Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Γ΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989
 
Σελίδες:487
 
Αριθμός τόμων:3ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Νομοθεσία
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 12.59 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 358-377 από: 490
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/358.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

β') τη μείωση των ωρών ορισμένων μαθημάτων (Μαθηματικά 1, Εμπορικά 1, Εμπορικό Δίκαιο 2, Γυμναστική 1)· και γ') τη -σύμφωνα με τα προηγούμενα - αύξηση κατά 3 ώρες του συνολικού εβδομαδιαίου χρόνου.

Εξάλλου το αναλυτικό πρόγραμμα διακρίνεται για τη λεπτομερέστατη περιγραφή της "διδακτέας ύλης" κάθε μαθήματος, για το οποίο αφιερώνονται τρεις ενότητες: ."Σκοπός, Διδακτέα ύλη, Μεθοδολογικαί οδηγίαι", Αξίζει πάντως να επισημάνουμε τη σημασία που δίδεται στη νέα ελληνική γλώσσα και στις εκθέσεις,

15. Και τα δύο νέα προγράμματα του 1922 --αρρένων και θηλέων3:5 - παρουσιάζουν τα ακόλουθα κοινά χαρακτηριστικά: α') Τα Εμπορικά γενικώς μαθήματα προωθούνται στη σειρά και τοποθετούνται, αμέσως μετά τα Θρησκευτικά, εκτοπίζοντας έτσι τα Ελληνικά στην τέταρτη θέση, β') Η Στενογραφία γίνεται υποχρεωτικό μάθημα σε Ορισμένες σχολές (γι' αυτό και υπολογίζεται στο σύνολο του εβδομαδιαίου χρόνου), ενώ αφαιρούνται οι Ασκήσεις εργαστηρίου, γ') Ανακατανέμονται οι ώρες των Φυσικών και της Εμπορευματολογίας υπέρ των πρώτων, με αποτέλεσμα η : δεύτερη να περιοριστεί, πάλι στις δύο ανώτερες τάξεις.

Ως προς τον εβδομαδιαίο χρόνο διδασκαλίας το πρόγραμμα των σχολών αρρένων, με Ορισμένες αυξομειώσεις σε διάφορα μαθήματα, παρουσιάζεται αυξημένο κατά 5 ώρες, ενώ το αντίστοιχο των θηλέων δεν έχει καμία βέβαια μεταβολή, εμφανίζει όμως αξιοσημείωτες αυξομειώσεις ωρών σε αρκετά μαθήματα.36

Το αναλυτικό πρόγραμμα είναι το ίδιο με το προηγούμενο, σύμφωνα με διάταξη του διατάγματος 37.

16. Με το διάταγμα του 1925, που ρύθμιζε για άλλη μια φορά τα Θέματα λειτουργίας των εμπορικών σχολών, έγινε νέα κατανομή των διδασκομένων μαθημάτων.38 Και τα δύο νέα προγράμματα παρουσιάζουν τα ακόλουθα κοινά χαρακτηριστικά: α') Τα μαθήματα χωρίστηκαν σε μεγάλες ενότητες, όπως φαίνεται από τους σχετικούς πίνακες, καθώς επίσης και σε πρωτεύοντα, δευτερεύοντα, τριτεύοντα.39 β') Ορισμένων μαθημάτων οι ώρες διδασκαλίας κατανεμήθηκαν

35. Βλ. Ε40 (τ. Β', σ. 748-751) και Πίνακες Ε14-15.

36. Βλ. τον Πίνακα Ε24.

37. Άρθρο 7 του διατάγματος.

38. Βλ. Ε41 (τ. Β', σ. 752-761) και Πίνακες Ε16-17.

39. Για τη διάκριση των μαθημάτων σε πρωτεύοντα και δευτερεύοντα, αλλά και σε υποχρεωτικά και προαιρετικά βλ. Χαράλαμπος Νούτσος, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης και κοινωνικός έλεγχος (1931-1937), Αθήνα 1979, σ. 95-96 και 87-88 αντίστοιχα.

