Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Γ΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989
 
Σελίδες:487
 
Αριθμός τόμων:3ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Νομοθεσία
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 12.59 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 119-138 από: 490
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/119.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

σημειώνονται μεταβολές σε 6 μέχρι και 10 προγράμματα, γ') Κατά πρόγραμμα, οι λιγότερες μεταβολές σημειώνονται στα προγράμματα: 1918 (1 μάθημα), 1897β (2 μαθήματα) και "1870-1883" (3 μαθήματα)· στα υπόλοιπα προγράμματα μεταβολές σημειώνονται σε 5 μέχρι και 11 μαθήματα, δ') Η τελική εικόνα των μαθημάτων είναι η ακόλουθη: της Γεωγραφίας και των Θρησκευτικών οι αρχικές ώρες παρέμειναν, μειώθηκαν των Αρχαίων Ελληνικών κατά 15 (ποσοστό μείωσης 21,4%), των Λατινικών κατά 8 (ποσοστό μείωσης 36,4%) και των Γαλλικών κατά 2 (ποσοστό μείωσης 10,0%), ενώ όλων των άλλων μαθημάτων αυξήθηκαν από 2 μέχρι και 23 ώρες.

19. Οι Πίνακες A51, 52, 53 περιλαμβάνουν την εξέλιξη του εβδομαδιαίου χρόνου κατά κατηγορίες μαθημάτων 86 σε ποσοστιαία τοις % κατανομή. Από τη μελέτη των Πινάκων αυτών συμπεραίνουμε τα ακόλουθα:

A') Ελληνικό σχολείο:- α') Τα Φιλολογικά μαθήματα κατέχουν την 1η θέση -στην ιεράρχηση των κατηγοριών- σε όλα τα προγράμματα με ποσοστό που κυμαίνεται από 62,6% το 1867 μέχρι 40,2% το 1918 (διαφορά 22,4%). Το ποσοστό των Φιλολογικών μαθημάτων μέχρι και το πρόγραμμα του 1885 βρίσκεται πάνω από 50% του συνολικού εβδομαδιαίου χρόνου, ενώ από το επόμενο πρόγραμμα του 1886 το ποσοστό αυτό μειώνεται -παρά τις διάφορες αυξομειώσεις και καταλήγει στο 40,2% στο πρόγραμμα του 1918. β') Τα Φυσικομαθηματικά εναλλάσσονται στη 2η και 3η θέση (στη 2η θέση βρίσκονται στα προγράμματα των ετών 1836,1855, "1870-1883", 1884,1897α και 1897β και σε όλα τα άλλα στην 3η). γ') Οι ξένες γλώσσες, εκτός από το πρώτο πρόγραμμα του 1836 όπου το ποσοστό τους είναι πάνω από το 10% και κατέχουν την τέταρτη θέση, σε όλα τα άλλα προγράμματα βρίσκονται στην τελευταία η προτελευταία θέση και με ποσοστό αρκετά χαμηλό (6,6-1,2%). δ') Τα Πρακτικά μαθήματα στα τρία πρώτα προγράμματα κατέχουν την τελευταία θέση με πολύ χαμηλό ποσοστό, αλλά στα υπόλοιπα προγράμματα-με την προσθήκη της Γυμναστικής- στην 3η και 2η θέση με ποσοστό που κυμαίνεται από 12,7-26,2% (η θέση τους είναι αντίστροφη από την αντίστοιχη των

86. Οι κατηγορίες των μαθημάτων είναι οι ακόλουθες: α') Φιλολογικά (Αρχαία Ελληνικά, Νέα Ελληνικά, Λατινικά, Ιστορία, Φιλοσοφικά), β') Φυσικομαθηματικά (Μαθηματικά, Φυσικά, Κοσμογραφία), γ') Ξένες γλώσσες, 8') Πρακτικά (Τεχνικά, Γυμναστική, Ωδική), και ε') Γενικά (Θρησκευτικά, Γεωγραφία). Διευκρινίζουμε εδώ ότι προτιμήσαμε αυτί) τη διαίρεση των μαθημάτων -και όχι εκείνη που χρησιμοποιεί ο Χ. Νούτσος στη μελέτη του Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης και κοινωνικός έλεγχος (1931-1973), Αθήνα 1979-γιατί πιστεύουμε ότι έτσι φαίνεται καλύτερα ο προσανατολισμός των προγραμμάτων.

Σελ. 119
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/120.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Φυσικομαθηματικών.) ε') Τα Γενικά μαθήματα στα τρία πρώτα προγράμματα βρίσκονται στην 3η και 2η θέση, ενώ από το πρόγραμμα "1870-1883" υποχωρούν και παραμένουν στην 4η θέση με ποσοστό αρκετά σταθερό (12,114,2%). στ') Η διαφορά μεταξύ των κατηγοριών μαθημάτων που κατέχουν την 1η .καί 2η θέση κυμαίνεται. από 14% (στο πρόγραμμα του 1918) μέχρι 48,3% (στο πρόγραμμα του 1867).

Η εικόνα αυτή των διαφόρων κατηγοριών μαθημάτων φαίνεται καλύτερα στη γραφική παράσταση 2.

