Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1988
 
Σελίδες:960
 
Αριθμός τόμων:2ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Νομοθεσία
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 26.12 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 438-457 από: 962
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/438.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

(Β. Διάταγμα / 27 Οκτωβρίου 1856)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη

Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περί του Κανονισμού των Ιερατικών Σχολείων

ΟΘΩΝ

ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Προς εκτέλεσιν του ΤΞΖ' Νόμου Μετά γνωμοδότησιν της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος· Και κατά πρότασιν του Ημετέρου Υπουργού των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως, απεφασίσαμεν και διατάττομεν τα εξής

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'

Περί των μαθητών.

Άρθρ. 1. Ο θέλων να εισαγάγη εις Ιερατικόν Σχολείον τον εαυτού υιόν η τον κηδεμονευόμενον απ' αυτόν, ίνα τύχη καταλλήλου και πρεπούσης εις μέλλοντα λειτουργόν του Θεού αγωγής και παιδευσεως, οφείλει, τρεις μήνας προ της ενάρξεως του σχολειακού έτους, να επιδώση την περί τούτου αναφοράν μετά των απαιτουμένων πιστοποιητικών, εις τον προεδρεύοντα της κατά το 6 άρθρον του Νόμου Εφορευτικής Επιτροπής Επίσκοπον, εν τη Επισκοπή του οποίου υφίσταται το Σχολείον.

Άρθρ. 2. Ο Επίσκοπος μετά των μελών της Εφορευτικής Επιτροπής εξετάζει περί των προσώπων του νέου κατά το 4 άρθρον αυτού του Νόμου, και αποφαίνεται επί της αναφοράς διά πράξεως ητιολογημένης, την οποίαν υποβάλλει

Αναδημοσιευεται από την ΕτΚ, αρ. 79/24 Νοεμβρίου 1856.

Σελ. 438
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/439.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

προς έγκρισιν εις το Υπουργείον των Εκκλησιαστικών, ένα τουλάχιστον μήνα προ της ενάρξεως του σχολειακού έτους,

Άρθρ. 3, Η έγκρισις του Υπουργείου κοινοποιείται εις τον Επίσκοπον, ο οποίος εκδίδει και χορηγεί εις τον νέον το εισιτήριον, αφού εις επίτηδες εν τη Επισκοπή κρατούμενον βιβλίον σημειώσει υπό αύξοντα αριθμόν τ' όνομα, το έπωνύμιον, την πατρίδα και την ηλικίαν του νέου, προς δε και τ' όνομα και το επάγγελμα των γονέων η του κηδεμόνος του. Εν ιδιαιτέρα δε στήλη και τ' όνομα του αξιοχρέου εγγυητού, και το είδος της δοθείσης εγγυήσεως. To εισιτήριον φέρει την αυτήν χρονολογίαν και τον αύξοντα αριθμόν της εις το βιβλίον εγγραφής· επιθεωρείται δε και προσυπογράφεται, υπό του αρμοδίου Νομάρχου άνευ τινός άλλης διατυπώσεως.

Άρθρ. 4. Εν εκάστω ίερατικώ Σχολείω κρατείταΐι υπό του Σχολάρχου βιβλίον, όμοιον κατά πάντα προς το παρά τη Επισκοπή τηρούμενον. Και ο μεν νέος, άμα εισερχόμενος εις το Σχολείον, επιδίδει το εισιτήριόν του εις τον Σχολάρχην - ούτος δε το εγγράφει απαραλλάκτως, εν αυτή τη ημέρα της εις το Σχολείον εισελεύσεως του μαθητού.

ΚΕΦΑΛ. Β'.

ΙΙερί των μαθημάτων.

Άρθρ. 5, Η διδασκαλία των εν τοις Ιερατικοίς Σχολείοις παιδευομένων νέων διαιρείται εις δύο·

Εις Εκκλησιαστικήν και

Εις Κοσμικήν,

Και την μεν Εκκλησιαστικήν διδασκαλίαν αποτελούσι,·

α') Η Ιερά Κατήχησις, διαιρούμενη εις δύο μέρη, εις σύντομον και εις διεξοδικήν. Τούτων η πρώτη διδάσκεται κατά το πρώτον και δεύτερον έτος, και η δευτέρα κατά το επόμενον.

β') Η Ιερά Ιστορία, ωσαύτως.

γ') Η Εκκλησιαστική Ιστορία, πλήρης μέν, αλλά κατ' επιτομήν.

δ') Η ερμηνεία των Θείων Γραφών,

ε') Η γεωγραφία των Αγίων Τόπων, στ') Η Χριστιανική ηθική· και

ζ') Εκκλησιαστική μουσική.

Την δε Κοσμικήν διδασκαλίαν αποτελούσι·

α') Η σπουδή της αρχαίας Ελληνικής γλώσσης εκ των θείων Πατέρων της Εκκλησίας και εξ Ελλήνων συγγραφέων.

β') Η πολιτική Ιστορία, καθολική τε και ιδιαιτέρα, η της Ελλάδος,

γ') Η Γεωγραφία ωσαύτως.

δ') Η Αριθμητική.

Σελ. 439
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/440.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ε') Στοιχειώδεις γνώσεις, της Φυσικής· και στ') Στοιχειώδης Γεωπονία.

Παρεκτός των ανωτέρω, οι μαθηταί ασκούνται και εις την Καλλιγραφίαν.

Όλη η σειρά των μαθημάτων εις τα Ιερατικά Σχολεία διανύεται εν τω διαστήματι τεσσάρων ετών. Εάν αι περιστάσεις το επιτρέψωσι, δύναται να προστεθή εις την Εκκλησιαστικήν διδασκαλίαν η Δογματική εν επιτομή, και η Ποιμαντική, εν η και κανόνες τινές της Ομιλητικής μετά παραδειγμάτων εξ ομιλιών των θείων Πατέρων, αλλά τότε θέλει προστεθή και πέμπτον έτος διδασκαλίας.

Άρθρ. 6. Την τάξιν, έκτασιν και μέθοδον, και τας ώρας της διδασκαλίας εκάστου μαθήματος θέλει διαγράψει ιδιαίτερος κανονισμός, εκδοθησόμενος υπό του Ημετέρου Υπουργού των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως.

Άρθρ. 7. Οι ορισμοί των άρθρων 17 και 18 του περί Ελληνικών Σχολείων και Γυμνασίων Ημετέρου Διατάγματος, εισί κοινοί και διά τα Ιερατικά Σχολεία.

Αθήνησι, τη 27 Οκτωβρίου 1856

Εν Ονόματι του Βασιλέως Η Βασίλισσα AMAΛΙA

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Σελ. 440
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/441.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

6

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ 1857

(Απόφαση 2689/30 Απριλίου 1857)

Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη

Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

Αριθ. Πρωτ. 2689.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Έχοντες υπ' όψιν το κατά την 27 Οκτωβρίου 1856 εκδοθέν Βασιλικόν Διάταγμα περί κανονισμού των ιερατικών σχολείων, και ιδίως τα άρθρ. 5, 6 και 27 αυτού προς ακριβή εκτέλεσιν των εν τω Διατάγματι· διατασσομένων· μετά γνωμοδότησιν της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ορίζομεν τα εξής.

Περί διατάξεως της εν τοις ιερατικοίς σχολείοις διδασκαλίας.

Άρθρ. 1. "Εκαστον ιερατικόν σχολείον εκ τεσσάρων προς το παρόν σύγκειται τάξεων, και ενιαύσιος εν εκάστη αυτών η των μαθημάτων περίοδος ορίζεται.

