Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1988
 
Σελίδες:960
 
Αριθμός τόμων:2ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Νομοθεσία
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 26.12 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 490-509 από: 962
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/490.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

13

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ 1894 (Β. Διάταγμα / 21 Σεπτεμβρίου 1894)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη

Υπουργός Δ. Καλλιφρονάς

Περί τροποποιήσεως του 11ου άρθρου του από 3 Δεκεμβρίου 1893

Β. διατάγματος περί οργανισμού της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου

Σχολής και του προσηρτημένου ωρολογίου των μαθημάτων

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α' ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Κατά πρότασιν του Ημετέρου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού, διατάσσομεν τάδε'

Το άρθρον 11 του από 3 Δεκεμβρίου 1893 Ημετέρου διατάγματος περί οργανισμού της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής και το προσηρτημένον ώρολόγιον των μαθημάτων τροποποιούνται ως εξής.

Άρθρον 11. Η σχολή έχει πέντε τάξεις, εν αις διδάσκονται:

Εν μεν τη A',

1. Ιερά Ιστορία της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης και απομνημόνευσις περικοπών τινών του Ευαγγελίου.

2. Ερμηνεία Ξενοφώντος και Λυσίου η 'Ισοκράτους-Ελληνική Γραμματική και Συντακτικόν μέχρι του περί λόγων μέρους,

3) Ερμηνεία εκ της Λατινικής Χρηστομάθειας και Λατινική γραμματική,

4) Στοιχειώδης γεωμετρία. Ασκήσεις αριθμητικής.

5) Ιστορία των Εθνών της Ασίας και της Αιγύπτου και της Ελλάδος μέχρι της υποταγής αυτής υπό τους Ρωμαίους.

6) Ιερά Γεωγραφία.

7) Ανάγνωσις Ελλήνων πατέρων (Κυρίλλου κατηχήσεων και Χρυσοστόμου),

8) Γαλλική γλώσσα. Γραμματική και ανάγνωσις και ερμηνεία εκ της Γαλλικής Χρηστομαθείας,

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 104, τχ Β'/26 Σεπτεμβρίου 1894

Σελ. 490
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/491.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

9) Εκκλησιαστική μουσική.

10) Φυσική Ιστορία.

11) Καλλιγραφία και Ιχνογραφία.

12) Γυμναστική,

Εν δε τη Β'.

1) Ιερά Κατήχησις (εν πλάτει εν η διδάσκονται και αι κυριώταται διαφοραί της Εκκλησίας ημών από της των Λατίνων και των αξιολογωτέρων Εκκλησιών των διαμαρτυρομένων).

2) Εισαγωγή της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης.

3) Ερμηνεία απομνημονευμάτων του Ξενοφώντος και εκ του ιστορικού μέρους του Θουκυδίδου. Διδασκαλία και εφαρμογή του Συντακτικού.

4) Ερμηνεία εκ του Κορνηλίου Νέπωτος και του Καίσαρος.

5) Θεωρητική αριθμητική πλην του περί πρώτών αριθμών και της τετραγωνικής και κυβικής ρίζης μέρους.

6) Φυσική Ιστορία.

7) Ιστορία των Ρωμαίων και του Βυζαντινού Κράτους μέχρι της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως.

8) Γεωγραφία της Ευρώπης και εκτενέστερον της Ελλάδος.

9) Ανάγνωσις και ερμηνεία των Ελλήνων Πατέρων (εκ των λόγων του Χρυσοστόμου).

10) Γαλλικά, ερμηνεία και Θεματογραφία.

11) Εκκλησιαστική μουσική.

12) Ιχνογραφία και Καλλιγραφία.

13) Γυμναστική.

Εν δε τη Γ'.

1) Ερμηνεία της εν τω Όρει διδασκαλίας και παραβολών εκ των Ευαγγελίων.

2) Εκκλησιαστική Ιστορία μέχρι του σχίσματος.

3) Στοιχειώδης Εγκυκλοπαιδεία της Θεολογίας.

4)- Ερμηνεία Δημοσθένους και Πλάτωνος.

5) Στοιχειώδης Άλγεβρα (μέχρι της επιλύσεως των συστημάτων εξισώσεων, συγκαταλαμβανομένων).

6) Φυσική

7) Γαλλική γλώσσα, συντακτικόν, ερμηνεία, ασκήσεις

8) Ιστορία των μέσων και των νεωτέρων χρόνων και της Ελληνικής επαναστάσεως.

9) Γεωγραφία Ασίας,; Αφρικής, Αμερικής και Αυστραλίας.

10) Ανάγνωσις και ερμηνεία Ελλήνων Πατέρων (εκ των λόγων του Γρηγορίου και Βασιλείου).

Σελ. 491
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/492.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

11) Ανάγνωσις και ερμηνεία Λατίνων Πατέρων εκ των λόγων Λακταντίου και Τερτουλιανού.

2) Ψυχολογία.

13) Εκκλησιαστική μουσική.

14) Γυμναστική.

15) Στοιχεία Εβραϊκής.

16) Ιχνογραφία.

Εν δε τη Δ'

1) Εκκλησιαστική ιστορία (από του σχίσματος μέχρι τέλους).

2) Ερμηνεία εκ των Ευαγγελίων και των πράξεων.

3) Δογματική,

4) Ομιλητική,

5) Στοιχεία της Εβραϊκής γλώσσης, γραμματική, ανάγνωσις,

6) Ερμηνεία του Ομήρου και δράματος τινός του Σοφοκλέους, ασκήσεις εις την σύνταξιν εκθέσεων εν τη καθωμιλημένη.

7) Επιπεδομετρία, Κοσμογραφία.

8) Γαλλικά, Ερμηνεία Γάλλων εκκλησιαστικών ρητόρων και διάλογος.

9) Ανάγνωσις Ελλήνων Πατέρων (εκ των λόγων περί Ιερωσύνης του Χρυσοστόμου).

10) Ανάγνωσις Λατίνων Πατέρων (ιδία εκ των λόγων του Κυπριανού).

11) Εκκλησιαστική μουσική.

12) Γυμναστική.

13) Λογική.

14) Ψυχολογία.

15) Ιχνογραφία.

Εν δε τη E'.

1) Λειτουργική.

2) Απολογητική.

3) Δογματικόν φροντιστήριον.

4) Πατρολογία.

5) Ερμηνεία της Παλαιάς Διαθήκης και ερμηνευτικόν φροντιστήριον.

6) Ερμηνεία της Καινής Διαθήκης και ερμηνευτικόν φροντιστήριον.

7) Χριστιανική Ηθική,

8) Ομιλητικαί γραπταί ασκήσεις και ασκήσεις εις την απαγγελίαν.

9) Ασκήσεις εις το γράφειν την καθωμιλημένην γλώσσαν.

10) Γαλλική γλώσσα. Ερμηνεία γάλλων εκκλησιαστικών ρητόρων και διάλογος.

11) Ανάγνωσις Ελλήνων και Λατίνων Πατέρων (εκ των λόγων Γρηγορίου του Νύσσης και Ιερού Αυγουστίνου),

12) Εκκλησιαστική μουσική.

Σελ. 492
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/493.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

13) Γυμναστική.

Εις τον αυτόν Ημέτερον Υπουργόν ανατίθεται η δημοσίευσις και εκτέλεσις του διατάγματος τούτου,

Εν Αθήναις τη 21 Σεπτεμβρίου 1894

Εν ονόματι του Βασιλέως

Ο Αντιβασιλεύς ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΑΔΟΧΟΣ

Ο Υπουργός Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ

Ωρολόγιον μαθημάτων Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής

Αύξ.αρ. Μαθήματα

τάξις

Α'.

Τάξις

Β'.

Τάξις Γ'.

