Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1987
 
Σελίδες:759
 
Αριθμός τόμων:1ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 23.04 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 172-191 από: 766
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/172.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

23

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ

(Έγγραφο 4800/23 Ιουνίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου Υπουργός Χ, Χριστόπουλος

Αριθ. Πρωτ. 4800.

Περί του μαθήματος της ποιητικής.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ EKKΛ. ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τον γυμνασιάρχην Ζακύνθου.

Απαντώντες εις την υπ' αριθ. 210 υμετέραν αναφοράν, παρατηρούμεν υμίν, ότι το μάθημα της ποιητικής δεν δύναται να θεωρηθή ως αυτοτελές ούτε διδάσκεται ως τοιούτον εις τα γυμνάσια του Κράτους, αλλ' αποτελεί αναγκαίαν εισαγωγήν εις την μελέτην και σπουδήν των Ελλήνων ποιητών και παραδίδεται εις τους μαθητάς προ της των ποιητών παραδόσεως. Δια τούτο δε ούτε ιδίαν βαθμολογίαν δύναται να αξιώση το μάθημα της ποιητικής, καθό αναγκαίον συμπλήρωμα της των Ελληνικών γραμμάτων διδασκαλίας.

Εν Αθήναις η 23 Ιουνίου 1867. Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 338-339.

Σελ. 172
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/173.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

24

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

(Απόφαση 7071/2 Σεπτεμβρίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. πρωτ. 7071.

Περί αποστολής προγραμμάτων των Γυμνασίων και Ελληνικών Σχολείων.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Προς τους Γυμνασιάρχας, Σχολάρχας και διευθύνοντας Ελληνικά σχολειά και Ελληνοδιδάσκαλους.

Μακρά πείρα κατέδειξεν εις το υπουργείον, ότι, μεταξύ των προσκομμάτων, άτινα σπουδαίως παρακωλύουσι την προσήκουσαν προκοπήν και ανάπτυξιν της δημοσίας εκπαιδεύσεως, εν των σπουδαιότατων είναι και η περί την διδασκαλίαν ανωμαλία, καθ' ην το τε ποιον και το ποσόν και η μέθοδος των διδασκομένων διαφέρουσιν εν εκάστω δημοσίω εκπαιδευτηρίω, κανονιζόμενα εν τε τω συνόλω και ταις λεπτομερείαις αυτών παρ' εκάστου των διδασκόντων, ουδέν σχεδόν κοινόν μέτρον ακολουθούντων και σπανίως που συμπιπτόντων εις τον τρόπον της διδασκαλίας αυτών. Το τοιούτον, πλην των άλλων ουσιωδών πλημμελημάτων, περιέχει και τούτο ιδίως το άτοπον, ότι οι εκ των διαφόρων δημοσίων εκπαιδευτηρίων του Κράτους εξερχόμενο., μαθηταί ούτε όμοια έδιδάχθησαν, ούτε τας αυτάς προσεκτήσαντο πάντες γνώσεις, ούτε προς τον αυτόν πήχυν μετρούνται παρά των εξεταστών, και διά τούτο ούτε τα ενδεικτικά και απολυτήρια αυτών εισί πράγματι και αληθώς Ισοδύναμα προς άλληλα, μαρτυρούντα έκαστον, ότι ωρισμένον τι ποσόν γνώσεων κέκτηται ο φέρων αυτό.

Τής τοιαύτης έκρυθμου καταστάσεως αιτία κυρίως υπήρξεν, ότι το μέχρι τούδε ισχύον, και ως κανών κατά την σύνταξιν των προγραμμάτων των Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων χρησιμευον επίσημον πρόγραμμα, συνταχθέν επί βάσεως ουχί ακριβώς διεγεγραμμένης, και προς τον σκοπόν του ν' αφήση ό,τι πλείονα ελευθερίαν τοις διδάσκουσιν, απεδείχθη τουναντίον ότι, ένεκα της μεγάλης αυτού αοριστίας και της παντελούς αυτού γενικότητος, αντί να περικόψη

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Β', σ. 359-369. Βλ. επίσης και Δηλιγιάννης-Ζηνόπουλος, τ. Ζ', σ. 20-22 και 89-93.

Σελ. 173
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/174.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

μόνον τα δεσμά της διδασκαλίας, όσα στενόν και ακριβώς ωρισμένον πρόγραμμα ηδύνατο να τη επιβάλη, και να καταστήση αυτήν ανετωτέραν μόνον και έλευθερωτέραν, παρήγαγεν αυτήν τουναντίον εις ποικιλίαν πάντη ανώμαλον και αντιπαιδαγωγικήν, ης άμεσον και κατάδηλον αποτέλεσμα εκινδυνευε να επέλθη η παντελής περί την διδασκαλίαν αναρχία.

To άτοπον τούτο έγνω να θεραπευση το ύπουργείον διά της συντάξεως νέων προγραμμάτων των εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις και γυμνασίοις παραδοτέων μαθημάτων, ων αντίτυπον πέμπεται υμίν εγκλείστως.

Τούτων το μεν υπό στοιχείον A', διά τα ελληνικά σχολεία συνετάχθη στενότερον του ετέρου, και περιέχει τα καθ' απαντά τα ελληνικά σχολεία του Κράτους επί διετή περίοδον, αρχομένην από της παρούσης χειμερινής εξαμηνίας, παραδοτέα μαθήματα, ακριβώς ωρισμένα κατά τε ποσόν και ποιόν,

Το πρόγραμμα τούτο αξιούμεν όπως τηρηθή μέχρι κεραίας εν άπασι τοις ελληνικοίς σχολείοις του Κράτους και επαναλαμβάνεται ακριβώς ανά πάσαν διετίαν, ως προς τα ελληνικά μαθήματα, άτινα, ως βλέπετε, ωρίσθησαν διάφορα δι' έκαστον των τεσσάρων εξαμήνων της διετούς ταύτης περιόδου.

Το δε υπό Στοιχ. Β', διά τα Γυμνάσια συνετάχθη ευρυτερόν πως του A'. καθόσον ούτε δυνατόν ήτο να περιληφθή εν ωρισμένη χρονική περιόδω διδασκαλίας άπας ο περισωθείς ημίν πλούτος της Ελληνικής και Ρωμαϊκής φιλολογίας, ούτε εκρίθη πρέπον να περισφιγχθή εντός ωρισμένου και ανυπερβάτου κύκλου η τε ανεπτυγμένη διάνοια των μαθητών και η πεφωτισμένη φιλοπονία των καθηγητών.

Διά τούτο ως προς τας γλωσσάς μέν, ωρίσθησαν οι εν εκάστη τάξει παραδοτέοι συγγραφείς και τα προτιμητέα αυτών τεμάχια, αφεθείσης της μεταξύ τούτων εκλογής εις τους καθηγητάς, κατά δε τα λοιπά ωρίσθη απλώς το εν εκάστη τάξει, απαραβάτως παραδοτέον μέρος εκάστου μαθήματος.

Αναγκαίον δε νομίζομεν νυν να συνοδεύσωμεν τα προγράμματα ταύτα διά τινών παρατηρήσεων, αναγκαίων εις διασάφησιν και επεξήγησιν των μεταβολών, αίτινες εκρίθησαν αναγκαία!, εν τη μέχρι τούδε διδασκαλία.