Β') Γυμνάσιο: α') Και εδώ τα Φιλολογικά μαθήματα κατέχουν την 1η Θέση με ποσοστό από 65,5% το 1855 και 1867 μέχρι 49,6% το 1903 (διαφορά 15,9%), ποσοστό δηλ. υψηλότερο από το αντίστοιχο του Ελληνικού σχολείου (μέσος όρος 57,0%). β') Ακολουθούν στη 2η Θέση τα Φυσικομαθηματικά με ποσοστό από 16,0% στο πρόγραμμα "1870-1883" μέχρι 22,1% στα δύο τελευταία προγράμματα (διαφορά 6,1%)· ο μέσος όρος του εβδομαδιαίου χρόνου είναι 19,3% και η διαφορά μεταξύ των δύο αυτών πρώτων κατηγοριών κυμαίνεται από 29,8% το 1903 μέχρι 47,8% το 1855 (διαφορά μέσου όρου 37,7%). γ') Οι ξένες γλώσσες ως το πρόγραμμα "1870-1883" βρίσκονται στην 3η θέση με ποσοστό περίπου 10% (κατά μέσο όρο), και από το πρόγραμμα του 1884 κατέχουν την 3η η 4η θέση εναλλακτικά η και ισότιμα με τα Πρακτικά μαθήματα με ποσοστό μεταξύ του 9,7% το 1906 και 8,6% σε αρκετά προγράμματα (διαφορά 1,1% και μέσος όρος 9,2%), αρκετά σταθερό δηλαδή, δ') Τα Πρακτικά μαθήματα (δηλ. η Γυμναστική σε όλα τα προγράμματα, εκτός από τα δύο τελευταία οπού προστίθεται η Ωδική), εκτός από το πρώτο πρόγραμμα κατά το οποίο πρωτοεμφανίζονται κατέχοντας την 4η θέση, σε όλα τα άλλα προγράμματα παραμένουν σταθερά στην 3η θέση με ποσοστό κυμαινόμενο από 8,6% το 1896 μέχρι 15,8% το 1900 (διαφορά 7,2%). τη θέση αυτή τη μοιράζονται σε αρκετά προγράμματα με τις ξένες γλώσσες, ενώ ο μέσος όρος του εβδομαδιαίου χρόνου είναι 10,5% υψηλότερος από τον αντίστοιχο των των ξένων γλωσσών, ε') Στην τελευταία θέση βρίσκονται, τα Γενικά μαθήματα με ποσοστό που κυμαίνεται από 4,7% το 1900 μέχρι 7,5% το "1870-1883" (διαφορά 2,8%) και μέσο όρο 5,9%.

Η γραφική παράσταση 3 αποτυπώνει όλη αυτή την εικόνα που αναφέρεται στις κατηγορίες των μαθημάτων στο Γυμνάσιο.

Γ') Ελληνικό σχολειό και Γυμνάσιο: α') Τα Φιλολογικά μαθήματα κατέχουν την 1η Θέση σε όλα τα προγράμματα με ποσοστό -αυξομειούμενο- που κυμαίνεται από 47,4% το 1900 και 1918 μέχρι 64,3% το 1867 (διαφορά 16,9%). Στα περισσότερα προγράμματα ο εβδομαδιαίος χρόνος καταλαμβάνει ποσοστό μεγαλύτερο από το 50% (μέσος όρος 53,6%). β') Τα Φυσικομαθηματικά κατέχουν τη 2η θέση σε όλα τα προγράμματα (εκτός του 1900 που υποχωρούν

Σελ. 120
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/121.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

στην 3η θέση) με ποσοστό -αυξομειούμενο- που κυμαίνεται από 15,0% το "1870-1883" μέχρι 20,3% το 1909 (διαφορά 5,3%). Εξάλλου, η διαφορά μεταξύ των δύο αυτών πρώτων κατηγοριών μαθημάτων κυμαίνεται από 28,0% το 1918 μέχρι 48,5% το 1867 (μέσος όρος της διαφοράς 35,6%).

γ') Οι ξένες γλώσσες στο πρώτο πρόγραμμα του 1836 βρίσκονται στην 3η θέση (μαζί με τα Γενικά μαθήματα, στα δύο επόμενα προγράμματα υποχωρούν στην 4η θέση (με ταυτόχρονη μείωση του ποσοστού τους) και από το πρόγραμμα του "1870-1883" καταλήγουν στην 5η και τελευταία θέση με ποσοστό μεταξύ 6,1% το 1900 και 8,0% το 1884, Η διαφορά μεταξύ του μικρότερου (6,1%) και του μεγαλύτερου (10,6%) ποσοστού είναι 4,5% και ο μέσος όρος του εβδομαδιαίου χρόνου 7,8%, δ') Τα Πρακτικά μαθήματα στα τρία πρώτα προγράμματα βρίσκονται στην τελευταία θέση με ποσοστό μόλις 2,0% κατά μέσο όρο, αλλά από το πρόγραμμα του "1870-1883" -με την προσθήκη του μαθήματος της Γυμναστικής-προωθούνται στην 3η θέση (και στη 2η του 1900) ενώ και το ποσοστό τους κυμαίνεται από 10,6% μέχρι 19,8% (διαφορά γενική 17,9% και από το "1870-1883" και μετά 9,2%). Ο μέσος όρος του εβδομαδιαίου χρόνου είναι 11,5% (και 13,7% χωρίς τα τρία πρώτα προγράμματα), ε') Τα Γενικά μαθήματα στα τρία πρώτα προγράμματα κατέχουν την 3η θέση και από το πρόγραμμα του "1870-1883" και μετά υποχωρούν και παραμένουν στην 4η θέση με ποσοστό αρκετά σταθερό. (Η διαφορά του ποσοστού, μεταξύ μικρότερου το 1918 και μεγαλύτερου το 1836, είναι 2,5% ενώ o μέσος όρος του εβδομαδιαίου χρόνου είναι 9,1%). στ') Με βάση τον μέσο όρο της διαφοράς που παρουσιάζει ο εβδομαδιαίος χρόνος στις διάφορες κατηγορίες των μαθημάτων, τη μεγαλύτερη "κινητικότητα" σημειώνουν τα Φιλολογικά μαθήματα και τη μικρότερη τα Γενικά μαθήματα.