Τάξις Δ'.

Τάξις E'.

1

Ιερά Ιστορία .................

3

2.

Ιερά Κατήχησις ..............

-

3

3

Εγκυκλοπαιδεία Θεολογίας .....

1

4

Εισαγωγή κλπ. εις Γραφάς . ....

2

5

Ερμηνεία Παλ. Διαθήκης .......

3

6

Ερμηνεία Καινής Διαθήκης .....

2

3

3

7

Εκκλησιαστική Ιστορία ...... .

3

3

8

Πατρολογία ............... . .

2

9

Δογματικόν Φροντιστήριον .......

2

ΙΟ

Απολογητική ................

2

11

Δογματική ...................

3

12

Ανάγνωσις Ελλήνων Πατέρων . .

2

2

2

2

2

18

Ανάγνωσις Λατίνων Πατέρων ....

2

2

2

14

Ηθική Χριστιανική ... .........

2

15

Ομιλητική ...................

3

3

16

Ποιμαντική ...................

1

17

Λειτουργική ..................

2

18

Καλλιγραφία και Ιχνογραφία ....

1

1

1

1

19

Λογική ......................

1

20

Ελληνικά ....................

10

ίο

8

6

2

21

Λατινικά ....................

3

3

22

Εβραϊκά .....................

2

2

23

Γαλλικά .....................

3

3

3

3

3

24

Ψυχολογία ...................

1

1

25

Μαθηματικά ...................

3

2

2

2

26

Φυσική ......................

2

27

Γεωγραφία ...................

2

2

2

Σελ. 493
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/494.gif&w=600&h=915 17_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Αύξ. αρ. Μαθήματα

τάξις

Α'.

τάξις

Ε'.

Τάξις Γ'.

Τάξις

Δ'.

Τάξις

Ε'.

28

Φυσική Ιστορία ...............

2

1

29

Κοσμογραφία .................

1

30

Ιστορία ......................

3

3

3

31

Εκκλησιαστική μουσική ........

1

1

1

1

1

32

Γυμναστική ..................

1

1

1

1

1

34

36

36

35

31

Σελ. 494
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/495.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

14 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΔΡΩΝ ΤΗΣ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ

(Β. Διάταγμα / 13 Νοεμβρίου 1895)

Κυβέρνηση  Θ. Δηλιγιάννη

Υπουργός Δ. Πετρίδης

Περί ορισμού των εδρών των μαθημάτων της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Λαβόντες υπ' όψει το 158 άρθρον της διαθήκης του αοιδίμου Ριζάρη, καθ' ο "εις την σύνεσιν αυτής (της Κυβερνήσεως) απόκειται να επιφέρη και άλλας βελτιώσεις, εφ' όσα σιωπά η παρούσα μου", και το από 3 Δεκεμβρίου 1893 Ημέτερον διάταγμα "περί οργανισμού της Ριζαρείου Σχολής". Επειδή ο κατά το άρθρον 12 του ανωτέρου διατάγματος ορισμός των εδρών εφανη επιδεής των παιδευτικών αναγκών του ιδρύματος τούτου'

Προτάσει του Ημετέρου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού, αποφασίζομεν και διατάσσομεν τάδε"

Άρθρον μόνον.

Το άρθρον 12 του διατάγματος της 3 Δεκεμβρίου 1893 "περί οργανισμού της Ριζαρείου σχολής" τροποποιείται ως εξής:

Άρθρον 12, Έδραι εν τη σχολή ορίζονται αι ακόλουθοι δώδεκα:

α') Η της Ιστορίας της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης και εισαγωγής και ερμηνείας της Καινής Διαθήκης,

β') Η της Λειτουργικής, Κατηχήσεως, Ομιλητικής και Ποιμαντικής,

γ)

δ') Τρεις της Ελληνικής Φιλολογίας και των στοιχείων της Λατινικής.

ε')

στ') Η της Ιστορίας και Γεωγραφίας,

ζ') Η των μαθηματικών μετά της Κοσμογραφίας.

η') Η της Φυσικής, Φυσικής ιστορίας. Λογικής και Ψυχολογίας.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 138, τχ. Β'/14 Νοεμβρίου 1895.

Σελ. 495
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/496.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

θ') Η της Γαλλικής γλώσσης,

ι') Η της Εκκλησιαστικής Ιστορίας και Πατρολογίας, ια') Η της Απολογητικής της Δογματικής και της χριστιανικής ηθικής. ιβ') Η της ερμηνείας της Παλαιάς Διαθήκης μετά των στοιχείων της Εβραϊκής γλώσσης και της εγκυκλοπαιδείας της Θεολογίας.

Εις τον αυτόν Ημέτερον Υπουργόν ανατίθεται η δημοσίευσις και εκτέλεσις του διατάγματος τούτου.

Εν Αθήναις τη 13 Νοεμβρίου 1895.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Ο Υπουργός

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ

Σελ. 496
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/497.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

15

ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ PIZAPEIOY ΣΧΟΛΗΣ

1895

(Β. Διάταγμα / 15 Δεκεμβρίου 1895)

Κυβέρνηση Θ. Δηλιγιάννη

Υπουργός Δ. Πετρίδης

Περί τροποποιήσεως τον ωρολογίου των εδρών της Ριζαρείου εκκλησ. σχολής

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Έχοντες υπ' όψει το από 13 του παρελθόντος μηνός Νοεμβρίου Ημέτερον διάταγμα, το τροποποιήσαν το 12 άρθρον του από 3 Δεκεμβρίου 1893 Ημετέρου διατάγματος περί του νέου οργανισμού' της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής, και κατά πρότασιν του Ημετέρου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού, διατάσσομεν τάδε'

Τοοποποιούμεν το ωρολόγιον των διά του Ημετέρου διατάγματος της 13 Νοεμβρίου 1895 κανονισθεισών εδρών της Ριζαρείου Σχολής, ορίζοντες τούτο ως εξής,

Την διδασκαλίαν της Φυσικής Ιστορίας επεκτείνομεν από τριών ωρών εις πέντε, ορίζοντες τρεις μεν ώρας διά την A' τάξιν, εξ δν δύο διά την Ζωολογίαν και μίαν διά την Ορυκτολογίαν, δύο δε διά την Βοτανικήν της Β' τάξεως,

Την διδασκαλίαν της Φυσικής ορίζομεν εις πέντε ώρας, ων τρεις μεν διά την Γ' τάξιν και ανά μίαν διά την Δ' και Ε',

Την διδασκαλίαν των Φιλοσοφικών ορίζομεν εις τέσσαρας ώρας, τρεις μεν διά την Ψυχολογίαν, ων δύο διά την Δ' τάξιν και μίαν διάτήν Ε', μίαν δε διά την Λογικην διδασκομένην εν τη Ε'-τάξει,

Την διδασκαλίαν των Μαθηματικών ορίζομεν εις ώρας ένδεκα, ων ανά τρεις διά την Α', Β' και Δ' τάξιν και δύο διά την Γ.

Την διδασκαλίαν της Κοσμογραφίας ορίζομεν εις μίαν ώραν διά την Ε' τάξιν.

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 159, τχ. Α'/21 Δεκεμβρίου 1895.

32

Σελ. 497
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/498.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Εις τον αυτόν Ημέτερον Υπουργόν ανατίθεται η δημοσίευσις και εκτέλεσις του διατάγματος τούτου.

Εν Αθήναις τη 15 Δεκεμβρίου 1895

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Ο Υπουργός

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ

Σελ. 498
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/499.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

16

ΝΕΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ 1897

(Β. Διάταγμα / 9 Σεπτεμβρίου 1897)

Κυβέρνηση Δ. Ράλλη

Υπουργός Α. Ευταξίας

Μεγαλειότατε !