Εν τω προγράμματι των εν τοις ελληνικοίς σχολείοις διδακτέων μαθημάτων ουδεμία σχεδόν, ως βλέπετε, επήχθη μεταβολή ουσιώδης' ιδίως ελήφθη πρόνοια να ενισχυθή η εν αυτοίς διδασκαλία της ελληνικής γλώσσης και γραμματικής, ίνα θεραπευθή όσον ένεστι συντονώτερον το εις πολλά ελληνικά σχολεία παριστάμενον λυπηρόν θέαμα μαθητών απολυομένων εξ αυτών χωρίς καν ακριβούς γνώσεως του τεχνολογικού· διά τούτο δε και ηυξήθη το ποσόν της διδασκαλίας της Ελληνικής γλώσσης αι ώραι αυτής,

Εν παρόδω παρατηρούμεν, ότι το κατ' αρχάς μεν έγνω το υπουργείον να αφαίρεση εκ του προγράμματος των ελλ. σχολείων την διδασκαλίαν της γενικής ιστορίας, ίνα αποκουφίση πως ούτω τους μαθητάς' σκεφθέν όμως, ότι των σχολείων τούτων προορισμός δεν είνε μόνον να παρέχωσι την πρώτην κλασικήν

Σελ. 174
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/175.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

εκπαίδευσιν εις τους παίδας και να παρασκεύάζωσιν αυτούς εις την γυμνασιακήν παιδείαν, άλλα και να χορηγώσιν αυτοτελή τίνα κύκλον γνώσεων εις τους μη αξιουντας περαιτέρω επιστημονικήν μάθησιν, αφήκε την γενικήν ιστορίαν εν τω προγράμματι, καθο αναγκαιοτάτην εις τους μη δυναμένους να την σπουδάσωσιν εκτενέστερον εν τοις γυμνασίοις,

Εν αυτοίς διενεμήθησαν προσφορώτερον οι εν εκάστη τάξει παραδοτέοι συγγραφείς και ωρίσθησαν επίσης άλλοι εις πρόχειρον ανάγνωσιν των μαθητών.

Και ως προς το πρώτον μέν, εκρίθη τούτο αναγκαιότατον καθότι εν πολλοίς του Κράτους γυμνασίοις ούτως αυθαιρέτως κατενέμοντο πολλάκις οι έλληνες συγγραφείς, ώστε αλλαχού μεν εδιδάσκοντο εν ταις κατωτέραις τάξεσι ποιηταί και εν ταις ανωτέραις πεζογράφοι., αλλαχού δε ήρχιζεν η των δραμάτων διδασκαλία από της γ', τάξεως, και αλλαχού έφέροντο εν τω προγράμματι ως διδακτέα εν τη A'. τάξει δράματα του Αισχύλου και δη εξ αυτών π.χ. ο Αγαμέμνων, εν των δυσερμηνευτοτάτων λειψάνων της αρχαίας δραματικής τέχνης, μόλις κατάλληλον εις την από πανεπιστημιακής καθέδρας διδασκαλίαν. Τα άτοπα ταύτα εκσπά πρόρριζα το κοινοποιούμενον υμίν σήμερον πρόγραμμα.

Ενταύθα παρατηρητέον, ότι, εν τη Δ', τάξει έσημειώθησαν μεν εν τοις κατά την δευτέραν εξαμηνίαν παραδοτέοις συγγραφεύσιν εν η δύω δράματα του Σοφοκλέους η Ευριπίδου και τα προσφορώτερα των ειδυλλίων του Θεόκριτου, πρέπει όμως μεταξύ αυτών να γίνηται ούτως η εκλογή, ώστε μετά το τέλος του πρώτου δράματος, αν μεν περισσεύη καιρός ικανός εις παράδοσιν και δευτέρου, να προτιμάται τούτο, άλλως δε, αν ο υπολειπόμενος χρόνος δεν επαρκή", να διδάσκωνταί τίνα των του Θεόκριτου ειδυλλίων.

Ως προς το δεύτερον δε, εφρόντισε το υπουργείον, ότι αναγκαιότατον ήτο, πλην της επισταμένης και λεπτομερούς συγγραφέως τινός γραμματικής και φιλολογικής ερμηνείας, ν' αρχίσωσιν ασκούμενοι οι μαθηταί εις την τροχάδην ανάγνωσιν ιστορικών τίνων ιδίως συγγραφέων., ίνα ούτω το μεν εθίζωνται εις την καθ' αυτό ανάγνωσιν των Ελλήνων συγγραφέων, το δε διατίθενται οικειότερον προς τα φιλολογικά της ελληνικής δόξης μνημεία, και χειραγωγώνται εις την εξ ιδίας προαιρέσεως και μελέτης επίγνωσιν αυτών.

Ενταύθα δε νομίζομεν αναγκαίον να παρατηρήσωμεν υμίν ως προς την του Ηροδότου ανάγνωσιν εν τη Γ', τάξει, ότι κατά τους πρώτους μήνας αναγκαίον είναι να γίνηται αυτή μετά πλείονος τινός επιστασίας, διατρίβοντος του καθηγητού λεπτομερέστερον εις τους ίδιους τύπους της Ιωνικής διαλέκτου και αναπτύσσοντος αυτούς εις τους μαθητάς ούτως, ώστε να παρίσταται αυτοίς κατάδηλος εν πάση λεπτομέρεια η από της Αττικής γλώσσης απόκλισις της Ιωνικής.

Επί τούτοις δε παρατηρούμεν εν γένει ως προς την διδασκαλίαν, ότι πρέπει του λοιπού να καταβληθή μείζων προσπάθεια εν τοις Γυμνασίοις ως προς τας θεματογραφικάς ασκήσεις των μαθητών, ιδίως εν ταις τρισί κατωτέραις

Σελ. 175
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/176.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

τάξεσιν, εν δε τη ανωτέρα ανάγκη να ασκώνται οι μαθηταί, πλην των θεμάτων, εις εκτενεστέρας εκθέσεις ιδεών, επί θέματος τινός καταλλήλου διδομένου αυτοίς παρά του καθηγητού, και τούτο εν τη σημερινή καθαρευούση γλώσση, ίνα ούτω ασκηθώσιν οι μαθηταί εις το γράφειν την ιδίαν αυτών γλώσσαν, ην εξερχόμενοι των γυμνασίων θέλουσι μεταχειρισθή εις τον καθ' ημέραν βίον.

Δεν νομίζομεν δ' επίσης αλυσιτελές να παραγγέλλωνται οι ποιητάς παραδιδόμενοι μαθηταί, όπως τα καλλίτερα και προσφορώτερα αυτών τεμάχια αποστηθίζωσι και απαγγέλλωσιν από της έδρας. Η τοιαύτη άσκησις μέγα και σπουδαίον έξει το αποτέλεσμα, το μεν εντυπούσα εις τας νεαράς των μαθητών ψυχάς ανεξιτηλοτέρους τους τύπους της ποιητικής καλλονής του άναγιγνωσκομένου συγγραφέως, το δε διδάσκουσα αυτούς την προσήκουσαν απαγγελίαν των Ελλήνων ποιητών,

Ως προς τα Λατινικά ουδέν έχομεν να παρατηρήσωμεν, καθότι εκ του κοινοποιουμένου υμίν προγράμματος αρκούντως εξηγούνται υμίν οι κριθέντες αναγκαίοι νεωτερισμοί ως προς την κατανομήν των συγγραφέων εν ταις διαφόροις τάξεσι.

