Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:759
 
Αριθμός τόμων:1ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 23.04 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 160-179 από: 766
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/160.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

κατά τα πρότερα έτη εν ταις κατωτέραις τάξεσιν, Η διάταξις αυτή δεν έχει καλώς; τούτου δε τεθέντος, τα περί ων είρηται προδεδιδαγμένα μαθήματα πρέπει να θεωρηθώσιν ισότιμα προς τα ίδια της Δ', τάξεως η πρέπει να λαμβάνωνται υπ' όψιν μόνον έπιβοηθητικώς, να κρίνωσι δε περί της απολύσεως η μη των μαθητών μόνα τα ίδια της Δ', τάξεως; Πώς πρέπει να κανονισθώσιν ακριβώς και καταλλήλως τα περί τούτου ;

24) Η εν τω άρθρω 92 του κανονισμού διάταξις περί παραδοχής εις απολυτήριον εξέτασιν μόνων των επί εν έτος εις την τετάρτην τάξιν φοιτησάντων συμφέρει να καταργηθή, και να ήναι έπιτετραμμένον, ως εν τω νυν δυνάμει του άρθρου 12 του προσωρινού περί πανεπιστημίου κανονισμού1, η εις την περί ης ο. λόγος εξέτασιν παραδοχή και των εν ιδιωτικοίς παιδευτηρίοις η κατ' οίκον εκπαιδευθέντων ;

Διά τους μαθητάς τούτους πρέπει να θεωρηθή αναγκαία η προσαγωγή αποδείξεων περί της εν τω οίκω η εν τω ιδιωτικώ σχολείω διεξελεύσεως όλης της σειράς των γυμνασιακών μαθημάτων; Αι δ' αποδείξεις αύται ίνα θεωρηθώσιν ισχυραί πρέπει να προέρχωνται από μόνους τους τα προσόντα των γυμνασιακών καθηγητών κεκτημένους;

Εις μαθητάς διελθόντας τας τάξεις απάσας παρά τινί γυμνασίω, πρέπει να ήναι επιτετραμμένον να προσέρχωνται εις έτερον ίνα υποστώσι την απολυτήριον εξέτασιν ;

25) Τα υπό του Β. Διατάγματος της 18 Οκτωβρίου 1850 οριζόμενα προσόντα των καθηγητών έχουσι καλώς: Δεν απαιτείται και ενταύθα προδοκιμασία των διορισθησομένων και όποια ;

Οποίον μέτρον πρέπει να ληφθή ως προς τους υπάρχοντας ήδη παρά γυμνασίοις αναπληρωτάς καθηγητών;

26) Ο υπάρχων εσωτερικός κανονισμός υπ' αριθ. 6815 της 19 Οκτωβρίου 1857 (δρα συλλογ. Κλάδου σελ. 499 έπ.) πρέπει να διατηρηθή εν ισχύι δι' όλα τα γυμνάσια η απαιτείται ιδιαίτερος δι' έκαστον γυμνάσιον συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρου 109 του κανονισμού; Τίνες οι λόγοι της μη εκπληρώσεως της τελευταίας ταύτης διατάξεως παρ' ουδενός των Κυρίων γυμνασιαρχών, ως εκ της οποίας περιήλθε το υπουργείον εις την ανάγκην να προβή εις την σύνταξιν του ανωτέρω μνησθέντος;

Οποίαι ιδίως προσθήκαι πρέπει να γείνωσιν εις τον περί ου πρόκειται κανονισμόν, ίνα ενισχυθή το δικαίωμα του ελέγχου των διδασκάλων και καθηγητών και επί της εκτος του καταστήματος πολιτείας του μαθητού ;

27) Εις τίνας πρέπει να ανατεθή και πως εν ακριβεία να κανονισθή η εποπτεία των γυμνασίων περί ης ποιείται λόγον και το άρθρον 111 του κανονισμού ;

Πρέπει να ανατεθή και η υποχρέωσις αύτη των επισκέψεων εις το τυχόν διορισθησόμενον συμβούλιον του επί της Εκπαιδεύσεως υπουργείου η εις ειδικούς επόπτας την εποπτείαν ταύτην κύριον έργον έχοντας;

Σελ. 160
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/161.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

28) Εις όσας των πόλεων υπάρχουσι πολλά ιδιωτικά παιδευτήρια, και ο γυμνασιάρχης δεν επαρκεί εις την κατά το δέον επιτήρησιν αυτών, δεν πρέπει να έχη το δικαίωμα ν' ανάθεση την εκτέλεσιν της υποχρεώσεως ταύτης εις ον αν εκάστοτε εγκρίνη εκ των υπ' αυτόν καθηγητών ; Αί περί ιδιωτικών παιδευτηρίων υπάρχουσαι διατάξεις θεωρούνται αρκούσαι η προαπαιτούνται και άλλα μέτρα και οποία;

29) Αι διατάξεις του άρθρου 119 του κανονισμού περί της υπό των μαθητών πληρωμής δικαιωμάτων έχουσι καλώς ;

Το δικαίωμα της εγγραφής πρέπει να καταβάλληται υπό μόνων των κατά πρώτον εις δημόσιον Ελληνικόν σχολείον η γυμνάσιον κατατασσομένων η και υπό του εξ ετέρου τοιούτου καταστήματος προσερχόμενου μαθητού ;

Το αυτό δικαίωμα εγγραφής πρέπει να εισπράττηται κατ' έτος και παρά παντός μαθητού εξετασθέντος η μη και εκ νέου εγγραφόμενου διά το επιόν έτος ;

Πρέπει να υποβάλλωνται εις την καταβολήν των περί ων o λόγος δικαιωμάτων και οι μαθηταί των δημοσυντηρήτων ελληνικών σχολείων;

30) Κατά τίνας αρχάς πρέπει να έπιτραπή η εν μέσω του έτους μετάβασις των μαθητών από σχολείου εις σχολείον και από γυμνασίου εις γυμνάσιον, και πως πρέπει να γίνηται η κατάταξις αυτών, μετά προηγουμένην δηλονότι εξέτασιν η άνευ τοιαύτης επί τη βάσει του ενδεικτικού του μαθητού ως νυν γίνεται συμφώνως προς την υπ' αριθ. 3654 της 11 Ιουνίου 1837 (δρ. συλλογ. Κλάδου σελ. 456) εγκύκλιον;

Η εις το ζήτημα τούτο δοθησομένη λύσις είναι εφαρμοστέα και ως προς τους μαθητάς των ανεγνωρισμένων ιδιωτικών παιδευτηρίων;