Αρχομένου του Οκτωβρίου του 1893, εγένετο τη προτάσει μου η πρώτη απόπειρα, όπως η Ριζάρειος Σχολή αποδοθή εις τον πρώτον και κύριον προορισμόν της, ον αρχήθεν προέθετο ο αοίδιμος αυτής ιδρυτής, αποκαθισταμένη πράγματι Εκκλησιαστική Σχολή, εν η αποκλειστικώς να διδάσκωνται όσοι σκοπούσι να ενδυθώσιν ιερωσύνης ένδυμα (Διαθήκης αρθρ. 71 και 78), να είνε δ' επιστημονική η μόρφωσις τούτων (άρθρ, 72) και να επεκτείνηται καθ' όλούς τους κλάδους της θεολογίας (αρθρ. 76),

Παρεξηγήσεις όμως αναφυείσαι τότε, ως μη ώφειλε, μεταξύ του Υπουργείου και του Συμβουλίου της Σχολής, προεκάλεσαν αντίδρασιν σφοδράν κατά της πρώτης εκείνης απόπειρας, αγαγούσαν εις μεταρρυθμίσεις του Οργανισμού της 2 Οκτωβρίου 1893 διά των Διαταγμάτων της 3 Δεκεμβρίου του αυτού έτους και της 21 Σεπτεμβρίου 1894. Οφείλω να ομολογήσω ότι αι μεταρρυθμίσεις αύται δεν επανήγαγον την Σχολήν εις ο σημείον διετέλει, αυτή μέχρι του Οκτωβρίου του 1893, ούσα μέχρι της εποχής εκείνης κυρίως ειπείν εν των πληρέστερων και τελειότερων ημών γυμνασίων, οδοί απόφοιτοι επιδίδοντες εις πάσαν επιστήμην διεκρινοντο και ως νομικοί και ως ιατροί, πλην ευάριθμων τροφίμων της Σχολής, οίτινες θεολογίαν σπουδάσαντες έγνωσαν να εξυπηρετήσωσι την Εκκλησίαν, ως διδάσκαλοι και καθηγηταί της θεολογίας και ως κληρικοί. Και διά του Οργανισμού της 3 Δεκεμβρίου 1893 και διά του Διατάγματος της 21 Σεπτεμβρίου 1894 η Ριζάρειος επαύσατο ούσα απλούν γυμνάσιον χωρίς όμως ν' αποβή και πλήρης και τελεία Εκκλησιαστική Σχολή, δυναμένη να παιδεύη ιερείς τοιούτους, οίων έχει ανάγκην κατ' εξοχήν την σήμερον η Εκκλησία και το έθνος ημών.

Δυστυχώς δεν απητήθησαν παρά των θελόντων να καταταχθώσιν εν αυτή γνώσεις ανώτεραι των του ελληνικού σχολείου, ως δε η έκτοτε πείρα απέδειξεν,

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 129, τχ. Α'/11 Σεπτεμβρίου 1897.

Σελ. 499
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/500.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ο έχων τοιαύτας μόνον προπαιδευτικάς γνώσεις δεν ηδύνατο εντός πέντε ετών να συμπλήρωση μεν τας εγκυκλίους γυμνασιακάς σπουδάς, δι' ας την σήμερον θεωρούνται ανεπαρκή και αυτά τα τέσσερα έτη, να διακούση δε και πάντων των της θεολογίας μαθημάτων, δι' ά απαιτείται σπουδή τριετής τουλάχιστον. Διά τούτο εδέησε να συμπτυχθώσι πάντα σχεδόν τα εγκύκλια μαθήματα, να κολοβωθωσι δε πολλά των θεολογικών μαθημάτων και τινα αυτών τέλεον ν' αποκοπώσι διά του Οργανισμού της 3 Δεκεμβρίου 1893, ως ούτος ετροποποιήθη διά του Διατάγματος της 21 Σεπτεμβρίου 1894. Αναγκαίον τούτου επακολούθημα υπήρξεν ότι έκτοτε η Ριζάρειος Σχολή επαύσατο ούσα πλήρες γυμνάσιον, χωρίς να γείνη και πλήρης εκκλησιαστική σχολή, αφού και εξ αυτών των διδασκομένων εν αυτή θεολογικών μαθημάτων ουκ ολίγα είνε δυσπρόσιτα εις μαθητάς, μη όντας προσηκόντως παρεσκευασμένους διά της εγκυκλίου παιδεύσεως εις την κατάληψιν αυτών.

Υπό τον εν ισχύι οργανισμόν απέβη, ως εικός, ελλιπής η διδασκαλία των ελληνικών και πάντων των άλλων εγκυκλίων μαθημάτων, ελλιπέστατη δε ιδία η διδασκαλία της λατινικής γλώσσης, ης άνευ αδύνατον την σήμερον να νοηθή Θεολόγος. Αλλ' επειδή πρόκειται περί εκκλησιαστικής σχολής, επιβαλλόμενόν μοι νομίζω να καταδείξω λεπτομερέστερον τας ελλείψεις αυτής υπό έποψιν θεολογικής παιδεύσεως.

Βάσις και κρηπίς ταύτης είνε ο ερμηνευτικός λεγόμενος κλάδος. Η ερμηνεία μετά Εισαγωγήν εις τε την Παλαιάν και Καινήν Διαθήκην. Εισαγωγήν περιέχουσαν και στοιχεία Ερμηνευτικής και Κριτικής μετά Βιβλιογνωσίας, πρέπει να γίνηται επί των πρωτοτύπων κειμένων, να επεκτείνηται δε εις όλα τα είδη αυτών, το ιστορικόν, το προφητικόν, το ποιητικόν και διδακτικόν καθόλου. Και ως προς μεν το πρωτότυπον κείμενον της Κ.Δ. ουδείς υπάρχει εν ημίν ο αντιλέγων· δεν συμβαίνει όμως το αυτό και ως προς το πρωτότυπον κείμενον της Π.Δ. Βεβαίως η μετάφρασις των Ο' είνε και θα παραμείνη ες αεί το αυθεντικόν κείμενον της ημετέρας Εκκλησίας, το καθαγιασθέν διά της χρήσεως αυτού και υπό των Αποστόλων και υπό των Πατέρων και Διδασκάλων και υπό της Εκκλησίας ημών καθόλου από της συστάσεως της. 'Αλλ' η μετάφρασις αυτή και μόνη δεν αρκεί εις επιστημονικήν μελέτην και κατανόησιν της Π·Δ· Γενομένη, ως εγένετο αυτή, υπό διαφόρων ερμηνευτών, άλλων μεν εντριβεστέρων περί ταύτην η περί εκείνην, και τούτων και εκείνων μη δυναμένων να εγκύψωσι βαθύτερον εις την κατανόησιν του πρωτοτύπου κειμένου, άτε μη ασχοληθέντων είδικωτερόν πως περί τούτο γενομένη, λέγω, ως εγένετο, η μετάφρασις των Ο', δύναται να χρησιμεύση ως όρος συγκρίσεως, ώσπερ και η Βουλγάτα, η παρά τοις Λατίνοις εν χρήσει, ουδέποτε όμως και ως βάσις ερμηνείας της Π.Δ. Ως βάσις τοιαύτης ερμηνείας πρέπει να χρησιμεύση κατ' ανάγκην το πρωτότυπον εβραϊκόν κείμενον, ως παρ' άλλοις, και παρ' ήμίν. Εντεύθεν καθίσταται πρόδηλος η ανάγκη της εκμαθήσεως της εβραϊκής γλώσσης και

Σελ. 500
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/501.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

δη από της πρώτης τάξεως της Σχολής, όπως εν ταις ανωτέραις αυτής τάξεσι συμπληρούται αύτη και γίνηται ούτως απροσκόπτως η ερμηνεία της του πρωτοτύπου κειμένου.