Άρθρ. 2. Αι τάξεις αύται διδάσκονται τα εν τω μνησθέντι διατάγματι ωρισμένα μαθήματα, κατά την εξής σειράν. - Η πρώτη τάξις, ήτοι κατωτάτη, διδάσκεται. -A'. Ελληνικήν γλώσσαν, ώρας καθ' εβδομάδα 13· ήτοι γραμματικήν, το τυπικόν αυτής μέρος μετά των κυριωτέρων κανόνων και μετά γραπτών, εις αυτό ασκήσεων, ώρας καθ' εβδομάδα 4. Εξήγησιν εκ των πατέρων της εκκλησίας και μάλιστα του Χρυσοστόμου εκ της Αιλιανού ποικίλης ιστορίας, εκ των αποφθεγμάτων του Πλουτάρχου και εκ των γνωμικών κατ' εκλογήν εξ αυτών ηθικών γνωμών, ώρας καθ' εβδομάδα 9. Η εξήγησις δε αρχομένη το πρώτον εξ απλών προτάσεων και περιόδων, προβαίνει εις συνθετώτερον βαθμηδόν

______

Αναδημοσιεύεται από το: Κλάδος, τ. Α', σ. 192-202· βλ. και Δεληγιάννης - Ζηνόπουλος, τ. ΣΤ', σ. 396-415 (μαζί με τον "Κανονισμό"). Πβ. και Π. Κλάδου, Ο περί ιερατικών σχολείων νόμος και τα προς εκτέλεσιν αυτού Β. Διατάγματα και Κανονισμοί κτλ., Αθήνα 1857, σ. 22-33.

Σελ. 441
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/442.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

λόγον, καθ' όσον οι μαθηταί προχωρούσι και επί τέλους γίνεται εις ακέραια κεφάλαια, βιβλία η λόγους, αλλ' ευλήπτους και κατάλληλον διά παίδας ύλην περιέχοντας. - Β'. Σύντομον ιεράν ιστορίαν, διαρκούσαν καθ' όλην την χειμερινήν εξαμηνίαν, δεικνυομένων συγρόνως εν πίνακι των εν αυτή μνημονευομένων τόπων - την δε θερινήν εξαμηνίαν, σύντομον ιεράν κατήχησιν, εκατέραν ώρας καθ' εβδομάδα 6, - Γ', Πολιτικήν γεωγραφίαν, την της Ελλάδος δε λεπτομερέστερον, ώρας καθ' εβδομάδα 3. - Εκ της αριθμητικής τας τέσσαρας πράξεις των απλών και μικτών αριθμών και τα κοινά κλάσματα, ώρας καθ' εβδομάδα 2. - Ε'. Εκκλησιαστικήν μουσικήν, ώρας καθ' εβδομάδα 3. - Η δε δευτέρα τάξις διδάσκεται· - A', Ελληνικήν γλώσσαν, ώρας καθ' εβδομάδα 13, ούτω· τους λοιπούς της γραμματικής κανόνας μετά των εξαιρέσεων και ανωμαλιών, και το περί παραγωγής και συνθέσεως λέξεων, μετά γραπτών ώσαυτως ασκήσεων εις τα μέρη ταύτα της γραμματικής, ώρας καθ' εβδομάδα 4. Εξήγησιν εκ των πατέρων της εκκλησίας, Χρυσοστόμου και Βασιλείου, εκ της Κύρου αναβάσεως του Ξενοφώντος, εκ των γεωγραφικών του Στράβωνος και εκ του Διόδωρου, κατά πρόσφορον εξ αυτών εκλογήν κεφαλαίων, βιβλίων η λόγων, ώρας καθ' εβδομάδα 9. - Β', Ίεράν, ήτοι των αγίων τόπων, γεωγραφίαν, ώρας καθ' εβδομάδα 5. - Γ'. Καθολικήν Ιστορίαν, πραγματευομένην περί μεν των άλλων εθνών συνοπτικώτερον, περί δε της Ελλάδος εκτενέστερον, ώρας καθ' εβδομάδα 4.- Δ'. Το υπόλοιπον της αριθμητικής έως τέλους, και κατόπιν προβλήματα προς επανάληψιν και εφαρμογήν των αριθμητικών κανόνων απ' αρχής, ώρας καθ' εβδομάδα 2. - Ε'. Εκκλησιαστικήν μουσικήν, ώρας καθ' εβδομάδα 3. - Η δε τρίτη τάξις διδάσκεται· - Α'. Ελληνικήν γλώσσαν, ώρας καθ' εβδομάδα 13, ούτω- στοιχειώδες συντακτικόν μετά συντόμου Θεματογραφίας, προς εφαρμογήν των συντακτικών κανόνων, ώρας καθ' εβδομάδα 4. Εξήγησιν εκ των πατέρων της εκκλησίας Χρυσοστόμου, Βασιλείου και Γρηγορίου, εκ του Ξενοφώντος, εκ του Ισοκράτους και του Επικτήτου, εκλεγομένων εξ αυτών λόγων, βιβλίων και κεφαλαίων αρμοδίων εις τας δυνάμεις και την κλήσιν των μαθητών, ώρας καθ' εβδομάδα 9. - B', Διεξοδικήν ιεράν ιστορίαν, ώρας καθ' εβδομάδα 5, - Γ'. Διεξοδικήν ίεράν κατήχησιν, ώρας καθ' εβδομάδα 5. - Δ', Τας αναγκαιοτέρας γνώσεις εκ της μαθηματικής και φυσικής γεωγραφίας,, ώραν καθ' εβδομάδα 1, - E'. Στοιχειωδώς τας αναγκαιοτέρας ωσαύτως της φυσικής γνώσεις, ώρας καθ' εβδομάδα 2. - ΣΤ'. Εκκλησιαστικήν μουσικήν, ώρας καθ' εβδομάδα 3, - Η δε τετάρτη τάξις, ούσα και η ανωτέρα προς το παρόν, διδάσκεται. - Α'. Εξήγησιν εκ των πατέρων της εκκλησίας, Χρυσοστόμου, Βασιλείου και Γρηγορίου, εκ του Ισοκράτους, εκ των παραλλήλων του Πλουτάρχου και εκ του Ηροδότου, ώρας καθ' εβδομάδα 9. - Β'. Πλήρη αλλ' ευσύνοπτον εκκλησιαστικήν ιστορίαν, εν η λαμβάνων ο διδάσκαλος αφορμήν εκ των διαφόρων αιρέσεων, θέλει εκθέτει συντόμως, αλλά σαφώς, τα ιερά εκείνα της εκκλησίας δόγματα, προς α αι ιστορούμεναι αιρέσεις αντιβαίνουσιν, ώρας

Σελ. 442
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/443.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

καθ' εβδομάδα 6, - Γ', Έρμηνειαν των θείων γραφών μετά σύντομον εις αυτάς εισαγωγήν, ώρας καθ' εβδομάδα 3. - Δ'. Κατά Χριστόν ήθικήν, ώρας καθ' εβδομάδα 3. - Ε'. Τελετουργικόν, ώρας καθ' εβδομάδα 2, -: ΣΤ'. Στοιχειώδη γεωπονίαν, ώρας καθ' εβδομάδα 2. - Ζ', Εκκλησιαστικήν μουσικήν, ώρας καθ' εβδομάδα 3.

Άρθρ. 3. Όταν, προϊόντος του χρόνου, οριστικώς κριθή αναγκαία η εισαγωγή και ανωτέρων έτι μαθημάτων εν τοις ιερατικοίς σχολείοις, και η προσθήκη επομένως εν αυτοίς πέμπτης τάξεως, κατά την έννοιαν του τελευταίου εδαφίου του 5 άρθρου του ανωτέρω μνημονευθέντος βασ. διατάγματος, τότε διαταχθήσονται της τάξεως ταύτης τα μαθήματα και αι προς διδασκαλίαν αυτών ώραι.