Σελ. 358
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/359.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

σε διάφορους κλάδους (Νέα και Αρχαία Ελληνικά, Αριθμητική, Γεωμετρία,  Άλγεβρα κτλ.), γ') Τα Ελληνικά επανήλθαν στη δεύτερη -μετά τα Θρησκευτικά- θέση εμφάνισης των μαθημάτων, δ') Απουσιάζει από το ωρολόγιο πρόγραμμα η Γυμναστική - για την οποία όμως γίνεται ειδική ρύθμιση 40, η Υγιεινή διδάσκεται αυτοτελώς, ενώ στα προαιρετικά μαθήματα η Σερβική γλώσσα αντικαθιστά την Τουρκική, και ε') ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος είναι ο ίδιος για τις σχολές αρρένων και θηλέων.

Σε σχέση με τα αντίστοιχα προηγούμενα προγράμματα του 1922, το πρόγραμμα των αρρένων παρουσιάζεται μειωμένο κατά 4 ώρες και των θηλέων κατά 2. Η μείωση όμως αυτή είναι εικονική, διότι αν αφαιρεθούν οι ώρες τής-Γυμναστικής ,σε αρκετά άλλα μαθήματα οι ώρες είναι αυξημένες (π.χ. στο πρόγραμμα-αρρένων : Καλλιγραφία-Δακτυλογραφία + 3 ώρες. Εμπορικά + 1, Εμπορευματολογία ·+. 1, και στο πρόγραμμα θηλέων: Εμπορικά + 2 ώρες,, Ελληνικά - Γεωγραφία - Εμπορευματολογία - Εμπορικό Δίκαιο - Καλλιγραφία - Δακτυλογραφία.+. 1.ώρα στο καθένα).

17. Το τελευταίο πρόγραμμα της περιόδου -που εξετάζουμε .είναι του 1928, το οποίο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για δύο κυρίως λόγους: α') διότι αναφέρεται σε πεντατάξιες πλέον εμπορικές σχολές (η μετατροπή αυτή αναφέρεται στις εμπορικές των νέων χωρών, ενώ της υπόλοιπης Ελλάδας παραμένουν τετρατάξιες),41 και β') διότι έχουμε και νέου τύπου εμπορικές σχολές, τις τριτάξιες πρακτικές εμπορικές σχολές, που άρχισαν να δημιουργούνται από το 1922.42

Και πρώτα το πρόγραμμα των πεντατάξιων σχολών:

Το πρόγραμμα αυτό 43 κατ' ουσίαν είναι σχεδόν όμοιο με το προηγούμενο, διότι η A' τάξη δεν είναι παρά "προπαρασκευαστική" σύμφωνα με το διάταγμα, και τα μαθήματα που διδάσκονται δεν είναι από εκείνα που χαρακτηρίζουν τις εμπορικές σχολές (Εμπορικά, Εμπορευματολογία, Νομικά), αλλά είναι κυρίως μαθήματα που έχουν "προπαρασκευαστικό" απλώς χαρακτήρα και πλησιάζουν προς τα μαθήματα της Γ' τάξεως του Ελληνικού σχολείου. Ως προς τις άλλες τέσσερις τάξεις, το πρόγραμμα ακολουθεί σε γενικές γραμμές τη δομή του προηγούμενου με τις ακόλουθες διαφοροποιήσεις: α') τα Θρησκευτικά επεκτείνονται σε δύο ακόμα τάξεις' β') επανέρχεται το μάθημα της Γυμναστικής μέσα στο κανονικό ωρολόγιο πρόγραμμα' γ') οι Ασκήσεις εργαστηρίου επίσης επανέρχονται ως κλάδος της Εμπορευματολογίας· δ') η Δακτυλογραφία και η Καλλιγραφία διδάσκονται σε ιδιαίτερες ώρες και ε') ο συνολικός εβδομαδιαίος

40. Βλ. § 3 του άρθρου 9 του διατάγματος.

41. Βλ. E42 και 44 (τ. Β', σ. 762-763 και 770-771).

42. Βλ. Ε43 (τ. Β', σ. 764-769).

