Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1988
 
Σελίδες:960
 
Αριθμός τόμων:2ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Νομοθεσία
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 26.12 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 133-152 από: 962
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/133.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Τάξις Γ.

Θρησκευτικά. Η κατά Χριστόν ηθική   καθ' εβδομάδα ώραι 1

Αρχαία Ελληνικά. Ερμηνεία εκ του Ιστορικού του Θουκυδίδου· 6 προς Φίλιππον του Ισοκράτους. Ομήρου Οδύσσεια. Ανάγνωσις εκ των του Ηροδότου. Συνοπτική Ελληνική γραμματολογία . ....... " 6

Θεματογραφία άπαξ, της εβδομάδος· εκθέσεις γραπται διορθούμεναι υπό του διδάσκοντος καθηγητού κατά τον εν τέλει του προγράμματος εκτιθέμενον τρόπον .................................... " 2

Οικιακή Οικονομία ..................................... " 1

Μαθηματικά. Γεωμετρία μικρά Χατζηδάκη ........ " 2

Κοσμογραφία Μ. Νικολαΐδου ........... " 1

Ιστορικά. Ιστορία των νεωτέρων χρόνων ..... " 2

Γεωγραφικά. Επανάληψις της όλης Γεωγραφίας ............ " 1

Φνσιογνωστικά. Φυσική πειραματική Β, Λάκωνος ........... " 2

Παιδαγωγικά. Στοιχειώδης ψυχολογία και παιδαγωγική A. Σπαθάκη ... " 2

Διδακτικά. Μεθοδολογία ................................ " 1

Γαλλικά. Ερμηνεία τεμαχίων Γάλλων λογογράφων και ποιητών. Γραμματική, τεχνολογικού επανάληψις και εφαρμογή, και συντακτικού συμπλήρωσίς· Θέματα κατ' οίκον, ασκήσεις εις το ομιλείν, απομνημόνευσις ποιηματίων ....................................... " 4

Τεχνικά.

β') Ωδική .......... " 2

γ') Γυμναστική ....................................... " 2

δ') Χειροτεχνήματα· κόπτειν και ράπτειν ανδρικόν και γυναικείον χιτώνα, επίβλημα επί ιματίω (εμβάλωμα φορεμάτων) ,,......,... " 3

Τάξις Δ'.

Αρχαία Ελληνικά. Πλάτωνος Κρίτων, Απολογία, Μενέξενος καί Ευθύφρων, οι δύο κατ' εκλογήν. Ομήρου Ιλιάς και Οδύσσεια κατ' εκλογήν ................................................. ώραι 3

Ερμηνεία Ξενοφώντος μετά επιμελούς μεταφράσεως και γραμματικών ασκήσεων ........................................... " 2

Εκθέσεις γραπταί, γινόμεναι ελευθέρως και αυτενεργώς κατά τον εν τέλει του προγράμματος εκτιθέμενον τρόπον ....... " 3

Ιστορικά. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους απ' αρχής μέχρι και ; των νεωτάτων χρόνων κατά το Δ', τεύχος της ιστορίας Γ. Βακαλοπούλου " 2

Σελ. 133
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/134.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Αριθμητικαί ασκήσεις και ιδίως γνώσεις περί μέτρων, σταθμών και νομισμάτων ........................... " 1

Φνσιογνωστικά. Στοιχειώδης εμπειρική χημεία .......... " 1

Παιδαγωγικά. Λογική και ιστορία της παιδαγωγίας κατά τα εγχειρίδια A. Σπαθάκη και ερμηνεία των παρ' ημίν νόμων της Δημοτικής Εκπαιδεύσεως ........... " 2

Διδακτικά, α') Ειδική διδακτική .......................... " 2

β') Υποδειγματική και ασκητική διδασκαλία εν τω Προτύπω   " 8

γ') Συνεδρίαι διδασκαλικαί .......... " 1

Γαλλικά. Ερμηνεία τεμαχίων Γάλλων λογογράφων και ποιητών· ασκήσεις εις το ομιλείν την Γαλλικήν  " 4

Τεχνικά. α') Ωδική ............................................ " 2

β') Χειροτεχνήματα. Ιματιουργική (κόπτειν και ράπτειν γυναικεία φορέματα) ................................................ " 4

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ Οδηγίαι περί των γραπτών εκθέσεων.

Αι των ιδεών εκθέσεις σκοπόν έχουσι την άσκησιν των μαθητριών εις το ορθώς έκφράζειν και διατυπούν τα αισθήματα και διανοήματα αυτών· τούτου ένεκα το μάθημα τούτο ανατίθεται εις τους διδάσκοντας την Ελληνικήν γλώσσαν.

Η ύλη των εκθέσεων πρέπει να ήναι σύμφωνος και ανάλογος προς την ηλικίαν των μαθητριών και την πνευματικήν αυτών ανάπτυξιν. Διό καλόν είναι ν' αντλήται συνήθως εκ του κύκλου των εν εκάστη τάξε., διδασκομένων μαθημάτων· τούτο δε μεγάλως συντελεί ου μόνον εις την εμπέδωσιν αλλά και την συγκέντρωσιν των διαφόρων γνώσεων ας εκ των διαφόρων της τάξεως μαθημάτων πορίζονται αι μαθήτριαι.

Αι κυρίως εκθέσεις άρχονται από των τάξεων του Διδασκαλείου, όποτε αι μαθήτριαι είναι ήδη εις κατάστασιν να αυτενεργώσι· προπαρασκευάζεται όμως προς ταύτας η των' μαθητριών διάνοια από των τάξεων του Προτύπου διά τε των προφορικών και γραπτών ασκήσεων α) εν τω ονομάζειν τα διάφορα αντικείμενα και παρατηρείν τας διαφόρους αυτών ιδιότητας· β) εν τω διαιρείν το όλον εις τα μέρη αυτού και ενώνειν ταύτα προς αποτέλεσιν του όλου' γ) εν τω ανευρίσκειν την αρχήν εκάστου αντικειμένου και προσδιορίζειν τον σκοπόν και την χρησιμότητα αυτού· δ) εν τω συγκρίνειν και αντιπαραβάλλειν τα διάφορα αντικείμενα και ανευρίσκειν τας μεταξύ αυτών ομοιότητας και διαφοράς' ε) εν τω σχηματίζειν απλάς και μικράς προτάσεις επί γνωστών αντικειμένων

Σελ. 134
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/135.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

και στ) εν τω ακροάσθαι, αντιγράφειν, απονημονεύειν. και απαγγέλλειν διαφόρους εκλεκτάς περιγραφάς και διηγήματα.

Αι εκθέσεις των του Διδασκαλείου τάξεων χωρούσι βαθμηδόν από του απλουστέρου και εύκολωτέρου είδους εις το συνθετώτερον και δυσκολώτερον. Διακρίνονται δε τέσσαρα είδη εκθέσεων αναλόγως του αριθμού των του Διδασκαλείου τάξεων.