Άρθρ. 4. Καθ' όλας τας τάξεις, η των ιερών μαθημάτων διδασκαλία δεν πρέπει να προτίθεται απλώς την ανάπτυξιν προς τους μαθητάς των θείων αληθειών, αλλά συνάμα το βαθέως εγκολάπτειν εις τας ψυχάς αυτών την ευσέβειαν και τας αλλας χριστιανικάς αρετάς· διότι εκ θρησκευτικής εκπαιδεύσεως τοιτ αύτης προσδοκάται η μόρφωσις αξίων της εκκλησίας λειτουργών και ηθικών του λαού διδασκάλων. - Η δε της ελληνικής γλώσσης διδασκαλία γίνεται μετά παραλληλισμού πάντοτε προς την καθ' ημάς, το μεν ίνα ευκολώτερον τα εκείνης κατανοώνται, το δε ίνα πλουτίζηται και επί το πλειότερον βαθμηδόν διαπλάσσηται η ημετέρα' οι δε εν εκάστη τάξει οριζόμενοι προς ερμηνείαν συγγραφείς, οι τε θύραθεν και εκκλησιαστικοί, εναλλάσσονται κατ' έτος. - Εκ δε των μαθημάτων τα τε διηγηματικά, και όσα άλλα από μνήμης λέγονται, δεν πρέπει να αποστηθίζωνται παρά των μαθητών κατά λέξιν, εις τας ανωτέρας μάλιστα τάξεις, αλλ' οι διδάσκοντες, εξετάζοντες εις αυτά τους μαθητάς, οφείλουσι να συνειθίζωσιν αυτούς, εις το άποκρίνεσθαι κατ' έννοιαν διά φράσεων ιδίων· διότι ούτω πραγματικώς βεβαιούται, αν το διδαχθέν μάθημα ενοήθη υπ' αυτών, η ου· γυμνάζεται δε ο νους και αποκτάται κατά μικρόν η τόσον αναγκαία έξις της ελευθέρας των ιδεών εκθέσεως. - Προσέτι, επειδή η ορθή, καθαρά και ελευθέρα ανάγνωσις και απαγγελία είναι εις ιερείς απαραίτητος, οι διδάσκοντες οφείλουσι πολλήν επιμέλειαν, όπως οι μαθηταί αποκτήσωσι βαθμηδόν τοιαύτης αναγνώσεως και απαγγελίας έξιν. Όθεν οφείλουσι να προσέχωσιν εις τούτο κατά τε τα καθημερινά μαθήματα, και οπόταν άλλοτε οι μαθηταί αναγιγνώσκωσιν η απαγγέλλωσιν.

Άρθρ. 5. Καθ' ώρας υπό του σχολάρχου όριζομένας, αι μεν τρεις κατώτεραι τάξεις γυμνάζονται δις της εβδομάδος εις την καλλιγραφίαν, η δε ανωτέρα εις το συνθέτειν εν τη καθ' ημάς γλωσση, συντάττουσα διηγήματα, επιστολάς η λόγίδρια, ων το θέμα, εκκλησιαστικήν η ηθικήν πάντοτε υπόθεσιν έχον, δίδεται υπό του σχολάρχου. Ταύτα δε τα γυμνάσματα, καλώς εξετασθέντα και διορθωθέντα, αναγιγνώσκονται η απαγγέλλονται ενώπιον των διδασκάλων εν τη του σχολείου αιθούση, εν κατά κυριακήν η άλλην τινα εορτήν, μετά την λει-

Σελ. 443
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/444.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

τουργίαν, υπό του συντάξαντος αυτό οριζομένου διά κλήρου. Μετά δε την ανάγνωσιν η απαγγελίαν του γυμνάσματος, οι συνταξιώταί του κάμνουσιν επ' αυτού παρατηρήσεις προς ας o μαθητής αποκρίνεται, σπουδάζων να λύση τας ενστάσεις. Η περί τούτου συζήτησις γίνεται μετά πάσης της ευσχημοσύνης, οι δε διδάσκαλοι αποφασίζουσιν επί τέλους τις ο το δίκαιον έχων.

Άρθρ. 6. Πάντων εν γένει των μαθημάτων η διδασκαλία γίνεται κατά τα υπό του υπουργείου, μετά γνωμοδότησιν της ιεράς συνόδου της εκκλησίας της Ελλάδος εγκρινόμενα ειδικώς διά τα σχολεία ταύτα διδακτικά βιβλία.

Άρθρ. 16. Κατά πάσαν κυριακήν και εορτήν από της δεκάτης πρωινής μέχρι της δωδέκατης ώρας, οι μαθηταί της μεν ανωτέρας τάξεως μελετώσιν εκ των αγίων γραφών μέρη, οριζόμενα αυτοίς υπό του σχολάρχου, κατά χρονολογικήν σειράν των δε κατωτέρων τάξεων εις αλλά ιερά, η απλώς ηθικά αναγνώσματα ενασχολούνται, υπό των αρμοδίων διδασκάλων αυτοίς οριζόμενα ωσαύτως. Τα απαντώμενα εν τη μελέτη περίεργα σημειούσιν, ως και τας απορίας αυτών, ων την λύσιν ζητούσιν έπειτα εν ευκαιρία παρά του ανήκοντος διδασκάλου.

Εν Αθήναις, την 30 Απριλίου 1857

Ο Υπουργός

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Σελ. 444
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/445.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

7

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ 1867 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

(Β. Διάταγμα / 7 Οκτωβρίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου

Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Οργανισμός της εν Αθήναις Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Λαβόντες υπ' όψιν τον κατά την 25 Ιανουαρίου 1813 εκδοθέντα διοργανισμόν της εν Αθήναις Ριζαρείου εκκλησιαστικής σχολής και τας διατάξεις της τε από 1 Ιανουαρίου 1840 διαθήκης του αοιδίμου Γεωργίου Ριζάρη, καθιδρυτού αυτής της σχολής και των κωδηκέλλων 10 Ιανουαρίου, 25 Απριλίου και 1 Ιουνίου 1840 των μετά της διαθήκης δημοσιευθέντων, και θεωρήσαντες ότι η πείρα κατέδειξε την ανάγκην να τροπολογηθώσιν επί το βέλτιον και συμφώνως προς τον προορισμόν της σχολής διατάξεις τινές του ειρημένου διοργανισμού. Ίδόντες και τα άρθρα 157 και 158 της διαθήκης έχοντα ούτως αυτολεξεί, 157 "Εις την παρούσαν διέταξα όσα έκρινα αναγκαία περί του προϋπολογισμού και απολογισμού. Απόκειται όμως εις την σύνεσιν της Ελληνικής Κυβερνήσεως να τροποποιήση τα περί τούτου, αν το κρίνη αναγκαίον, θέλω όμως να ακολουθώνται αι διατάξεις μου μέχρις εκδόσεως Υψηλού Βασιλικού Διατάγματος τροπολογούντος τα περί τούτου"' και 158 "Εις την σύνεσιν της Κυβερνήσεως απόκειται να επιφέρη και άλλας βελτιώσεις επί αντικειμένων εφ' όσα σιωπά η παρούσα μου".

Κατά πρότασιν του Ημετέρου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάττομεν.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 68/18 Νοεμβρίου 1867.

Σελ. 445
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/446.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. Περί της Σχολής.

1. Η εν Αθήναις εκ του έτους 1843 καθιδρυμένη Εκκλησιαστική Σχολή, υπό το όνομα Εκκλησιαστική σχολή Μάνθου και Γεωργίου των Ριζαρών, σκοπόν έχουσα την προσήκουσαν εκπαίδευσιν και την ηθικήν μόρφωσιν των. μελλόντων να ιερατευσωσι, διατελεί ούσα, κατά την έφεσιν του αοιδίμου ιδρυτού αυτής Γεωργίου Ριζάρη, υπό την εν γένει εφορείαν της Κυβερνήσεως, διοικούμενη κατά τας διατάξεις της τε διαθήκης και των κωδηκέλλων του διαθέτου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β'.