Η παραπάνω Εικόνα αποτυπώνεται στη γραφική παράσταση 4.

20. Η ιεράρχηση των μαθημάτων κατά πρόγραμμα περιλαμβάνεται στους πίνακες A 4,7, 10,12,15,17,20, 23,26,28,30, 33,35,37 και 39. Από τη μελέτη αυτών των Πινάκων εξάγουμε τα ακόλουθα συμπεράσματα:

A') Ελληνικό σχολείο: α!) Αρκετά μαθήματα κατέχουν την ίδια, μαζί με άλλα, θέση στην εκάστοτε-ιεραρχία, β') Εκτός από τα Αρχαία Ελληνικά, που κατέχουν σταθερά την 1η θέση (στα δύο τελευταία προγράμματα μαζί με τα Νέα Ελληνικά), κανένα άλλο μάθημα δεν βρίσκεται στην ίδια σταθερή θέση σε όλη την εξέλιξη των προγραμμάτων, παρά μόνο τα Λατινικά, που είναι πάντοτε στην τελευταία θέση (στο πρόγραμμα "1870-1883" μαζί με τα Φυσικά και στο πρόγραμμα του 1900 μαζί με τα Γαλλικά), γ') Στη 2η θέση βρίσκονται μία φορά τα Γαλλικά (1836), δέκα φορές τα Μαθηματικά, μόνα τους η μαζί με άλλα, τρεις φορές τα Νέα Ελληνικά (1884, 1896, και

Σελ. 121
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/122.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

το 1903 μαζί με άλλα) και τέσσερις φορές η Γυμναστική (το 1900, και το 1903,1906,1909 μαζί με άλλα), δ') Στην 3η θέση εναλλάσσονται η Γυμναστική (6 φορές), τα Μαθηματικά (5 φορές) τα Θρησκευτικά (2 φορές) και από 1 φορά η Γεωγραφία και τα Τεχνικά, ε') Στις θέσεις 4η-11η βρίσκονται άλλα μαθήματα, αλλά και ορισμένα που κατά την εξέλιξη των προγραμμάτων υποχωρούν από τη 2η και 3η θέση που προσωρινά κατέχουν, στ') Με βάση τον μέσο όρο του εβδομαδιαίου χρόνου, τα μαθήματα ιεραρχούνται ως εξής: 1ο Αρχαία Ελληνικά (31,9%), 2ο Μαθηματικά (11,6%), 3ο Νέα Ελληνικά (10,9%), 4ο Γυμναστική (10,4%), 5ο Ιστορία (6,8%), 6ο α-γ Γεωγραφία, Θρησκευτικά, Τεχνικά (6,7%), 9ο Ξένες γλώσσες (5,8%), 10ο Φυσικά (5,6%), 11ο Ωδική (4,8%) και 12ο Λατινικά (2,5%).

Β') Γυμνάσιο: α') Και εδώ, αρκετά μαθήματα κατέχουν την ίδια, μαζί με άλλα, θέση στην εκάστοτε Ιεραρχία, β') Το μόνο μάθημα που κατέχει σταθερά την ίδια -την 1η- θέση είναι τα Αρχαία Ελληνικά, όπως επίσης και η Κοσμογραφία που βρίσκεται πάντοτε στην τελευταία θέση· όλα τα άλλα μαθήματα δεν έχουν σταθερή θέση και εναλλάσσονται στις διάφορες θέσεις, με τα Λατινικά, τα Μαθηματικά, τη Γυμναστική και τα Γαλλικά στις υψηλότερες συνήθως θέσεις, γ') Τή 2η και 3η θέση κατέχουν, μόνα τους η μαζί με άλλα μαθήματα, τα Λατινικά και Μαθηματικά αρκετές φορές, και λιγότερες τα Γαλλικά, η Γυμναστική και η Ιστορία, δ') Στην τελευταία θέση, εκτός από την Κοσμογραφία, βρίσκονται και τα Φιλοσοφικά και η Γεωγραφία, ε') Με βάση τον μέσο όρο του εβδομαδιαίου χρόνου, η ιεράρχηση των μαθημάτων που διδάσκονται στο Γυμνάσιο είναι η ακόλουθη: 1ο Αρχαία Ελληνικά (33,7%), 2ο Λατινικά (11,3%), 3ο Μαθηματικά (10,9%), 4ο Γυμναστική (10,0%).' 5ο Γαλλικά (9,2%), 6ο Ιστορία (9,0%), 7ο Φυσικά (7,4%), 8ο Θρησκευτικά (5,3%), 9ο Νέα Ελληνικά (3,9%), 10ο 'Ωδική (2,9%), 11ο Γεωγραφία (2,1%) 12ο Φιλοσοφικά (2,0%) και 13ο Κοσμογραφία (1,4%).