Και εν μεν τη A' τάξει η μαθήτρια εκτίθησι κατ' οίκον η περιγράφει αντικείμενόν τι, όπερ αυτός ο διδάσκαλος εν τω σχολείω αφηγήσατο η περιέγραψε προφορικώς,

Εν τη Β' τάξει η μαθήτρια εκτίθησι κατ' οίκον η περιγράφει αντικείμενόν τι, όπερ αυτός ο διδάσκαλος εν τω σχολείω υπέδειξεν, υποτυπώσας μόνον τα ουσιώδη της εκθέσεως η περιγραφής σημεία,

Εν δε τη Γ' τάξει η μαθήτρια εκτίθησι κατ' οίκον η περιγράφει αντικείμενόν τι, προταθέν απλώς υπό του διδασκάλου, η αναπτύσσει βραχύ τι γνωμικόν η απόφθεγμα, η παροιμίαν, βεβαιούσα την εν αυτοίς εγκειμένην αλήθειαν διά παραδειγμάτων, λαμβανομένων εκ τε της ιστορίας και του βίου' ο τρόπος όμως της τοιαύτης των μαθητριών εργασίας υποδεικνύεται προηγουμένως υπ' αυτού του διδασκάλου.

Εν δε τη Δ' τάξει η μαθήτρια διαπραγματεύεται ελευθέρως διάφορα ζητήματα, προτεινόμενα μεν υπό του διδασκάλου αναγόμενα δε εις αντικείμενα του μέλλοντος αυτής βίου ως μητρός, οικοδεσποίνης, διδασκάλου και των ομοίων' αι εκθέσεις αύται θέλουσι φέρει τον τύπον οτέ μεν επιστολής, οτέ δε λόγου, οτέ δε αναφοράς κλπ.

Αι εκθέσεις δεν πρέπει να υπερβαίνωσιν εν ουδεμιά τάξει τας 4 σελίδας του κοινού χάρτου.

Άπασαι αι μαθήτριαι υποχρεούνται να μετέχωσι των εν ταις εκθέσεσιν ασκήσεων,

Αι εκθέσεις γίνονται καθ' εκάστην εβδομάδα ο δε τρόπος της εν αυταίς ασκήσεως γίνεται ως εξής:

Ο επί των εκθέσεων διδάσκαλος προ μιάς εβδομάδος προτείνει το θέμα της εκθέσεως, αι δε μαθήτριαι οφείλουσι να επιδείξωσι την εργασίαν αυτών την μεν μίαν εβδομάδα μίαν ημέραν προ της προς άσκησιν τεταγμένης ημέρας, οπότε ο διδάσκαλος διά κλήρου παραλαμβάνει 5 εκ των εκθέσεων, και ταύτας διορθώσας κατ' οίκον επιδίδει την επιούσαν εις τας δικαιούχους μετά την δημοσία ακριβή κατάδειξιν των διορθωθέντων σφαλμάτων, την δε ετέραν εβδομάδα την αυτήν ημέραν της εν ταις εκθέσεσιν ασκήσεως, οπότε ο διδάσκαλος υπανιστάς διά κλήρου μαθήτριάν τίνα, επιτάσσει αυτήν να έκθεση επί του πίνακος το προταθέν αντικείμενον κατά την υπ' αυτής γενομένην εργασίαν. Εν αμφοτέραις ταις περιστάσεσι λαμβάνει κατάλληλον αφορμήν ο διδάσκαλος ου μόνον όπως διορθώνη τα γραμματικά, πραγματικά και λογικά σφάλματα των

Σελ. 135
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/136.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

μαθητριών, αλλά και όπως υποδεικνύη αυταίς τον τρόπον, καθ' ον γίνονται αι εκθέσεις συνωδά πρός την φύσιν εκάστου αντικειμένου. Μετά την εργασίαν ταύτην δίδει ο διδάσκαλος έτερον θέμα προς έκθεσιν διά την επιούσαν εβδομάδα.

Αι μαθήτριαι, εκ των υπό του διδασκάλου γενομένων παρατηρήσεων και διορθώσεων οφείλουσι να επιφέρωσιν εις τας εαυτών εκθέσεις τας δεούσας διορθώσεις και βελτιώσεις.

Τάς ούτω διορθωθείσας εκθέσεις μετά των επί του πίνακος επεξειργασμένων οφείλουσιν αι μαθήτριαι να τηρώσιν εν καθαρώ και επιδείξωσιν εν καιρώ τοις εαυτών προϊσταμένοις.

Σελ. 136
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/137.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

30

ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ

(Νόμος ΑΧΗ'/20 Δεκεμβρίου 1887)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη

Υπουργός Π. Μανέτας

Περί του κεντρικού γυμναστηρίου.

ΝΟΜΟΣ ΑΧΗ'

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α' ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της Βουλής, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν-

Άρθρον 1. Σκοπός του εν Αθήναις κεντρικού γυμναστηρίου είνε η μόρφωσις γυμναστών προς διδασκαλίαν της γυμναστικής εν τοις εκπαιδευτηρίοις της μέσης και της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως και η εν αυτώ άσκησις των φοιτητών του Πανεπιστημίου και άλλων πολιτών.

Άρθρον 2. Οι εν τω κεντρικώ γυμναστηρίω ασκούμενοι πληρόνουσι δραχμάς 5 ως δικαίωμα εγγραφής, εισπραττομένας κατά τα περί εισπράξεως των δημοσίων εσόδων κεκανονισμένα.

Άρθρον 3, Εν τω κεντρικώ γυμναστηρίω διορίζονται εις διευθυντής επί βαθμώ και μισθώ υπουργικού γραμματέως πρώτης τάξεως, αυξανομένω κατά πενταετίαν κατά το πεμπτημόριον μέχρι δραχμών 320, εις ιατρός, επί μηνιαίω μισθώ ουχί ανωτέρω των δραχμών 150 κατά μήνα, δύο γυμνασταί, δύο βοηθοί της γυμναστικής, εις επιστάτης επί μηνιαίω μισθώ δραχμών εξήκοντα, εις ύπεπιστάτης επί μηνιαίω μισθώ δραχμών πεντήκοντα και εις υπηρέτης επί μηνιαίω μισθώ δραχμών τεσσαράκοντα,

Η προ της δημοσιεύσεως του παρόντος νόμου υπηρεσία του διευθυντού συνυπολογίζεται εν τω προς αύξησιν του μισθού αυτού οριζομένω χρόνω.

Άρθρον 4, Ο διευθυντής του κεντρικού γυμναστηρίου διευθύνει την διδασκαλίαν της γυμναστικής εν αυτώ· διδάσκει εν τη προσηρτημένη εις το κεντρικόν γυμναστήριον σχολή της γυμναστικής ιστορίαν και παιδαγωγίαν της

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 349/24 Δεκεμβρίου 1887.

Σελ. 137
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/138.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

γυμναστικής και όσα άλλα μαθήματα ανατεθώσιν αυτώ διά Βασιλικού διατάγματος, έχει την εποπτείαν των εν Αθήναις και εν Πειραιεί δημοσίων γυμναστηρίων, και διαταγή του Υπουργού των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως επιθεωρεί τα εκτός των Αθηνών δημόσια γυμναστήρια.