Των μαθηματικών το πρόγραμμα έμεινεν οίον εκοινοποιήθη εις τα Γυμνάσια διά της από 6. Σεπτεμβρίου 1857 διαταγής του υπουργείου, προσετέθη δε μόνον εν τη ανωτάτη τάξει η Μαθηματική Γεωγραφία, ην πρόσφορος δύνανται να διδάσκονται οΐ μαθηταί εν πάση συντομία μετά το πέρας των εγκυκλίων μαθηματικών των σπουδών.

Εις τα Φιλοσοφικά μαθήματα προσετέθη η Φυσική Ιστορία, ίνα γένηται άπαξ αρχή διδασκαλίας του αναγκαιοτάτου τούτου μαθήματος εν τοις Γυμνασίοις. Μέχρις ου όμως κατορθωθή να γραφή προς τούτο κατάλληλον εγχειρίδιον και να προμηθευθώσι πάντα τα Γυμνάσια του Κράτους έπαρκούσας όποσουν συλλογάς αντικειμένων της Φυσικής Ιστορίας, δύνανται οι Καθηγηταί να περιορίζωνται. εις την Ζωολογίαν ιδίως, έκτεινόμενοι προ πάντων εις την σωματολογίαν του ανθρώπου.

Τα της Ιστορίας ουδεμίαν επεξηγήσεως έχουσι ανάγκην καθότι έμειναν τοιαύτα, όποια ήσαν εν τω παλαιώ προγράμματι. Το αυτό ρητέον και περί των Γαλλικών.

Τα Ιερά μαθήματα τέλος κατενεμήθησαν, ως βλέπετε, προσφορώτερον η είχον πρότερον, προστεθείσης εις τας ανωτέρας τάξεις της διδασκαλίας της Χριστιανικής Ηθικής, ήτις δύναται να παραδίδεται κατά το υπάρχον ήδη εκδεδομένον εγχειρίδιον προς χρήσιν των ιερατικών σχολείων.

Μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις αναγκαίον νομίζομεν να παρατηρήσωμεν υμίν εν τέλει, ότι αξιουμεν να εφαρμοσθή το διαπεμπόμενον υμίν πρόγραμμα μετά πάσης ακριβείας και χωρίς της ελαχίστης παραλλαγής, και ότι θέλομεν τιμωρήσει αυστηρώς πάντα προϊστάμενον Ελληνικού σχολείου η Γυμνασίου,

Σελ. 176
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/177.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

όστις ήθελε μεταβάλει αυτό, είτε αποκόπτων τι των εν αυτώ περιλαμβανομένων μαθημάτων, είτε προσθέτων άλλο περιεχόμενον εν αυτώ.

Θέλετε δε εν τέλει του αρχομένου .σχολειακού έτους υποβάλει ημίν όσας τυχόν έχετε παρατηρήσεις περί του προγράμματος τούτου.

Εν Αθήναις τη 2 Σεπτεμβρίου 1867

Ο Υπουργός Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

A'.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Των εν τοις Ελληνικοίς Σχολείοις διδακτέων μαθημάτων. (Επί διετή περίοδον, άρχομένην από της χειμερινής εξάμηνίας 1867-1868).

Τάξις Α'.

ήτοι, κατωτέρα Την Α', εξαμηνίαν του πρώτου έτους

Ώραι καθ' εβδομάδα.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Εκ της Χρηστομάθειας Ραγκαβή Τόμ. Α' Γνωμικά και σύντομοι φράσεις μέχρι των Αισωπείων μύθων Σελ. (1-20) ............................................

Την Β', εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Αιλιανού περί ζώων ιδιότητος. Νεκρικοί διάλογοι Λουκιανού και ενύπνιον του αυτού (Σελ. 41-58) .........................

Την Α', εξαμηνίαν του δευτέρου έτους. Αισώπειοι μύθοι ....................................... 12

Αποφθέγματα του Πλουτάρχου και Διογένους Λαερτίου (Σελ. 21-40) ..............................................

Την Β', εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Τα της Β', εξαμηνίας του πρώτου έτους, πλην του ενυπνίου του Λουκιανού, αντικαθιστωμένου διά του λόγου Ιωάννου του Χρυσοστόμου προς Ευτρόπιον ............................

Καθ' όλον το έτος Γραμματική Ελληνική από της αρχής μέχρι των εις μι ρημάτων, κυρίως δε το τυπικόν μετά των αναγκαιοτέρων κανόνων ....................................  4

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ. Από της αρχής μέχρι των αναλογιών ....... . 4

ΙΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ. Παλαιά Διαθήκη .... 3

12

Σελ. 177
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/178.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΟΛ. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. Ελλάς και Ευρωπαϊκή Τουρκία  2

ΚΑΛΛΙΓΡΑΦΙΑ. 2

ΑΝΑΓΝΩΣΙΣ. Επί αρχαίου συγγραφέως μετά γραφικών ασκήσεων 3

30

Tάξις Β',

Ώραι καθ' εβδομάδα.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Την A' εξαμηνίαν του πρώτου έτους (εκ του A' τόμου Χρηστομ. Ραγκαβή) Ιωάννου του Χρυσοστόμου περί του κατά Θεόν Πολιτεύεσθαι (Σελ, 71-78), Πίνακα του Κέβητος 12(α) (Σελ. 88-100), και εκ των χαρακτήρων του Θεοφράστου και των Γεωγραφικών του Στράβωνος (Σελ. 101-111)

Την Β', εξαμηνίαν του αυτού έτους

Το Β' και Γ' Κεφάλ, της Κύρου Παιδείας (Σελ. 114-124) και εκ της Κύρου Αναβάσεως τα 10 κεφάλαια του A' βιβλίου (Σελ. 154-173) 

Την A' εξαμηνίαν του δευτέρου έτους 12 Την παραβολήν του Ασώτου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (Σελ. 79-87), το περί διαβολής του Λουκιανού (242-253) και το Δ' κεφάλαιον της Κύρου Παιδείας (Σελ. 124-131)

Την Β' εξαμηνίαν του αυτού έτους

Το 5 Κεφάλαιον του A'. Βιβλίου και 7 κεφάλαιον του Π', βιβλίου της Κύρου Παιδείας (Σελ. 132-139) και το Ζ' Κεφάλαιον του Β' βιβλίου (Σελ. 134-140) και το Γ. κεφάλ. του Γ' βιβλίου της αναβάσεως του Κύρου (Σελ. 173-190) 

Καθ' όλον το έτος Γραμματική, από των εις μι μέχρι τέλους, προηγηθείσης επαναλήψεως των προδιδαχθέντων   3

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ, Από των αναλογιών μέχρι τέλους, προηγηθείσης' επαναλήψεως των προδιδαχθέντων   4

ΙΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νέα Διαθήκη.  2 ΠΟΛ. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ.Ευρώπη.  2

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ. Εν η εκτενέστερον η Ελληνική 3 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙ. Ανάγνωσις μετ' επιμελείας και αρχαί γραμματικής μέχρι των ρημάτων  2

(α) Εκ των 12 ωρών των Ελληνικών τρεις θέλουσι χρησιμεύσει δι' ορθογραφικας ασκήσεις.