Γ') Ελληνικό σχολείο και Γυμνάσιο: α') Σέ αρκετές περιπτώσεις την ίδια θέση στην εκάστοτε ιεραρχία των μαθημάτων κατέχουν δύο η και τρία μαθήματα, β') Τα Αρχαία Ελληνικά κατέχουν σταθερά σε όλα τα προγράμματα την 1η θέση, και μάλιστα με πολύ μεγάλη διαφορά από το 2ο μάθημα, γ') Τή 2η θέση κατέχουν τα Μαθηματικά σε 13 προγράμματα, η Γυμναστική σε 2 (1900 και 1903) και τα Λατινικά στο 1836. δ') Σέ 9 προγράμματα την 3η θέση κατέχει η Γυμναστική, σε 3 τα Μαθηματικά, σε 2 τα Νέα Ελληνικά, ενώ τα Γαλλικά και τα Λατινικά σε 1 πρόγραμμα (1855 και 1867) αντίστοιχα), ε') Στην τελευταία θέση βρίσκονται άλλοτε τα Φιλοσοφικά και άλλοτε η Κοσμογραφία, και μία φορά τα Τεχνικά, στ') Με βάση τον μέσο όρο του εβδομαδιαίου χρόνου, τα μαθήματα ιεραρχούνται ως εξής: 1ο Αρχαία Ελληνικά (33,1%), 2ο Μαθηματικά (10,9%), 3ο Γυμναστική (10,1%), 4ο Ιστορία

Σελ. 122
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/123.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

(8,1%), 5ο Γαλλικά (7,8%), 6ο Λατινικά (7,3%), 7ο Φυσικά (6,6%), 8ο Θρησκευτικά (5,9%), 9ο Νέα Ελληνικά (5,2%), 10ο Ωδική (3,7%), 11ο Γεωγραφία (3,2%), 12ο τεχνικά (3,0%), 13ο Φιλοσοφικά (1,2%) και 14ο Κοσμογραφία (0,7%).

Σελ. 123
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/124.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 124
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/125.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'

ΒΑΡΒΑΚΕΙΟ ΛYKEIO — ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

Σελ. 125
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/126.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 126
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/127.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΕΣ

Σελ. 127
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/128.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 128
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/129.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Ωρολόγιο πρόγραμμα 1886

Τάξεις

α/α

Μαθήματα1

Σύνολο

%

A

Β

Γ

Δ

Ε

ΣΤ

Ζ

1

Ελληνικά [Αρχαία]2

[Νέα]2

8 3

8

2

8

2

9

9

9

6

"}

64

24,0

3,0

27,0

2

Θρησκευτικά

2

2

2

-

-

-

-

6

2,6

3

Γεωγραφία

2

2

2

1

1

-

23

10

4,2

4

Ιστορία ·

2

2

2

3

3

3

2

17

7,2

5

Γαλλική γλώσσα

6

7

6

6

6

6

6

43

18,1

6

Αριθμητική

3

3

3

4

-

-

-

13

5,5

7

Γεωμετρία

Μαθηματικά

-

-

-

2

4

4

7

17

43

7,2

18,1

8

Περιγραφική Γεωμετρία

-

-

-

-

-

-

3

3

1,2

9

Άλγεβρα

-

-

-

2

4

4

-

10

4,2

10 11

Φυσική ιστορία Φυσική

Φυσικά

- .

2

2

2

2

3

3

8 6

19

3,4 2,6

8,0

12

Χημεία και Ορυκτολογία -

-

-

-

-

-

2

3

5

2,0

13

Καλλιγραφία

3

1

1

-

-

-

-

5

2,0

14

Ιχνογραφία

2

2

3

3

3

2

1

16

6,9

15

Γυμναστική και οπλασκία

2

2

2

2

2

2

2

14

5,9

Σύνολο

33

33

33

34

34

35

35

237

1

00,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων (που εδώ αναγράφονται σύμφωνα με τον συνοπτικό πίνακα του άρθρου 15 = 16) με βάση τον εβδομαδιαίο χρόνο διδασκαλίας τους: 1 Αρχαία Ελληνικά, 2α Γαλλικά, 2β Μαθηματικά, 4 Φυσικά, 5 Ιστορία, 6 Ιχνογραφία, 7 Γυμναστική, 8 Γεωγραφία, 9 Νέα Ελληνικά, 10 Θρησκευτικά, 11 Καλλιγραφία, 12 Κοσμογραφία.

2. Υποδιαιρέσεις του μαθήματος "Ελληνικά" η "Ελληνική [γλώσσα]".

3. Κοσμογραφία.

ΠΗΓΗ: Απόφαση 14320/6 Οκτωβρίου 1886: -Κείμενο Β2 (τ. A', σ. 685-694).

