Αί περί ιδιωτικών παιδευτηρίων υπάρχουσαι διατάξεις θεωρούνται αρκούσαι η προαπαιτούνται και άλλα μέτρα και οποία;

29) Αι διατάξεις του άρθρου 119 του κανονισμού περί της υπό των μαθητών πληρωμής δικαιωμάτων έχουσι καλώς ;

Το δικαίωμα της εγγραφής πρέπει να καταβάλληται υπό μόνων των κατά πρώτον εις δημόσιον Ελληνικόν σχολείον η γυμνάσιον κατατασσομένων η και υπό του εξ ετέρου τοιούτου καταστήματος προσερχόμενου μαθητού ;

Το αυτό δικαίωμα εγγραφής πρέπει να εισπράττηται κατ' έτος και παρά παντός μαθητού εξετασθέντος η μη και εκ νέου εγγραφόμενου διά το επιόν έτος ;

Πρέπει να υποβάλλωνται εις την καταβολήν των περί ων o λόγος δικαιωμάτων και οι μαθηταί των δημοσυντηρήτων ελληνικών σχολείων;

30) Κατά τίνας αρχάς πρέπει να έπιτραπή η εν μέσω του έτους μετάβασις των μαθητών από σχολείου εις σχολείον και από γυμνασίου εις γυμνάσιον, και πως πρέπει να γίνηται η κατάταξις αυτών, μετά προηγουμένην δηλονότι εξέτασιν η άνευ τοιαύτης επί τη βάσει του ενδεικτικού του μαθητού ως νυν γίνεται συμφώνως προς την υπ' αριθ. 3654 της 11 Ιουνίου 1837 (δρ. συλλογ. Κλάδου σελ. 456) εγκύκλιον;

Η εις το ζήτημα τούτο δοθησομένη λύσις είναι εφαρμοστέα και ως προς τους μαθητάς των ανεγνωρισμένων ιδιωτικών παιδευτηρίων;

31) Το εν γένει ομοιόμορφον της διδασκαλίας καθ' άπαντα τα ελληνικά σχολεία και γυμνάσια του Κράτους, ώστε ο από του ενός εις το έτερον μεταβαίνων μαθητής να ευρίσκη την συνέχειαν των διδασκομένων αυτώ μαθημάτων, εις ο μέχρι; της εποχής της μεταβάσεως έφοίτα, θέλει επιτευχθή διά της πανταχού ακριβούς και απαρέγκλιτου τηρήσεως του συνταχθησομένου προγράμματος, Πλην τούτων όμως απαιτείται προς το περί ου πρόκειται όμοιόμορφον, κατά το άρθρον 123 του κανονισμού και η χρήσις των αυτών διδακτικών βιβλίων καθ' άπαντα τα ελληνικά σχολεία και γυμνάσια. Όποια εκ των εγκεκριμένων ήδη παρά τοις ελληνικοίς σχολείοις και γυμνασίοις εισί τα μεθοδικώτερα και καταλληλότερα δι' έκαστον μάθημα; Η διά διαγωνισμού παραδοχή του δείνος η δείνος βιβλίου δεν είναι η επωφελεστέρα;

32) Οι εις τα δημόσια παιδευτήρια διδάσκοντες ελληνοδιδάσκαλοι και καθηγηταί συμφέρει να διδάσκωσι και ιδιαιτέρως; Εν περιπτώσει καταφατικής απαντήσεως, το από 18 Αυγούστου 1856 περί ιδιαιτέρας διδασκαλίας Β. Διάταγμα έχει καλώς καθ' όλα αυτού τα μέρη ;

33) Αι υποτροφίαι πως πρέπει δικαίως και επωφελώς να επιχορηγώνται τοις μαθηταίς; Η διά διαγωνισμού επιχορήγησις αυτών τοις επιμελεστέροις,

11

Σελ. 161
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/162.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

χρηστοηθεστέροις και πενεστέροις των μαθητών δεν είναι η δικαιωτέρα και επωφελεστέρα; τις ο αρμοδιωτερος χρόνος προς τον διαγωνισμόν τούτον ; Πώς πρέπει να κανονισθώσι, ταύτα;