Σελ. 178
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/179.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΑΛΛΙΓΡΑΦΙΑ.   2

30 τάξις Γ΄,

Ώραι καθ' εβδομάδα. ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Την A', εξαμηνίαν του πρώτου έτους (εκ του Β' τόμου Χρηστομ. Ραγκαβή) 

Παραίνεσις του Ισοκράτους προς Δημόνικον (Σελ, 99-107) και εκ των παραλλήλων βίων του Πλουτάρχου ο Θεμιστοκλής (Σελ, 1 26)

Την Β' εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Ο προς Φίλιππον του Ισοκράτους (Σελ. 108-134) και ο Επιτάφιος του Λυσίου (Σελ, 186-200)  12

Την A' εξαμηνίαν του δευτέρου έτους.

Ο Αριστείδης του Πλουτάρχου (Σελ, 27-53) και ο κατ' Ερατοσθένους του Λυσίου (Σελ. 204----219)

Την Β' εξαμηνίαν του αυτού έτους.

Ο Πανηγυρικός του Ισοκράτους (Σελ. 135-172) 

Καθ' όλον το έτος Γραμματικής επανάληψις και κατόπιν τα κυριώτερα του Συντακτικού μετ' εφαρμογής επί του κειμένου .... 3

ΙΣΤΟΡΙΑ. Μέση και νέα.  3

ΠΟΛ. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. Τα λοιπά μέρη Ασία, Αφρική, Αμερική και

Ωκεανία   2

ΙΕΡΑ ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ   2

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ. Επανάληψις  2

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ. Μέχρι των στερεών, ων μόνον οι Ορισμοί να διδάσκωνται 2

ΛΑΤΙΝΙΚΑ 2

ΓΑΛΛΙΚΑ. Τελεία αναγνωσις, γραμματική μέχρι των ανωμάλων ρημάτων και αποστήθισις λέξεων αναγκαίων εις την ομιλίαν   3

31

Σελ. 179
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/180.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Β'. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Των εν τοις Γυμνασίοις του Κράτους διδακτέων μαθημάτων.

A'. Tάξις.

Ώραι καθ' εβδομάδα.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Συγγραφείς. Ξενοφών, Ισοκράτης, Λυσίας 

Εκ του Ξενοφώντος εξαιρούνται, όσα μέρη ωρίσθησαν διά τα Ελληνικά Σχολεία, εκ δε των λοιπών δύνανται να έρμηνεύωνται τα προσφορώτερα 

Του Ισοκράτους, ο 2 προς Νικοκλέα, ο 3 Νικοκλής η Κύπριος, ο 6 Αρχίδαμος, ο 7 Αρεοπαγιτικός, ο  8 περί Ειρήνης η Συμμαχικός, ο 9 Ευαγόρας, ο 14 Πλαταϊκός 

Του Λυσίου, ο κατά Αγοράτου, Δήμου καταλύσεως απολογία, 12 ο υπέρ Μαντιθέου, ο κατά Νικόμαχου, ο υπέρ των Αριστοφάνους χρημάτων, ο κατά Παγκλέωνος, ο υπέρ του αδυνάτου .....

Ανάγνωσις εκ του Διόδωρου κατ' εκλογήν 

Συντακτικόν 

θέματα 

Ποσόν. Ουχί ολιγωτέρας των 80 σελίδων της εκδόσεως του Teubner, μη συμπεριλαμβανομένης της αναγνώσεως .

ΛΑΤΙΝΙΚΑ. Κορνηλίου Νέπωτος. - Θεμιστοκλής, Αλκιβιάδης (πλην του τέλους του 2 Κεφ.), Δίων, Δατάμης, Επαμεινώνδας, Πελοπίδας, Αγησίλαος, Εύμένης, Αννίβας Αττικός

Γραμματική μέχρι του ετυμολογικού

Άσκησις εις φράσεις εκ των του κειμένου λέξεων 

Ποσόν. Σελίδες 30 της εκδόσεως Teubner   4 1/2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Κατά το πρόγραμμα του 1857 4 1/2

ΙΣΤΟΡΙΑ. Τα αρχαία (Ασιατικά) έθνη και η Ελληνική .. 3

ΓΑΛΛΙΚΑ. Ερμηνεία των απλούστερων τεμαχίων της ανά χείρας χρηστομάθειας (30 τουλάχιστον σελίδες)

Επανάληψις λεπτομερέστερα και συμπλήρωσις του τεχνολογικού, μετ' εφαρμογής διά γραπτών γυμνασμάτων, άτινα θα εκστηθίζωσιν οι μαθηταί και θα γράφωσιν επί πίνακος, απαγγελλομένου του Ελληνικού κειμένου υπό του Καθηγητού   3

ΙΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Κατήχησις 2

29

Σελ. 180
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/181.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Β', Τάξις

Ώραι καθ' εβδομάδα. ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Συγγραφείς, Πλούταρχος, Δημοσθένης, Θουκυδίδης.

Του Πλουτάρχου εκ των παραλλήλων βίων o Πελοπίδας, Τιμολέων. Φιλοποίμην, Κάμιλλος, Αιμ. Παύλος, Άρατος, Νικίας, Δίων, Άγις, Κλεομένης, οι Γράκχοι 

Του Δημοσθένους οι Ολυνθιακοί A'. Β'. Γ', ο κατά Φιλίππου A'. περί ειρήνης, κατά Φιλίππου B'. περί των εν Χερρονήσω, κατά Κόνωνος, προς Ευβουλίδην 

Θουκυδίδου, εκ του A' βιβλίου τα Κερκυραϊκά (24-32), τα Ποτιδαιατικά (44-68), τα κατά Θεμιστοκλέα (88-98), τα περί 12 Παυσανίαν (130-139), εκ του Β', βιβλίου από του 31-35, τα κατά Πλάταιαν (71-79) συμπληρούμενα εκ του Γ' (20-25), τα περί Μιτυλήνην εκ του Γ' (19, 15-20, 25-35) Ανάγνωσις εκ του Πολυβίου

Θέματα 

Ποσόν: ουχί ολιγωτέρας των 100 σελίδων της εκδόσεως Teubner πλην της αναγνώσεως

ΛΑΤΙΝΙΚΑ, Καίσαρα, de bello Gallico Βιβλ, Ι (κεφ. 1-29 II, ΠΙ, IV, (κεφ. 20-38), V (κεφ. 1-23), VI, (κεφ. 9-29), vu, (κεφ. 1-32), de belio civili Βιβλ. ι, (κεφ. 1-29), (37^87), π, πι. (κεφ. 41-81, 82-100) 

Κικέρωνος, επιστολαί κατ' εκλογήν· Ετυμολογικόν και Συντακτικόν. Φρασεολογία   4

Ποσόν: σελίδες 40 της εκδόσεως Teubner   4

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Κατά το πρόγραμμα του 1857   4

ΙΣΤΟΡΙΑ. Η Ρωμα'ική και τα κυριώτερα του μέσου αιώνος   3

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ. Φυσική ιστορία, ιδίως δε ζωολογία, εν η να λαμβάνεται κυριώτερον υπ' όψιν το ανθρώπινον σώμα   3

ΓΑΛΛΙΚΑ. Ερμηνεία δυσκολωτέρων τεμαχίων της χρηστομάθειας (40-50 σελίδες).- Ασκήσεις επί της κλίσεως των ρημάτων.- Συντακτικόν, μετ' εφαρμογής διά γραπτών γυμνασμάτων, ως εν τη A'. τάξει 3

ΙΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Κατήχησις 2

31

Γ. Τάξις.