Ο ιατρός διδάσκει εν τη προσηρτημένη εις το κεντρικόν γυμναστήριον ειδική σχολή φυσιολογίαν, ανατομίαν, και υγιεινήν, καθ' όσον σχετίζονται τη γυμναστική, και εξετάζει την σωματικήν ικανότητα των εις το γυμναστήριον προς άσκησιν προσερχόμενων.

Άρθρον 5. Τα του εσωτερικού οργανισμού του κεντρικού γυμναστηρίου και το πρόγραμμα της διδασκαλίας εν τη προσηρτημένη αυτώ σχολή της γυμναστικής κανονισθήσονται διά Βασιλικού διατάγματος.

Ο παρών νόμος, ψηφισθείς παρά της Βουλής και παρ' Ημών σήμερον κυρωθείς, δημοσιευθήτω διά της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως και εκτελεσθήτω ως νόμος του Κράτους.

Εν Αθήναις τη 20 Δεκεμβρίου 1887.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Ο επί των Εκκλησιαστικών κλπ. Υπουργός

Π. ΜΑΝΕΤΑΣ

Σελ. 138
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/139.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

31 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΩΝ 1888

(Β, Διάταγμα / 13 Σεπτεμβρίου 1888)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη Υπουργός Π. Μανέτας

Περί κατανομής των μαθημάτων και ωρών της διδασκαλίας εν τοις διδασκαλείοις.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Έχοντες υπ' όψει τα άρθρα 3 και 8 του ΧΘ' νόμου της 11 Ιανουαρίου του 1878 περί συστάσεως του διδασκαλείου εν Αθήναις και το άρθρον 2 του ΑΜ' νόμου της 22 Ιουνίου 1882 περί τροποποιήσεως και προσθήκης διατάξεων αναφερομένων εις τα διδασκαλεία, προτάσει του Ημετέρου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού αποφασίζομεν και διατάσσομεν·

Άρθρον 1. Η κατανομή των μαθημάτων και αι ώραι της διδασκαλίας εκάστου τούτων εν τοις διδασκαλείοις όριζεται ως εξής:

Τάξις Α'

Θρησκευτικά. Συντομώτατα τα κυριώτερα της Παλαιάς Διαθήκης, εκτενέστερον τα της Καινής. Εκ της Εκκλησιαστικής Ιστορίας τα περί εξαπλώσεως του Χριστιανισμού, το περί σχίσματος της A' και Δ' Εκκλησίας, τα περί μεταρρυθμίσεως συνοπτικώτατα, τα περί πατέρων της Εκκλησίας των 8 πρώτων αιώνων, βίου και συγγράμματα. Ανάγνωσις Χρυσοστόμου μετά διδασκαλίας των κυριωτέρων κανόνων της εκκλησιαστικής ρητορικής 2

Ελληνικά. Ισοκράτης, Ξενοφών, εφαρμογή τυπικού, ετυμολογικού, συντακτικού, ανάγνωσις (άπαξ της εβδομάδος) νεωτέρων Ελλήνων πεζών και ποιητών και απομνημονεύσεις των εκλεκτότερων τεμαχίων, συγγραφικαί ασκήσεις. Γραμματολογία Ελληνική (ιδία περί ιστοριογραφίας) 12

Μαθηματικά. Επανάληψις των κυριωτέρων μερών της θεωρητικής

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 242/17 Σεπτεμβρίου 1888.

Σελ. 139
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/140.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Αριθμητικής μετ' ασκήσεων και Γεωμετρίας στοιχειώδους το A' και Β' βιβλίον μετά πρακτικών ασκήσεων 3

Φυσική. Γενικαί ιδιότητες των σωμάτων, Βαρύτης, Υδροστατική, Αεροστατική. Ακουστική και στοιχεία Μηχανικής 2

Φυσιογραφία. Ανθρωπολογία, Ζωολογίας διαίρεσις, γενικοί χαρακτήρες εκάστης συνομοταξίας, ιστορία και περιγραφή των γνωστότερων και χρησιμωτέρων ζώων 2 Γεωγραφία. Ευρώπη (μετά πινακογραφίας) 2 Ιστορία. Αρχαία Ελληνική μέχρις αλώσεως της Κορίνθου υπό των Ρωμαίων 2 Παιδαγωγικά. Η αρχαία Παιδαγωγία 2 Εκκλησιαστική Μουσική 2 Ιχνογραφία και Καλλιγραφία 3 Γυμναστική 2 Τετράχορδον προαιρετικόν 2 Ωδική 2

Τάξις Β'.

Θρησκευτικά. Κατήχησις, το δογματικόν και τα κυριώτερα της λειτουργικής, ερμηνεία της επί του ορούς ομιλίας και των παραβολών, ανάγνωσις του μεγάλου Βασιλείου, συνέχεια των κυριωτέρων κανόνων της εκκλησιαστικής ρητορικής μετ' ασκήσεων 2

Ελληνικά. Πλουτάρχου παράλληλοι βίοι, Δημοσθένους Ολυνθιακοί και Φιλιππικοί, Όμηρος, συγγραφικαί ασκήσεις. Ελληνική Γραμματολογία (περί ρητόρων και έπους) 9

Παιδαγωγικά. Εκ της ψυχολογίας και λογικής ταναγκαιότατα. Διδακτική και κατά την επανάληψιν αυτής υποδειγματική διδασκαλία 4

Μαθηματικά. Αλγέβρας στοιχειώδεις γνώσεις μετ' ασκήσεων εις λύσεις προβλημάτων, Συνέχεια και τέλος στοιχειώδους γεωμετρίας, Πρακτικαί ασκήσεις διά των γεωμετρικών εργαλείων επί του χάρτου και γηπέδου και προβλήματα 3

Φυσική. Περί θερμότητος, φωτός, μετεωρολογίας, ηλεκτρισμού και μαγνητισμού 2

Φυσιογραφία. Φυτολογία. Στοιχεία ορυκτολογίας και γεωλογίας (εποπτικώς). Στοιχειώδεις γνώσεις γεωργίας και δενδροκομίας 2

Γεωγραφία. Των τεσσάρων ηπείρων τα σπουδαιότερα 2

Ιστορία. Ελληνική μέχρι της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως υπό των Τούρκων 2

Ωδική 2

Σελ. 140
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/141.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Εκκλησιαστική Μουσική 2

Ιχνογραφία και Καλλιγραφία 2

Γυμναστική 2

Τετράχορδον προαιρετικόν 2

Οπλασκία 2

Τάξις Γ.