Σελ. 129
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/130.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Ωρολόγιο πρόγραμμα 1890

Τάξεις

α/α Μαθήματα 1

Σύνολο

%

A

Β

Γ

Δ

E

ΣΤ

Ζ

1 Ελληνικά 1 [Αρχαία]2

9

9

8

10

10

10

8 64

71 27,1

30,1

] [Νέα]2

3

2

2

-

-

-

- 7

3,0

2 Θρησκευτικά

2

2

2

1

2

-

-

9

3,8

3 Γεωγραφία

2

2

2

2

2

-

23

12

5,0

4 Ιστορία

2

2

2

3

3

3

2

17

7,2

5 Γαλλική γλώσσα

4

4

4

5

5

4

4

30

12,7

6 Αριθμητική

3

3

4

5

-

-

3 18

7,6

7 Γεωμετρία Μαθηματικά

-

-

1

2

3

4

3 13

39 5,5

16,5

8 Περιγραφική γεωμετρία

-

-

-

-

-

-

2 2

0,9

9 Άλγεβρα

-

-

-

-

3

3

- 6

2,5

10 Φυσική ιστορία

-

2

2

2

2

-

- 8

3,4

11 Φυσική Φυσικά

-

-

2

-

-

3

3 8

22 3,4

9,4

12 Χημεία και Ορυκτολογία

-

-

-

-

-

3

3 6

2,6

13 Καλλιγραφία

3

3

-

-

-

-

-

6

2,6.

14 Ιχνογραφία

2

2

3

3

3

2

1

16

6,8

15 Γυμναστική και οπλασκία

2

2

2

2

2

2

2

14

5,9

Σύνολο

32

33

34

35

35

34

33

236

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων (που στον πίνακα εδώ αναγράφονται σύμφωνα με τον "συνοπτικόν πίνακα του προγράμματος", ο οποίος υπάρχει στο τέλος της απόφασης) : 1 Αρχαία Ελληνικά, 2 Μαθηματικά, 3 Γαλλικά, 4 Φυσικά, 5 Ιστορία, 6 Ιχνογραφία, 7 Γυμναστική, 8 Γεωγραφία, 9 Θρησκευτικά, 10 Νέα Ελληνικά, 11 Καλλιγραφία, 12 Κοσμογραφία.

2. Υποδιαιρέσεις του μαθήματος "Ελληνικά".

3. Κοσμογραφία.

ΠΗΓΗ: Απόφαση 14454/3 Οκτωβρίου 1890: Κείμενο Β 4 (τ. A', σ. 697-704).

Σελ. 130
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/131.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 3, Ωρολόγιο πρόγραμμα 1893

 

Τάξεις

Μαθήματα 1

---

Σύνολο

%

A

Β

Γ

Δ

E

ΣΤ

Ζ

Ελληνικά [Αρχαία]2 [Νέα]2

9 3

9

2

8

2

10

10

9

,8

63 7

70

27,5 3,0

30,5

Θρησκευτικά

2

2

2

1

1

-

-

8

3,5

Γεωγραφία

2

2

2

2

2

-

23

12

5,3

Ψυχολογία εμπειρική Φιλοσοφικά

-

-

-

-

-

1

-

1

2

0,9

Λογική

-

-

-

-

-

-

1

11

Ιστορία

2

2

2

3

3

3

2

17

7,4

Γαλλικά

-

3

3

5

5

4

4

24

10,5

Αριθμητική

3

3

3

4

-

-

1

14

6,1

Γεωμετρία

-

-

1

2

3

4

1

11

4,8

Αναλυτική γεωμετρία

-

-

-

-

-

-

2

2

0,9

Περιγραφική γεωμετρία Μαθηματικά

-

-

-

-

-

-

2

2

38

0,9

16,6

Άλγεβρα

-

-

-

-

3

3

2

8

3,5

Τριγωνομετρία

-

-

-

-

-

-

1

1

0,4

Φυσική ιστορία Χημεία και ορυκτολογία / Φυσικά Φυσική

- - -

2

2 2

2

2

3 3

3 3

8 6

8

22

3,5 2,6 3,5

9,6

Καλλιγραφία

3

3

-

-

-

-

-

6

2,6

Ιχνογραφία

2

2

3

3

3

2

1

16

7,0

Γυμναστική και οπλασκία

2

2

2

2

2

2

2

14

6,1

Σύνολο

28

32

32

34

34

34

35

229

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων (για τη σειρά βλ. τον "συνοπτικόν πίνακα του προγράμματος" στο τέλος του Β 5) ; 1 Αρχαία Ελληνικά, 2 Μαθηματικά, 3 Γαλλικά, 4 Φυσικά, 5 Ιστορία, 6 Ιχνογραφία, 7 Γυμναστική, 8 Γεωγραφία, 9 Θρησκευτικά, 10 Νέα Ελληνικά, 11 Καλλιγραφία, 12α Κοσμογραφία, 12β Φιλοσοφικά.

2. Υποδιαιρέσεις του μαθήματος "Ελληνικά".

3. Κοσμογραφία (8πως αναγράφεται και στον "συνοπτικόν πίνακα" αμέσως μετά τη Γεωγραφία). ΠΗΓΗ: Απόφαση 18292/12 Αυγούστου 1893: Κείμενο Β 5 (τ. Α', σ. 705-714).