Περί υποτρόφων,

2. Η σχολή έχει δαπάνη της Ριζαρείου περιουσίας είκοσι τουλάχιστον υποτρόφους.

Επιφυλαττόμεθα δε να εισαγάγωμεν εν αυτή δαπάνη του δημοσίου, λογιζόμενη εις δραχ. 60 κατά μήνα, και έτερον υποτρόφων αριθμόν,

3. "Απαντες οι εν τη σχολή μαθητεύοντες ζώσι κοινοβιακώς εν τω καταστήματι αυτής, και υπόκεινται εις τας αυτάς διατάξεις.

4. Ίνα γένηταί τις δεκτός ως υπότροφος της εκκλησιαστικής σχολής δαπάνη αυτής ταύτης η του δημοσίου, απαιτείται να ήναι:

α'.) Πολίτης Έλλην. Εξαιρούνται δε της διατάξεως ταύτης οι περί ων γίνεται λόγος εις το άρθρον 109 της διαθήκης, και εις το άρθρον 5 του παρόντος οργανισμού,

β'.) "Οχι νεώτερος των δεκαπέντε ετών, η πρεσβύτερος των δεκαοκτώ.

γ'.) Υγιής και αρτιμελής το σώμα, ευφυής δε τον νουν και χρηστοήθης.

δ'.) Τέκνον γονέων εγνωσμένων 'χριστιανών της ορθοδόξου ανατολικής εκκλησίας. Εάν δε ήναι ίερόπαις η τέκνον εχόντων ιδιαιτέρας προς την πατρίδα εκδουλεύσεις εν ισότητι των λοιπών 'περιστάσεων προτιμάται.

ε'.) Δεδιδαγμένος τα εν τοις ελληνικοίς σχολείοις παραδιδόμενα μαθήματα, στ'.) Νά ομολογήση πρώτον ενώπιον του αρμοδίου ανωτέρου υπαλλήλου του επί των Εκκλησιαστικών και της δημοσίας εκπαιδεύσεως Υπουργείου και του Διευθυντού της εκκλησιαστικής σχολής, αφ' ου ούτοι τω παραστήσωσι το τε μέγεθος και τα βαρέα της ιερωσύνης καθήκοντα, ότι αναδέχεται αυτοθελώς και προθύμως την υποχρέωσιν να ιερωθή, όταν φθάση εις την υπό των ιερών κανόνων οριζομένην ηλικίαν της ομολογίας ταύτης συντάσσεται εις επί τούτω βιβλίον έκθεσις υπογραφομένη υπό των ανωτέρω τριών προσώπων, Αυτό δε τούτο δηλοί και δι' εγγράφου αυτού αναφοράς προς το Ημέτερον επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργείον, παρέχων άμα εγγύησιν αξιόχρεων μεθ' υποθήκης, ότι, εάν εν καιρώ δεν θελήση να χειροτονηθή

Σελ. 446
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/447.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ιερεύς έγγαμος η άγαμος, η εάν αποβληθή της σχολής, θέλει αποδίδει πάσαν την δι' αυτόν γενομένην δαπάνην, λογιζομένην εις δραχμάς 60 κατά μήνα και τον νόμιμον αυτής τόκον έως της αποτίσεως· ουδ' απαλλάσσεται της υποχρεώσεως ταύτης προφάσει ότι δεν εδιδάχθη τυχόν μαθήματα τίνα των εν τω οργανισμώ οριζομένων. Απαλλάσσονται δε οι τυχόν αποθανόντες, και οι κωλυόμενοι εκ νόσου η άλλης τινός επελθούσης φυσικής ελλείψεως, ιατρικώς αποδεδειγμένης.

5. Προσλαμβάνονται ως υπότροφοι κατ' έγκρισιν του επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Ημετέρου Υπουργού και όσοι ιδία δαπάνη επιθυμούσι να εισέλθωσιν εις την εκκλησιαστικήν σχολήν, προπληρόνοντες κατά πάσαν τριμηνίαν 210 δραχμάς· υπόκεινται δε και ούτο εις τας ανωτέρω άρθρ. 3 και 4 έδ. β.- στ. διατάξεις, Και εάν μη χειροτονηθώσιν ιερείς, υποχρεούνται να πληρώνωσιν εις την σχολήν προς πλήρη αποζημίωσιν δραχμάς 300 δι' έκαστον έτος της εν αυτή διαμονής των.

6. Εις τας παραδόσεις δύνανται κατά το 128 άρθρον της Ριζαρειου διαθήκης να παρευρίσκωνται, συγκαταθέσει των καθηγητών, και άκροαταί' οι τοιούτοι όμως ουδέν εκ της ακροάσεως προσκτώνται μαθητικόν δικαίωμα, κατά τους περί τούτου κανονισμούς των Γυμνασίων και Ελληνικών Σχολείων.

7. Πάντες οι εν τη σχολή οικούντες μαθηταί έχουσι στολήν όμοιόμορφον, κάλυμμα της κεφαλής μέλαν, επιχιτώνιον ποδήρες μέλαν, ζώνην κυανήν, περιπόδια και εμβάδας μέλανα, και επενδύτην του αυτού χρώματος, εις δε το περιλαίμιον αυτού τίθεται ένθεν και ένθεν το στοιχείον Ρ διά μετάξης κυανής,

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ'.

Περί των μαθημάτων.

8. Οι μαθηταί διδάσκονται εν- τη σχολή, A'.) Θεολογικά μεν τα εξής· α.) Ιεράν ιστορίαν. β.) Ιεράν κατήχησιν.

γ.) Εισαγωγήν εις τας άγιας Γραφάς και ερμηνείαν αυτών. ο.) Δογματικήν. ε.) Χριστιανικήν ήθικήν. στ.) Εκκλησιαστικήν ιστορίαν,

ζ.) Όμιλητικήν μετ' ασκήσεως, λειτουργικήν, και τα λοιπά της ποιμανικής. η.) Εκκλησιαστικήν μουσικήν.

Β'.) Εγκύκλια δε τα εξής·

α.) Την Ελληνικήν γλώσσαν και την Λατινικήν κατ' έκτασιν εις τους κλασσικούς συγγραφείς και τους αγίους πατέρας αμφοτέρων,

β.) Την γενικήν ιστορίαν και την γεωγραφίαν,

Σελ. 447
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/448.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

γ.) Τα στοιχειώδη μαθηματικά,

ο.) Την στοιχειώδη φιλοσοφίαν και την στοιχειώδη φυσικήν.

ε.) Εκ των ξένων γλωσσών την Γαλλικήν· δύναται, δε να εισαχθή και η στοιχειώδης διδασκαλία της Εβραϊκής και της Σλαβωνικής, αν τούτο κριθή αναγκαίον.

9. Η σχολή έχει πέντε τάξεις, ων εκάστη ενιαύσιος· και αι μεν αυτών τέσσαρες κατώτερα!, αντιστοιχούσι προς τας του γυμνασίου, διαφέρουσαι κατά ταύτα, α'.) ότι διδάσκεται εν αυταίς κατ' έκτασιν ήτε ιερά ιστορία και ιερά κατήχησις· β'.) ότι, παραλλήλως προς τους δοκίμους Έλληνας και λατίνους συγγραφείς, διδάσκονται αρμόδια μέρη των Πατέρων της Εκκλησίας· και γ'.) ότι εν τη τρίτη και τετάρτη τάξει διδάσκονται και τίνα των θεολογικών μαθημάτων' η δε πέμπτη τάξις είναι καθαρώς θεολογική.