43. Βλ Ε45 (τ. Β', σ. 772-778) και Πίνακες Ε18-19.

Σελ. 359
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/360.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

χρόνος -εξαιρουμένης της A' τάξεως- παρουσιάζει μικρή αύξηση σε σχέση με του προηγούμενου προγράμματος.

ΟΙ προηγούμενες παρατηρήσεις ισχύουν και για το πρόγραμμα των σχολών θηλέων, στο οποίο η αύξηση των ωρών των Θρησκευτικών και της Χειροτεχνίας επέφερε μείωση των ωρών των Εμπορικών και Νομικών μαθημάτων. : Εξάλλου, ως προς τα πρ-ογράμματα των πρακτικών εμπορικών σχολών44 μπορούμε να τα θεωρήσουμε σαν "μικρογραφία" των αντίστοιχων προγραμμάτων των πεντατάξιων σχολών, όπου υπάρχουν όλα τα μαθήματα, αλλά ενταγμένα μέσα στο γενικό πλαίσιο της πρακτικής διδασκαλίας τους.

18. Εξετάζοντας την εξέλιξη του εβδομαδιαίου ;χρόνου, όπως καταγράφεται στον Πίνακα E22, -στον οποίο δεν περιλαμβάνονται τα προγράμματα μεμονωμένων Σχολών45-, παρατηρούμε τα εξής: α') Με αφετηρία το πρόγραμμα του 1903, όπου πράγματι ο εβδομαδιαίος χρόνος είναι αρκετά υψηλός, όλα τα υπόλοιπα προγράμματα των τετρατάξιων Εμπορικών σχολών εμφανίζουν μία πτωτική τάση ως προς τον εβδομαδιαίο χρόνο διδασκαλίας, η οποία στο πρόγραμμα του 1925 αντιπροσωπεύει ποσοστό 6,6%. β') Τή μεγαλύτερη μείωση παρουσιάζει το "πρόγραμμα 1909" (μείωση 17 ώρες, ποσοστό 11,2%) και τη μικρότερη το πρόγραμμα του 1922 (μείωση 6 ώρες στις σχολές αρρένων, ποσοστό 3,9%). γ') Ανάλογη μείωση παρουσιάζεται και στα προγράμματα των σχολών θηλέων, δ') Στά περισσότερα προγράμματα ("1915-16" - 1925) ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος κυμαίνεται μεταξύ 141 και 146 ωρών, με ελάχιστες αυξομειώσεις μεταξύ τους. ε') Φυσικά, το πρόγραμμα του 1928 εμφανίζεται με αυξημένο τον εβδομαδιαίο χρόνο, αλλά αυτό δικαιολογείται διότι τότε οι Εμπορικές σχολές είναι πεντατάξιες. στ') Ούτως η άλλως, ο εβδομαδιαίος χρόνος σε όλα τά1 προγράμματα είναι πολύ υψηλός και επιβεβαιώνει μια τάση που παρατηρείται και στα άλλα σχολεία M.E.

19. Στον Πίνακα E23 παρουσιάζεται συγκεντρωτικά η εξέλιξη του ωρολογίου προγράμματος και η συμμετοχή του κάθε μαθήματος στα διάφορα προγράμματα. Από την εξέταση του πίνακα αυτού εξάγουμε τα ακόλουθα συμπεράσματα: α') Τα περισσότερα μαθήματα απαντούν σε όλα τα προγράμματα, β')-Από τα μαθήματα που εμφανίστηκαν στο πρώτο πρόγραμμα του 1903 και απαλείφθηκαν οριστικά η προσωρινά κατά την εξέλιξη των προγραμμάτων είναι τα Γερμανικά, τα οποία από το πρόγραμμα του 1920 και μετά παύουν να διδάσκονται ως υποχρεωτικό μάθημα και γίνονται προαιρετικό, η Στενογραφία

44. Βλ. Πίνακες Ε20-21.

45. Το ίδιο ισχύει και για τους επόμενους Πίνακες.