Αλλ' υπό τον εν ισχύι Οργανισμόν της Σχολής παρωδείται κυρίως ειπείν η διδασκαλία της εβραϊκής εν τη γ' και δ' αυτής τάξει· παρωδείται δ' έτι μάλλον η ερμηνεία της Π.Δ. επί του εβραϊκού κειμένου γινομένη εν μόνη τη ε' τα. ξεί' παρωδείται ωσαύτως και η διδασκαλία της εισαγωγής εις την Π. και Δ., περιοριζόμενη εις μίαν και μόνην τάξιν μετά δίωρου καθ' εβδομάδα διδασκαλίας. Δεν είνε δε κρείττων και η τύχη της ερμηνείας της Κ.Δ. αφού άρχεται αύτη από της γ' τάξεως, εν η ερμηνεύονται η επί του Όρους διδασκαλία και παραβολαί εκ των Ευαγγελίων, όπως εν τη δ' τάξει κατέλθη εις ερμηνείαν ιστορικών τεμαχίων των Ευαγγελίων και των Πράξεων των Αποστόλων και εν τη ε' τάξει ανέλθη εις ερμηνείαν καθόλου της Κ.Δ. και ερμηνευτικόν φροντιστήριον.

Συμπλήρωμα του ερμηνευτικού κλάδου είνε η Εβραϊκή Αρχαιολογία. Εν αυτή περιλαμβάνεται η ιερά λεγομένη γεωγραφία, η ιερά φυσική, η εθνογραφία, η αι κατ' ιδίαν αρχαιότητες παρ' Εβραίοις, ως ο εθνολογικός χαρακτήρ των, τα ήθη και έθιμα., τα διάφορα επιτηδεύματα και αι κοινωνικαί των σχέσεις, τα νόμιμα και το πολίτευμα, τα ιερά αυτών, η επιστήμη και αι τέχναι εν σχέσει προς τους όμορους λαούς. Έκαστος εννοεί, όποσον απαραίτητον είνε το μάθημα τούτο εις πλήρη και τελείαν κατανόησιν της τε Παλαιάς και της Κ. Διαθήκης' και όμως αγνοεί αυτό παντάπασιν ο εν ισχύι οργανισμός της Σχολής.

Εκ του ιστορικού κλάδου διδάσκεται η Εκκλησιαστική Ιστορία εν τη γ' και δ' τάξει της Σχολής, χωρίς όμως να καταλήγη αυτή εις φροντιστηριακάς ασκήσεις εν τη ε' και ανωτάτη τάξει, δι' ων εμπεδούνται μεν τα ήδη διδαχθέντα, εξοικειούνται δε οι μαθηταί και προς αυτοτελείς μελέτας. Παραλείπεται δ' όλως η διδασκαλία της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, της Συμβολικής και της Ιστορίας των Δογμάτων, δι' ων συμπληρούται κυρίως η διδασκαλία της εκκλησιαστικής ιστορίας και δι' ων δύνανται οι μαθηταί να έχωσιν έννοιαν του τε δημοσίου και του κατ' ιδίαν βίου της Εκκλησίας, των ομολογιών της πίστεως και των διαφορών της διδασκαλίας των διαφόρων Εκκλησιών και τέλος της βαθμιαίας ανελίξεως και διατυπώσεως των δογμάτων της πίστεως.

Εκ του συστηματικού η θεωρητικού κλάδου παραλείπεται το μάθημα της Πολεμικής η Αντιρρητικής, καίτοι ον απαραίτητον εις πάντα θεολόγον, μάλιστα δε εις τους μέλλοντας ιερείς της ημετέρας Εκκλησίας, οίτινες έχοντες ν' αντεπεξέλθωσι πολλάκις κατά των προπαγανδών των άλλων Εκκλησιών, οφείλουσι να ώσιν εις θέσιν, ίνα ύπεραμύνωνται μεν της ορθότητος των δογμάτων και της διδασκαλίας της ημετέρας Εκκλησίας, να ελέγχωσι δε τας πλάνας των ετεροδόξων και ούτως άποκρούωσι πάσας τας των υπεναντίων επιβουλάς και εφόδους κατά του διαπεπιστευμένου αυτοίς ποιμνίου.

Εκ του πρακτικού τέλος κλάδου ελλείπει η διδασκαλία της Κατηχητικής

Σελ. 501
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/502.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

και του Κανονικού Δικαίου, αμφοτέρων απολύτως αναγκαίων εις τους μέλλοντας ιεροδιδασκάλους και εφημερίους. Ούτοι κέκληνται προ παντός να κατηχήσωσι τα τέκνα του Ελληνικού λαού την πίστιν των πατέρων των αλλά πως θα κατορθώσωσι, τούτο, αν θεωρητικώς και εμπράκτως δεν διδαχθώσι τον τρόπον του κατηχείν: η πρέπει να έξάκολουθήση παρ' ημίν ες αεί η ξηρά και αμέθοδος εκείνη διδασκαλία της κατηχήσεως, δι3 ης συνήθως δεν εξεγείρεται αλλά τουναντίον απονεκρούται το Θρησκευτικόν του παιδός αίσθημα; Πώς δε θα επιτελέσωσιν αυτοί ως εφημέριοι, ως δεί, τα επιβαλλόμενα αυτοίς καθήκοντα, όταν αγνοώσί το δίκαιον της Εκκλησίας των, το τε δημόσιον και το κατ' ιδίαν:

Μεγαλειότατε !

Οφείλω να Ομολογήσω ότι: πάσας ταύτας τας ελλείψεις και ατέλειας της Ριζαρείου Σχολής υπέρ πάντα άλλον βαθύτερον συνησθάνθησαν νυν αυτοί οι Σύμβουλοί της, οίτινες και έσχον την πρωτοβουλίαν εις την σύνταξιν του νέου τούτου_Οργανισμού, ον λαμβάνω την τιμήν να υποβάλω σήμερον εις την κύρωσιν της Υ. Μεγαλειότητος, Αυτοί με παρώτρυναν εις την εργασίαν ταύτην υποδείξαντές μοι μάλιστα και δύο πολυτίμους κατ' αυτήν συνεργάτας, τον Διευθυντήν και τον αρχαίον και δόκιμον καθηγητήν, νυν δε και σύμβουλον αυτής κ. Ι. Αργυριάδην. Οι αυτοί έσπευσαν άμα συντελεσθέν το έργον να το επιδοκιμάσωσιν ομοθύμως,

Διά του προκειμένου Οργανισμού πάσα δυνατή προσπάθεια κατεβλήθη, όπως η Ριζάρειος Σχολή αποδειχθή αληθής εκκλησιαστική σχολή. Διά του ανωτέρου μέτρου των γνώσεων -ενδεικτικού β' διά την γ' τάξιν του γυμνασίου, αντί του τέως απολυτηρίου του ελληνικού σχολείου- όπερ οφείλουσι να έχωσι οι μέλλοντες να καταταχθώσιν εφεξής εις την α΄ της Σχολής τάξιν, η εγκύκλιος αυτών παίδευσις αυξάνει κατά δύο έτη, συμπληρουμένη μόνον κατά την εις αυτήν φοίτησιν και δη καθ' όσον αυτή σχετίζεται προς τον κύριον της Σχολής σκοπόν, τον θεολογικόν. Aι ανώτεραι δε προπαιδευτικαί γνώσεις επιτρέπουσι την έπέκτασιν του κυρίου αυτής προγράμματος κατά τε πλάτος και βάθος, ως δύναται να πείση εκαστον απλή τις αντιβολή του εν ισχύϊ προς τον προκείμενον Οργανισμόν.