10. Η διαμονή και διατήρησις εκάστου υποτρόφου εν τη σχολη ορίζεται πενταετής· δύναται δε κατ' εξαίρεσιν να παραταθή εις εξαετίαν, εάν τις ήθελεν ευρεθή εν τη εξετάσει ανίκανος να προβιβασθή εις τάξιν ανωτέραν - αλλά τούτο μόνον άπαξ συγωρείται κατά τον χρόνον της μαθητείας.

11. Την τάξιν των μαθημάτων και τας ώρας της διδασκαλίας εκάστου, θέλει ορίσει ιδιαίτερος περί τούτου κανονισμός, υποβληθησόμενος υπό του πρώτου συμβουλίου των εκτελεστών της Ριζαρείου διαθήκης εις την έγκρισιν του επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Ημετέρου Υπουργού.

29. Ουδείς των κατά τα 2 και 5 άρθρα υποτρόφων της Εκκλησιαστικής Σχολής γίνεται δεκτός εν τω Εθνικώ Πανεπιστημίω αν δεν φέρη απολυτήριον αυτής.

Εις τον αυτόν Υπουργόν ανατίθεται η εκτέλεσις του Διατάγματος τούτου.

Εν Αθήναις την 7 Οκτωβρίου 1867

Εν ονόματι του Βασιλέως

O Αντιβασιλεύς ΙΩΑΝΝΗΣ

Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Σελ. 448
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/449.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

8

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1867

(Απόφαση 8054/9 Οκτωβρίου 1867)

Κυβέρνηση Α. Κουμουνδούρου

Υπουργός Χ, Χριστόπουλος

Αριθ. 8054.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

TO ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

KΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ.

Έχοντες υπ' όψιν το κατά την 7 μηνός ισταμένου εκδοθέν Βασιλικόν Διάταγμα περί του οργανισμού της εν Αθήναις Ριζαρείου Εκκλησιαστικής σχολής, και ιδίως το άρθρον 27 αυτού, προς ακριβή εκτέλεσιν των εν τω Διατάγματι οριζομένων, μετά γνωμοδότησιν του συμβουλίου των εκτελεστών της διαθήκης του αοιδίμου Γεωργίου Ριζάρη καθιδρυτού αυτής της σχολής, ορίζομεν τα εξής:

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ.

ΚΕΦ. Α'. Περί της εις την σχολήν εισδοχής και της δοκιμασίας των μαθητών

1. Ο θέλων να καταταχθή εις τους υποτρόφους της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής σχολής οφείλει· α) να έχη όσα κατά την διαθήκην του καθιδρυτού της σχολής και κατά τον οργανισμόν αυτής (Κεφάλαιον Β', άρθρον 4) απαιτούνται εις παραδοχήν εκάστου· διό και εξετάζεται ιδίως υπό του Ιατρού κατά την υγείαν και αρτιμέλειαν προ της εις την σχολήν εισελεύσεως, και η τοιαύτη εξέτασις επαναλαμβάνεται περί το τέλος της α', τριμηνίας μετά την εισέλευσίν του' β) να φέρη εις τον διευθυντήν της σχολής, 1) μαρτυρικον του πνευματικού αυτού πατρός περί τε της ευσέβειας του και περί του ότι δεν έχει πνευματικόν τι κώλυμα να ιερωθή εν καιρώ και 2) πιστοποιητικόν ιατρού, ότι. είναι εμβολιασμένος.

2. Οι κατά το 5 άρθρον του οργανισμού προσλαμβανόμενοι εις την σχολήν,

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 68/18 Νοεμβρίου 1867.

29

Σελ. 449
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/450.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ίνα εκπαιδευθώσιν ιδία δαπάνη, παρέχουσιν εν Αθήναις εγγυητήν αξιόχρεων, ότι η ωρισμένη συμβολή των δραχμών 70 κατά μήνα θέλει προκαταβάλλεσθαι κατά τριμηνίαν τακτικώς εις το ταμείον της σχολής- και ότι θέλουσι πληρόνει προσέτι εις την σχολήν και 300 κατ' έτος δραχμάς εάν εν καιρώ μη ιερωθώσι. Ταύτην δε την ποσότητα δύνανται να πληρώσω", κατ' απόφασιν του συμβουλίου των εκτελεστών της Ριζαρείου διαθήκης και ίγκρισιν ήμετέραν, εφάπαξ η κατά δόσεις ετησίως· και αν οι περί âv ο λόγος μαθηταί ιερωθώσιν εν καιρώ ήτοι μέχρι του. τριακοστού έτους της ηλικίας των, τότε η χρηματική αυτή καταβολή τοις επιστρέφεται άτόκως· οι δε κατά το άρθρον 101 της διαθήκης εκλεγόμενοι, και οι κατά την δευτέραν παράγραφον του 2 άρθρου του οργανισμού της σχολής εκπαιδευόμενοι, παρέχουσιν εγγυητήν αξιόχρεων εν Αθήναις και υποθήκην, οι μεν εις το συμβρύλιον των εκτελεστών της Ριζαρείου διαθήκης, οι δε εις το επί των Εκκλησιαστικών και της δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργείον, προς εξασφάλισιν των απαιτήσεων της σχολής και του δημοσίου εν ταις περιπτώσεσι των άρθρων 3, 41, 75, 76 και 77 του παρόντος κανονισμού.

Η υποθήκη θέλει εγγράφεσθαι επί κτημάτων κειμένων εν τη έδρα Επαρχείου η Νομαρχείου. Επτακόσιαι δε δραχμαί θέλουσι κατατίθεσθαι απέναντι της εγγυήσεως εις την Εθνικήν Τράπεζαν, παρ' ης θέλουσ., λαμβάνει οι καταθέτοντες αύτας τον τόκον - αλλά το ποσόν αυτό των δραχμών 700 θέλει παραδίδοσθαί, εις το ταμείον της σχολής, όταν δεν ιερωθή ο υπότροφος μέχρι του τριακοστού έτους της ηλικίας του.

3. Η πρώτη τριμηνία από της εισελεύσεως εκάστου εις την σχολήν λογίζεται Hat χρόνος δοκιμασίας του ήθους και της περί τα μαθήματα δεξιότητος και επιμελείας αυτού. Και ο μεν εν τω χρόνω τούτω δους δείγματα ήθους χρηστού, επιμελείας και φύσεως δεξιάς, εγγράφεται οριστικώς εις τον κατάλογον των "μαθητών, και τότε ενδύεται την στολήν αυτών· ο δε αδόκιμος δειχθείς αποπέμπεται· και, εάν τύχη ων εκ του αριθμού των κατά το άρθρον 101 της διαθήκης εκλεγομένων, η εκ των κατά την δευτέραν παράγραφον του 2 άρθρου του οργανισμού της σχολής δαπάνη του δημοσίου εκπαιδευομένων, υποχρεούται, να απότιση την γενομένην δι' αυτόν δαπάνην καθά ορίζουσι και το 106 άρθρον της διαθήκης και ο στ' § του 4 άρθρου του οργανισμού. Γίνεται δε η απότισις υπό του μαθητού η υπό του εγγυητού αυτού εις το της σχολής μεν ταμείον, εάν ο .μαθητής ήναι εκ των υποτρόφων της Ριζαρείου περιουσίας· εις το κεντρικόν δε ταμείον, εάν ούτος ήναι εκ των υποτρόφων του δημοσίου.