31) Το εν γένει ομοιόμορφον της διδασκαλίας καθ' άπαντα τα ελληνικά σχολεία και γυμνάσια του Κράτους, ώστε ο από του ενός εις το έτερον μεταβαίνων μαθητής να ευρίσκη την συνέχειαν των διδασκομένων αυτώ μαθημάτων, εις ο μέχρι; της εποχής της μεταβάσεως έφοίτα, θέλει επιτευχθή διά της πανταχού ακριβούς και απαρέγκλιτου τηρήσεως του συνταχθησομένου προγράμματος, Πλην τούτων όμως απαιτείται προς το περί ου πρόκειται όμοιόμορφον, κατά το άρθρον 123 του κανονισμού και η χρήσις των αυτών διδακτικών βιβλίων καθ' άπαντα τα ελληνικά σχολεία και γυμνάσια. Όποια εκ των εγκεκριμένων ήδη παρά τοις ελληνικοίς σχολείοις και γυμνασίοις εισί τα μεθοδικώτερα και καταλληλότερα δι' έκαστον μάθημα; Η διά διαγωνισμού παραδοχή του δείνος η δείνος βιβλίου δεν είναι η επωφελεστέρα;

32) Οι εις τα δημόσια παιδευτήρια διδάσκοντες ελληνοδιδάσκαλοι και καθηγηταί συμφέρει να διδάσκωσι και ιδιαιτέρως; Εν περιπτώσει καταφατικής απαντήσεως, το από 18 Αυγούστου 1856 περί ιδιαιτέρας διδασκαλίας Β. Διάταγμα έχει καλώς καθ' όλα αυτού τα μέρη ;

33) Αι υποτροφίαι πως πρέπει δικαίως και επωφελώς να επιχορηγώνται τοις μαθηταίς; Η διά διαγωνισμού επιχορήγησις αυτών τοις επιμελεστέροις,

11

Σελ. 161
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/162.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

χρηστοηθεστέροις και πενεστέροις των μαθητών δεν είναι η δικαιωτέρα και επωφελεστέρα; τις ο αρμοδιωτερος χρόνος προς τον διαγωνισμόν τούτον ; Πώς πρέπει να κανονισθώσι, ταύτα;

34) Ο προσδιορισμός των εορτάσιμων ημερών εν τοις εκπαιδευτηρίοις κατά το από 26 Ιουλίου 1856 Β. Διάταγμα έχει καλώς;

35) Λυπηρά πείρα απέδειξεν ότι εις τινάς των συλλόγων των ελληνοδιδασκάλων και καθηγητών δεν επικρατεί η προς εκπληρωσιν του σπουδαίου και επιζήλου αυτών προορισμού αναπόδραστος αρμονία και σύμπνοια' τούτο δε ιδίως ως εκ της βαθμηδόν παρεισδυσάσης απειθαρχίας της προ πάντων παρά τοις διδασκάλοις όλεθριωτάτης, άτε τεταγμένοις υπό της κοινωνίας εις καθοδήγησιν της νεότητος και διά του ίδιου αυτών παραδείγματος προς πάσαν αρετήν.

Προς θεραπείαν της εντεύθεν πηγαζούσης κακής τίνων των δημοσίων παιδευτηρίων καταστάσεως τι πρέπει να γείνη; Οποίαν δικαιοδοσίαν πρέπει να έχωσιν οι σχολάρχαι και γυμνασιάρχαι επί των υπ' αυτούς ελληνοδιδασκάλων και καθηγητών ;

36) Οποίας άλλας τροπολογίας η προσθήκας εις τον υφιστάμενον εν γένει κανονισμόν απέδειξεν η πείρα αναγκαίας ;

Σελ. 162
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/163.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

18

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ

(Ψήφισμα/8 Δεκεμβρίου 1862)

ΨΗΦΙΣΜΑ

Περί εισαγωγής εν μεν τω εθνικώ Πανεπιατημίω της οπλασκίας, εν δε τοις κατωτέροις εκπαιδευτήριοις της γυμναστικής.

Η ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΣ

Θέλοντες να θεραπεύσωμεν την μεγίστην βλάβην της σπουδαζούσης νεολαίας, ην κατεδίκασε το παρελθόν να διάγη βίον αντίθετον προς τον προορισμόν του ελευθέρου πολίτου και επιβλαβή εις τας σπουδάς του μαθητού. Επί τη προτάσει του Υπουργού της δημοσίας Εκπαιδεύσεως, ακούσαντες και την γνώμην των Υπουργών της Επικρατείας

Ψηφίζομεν

Άρθρ. 1, Προς άσκησιν των εν τοις δημοσίοις εκπαιδευτηρίοις φοιτώντων εισάγεται εις μεν το Εθνικόν Πανεπιστήμιον η όπλασκία, εις δε τα κατώτερα εκπαιδευτήρια η γυμναστική.

Περί της φάλαγγος του Εθνικού Πανεπιστημίου.

[Άρθρ. 2-6],

Περί γυμναστικής.

Ά p θ ρ. 7. Εις έκαστον των Γυμνασίων του Κράτους θέλει εισαχθή η γυμναστική ως μέσον ασκήσεως των μαθητών,

Άρθρ. 8. Προς τον σκοπόν τούτον και μέχρις ου έκπαιδευθώσι διδάσκαλοι της γυμναστικής θέλουσι διορισθή εις έκαστον των Γυμνασίων ανά εις υπαξιωματικός η στρατιώτης του σώματος των Πυροσβεστών, αφού προηγουμένως διδαχθή εν τω διδασκαλείω και την παιδαγωγικήν γυμναστικήν. Έκαστος των προγυμναστών θέλει λαμβάνει επιμίσθιον,

Άρθρ. 9. Εις έκαστον γυμνάσιον θέλουν κατασκευασθή τα αναγκαία εργαλεία της γυμναστικής, η δε δαπάνη θέλει είσθαι εις βάρος του δημοσίου.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 19/18 Δεκεμβρίου 1862.

Σελ. 163
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/164.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Άρθρ. 10, Αι ήμέραι και αι ώραι της ασκήσεως θέλουσι προσδιορίζεσθαι εν τω προγράμματι των μαθημάτων. Η εν τω γυμναστηρίω τούτω άσκησις επιτρέπεται ου μόνον τοις μαθηταίς του γυμνασίου, άλλα και τοις μαθηταίς των Ελληνικών σχολείων καθ' ετέρας ημέρας και ώρας, μέχρις ου συστηθώσι και των σχολείων τούτων γυμναστήρια.

Άρθρ. 11. Οι μαθηταί υπάγονται και ως προς την εν τω γυμναστηρίω πειθαρχίαν εις την δικαιοδοσίαν των εκπαιδευτηρίων, εις α ανήκουσιν.

Άρθρ. 12. Κατ' έτος θέλει, γίνεται άγων της γυμναστικής και απονέμονται τοις αριστεύσασιν έπαθλα κατά το εκδοθησόμενον περί τούτου θέσπισμα.

Εν Αθήναις τη 8 Δεκεμβρίου 1862.,

Η προσωρινή Κυβέρνησις.

Δ. Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Πρόεδρος.