Θρησκευτικά. Χριστιανική Ηθική σύντομος μετά ερμηνείας των κατά τας Κυριακάς αναγινωσκομένων Ευαγγελίων και περικοπών εκ των πράξεων και επιστολών των Αποστόλων 2

Ελληνικά. Επί το αναγνωστικώτερον Πλουτάρχου Ηθικά, Κρίτων, Απολογία Σωκράτους, Ξενοφώντος κατ' εκλογήν και Θουκυδίδου ιστορικόν. Όμηρος και καθόλου περικοπαί από διαφόρων συγγραφέων σχέσιν έχουσαι προς την παιδαγωγικήν. Ελληνική Γραμματολογία (λυρική και δραματική ποίησις) 9

Παιδαγωγικά, 1) Παιδαγωγική 2

2) Ιστορία της νεωτέρας παιδαγωγικής, ερμηνεία των παρ' ημίν κειμένων Νόμων της Δημοτικής Εκπαιδεύσεως, και διδασκαλία των υπό της πολιτείας επιβαλλομένων τοις διδασκάλοις καθηκόντων 2

3) Διδακτικαί ασκήσεις (αναλόγως του αριθμού των μαθητών) και υποδειγματική διδασκαλία 9

Φυσική. Χημεία μετ' ασκήσεως εις τον χειρισμόν των οργάνων και εκτέλεσιν των πειραμάτων κτλ. 2

Κοσμογραφία 1

Φυσιογραφία. Στοιχειώδεις γνώσεις γεωργίας και δενδροκομίας (συνέχεια) 2

Ιστορία. Από της αλώσεως και εξ. μέχρι των καθ' ημάς χρόνων 2

Ωδική 2

Εκκλησιαστική Μουσική 2 Ιχνογραφία εκ φύσεως 1 Γυμναστική και υγιεινή 2 Τετράχορδον προαιρετικόν 1 Οπλασκία 2 Άρθρον 2ον. Ο Σύλλογος των καθηγητών του Διδασκαλείου συντάσσει το πρόγραμμα των εν εκατέρα εξαμηνία διδακτέων μαθημάτων, κατανέμων τα μαθήματα εκάστω των διδασκόντων και ορίζων τας ώρας της διδασκαλίας αυτών και τα διδακτικά βιβλία' της συντάξεως του προγράμματος μετέχουσι και οι διδάσκαλοι, των τεχνικών μαθημάτων κατά τας διατάξεις του άρθρου 13 του από 23 Αυγούστου 1878 Ημετέρου διατάγματος περί οργανισμού του Διδασκαλείου.

Σελ. 141
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/142.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Ο διευθυντής του διδασκαλείου υποβάλλει εις το Υπουργείον των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως προς έγκρισιν το μεν πρόγραμμα των διδακτέων μαθημάτων κατά την θερινήν εξαμηνίαν δέκα ημέρας προ της ενάρξεως ταύτης, το δε των κατά την χειμερινήν τη 1 Ιουλίου, Η διδασκαλία γίνεται κατά το υπό του Υπουργείου εγκριθέν η μεταβληθέν πρόγραμμα.

Άρθρον 3ον, Μέχρι του κανονισμού ιδίου προγράμματος των εν τοις διδασκαλείοις των θηλέων διδασκομένων μαθημάτων το πρόγραμμα τούτων συντάσεται επί τη βάσει του παρόντος υπό του Συμβουλίου της Φιλεκπαιδευτικής εταιρίας συμφώνως τω από 24 Απριλίου 1881 Ημετέρω διατάγματι περί διδασκαλίας κλπ. εν τοις Παρθεναγωγείοις της Φιλεκπαιδευτικής εταιρίας. Προστίθενται δ' εν τούτω το μάθημα της Γαλλικής γλώσσης και το των εργόχειρων εν εκάστη τάξει, παραλειπόμενης της διδασκαλίας της κηπουρικής και οπλασκίας.

Άρθρον 4ον. Καταργούνται τα Ημέτερα διατάγματα της 25 Μαΐου 1878 περί κατανομής των διδακτέων μαθημάτων εν τω Διδασκαλείω της 16 Ιουλίου 1879 περί τροποποιήσεως τούτου, της 8 Σεπτεμβρίου 1880 περί εφαρμογής αμφοτέρων των μνημονευθέντων διαταγμάτων και ως προς το εν Πελοποννήσω Διδασκαλείον, και της 5 Σεπτεμβρίου του 1886 περί μεταβολής των προγραμμάτων των εν τοις διδασκαλείοις διδασκομένων μαθημάτων.

Εις τον αυτόν Ημέτερον Υπουργόν ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος διατάγματος.

Εν Αθήναις τη 13 Σεπτεμβρίου 1888.

Εν ονόματι του Βασιλέως Το Υπουργικόν Συμβουλιον

Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ, Δ. .Σ. ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ, Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ, Γ. Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ, Π. ΜΑΝΕΤΑΣ

Ο επί των Εκκλησιαστικών κλπ. Υπουργός

Π. ΜΑΝΕΤΑΣ.

Σελ. 142
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/143.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

32

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ

ΤΗΣ Φ.Ε. ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 1888 - 1889

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ Α'.

Περί του τρόπον της διδασκαλίας της Ελληνικής γλώσσης εν ταις τάξεσι του Διδασκαλείου.

α') Η εν τω Διδασκαλείω διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσης, χωρούσα βαθμηδόν και ομοιομόρφως από της A'. τάξεως μέχρι και της Γ', (της Δ', ούσης καθαρώς πρακτικής), αποτελεί πλήρες και οργανικόν σύστημα, σκοπούν να καταστήση τας μαθήτριας να εννοώσι μεν ευχερώς τους ευληπτοτέρους αρχαίους Έλληνας συγγραφείς, να γράφωσι δε ορθώς και απταίστως την νέαν Ελληνικήν γλώσσαν,

β') Η διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσης γίνεται, επί το πρακτικώτερον,

Ιδία δε

1) Εν τη A'. τάξει του Διδασκαλείου το Ελληνικόν κείμενον εξηγεί αυτός ο διδάσκαλος, αι δε μαθήτριαι γράφουσι την εξήγησιν κατ' οίκον, ην διορθοί κατόπιν ο διδάσκαλος εν τη παραδόσει· εν δε ταις λοιπαίς τάξεσιν εξηγούσι το κείμενον αυταί αι μαθήτριαι, καθοδηγούμεναι υπό του διδασκάλου· γράφουσι δε και αυταί την εξήγησιν κατ' οίκον, ην διορθοί ο διδάσκαλος εν τη παραδόσει.

2) Εννέα ορισθεισών καθ' εβδομάδα ωρών προς διδασκαλίαν της Ελληνικής γλώσσης, ήτοι τριών μονών και τριών διπλών, κατά μεν τας μονάς ώρας γίνεται η μετ' ήθους απαγγελία επί νεοελληνικού κειμένου, αι γραπταί ασκήσεις και αι εκθέσεις ιδεών, κατά δε τας διπλάς η ερμηνεία του κειμένου, η διόρθωσις των εξηγήσεων, η ανάγνωσις εξ αρχαίου ευλήπτου συγγραφέως (άπαξ της εβδομάδος) και η διδασκαλία της Γραμματικής και του Συντακτικού. γ') Η των Ελληνικών διδασκαλία κανονίζεται ως εξής 1) Εν μεν τη A' τάξει γίνεται επανάληψις της Γραμματικής, διδασκαλία

Αναδημοσιεύεται από το: "Πρόγραμμα των κατά το σχολικόν έτος 1888-1889 διδαχθησομένων μαθημάτων εν τε τοις Προτύποις και τοις Διδασκαλείοις της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας", στον τόμο: Πρακτικά της εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας τον έτους 1887-1888, Αθήνα 1888, σ. 58-62.