4) Η σχολή έχει ίδιον βιβλίον, καλούμενον Μαθητολόγιον το οποίον κρατεί ο Διευθυντής - εγγράφεται δ' εις αυτό ακριβώς το όνομα και το επωνύμιον, η ηλικία, η πατρίς και ο χρόνος της εισόδου εκάστου μαθητού - προσέτι δε και το όνομα και επωνύμιον και ο τόπος της διαμονής του εγγυητού αυτού- εν τω αυτώ βιβλίω σημειούται συντόμως το εξαγόμενον των καθ' εξαμηνίαν σημειώσεων της διαγωγής και επιμελείας εκάστου μαθητού· επί τέλους δε, σημειούται ο χρόνος

Σελ. 450
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/451.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

της εξελεύσεως εκάστου μαθητού, προσδηλουμένης της εν τη σχόλη, καθ' όλον το διάστημα της μαθητείας του, δειχθείσης επιμελείας και διαγωγής και της εν τη απολυτηρίω εξετάσει, αποδειχθείσης επιδόσεως, καθ' ά συντάσσεται το διδόμενον εις αυτόν απολυτήριον η αποφοιτήριον.

ΚΕΦ. Β' Περί των εν τη σχολή διδασκομένων μαθημάτων

5) Των εν τω οργανισμώ της σχολής (Κεφ. Γ'.) οριζομένων μαθημάτων η περίοδος συμπληρούται εις πενταετίαν, κατά την εξής τάξιν και διαίρεσιν,

Η πρώτη, ήτοι κατωτάτη, τάξις διδάσκεται.:

A'. Ιεράν Ιστορίαν εκ της Παλαιάς Διαθήκης και Καινής κατ' έκτασιν· καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Β'. Την Ελληνικήν γλώσσαν δέκα ώρας καθ' εβδομάδα, ήτοι,

α'.) το ετυμολογικόν της Γραμματικής ακριβέστερον και λεπτομερέστερον η όσον διδάσκεται εις τα Ελληνικά σχολεία, ΐδίως δε το περί παραγωγής και συνθέσεως των λέξεων και της δυνάμεως εκάστου τύπου αυτών· έτι δε και το περί προτάσεων, συμφωνίας και εξαρτήσεως των λέξεων ακροθιγώς, καθ' εβδομάδα ώρας 4.

β'.) εξήγησιν Ελλήνων τε και Εκκλησιαστικών συγγραφέων· οίον, των του Πλουτάρχου αποφθεγμάτων, των απομνημονευμάτων, της Κύρου Παιδείας η Αναβάσεως και έτι των Ελληνικών του Ξενοφώντος, του Αιλιανού, του Πίνακος του Κέβητος, του περί προσευχής και άλλων τινών λόγων του Θείου Χρυσοστόμου· καθ' εβδομάδα ώρας 6.

Γ'. Αρχάς της Λατινικής γλώσσης· δηλονότι τους τύπους της γραμματικής και το τεχνολογικον, και ερμηνείαν εκ της Λατινικής Χρηστομάθειας, εκ του.Κορνηλίου Νέπωτος η του Ίουστίνου, καθ' εβδομάδα ώρας 5.

Δ': Την γενικήν Γεωγραφίαν. και κατόπιν την της Αγίας Γραφής- καθ' εβδομάδα ώρας 2.

E', Αριθμητικήν, καθ' εβδομάδα, ώρας 3. ΣΤ'. Εκκλησιαστικήν μουσικήν, καθ' εβδομάδα ώρας 5.

Το όλον, καθ' εβδομάδα ώρας 28.

Εάν μένη χρόνος ικανός, διδάσκεται προς τούτοις και την καλλιγραφίαν και ιχνογραφίαν ανά δύω ώρας καθ' εβδομάδα.

Η δευτέρα τάξις κατά το δεύτερον έτος διδάσκεται.

A'. Ιεράν Κατήχησιν - εις πλάτος, καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Β'. Ελληνικήν γλώσσαν, καθ' εβδομάδα ώρας 10· ήτοι,

α'.) Το συντακτικόν της Γραμματικής, μεθ' ου συνδέεται η άσκησις εις Θεματογραφίαν καθ' εβδομάδα ώρας 4.

β'.) Εξήγησιν,

Σελ. 451
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/452.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

1. Εξ Ελλήνων συγγραφέων, οίον εκ των ηθικών και των παραλλήλων βίων του Πλουτάρχου, εκ των απλούστερων λόγων του Ισοκράτους, Λυσίου και των λοιπών ρητόρων.

2. Εκ των αγίων πατέρων κατ' έκλογήν· οίον εκ των περί ιερωσύνης λόγων του Θειου Χρυσοστόμου, του περί της εν ταις διαλέξεσιν ευταξίας και άλλων του αγίου Γρηγορίου του Ναζιανζηνού, του κατά μεθυόντων και του προς τους νέους παραινετικού και άλλων του μεγάλου Βασιλείου· καθ' εβδομάδα ώρας 6.

Γ'. Πολιτικήν γλώσσαν- ήτοι, το τεχνολογικον πληρέστερον και ακριβέστερον, και ερμηνείαν εκ των απομνημονευμάτων του Ιουλίου Καίσαρος, εκ του Σαλλουστίου, του Λιβίου, εκ των λόγων του ιερού Αμβροσίου και του Λακταντίου, και αρχάς του Συντακτικου· καθ' εβδομάδα ώρας 5,

Δ'. Γενικήν ιστορίαν των αρχαίων εθνών, καθ' εβδομάδα ώρας 3,

E'. Πολιτικήν γεωγραφίαν· της μεν Ελλάδος λεπτομερέστερον, της δε λοιπής Ευρώπης συνοπτικώτερον, ίνα τελειώνη εντός του έτους· (παρατίθενται δε εις τα νεώτερα, τα αρχαία γεωγραφικά ονόματα και μάλιστα εις την γεωγραφίαν της Ελλάδος)· καθ' εβδομάδα ώρας 3.

ΣΤ'. Άλγεβραν· καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Ζ'. Εκκλησιαστικήν μουσικήν' καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Το όλον καθ' εβδομάδα ώρας 30.

Εάν μένη χρόνος ικανός, διδάσκεται και αυτή ιχνογραφίαν, ώρας καθ' εβδομάδα 2.

Η τρίτη τάξις διδάσκεται κατά το τρίτον έτος.

A'. Ε'ισαγωγήν εις τας αγίας Γραφάς και ερμηνείαν εις την Πάλαιαν Διαθήκην - καθ' εβδομάδα ώρας 3,

Β'. Ελληνικήν γλώσσαν, καθ' εβδομάδα ώρας 10· ήτοι:

α'.) ασκείται εις το Συντακτικόν, θεματογραφούσα και εφαρμόζουσα πρακτικώς τους κανόνας της Γραμματικής· διδάσκεται δε και το περί διαλέκτων, καθ' εβδομάδα ώρας 4,

β'.) Ερμηνεύονται τίνες εκ των λόγων του Δημοσθένους, του Αισχίνου, εκ των διαλόγων του Πλάτωνος, εκ της ιστορίας του Θουκυδίδου, εκ του Ηροδότου, έτι δε και εκ των Πατέρων της Εκκλησίας, καθ' εβδομάδα ώρας 6.

Γ'. Ρητορικήν τέχνην συνοπτικήν, εφαρμοζομένην εις τους εν τη αυτή τάξει διδασκόμενους λόγους των Ελλήνων και των Εκκλησιαστικών ρητόρων, ώρας καθ' εβδομάδα 2.

Δ'. Λατινικήν γλώσσαν, δηλονότι το συντακτικόν μετά Θεματογραφίας και ερμηνείαν εκ των του Κικέρωνος, της ιστορίας Τίτου Λιβίου, των λόγων του ιερού Αυγουστίνου· καθ' εβδομάδα ώρας 5.

E'. Γεωγραφίαν των λοιπών μερών της γης, ώρας 2. ΣΤ'. Γεωμετρίαν, καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Σελ. 452
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/453.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Ζ'. Γενικήν ιστορίαν έως τέλους, καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Η'. Εκκλησιαστικήν μουσικήν, καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Θ'. Ανάγνωσιν πατέρων, καθ' εβδομάδα ώρα 1.