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ

Μ. ΡΟΥΦΟΣ

Οι υπουργοί της επικρατείας

E. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ, Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ, Τ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ, Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Α. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ.

Σελ. 164
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/165.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

19

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Νόμος ΡΗ'/20 Δεκεμβρίου 1865)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου

Υπουργός Κ. Δαρειώτης

ΝΟΜΟΣ PH'.

Περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησον

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της Βουλής, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησον.

Άρθρον 1. Καταργούνται.

α'.) Το Αρχοντείον της παιδείας εν Επτανήσω.

β'.) Η Ιόνιος Ακαδημία.

γ'.) Το εν Κέρκυρα Ιεροσπουδαστήριον.

δ'.) To εν Κερκύρα Γυμνάσιον.

ε'.) Τα Λύκεια Κερκύρας, Κεφαλληνίας, Ζακύνθου, Λευκάδος, Ιθάκης, Παξών και Κυθήρων.

Άρθρον 2. Οι μαθηταί του Γυμνασίου Κερκύρας θέλουσι διατηρηθή * εν αυτώ, τρεφόμενοι μεν, αλλ' ουχί και διδασκόμενοι μέχρι τέλους Δεκεμβρίου του παρόντος έτους, επιτηρούμενοι υπό αναγκαίου προσωπικού, όσον εκ του υπάρχοντος ήθελε νομίσει αναγκαίον να διατήρηση το Υπουργείον προς τούτο.

Άρθρον 3. Η Δημοσία Βιβλιοθήκη Κερκύρας διατηρείται, διευθυνομένη υπό ενός Εφόρου έχοντος ένα βοηθόν και ένα κλητήρα.

H Διοίκησις δε και η χρήσις αυτής θέλουσι κανονισθή δι' ιδίου Κανονισμού του Υπουργείου της παιδείας. '

Άρθρον 4. Η Κυβέρνησις δύναται να συστήση διά Βασιλικού Διατάγματος εν ταις Ιονίοις Νήσοις βαθμηδόν η διά μιας τέσσερα Γυμνάσια και δώδεκα το πολύ Ελληνικά Σχολεία.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 61/29 Δεκεμβρίου 1865.

Σελ. 165
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/166.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Εις το εν Κέρκυρα Γυμνάσιον θέλουσι προς τοις άλλοις διδάσκεσθαι η Αγγλική και Ιταλική γλώσσα και το Εμπορικόν δίκαιον κατά τους περί τούτων οργανισμούς.

Άρθρον 5. Οι θέλοντες να καταταχθώσιν εν τοις συστηθησομένοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις μαθηταί υποβάλλονται εις εξετάσεις κατά τα νενομισμένα περί των κατά πρώτον προσερχόμενων εις τα Ελληνικά Σχολεία και Γυμνάσια.

Άρθρον 6. Συσταίνεται εν Κέρκυρα Ιερατική Σχολή συμφώνως προς τους κείμενους νόμους.

Εν Αθήναις, την 20 Δεκεμβρίου 1865.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ. Κ. ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ.

Σελ. 166
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/167.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

20

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Έγγραφο 935/3 Φεβρουαρίου 1866)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου Υπουργός Μ. Ρούφος

Αριθ. Πρωτ. 935.

Περί της εν Επτανήσω εκπαιδεύσεως οδηγίαι.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τους κατά την Επτάνησον Γυμνασιάρχας, Σχολάρχας, η Διευθυντάς Ελληνικών Σχολείων.

Καταργηθέντος ήδη διά του PH'. Νόμου του άχρι τούδε κρατούντος εν Επτανήσω Εκπαιδευτικού συστήματος και συστηθέντων διά του υπ' αριθ. 887 και από 3 άρξαμένου Βασιλικού Διατάγματος των προς το παρόν αναγκαίων εν Επτανήσω Γυμνασίων και Ελληνικών Σχολείων, αναγκαίον φρονούμεν να διαβιβάσωμεν υμίν συνημμένως μεν αντίτυπον του παραδεδεγμένου από πολλού επισήμου προγράμματος των εν τοις Γυμνασίοις και Ελληνικοίς σχολείοις του Βασιλείου παραδιδομένων μαθημάτων, υπό ταινίαν δε αντίτυπα των την δημοσίαν εκπαίδευσιν διεπόντων Νόμων, Βασιλικών Διαταγμάτων και εγκυκλίων, ίνα κατ' αμφότερα προβήτε εις τας περαιτέρω ενεργείας υμών, προς ακριβή και άπταιστον εφαρμογήν του εισαγομένου νέου συστήματος.

Ιδίως την προσοχήν υμών θέλετε επιστήσει περί την εις τας κλασικάς σπουδάς κατάρτησιν των μαθητών, εν αις επαισθητώς υστερούσιν ούτοι εν Επτανήσω· ως προς την των νεωτέρων γλωσσών σπουδήν, εκ τούτων μόνη η της Γαλλικής είνε υποχρεωτική διά τους μαθητάς, και αύτη πρέπει, ως και τα λοιπά εγκύκλια μαθήματα να παραδίδεται κατά τάξεις, οπού δε υπάρχουσι διδάσκαλοι και άλλων νεωτέρων γλωσσών, οίον της Αγγλικής και Ιταλικής, η σπουδή αυτών δεν θεωρείται παρά του υπουργείου ούτε είνε υποχρεωτική, διά ταύτα θέλουσι διδάσκεσθαι αύται μόνον εις εκείνους των μαθητών οίτινες επιθυμούσιν.

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 330· βλ. επίσης Παρίσης, τ. A', σ. 331-332.

Σελ. 167
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/168.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

και κατά τάξεις ανεξαρτήτους της τακτικής του Γυμνασίου διαιρέσεως, εις ώρας δηλ. καθ' ας να μη παραβλάπτηται· η των υποχρεωτικών και εγκυκλίων μαθημάτων διδασκαλία. Το αυτό παρατηρούμεν και περί της διδασκαλίας των εμπορικών μαθημάτων.

Εν Αθήναις τη 3 Φεβρουαρίου 1866.

Ο Υπουργός Μ. ΡΟΥΦΟΣ.

Σελ. 168
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/169.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

21

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ

(Έγγραφο 936/3 Φεβρουαρίου 1866)

Κυβέρνηση Μ. Ρούφου

Υπουργός Μ. Ρούφος

Αριθ. Πρωτ. 936.

Περί της εν Επτάνησω εκπαιδεύσεως οδηγίαι.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τους κατά την Επτάνησον Νομάρχας και Έπαρχους.