Σελ. 360
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/361.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

που ύστερα από εναλλαγές μεταξύ υποχρεωτικού και προαιρετικού, από το πρόγραμμα του 1922 και μετά οριστικοποιείται .ως υποχρεωτικό, και η Γυμναστική, η οποία απουσιάζει από τα υποχρεωτικά μαθήματα μόνο στο πρόγραμμα του 1925, φαινομενικά όμως, γιατί διδάσκεται, με ειδική ρύθμιση46, γ')· Ορισμένα μαθήματα εμφανίστηκαν κατά την εξέλιξη των προγραμμάτων: έτσι, η Δακτυλογραφία εμφανίζεται ως υποχρεωτικό μάθημα στο πρόγραμμα του 1916, αλλά από το πρόγραμμα του 1920 μέχρι, και του 1925 αποτελεί ενιαίο μάθημα με την Καλλιγραφία, ενώ στο πρόγραμμα του 1928 αυτονομείται εκ νέου' η Υγιεινή, πρωτοεμφανίζεται στο πρόγραμμα του 1920 και διδάσκεται σε ώρες παρμένες από τη Γυμναστική (στις σχολές αρρένων, από τις οποίες απουσίαζε., στο πρόγραμμα του 1928), ενώ στις σχολές Θηλέων εμφανίζεται με την ονομασία "Υγιεινή και Νοσηλευτική"' οι Ασκήσεις εργαστηρίου εμφανίζονται στα προγράμματα 1920 και 1921, και ύστερα στο πρόγραμμα του 1928. δ') Στις σχολές θηλέων εμφανίζονται και ειδικά μαθήματα: Χειροτεχνία (από το 1921 και μετά). Οικιακή Οικονομία (από το 1921) σε συνδιδασκαλία με την Πολιτική Οικονομία, αλλά με πλήρη αυτονόμηση και υποκατάσταση της Πολιτικής Οικονομίας στο πρόγραμμα του 1928, και Οικιακή -Παιδαγωγική (μόνο στο πρόγραμμα του 1921).

20. 'Ως προς την εξέλιξη του εβδομαδιαίου χρόνου κατά μάθημα ο Πίνακας Ε24 δείχνει τις μεταβολές κάθε μαθήματος. Στον Πίνακα αυτόν παρατηρούμε ότι: α') ο χρόνος που διατίθεται για κάθε μάθημα μένει σχεδόν αμετάβλητος ως το 1925 μόνο στη Γεωγραφία και τα Θρησκευτικά (μετά το 1906)· β') στα υπόλοιπα μαθήματα ο χρόνος αυξομειώνεται κατά διαστήματα· γ') τελική αύξηση παρουσιάζουν τα Ελληνικά (που σχεδόν διπλασιάζουν το χρόνο), τα Φυσικά μαζί με την Εμπορευματολογία, η Καλλιγραφία-Δακτυλογραφία (που υπερδιπλασιάζουν το χρόνο), τα Εμπορικά γενικώς μαθήματα, ενώ τελική μείωση έχουν τα Μαθηματικά, τα Αγγλικά και η Ιστορία.

21. Τέλος, ως προς την ιεράρχηση των μαθημάτων, με βάση τον Πίνακα E25 - οπού τα μαθήματα έχουν ομαδοποιηθεί 47 -, παρατηρούμε τα ακόλουθα: 48 α') Η κατηγορία των Ξένων γλωσσών κατέχει την 1η θέση σε όλα τα

46. Ό.π., υποσημ. 40.

47. Τα μαθήματα έχουν ομαδοποιηθεί ως εξής: α') Φιλολογικά (Ελληνικά, Ιστορία, Ιστορία του Εμπορίου)' β') Φυσικομαθηματικά (Μαθηματικά, Φυσικά, Εμπορευματολογία)' γ') Νομικά-Εμπορικά (Εμπορικά, Εμπορικό Δίκαιο, Πολιτική Οικονομία)' δ') Ξένες γλώσσες (Γαλλικά, Αγγλικά, Γερμανικά)' ε') Πρακτικά (Καλλιγραφία, Δακτυλογραφία, Στενογραφία, Χειροτεχνία, Γυμναστική, Υγιεινή, Ασκήσεις "εργαστηριού) και στ') Γενικά (Θρησκευτικά, Γεωγραφία).