34) Ο προσδιορισμός των εορτάσιμων ημερών εν τοις εκπαιδευτηρίοις κατά το από 26 Ιουλίου 1856 Β. Διάταγμα έχει καλώς;

35) Λυπηρά πείρα απέδειξεν ότι εις τινάς των συλλόγων των ελληνοδιδασκάλων και καθηγητών δεν επικρατεί η προς εκπληρωσιν του σπουδαίου και επιζήλου αυτών προορισμού αναπόδραστος αρμονία και σύμπνοια' τούτο δε ιδίως ως εκ της βαθμηδόν παρεισδυσάσης απειθαρχίας της προ πάντων παρά τοις διδασκάλοις όλεθριωτάτης, άτε τεταγμένοις υπό της κοινωνίας εις καθοδήγησιν της νεότητος και διά του ίδιου αυτών παραδείγματος προς πάσαν αρετήν.

Προς θεραπείαν της εντεύθεν πηγαζούσης κακής τίνων των δημοσίων παιδευτηρίων καταστάσεως τι πρέπει να γείνη; Οποίαν δικαιοδοσίαν πρέπει να έχωσιν οι σχολάρχαι και γυμνασιάρχαι επί των υπ' αυτούς ελληνοδιδασκάλων και καθηγητών ;

36) Οποίας άλλας τροπολογίας η προσθήκας εις τον υφιστάμενον εν γένει κανονισμόν απέδειξεν η πείρα αναγκαίας ;

Σελ. 162
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/163.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

18

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ

(Ψήφισμα/8 Δεκεμβρίου 1862)

ΨΗΦΙΣΜΑ

Περί εισαγωγής εν μεν τω εθνικώ Πανεπιατημίω της οπλασκίας, εν δε τοις κατωτέροις εκπαιδευτήριοις της γυμναστικής.

Η ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΣ

Θέλοντες να θεραπεύσωμεν την μεγίστην βλάβην της σπουδαζούσης νεολαίας, ην κατεδίκασε το παρελθόν να διάγη βίον αντίθετον προς τον προορισμόν του ελευθέρου πολίτου και επιβλαβή εις τας σπουδάς του μαθητού. Επί τη προτάσει του Υπουργού της δημοσίας Εκπαιδεύσεως, ακούσαντες και την γνώμην των Υπουργών της Επικρατείας

Ψηφίζομεν

Άρθρ. 1, Προς άσκησιν των εν τοις δημοσίοις εκπαιδευτηρίοις φοιτώντων εισάγεται εις μεν το Εθνικόν Πανεπιστήμιον η όπλασκία, εις δε τα κατώτερα εκπαιδευτήρια η γυμναστική.

Περί της φάλαγγος του Εθνικού Πανεπιστημίου.

[Άρθρ. 2-6],

Περί γυμναστικής.

Ά p θ ρ. 7. Εις έκαστον των Γυμνασίων του Κράτους θέλει εισαχθή η γυμναστική ως μέσον ασκήσεως των μαθητών,

Άρθρ. 8. Προς τον σκοπόν τούτον και μέχρις ου έκπαιδευθώσι διδάσκαλοι της γυμναστικής θέλουσι διορισθή εις έκαστον των Γυμνασίων ανά εις υπαξιωματικός η στρατιώτης του σώματος των Πυροσβεστών, αφού προηγουμένως διδαχθή εν τω διδασκαλείω και την παιδαγωγικήν γυμναστικήν. Έκαστος των προγυμναστών θέλει λαμβάνει επιμίσθιον,

Άρθρ. 9. Εις έκαστον γυμνάσιον θέλουν κατασκευασθή τα αναγκαία εργαλεία της γυμναστικής, η δε δαπάνη θέλει είσθαι εις βάρος του δημοσίου.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 19/18 Δεκεμβρίου 1862.