Ως εγνωστοποιήσαμεν ήδη υμίν διά του υπ' αριθ. 887 και υπό σημερινήν ημερομηνίαν εγγράφου ημών συνεστήθησαν ήδη εν Επτανήσω τα υπό του PH', Νόμου ορισθέντα Γυμνάσια και επτά Ελληνικά σχολεία επί του παρόντος, μέχρις ου, καθ' ας εζητήσαμεν ήδη και αναμένομέν πληροφορίας, συστηθώσι και άλλα έτι όπου ανάγκη παρίσταται,

Δεν λανθάνει υμάς, ότι η δημοσία εν Επτανήσω εκπαίδευσις διετέλει μέχρι του νυν εις ουχί ευάρεστον καταστασιν, καθότι και τα υπάρχοντα εκπαιδευτικά καταστήματα ολίγους είχον μαθητάς και οι εξ αυτών εξερχόμενοι μαθηταί ήκιστα ήσαν κατηρτισμένοι εις την έγκύκλιον παίδευσιν ως απήτέι τουλάχιστον ο προορισμός των λυκείων υπήρχον ίσως και άλλαι της αξιολυπήτου ταύτης καταστάσεως άφορμαί, αλλ" η κυριωτέρα αναντιρρήτως ήτον ο κακός οργανισμός της μέσης και ανωτέρας Εκπαιδεύσεως εν ταις Ιονίοις νήσοις, καθ' ον η λυκειακή μάθησις περιελαμβανεν ειδικούς τινάς κλάδους τεχνικής η επιστημονικής Εκπαιδεύσεως μάλλον, η την αυτοτελή εγκύκλιον εκπαίδεύσιν, την εις ανωτέραν επιστημονικών τελειοποίησιν προπαρασκευάζουσαν. Ούτω δε εν τοις Επτανησιακοίς Λυκείοις, αφ' ενός μεν υπήρχεν υπερτροφία, αφ' ετέρου δε ατροφία, και το έκρυθμον τούτο της εν αυτοίς διδασκαλίας ούτε μαθητάς είλκυεν, ούτε τους προσερχόμενους κατήρτιζε δεόντως εις τα εγκύκλια και ιδίως τα κλασικά μαθήματα.

Την κατάστασιν ταύτην επέρχεται να βελτιώση νυν ο νέος Νόμος διά της

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 330-332.

Σελ. 169
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/170.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

εξομοιώσεως της εν Επτανήσω δημοσίας εκπαιδεύσεως προς την του λοιπού βασιλείου, και πεποίθαμεν ότι, οίους καλούς καρπούς παρήγαγε μέχρι τούδε εν τω πρώην βασιλείω το παρ' ημίν κρατούν εκπαιδευτικού σύστημα, τοιούτους θέλει παραγάγει και εν Επτανήσω, ακριβώς εφαρμοζόμενον υπό την άγρυπνον και επιμελή εποπτείαν των διοικητικών Αρχών, ας ο του 1837 περί Ελληνικών Σχολείων και Γυμνασίων Νόμος κατέστησε τα σπουδαιότατα ελατήρια της κατά τόπους προκοπής της μέσης και ανωτέρας εκπαιδεύσεως.

Αφιέμενοι εις την υμετέραν σύνεσιν και τον ζήλον υμών την καθόλου εκπλήρωσιν των διά του ειρημένου Νομού επιβαλλομένων υμίν καθηκόντων, επί δύο ιδίως αντικειμένων εφιστώμεν επί του παρόντος την υμετέραν προσοχήν, καθό στενότατα συνδεδεμένων μετά της ασφαλούς παγιώσεως του νέου συστήματος· τούτων το μεν πρώτον είνε η ακριβής εφαρμογή του συνημμένος αποστελλομένου υμίν προγράμματος, καθ' ο γίνεται και εν τοις δημοσίοις και ίδιωτικοίς διδακτηρίοις του λοιπού Βασιλείου η διδασκαλία' το δεύτερον δε η σύστασις εφορειών κατά τα εν τοις άρθροις 42-45 του περί Ελληνικών σχολείων και Γυμνασίων Νόμου διαγραφόμενα και τους λεπτομερέστερους ορισμούς της υπ' αριθ. 7602 και από 20 Δεκεμβρίου 1856 εγκυκλίου του καθ' ημάς υπουργείου (εκδιδομένης εν τοις Εκκλησιαστικοίς και Εκπαιδευτικοίς του Κ. Π. Κλάδου σελ. 438).

Εν τέλει νομίζομεν αναγκαίον να προσκαλέσωμεν υμάς, όπως δι' ούτινος μέσου νομίσητε καταλλήλου, γνωστοποιήσητε τοις κατοίκοις της υφ΄ υμάς διοικητικής περιφερείας την εκ της επελθούσης αφομοιώσεως επί τα κρείττω διαφοράν της δημοσίας εκπαιδεύσεως, και τα προσδοκώμενα εκ του νέου συστήματος καλά διά την διανοητικήν μόρφωσιν της Ιονίου νεολαίας και συνάμα παροτρύνητε αυτούς να προθυμοποιηθώσιν εις εγγραφήν των υιών αυτών εν τοις νέοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις, άτινα τοσούτον ελειψάνδρουν ως Λύκεια.

Εν Αθήναις τη 3 Φεβρουαρίου 1866.

Ο Υπουργός Μ. ΡΟΥΦΟΣ.

Σελ. 170
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/171.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

22

ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

(Έγγραφο 4744/12 Ιουλίου 1866)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Δ. Δρόσος

Αριθ. πρωτ. 4744

Περί του ότι μαθήματα μη οριζόμενα υπό του Νόμου, ούτε εις το πρόγραμμα καταχώριζα μένα δεν είναι υποχρεωτικά τοις μαθηταίς.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ.

Προς τον Γυμνασιάρχην του εν Χαλκίδι Γυμνασίου.

Μαθήματα, ων η διδασκαλία δεν ορίζεται υπό του νόμου, ούτε εις το πρόγραμμα καταχωρίζονται, ούτε υποχρεωτικά τοις μαθηταίς είναι. Όθεν την θεωρητικήν μουσικήν δύνανται να διδάσκωνται κατά προαίρεσιν οι βουλόμενοι, εις ώραν μη συμπίπτουσαν ούτε με τας ώρας των τακτικών μαθημάτων, ούτε εν γένει, όταν άλλη οιαδήποτε τακτική παράδοσις γίνεται εν τω Γυμνασίω.

Εν Αθήναις τη 12 Ιουλίου 1866.

Ο Υπουργός Δ. ΔΡΟΣΟΣ.

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 334.

Σελ. 171
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/172.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

23

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ

(Έγγραφο 4800/23 Ιουνίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου Υπουργός Χ, Χριστόπουλος

Αριθ. Πρωτ. 4800.

Περί του μαθήματος της ποιητικής.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ EKKΛ. ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τον γυμνασιάρχην Ζακύνθου.