Σελ. 143
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/144.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

του Συντακτικού επί καταλλήλων παραδειγμάτων, και σύγκρισις των τύπων της αρχαίας Ελληνικής γλώσσης προς τους της νεωτέρας και τανάπαλιν.

2) Εν δε τη Β', τάξει γίνεται επανάληψις του Συντακτικού και ασκήσεις γραμματικαί και συντακτικαί επί παραδειγμάτων της τε αρχαίας και νέας Ελληνικής γλώσσης, τρεττομένων των μεν της αρχαίας γλώσσης εις την νέαν, των δε της νέας εις την αρχαίαν· προσέτι δε γίνονται ασκήσεις εις το μετατρέπειν διαφόρους προτάσεις κατά χρόνον, έγκλισιν, αριθμόν και πρόσωπον.

3) Εν δε τη Γ', τάξει γίνεται ανάλυσις λόγου και τροπή αυτού από πλαγίου εις ορθόν και τανάπαλιν, έτι δε φρασεολογία, και καθόλου ακριβεστέρα εξέτασις της Ελληνικής γλώσσης.

4) Εν δε τη Δ' τάξει η διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσης έχει καθαρώς πρακτικόν χαρακτήρα, γινομένη αφθόνως επί εύληπτων συγγραφέων (οίον Ξενοφώντος, Διόδωρου και των ομοίων)' εν τη αυτή τάξει καθοδηγούνται προσέτι, αι μαθήτρια.!, υπ' αυτού του διδάσκοντος τα Ελληνικά και προς το διδάσκειν καταλλήλως την Ελληνικήν γλώσσαν.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ Β'. Όδηγίαι περί των γραπτών εκθέσεων.

Αι των ιδεών εκθέσεις σκοπόν έχουσι την άσκησιν των μαθητριών εις το ορθώς εκφράζειν και διατυπούν τα αισθήματα και διανοήματα αυτών' τούτου ένεκα το μάθημα τούτο ανατίθεται εις τους διδάσκοντας την Ελληνικήν γλώσσαν.

Η ύλη των εκθέσεων πρέπει να ήναι σύμφωνος και ανάλογος προς την ηλικίαν των μαθητριών και την πνευματικήν αυτών άνάπτυξιν, Διό καλόν είναι να άντλήται συνήθως εκ του κύκλου των εν εκάστη τάξει διδασκομένων μαθημάτων τούτο δε μεγάλως συντελεί ου μόνον εις την εμπέδωσιν, αλλά και εις την συγκέντρωσιν των διαφόρων γνώσεων, ας εκ των διαφόρων της τάξεως μαθημάτων πορίζονται αι μαθήτριαι.

Αι κυρίως εκθέσεις άρχονται από των τάξεων του Διδασκαλείου, οπότε αι μαθήτριαι είναι ήδη εις κατάστασιν να αυτενεργώσι. Προπαρασκευάζεται όμως προς ταύτας η των μαθητριών διάνοια από των τάξεων του Προτύπου διά τε των προφορικών και γραπτών ασκήσεων, α') Εν τω όνομάζειν τα διάφορα αντικείμενα και παρατηρείν τας διαφόρους αυτών ιδιότητας, β') Εν τω διαιρείν το όλον εις τα μέρη αυτού και ένώνειν ταύτα προς αποτέλεσιν του όλου, γ') Εν τω ανευρίσκειν την αρχήν εκάστου αντικειμένου και προσδιορίζειν τον σκοπόν και την χρησιμότητα αυτού, δ') Εν τω συγκρίνειν και αντιπαραβάλλειν τα διάφορα αντικείμενα και ανευρίσκειν τας μεταξύ αυτών ομοιότητας και διαφοράς, ε') Εν τω σχηματίζειν απλάς και μικράς προτάσεις επί γνωστών

Σελ. 144
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/145.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

αντικειμένων και στ') εν τω ακροάσθαι, αντιγράφειν, απομνημονεύειν και απαγγέλλειν διαφόρους, εκλεκτάς περιγραφάς και διηγήματα,

Αι εκθέσεις των του Διδασκαλείου χωρούσι βαθμηδόν από του απλούστερου και ευκολωτέρου είδους εις το συνθετώτερον και δυσκολώτερον. Διακρίνονται δε τέσσερα είδη εκθέσεων αναλόγως του αριθμού των του Διδασκαλείου τάξεων.

Και εν μεν τη A'. τάξει η μαθήτρια εκτίθησι κατ' οίκον η περιγράφει αντικείμενόν τι, όπερ αυτός ο διδάσκαλος εν τω σχολείω αφηγήσατο η περιέγραψε προφορικώς.

Εν δε τη Β', τάξει η μαθήτρια εκτίθησι κατ' οίκον η περιγράφει αντικείμενόν τι, όπερ αυτός ο διδάσκαλος εν τω σχολείω υπέδειξεν, υποτυπώσας μόνον τα ουσιώδη της εκθέσεως η περιγραφής σημεία.

Εν δε τη Γ', τάξει η μαθήτρια εκτίθησι κατ' οίκον η περιγράφει αντικείμενόν τι, προταθέν απλώς υπό του διδασκάλου, η αναπτύσσει, βραχύ τι γνωμικόν η απόφθεγμα, η παροιμίαν, βεβαιούσα την εν αυτοίς εγκειμένην αλήθειαν διά παραδειγμάτων, λαμβανομένων εκ τε της ιστορίας και του βίου. Ο τρόπος όμως της τοιαύτης των μαθητριών εργασίας υποδεικνύεται προηγουμένως υπ' αυτού του διδασκάλου.

Εν δε τη Δ', τάξει η μαθήτρια διαπραγματεύεται ελευθέρως διάφορα ζητήματα, προτεινόμενα μεν υπό του διδασκάλου, αναγόμενα δε εις αντικείμενο.; του μέλλοντος αυτής βίου ως μητρός, οικοδεσποίνης, διδασκάλου και των όμοιων· αι εκθέσεις αύται θέλουσι φέρει τον τύπον οτέ μεν επιστολής, οτέ δε λόγου, οτέ δε αναφοράς κτλ.

Αι εκθέσεις δεν πρέπει να ύπερβαίνωσιν εν ουδεμία τάξει τας 4 σελίδας του κοινού χάρτου.