48. Οι παρατηρήσεις αναφέρονται στα προγράμματα των σχολών αρρένων' για τις

Σελ. 361
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/362.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

προγράμματα (εκτός του 1928 που υποβιβάζονται στη 2η υπέρ των Φιλολογικών), αλλά με συνεχή πτωτική τάση· έτσι, η -απώλεια του χρόνου έως το 1925 είναι 10,7% και το 1928 15,3%. β') Η κατηγορία, των Νομικών και Εμπορικών μαθημάτων ξεκινώντας από την 3η θέση σταθεροποιείται στη 2η ως το 1921, το 1922 περνά στην 4η, στην οποία και καταλήγει το 1928 ύστερα από την άνοδό της στην 3η το 1925, σημειώνοντας αύξηση του ποσοστού συμμετοχής της στον συνολικό εβδομαδιαίο χρόνο συνολικά 3,9% (1903-1925) αλλά επανερχόμενη στο αρχικό ποσοστό 15,1% με το πρόγραμμα του 1928. γ') Τα Φιλολογικά μαθήματα παρουσιάζουν μία συνεχή αύξηση του ποσοστού τους (ως το 1925 αύξηση 6,4% και το 1928 12,5%), ενώ η θέση τους από 4η το 1903 ανεβαίνει στην 1η το 1928, ο" ) Τα Φυσικομαθηματικά ξεκινώντας από τη 2η θέση, ως το 1919 παρουσιάζουν κάποια μείωση, η όποια όμως στα επόμενα προγράμματα μεταστρέφεται σε αύξηση με αιχμή το πρόγραμμα του 1925., οπού επανέρχονται στη 2η θέση· το άνοιγμα, πάντως μεταξύ του μικρότερου (το "1915-16") και του μεγαλύτερου (το 1925) ποσοστού είναι 5,1%. s') Η κατηγορία των Πρακτικών μαθημάτων, σταθεροποιούμενη στην 4η θέση, παρουσιάζει αυξομειώσεις του ποσοστού της: μεγαλύτερο το 15,8% του προγράμματος του 1906 και μικρότερο 11,3% του 1925 (φυσικά στα προγράμματα των σχολών θηλέων το ποσοστό των μαθημάτων αυτών είναι αρκετά αυξημένο εξαιτίας της ύπαρξης ειδικών μαθημάτων), στ') Τα Γενικά μαθήματα, κατέχοντας την τελευταία θέση, παρουσιάζουν μια σταθερότητα στο ποσοστό τους (με άνοιγμα περίπου μιας εκατοστιαίας μονάδας).

Η εικόνα αυτή των διαφόρων κατηγοριών μαθημάτων φαίνεται καλύτερα στη γραφική παράσταση 10,

Αλλά και η ιεράρχηση μεμονωμένα των μαθημάτων -όπως έχει καταγραφεί σε κάθε πίνακα προγράμματος- μας οδηγεί στα ακόλουθα γενικά συμπεράσματα: α') Αρκετά μαθήματα κατέχουν την ίδια, μαζί με άλλα. Θέση στην εκάστοτε ιεραρχία (π.χ. στο πρόγραμμα του 1903 5 μαθήματα βρίσκονται στην πρώτη Θέση), β') Κανένα μάθημα δεν κατέχει την ίδια σταθερή θέση σε όλη την εξέλιξη των προγραμμάτων, εκτός από τα Θρησκευτικά που βρίσκονται, μαζί με την Ιστορία του Εμπορίου, στην τελευταία θέση έως και το πρόγραμμα του 1925. γ') Στις πρώτες θέσεις εναλλάσσονται τα Εμπορικά, Γαλλικά και Ελληνικά, ακολουθούν τα Αγγλικά, τα Μαθηματικά και η Γυμναστική, ενώ αρκετά σταθερή είναι η Γεωγραφία.

σχολές θηλέων υπάρχουν ορισμένες διαφοροποιήσεις, με κυριότερη το αυξημένο ποσοστό των Πρακτικών μαθημάτων.