Απαντώντες εις την υπ' αριθ. 210 υμετέραν αναφοράν, παρατηρούμεν υμίν, ότι το μάθημα της ποιητικής δεν δύναται να θεωρηθή ως αυτοτελές ούτε διδάσκεται ως τοιούτον εις τα γυμνάσια του Κράτους, αλλ' αποτελεί αναγκαίαν εισαγωγήν εις την μελέτην και σπουδήν των Ελλήνων ποιητών και παραδίδεται εις τους μαθητάς προ της των ποιητών παραδόσεως. Δια τούτο δε ούτε ιδίαν βαθμολογίαν δύναται να αξιώση το μάθημα της ποιητικής, καθό αναγκαίον συμπλήρωμα της των Ελληνικών γραμμάτων διδασκαλίας.

Εν Αθήναις η 23 Ιουνίου 1867. Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 338-339.

Σελ. 172
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/173.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

24

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

(Απόφαση 7071/2 Σεπτεμβρίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. πρωτ. 7071.

Περί αποστολής προγραμμάτων των Γυμνασίων και Ελληνικών Σχολείων.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Προς τους Γυμνασιάρχας, Σχολάρχας και διευθύνοντας Ελληνικά σχολειά και Ελληνοδιδάσκαλους.

Μακρά πείρα κατέδειξεν εις το υπουργείον, ότι, μεταξύ των προσκομμάτων, άτινα σπουδαίως παρακωλύουσι την προσήκουσαν προκοπήν και ανάπτυξιν της δημοσίας εκπαιδεύσεως, εν των σπουδαιότατων είναι και η περί την διδασκαλίαν ανωμαλία, καθ' ην το τε ποιον και το ποσόν και η μέθοδος των διδασκομένων διαφέρουσιν εν εκάστω δημοσίω εκπαιδευτηρίω, κανονιζόμενα εν τε τω συνόλω και ταις λεπτομερείαις αυτών παρ' εκάστου των διδασκόντων, ουδέν σχεδόν κοινόν μέτρον ακολουθούντων και σπανίως που συμπιπτόντων εις τον τρόπον της διδασκαλίας αυτών. Το τοιούτον, πλην των άλλων ουσιωδών πλημμελημάτων, περιέχει και τούτο ιδίως το άτοπον, ότι οι εκ των διαφόρων δημοσίων εκπαιδευτηρίων του Κράτους εξερχόμενο., μαθηταί ούτε όμοια έδιδάχθησαν, ούτε τας αυτάς προσεκτήσαντο πάντες γνώσεις, ούτε προς τον αυτόν πήχυν μετρούνται παρά των εξεταστών, και διά τούτο ούτε τα ενδεικτικά και απολυτήρια αυτών εισί πράγματι και αληθώς Ισοδύναμα προς άλληλα, μαρτυρούντα έκαστον, ότι ωρισμένον τι ποσόν γνώσεων κέκτηται ο φέρων αυτό.

Τής τοιαύτης έκρυθμου καταστάσεως αιτία κυρίως υπήρξεν, ότι το μέχρι τούδε ισχύον, και ως κανών κατά την σύνταξιν των προγραμμάτων των Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων χρησιμευον επίσημον πρόγραμμα, συνταχθέν επί βάσεως ουχί ακριβώς διεγεγραμμένης, και προς τον σκοπόν του ν' αφήση ό,τι πλείονα ελευθερίαν τοις διδάσκουσιν, απεδείχθη τουναντίον ότι, ένεκα της μεγάλης αυτού αοριστίας και της παντελούς αυτού γενικότητος, αντί να περικόψη

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 359-369. Βλ. επίσης και Δηλιγιάννης-Ζηνόπουλος, τ. Ζ', σ. 20-22 και 89-93.

Σελ. 173
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/174.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

μόνον τα δεσμά της διδασκαλίας, όσα στενόν και ακριβώς ωρισμένον πρόγραμμα ηδύνατο να τη επιβάλη, και να καταστήση αυτήν ανετωτέραν μόνον και έλευθερωτέραν, παρήγαγεν αυτήν τουναντίον εις ποικιλίαν πάντη ανώμαλον και αντιπαιδαγωγικήν, ης άμεσον και κατάδηλον αποτέλεσμα εκινδυνευε να επέλθη η παντελής περί την διδασκαλίαν αναρχία.

To άτοπον τούτο έγνω να θεραπευση το ύπουργείον διά της συντάξεως νέων προγραμμάτων των εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις και γυμνασίοις παραδοτέων μαθημάτων, ων αντίτυπον πέμπεται υμίν εγκλείστως.

Τούτων το μεν υπό στοιχείον A', διά τα ελληνικά σχολεία συνετάχθη στενότερον του ετέρου, και περιέχει τα καθ' απαντά τα ελληνικά σχολεία του Κράτους επί διετή περίοδον, αρχομένην από της παρούσης χειμερινής εξαμηνίας, παραδοτέα μαθήματα, ακριβώς ωρισμένα κατά τε ποσόν και ποιόν,

Το πρόγραμμα τούτο αξιούμεν όπως τηρηθή μέχρι κεραίας εν άπασι τοις ελληνικοίς σχολείοις του Κράτους και επαναλαμβάνεται ακριβώς ανά πάσαν διετίαν, ως προς τα ελληνικά μαθήματα, άτινα, ως βλέπετε, ωρίσθησαν διάφορα δι' έκαστον των τεσσάρων εξαμήνων της διετούς ταύτης περιόδου.

Το δε υπό Στοιχ. Β', διά τα Γυμνάσια συνετάχθη ευρυτερόν πως του A'. καθόσον ούτε δυνατόν ήτο να περιληφθή εν ωρισμένη χρονική περιόδω διδασκαλίας άπας ο περισωθείς ημίν πλούτος της Ελληνικής και Ρωμαϊκής φιλολογίας, ούτε εκρίθη πρέπον να περισφιγχθή εντός ωρισμένου και ανυπερβάτου κύκλου η τε ανεπτυγμένη διάνοια των μαθητών και η πεφωτισμένη φιλοπονία των καθηγητών.

Διά τούτο ως προς τας γλωσσάς μέν, ωρίσθησαν οι εν εκάστη τάξει παραδοτέοι συγγραφείς και τα προτιμητέα αυτών τεμάχια, αφεθείσης της μεταξύ τούτων εκλογής εις τους καθηγητάς, κατά δε τα λοιπά ωρίσθη απλώς το εν εκάστη τάξει, απαραβάτως παραδοτέον μέρος εκάστου μαθήματος.

Αναγκαίον δε νομίζομεν νυν να συνοδεύσωμεν τα προγράμματα ταύτα διά τινών παρατηρήσεων, αναγκαίων εις διασάφησιν και επεξήγησιν των μεταβολών, αίτινες εκρίθησαν αναγκαία!, εν τη μέχρι τούδε διδασκαλία.