Ώραι καθ' εβδομάδα. ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Συγγραφείς. Δημοσθένης, Αισχίνης, Θουκυδίδης, Πλάτων, Όμηρος 

Σελ. 181
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/182.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Δημοσθένους, ο περί Στεφάνου'-ο περί Παραπρεσβείας·-ο προς Λεπτίνην'- ο κατά Μειδίου'- ο κατά Αριστοκράτους· Αισχίνου ο κατά Κτησιφώντος 

Θουκυδίδου, εκ της A'. το προοίμιον, εκ της Β', η νόσος, εκ της

Δ', τα περί Πύλον (1-17, 21-24, 26-42), εκ της ς', η αναγωγή του στόλου (25-33) η πρώτη κατά των Συρακουσών έφοδος (42-54 και 62-68) εκ της Ζ', η δευτέρα κατά των Συρακουσών έφοδος, τα κατά την έλευσιν του Δημοσθένους, (35- μέχρι 12 τέλους), και δημηγορίαι πλην του επιταφίου και του διαλόγου των Μηλίων

Πλάτωνος. Απολογία' -Κρίτων· -Αλκιβιάδης δεύτερος - Θεάγης· - Λάχης - Μένων- Ιππίας μείζων· - Ιππίας ελάττων - Ίων.   Ομήρου. Οδύσσεια τρις της εβδομάδος κατά την Β', εξαμηνίαν Ανάγνωσις, Ηρόδοτος κατ' εκλογήν εφ' όλον το έτος

Θέματα 

Ποσόν: ουχί ολιγωτέρας των 120 σελίδων της εκδόσεως Teubner, εκτός του Ομήρου και του Ηροδότου 

ΛΑΤΙΝΙΚΑ. Σαλλουστίου, bellum Catilinarium και bellurn Jugurthinum (πλην των προοιμίων) 

Λιβίου Βιβλίον Ι, (κεφ. 34-60) ΙΙ, (1-16) πι, (26-51) IV, (1-16) V, (19-55) VI, (11-21) και 34-42 VII, (1-11) VIII, (29-40) IX, (1-16) Χ, (12-43) ΧΧIι, (1-15) ΧΧVI, (1-16) XXXIV, (1-8)

Κικέρωνος, οι λόγοι prò Archia poeta, pro Lege Manilla, in Catilinam (L και IV.) in Antonium (I, IX, XIV.) Όβιδίου· Μεταμορφώσεων Βιβλίον V, (στιχ. 1-438) (1-438) VII, (1-395), VIII, (613-728), ΧI, (στίχ. 410-795) ΧIII, (1-399-622) .

Ασκήσεις έγγραφοι. Ποσόν-Σελίδες 50 της εκδόσεως Teubner 4 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Κατά το πρόγραμμα του 1857   3

ΙΣΤΟΡΙΑ. Η νεωτέρα Ιστορία  3

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ. Φυσική (εν τη A', εξαμηνία να τελειώνωσι τα περί Οπτικής και Ακουστικής), και Ψυχολογία  3

ΓΑΛΛΙΚΑ. Ερμηνεία καταλλήλων τεμαχίων εκ της Χρηστομαθείας (60-80 σελίδες, ων το ήμισυ ποίησις).- Πρόχειρος ανάγνωσις και ερμηνεία ιστορικού τινός συγγραφέως' εφαρμογή συντακτικού μετά θεμάτων εκτενέστερων και δυσκολότερων   3

ΙΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Χριστιανική ηθική 2

30

Σελ. 182
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/183.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Δ', τάξις.

Ώραι καθ' εβδομάδα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Ομήρου Ιλιάς τρις της εβδομάδος καθ' όλον το έτος. Κατά την α', εξαμηνίαν, δημηγορίαι Θουκυδίδου, αν δεν εδιδάχθησαν εν τη Τρίτη τάξει; η εις των μεγάλων διαλόγων του Πλάτωνος, οίον Γοργίας, Πρωταγόρας, Κατά δε την β', εξαμηνίαν εν η δύω" εκ των καλλιτέρων δραμάτων του Σοφοκλέους η του Ευριπίδου, και αν επιτρέπη ο καιρός ολίγα των προσφορωτέρων 12 ειδυλλίων του Θεόκριτου

Ανάγνωσις επί των εν τη δευτέρα τάξει σημειωθέντων παραλλήλων βίων του Πλουτάρχου, όσοι δεν εδιδάχθησαν κατά το έτος, ότε η νυν τετάρτη τάξις ήτο δευτέρα 

Θέματα εκτενέστερα και εκθέσεις-, ιδεών, Στιχοποιίας δοκίμια και ιδίως επιγραμματικά .

ΛATINIKA. Βιργιλίου Αινειάδος Βιβλίον II, IV, (εκ του στιχ. 218) VI, ΙΧ

Όρατίου ωδαί (εκ των τεσσάρων βιβλίων κατ' εκλογήν) Βιβλίον I. ωδαί I, II, III, X, XI, XV, XVI, XXII, XXXVII, Βιβλίον II, ωδαί II, VII, XIII, XV. Βιβλίον III, ωδαί I, II, III, VIII. Βιβλίον V, ωδαί Π, V, XII· προς ταις ώδαίς ταύταις και το Carmen Saeöulare

Τακίτου Vita Agricolae

Κικέρωνος (μετ' επιστασίας ανάγνωσις εις τα) de oratore (Bιβλίον I.) Dispulationes Tusculanae (Βιβλίον V) Brutus

Θεματογραφία. Ποσόν. Σελίδες 60, της εκδόσεως Teubner 4

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Κατά το πρόγραμμα του 1857, και περί το τέλος της β', εξαμηνίας Μαθηματική Γεωγραφία   3

ΙΣΤΟΡΙΑ. Η Ελληνική Ιστορία κατ' έκτασιν μέχρι της ελεύσεως του Καποδιστρίου 3

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ. Φυσικής τα λοιπά και Λογική  3

ΓΑΛΛΙΚΑ, Ερμηνεία εκ των Petit Calême de Massillon, Oraisons funèbres de Bossuet, Tragédies de Corneille Tragédies de Racine.- Θέματα και ασκήσεις εις το γράφειν Γαλλιστί 3

ΙΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Χριστιανική ηθική . 2

30

Σελ. 183
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/184.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

25

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ "ΚΑΚΩΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ" ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

(Εγκύκλιος 7972/25 Σεπτεμβρίου 1868)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη Υπουργός Α. Μαυρομιχάλης

Αριθ. πρωτ. 7972.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Περί διορθώσεως των πλημμελώς εχόντων εν τοις γυμνασίοις και Ελλ. σχολείοις.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛ. ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τους γυμνασιάρχας του Κράτους.