Σελ. 131
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/132.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 4, Τροποποιημένο - ως προς τα μαθηματικά -ωρολόγιο πρόγραμμα 1912

Τάξεις

Mαθήματα 1

---

Σύνολο

%

Α

Β

Γ

Δ

E

ΣΤ

Ζ

Ελληνικά [Αρχαία]

9

9

8

10

10

9

8

63

70

27,01

30,0

[Νέα]

3

2

2

---------

-

-

-

7

3,01

Θρησκευτικά

2

2

2

1

1

-

-

8

3,5

Γεωγραφία

2

2

2

2

2

-

-

10

4,3

Ψυχολογία εμπειρική Φιλοσοφικά - - - - -

1

-

1

2

0,9

Λογική

-

-

-

-

-

-

1

1

Ιστορία

2

2

2

3

3

3

2

17

7,3

Γαλλικά

-

3

3

5

5

4

4

24

10,3

Αριθμητική

3

3

3

4

-

-

1

14

6,0

Γεωμετρία

1

ί

1

2

3

3

2

13

5,5

Αναλυτική γεωμετρία

-

-

-

-

-

1

2

3

1,3

Παραστατική γεωμετρία

Μαθηματικά -

-

-

-

-

1

1

2

44

0,9

18,9

Άλγεβρα

-

-

-

-

3

3

2

8

8,4

Τριγωνομετρία

-

-

-

-

-

1

1

2

0,9

Κοσμογραφία

-

-

-

-

-

-

2

2

0,9

Φυσική Ιστορία

2

2

2

2

-

-

8

3,4

Χημεία και ορυκτολογία

• Φυσικά -

-

-

-

-

3

3

6,

22

2,6

9,4

Φυσική

-

2

-

-

3

3

8-

3,4

Καλλιγραφία

3

3

-

-

-

-

-

6

2,6

Ιχνογραφία

2

2

3

3

3

2

1

16

6,8

Γυμναστική και οπλασκία 2

2

2

2

2

. 2

2

14

6,0

Σύνολο 29

33

32

34

34

36

35

233

100,0

1. Η ιεράρχηση των μαθημάτων όπως στον Πίνακα 3.

2. Η Κοσμογραφία θεωρείται κλάδος των Μαθηματικών και όχι της Γεωγραφίας, όπως συνέβαινε στα προηγούμενα προγράμματα. ΠΗΓΕΣ: α) Πίνακας 3' β) B. διάταγμα 21 Αυγούστου 1912: Κείμενο Β 6 (τ. Α', σ. 715-716).

Σελ. 132
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/133.gif&w=600&h=39317_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 5, Ωρολόγιο πρόγραμμα 1922

Μαθήματα1 Α' Θρησκευτικά

Β' Ελληνικά Νέα2

Αρχαία 2

Γ' Ιστορία

Δ' Φιλοσοφικά (= ((Ψυχολογία και Λογική")

Ε' Γαλλικά

1. Αριθμητική

2. Άλγεβρα

3. Γεωμετρία ΣΤ' Μαθηματικά

4. Τριγωνομετρία

5. Παραστατική

6. Αναλυτική Γεωμετρία

Ζ' κοσμογραφία

1. Φυσική Ιστορία

2. Φυσική Πειραματική

3. Χημεία

Θ' Γεωγραφία Ιχνογραφία

IA' Γυμναστική και σκοποβολία

Σύνoλο

Τάξεις

 Σύνολο

A Β · Γ Δ

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων: 1 Φυσικά, 2 Μαθηματικά, 3 Αρχαία Ελληνικά, 4 Γαλλικά, 5 Ιχνογραφία, 6 Γυμναστική, 7 Νέα Ελληνικά, 8 Ιστορία, 9 Γεωγραφία, 10α Θρησκευτικά, 10β Κοσμογραφία, 10γ Φιλοσοφικά.

Εάν όμως υπολογίσουμε και το Ελληνικό σχολείο (βλ. A 99, τ. A', σ. 606-628 και Πίνακα A36, εδώ σ. 57), η ιεράρχηση ...χει ως, εξής : Ια Μαθηματικά, 1β Φυσικά, 3 Αρχαία Ελληνικά, 4 Νέα Ελληνικά, 5 Γαλλικά, 6 Γυμναστική, 7 Ιχνογραφία, 8 Ιστορία, 9 Γεωγραφία, 10α Θρησκευτικά, 10β Καλλιγραφία, 12 Ωδική, 13α Κοσμογραφία, 13β Φιλοσοφικά. Για το σύνολο του εβδομαδιαίου χρόνου του προγράμματος του 1922 βλ. εδώ Πίνακα 6.

2. Αναφέρονται ως υποδιαιρέσεις του μαθήματος Ελληνικά Νέα και Αρχαία".

3. Με το B. διάταγμα στις 4 Ιανουαρίου 1926 (Β11, τ. Α΄ σ. 752) στους κλάδους των Φυσικών προστίθεται και η Υγιεινή, που διδάσκεται 1 ώρα την εβδομάδα,

ΠΗΓΗ: Απόφαση 44598/25 Νοεμβρίου 1922: Κείμενο Β10 (τ. A', σ. 723-751).