Σελ. 362
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/363.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄

ΕΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΑΥΤΙΚΑ — ΑΣΤΙΚΑ— ΓΕΩΡΓΙΚΑ

Σελ. 363
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/364.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 364
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/365.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΕΣ

Σελ. 365
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/366.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 366
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/367.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Ωρολόγιο πρόγραμμα Ναυτικού τμήματος της Πετριτσείου Εμπορικής σχολής Ληξουρίου 1901

τάξεις

 

α/α

Μαθήματα

- Σύνολο

%

Β

Γ

1

Μαθηματικά

6

6

12

16,9

2

Ναυτιλία και ναυτικοί υπολογισμοί

6

6

12

16,9

3

Ονοματολόγιον και πρακτικαί ασκήσεις

6

-

6

8,5

4

Κυβερνητική

-

4

4

5,6

5

Γεωγραφία

3

3

6

8,5

6

Φυσική

3

3

6

8,5

7

Ελληνικά

3

3

6

8,5

8

Αγγλικά

6

3

9

12,6

9

Ναυτικόν Δίκαιον

-

4

4

5,6

10

Πρακτικά μαθήματα

-

6

6

8,5

Σύνολο

33

38

71

100,0

1. Για το πρόγραμμα της A' τάξεως, που ήταν κοινό με του Εμπορικού τμήματος, βλ. Μέρος Πρώτο, Ε12 και Μέρος Δεύτερο, Πίνακα E l.

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 26 Οκτωβρίου 19O1: Κείμενο ΣΤ12 (τ. Β', σ. 867-870).

Σελ. 367
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/368.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝAΚΑΣ 2. Ωρολόγιο πρόγραμμα αστικών σχολείων 1914

α/α

Μαθήματα 1

Τάξεις

Σύνολο

%

A

Β

Γ

1

Θρησκευτικά

2

2

2

6

5,3

2

Ελληνικά (= "Αρχαία Ελληνικά,

Νέα Ελληνικά, Συνθέσεις")

8

9

8

25

21,9

3

Ιστορία

2

2

2

6

5,3

4

Γεωγραφία

2

2

2

6

5,3

5

Φυσικοϊστορικά. Ανθρωπολογία και Υγιεινή

2

2

2

6

5,3

6

Φυσικά (= "Χημεία και Φυσική")

2

2

1

5

4,3

7

Μαθηματικά

3

3

3

9

7,9

8

Οικιακή Οικονομία

και Οικιακή Παιδαγωγική

-

-

2

2

1,7

9

Ιχνογραφία

2

2

2

6

5,3

ίο

Καλλιγραφία

1

-

-

1 16

0,8 14,0

11

Χειροτεχνία

3

3

3

9

7,9

12

Ωδική

3

3

3

9

7,9

13

Γυμναστική

3

3

3

9

7,9

14

Γαλλικά

5

5

5

15

13,2

Σύνολο

38

38

38

114

100,0

1. Ιεράρχηση των μαθημάτων: 1 Ελληνικά, 2 Τεχνικά, 3 Γαλλικά, 4α Γυμναστική, 4β Μαθηματικά, 4γ Ωδική, 7α Γεωγραφία, 7β Θρησκευτικά, 7γ Ιστορία, 7δ Φυσικοϊστορικά, 11 Φυσικά, 12 Οικιακή Οικονομία και Οικιακή Παιδαγωγική.

ΠΗΓΗ: Απόφαση 15 Νοεμβρίου 1914: Κείμενο ΣΤ15 (τ. Β', σ. 878-885).

Σελ. 368
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/369.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 3. Ειδικό ωρολόγιο πρόγραμμα, αστικών σχολείων κτλ. σχολικού έτους 1917-18

α/α Μαθήματα Τάξεις Σύνολο 

Α Β Γ

α

β

α

β

α

ß

α

β

1

Θρησκευτικά

1

1

1

1

1

1

3

3

2·.