Το όλον, καθ' εβδομάδα ώρας 32.

Εάν μένη χρόνος ικανός, γυμνάζονται οι μαθηταί άπαξ της εβδομάδος και εις την κατ' ήθος απαγγελίαν, αποστοματίζοντες τα κάλλιστα των δοκίμων συγγραφέων τεμάχια· και εις την νεωτέραν δε γλώσσαν συντάσσουσιν εις γύμνασιν άπαξ της εβδομάδος, το Σάββατον, μύθους, διηγήματα, έπιστολάς, λογίδρια και θέματα ηθικά, των οποίων η υπόθεσις δίδοται παρά του προσήκοντος καθηγητού.

Η τετάρτη τάξις διδάσκεται κατά το τέταρτον έτος:

A'. Εκκλησιαστικήν ιστορίαν, καθ' εβδομάδα ώρας 3.

Β'. Ερμηνείαν εις το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ώρας 3.

Γ'. Ελληνικήν γλώσσαν, ώρας, καθ' εβδομάδα 10· ήτοι,

α'.) Ποιητικήν τέχνην και μετρικής τα κυριότερα' ώρας 2.

β'.) Ερμηνείαν ποιητών, οίον Ομήρου, Ησιόδου, των ύμνων Καλλιμάχου των γνωμικών, των οποίων τεμάχια τινά, τα κάλλιστα, αποστοματίζουσιν οι μαθηταί· συν τούτοις, ποιημάτων τινών Γρηγορίου του Θεολόγου, ύμνων του Συνεσίου· έπειτα δε τραγωδίας τινάς του Ευριπίδου, του Σοφοκλέους, του Αισχύλου, επιγραμμάτων τινών κατ' εκλογήν, και τίνων ύμνων του Πινδάρου, καθ' εβδομάδα ώρας 8.

γ'.) Η τάξις αυτή συνθέτει και ποιημάτιά τίνα εις διάφορα μέτρα εις τε την αρχαίαν και την νεωτέραν γλώσσαν, μιμούμενη τα καλά και υψηλά χωρία των ενδόξων ποιητών και τα του ψαλμωδού,

Δ', Λατινικήν γλώσσαν· ήτοι,

α'.) Ερμηνείαν Τακίτου και ποιητών- οίον του Ουϊργιλίου, του Ορατίου και άλλων κατ' εκλογήν, παραδεικνυομένης εκάστοτε της διαφοράς και της συγγενείας της Λατινικής γλώσσης προς την Ελληνικήν.

β'.) Τας κυριωτέρας διαφοράς της Λατινικής μετρικής προς την Ελληνικήν· καθ' εβδομάδα ώρας 5.

E'. Τριγωνομετρίαν επίπεδον και Μαθηματικήν Γεωγραφίαν, καθ' εβδομάδα ώρας 2.

ΣΤ'. Στοιχειώδη φιλοσοφίαν επίτομον, καθ' εβδομάδα ώρας 3. Ζ'. Στοιχειώδη φυσικήν, καθ' εβδομάδα ώρας 3. H'. Ανάγνωσιν πατέρων, καθ' εβδομάδα ώραν 1. Θ'. Γαλλικήν γλώσσαν, ώρας 3 καθ' εβδομάδα. Το όλον, καθ' εβδομάδα ώρας 33.

Η δε πέμπτη τάξις διδάσκεται κατά το πέμπτον έτος τα εξής: A'. Εκκλησιαστικήν - ιστορίαν (συνέχειαν και τέλος), ώρας καθ' εβδομάδα 3,

Σελ. 453
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/454.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Β'. Δογματικήν, ώρας 4,

Γ'. Ερμηνείαν εις τας Γραφάς, μάλιστα δε εις το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον και εις τας του Αποστόλου Παύλου επιστολάς, καθ' εβδομάδα ώρας 4.

Δ'. Ομιλητικήν, μετ' ασκήσεων εις εκκλησιαστικούς λόγους, ώρας 4,

Ε'. Χριστιανικήν Ηθικήν μετά της Λειτουργικής, καθ' εβδομάδα ώρας 3, ΣΤ'. Ανάγνωσιν πατέρων, καθ' εβδομάδα ώραν 1.

Το όλον, καθ' εβδομάδα ώρας 19.

Προσέτι ασκείται υπό του αρμοδίου καθηγητού εις την Ελληνικήν και Λατινικήν, δις της εβδομάδας ανά μίαν τουλάχιστον ώραν, θεματογραφούσα και μεταφράζουσα.

Διδάσκεται έτι και την Γαλλικήν γλώσσαν, τρις της εβδομάδος.

6. Πάντα πασών των τάξεων τα μαθήματα εισίν υποχρεωτικά δι' ολους τους μαθητάς, μηδαμώς εξαιρουμένης της Εκκλησιαστικής μουσικής.

Εν Αθήναις την 9 Οκτωβρίου 1867.

O Ύπουργός Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΑΛΕΞ. Ι. ΒΛΑΧΟΣ

Σελ. 454
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/455.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

9

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 1890-1891

[α]

"Πρόγραμμα των εν τη Εκκλησιαστική Ριζαρείω Σχολή

κατά το χειμερινόν εξάμηνον τον σχολικού έτους 1890-1891

διδαχθησομένων μαθημάτων":

Τάξις Α'.

Μαθήματα Ώραι διδασκαλίας

Ελληνικά α') Ερμηνεία του Α' βιβλ. των Ξενοφ. Έλλην. β') Ανάγνωσις του A' βιβλ. της Ξενοφ. Κύρου Αναβάσεως, γ') Γραμματική, δ') Όρθογραφικαί ασκήσεις ........... 12

Λατινικά α') Γραμματική Λατινική, β') Ερμηνεία εκ της Λατινικής Χρηστομαθείας. γ') Γραμματικαί ασκήσεις ......... 4

Θεολογικά Ιστορία της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης ........ 2

Ιστορικά  Ιστορία των Ανατολικών εθνών μέχρι του M. Αλεξάνδρου ....................................... 2

Μαθηματικά Αριθμητική Θεωρητική Χατζιδάκη ................ 3

Γεωγραφικά Εισαγωγή εις την Γεωγραφίαν και δη εις την της Αγίας Γης .......................................... 1

Ανάγν. πατέρων Ανάγνωσις εκ του των Χρυσοστόμου και Βασιλείου κατ' εκλογήν ................................... 1

Μουσικά Προκαταρκτικά γυμνάσματα εξαγγελίας μετά συντόμου θεωρητικής εισαγωγής .......................... 3

Γυμναστική Γυμναστική ................................... 2

Αναδημοσιεύεται από το: Ράδος, Μέρος Έκτον: Προγράμματα μαθημάτων χειμερινής και θερινής εξαμηνίας 1890-1891 και χειμερινής 1891 (μετά τη σ. 156).

Σελ. 455
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/456.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Τάξις Β'.

Μαθήματα

Ώραι διδασκαλίας

Ελληνικά

α') Έρμην. του κατά Λεωκρατους λόγου του Λυκούργου και μετ' αυτόν του Α' βιβλ. των Ξενοφ. Απομν. β') Ανάγν. του β' και γ' βιβλ. της Ξεν. Κύρου Αναβάσ. γ') Συντακτικόν. δ') Θεματ, ασκήσεις ..............

12

Λατινικά

α') Ερμηνεία του A' βιβλ. των περί Γαλατικού πολέμου Απομνημονευμάτων του Ιουλίου Καίσαρος. β') Συν-τακτικαί ασκήσεις επί παραδειγμάτων ..............

4

Θεολογικά

Κατήχησις και Λειτουργική ......................

3

Ιστορικά

Ρωμαϊκή Ιστορία ..............................