Άπασαι αι μαθήτριαι υποχρεούνται να μετέχωσι των εν ταις εκθέσεσιν ασκήσεων,

Αι εκθέσεις γίνονται καθ' εκάστην εβδομάδα' ο δε τρόπος της εν αυταίς ασκήσεως γίνεται ως εξής:

Ο επί των εκθέσεων διδάσκαλος προ μιας εβδομάδος προτείνει το θέμα της εκθέσεως, αι δε μαθήτριαι οφείλουσι να επιδείξωσι την εργασίαν αυτών την μεν μίαν εβδομάδα μίαν ημέραν προ της προς άσκησιν τεταγμένης ημέρας, οπότε ο διδάσκαλος διά κλήρου παραλαμβάνει 5 εκ των εκθέσεων, και ταύτας διορθώσας κατ' οίκον, επιδίδει την επιούσαν εις τας δικαιούχους μετά την δημοσία ακριβή καταδειξιν των διορθωθέντων σφαλμάτων· την δε ετέραν εβδομάδα την αυτήν ημέραν της εν ταις εκθέσεσιν ασκήσεως, οπότε ο διδάσκαλος υπανιστάς διά κλήρου μαθήτριάν τίνα, επιτάσσει αυτήν να έκθεση επί του πίνακος το προταθέν αντικείμενον κατά την υπ' αυτής γινομένην εργασίαν. Εν αμφοτέραις ταις περιστάσεσι λαμβάνει κατάλληλον αφορμήν ο διδάσκαλος ου μόνον όπως διορθώνη τα γραμματικά, πραγματικά και λογικά σφάλματα των

10

Σελ. 145
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/146.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

μαθητριών αλλά και όπως υποδεικνύη αυταίς τον τρόπον, καθ' ον γίνονται αι εκθέσεις συνωδά προς την φύσιν εκάστου αντικειμένου. Μετά την εργασίαν ταύτην δίδει ο διδάσκαλος έτερον θέμα προς έκθεσιν διά την έπιρύσαν εβδομάδα. Αι μαθήτριαι.έκ των. υπό του διδασκάλου γενομένων παρατηρήσεων και διορθώσεων οφείλουσι να επιφέρωσιν εις τας εαυτών εκθέσεις τας δεούσας διορθώσεις και βελτιώσεις.

Τας ούτω διορθωθείσας εκθέσεις, μετά των επί του πίνακος επεξειργασμένων, οφείλουσιν αι μαθήτριαι να τηρώσιν εν καθαρώ και επιδείξωσιν εν καιρώ τοις εαυτών προϊσταμένοις.

Σελ. 146
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/147.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

33

ΙΔΡΥΣΗ ΥΠΟΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΩΝ

(Νόμος  ΒΟΘ'/6 Αυγούστου 1892)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη

Υπουργός Σ. Σκουλούδης

Περί υποδιδασκαλείων.

ΝΟΜΟΣ ,ΒΟΘ'

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της Βουλής, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν

Άρθρον 1. Ιδρύεται εις έκαστον Νομόν ανά εν υποδιδασκαλείον.

Άρθρον 2. Η διάρκεια της εν τοις υποδιδασκαλείοις μαθητείας είνε μονοετής.

'Άρθρον 3. Το προσωπικόν των υποδιδασκαλείων συνίσταται εκ δύο δημοδιδασκάλων αποφοίτων των από του 1878 λειτουργούντων διδασκαλείων του Κράτους.

Άρθρον 4. Οι δημοδιδάσκαλοι οι διδάσκοντες εν τοις υποδιδασκαλείοις πρέπει να είνε πρωτοβάθμιοι, να έχωσι τουλάχιστον τριετή ευδόκιμον υπηρεσίαν και να μη υπέστησαν πότε πειθαρχικήν τινά ποινήν.

Άρθρον 5. Ουδείς των πρωτοβαθμίων δημοδιδασκάλων γίνεται διευθυντής των υποδιδασκαλείων, εάν προς τοις εν τοις άρθροις 3 καί, 4 δεν έχη και εις τα τεχνικά μαθήματα και ιδίως εις την ωδικήν τον βαθμόν άριστα.

Άρθρον 6. Των δημοδιδασκάλων των διδασκόντων εν τοις υποδιδασκαλείοις ο μεν διευθυντής λαμβάνει μισθόν δραχμάς 210 κατά μήνα, ο δε έτερος 200.

'Άρθρον 7. Ο διευθυντής λαμβάνει και 10 δραχμάς περιπλέον κατά μήνα διά γραφικά και λοιπά μικρά έξοδα του σχολείου.

'Άρθρον 8. Διά πάσαν φθοράν του διδακτηρίου και των οργάνων των διδακτικών,

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 277/11 Αυγούστου 1892.

Σελ. 147
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/148.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

προερχομένην είτε εκ των διδασκόντων είτε εκ των μαθητών, o διευθυντής είνε προσωπικώς υπεύθυνος.

Άρθρον 9. Διορίζεται υ.ΐό του Υπουργού των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως τη προτάσει του διευθυντού εις επιστάτης λαμβάνων μηνιαίον μισθόν δραχμάς τεσσαράκοντα.

Άρθρον 10. Οι θέλοντες να σπουδάσωσιν εις τα υποδιδασκαλεία πρέπει'

α') Νά έχωσιν απολυτήριον σχολαρχείου.

β') Διαγωγήν άμεμπτον, μαρτυρουμένην είτε υπό των δημοτικών αρχών είτε υπό των διευθυντών και των διδασκάλων των σχολείων, εις α εφοίτησαν,

γ') Ηλικίαν ούτε μικροτέραν των 16 ούτε μεγαλητέραν των 30 ετών, μαρτυρουμένην υπό των επιτόπιων αρχών,

δ') Υγείαν στερεάν και σώμα αρτιμελές, υπό δύο ιατρών πιστούμενα.

Άρθρον 11. Μόνον μετά ευδόκιμον εισιτήριον δοκιμασίαν καταγράφονται εν τοις μαθηταίς των υποδιδασκαλείων οι εις αυτά προσερχόμενοι.

Άρθρον 12, Μαθήματα διδάσκονται εν τοις υποδιδασκαλείοις, ,

α') Θρησκευτικά. Ευαγγέλιον εν μεταφράσει, ιερά ιστορία και κατήχησις.

β') Παιδαγωγικά.

γ') Ανάγνωσις και ερμηνεία κειμένων νεοελληνικών, εκθέσεις ιδεών και γραμματική της νεοελληνικής γλώσσης.

δ') Ιστορία Ελληνική και ιδίως της Ελληνικής επαναστάσεως.

ε') Γεωγραφία της Ευρώπης και ιδίως της Ελλάδος, στ') Πρακτική αριθμητική, ιδίως προβλήματα.

ζ') Άσματα εκκλησιαστικά και λαϊκά.

η') Καλλιγραφία.

θ') Ιχνογραφία και

ι ) Γυμναστική.

Άρθρον 13. Μετά του υποδιδασκαλείου συνημμένον υπάρχει και πρότυπον γραμματείον έχον ουχί πλειοτέρους των 40 μαθητών.

Άρθρον 14. Οι μαθηταί των υποδιδασκαλείων ασκούνται μεν εις το διδάσκειν επί 12 ώρας την εβδομάδα εις το πρότυπον γραμματείον, διδάσκονται δε επί 10 τα τεχνικά μαθήματα και επί 20 τα λοιπά.