Σελ. 163
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/164.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Άρθρ. 10, Αι ήμέραι και αι ώραι της ασκήσεως θέλουσι προσδιορίζεσθαι εν τω προγράμματι των μαθημάτων. Η εν τω γυμναστηρίω τούτω άσκησις επιτρέπεται ου μόνον τοις μαθηταίς του γυμνασίου, άλλα και τοις μαθηταίς των Ελληνικών σχολείων καθ' ετέρας ημέρας και ώρας, μέχρις ου συστηθώσι και των σχολείων τούτων γυμναστήρια.

Άρθρ. 11. Οι μαθηταί υπάγονται και ως προς την εν τω γυμναστηρίω πειθαρχίαν εις την δικαιοδοσίαν των εκπαιδευτηρίων, εις α ανήκουσιν.

Άρθρ. 12. Κατ' έτος θέλει, γίνεται άγων της γυμναστικής και απονέμονται τοις αριστεύσασιν έπαθλα κατά το εκδοθησόμενον περί τούτου θέσπισμα.

Εν Αθήναις τη 8 Δεκεμβρίου 1862.,

Η προσωρινή Κυβέρνησις.

Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Πρόεδρος.

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ

Μ. ΡΟΥΦΟΣ

Οι υπουργοί της επικρατείας

E. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ, Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ, Τ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ, Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Α. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ.

Σελ. 164
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/165.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

19

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Νόμος ΡΗ'/20 Δεκεμβρίου 1865)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου

Υπουργός Κ. Δαρειώτης

ΝΟΜΟΣ PH'.

Περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησον

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της Βουλής, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησον.

Άρθρον 1. Καταργούνται.

α'.) Το Αρχοντείον της παιδείας εν Επτανήσω.

β'.) Η Ιόνιος Ακαδημία.

γ'.) Το εν Κέρκυρα Ιεροσπουδαστήριον.

δ'.) To εν Κερκύρα Γυμνάσιον.

ε'.) Τα Λύκεια Κερκύρας, Κεφαλληνίας, Ζακύνθου, Λευκάδος, Ιθάκης, Παξών και Κυθήρων.

Άρθρον 2. Οι μαθηταί του Γυμνασίου Κερκύρας θέλουσι διατηρηθή * εν αυτώ, τρεφόμενοι μεν, αλλ' ουχί και διδασκόμενοι μέχρι τέλους Δεκεμβρίου του παρόντος έτους, επιτηρούμενοι υπό αναγκαίου προσωπικού, όσον εκ του υπάρχοντος ήθελε νομίσει αναγκαίον να διατήρηση το Υπουργείον προς τούτο.

Άρθρον 3. Η Δημοσία Βιβλιοθήκη Κερκύρας διατηρείται, διευθυνομένη υπό ενός Εφόρου έχοντος ένα βοηθόν και ένα κλητήρα.

H Διοίκησις δε και η χρήσις αυτής θέλουσι κανονισθή δι' ιδίου Κανονισμού του Υπουργείου της παιδείας. '

Άρθρον 4. Η Κυβέρνησις δύναται να συστήση διά Βασιλικού Διατάγματος εν ταις Ιονίοις Νήσοις βαθμηδόν η διά μιας τέσσερα Γυμνάσια και δώδεκα το πολύ Ελληνικά Σχολεία.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 61/29 Δεκεμβρίου 1865.

Σελ. 165
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/166.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Εις το εν Κέρκυρα Γυμνάσιον θέλουσι προς τοις άλλοις διδάσκεσθαι η Αγγλική και Ιταλική γλώσσα και το Εμπορικόν δίκαιον κατά τους περί τούτων οργανισμούς.

Άρθρον 5. Οι θέλοντες να καταταχθώσιν εν τοις συστηθησομένοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις μαθηταί υποβάλλονται εις εξετάσεις κατά τα νενομισμένα περί των κατά πρώτον προσερχόμενων εις τα Ελληνικά Σχολεία και Γυμνάσια.

Άρθρον 6. Συσταίνεται εν Κέρκυρα Ιερατική Σχολή συμφώνως προς τους κείμενους νόμους.

Εν Αθήναις, την 20 Δεκεμβρίου 1865.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ. Κ. ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ.

Σελ. 166
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/167.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

20

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Έγγραφο 935/3 Φεβρουαρίου 1866)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου Υπουργός Μ. Ρούφος

Αριθ. Πρωτ. 935.