2

Μαθηματικά

Εισαγωγή Αλγέβρας και "Αλγεβρα Χατζιδάκη ......

3

Γεωγραφικά

Γεωγραφία της Ελλάδος λεπτομερής και της Ευρώπης

σύντομος ......................................

1

Ανάγν. πατέρων

Ανάγνωσις εκ των του Χρυσοστόμου και Βασιλείου κατ' εκλογήν .................................. ......

1

Γαλλικά

Άνάγνωσις. Ερμηνεία. Αποστοματισμός του αναγινωσκομένου κειμένου και εκμαθησις λέξεων και απλών φράσεων ......................................

3

Μουσικά

. Εξαγγελία εκ του άναστασιματαρίου και άλλων ασμάτων κατ' εκλογήν μετά θεωρητικής εισαγωγής ......

3

Γυμναστική

Γυμναστική .................................

2

Τάξις Γ'.

Ελληνικά

α') Ερμηνεία εις λόγους του Δημοσθένους κατ' έκλογήν. β') Ανάγνωσις εκ του Ηροδότου κοιτ' εκλογήν μετά μικράς εισαγ. της Ιων. διαλέκτου, γ') Ασκήσεις εις το Ελληνιστί γράφειν ..................................

12

Λατινικά

α') Εκ των του Κικέρωνος λόγων κατ' έκλογήν. β') Συντακτικόν μετά θεματογραφικών ασκήσεων ............

4

Θεολογικά

Εισαγωγή εις τας Αγίας Γραφας και ανάγνωσις εκλεκτών μερών αυτών ............................

2

Ιστορικά

Μεσαιωνική Ιστορία ............................

2

Μαθηματικά

Συνέχεια Αλγέβρας, και επιπεδομετρία Χατζιδάκη . .

3

Γεωγραφικά

Γεωγραφία της Ασίας, Αφρικής και Αμερικής ....

1

Ανάγν. πατέρων

Ανάγνωσις Κατηχήσεων Κυρίλλου, και εκ των ομιλιών του Χρυσοστόμου εις το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον .

1

Γαλλικά

α') Ερμηνεία περικοπών εκ της Χρηστομαθείας, β') Γραμματική μέχρι των ανωμ. ρημάτων., γ') Θεματογραφία .

3

Μουσικά

α') Συνέχεια εξαγγελίας εκ του Αναστασι. β') Εξαγγελία εκ του Δοξασταρίου και άλλων ασμάτων κατ' έκλογήν. γ') Θεωρία της Μουσικής .......................

2

Γυμναστική

Γυμναστική ... ............................... ,

2

Σελ. 456
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/457.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Τάξις Δ'.

Μα θή ματα

Ώραι διδασκαλίας

Ελληνικά

α') Ερμηνεία εις τινάς ραψωδίάς εκ τε της Ιλιάδος και Οδυσσείας του Ομήρου, β') Αίκήσεις εις το Ελληνιστί γράφειν .......................................

7

Λατινικά

α') Ερμηνεία εις το Η' βιβλ. της Αινηΐδος του Βιργιλίου, β') Περί Λατινικής προσωδίας και μετρικής, γ') Θεματογραφικαί ασκήσεις ..............................

4

Θεολογικά "

Ερμήνειά εις'το Άγιον Ευαγγέλιον' ............

Εκκλησιαστική Ιστορία απ' αρχής μέχρι του σχίσματος του Θ' αιώνος .................................

2

3

Φιλοσοφικά

Ανθρωπολογία και εμπειρική ψυχολογία ...........

3

Μαθηματικά ,

Συνέχεια Γεωμετρίας Χατζιδάκη ..................

3

Γαλλικά

α') Ερμηνεία εκ του Τηλεμάχου, β') Επανάληψις Γραμματικής και τα ανώμαλα, ρήματα, γ') Θεματογραφία και δ') ασκήσεις εις το Γαλλιστί διαλέγεσθαι ..............

3

Ανάγν. πατέρων

Ανάγνωσις ομιλιών του Χρυσοστόμου εις το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον (έκδ. Καρυοφύλλη) ..............

1

Μουσικά

α') Συνέχεια εξαγγελίας εκ του Αναστασιματαρ. β') εξαγγελία εκ του Δοξασταρίου και άλλων ασμάτων κατ' εκλογήν. γ') Θεωρία της Μουσικής .................

1

Γυμναστική

Γυμναστική ...................................

2:

Τάξις Ε'.

Ελληνικά

α').Ερμηνεία εις τον Αϊαντα του Σοφοκλέους. β') Ασκήσεις εις το Ελληνιστί γράφειν .. .................

3

Λατινικά

α') Ερμηνεία εις το IA' βιβλ. της Αινηΐδος του Βιργιλίου, β') Ασκήσεις θεματογραφικαί και Ερμηνευτικαί

2

Θεολογικά

" "

Ερμηνεία εις τας ποιμαντορικας επιστολάς του αποστόλου Παύλου . .............................. Δογματική .................................... Χριστιανική Ηθική ............................. Εκκλησιαστική Ιστορία από του σχίσματος μέχρι των καθ' ημάς χρόνων .............................. Ερμηνευτική ανάγνωσις Ιωάννου του Δαμασκηνού και Γρηγορίου του Νύσσης .......................... Ομιλητική μετ' ασκήσεων εις Εκκλησιαστικούς λόγους, και ανάγνωσις Πατέρων της Εκκλησίας ...........

2

3

2

3

2

3

Φιλοσοφικά

Λογική .......................................

2

Φυσικά

Φυσική Πειραματική ............................

3

Μαθηματικά

Κοσμογραφία και μαθηματικαί ασκήσεις Λάκωνος . . .

3

Γαλλικά

α') Ερμηνεία περικοπών έκ της Χρηστομαθείας. β') Συντα-κτικόν. γ') Θεματογραφία, και δ') Ασκήσεις εις το Γαλλιστί διαλέγεσθαι ............................

3

Γυμναστική

Γυμναστική ..................... .............

2

Σελ. 457
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 438
    17_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

    (Β. Διάταγμα / 27 Οκτωβρίου 1856)

    Κυβέρνηση Δ. Βούλγαρη

    Υπουργός Χ. Χριστόπουλος

    ΔΙΑΤΑΓΜΑ

    Περί του Κανονισμού των Ιερατικών Σχολείων

    ΟΘΩΝ

    ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

    Προς εκτέλεσιν του ΤΞΖ' Νόμου Μετά γνωμοδότησιν της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος· Και κατά πρότασιν του Ημετέρου Υπουργού των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως, απεφασίσαμεν και διατάττομεν τα εξής

    ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'

    Περί των μαθητών.

    Άρθρ. 1. Ο θέλων να εισαγάγη εις Ιερατικόν Σχολείον τον εαυτού υιόν η τον κηδεμονευόμενον απ' αυτόν, ίνα τύχη καταλλήλου και πρεπούσης εις μέλλοντα λειτουργόν του Θεού αγωγής και παιδευσεως, οφείλει, τρεις μήνας προ της ενάρξεως του σχολειακού έτους, να επιδώση την περί τούτου αναφοράν μετά των απαιτουμένων πιστοποιητικών, εις τον προεδρεύοντα της κατά το 6 άρθρον του Νόμου Εφορευτικής Επιτροπής Επίσκοπον, εν τη Επισκοπή του οποίου υφίσταται το Σχολείον.

    Άρθρ. 2. Ο Επίσκοπος μετά των μελών της Εφορευτικής Επιτροπής εξετάζει περί των προσώπων του νέου κατά το 4 άρθρον αυτού του Νόμου, και αποφαίνεται επί της αναφοράς διά πράξεως ητιολογημένης, την οποίαν υποβάλλει

    Αναδημοσιευεται από την ΕτΚ, αρ. 79/24 Νοεμβρίου 1856.