Άρθρον 15. Των δύο δημοδιδασκάλων ο μεν διευθυντής ασκεί τους μαθητάς του υποδιδασκαλείου πρακτικώς εις το διδάσκειν και διδάσκει αυτούς τα Θρησκευτικά, τα τεχνικά και παιδαγωγικά μαθήματα, ο δε έτερος διδάσκει πάντα τα λοιπά μαθήματα τους μαθητάς του υποδιδασκαλείου και διδάσκει και εν τω προτύπω ως τακτικός διδάσκαλος.

Άρθρον 16. Μετά το τέλος των ωρισμένων σπουδών υποβάλλονται οι μαθηταί πάντων των υποδιδασκαλείων του Κράτους εις απολυτήριον δοκιμασίαν εν τινί των διδασκαλείων του Κράτους, υπό του Υπουργού των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως εκάστοτε οριζομένω ενώπιον μιάς

Σελ. 148
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/149.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

καί της αυτής εξεταστικής επιτροπής, συνισταμένης εκ του διευθυντού της δημοτικής εκπαιδεύσεως ως προέδρου, εκ του διευθυντού του διδασκαλείου, εν ώ η απολυτήριος δοκιμασία θα γίνηται, αντιπροσωπεύοντος και τον πρόεδρον κωλυόμενον, και εκ των διδασκάλων των τεχνικών μαθημάτων του αυτού διδασκαλείου.

Άρθρον 17, Απολυόμενοι εκ των υποδιδασκαλείων οι μαθηταί αυτών διορίζονται υπό του επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού γραμματισταί εις τα γραμματεία, τα ιδρυμένα κατά τας κώμας τας εχούσας αριθμόν κατοίκων ολιγώτερον των 600. Διορίζονται δε εις μεν τας κώμας τας εχούσας 500-600 κατοίκους οι λαβόντες τον βαθμόν άριστα, εις δε τας εχούσας 400-500 οι τον βαθμόν λίαν καλώς και εις τας εχούσας ολιγώτερον των 400 μέχρις 150 κατοίκων οι τον βαθμόν καλώς.

Άρθρον 18. Μισθόν λαμβάνουσιν οι γραμματισταί 75 μεν δραχμάς οι έχοντες βαθμόν άριστα, 65 οι έχοντες λίαν καλώς και 55 οι έχοντες καλώς. Κατοικούσι δε πάντες ανεξόδως εν τοις διδακτηρίοις, όπου τούτο είνε δυνατόν.

Άρθρον 19. Ο μισθός αυτών αυξάνει επί δύο πενταετίας ανά πέντε δραχμάς εκάστοτε.

Άρθρον 20. Οι γραμματισταί οι έχοντες βαθμόν λίαν καλώς και καλώς μετά ευδόκιμον πενταετή υπηρεσίαν δικαιούνται να ττροσέλθωσιν εις τι των διδασκαλείων του Κράτους, όπως υποστώσι εξετάσεις προς βελτίωσιν του βαθμού αυτών.

Άρθρον 21. Οι γραμματισταί οι έχοντες τον βαθμόν Άριστα, δικαιούνται, επί πενταετίαν πρότερον υπηρετήσαντες εν τοις γραμματείοις, να καταγραφώσιν εν τοις μαθηταίς της δευτέρας τάξεως των διδασκαλείων μετά την νενομισμένην δοκιμασίαν, αν η ηλικία αυτών δεν υπερβαίνη τα 30 έτη και αν ευδοκιμήσωσι κατά την εις το διδασκαλείον εισιτήριον δοκιμασίαν αυτών.

Άρθρον 22. Προσωρινώς, μέχρις ου συμπληρωθή ο απαιτούμενος αριθμός των γραμματιστών προς πλήρωσιν των αναγκών συμπάσης της χώρας, δύνανται να διορίζωνται και κατωτέρων βαθμών γραμματισταί εις θέσεις ανωτέρας, Το εναντίον απαγορεύεται.

Άρθρον 23. Οι των υποδιδασκαλείων απόφοιτοι αντικαθιστώσι τους λοιπούς γραμματοδιδασκάλους, τους μη αποφοιτήσαντας εκ των υποδιδασκαλείων, άμα παρουσιασθώσι τοιούτοι. Προσέτι οι όντες τοποθετημένοι εις θέσεις ανωτέρας υποχωρούσι πάραυτα, άμα έμφανισθώσι γραμματισταί δικαιούμενοι να τοποθετηθώσι συνωδά τω ανωτέρω 17 άρθρω του παρόντος νόμου.

Άρθρον 24. Τα υποδιδασκαλεία λειτουργούσιν, όταν οι μαθηταί αυτών δεν είναι ολιγώτεροι των 15 και ενόσω αι εκπαιδευτικαί ανάγκαι, αι δι' αυτών θεραπευόμεναι, υφίστανται, άλλως διαλύονται· ανιδρύονται δε πάλιν, όταν αι αυταί ανάγκαι απαιτήσωσι τούτο.

Σελ. 149
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/150.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Άρθρον 25. Οι φοιτώντες κατ' έτος εις τα υποδιδασκαλεία δεν επιτρέπεται να υπερβαίνωσι τους 50.

Άρθρον 26. Δια Β, διαταγμάτων θα ορισθώσιν αι πόλεις, εν αις θα εδρεύωσι τα υποδιδασκαλεία, ο αριθμός των κατ' έτος ιδρυομένων, τα της διδασκαλίας εν τε τω προτύπω γραμματείω και τω υποδιδασκαλείω, τα κατά τας εισιτηρίους και απολυτηρίους και προαγωγικάς εξετάσεις, αι διακοπαί, το εορτολόγιον και πάντα τα εις τον παρόντα νόμον αναφερόμενα.

Ο παρών νόμος, ψηφισθείς υπό της Βουλής και παρ' Ημών σήμερον κυρωθείς, δημοσιευθήτω διά της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως και εκτελεσθήτω ως νόμος του Κράτους.

Εν Τατοΐω τη 6 Αυγούστου 1892.