Εκ της προς ημάς εκθέσεως της προς τα τέλη του άρτι λήξαντος σχολικού έτους επεσκεψαμένης καθ' ημετέραν εντολήν τα εν ταις επαρχίαις γυμνάσια επιτροπής καταμανθάνομεν μετά λύπης, ότι πολλαί ελλείψεις και ουχ ήττονες παρατυπίαι εν αυτοίς και την ευσκοπον αυτών προκοπήν παρακωλύουσι και το ομοιόμορφον της υπηρεσίας διαστρέφουσιν. Εννοούμεν δε, ότι ταύτα προέρχονται ουχί εκ προνενοημένης απείθειας εις τα κείμενα, αλλ' εκ πίστεως φίλαυτου, ότι αι κατά μέρος ιδέαι εκάστου ευθυβολώτεροι προς τον σκοπόν της διοικήσεως των διδακτηρίων και της προόδου των εις αυτά φοιτώντων φαίνονται η αι επικρατούσαι εν ταις γενικαίς και νομίμοις περί των δημοσίων εκπαιδευτηρίων διατάξεσιν. Εννοείται εκ τούτου, κ. γυμνασιάρχαι, ότι, αν επετρέπετο ίνα. έκαστος διέπη την διαπιστευομένην αυτώ υπηρεσίαν, έστω και εν μέρει, ουχί κατά τους νομίμους τύπους, άλλα κατά το δοκούν αύτω, ηθελεν είναι η δημοσία υπηρεσία κυκεών αυτόχρημα, η πρόοδος προβληματική και η της διοικήσεως εξέλεγξις ακατόρθωτος, όπως πασά εξέλεγξις, όταν δεν υπάρχη κοινός τις κανών, προς ον να ανακρίνωνται αι δημόσιαι πράξεις.

Και δεν έφθασαν μεν τα γυμνασιακά πράγματα εις το απελπιστικόν τούτο σημείον αλλά, αν μη τεθή κολασμός τις εις την αναφαινομένην έκτυπον αυτογνωμοσύνην, δεν είναι απίθανον να καταντήσωσί ποτέ εις το σημείον αυτό,

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 347-351.

Σελ. 184
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/185.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

το, εις ο χωρούσιν ένεκα και άλλων λόγων και της παραμελήσεως του σωστικού θεσμού της των εκπαιδευτικών καταστημάτων εξελέγξεως υπό ιδίας επιτροπείας.

Μετά τας εισαγωγικάς ταύτας παρατηρήσεις ανακοινούμεν υμίν ευσυνόπτους: διατάξεις, σχετικάς προς τας της επιτροπείας παρατηρήσεις και γνωμοδοτήσεις, εξ ων καταφαίνονται εν συνόλω αι εκασταχού ανευρεθείσαι μερικαί ελλείψεις και παρατυπία.., και αξιούμεν ίνα και η διοίκησις των υφ' υμάς καταστημάτων και η διδασκαλία ενεργήται απαρεγκλίτως, ιοπως οι οργανικοί νόμοι καί αι κατά συνέπειαν τούτων έκδεδόμένατ και αι παρά πόδας κείμεναι παραγγελίαι και διατάξεις ορίζουσιν, ώστε, όταν γίνη εντός του αρξαμένου ήδη σχολειακού έτους η δευτέρα επιθεώρησις, να ευρεθώσι τα πάντα νόμιμα, τακτικά, εντελώς σύμφωνα 'κατά τε τύπον και ουσίαν προς τα: κείμενα.

1) Τα γυμνασιακά και σχολικά βιβλία, οίον μαθητολόγιον κλπ. ων οι τύποι ωρίσθησαν υπό του υπουργείου κατά το 1853 και 18:56, και κείνται εν τη Συλλογή του Κ.Π. Κλάδου, πρέπει να αφομοιωθώσι πανταχού προς τους ειρημένους τύπους και να υπάρχωσι πανταχού πάντα' ιδίως δε απαιτούμεν να υπάρχη βιβλίον ίδιον της εισπράξεως, διατετυπωμένον κατά το εν τοις εκπαιδευτικοίς του Κλάδου (σελ. 372) υπόδειγμα, και να μη αναμιγνύωνται αι εισπράξεις εις τ' αλλά βιβλία οσάκις δε χαρίζεται το δικαίωμα πενίας ένεκα, να υπογράφηται ο του ευεργετήματος τούτου τυγχάνων μαθητής, και εν τη στήλη των παρατηρήσεων να υπάρχη η υπό της εγκυκλίου απαιτουμένη μαρτυρία, ανθ' ης εγένετο η χάρις: Όταν δε πέμπωνται εις το ταμείον των πολιτικών συντάξεων τα εισπραχθέντα χρήματα, να πέμπηται και εις το υπουργείον τούτο αντίγραφον του καταλόγου των εισπραχθέντων, φέρον αυτόγραφον την υπογραφήν των καθηγητών η διδασκάλων.

2) Ο έλεγχος του αποτελέσματος των γενικών εξετάσεων πρέπει να περιέχη ου μόνον τα ονόματα των εις τας εξετάσεις προσελθόντων μαθητών, αλλά πάντας τους εν τω Μαθητολογίω εγγεγραμμένους, μετά των αναγκαίων παρατηρήσεων περί της διαμονής εκάστου μέχρι τέλους του έτους η μη, και να προστεθώσιν εν αυτώ στήλαι, εις ας να αναγράφωνται οι βαθμοί εκάστου των μαθητών της τάξεως, εξ ων συνάγεται ο γενικός βαθμός της προόδου του μαθητού,

3) Οι μηνιαίοι έλεγχοι των μαθητών, εξ ων καταφαίνεται ου μόνον η πρόοδος και η φοίτησις καί η διαγωγή εκάστου των μαθητών της τάξεως, αλλά και τα κατά μήνα και καθ' όλον το έτος παραδοθέντα εν τη τάξει μαθήματα, πρέπει να φυλάττωνται καθαρώς και ακριβώς, και εν τέλει του έτους να τίθενται εις τα αρχεία των γυμνασίων η των σχολείων.

4) Εις τα Ελληνικά σχολεία, τα ηνωμένα με γυμνάσια, όφείλουσιν οι γυμνασιάρχαι να προμηθεύωσι τα ειρημένα βιβλία εκ της διδομένης αυτοίς μηνιαίας επιχορηγίας. Διά τα λοιπά των σχολείων θέλομεν τάχιστα φροντίσει ημείς.

Σελ. 185
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/186.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

5) Οσάκις γυμνασιάρχης, η σχολάρχης, η προϊστάμενος Ελληνικού σχολείου διδάσκαλος μετατίθεται, πρέπει να συντάττηται πρακτικόν ενώπιον των καθηγητών η διδασκάλων, και οπού μόνον εις διδάσκαλος είναι, ενώπιον της εφορείας, περί της παραδόσεως και παραλαβής του αρχείου, του υλικού, της βιβλιοθήκης και των λοιπών συλλογών, αν υπάρχωσι, και να πέμπηται αντίγραφον αυτού πάραυτα- εις το ύπουργείον μετά των αναγκαίων παρατηρήσεων περί της καταστάσεως η των ελλείψεων βιβλίων κλπ.

6) Τα προγράμματα των μαθημάτων να συντάττωνται ούτως, ώστε τα μαθήματα να κατανέμονται αναλόγως π.μ, και μ.μ, και να αφίνηται τουλάχιστον δίωρον διάλειμμα κατά μεσημβρίαν· τούτο δε να γίνη αμέσως τώρα, οπού δεν υπάρχει.

7) Τα εν χρήσει εις την διδασκαλίαν βιβλία να σημειόνωνται ακριβώς και ονομαστί ου μόνον εν τοις στελλομένοις εις το Υπουργείον προγράμμασιν, άλλα και εν τοις αναρτωμένοις εν τω παιδευτηρίω, και ουδεμία τούτων αλλαγή να γίνηται μετά την σύνταξιν του προγράμματος.