Περί της εν Επτανήσω εκπαιδεύσεως οδηγίαι.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τους κατά την Επτάνησον Γυμνασιάρχας, Σχολάρχας, η Διευθυντάς Ελληνικών Σχολείων.

Καταργηθέντος ήδη διά του PH'. Νόμου του άχρι τούδε κρατούντος εν Επτανήσω Εκπαιδευτικού συστήματος και συστηθέντων διά του υπ' αριθ. 887 και από 3 άρξαμένου Βασιλικού Διατάγματος των προς το παρόν αναγκαίων εν Επτανήσω Γυμνασίων και Ελληνικών Σχολείων, αναγκαίον φρονούμεν να διαβιβάσωμεν υμίν συνημμένως μεν αντίτυπον του παραδεδεγμένου από πολλού επισήμου προγράμματος των εν τοις Γυμνασίοις και Ελληνικοίς σχολείοις του Βασιλείου παραδιδομένων μαθημάτων, υπό ταινίαν δε αντίτυπα των την δημοσίαν εκπαίδευσιν διεπόντων Νόμων, Βασιλικών Διαταγμάτων και εγκυκλίων, ίνα κατ' αμφότερα προβήτε εις τας περαιτέρω ενεργείας υμών, προς ακριβή και άπταιστον εφαρμογήν του εισαγομένου νέου συστήματος.

Ιδίως την προσοχήν υμών θέλετε επιστήσει περί την εις τας κλασικάς σπουδάς κατάρτησιν των μαθητών, εν αις επαισθητώς υστερούσιν ούτοι εν Επτανήσω· ως προς την των νεωτέρων γλωσσών σπουδήν, εκ τούτων μόνη η της Γαλλικής είνε υποχρεωτική διά τους μαθητάς, και αύτη πρέπει, ως και τα λοιπά εγκύκλια μαθήματα να παραδίδεται κατά τάξεις, οπού δε υπάρχουσι διδάσκαλοι και άλλων νεωτέρων γλωσσών, οίον της Αγγλικής και Ιταλικής, η σπουδή αυτών δεν θεωρείται παρά του υπουργείου ούτε είνε υποχρεωτική, διά ταύτα θέλουσι διδάσκεσθαι αύται μόνον εις εκείνους των μαθητών οίτινες επιθυμούσιν.

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 330· βλ. επίσης Παρίσης, τ. A', σ. 331-332.

Σελ. 167
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/168.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

και κατά τάξεις ανεξαρτήτους της τακτικής του Γυμνασίου διαιρέσεως, εις ώρας δηλ. καθ' ας να μη παραβλάπτηται· η των υποχρεωτικών και εγκυκλίων μαθημάτων διδασκαλία. Το αυτό παρατηρούμεν και περί της διδασκαλίας των εμπορικών μαθημάτων.

Εν Αθήναις τη 3 Φεβρουαρίου 1866.

Ο Υπουργός Μ. ΡΟΥΦΟΣ.

Σελ. 168
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/169.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

21

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Έγγραφο 936/3 Φεβρουαρίου 1866)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου

Υπουργός Μ. Ρούφος

Αριθ. Πρωτ. 936.

Περί της εν Επτάνησω εκπαιδεύσεως οδηγίαι.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τους κατά την Επτάνησον Νομάρχας και Έπαρχους.

Ως εγνωστοποιήσαμεν ήδη υμίν διά του υπ' αριθ. 887 και υπό σημερινήν ημερομηνίαν εγγράφου ημών συνεστήθησαν ήδη εν Επτανήσω τα υπό του PH', Νόμου ορισθέντα Γυμνάσια και επτά Ελληνικά σχολεία επί του παρόντος, μέχρις ου, καθ' ας εζητήσαμεν ήδη και αναμένομέν πληροφορίας, συστηθώσι και άλλα έτι όπου ανάγκη παρίσταται,