Τα εγκύκλια μαθήματα, τα υπολειπόμενα μετά τας δύο πρώτας γυμνασιακάς τάξεις, θα διδάσκωνται ευρύτερον και πληρέστερον η πρίν. Εις τους Έλληνας συγγραφείς συμπεριλαμβάνονται και οι λυρικοί ποιηταί και αυτός ο Πίνδαρος· εις τους Λατίνους ο Τάκιτος και ο Οράτιος' εις τα φιλοσοφικά μαθήματα η Ιστορία της παρ' Έλλησι Φιλοσοφίας, άνευ της γνώσεως της οποίας ακατανόητος θα έμενεν εν πολλοίς η εν τη αρχαία Εκκλησία ανάπτυξις και διατύπωσις των δογμάτων και της διδασκαλίας του χριστιανισμού. Εις τα πραγματικά λεγόμενα μαθήματα προστίθεται και η διδασκαλία της Γεωλογίας, ης η

Σελ. 502
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/503.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

παντελής άγνοια περιάγει τον θεολόγον εις την εσχάτην απορίαν εν τω ζητήματι της δημιουργίας.

Εν τέλει προστίθεται και η εκμάθησις της γερμανικής γλώσσης, εν η και μόνη θα ευρίσκωσιν οι μαθηταί αποφοιτώντες της σχολής άφθονα τα βοηθήματα εις περαιτέρω επιστημονικάς μελέτας. Εγώ θα ήμην της γνώμης ότι. έπρεπε να εισαχθή εν τη σχολή και η διδασκαλία της ρωσσικής γλώσσης, εν η η θεολογική επιστήμη ομόδοξου χώρας έχει να επίδειξη πολλά πολλού λόγου άξια θεολογικά έργα· ώφειλον όμως ν' απόσχω της αμέσου εφαρμογής της γνώμης μου ταύτης, όπως μη οι μαθηταί επιβαρυνθώσι συγχρόνως με την διδασκαλίαν πλειόνων ξένων γλωσσών. Αλλ' ως προεδήλωσα ήδη, ριζικωτέρα υπήρξεν η μεταρρύθμισις, ως προς την θεολογικήν εν τη σχολή παίδευσιν.

Ο ερμηνευτικός κλάδος αποκαθίσταται εν αυτή πλήρης και άρτιος και αποβαίνει ούτως ειπείν ο επιούσιος πνευματικός άρτος των μαθητών από της κατωτάτης μέχρι της ανωτάτης τάξεως, ούτως ώστε απ' αρχής μέχρι τέλους τας θεολογικάς των γνώσεις ν' αντλώσιν αυτοί εκ της πρώτης και ακένωτου πηγής της ιεράς ημών πίστεως, εκ των υγιών και ακήρατων ναμάτων της Αγίας Γραφής.

Η Εισαγωγή εις ταύτην δεν περιορίζεται, ως μέχρι τούδε, εις μίαν και μόνην τάξιν και δη επί δίωρον καθ' εβδομάδα, αλλ' επεκτείνεται εις δύο τάξεις, εν εκάστη ανά τρείς, ήτοι εν όλω ανά εξ καθ' εβδομάδα ώρας, και περιλαμβάνει προς τοις στοιχείοις της Ερμηνευτικής και Κριτικής και στοιχειώδη Βιβλιογνωσίαν (Bibelkunde).

Η διδασκαλία της εβραϊκής αρχομένη από της α' τάξεως επιτρέπει και την έναρξιν της ερμηνείας της Π. Δ. επί του πρωτοτύπου εβραϊκού κειμένου, εν αντιβολή προς την μετάφρασιν των Ο' και την Βουλγάταν, από της β' τάξεως και από των ιστορικών βιβλίων μεταβαίνει εν τη γ' εις την ερμηνείαν των προφητικών, εν τη δ' εις την των ποιητικών αυτής βιβλίων και καταλήγει εν τη ε' τάξει εις ερμηνευτικόν φροντιστήριον. Η ερμηνεία της Κ. Δ. άρχεται εν τη β' τάξει από των τριών συνοπτικών λεγομένων Ευαγγελίων και των Πράξεων των Αποστόλων, μεταβαίνει εν τη γ' εις την ερμηνείαν του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου, εν τη δ' εις την της προς Ρωμαίους επιστολής και καταλήγει εν τη ε' τάξει εις ερμηνευτικόν φροντιστήριον. Οοτω και μόνον είνε δυνατόν οι μαθηταί της Σχολής εξοικειουμενοι προς την ερμηνείαν όλων των ειδών των βιβλίων της τε Π. και της Κ. Δ. να μελετήσωσιν είτα και μόνοι και να ερμηνεύσωσι πάσας τας Γραφάς. Διά του προκειμένου Οργανισμού επιβάλλεται και η απομνημόνευσις εκλεκτών περικοπών εκατέρας Διαθήκης, εισάγεται δε και η διδασκαλία της Εβραϊκής Αρχαιολογίας, αναγκαίου συμπληρώματος, ως απεδείχθη ήδη, της ερμηνείας της Ιεράς Γραφής.

Εν τω ιστορικώ κλάδω η διδασκαλία της Εκκλησιαστικής Ιστορίας επιστρέφεται διά των φροντιστηριακών εν αυτή ασκήσεων εν τη ανωτάτη τάξει.

Σελ. 503
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/504.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Συμπληρούται δε ο περί ου o λόγος κλάδος διά της διδασκαλίας της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, της Ιστορίας των Δογμάτων και της Συμβολικής, ων η σπουδαιότης προεδηλώθη ήδη. Ο συστηματικός η θεωρητικός κλάδος συμπληρούται διά του απαραιτήτου μαθήματος της Πολεμικής η Αντιρρητικής, ο δε πρακτικός διά των μαθημάτων της Κατηχητικής και του Κανονικού Δικαίου. Εν τέλει παρατηρώ ότι εις τα φιλοσοφικά προστίθεται νυν και το της Παιδαγωγικής μάθημα, ει και τούτο μέλλει να διδάσκηται ουχί κατά τας νυν ελευθεριαζούσας πως ένιαχού φιλοσοφικάς αρχάς, αλλά εν πνεύματι συντηρητικώ εν πνευματι συνάδοντι μάλλον προς τας αιωνίους αληθείας της πίστεως ημών της διαπαιδαγωγουσης εις Χριστόν. Η διδασκαλία της Παιδαγωγικής γινομένη εν τη ανωτάτη τάξει θα συνοδευηται και υπό διμήνου φοιτήσεως των μαθητών της Σχολής εις το ενταύθα Διδάσκαλείον και εις το προσηρτημένον εις αυτό Πρότυπον Δημοτικόν Σχολείον, όπως εν αυτοίς γνωρισωσιν εκ του σύνεγγυς και δη εμπράκτως τον Όργανισμον της δημοτικής εκπαιδεύσεως και την κατ' αυτήν διδασκαλίαν καθ' ολα τα είδη του δημοτικού σχολείου του τε αδιαιρέτου μονοταξίου και των διηρημένων πολυταξίων. Ο σκοπός της τοιαύτης παιδεύσεως εν τη Ριζαρείω Σχολή είνε ο εξής.