8) Εν τη συντάξει των γυμνασιακών προγραμμάτων πρέπει να καταβάλληται η δέουσα προσπάθεια, ίνα μηδείς των καθηγητών διδάσκη πλείω των δύω μαθημάτων εν τη αύτη τάξει και έχη ούτω. την πλειονοψηφίαν εις την εκτίμησιν της προόδου του μαθητού' προς τούτοις δε εκάστη τάξις να έχη καθηγητήν της ελληνικής ον αν ο σύλλογος των καθηγητών ήθελε θεωρήσει κατάλληλον, ομοίως δε να γίνηται και διά τα Ιερά μαθήματα.

9) Οι παρά γυμνασίοις ίχνογράφοι οφείλουσι να διδάσκωσι και εν τοις προσηρτημένοις εις αυτά ελληνικοίς σχολείοις καλλιγραφίαν εν τη α' και β' τάξει.

10) Ουδείς παρά τους ώρισμένους δημοσίους καθηγητάς και διδασκάλους δύναται να διδάσκη οιονδήποτε μάθημα εν τοις γυμνασίοις η τοις σχολείοις εν αγνοία και άνευ αδείας του υπουργείου.

11) Εις την διόρθωσιν των γραπτών γυμνασμάτων, τα οποία δεν πρέπει να λείπωσιν εν ουδεμιά τάξει μήτε των σχολείων μήτε των γυμνασίων, κατά το πρόγραμμα, πρέπει να καταβάλληται μείζων επιμέλεια, να ώσι δε ανάλογα προς τας εκάστοτε δυνάμεις των μαθητών.

12) Μείζων επιμέλεια προς τούτοις πρέπει να καταβάλληται υπό των καθηγητών και διδασκάλων, όπως και η ανάπτυξις της διδασκαλίας και η εξέτασις εις τα αρμόδια μαθήματα γίνηται ουχί εκ του βιβλίου, αλλ' από μνήμης.

13) Εις απάσας τας τάξεις ανεξαιρέτως και των γυμνασίων και των ελληνικών σχολείων αι παραδόσεις .πρέπει να άρχωνται το βραδύτερον την 15 Σεπτεμβρίου, και να παύωσι μετά των επαναλήψεων μετά την 15 Ιουνίου· αι δε εξετάσεις ν' άρχωνται ότε είναι διατεταγμενον ειδικώς.

14) Εορταί άλλαι παρά τας κανονισμένας δεν επιτρέπεται κατ' ουδένα λόγον να γίνωνται.

Σελ. 186
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/187.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

15) Εις τα περί παραδοχής μαθητών εις τα σχολεία και τα γυμνάσια και εις τον προβιβασμόν αυτών από τάξεως εις τάξιν, η την απολυσίν των, αξιούμεν να τηρήται μεγίστη αυστηρότης.

16) Οι εικοσάκις του έτους απουσιάσαντες μαθηταί, εάν οι γονείς η κηδεμόνες αυτών δεν δικαιολογήσωσιν αποχρώντως τας απουσίας των, διαγράφονται του καταλόγου της τάξεως. Πας δε μαθητής οφείλει να φοιτά ενδελεχώς και ακούη πάντα τα μαθήματα της τάξεως, εις ην είναι καταγεγραμμένος.

17) Απαιτούμεν αυστηρώς την τήρησιν του περί ιδιωτικής διδασκαλίας διατάγματος, εκδεδομένου τη 18 Αυγούστου 1856 και ευρισκομένου εν σελ. 417 των εκπαιδευτικών του Κλάδου (δρα σελ. 285).

18) Και καθηγηταί και διδάσκαλοι οφείλουσι να γνωρίζωσι και να μελετώσι τας περί γυμνασίων και Ελλ. σχολείων εγκυκλίους του υπουργείου και τους νόμους και τα διατάγματα, εξ ων αύται πηγάζουσιν εν περιπτώσει δε απορίας να ερωτώσι το Υπουργείον περί του πρακτέου· ιδίως δε οφείλουσι να έχωσι προ οφθαλμών το πέρυσιν αποσταλέν τυπικόν πρόγραμμα παρά του Υπουργείου και εν τη διδασκαλία των μαθηματικών να τηρώσιν απαρεγκλίτως το κατά το 1857 εκδοθέν πρόγραμμα ειδικόν της διδασκαλίας των μαθηματικών.

Τας παραγγελίας ταύτας απευθύνοντες προς υμάς, αξιούμεν ίνα εν πάση φιλοτιμία και επιγνώσει του καθήκοντος επιμεληθήτε να εκτελώνται ακριβώς, και να αρχίση η εκτέλεσις εκάστης αυτών εγκαίρως, άνευ αναβολής, καθ' όσον δεν αναφέρονται εις μέλλοντα χρόνον, ως π,χ. αι των εξετάσεων κτλ.

Εν Αθήναις τη 25 Σεπτεμβρίου 1868.

Ο Υπουργός

A. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ

Σελ. 187
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/188.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

26

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟΥ

(Έγγραφο 8832/14Οκτωβρίου 1868)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη ' Υπουργός Α. Μαυρομιχάλης

Αριθ. πρωτ. 8832.

TO ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ EKKΛ. KAI ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

Του εν Αθήναις δημοσίου γυμναστηρίου

1ον. Του προς σωμασκίαν των μαθητών των εν Αθήναις γυμνασίων και Ελληνικών σχολείων υφισταμένου δημοσίου γυμναστηρίου η ανωτάτη επιτή,ρησις ανατίθεται τοις γυμνασιάρχαις των ειρημένων γυμνασίων.

2ον. Τας εν τω γυμναστηρίω ασκήσεις των μαθητών διευθύνει ο διδάσκαλος της γυμναστικής, όστις έχει και βοηθόν, χρησιμεύοντα και εις ευταξίαν και φυλακήν του γυμναστηρίου.

3ον. Δύναται ο διδάσκαλος να μεταχειρίζηται και ως προγυμναστάς δύο η τρεις εκ των μάλλον εξησκημένων μαθητών εις τα γυμνάσια, εκόντων όμως δεχόμενων την προγύμνασιν ταύτην.

4ον. Ο διδάσκαλος οφείλει να έχη βιβλίον, εις ο εγγράφει κατ' αύξοντα αριθμόν τους μαθητάς του γυμναστηρίου· εν τω αυτώ βιβλίω να υπάρχη και στήλη, εις ην να σημειόνηται ο προς εγγραφήν τίτλος του μαθητού, και άλλη, εις ην να σημειόνηται η διαγωγή αυτού κατά μήνα.

5ον. Είναι δεκτοί εις εγγραφήν μόνοι οι φέροντες αποδείξεις των γυμνασιαρχών, ότι εισί μαθηταί του γυμνασίου η του σχολείου.

6ον. Ο διδάσκαλος σημειοί εν ιδιαιτέρω βιβλίω τας απουσίας των μαθητών, ζητεί λόγον αυτών και ειδοποιεί περί αυτών τον οικείον γυμνασιάρχην.

7ον. Ο αυτός φροντίζει περί της καλής του γυμναστηρίου καταστάσεως, περί της ανακαινίσεως των φθειρομένων συσκευών, επιδιορθωσεως των βεβλαμμένων και εν γένει περί της καλής καταστάσεως αυτού. Εις πάσαν δε δαπάνην, απαιτούσαν επιδιορθωσιν η ανακαίνισιν, ζητείται η του υπουργείου έγκρισις και η του αρμοδίου μηχανικού γνώμη.