Ελληνικά

6

6

6

6

6

6

18

18

3

4

Ιστορία

1

2

1

2

1

2

3

6

5

Γεωγραφία Φυσικοϊστορικά

1

2

1

2

1

2

3 3

3 6

6

Φυσικά

1

2

1

2

1

1

3

5

7

Μαθηματικά

2

2

2

2

2

2

6

6

8

Οικιακή Οικονομία και Παιδαγωγική

-

-

-

-

1

2

1

2

9

Ιχνογραφία

1

2

1

2

1

2

3

6

10

Καλλιγραφία

1

1

-

-

-

-

1

1

11

Χειροτεχνία

2

3

2

3

2

3

6

9

12

Ωδική

2

2

2

2

2

2

6

6

13

Γυμναστική

3

2

3

2

3

2

9

6

14

Γαλλικά

3

4

3

4

3

4

9

12

Σύνολο

25

30

24

29

25

30

74

89

 

α = Χειμερινή περίοδος (Δεκέμβριος - Ιανουάριος - Φεβρουάριος)

β = Εαρινή περίοδος (Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος)

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 25 Δεκεμβρίου 1917: Κείμενο ΣΤ16 (τ. Β', σ. 886).

Σελ. 369
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/370.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 4. Ειδικό ωρολόγιο πρόγραμμα αστικών σχολείων κτλ, σχολικού έτους 1918-19

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Α

Β

Γ

α

β

α

β

α

β

α

β

1

Θρησκευτικά

1

1

1

1

1

1

3

3

2

Ελληνικά

6

6

6

6

6

6

18

18

3

Ιστορία

2

1

2

1

2

1

6

3

4

Γεωγραφία

1

1

1

1

1

1

3

3

5

Φυσικοϊστορικά

2

1

2

1

2

1

6

3

6

Φυσικά

2

1

2

1

1

1

5

3

7

Μαθηματικά

2

2

2

2

2

2

6

6

8

Οικιακή Οικονομία και Παιδαγωγική

-

-

-

-

2

1

2

1

9

Ιχνογραφία

2

1

2

1

2

1

6

3

10

Καλλιγραφία

1

1

-

-

-

-

1

1

11

Χειροτεχνία

3

2

3

2

3

2

9

6

12

Ωδική

2

2

2

2

2

2

6

6

13

Γυμναστική

2

2

2

2

2

2

6

6

14

Γαλλικά

4

3

4

3

4

3

12

9

Σύνολο

30

24

29

23

30

24

89

71

α = Φθινοπωρινή και εαρινή περίοδος (Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος-Μάρτιος, Απρίλιος, Μάιος).

β = Χειμερινή περίοδος (Δεκέμβριος, Ιανουάριος, Φεβρουάριος).

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 15 Σεπτεμβρίου 1918: Κείμενο ΣΤ19 (τ. Β', σ. 897).

Σελ. 370
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/371.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 5, Ωρολόγιο πρόγραμμα Αβερωφείου Μέσης Γεωργικής Σχολής1918

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Σύνολο

A B Γ

1

Πρακτική αριθμητική

3/- - - 1 1/2

2

Γεωμετρία

2/ _ _ _ 1

3

Φυσική πειραματική

2 - - 2

4

Βοτανική

2 - - 2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

2/__ _ _ 1

6

Γενική πειραματική Χημεία

'2 - - 2

7-

Ζωοτεχνία/Γενική Ζωοτεχνία/Ειδική Ζωοτεχνία. ..

2 -/3 3/- 5

8

Γενική γεωργία

1 2/- - 2

9

Στοιχεία τοπογραφίας

-/3 - - 1 1/2

1ο

Στοιχεία υδραυλικής και οικοδομικής

__ /2 __ __ 1

11

Αρχαί μηχανικής

-β - - 1

12

Ελληνικά

2/ _ _ _ 1

13

Αρχαί πολιτικής Οικονομίας και Γεωργικού Δικαίου

- /9 _ _ __ 1

14

Γεωργική μηχανολογία

- 3/- - 1 1/2

15

Δενδροκομία / Δενδροκομία ειδική, δασική...