Εν ονόματι του Βασιλέως

Ο Αντιβασιλεύς ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΑΔΟΧΟΣ

Ο επί των Εκκλησιαστικών κλπ. Υπουργός ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ

Σελ. 150
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/151.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

34

ΑΔΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΣΣΩΝ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΑ

(Β. διάταγμα / 27 Οκτωβρίου 1892)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη

Υπουργός Σ. Σκουλούδης

Περί της υπό των ανωτέρων Ιδιωτικών Παρθεναγωγείων τον κράτους μορφώσεως των δημοδιδασκαλισσών. [1]

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α' ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

'Έχοντες υπ' όψιν το άρθρον 16 του Συντάγματος της Ελλάδος, το άρθρον 60, 13 και 66 § l του από 6 Φεβρουαρίου 1834 "περί των δημοτικών σχολείων νόμου" το εδάφιον A' του από 13 Οκτωβρίου 1861 "περί των εξετάσεων των υποψηφίων διδασκαλισσών" B. διατάγματος, το άρθρον 1ον του από 11 Μαΐου 1867 "περί του Αρσακείου ως διδασκαλείου διδασκαλισσών" B. διατάγματος, το άρθρον 1 του από 24 Απριλίου 1881 "περί διδασκαλίας των παιδαγωγικών μαθημάτων και των εξετάσεων των υποψηφίων διδασκαλισσών εν τοις Παρθεναγωγείοις της φιλεκπαιδευτικής εταιρίας" B, διατάγματος, το άρθρον 1 του Β, διατάγματος του από 17 Σεπτεμβρίου 1882 "περί αναστολής της ισχύος του άρθρου 11 του από 22 Απριλίου 1881 B. διατάγματος" και θέλοντες να συνεπιλαμβάνωνται του έργου της μορφώσεως των δημοδιδασκαλισσών πλην των υπό της φιλεκπαιδευτικής εταιρίας συντηρουμένων εν Αθήναις Παρθεναγωγείων και τα we' άλλων ιδιωτών η και εταιριών ενταύθα τε και αλλαχού του κράτους συντηρούμενα ανώτερα Παρθεναγωγεία, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Άρθρον 1ον. Παρέχομεν πάσι τοις ανά το κράτος λειτουργούσιν είτε υπό ιδιωτών είτε υπό εταιριών συντηρουμένοις Παρθεναγωγείοις το δικαίωμα του μορφόνειν διδασκάλισσας.

Άρθρον 2ον. Η ενάσκησις του κατά το ανωτέρω 1ον άρθρον παρεχομένου δικαιώματος της μορφώσεως διδασκαλισσών συνεπάγεται την τήρησιν πάντων

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 391, τχ. Α'/31 Οκτωβρίου 1892.

Σελ. 151
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/152.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

των περί μορφώσεως των δημοδιδασκάλων κειμένων νόμων του κράτους και πασών των περί τούτου διατάξεων αυτού.

Άρθρον 3ον. Η άδεια προς εξάσκησιν του δικαιώματος του διά του ανωτέρω Ίου άρθρου παρεχομένου δίδεται παρά του Υπουργείου των εκκλησιαστικών και της δημοσίας εκπαιδεύσεως. Προς τούτο προαπαιτείται να αποστέλληται αυτώ το πρόγραμμα του αιτούντος" τοιαύτην άδειαν Παρθεναγωγείου και σαφώς να καταφαίνηται εν αυτώ ότι τα τε εν τω άρθρω 4 του από 24 Απριλίου 1881 περί διδασκαλίας των παιδαγωγικών μαθημάτων κτλ, Β. διατάγματος μαθήματα συγκαταλέγονται και ότι οι διδάξαντες αυτά καθηγηταί και διδάσκαλοι κέκτηνται τα υπό του νόμου απαιτούμενα προς την διδασκαλίαν τοιούτων μαθημάτων προσόντα.

Άρθρον 4ον. Πάσαι αι λοιπαί διατάξεις, αι περιεχόμεναι μεν εν τοις προτέροις Β. διατάγμασι, μη συμφωνούσαι δε προς τας του παρόντος Β. Ημών διατάγματος, καταργούνται.

Εις τον αυτόν Ημέτερον Υπουργόν ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος διατάγματος.

Εν Αθήναις τη 27 Οκτωβρίου 1892.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Ο Υπουργός των Εκκλησιαστικών κλπ.

ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ

[1] Περί εξετάσεων επί πτυχίω των υποψηφίων διδασκαλισσών.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ A'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Έχοντες υπ' όψιν τα άρθρα 13, 14 και 58 του περί δημοτικών σχολείων νόμου της 6 Φεβρουαρίου 1834 και τα Ημέτερα διατάγματα της 24 Απριλίου 1882 και της 16 Αυγούστου 1883 περί εξετάσεων των υποψηφίων διδασκαλισσών κλπ., αποφασίζομεν και διατάσσομεν:

Τα άρθρα 7, 9, 10 και 11, των μνημονευθέντων διαταγμάτων τροποιούνται ως εξής.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 11/14 Ιανουαρίου 1888.

Σελ. 152
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 133
    17_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    Τάξις Γ.

    Θρησκευτικά. Η κατά Χριστόν ηθική   καθ' εβδομάδα ώραι 1

    Αρχαία Ελληνικά. Ερμηνεία εκ του Ιστορικού του Θουκυδίδου· 6 προς Φίλιππον του Ισοκράτους. Ομήρου Οδύσσεια. Ανάγνωσις εκ των του Ηροδότου. Συνοπτική Ελληνική γραμματολογία . ....... " 6

    Θεματογραφία άπαξ, της εβδομάδος· εκθέσεις γραπται διορθούμεναι υπό του διδάσκοντος καθηγητού κατά τον εν τέλει του προγράμματος εκτιθέμενον τρόπον .................................... " 2

    Οικιακή Οικονομία ..................................... " 1

    Μαθηματικά. Γεωμετρία μικρά Χατζηδάκη ........ " 2

    Κοσμογραφία Μ. Νικολαΐδου ........... " 1

    Ιστορικά. Ιστορία των νεωτέρων χρόνων ..... " 2

    Γεωγραφικά. Επανάληψις της όλης Γεωγραφίας ............ " 1

    Φνσιογνωστικά. Φυσική πειραματική Β, Λάκωνος ........... " 2

    Παιδαγωγικά. Στοιχειώδης ψυχολογία και παιδαγωγική A. Σπαθάκη ... " 2

    Διδακτικά. Μεθοδολογία ................................ " 1

    Γαλλικά. Ερμηνεία τεμαχίων Γάλλων λογογράφων και ποιητών. Γραμματική, τεχνολογικού επανάληψις και εφαρμογή, και συντακτικού συμπλήρωσίς· Θέματα κατ' οίκον, ασκήσεις εις το ομιλείν, απομνημόνευσις ποιηματίων ....................................... " 4

    Τεχνικά.

    β') Ωδική .......... " 2

    γ') Γυμναστική ....................................... " 2

    δ') Χειροτεχνήματα· κόπτειν και ράπτειν ανδρικόν και γυναικείον χιτώνα, επίβλημα επί ιματίω (εμβάλωμα φορεμάτων) ,,......,... " 3

    Τάξις Δ'.

    Αρχαία Ελληνικά. Πλάτωνος Κρίτων, Απολογία, Μενέξενος καί Ευθύφρων, οι δύο κατ' εκλογήν. Ομήρου Ιλιάς και Οδύσσεια κατ' εκλογήν ................................................. ώραι 3

    Ερμηνεία Ξενοφώντος μετά επιμελούς μεταφράσεως και γραμματικών ασκήσεων ........................................... " 2

    Εκθέσεις γραπταί, γινόμεναι ελευθέρως και αυτενεργώς κατά τον εν τέλει του προγράμματος εκτιθέμενον τρόπον ....... " 3

    Ιστορικά. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους απ' αρχής μέχρι και ; των νεωτάτων χρόνων κατά το Δ', τεύχος της ιστορίας Γ. Βακαλοπούλου " 2