Δεν λανθάνει υμάς, ότι η δημοσία εν Επτανήσω εκπαίδευσις διετέλει μέχρι του νυν εις ουχί ευάρεστον καταστασιν, καθότι και τα υπάρχοντα εκπαιδευτικά καταστήματα ολίγους είχον μαθητάς και οι εξ αυτών εξερχόμενοι μαθηταί ήκιστα ήσαν κατηρτισμένοι εις την έγκύκλιον παίδευσιν ως απήτέι τουλάχιστον ο προορισμός των λυκείων υπήρχον ίσως και άλλαι της αξιολυπήτου ταύτης καταστάσεως άφορμαί, αλλ" η κυριωτέρα αναντιρρήτως ήτον ο κακός οργανισμός της μέσης και ανωτέρας Εκπαιδεύσεως εν ταις Ιονίοις νήσοις, καθ' ον η λυκειακή μάθησις περιελαμβανεν ειδικούς τινάς κλάδους τεχνικής η επιστημονικής Εκπαιδεύσεως μάλλον, η την αυτοτελή εγκύκλιον εκπαίδεύσιν, την εις ανωτέραν επιστημονικών τελειοποίησιν προπαρασκευάζουσαν. Ούτω δε εν τοις Επτανησιακοίς Λυκείοις, αφ' ενός μεν υπήρχεν υπερτροφία, αφ' ετέρου δε ατροφία, και το έκρυθμον τούτο της εν αυτοίς διδασκαλίας ούτε μαθητάς είλκυεν, ούτε τους προσερχόμενους κατήρτιζε δεόντως εις τα εγκύκλια και ιδίως τα κλασικά μαθήματα.

Την κατάστασιν ταύτην επέρχεται να βελτιώση νυν ο νέος Νόμος διά της

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 330-332.

Σελ. 169
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/170.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

εξομοιώσεως της εν Επτανήσω δημοσίας εκπαιδεύσεως προς την του λοιπού βασιλείου, και πεποίθαμεν ότι, οίους καλούς καρπούς παρήγαγε μέχρι τούδε εν τω πρώην βασιλείω το παρ' ημίν κρατούν εκπαιδευτικού σύστημα, τοιούτους θέλει παραγάγει και εν Επτανήσω, ακριβώς εφαρμοζόμενον υπό την άγρυπνον και επιμελή εποπτείαν των διοικητικών Αρχών, ας ο του 1837 περί Ελληνικών Σχολείων και Γυμνασίων Νόμος κατέστησε τα σπουδαιότατα ελατήρια της κατά τόπους προκοπής της μέσης και ανωτέρας εκπαιδεύσεως.

Αφιέμενοι εις την υμετέραν σύνεσιν και τον ζήλον υμών την καθόλου εκπλήρωσιν των διά του ειρημένου Νομού επιβαλλομένων υμίν καθηκόντων, επί δύο ιδίως αντικειμένων εφιστώμεν επί του παρόντος την υμετέραν προσοχήν, καθό στενότατα συνδεδεμένων μετά της ασφαλούς παγιώσεως του νέου συστήματος· τούτων το μεν πρώτον είνε η ακριβής εφαρμογή του συνημμένος αποστελλομένου υμίν προγράμματος, καθ' ο γίνεται και εν τοις δημοσίοις και ίδιωτικοίς διδακτηρίοις του λοιπού Βασιλείου η διδασκαλία' το δεύτερον δε η σύστασις εφορειών κατά τα εν τοις άρθροις 42-45 του περί Ελληνικών σχολείων και Γυμνασίων Νόμου διαγραφόμενα και τους λεπτομερέστερους ορισμούς της υπ' αριθ. 7602 και από 20 Δεκεμβρίου 1856 εγκυκλίου του καθ' ημάς υπουργείου (εκδιδομένης εν τοις Εκκλησιαστικοίς και Εκπαιδευτικοίς του Κ. Π. Κλάδου σελ. 438).