Εν τω προγράμματι των εν τοις ελληνικοίς σχολείοις διδακτέων μαθημάτων ουδεμία σχεδόν, ως βλέπετε, επήχθη μεταβολή ουσιώδης' ιδίως ελήφθη πρόνοια να ενισχυθή η εν αυτοίς διδασκαλία της ελληνικής γλώσσης και γραμματικής, ίνα θεραπευθή όσον ένεστι συντονώτερον το εις πολλά ελληνικά σχολεία παριστάμενον λυπηρόν θέαμα μαθητών απολυομένων εξ αυτών χωρίς καν ακριβούς γνώσεως του τεχνολογικού· διά τούτο δε και ηυξήθη το ποσόν της διδασκαλίας της Ελληνικής γλώσσης αι ώραι αυτής,

Εν παρόδω παρατηρούμεν, ότι το κατ' αρχάς μεν έγνω το υπουργείον να αφαίρεση εκ του προγράμματος των ελλ. σχολείων την διδασκαλίαν της γενικής ιστορίας, ίνα αποκουφίση πως ούτω τους μαθητάς' σκεφθέν όμως, ότι των σχολείων τούτων προορισμός δεν είνε μόνον να παρέχωσι την πρώτην κλασικήν

Σελ. 174
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/175.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

εκπαίδευσιν εις τους παίδας και να παρασκεύάζωσιν αυτούς εις την γυμνασιακήν παιδείαν, άλλα και να χορηγώσιν αυτοτελή τίνα κύκλον γνώσεων εις τους μη αξιουντας περαιτέρω επιστημονικήν μάθησιν, αφήκε την γενικήν ιστορίαν εν τω προγράμματι, καθο αναγκαιοτάτην εις τους μη δυναμένους να την σπουδάσωσιν εκτενέστερον εν τοις γυμνασίοις,

Εν αυτοίς διενεμήθησαν προσφορώτερον οι εν εκάστη τάξει παραδοτέοι συγγραφείς και ωρίσθησαν επίσης άλλοι εις πρόχειρον ανάγνωσιν των μαθητών.

Και ως προς το πρώτον μέν, εκρίθη τούτο αναγκαιότατον καθότι εν πολλοίς του Κράτους γυμνασίοις ούτως αυθαιρέτως κατενέμοντο πολλάκις οι έλληνες συγγραφείς, ώστε αλλαχού μεν εδιδάσκοντο εν ταις κατωτέραις τάξεσι ποιηταί και εν ταις ανωτέραις πεζογράφοι., αλλαχού δε ήρχιζεν η των δραμάτων διδασκαλία από της γ', τάξεως, και αλλαχού έφέροντο εν τω προγράμματι ως διδακτέα εν τη A'. τάξει δράματα του Αισχύλου και δη εξ αυτών π.χ. ο Αγαμέμνων, εν των δυσερμηνευτοτάτων λειψάνων της αρχαίας δραματικής τέχνης, μόλις κατάλληλον εις την από πανεπιστημιακής καθέδρας διδασκαλίαν. Τα άτοπα ταύτα εκσπά πρόρριζα το κοινοποιούμενον υμίν σήμερον πρόγραμμα.

Ενταύθα παρατηρητέον, ότι, εν τη Δ', τάξει έσημειώθησαν μεν εν τοις κατά την δευτέραν εξαμηνίαν παραδοτέοις συγγραφεύσιν εν η δύω δράματα του Σοφοκλέους η Ευριπίδου και τα προσφορώτερα των ειδυλλίων του Θεόκριτου, πρέπει όμως μεταξύ αυτών να γίνηται ούτως η εκλογή, ώστε μετά το τέλος του πρώτου δράματος, αν μεν περισσεύη καιρός ικανός εις παράδοσιν και δευτέρου, να προτιμάται τούτο, άλλως δε, αν ο υπολειπόμενος χρόνος δεν επαρκή", να διδάσκωνταί τίνα των του Θεόκριτου ειδυλλίων.

Ως προς το δεύτερον δε, εφρόντισε το υπουργείον, ότι αναγκαιότατον ήτο, πλην της επισταμένης και λεπτομερούς συγγραφέως τινός γραμματικής και φιλολογικής ερμηνείας, ν' αρχίσωσιν ασκούμενοι οι μαθηταί εις την τροχάδην ανάγνωσιν ιστορικών τίνων ιδίως συγγραφέων., ίνα ούτω το μεν εθίζωνται εις την καθ' αυτό ανάγνωσιν των Ελλήνων συγγραφέων, το δε διατίθενται οικειότερον προς τα φιλολογικά της ελληνικής δόξης μνημεία, και χειραγωγώνται εις την εξ ιδίας προαιρέσεως και μελέτης επίγνωσιν αυτών.

Ενταύθα δε νομίζομεν αναγκαίον να παρατηρήσωμεν υμίν ως προς την του Ηροδότου ανάγνωσιν εν τη Γ', τάξει, ότι κατά τους πρώτους μήνας αναγκαίον είναι να γίνηται αυτή μετά πλείονος τινός επιστασίας, διατρίβοντος του καθηγητού λεπτομερέστερον εις τους ίδιους τύπους της Ιωνικής διαλέκτου και αναπτύσσοντος αυτούς εις τους μαθητάς ούτως, ώστε να παρίσταται αυτοίς κατάδηλος εν πάση λεπτομέρεια η από της Αττικής γλώσσης απόκλισις της Ιωνικής.

Επί τούτοις δε παρατηρούμεν εν γένει ως προς την διδασκαλίαν, ότι πρέπει του λοιπού να καταβληθή μείζων προσπάθεια εν τοις Γυμνασίοις ως προς τας θεματογραφικάς ασκήσεις των μαθητών, ιδίως εν ταις τρισί κατωτέραις

Σελ. 175
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/176.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

τάξεσιν, εν δε τη ανωτέρα ανάγκη να ασκώνται οι μαθηταί, πλην των θεμάτων, εις εκτενεστέρας εκθέσεις ιδεών, επί θέματος τινός καταλλήλου διδομένου αυτοίς παρά του καθηγητού, και τούτο εν τη σημερινή καθαρευούση γλώσση, ίνα ούτω ασκηθώσιν οι μαθηταί εις το γράφειν την ιδίαν αυτών γλώσσαν, ην εξερχόμενοι των γυμνασίων θέλουσι μεταχειρισθή εις τον καθ' ημέραν βίον.

Δεν νομίζομεν δ' επίσης αλυσιτελές να παραγγέλλωνται οι ποιητάς παραδιδόμενοι μαθηταί, όπως τα καλλίτερα και προσφορώτερα αυτών τεμάχια αποστηθίζωσι και απαγγέλλωσιν από της έδρας. Η τοιαύτη άσκησις μέγα και σπουδαίον έξει το αποτέλεσμα, το μεν εντυπούσα εις τας νεαράς των μαθητών ψυχάς ανεξιτηλοτέρους τους τύπους της ποιητικής καλλονής του άναγιγνωσκομένου συγγραφέως, το δε διδάσκουσα αυτούς την προσήκουσαν απαγγελίαν των Ελλήνων ποιητών,

Ως προς τα Λατινικά ουδέν έχομεν να παρατηρήσωμεν, καθότι εκ του κοινοποιουμένου υμίν προγράμματος αρκούντως εξηγούνται υμίν οι κριθέντες αναγκαίοι νεωτερισμοί ως προς την κατανομήν των συγγραφέων εν ταις διαφόροις τάξεσι.