Οι απόφοιτοι αυτής, μη δυνάμενοι να ιερωθώσι προ του τριακοστού της ηλικίας έτους, κατά τους θείους και ιερούς κανόνας, μηδέ να χρησιμοποιηθώσιν εις τι στάδιον επί τη βάσει της μέχρι τούδε ατελούς παιδεύσεώς των, αναγκάζονται να εγγράφωνται εις την θεολογικήν του Πανεπιστημίου σχολήν, όπως μετά τετραετή εν αυτή φοίτησιν υφιστάμενοι την επί πτυχίω εξέτασιν αποκτήσωσι το δικαίωμα του να διορισθώσι τριτοβάθμιοι ελληνοδιδάσκαλοι. Κατά τούτο συνεξομοιούμενοι αυτοί προς τους αποφοίτους των γυμνασίων του Κράτους δεν ήδύνοιντο να άποφύγωσι πολλάκις τον πειρασμον του να εγγραφώσι και εις άλλας του Πανεπιστημίου σχολάς, εξ ων απεξεδεχοντο βιοποριστικώτερον και ευμαρέστερον στάδιον αποξενούμενοι ούτω τέλεον του προορισμού, δι' ον έξεπαιδευθησαν εν τη σχολή. Το άτοπον τούτο αποφεύγομεν διά του προκειμένου Οργανισμού, δι' ου οι μαθηταί αυτής παιδεύονται ούτως άρτίως, ώστε ευθύς μετά την αποφοίτησίν των να χρησιμοποιώνται υπό της Πολιτείας ως διδάσκαλοι των ιερών μαθημάτων και ως κήρυκες του θείου λόγου μέχρι της συμπληρώσεως του τριακοστού της ηλικίας έτους, ότε ιερούμενοι θα γίνωνται εφημέριοι.

Ως εφημέριοι δύνανται τότε ν' αναλάβωσι και το έργον του επιθεωρητού των δημοτικών σχολείων κατ' επαρχίας η και κατά δήμους. Τοιούτοι επιθεωρηταί καθίστανται οι εφημέριοι και εν άλλαις χώραις, ων η δημοτική εκπαίδευσις θεωρείται την σήμερον πρότυπος. Μόνη η κατά νομούς έπιθεώρησις της δημοτικής εκπαιδεύσεως, ως μάλιστα αυτή διενεργείται την σήμερον εν ημίν υπ' ανδρών κατά το πλείστον αγεύστων της παιδαγωγικής και ουδεμίαν έννοιαν εχόντων του οργανισμού και της διδασκαλίας των δημοτικών σχολείων, είνε πάντη ανεπαρκής. Πρέπει δε η πρώτη και άμεσος επιθεώρησις της δημοτικής εκπαιδεύσεως

Σελ. 504
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/505.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

να ανατεθή, ως άλλαχού, και παρ' ημίν εις ιερείς, προσηκόντως επί τούτω καταρτισμένους, αφού.αυτή δεν είνε απλή μετάδοσις γνώσεων, άλλα κυρίως και κατ' εξοχήν αγωγή, έδραζομένη επί του μόνου ασφαλούς .θεμελίου της θρησκείας, επί των αιωνίων αληθειών της πίστεως και της ηθικής του χριστιανισμού. Διά τοιαύτης δημοτικής εκπαιδεύσεως εμεγαλούργησαν άλλοι λαοί, διά τοιαύτης, είνε δυνατόν και το έθνος ημών να ανάκυψη εκ της νυν κακοδαιμονίας και να επίδη αισιωτέρας ημέρας εν τω μέλλοντι.

Μεγαλειότατε!

Διά του προκειμένου Οργανισμού της Ριζαρείου Σχολής πέποιθα ότι είνε δυνατόν ου μόνον εις την ιεράν θέλησιν του αοιδίμου αυτής ιδρυτού ν' ανταποκριθώμεν πληρέστατα, αλλά και ν' αποδείξωμεν αυτήν εν των ευεργετικωτάτων ιδρυμάτων διά την Εκκλησίαν και το Γένος καθόλου. Ούτω πως μόνον θ' αποκτήσωμεν ιερείς και κήρυκας του θείου λόγου, εμφορουμένους ενθέου ζήλου υπέρ του υψηλού και μεγάλου προορισμού των, ιερείς δυναμένους ν' αναρριπίσωσι το θρησκευτικόν αίσθημα του λαού και να ποδηγετήσωσιν αυτόν εις την οδόν του καθήκοντος και της αρετής. Οοτω πως θα υποβοηθήσωμεν και την δημοτικήν εκπαίδευσιν, όπως αναδειχθή αυτή όργανον διαπλάσεως του ήθους και του χαρακτήρος του Ελληνικού λαού, όργανον ανυψώσεως του φρονήματος και εξευγενίσεως του αισθήματος αύτού.

Εν τη πεποιθήσει ταύτη υποβάλλων τον προκείμενον Οργανισμόν εις την Υ.' Μεγαλειότητα, δεν διστάζω ότι Αυτή θα ευδοκήση να περιβάλη αυτόν διά του υψηλού Αυτής κύρους.

Εν Αθήναις τη 7 Σεπτεμβρίου 1897.

Τής Y. Μεγαλειότητος πιστός θεράπων

Ο Υπουργός των Εκκλησιαστικών

και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΥΤΑΞΙΑΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α'. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Έχοντες υπ' όψει, την από 1 'Ιανουαρίου 1840 διαθήκην του αοιδίμου Γ. Ριζάρη, ιδρυτού της εν Αθήναις Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής, και τας από 10 Ιανουαρίου, 25 Απριλίου και 1 'Ιουνίου του αυτού έτους προσθήκας αυτής, ομού μετά του από 21 Μαΐου 1841 Κωδικέλλου, προς δε τους Διοργανισμούς της περί ης ο λόγος Σχολής από 25 Σεπτεμβρίου 1843, 7 Οκτωβρίου 1867, 2 Οκτωβρίου και 3 Δεκεμβρίου 1893 και 21 Σεπτεμβρίου 1894 και θέλοντες

Σελ. 505
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/506.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ν' αποδείξωμεν την Σχολήν ταύτην ικανήν, ίνα παιδεύη υποψηφίους ιερείς, δυναμένους ν' ανταποκρίνωνται εις τας σημερινάς πνευματικάς ανάγκας της Εκκλησίας και του Έθνους, λαβόντες υπ' όψιν το άρθρον 72 εν συνδυασμώ προς το άρθρον 76 της διαθήκης, καθ' α οι μέλλοντες να καταταχθώσιν εν τη Σχολή οφείλουσι να έχωσι τας απαιτουμένας προπαιδευτικάς γνώσεις, η δε παίδευσις αυτών εν τη Σχολή" πρέπει να είναι επιστημονική και να επεκτείνηται καθ' όλους τους κλάδους της θεολογίας, προς δε το άρθρον 158 της αυτής διαθήκης, καθ' ο "εις την σύνεσιν αυτής (τής Κυβερνήσεως) απόκειται να επιφέρη και άλλας βελτιώσεις εις όσα αποσιωπά η παρούσα μου", προτάσει του Ημετέρου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάττομεν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'.

Περί της Σχολής.

Άρθρον 1, Η.εν Αθήναις από του έτους 1843 ιδρυμένη Εκκλησιαστική Σχολή Μάνθου και Γεωργίου των Ριζάριδων, η λειτουργούσα υπό το Ονομα "Εκκλησιαστική Ριζάρειος Σχολή", προτίθεται την εις το ιερόν της ιερωσύνης αξίωμα προπαρασκευήν και εκπαίδευσιν, ήτις, επιστημονική ούσα, περιλαμβάνει όλους τους κλάδους της θεολογίας.

Άρθρον 2. Η Σχολή αυτή, διοικούμενη κατά τας διατάξεις της διαθήκης και του Κωδικέλλου αυτής, διατελεί κατά την έφεσιν του αοιδίμου αυτής ιδρυτού υπό την εν γένει εφορείαν της Κυβερνήσεως και κέκτηται, ιδίαν σφραγίδα, φέρουσαν πέριξ σταυρού την επιγραφήν "Εκκλησιαστική Ριζάρειος Σχολή".