Εν τέλει νομίζομεν αναγκαίον να προσκαλέσωμεν υμάς, όπως δι' ούτινος μέσου νομίσητε καταλλήλου, γνωστοποιήσητε τοις κατοίκοις της υφ΄ υμάς διοικητικής περιφερείας την εκ της επελθούσης αφομοιώσεως επί τα κρείττω διαφοράν της δημοσίας εκπαιδεύσεως, και τα προσδοκώμενα εκ του νέου συστήματος καλά διά την διανοητικήν μόρφωσιν της Ιονίου νεολαίας και συνάμα παροτρύνητε αυτούς να προθυμοποιηθώσιν εις εγγραφήν των υιών αυτών εν τοις νέοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις, άτινα τοσούτον ελειψάνδρουν ως Λύκεια.

Εν Αθήναις τη 3 Φεβρουαρίου 1866.

Ο Υπουργός Μ. ΡΟΥΦΟΣ.

Σελ. 170
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/171.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

22

ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

(Έγγραφο 4744/12 Ιουλίου 1866)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Δ. Δρόσος

Αριθ. πρωτ. 4744

Περί του ότι μαθήματα μη οριζόμενα υπό του Νόμου, ούτε εις το πρόγραμμα καταχώριζα μένα δεν είναι υποχρεωτικά τοις μαθηταίς.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τον Γυμνασιάρχην του εν Χαλκίδι Γυμνασίου.

Μαθήματα, ων η διδασκαλία δεν ορίζεται υπό του νόμου, ούτε εις το πρόγραμμα καταχωρίζονται, ούτε υποχρεωτικά τοις μαθηταίς είναι. Όθεν την θεωρητικήν μουσικήν δύνανται να διδάσκωνται κατά προαίρεσιν οι βουλόμενοι, εις ώραν μη συμπίπτουσαν ούτε με τας ώρας των τακτικών μαθημάτων, ούτε εν γένει, όταν άλλη οιαδήποτε τακτική παράδοσις γίνεται εν τω Γυμνασίω.

Εν Αθήναις τη 12 Ιουλίου 1866.

Ο Υπουργός Δ. ΔΡΟΣΟΣ.

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 334.

Σελ. 171
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/172.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

23

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ

(Έγγραφο 4800/23 Ιουνίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου Υπουργός Χ, Χριστόπουλος

Αριθ. Πρωτ. 4800.

Περί του μαθήματος της ποιητικής.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ EKKΛ. ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τον γυμνασιάρχην Ζακύνθου.

Απαντώντες εις την υπ' αριθ. 210 υμετέραν αναφοράν, παρατηρούμεν υμίν, ότι το μάθημα της ποιητικής δεν δύναται να θεωρηθή ως αυτοτελές ούτε διδάσκεται ως τοιούτον εις τα γυμνάσια του Κράτους, αλλ' αποτελεί αναγκαίαν εισαγωγήν εις την μελέτην και σπουδήν των Ελλήνων ποιητών και παραδίδεται εις τους μαθητάς προ της των ποιητών παραδόσεως. Δια τούτο δε ούτε ιδίαν βαθμολογίαν δύναται να αξιώση το μάθημα της ποιητικής, καθό αναγκαίον συμπλήρωμα της των Ελληνικών γραμμάτων διδασκαλίας.

Εν Αθήναις η 23 Ιουνίου 1867. Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 338-339.

Σελ. 172
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/173.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

24

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

(Απόφαση 7071/2 Σεπτεμβρίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. πρωτ. 7071.

Περί αποστολής προγραμμάτων των Γυμνασίων και Ελληνικών Σχολείων.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Προς τους Γυμνασιάρχας, Σχολάρχας και διευθύνοντας Ελληνικά σχολειά και Ελληνοδιδάσκαλους.