Σελ. 133
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/134.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 6. Εξέλιξη του εβδομαδιαίου χρόνου

 

  Πρόγραμμα Σύνολο εβδομαδιαίων ωρών Μεταβολή (±) ως προς το 1886

 Ώρες %

Μεταβολή (±) ως προς το αμέσως προηγούμενο

Ώρες %

 

1886

237

1890

236

—1

-0,4

—1

-0,4

1893

229

—8

-3,4

—7

-3,0

1912

233

—4

-1,7

+4

+ 1,7

1922

251

+14

+ 5,9

+18

+ 7,7

Σελ. 134
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/135.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΆΚΑΣ 7. Εξέλιξη τον εβδομαδιαίου χρόνου των 4 ανωτέρων τάξεων

  Πρόγραμμα Σύνολο εβδομαδιαίων ωρών Μεταβολή (±) ως προς το 1886

 Ώρες %

Μεταβολή (±) ως προς το αμέσως προηγούμενο

Ώρες %

 

1886

138

1890

137

—1

-0,7

—1

-0,7

1893

137

—1

—0,7

1912

139

+1

+ 0,7

+2

+1,5

1922

144

+6

+ 4,3

+5

+3,6

Σελ. 135
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/136.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ, 8, Εξέλιξη του ωρολογίου προγράμματος

Προγράμματα 1886

1890

1893

1912

1922

Μαθήματα1

Ώρες

% Ώρες % Ώρες % Ώρες%

Ώρες %

Αρχαία Ελληνικά

57

24,0

64

27,1

63

27,5

63

27,

0

36

14,3

Νέα Ελληνικά

7

3,0

7

3,0

7

3,0

7

3,

0

27

ιο,7

Θρησκευτικά

6

2,6

9

3,8

8

3,5

8

3,

5

8

3,2

Γεωγραφία

8

3,4

10

4,2

10

4,4

10

4,

3

12

4,8

Φιλοσοφικά

-

-

-

-

2

0,9

2

0,

9

2

0,8

Ιστορία

17

7,2

17

7,2

17

7,4

17

7,

3

17

6,8

Γαλλικά

43

18,1

30

12,7

24

10,5

24

10,

3

22

8,8

Μαθηματικά

43

18,1

39

16,5

38

16,6

42

18,

0

37

14,7

Κοσμογραφία2

2

0,8

2

0,8

2

0,9

2

0,

9

2

0,8

Φυσικά

19

8,0

22

9,4

22

9,6

22

9,

4

37

14,7

Καλλιγραφία

5

2,0

6

2,6

6

2,6

6

2,

6

83

3,2

Ιχνογραφία

16

6,9

16

6,8

16

7,0

16

6,

8

18

7,2

Γυμναστική

14

5,9

14

5,9

14

6,1

14

6,

0

20

8,0

Ωδική

-

-

-

-

-

-

-

--

5

2,0

Σύνoλο

237

100,0

236

100,0

229

100,0

233

100,0

251*

100,0

1. Η σειρά των μαθημάτων όπως εμφανίζονται στα προγράμματα κατά σειρά" δεν αναφέρεται η Υγιεινή (Β11, τ. A', σ. 752, και προηγούμενο Πίνακα).

2. "Ως το 1893 η Κοσμογραφία θεωρείται κλάδος της Γεωγραφίας, στην τροποποίηση του 1912 περιλαμβάνεται στους κλάδους των Μαθηματικών και τέλος στο πρόγραμμα του 1922 αυτονομείται ως μάθημα.

3. Συμπεριλαμβάνονται και οι ώρες της Χειροτεχνίας.

4. Συμπεριλαμβάνεται και το πρόγραμμα του Ελληνικού σχολείου (βλ. A99, τ. Α', σ. 606-628 και Πίνακα A36, εδώ σ. 157).

Σελ. 136
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/137.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 9. Εξέλιξη τον ωρολογίου προγράμματος1 των 4 ανωτέρων τάξεων

Προγράμματα 1 886

1890

1893

1912

1922

Μαθήματα

Ήρες

%

Ώρες

 %

Ώρες

 %

Ώρες % Ώρες

%

Αρχαία Ελληνικά

33

23,9

38

27,

8

37

27,0

37

26,6

19

13,2

Νέα Ελληνικά

-

-

-

-

-

-

-

-

10

7,0

Θρησκευτικά

-

-

3

2,

2

2

1,5

2

1,4

2

1,4

Γεωγραφία

2

1,4

4

2,

9

4

2,9

4

2,9

5

3,5

Φιλοσοφικά

' -

--

-

--

2

1,5

2

1,4

2

1,4

Ιστορία

11

8,0

11

8,

0

11

8,0

11

7,9

8

5,6

Γαλλικά

24

17,4

18

13,

1

18

ι3,ι

18

ι3,ο

16

11,1

Μαθηματικά

34

24,7

28

20,

4

28

20,4

3ο

21,6

27

18,7

Κοσμογραφία

2

1,4

2

1,

5

2

1,5

2

1,4

2

1,4

Φυσικά

15

10,9

16

11,

7

16

ιι,7

16

11,5

3ο

20,8

καλλιγραφία

-

--

-

--

-

-

' -

-

-

-

Ιχνογραφία

9

6,5

9

6,

6

9

6,6

9

6,5

12

8,3

Γυμναστική

8

5,8

8

5,

,8

8

5,8

8

5,8

11

7,6

Ωδική

-

--

-

--

-

-

-

-

-

-

Σύνολο

138

100,0

137

100,

0

137

100,0

139

100,0

144

100,0

1. Βλ. τις σημειώσεις του Πίνακα 8.