Των μαθηματικών το πρόγραμμα έμεινεν οίον εκοινοποιήθη εις τα Γυμνάσια διά της από 6. Σεπτεμβρίου 1857 διαταγής του υπουργείου, προσετέθη δε μόνον εν τη ανωτάτη τάξει η Μαθηματική Γεωγραφία, ην πρόσφορος δύνανται να διδάσκονται οΐ μαθηταί εν πάση συντομία μετά το πέρας των εγκυκλίων μαθηματικών των σπουδών.

Εις τα Φιλοσοφικά μαθήματα προσετέθη η Φυσική Ιστορία, ίνα γένηται άπαξ αρχή διδασκαλίας του αναγκαιοτάτου τούτου μαθήματος εν τοις Γυμνασίοις. Μέχρις ου όμως κατορθωθή να γραφή προς τούτο κατάλληλον εγχειρίδιον και να προμηθευθώσι πάντα τα Γυμνάσια του Κράτους έπαρκούσας όποσουν συλλογάς αντικειμένων της Φυσικής Ιστορίας, δύνανται οι Καθηγηταί να περιορίζωνται. εις την Ζωολογίαν ιδίως, έκτεινόμενοι προ πάντων εις την σωματολογίαν του ανθρώπου.

Τα της Ιστορίας ουδεμίαν επεξηγήσεως έχουσι ανάγκην καθότι έμειναν τοιαύτα, όποια ήσαν εν τω παλαιώ προγράμματι. Το αυτό ρητέον και περί των Γαλλικών.

Τα Ιερά μαθήματα τέλος κατενεμήθησαν, ως βλέπετε, προσφορώτερον η είχον πρότερον, προστεθείσης εις τας ανωτέρας τάξεις της διδασκαλίας της Χριστιανικής Ηθικής, ήτις δύναται να παραδίδεται κατά το υπάρχον ήδη εκδεδομένον εγχειρίδιον προς χρήσιν των ιερατικών σχολείων.

Μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις αναγκαίον νομίζομεν να παρατηρήσωμεν υμίν εν τέλει, ότι αξιουμεν να εφαρμοσθή το διαπεμπόμενον υμίν πρόγραμμα μετά πάσης ακριβείας και χωρίς της ελαχίστης παραλλαγής, και ότι θέλομεν τιμωρήσει αυστηρώς πάντα προϊστάμενον Ελληνικού σχολείου η Γυμνασίου,

Σελ. 176
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/177.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

όστις ήθελε μεταβάλει αυτό, είτε αποκόπτων τι των εν αυτώ περιλαμβανομένων μαθημάτων, είτε προσθέτων άλλο περιεχόμενον εν αυτώ.

Θέλετε δε εν τέλει του αρχομένου .σχολειακού έτους υποβάλει ημίν όσας τυχόν έχετε παρατηρήσεις περί του προγράμματος τούτου.

Εν Αθήναις τη 2 Σεπτεμβρίου 1867

Ο Υπουργός Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

A'.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Των εν τοις Ελληνικοίς Σχολείοις διδακτέων μαθημάτων. (Επί διετή περίοδον, άρχομένην από της χειμερινής εξάμηνίας 1867-1868).

Τάξις Α'.

ήτοι, κατωτέρα Την Α', εξαμηνίαν του πρώτου έτους

Ώραι καθ' εβδομάδα.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Εκ της Χρηστομάθειας Ραγκαβή Τόμ. Α' Γνωμικά και σύντομοι φράσεις μέχρι των Αισωπείων μύθων Σελ. (1-20) ............................................

Την Β', εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Αιλιανού περί ζώων ιδιότητος. Νεκρικοί διάλογοι Λουκιανού και ενύπνιον του αυτού (Σελ. 41-58) .........................

Την Α', εξαμηνίαν του δευτέρου έτους. Αισώπειοι μύθοι ....................................... 12

Αποφθέγματα του Πλουτάρχου και Διογένους Λαερτίου (Σελ. 21-40) ..............................................

Την Β', εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Τα της Β', εξαμηνίας του πρώτου έτους, πλην του ενυπνίου του Λουκιανού, αντικαθιστωμένου διά του λόγου Ιωάννου του Χρυσοστόμου προς Ευτρόπιον ............................

Καθ' όλον το έτος Γραμματική Ελληνική από της αρχής μέχρι των εις μι ρημάτων, κυρίως δε το τυπικόν μετά των αναγκαιοτέρων κανόνων ....................................  4

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ. Από της αρχής μέχρι των αναλογιών ....... . 4

ΙΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ. Παλαιά Διαθήκη .... 3

12

Σελ. 177
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/178.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΟΛ. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. Ελλάς και Ευρωπαϊκή Τουρκία  2

ΚΑΛΛΙΓΡΑΦΙΑ. 2

ΑΝΑΓΝΩΣΙΣ. Επί αρχαίου συγγραφέως μετά γραφικών ασκήσεων 3

30

Tάξις Β',

Ώραι καθ' εβδομάδα.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Την A' εξαμηνίαν του πρώτου έτους (εκ του A' τόμου Χρηστομ. Ραγκαβή) Ιωάννου του Χρυσοστόμου περί του κατά Θεόν Πολιτεύεσθαι (Σελ, 71-78), Πίνακα του Κέβητος 12(α) (Σελ. 88-100), και εκ των χαρακτήρων του Θεοφράστου και των Γεωγραφικών του Στράβωνος (Σελ. 101-111)

Την Β', εξαμηνίαν του αυτού έτους

Το Β' και Γ' Κεφάλ, της Κύρου Παιδείας (Σελ. 114-124) και εκ της Κύρου Αναβάσεως τα 10 κεφάλαια του A' βιβλίου (Σελ. 154-173) 

Την A' εξαμηνίαν του δευτέρου έτους 12 Την παραβολήν του Ασώτου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (Σελ. 79-87), το περί διαβολής του Λουκιανού (242-253) και το Δ' κεφάλαιον της Κύρου Παιδείας (Σελ. 124-131)

Την Β' εξαμηνίαν του αυτού έτους

Το 5 Κεφάλαιον του A'. Βιβλίου και 7 κεφάλαιον του Π', βιβλίου της Κύρου Παιδείας (Σελ. 132-139) και το Ζ' Κεφάλαιον του Β' βιβλίου (Σελ. 134-140) και το Γ. κεφάλ. του Γ' βιβλίου της αναβάσεως του Κύρου (Σελ. 173-190) 

Καθ' όλον το έτος Γραμματική, από των εις μι μέχρι τέλους, προηγηθείσης επαναλήψεως των προδιδαχθέντων   3

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ, Από των αναλογιών μέχρι τέλους, προηγηθείσης' επαναλήψεως των προδιδαχθέντων   4

ΙΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νέα Διαθήκη.  2 ΠΟΛ. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ.Ευρώπη.  2

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ. Εν η εκτενέστερον η Ελληνική 3 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙ. Ανάγνωσις μετ' επιμελείας και αρχαί γραμματικής μέχρι των ρημάτων  2

(α) Εκ των 12 ωρών των Ελληνικών τρεις θέλουσι χρησιμεύσει δι' ορθογραφικας ασκήσεις.