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. A', σ. 351-352.

Σελ. 188
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/189.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

8ον. Η διαίρεσις των μαθητών εις τάξεις, κατά τον αριθμόν και τας ασκητικάς αυτών χρείας, γίνεται παρά του διδασκάλου.

9ον, Αι δι' αποδεικτικών εγγραφαί των μαθητών ανανεούνται κατά Σεπτέμβριον εκάστου έτους,

10ον. Δι' ιδιαιτέρου προγράμματος, υπό των γυμνασιαρχών και του διδασκάλου της γυμναστικής ετησίως κατά Σεπτέμβριον συντασσομένου και εις την έγκρισιν του υπουργείου υποβαλλομένου, ορίζονται αι χειμεριναί και θεριναι ώραι της προσελεύσεως των μαθητών εις το γυμναστήριον. Ορίζονται δε ούτως, ώστε εις άλλας ώρας να προσέρχωνται οι των γυμνασίων μαθηταί και εις άλλας οι των σχολείων. Εν τω αυτώ προγράμματι ορίζεται και η διάρκεια του χρόνου της ασκήσεως εκάστης τάξεως,

11ον. Πάσα βλάβη των συσκευών του γυμναστηρίου, επιφερομένη ουχί εκ της τακτικής ασκήσεως, αλλά διά καταχρήσεως, καταλογίζεται· εις βάρος του φέροντος αυτήν.

12ον, Οι γυμνασιάρχαι αποστέλλουσιν εις επίσκεψιν του γυμναστηρίου άπαξ της εβδομάδος ένα των διδασκάλων των Ελληνικών σχολείων κατά την ώραν των ασκήσεων,

13ον. To τεχνολογικόν ήτοι ασκητικον μέρος του καταστήματος τούτου ορίζεται υπό του διδασκάλου, αποκλειομένων των λίαν αθλητικών και των βίαιων εν γένει και επικινδύνων ασκήσεων,

14ον, Αί ποιναί των ατάκτων επιβάλλονται και εκτελούνται κατά τας κειμένας περί μαθητών πειθαρχικάς διατάξεις,

15ον. Δύνανται και φοιτηταί του Εθνικού Πανεπιστημίου προς το παρόν προσερχόμενο!, ν' ασκώνται εν τω γυμναστηρίω προ μεσημβρίας πάντοτε, καθ' ώρας μη ωρισμένας εις άσκησιν των μαθητών. Οι τοιούτοι δε γίνονται δεκτοί παρά του διδασκάλου της γυμναστικής δι' εισιτηρίων, χορηγουμένων παρά της Πρυτανείας.

Εν Αθήναις τη 14 Οκτωβρίου 1868

Ο Υπουργός A. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ

Σελ. 189
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/190.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

27 

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

(Εγκύκλιος 3664/18 'Ιουνίου 1870)

Κυβέρνηση θ. Ζαΐμη Υπουργός Α. Αυγερινός

Αριθ. πρωτ. 3664.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

TO ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛ. ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τους γυμνασιάρχας.

Εις το εν ισχύι τυπικόν πρόγραμμα των γυμνασιακών μαθημάτων προσκαλείσθε να προσθέσητε τα εξής μαθήματα, άτινα, οριζόμενα εν τω κανονισμώ των Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων της 31 Δεκεμβρίου 1836, δεν συμπεριελήφθησαν εις αυτό.

1) Την πολιτικήν γεωγραφίαν, ήτις θέλει διδάσκεται σύμφωνα με τον ειρημένον κανονισμόν,

2) Την φυσικήν γεωγραφίαν και

3) Την στοιχειώδη χημείαν, ήτις θέλει διδάσκεται άπαξ της εβδομάδος ανά μίαν εκάστοτε ώραν υπό ειδικών διδασκάλων, όταν εν δέοντι προκαλέσωμεν τον διορισμόν τοιούτων.

Εν Αθήναις τη 18 Ιουνίου 1870

Ο Υπουργός Α.Δ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. A', σ. 361.

Σελ. 190
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/28/gif/191.gif&w=600&h=91517_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

28

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΩΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ

(Εγκύκλιος 6360/17 Σεπτεμβρίου 1870)

Κυβέρνηση Ε. Δεληγιώργη Υπουργός Δ, Δρόσος

Αριθ. πρωτ. 6360.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛ. KAI ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τους γυμνασιάρχας,

Ορμώμενοι α') εξ αναφοράς του γυμνασιάρχου Κεφαλληνίας περί της εν τοις γυμνασίοις διδασκαλίας της γεωγραφίας, και β') εκ του ανομοιόμορφου των προγραμμάτων της χειμερινής ταύτης εξαμηνίας ως προς: το προκείμενον μάθημα. Λαβόντες δε και υπ' 8ψιν την από 18 Ιουνίου έ.έ. και υπό αριθ. 3664 εγκύκλιον του καθ' ημάς Υπουργείου περί συμπληρώσεως του εν ισχύϊ τυπικού προγράμματος, έγνωμεν ίνα επιστείλωμεν υμίν περί του προκειμένου τάδε.

Αι εν τω κανονισμώ των ελληνικών σχολείων και γυμνασίων κείμεναι διατάξεις περί της διδασκαλίας της πολιτικής γεωγραφίας εν τοις γυμνασίοις εκπληρούνται, αν το μάθημα τούτο διδάσκηται δις της εβδομάδος ανά μίαν εκάστοτε ώραν εις την α' καί.· β' τάξιν όθεν ούτω Θέλετε διατάξει τα κατ' αυτό εν τοις προγράμμασι, χωρίς όμως εκ τούτου να ελαττώσητε τας εις τα άλλα των μαθημάτων αφωρισμένας εν τω ισχύοντι τυπικώ προγράμματι ώρας.

Εν Αθήναις τη 17 Σεπτεμβρίου 1870 Ο Υπουργός

Δ. ΔΡΟΣΟΣ

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 361.- 362.

Σελ. 191
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Α΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 172
    17_A. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    23

    ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ

    (Έγγραφο 4800/23 Ιουνίου 1867)

    Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου Υπουργός Χ, Χριστόπουλος

    Αριθ. Πρωτ. 4800.

    Περί του μαθήματος της ποιητικής.

    ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ EKKΛ. ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

    Προς τον γυμνασιάρχην Ζακύνθου.

    Απαντώντες εις την υπ' αριθ. 210 υμετέραν αναφοράν, παρατηρούμεν υμίν, ότι το μάθημα της ποιητικής δεν δύναται να θεωρηθή ως αυτοτελές ούτε διδάσκεται ως τοιούτον εις τα γυμνάσια του Κράτους, αλλ' αποτελεί αναγκαίαν εισαγωγήν εις την μελέτην και σπουδήν των Ελλήνων ποιητών και παραδίδεται εις τους μαθητάς προ της των ποιητών παραδόσεως. Δια τούτο δε ούτε ιδίαν βαθμολογίαν δύναται να αξιώση το μάθημα της ποιητικής, καθό αναγκαίον συμπλήρωμα της των Ελληνικών γραμμάτων διδασκαλίας.

    Εν Αθήναις η 23 Ιουνίου 1867. Ο Υπουργός

    Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ.

    Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 338-339.