Σελ. 137
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/138.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 10, Εξέλιξη τον εβδομαδιαίου χρόνου κατά μάθημα

Μαθήματα

- 1886

1890

1893

1912 1922

Σύνολο

Αρχαία Ελληνικά

57

+ 7

—1

— —27

—21

Νέα Ελληνικά

7

— +20

+20

Θρησκευτικά

6

+3

—1

— —

+2

Γεωγραφία

8

+2

— +2

+4

Φιλοσοφικά

+2

— —

+2

Ιστορία

17

— —

Γαλλικά

43

—13

—6

— — 2

—2ι

Μαθηματικά

43

—4

—1

+4 - 5

—6

Κοσμογραφία

2

— —

Φυσικά

19

+3

— +15

+ 18

Καλλιγραφία

5

+1

— +2

+3

Ιχνογραφία

16

— +2

+2

Γυμναστική

14

— +6

+ 6

Ωδική

— +5

+5

Σύνολο μεταβολής — — 1 —7 +4 +18 +14

Σελ. 138
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Γ΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 119
    17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    σημειώνονται μεταβολές σε 6 μέχρι και 10 προγράμματα, γ') Κατά πρόγραμμα, οι λιγότερες μεταβολές σημειώνονται στα προγράμματα: 1918 (1 μάθημα), 1897β (2 μαθήματα) και "1870-1883" (3 μαθήματα)· στα υπόλοιπα προγράμματα μεταβολές σημειώνονται σε 5 μέχρι και 11 μαθήματα, δ') Η τελική εικόνα των μαθημάτων είναι η ακόλουθη: της Γεωγραφίας και των Θρησκευτικών οι αρχικές ώρες παρέμειναν, μειώθηκαν των Αρχαίων Ελληνικών κατά 15 (ποσοστό μείωσης 21,4%), των Λατινικών κατά 8 (ποσοστό μείωσης 36,4%) και των Γαλλικών κατά 2 (ποσοστό μείωσης 10,0%), ενώ όλων των άλλων μαθημάτων αυξήθηκαν από 2 μέχρι και 23 ώρες.

    19. Οι Πίνακες A51, 52, 53 περιλαμβάνουν την εξέλιξη του εβδομαδιαίου χρόνου κατά κατηγορίες μαθημάτων 86 σε ποσοστιαία τοις % κατανομή. Από τη μελέτη των Πινάκων αυτών συμπεραίνουμε τα ακόλουθα:

    A') Ελληνικό σχολείο:- α') Τα Φιλολογικά μαθήματα κατέχουν την 1η θέση -στην ιεράρχηση των κατηγοριών- σε όλα τα προγράμματα με ποσοστό που κυμαίνεται από 62,6% το 1867 μέχρι 40,2% το 1918 (διαφορά 22,4%). Το ποσοστό των Φιλολογικών μαθημάτων μέχρι και το πρόγραμμα του 1885 βρίσκεται πάνω από 50% του συνολικού εβδομαδιαίου χρόνου, ενώ από το επόμενο πρόγραμμα του 1886 το ποσοστό αυτό μειώνεται -παρά τις διάφορες αυξομειώσεις και καταλήγει στο 40,2% στο πρόγραμμα του 1918. β') Τα Φυσικομαθηματικά εναλλάσσονται στη 2η και 3η θέση (στη 2η θέση βρίσκονται στα προγράμματα των ετών 1836,1855, "1870-1883", 1884,1897α και 1897β και σε όλα τα άλλα στην 3η). γ') Οι ξένες γλώσσες, εκτός από το πρώτο πρόγραμμα του 1836 όπου το ποσοστό τους είναι πάνω από το 10% και κατέχουν την τέταρτη θέση, σε όλα τα άλλα προγράμματα βρίσκονται στην τελευταία η προτελευταία θέση και με ποσοστό αρκετά χαμηλό (6,6-1,2%). δ') Τα Πρακτικά μαθήματα στα τρία πρώτα προγράμματα κατέχουν την τελευταία θέση με πολύ χαμηλό ποσοστό, αλλά στα υπόλοιπα προγράμματα-με την προσθήκη της Γυμναστικής- στην 3η και 2η θέση με ποσοστό που κυμαίνεται από 12,7-26,2% (η θέση τους είναι αντίστροφη από την αντίστοιχη των

    86. Οι κατηγορίες των μαθημάτων είναι οι ακόλουθες: α') Φιλολογικά (Αρχαία Ελληνικά, Νέα Ελληνικά, Λατινικά, Ιστορία, Φιλοσοφικά), β') Φυσικομαθηματικά (Μαθηματικά, Φυσικά, Κοσμογραφία), γ') Ξένες γλώσσες, 8') Πρακτικά (Τεχνικά, Γυμναστική, Ωδική), και ε') Γενικά (Θρησκευτικά, Γεωγραφία). Διευκρινίζουμε εδώ ότι προτιμήσαμε αυτί) τη διαίρεση των μαθημάτων -και όχι εκείνη που χρησιμοποιεί ο Χ. Νούτσος στη μελέτη του Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης και κοινωνικός έλεγχος (1931-1973), Αθήνα 1979-γιατί πιστεύουμε ότι έτσι φαίνεται καλύτερα ο προσανατολισμός των προγραμμάτων.