Σελ. 178
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/179.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΑΛΛΙΓΡΑΦΙΑ.   2

30 τάξις Γ΄,

Ώραι καθ' εβδομάδα. ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Την A', εξαμηνίαν του πρώτου έτους (εκ του Β' τόμου Χρηστομ. Ραγκαβή) 

Παραίνεσις του Ισοκράτους προς Δημόνικον (Σελ, 99-107) και εκ των παραλλήλων βίων του Πλουτάρχου ο Θεμιστοκλής (Σελ, 1 26)

Την Β' εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Ο προς Φίλιππον του Ισοκράτους (Σελ. 108-134) και ο Επιτάφιος του Λυσίου (Σελ, 186-200)  12

Την A' εξαμηνίαν του δευτέρου έτους.

Ο Αριστείδης του Πλουτάρχου (Σελ, 27-53) και ο κατ' Ερατοσθένους του Λυσίου (Σελ. 204----219)

Την Β' εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Ο Πανηγυρικός του Ισοκράτους (Σελ. 135-172) 

Καθ' όλον το έτος Γραμματικής επανάληψις και κατόπιν τα κυριώτερα του Συντακτικού μετ' εφαρμογής επί του κειμένου .... 3

ΙΣΤΟΡΙΑ. Μέση και νέα.  3

ΠΟΛ. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. Τα λοιπά μέρη Ασία, Αφρική, Αμερική και

Ωκεανία   2

ΙΕΡΑ ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ   2

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ. Επανάληψις  2

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ. Μέχρι των στερεών, ων μόνον οι Ορισμοί να διδάσκωνται 2

ΛΑΤΙΝΙΚΑ 2

ΓΑΛΛΙΚΑ. Τελεία αναγνωσις, γραμματική μέχρι των ανωμάλων ρημάτων και αποστήθισις λέξεων αναγκαίων εις την ομιλίαν   3

31

Σελ. 179
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 160
    17_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    κατά τα πρότερα έτη εν ταις κατωτέραις τάξεσιν, Η διάταξις αυτή δεν έχει καλώς; τούτου δε τεθέντος, τα περί ων είρηται προδεδιδαγμένα μαθήματα πρέπει να θεωρηθώσιν ισότιμα προς τα ίδια της Δ', τάξεως η πρέπει να λαμβάνωνται υπ' όψιν μόνον έπιβοηθητικώς, να κρίνωσι δε περί της απολύσεως η μη των μαθητών μόνα τα ίδια της Δ', τάξεως; Πώς πρέπει να κανονισθώσιν ακριβώς και καταλλήλως τα περί τούτου ;

    24) Η εν τω άρθρω 92 του κανονισμού διάταξις περί παραδοχής εις απολυτήριον εξέτασιν μόνων των επί εν έτος εις την τετάρτην τάξιν φοιτησάντων συμφέρει να καταργηθή, και να ήναι έπιτετραμμένον, ως εν τω νυν δυνάμει του άρθρου 12 του προσωρινού περί πανεπιστημίου κανονισμού1, η εις την περί ης ο. λόγος εξέτασιν παραδοχή και των εν ιδιωτικοίς παιδευτηρίοις η κατ' οίκον εκπαιδευθέντων ;

    Διά τους μαθητάς τούτους πρέπει να θεωρηθή αναγκαία η προσαγωγή αποδείξεων περί της εν τω οίκω η εν τω ιδιωτικώ σχολείω διεξελεύσεως όλης της σειράς των γυμνασιακών μαθημάτων; Αι δ' αποδείξεις αύται ίνα θεωρηθώσιν ισχυραί πρέπει να προέρχωνται από μόνους τους τα προσόντα των γυμνασιακών καθηγητών κεκτημένους;

    Εις μαθητάς διελθόντας τας τάξεις απάσας παρά τινί γυμνασίω, πρέπει να ήναι επιτετραμμένον να προσέρχωνται εις έτερον ίνα υποστώσι την απολυτήριον εξέτασιν ;

    25) Τα υπό του Β. Διατάγματος της 18 Οκτωβρίου 1850 οριζόμενα προσόντα των καθηγητών έχουσι καλώς: Δεν απαιτείται και ενταύθα προδοκιμασία των διορισθησομένων και όποια ;

    Οποίον μέτρον πρέπει να ληφθή ως προς τους υπάρχοντας ήδη παρά γυμνασίοις αναπληρωτάς καθηγητών;

    26) Ο υπάρχων εσωτερικός κανονισμός υπ' αριθ. 6815 της 19 Οκτωβρίου 1857 (δρα συλλογ. Κλάδου σελ. 499 έπ.) πρέπει να διατηρηθή εν ισχύι δι' όλα τα γυμνάσια η απαιτείται ιδιαίτερος δι' έκαστον γυμνάσιον συμφώνως προς την διάταξιν του άρθρου 109 του κανονισμού; Τίνες οι λόγοι της μη εκπληρώσεως της τελευταίας ταύτης διατάξεως παρ' ουδενός των Κυρίων γυμνασιαρχών, ως εκ της οποίας περιήλθε το υπουργείον εις την ανάγκην να προβή εις την σύνταξιν του ανωτέρω μνησθέντος;

    Οποίαι ιδίως προσθήκαι πρέπει να γείνωσιν εις τον περί ου πρόκειται κανονισμόν, ίνα ενισχυθή το δικαίωμα του ελέγχου των διδασκάλων και καθηγητών και επί της εκτος του καταστήματος πολιτείας του μαθητού ;

    27) Εις τίνας πρέπει να ανατεθή και πως εν ακριβεία να κανονισθή η εποπτεία των γυμνασίων περί ης ποιείται λόγον και το άρθρον 111 του κανονισμού ;

    Πρέπει να ανατεθή και η υποχρέωσις αύτη των επισκέψεων εις το τυχόν διορισθησόμενον συμβούλιον του επί της Εκπαιδεύσεως υπουργείου η εις ειδικούς επόπτας την εποπτείαν ταύτην κύριον έργον έχοντας;