Μακρά πείρα κατέδειξεν εις το υπουργείον, ότι, μεταξύ των προσκομμάτων, άτινα σπουδαίως παρακωλύουσι την προσήκουσαν προκοπήν και ανάπτυξιν της δημοσίας εκπαιδεύσεως, εν των σπουδαιότατων είναι και η περί την διδασκαλίαν ανωμαλία, καθ' ην το τε ποιον και το ποσόν και η μέθοδος των διδασκομένων διαφέρουσιν εν εκάστω δημοσίω εκπαιδευτηρίω, κανονιζόμενα εν τε τω συνόλω και ταις λεπτομερείαις αυτών παρ' εκάστου των διδασκόντων, ουδέν σχεδόν κοινόν μέτρον ακολουθούντων και σπανίως που συμπιπτόντων εις τον τρόπον της διδασκαλίας αυτών. Το τοιούτον, πλην των άλλων ουσιωδών πλημμελημάτων, περιέχει και τούτο ιδίως το άτοπον, ότι οι εκ των διαφόρων δημοσίων εκπαιδευτηρίων του Κράτους εξερχόμενο., μαθηταί ούτε όμοια έδιδάχθησαν, ούτε τας αυτάς προσεκτήσαντο πάντες γνώσεις, ούτε προς τον αυτόν πήχυν μετρούνται παρά των εξεταστών, και διά τούτο ούτε τα ενδεικτικά και απολυτήρια αυτών εισί πράγματι και αληθώς Ισοδύναμα προς άλληλα, μαρτυρούντα έκαστον, ότι ωρισμένον τι ποσόν γνώσεων κέκτηται ο φέρων αυτό.

Τής τοιαύτης έκρυθμου καταστάσεως αιτία κυρίως υπήρξεν, ότι το μέχρι τούδε ισχύον, και ως κανών κατά την σύνταξιν των προγραμμάτων των Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων χρησιμευον επίσημον πρόγραμμα, συνταχθέν επί βάσεως ουχί ακριβώς διεγεγραμμένης, και προς τον σκοπόν του ν' αφήση ό,τι πλείονα ελευθερίαν τοις διδάσκουσιν, απεδείχθη τουναντίον ότι, ένεκα της μεγάλης αυτού αοριστίας και της παντελούς αυτού γενικότητος, αντί να περικόψη

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 359-369. Βλ. επίσης και Δηλιγιάννης-Ζηνόπουλος, τ. Ζ', σ. 20-22 και 89-93.

Σελ. 173
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 154
    17_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    17

    ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

    (Έγγραφο 3836/1 Ιουλίου 1862)

    Κυβέρνηση Ι. Κολοκοτρώνη Υπουργός Δ. Χατζίσκος

    Αριθ. πρωτ. 3836.

    ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

    ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

    ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ.

    Προς τους Κυρίους Γυμνασιάρχας και Σχολάρχας του Κράτους.

    Γνόντες ίνα προβώμεν εις την προ πολλού ως αναγκαίαν υπό του Υπουργείου εξηγηθείσαν αναθεώρησιν του υφισταμένου περί Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων κανονισμού της 31 Δεκεμβρίου 1836, φιλοτιμούμεθα να ζητήσωμεν διά της παρούσης την υμετέραν συνδρομήν, παρακαλούντες υμάς, όπως, εν είδει απαντήσεως εις τα επόμενα ζητήματα, ανακοινώσητε ημίν, ό,τι διηνεκής μέριμνα και πολυχρόνιοις πεφωτισμένη πείρα εδίδαξεν υμάς τε και τους υφ' υμάς Κυρίους καθηγητάς και ελληνοδιδασκάλους ως αναγκαίον η απλώς συντελεστικόν προς την επί τα κρείττω μεταρρύθμισιν των της δημοσίας παιδευσεως πραγμάτων.

    Σκοπούντες δε να συγκαλέσωμεν κατά τον ελευσόμενον μήνα επιτροπήν προς εξέλεγξιν των παρ' υμών προταθησομένων γνωμών, παρακαλούμεν υμάς, όπως τας ζητουμένας απαντήσεις, όσον οίον τε συντόμως διατετυπωμένας, αποστείλητε, η, εν περιπτώσει μεταβάσεως υμών ενταύθα, κομίσητε οι ίδιοι ημίν ανυπερθέτως μέχρι τέλους αρξαμένου μηνός, καθόσον άλλως θέλομεν ευρεθή εις αμηχανίαν περί των ληπτέων μέτρων κατά του τυχόν καθυστερήσαντος,

    Εν Αθήναις την 1 Ιουλίου 1862

    Ο Υπουργός

    Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ

    Αναδημοσιεύεται από την Εφημερίδα των Φιλομαθών, έτ. Ι', αρ. 458, 14 Ιουλίου 1862, σ. 2063-2068.