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β

Περί των μαθητών

Άρθρον 3, Οι μαθηταί της Σχολής είνε είτε εσωτερικοί είτε εξωτερικοί, οι μεν πρώτοι ενδιαιτώμενοι εν αυτή", ως εν κοινοβίω, και όντες υπότροφοι της Ριζαρείου περιουσίας, ων ο αριθμός δεν δύναται να είναι κατώτερος των είκοσιν, η υπότροφοι άλλων ειδικών κληροδοτημάτων, η και μονών, η και ιδιοσυντήρητοι, οι δε δεύτεροι, έξωθεν φοιτώντες, απολαύουσι των αυτών μαθητικών δικαιωμάτων προς τους εσωτερικούς, υποβαλλόμενοι και εις τας αυτάς προς τούτους υποχρεώσεις, ως προς την περιβολήν, την εν τη Σχολή φοίτησιν και αναστροφήν αυτών, Ο αριθμός δε των εξωτερικών ορίζεται κατ' έτος υπό του Πολυμελούς Συμβουλίου της Σχολής αναλόγως του χώρου των αιθουσών των παραδόσεων αυτής.

Άρθρον 4, Όπως γείνη τις δεκτός ως μαθητής εν τη Σχολή, οφείλει: α') Νά είνε Έλλην πολίτης· εξαιρούνται της υποχρεώσεως ταύτης οι εκ

Σελ. 506
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/507.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Ζαγορίου και εκ κληροδοτημάτων υπότροφοι, προς δε οι εσωτερικοί και εξωτερικοί ιδιοσυντήρητοι μαθηταί.

β'} Νά έχη συμπεπλήρωμένον το δέκατον έκτον και να μη έχη υπερβή το εικοστόν έτος της ηλικίας του εξαιρέσει των κληρικών, οίτινες δύνανται να ώσι και πρεσβύτεροι την ηλικίαν μέχρι του τριακοστού το πολύ έτους. Η ηλικία των μη κληρικών πιστούται, ως προς μεν τους εκ γενετής Έλληνας πολίτας, είτε διά ληξιαρχικής πράξεως, είτε διά του μητρώου των αρρένων, ως προς δε τους μη τοιούτους, διά πρωτοκόλλου ενώπιον του αρμοδίου ελληνικού προξενείου συνταττομένου και καθ' ο δύο συμπόλίται του υποψηφίου μαθητού της Σχολής, ων ο έτερος ιερεύς, θα εμαρτύρουν ενόρκως περί της ηλικίας αυτού, και ως προς εκείνους δε και ως προς τούτους προσεπιβεβαιούται η ηλικία και δι' ιατρικής εξετάσεως, γινομένης ενταύθα,

γ') Νά είνε υγιής και αρτιμελής το σώμα, επιβεβαιουμένου τούτου δι' ιατρικής εξετάσεως.

δ') Νά προσαγάγη πνευματικόν συμμαρτυρίαν, εξ' ης θ' απεδεικνύετο, ότι δεν έχει ήδη υποπέσει εις εκκλησιαστικόν παράπτωμα, αποκλείον αυτόν κατά τους Ιερούς κανόνας εκ του ιερατικού αξιώματος.

ε') Νά προσαγάγη τουλάχιστον ενδεικτικόν της β' τάξεως του γυμνασίου και να υποστή την εξής εισιτήριον εξέτασιν ως προς μεν την Ελληνικήν γλώσσαν εν τω ετυμολογικώ και συντακτικώ αυτής διά γραπτής και προφορικής δοκιμασίας, καθ' ην θα ηρμήνευε χωρίον τι, διά κλήρου οριζόμενον είτε εκ του Ξενοφώντος, είτε εκ του Λυσίου, τεχνολογών και συντάττων αυτό· ως προς δε την Λατινικήν γλώσσαν εν τη γραμματική και τω συντακτικώ διά γραπτής και προφορικής δοκιμασίας, καθ' ην θα ηρμήνευε χωρίον τι, διά κλήρου οριζόμενον είτε εκ του Κορνηλίου Νέπωτος, είτε εκ του Ιουλίου Καίσαρος, τεχνολόγων και συντάττων αυτό· ως προς δε τα ιερά μαθήματα εν τη Ιερά Ιστορία και τη Ιερά Κατηχήσει αποδεικνύων εν εκείνη μεν, ότι είνε εις θέσιν ν' αφηγηθή γραπτώς τε:καί προφορικώς εν εκ των κυριωτάτων ιστορικών γεγονότων της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, διά κλήρου οριζόμενον, εν δε ταύτη επίσης γραπτώς τε και προφορικώς να έρμηνεύση στοιχειωδώς το Σύμβολον της πίστεως, τα μυστήρια και τας εντολάς, του θέματος ωσαύτως οριζομένου διά κλήρου' ως προς δε την Ιστορίαν, εν τοις κυριωτάτοις της αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας, της Ρωμαϊκής, Βυζαντιακής και νεωτέρας του Ελληνικού Έθνους Ιστορίας προφορικώς· ως προς δε τα Μαθηματικά εν τη Αριθμητική και στοιχειώδει, Ζωολογία' ως προς δε την Γεωγραφίαν τα στοιχειωδέστατα της Μαθηματικής και Φυσικής Γεωγραφίας, εκ δε της πολιτικής τα της Ελλάδος και της Ελληνικής Χερσονήσου · ευρύτερον, συνοπτικώτερον δε τα της λοιπής Ευρώπης. Τα αποτελέσματα των εισιτηρίων εξετάσεων συνυποβάλλονται ομού μετά των γραπτών των υποψηφίων εις το Υπουργείον των Εκκλησιαστικών, όπερ εγκρίνει τους μέλλοντας

Σελ. 507
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/508.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

να καταταχθώσιν εν τη Σχολή μετά προηγούμενον έλεγχον των γραπτών αυτών, προτιμώμενων των μάλλον επιτυχόντων,

στ') Νά ομολογήση ενώπιον του επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού, παρισταμένων και του Τμηματάρχου του επί των Εκκλησιαστικών τμήματος του Υπουργείου και του Διευθυντού της Σχολής, αφού ο τελευταίος ούτος τω παραστήση το μέγεθος και τα βαρέα της ιερωσύνης καθήκοντα, ότι αναδέχεται οικεία βουλήσει την υποχρέωσιν του να ιερωθή, αμα τη συμπληρώσει της υπό των κανόνων οριζόμενης ηλικίας, συνταττομένου επί τούτω πρωτοκόλλου και καταχωριζομένου εν ιδίω βιβλίω, εν ώ προσυπογράφονται ο τε ποιούμενος την ομολογίαν και εκείνοι, ενώπιον των οποίων γίνεται αύτη.

Άρθρον 5. Προκειμένου περί διορισμού υποτρόφων μεταξύ των κεκτημένων ίσα προσόντα και τυχόντων του αυτού βαθμού κατά την εισιτήριον εξέτασιν, προτιμώνται οι ιερόπαιδες και οι ανήκοντες εις οικογενείας, παρασχούσας ιδιαιτέρας προς την πατρίδα εκδουλεύσεις.

Άρθρον 6. "Οσοι εκ της ελευθέρας Ελλάδος μέλλουσι να διορισθώσιν υπότροφοι είτε της Ριζαρείου περιουσίας, είτε ειδικού κληροδοτήματος, είτε μονής τίνος του Κράτους, οφείλουσι να παράσχωσι προηγουμένως εγγύησιν διά του νομίμου αντιπροσώπου, καθ' ην αναλαμβάνουσι την υποχρέωσιν, ίνα άποβαλλόμενοι της Σχολής, η αποδεικνυόμενοι άλλως ανίκανοι διά το ιερατικόν αξίωμα, η αποδυομενοι μετά την αποφοίτησιν εξ αυτής εις αλλότριον του προορισμού αυτής στάδιον, η εν περιπτώσει μη χειροτονίας μέχρι, του τριακοστού πέμπτου της ηλικίας αυτών έτους, αποτίσωσι την δι' αυτούς γενομένην δαπάνην, λογιζομένην εις δραχμάς ογδοήκοντα κατά μήνα μετά του νομίμου αυτών τόκου μέχρις εξοφλήσεως. Η υποχρέωσις αυτή αίρεται εξ αιτίας θανάτου η νοσου, η άλλης τινός σωματικής ανικανοτητος, ενόρκως πιστοποιουμένης υπό ιατρών. Οι απαρτίζοντες το τριμελές Διοικητικόν Συμβουλιον της Σχολής, κατά την διάρκειαν της υπηρεσίας του οποίου θα εβεβαιούτο η αθέτησις της υποχρεώσεως ταύτης του υποτρόφου, ολιγωρούντες να έπιδιώξωσι την είσπραξιν της οφειλής τούτου, καθίστανται αυτοί προσωπικώς υπόλογοι κατά το άρθρον

1 του από 20 Δεκεμβρίου 1887 ΑΧΘ' νόμου.

Άρθρον 7. Οι ιδιοσυντήρητοι εσωτερικοί της Σχολής μαθηταί προπληρόνουσι κατά πάσαν τριμηνίαν δρ. 210 εις το ταμείον της Σχολής και προκαταβάλλουσιν εν αρχή εκάστου έτους δραχμάς τριακοσίας ως εγγύησιν του ότι άμα τη συμπληρώσει της υπό των ιερών κανόνων οριζόμενης ηλικίας θα ιερωθώσι. Το ολικόν ποσόν των ετησίων τούτων καταβολών επιστρέφεται προς εκείνους τους ιδιοσυντηρήτους, οίτινες ήθελον ιερωθή.

Άρθρον 8. Πάντες οι της Σχολής μαθηταί οι τε εσωτερικοί και εξωτερικοί φέρουσι στολήν ομοιόμορφον, ήτοι κάλυμμα της κεφαλής, επιχιτώνιον ποδήρες, ζώνην, περιπόδια, εμβάδας και επενδύτην, τα πάντα μέλανος χρώματος. Επί

Σελ. 508
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/29/gif/509.gif&w=600&h=91517_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

του περιλαιμίου του επενδύτου αυτών φέρεται ένθεν και ένθεν το στοιχείον Ρ διά μετάξης κυανής κεντημένον.

Άρθρον 9, Η διαμονή και διατήρησις εκάστου μαθητού εν τη Σχολή είναι κυρίως πενταετής. Αλλ' επί μεν των υποτρόφων επιτρέπεται εν μια και μόνη τάξει να μείνωσιν ούτοι απροβίβαστοι, οπότε η μαθητεία αυτών καθίσταται εξαετής, επί δε των ιδιοσυντηρήτων και των εξωτερικών μαθητών επιτρέπεται και η εις πλείονας τάξεις παραμονή αυτών επί δύο το πολύ έτη. Πας υπότροφος, μένων απροβίβαστος και εν άλλη τάξει, αποβάλλεται της Σχολής και υποχρεούται εις την απότισιν της δι' αυτόν γενομένης δαπάνης, αν ούτος έχη παράσχη εγγυησιν. Όστις δε των ιδιοσυντηρήτον και εξωτερικών μαθητών δεν ήθελε προβιβασθή μετά διετή φοίτησιν εν μια τάξει, και ούτος αποβάλλεται και κηρύττεται έκπτωτος παντός δικαιώματος απέναντι της Σχολής.

Άρθρον 10. Οι εκ Ζαγορίου υπότροφοι της Ριζαρειου περιουσίας δύνανται εξαιρετικώς κατά τα άρθρα 109 και επόμενα της Ριζαρειου διαθήκης να εισάγωνται εν τη Σχολή, έχοντες συμπεπληρωμένον και μόνον το 15 έτος της ηλικίας αυτών. Υφιστάμενοι δε την εισιτήριον εξέτασιν εις τα του ελληνικού σχολείου μαθήματα, ου φέρουσι το απολυτήριον επικεκυρωμένον παρά του Μητροπολίτου Ιωαννίνων, προπαιδευονται προσηκόντως ενδιαιτώμενοι εν τω της Σχολής καταστήματι όπως καταστώσιν ικανοί να καταταχθώσιν εις την α' τάξιν αυτής. Επίσης δύνανται κατά το άρθρον τούτο να εισάγωνται και οι εκ κληροδοτημάτων και της άνω Ηπείρου υπότροφοι.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ'.

Περί των μαθημάτων

Άρθρον 11.

A', Θεολογικά.

α) Ιερά Κατήχησις κατ' έκτασιν.

β') Εγκυκλοπαιδεία και Μεθοδολογία της Θεολογίας,

γ') Εισαγωγή εις την Π. και Κ. Διαθήκην μετά στοιχείων Κριτικής και Ερμηνευτικής και μετά Βιβλιογνωσίας.

δ') Ερμηνεία της Π. Διαθήκης επί του πρωτοτύπου κειμένου εν άντιβολή προς την μετάφρασίν των Ο' και την Βουλγάταν,

ε') Ερμηνεία της Κ. Διαθήκης,

στ') Εβραϊκή Αρχαιολογία μετά Ιεράς Γεωγραφίας, ζ') Εκκλησιαστική Ιστορία.

η') Πατρολογία μετ' αναγνώσεως εκλεκτών έργων Ελλήνων και Λατίνων Πατέρων και Διδασκάλων της Εκκλησίας. .

θ') Ιστορία των Δογμάτων,

ι' ) Χριστιανική Αρχαιολογία.

Σελ. 509
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 490
    17_B. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    13

    ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ 1894 (Β. Διάταγμα / 21 Σεπτεμβρίου 1894)

    Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη

    Υπουργός Δ. Καλλιφρονάς

    Περί τροποποιήσεως του 11ου άρθρου του από 3 Δεκεμβρίου 1893

    Β. διατάγματος περί οργανισμού της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου

    Σχολής και του προσηρτημένου ωρολογίου των μαθημάτων

    ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α' ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

    Κατά πρότασιν του Ημετέρου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού, διατάσσομεν τάδε'

    Το άρθρον 11 του από 3 Δεκεμβρίου 1893 Ημετέρου διατάγματος περί οργανισμού της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής και το προσηρτημένον ώρολόγιον των μαθημάτων τροποποιούνται ως εξής.

    Άρθρον 11. Η σχολή έχει πέντε τάξεις, εν αις διδάσκονται:

    Εν μεν τη A',

    1. Ιερά Ιστορία της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης και απομνημόνευσις περικοπών τινών του Ευαγγελίου.

    2. Ερμηνεία Ξενοφώντος και Λυσίου η 'Ισοκράτους-Ελληνική Γραμματική και Συντακτικόν μέχρι του περί λόγων μέρους,

    3) Ερμηνεία εκ της Λατινικής Χρηστομάθειας και Λατινική γραμματική,

    4) Στοιχειώδης γεωμετρία. Ασκήσεις αριθμητικής.

    5) Ιστορία των Εθνών της Ασίας και της Αιγύπτου και της Ελλάδος μέχρι της υποταγής αυτής υπό τους Ρωμαίους.

    6) Ιερά Γεωγραφία.

    7) Ανάγνωσις Ελλήνων πατέρων (Κυρίλλου κατηχήσεων και Χρυσοστόμου),

    8) Γαλλική γλώσσα. Γραμματική και ανάγνωσις και ερμηνεία εκ της Γαλλικής Χρηστομαθείας,

    Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 104, τχ Β'/26 Σεπτεμβρίου 1894