2 3/- 3 1/2

16

Εδαφολ , Λιπασματολογία και στοιχεία γεωργίας

- -/3 - 1 1/2

17

Ειδική γεωργία

- -/3 2/- 1 1/2

18

Γαλακτοκομία και Τυροκομία

__ 3/ - - 1 1/2

- 3/- - 1 1/2

19

Οινοποιία

- 3/- - 11/2

20

Γεωργική Βιομηχανία

- 3/- - 1 1/2

21

Αμπελουργία

- -/3 - 11/2

22

Μελισσοκομία και σηροτροφία

__ _ /2 __

23

Γεωργική Οικονομία

_ _/2 2/- 2

24

Κηπουρική και ανθοκομία

_ 2/- - 1

25

Γεωργική εντομολογία

_ _ 2 /- 1

26

Γεωργική φυτοπαθολογία

__ 2/- 1

27

Πεταλωτική, κτηνιατρική κλπ.

_ ___ 2/ - 1

28*

Γεωργική Λογιστική

___ 2/- 1 1

29

Πρακτικαί ασκήσεις

24 24 24/42 81

Σύνoλο

42 42 42 126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 23 Αυγούστου 1918: Κείμενο ΣΤ18 (τ. Β', σ. 889-896).

Σελ. 371
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/372.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 6, Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσων Γεωργικών Σχολών 1920

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Σύνολο

A B Γ

1

Πρακτική αριθμητική

3/- - -

11/2

2

Γεωμετρία

2/- - -

1

3

Φυσική πειραματική και μετεωρολογία

2 - -

2

4

Βοτανική

2 - -

2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

2/1 - -

11/2

6

Γενική πειραματική Χημεία

3/2 - -

21/2

7

Ζωοτεχνία/Γενική και ειδική ζωοτεχνία

2 2 2/-

5

8

Γεωργία και Γενική και Ειδική

-/2 2 3 /-

41/2

9

Στοιχεία τοπογραφίας

-/3 - -

11/2

10

Αρχαί μηχανικής

-/2 - -

1

11

Ελληνικά

2 _ _

2

12

Γεωργική μηχανολογία

- 3/- -

11/2

13

Δενδροκομία

__ 2 2 /-

3

14

Γεωολογία, Εδαφολογία, Λιπασματολογία

- 2 -

2

15

Γαλακτοκομία και Τυροκομία

- 2/1 -

11/2

16

Οινοποιΐα

- 3/- -

11/2

17

Γεωργικαί Βιομηχανίαι

- 2/__ -

1

18

Αμπελουργία

- -/3 -

1 1/2

19

Γεωργική εντομολογία

- -/2 -

1

20

Πολιτική Οικονομία

- -/2 -

1

21

Μελισσοκομία

_ -/1 _

1/2

22

Σηροτροφία

- -/1 -

1/2

23

Γεωργική Οικονομία

- - 2/3

24

24

Γεωργική φυτοπαθολογία

- - 2/-

1

25

Γεωργική Λογιστική...

_ _ 2

2

26

Ελαιοκομία

- - 2/-

1

27

Δασονομία

- - -/2

1

28

Κηπουρική, Ανθοκομία

- - -/3

11/2

29

Πτηνοτροφία

- - -/3

11/2

30

Κτηνιατρικής στοιχεία και πεταλωτική

- - 2/1

11/2

31

Υδραυλική και Οικοδομική

- - 1/2

11/2

32

Γεωργική νομοθεσία

- - -/2

1

33

Πρακτικαί ασκήσεις

24 24 24

72

Σύνολο

42 42 42

126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 7 Αυγούστου 1920: Κείμενο ΣΤ24 (τ. Β', σ. 912-921).

Σελ. 372
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/373.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης
 

ΠΙΝΑΚΑΣ 7. Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών 1921

 

α/α

Μαθήματα

Τάξεις

Σύνολο

A

Β

Γ

1

Ιχνογραφία

-/2

- -

-

1

2

Ελληνικά

2

-

-

2

3

Πρακτική Αριθμητική

3/-

-

-

11/2

4

Γεωμετρία

2h

-

-

1

5

Φυσική πειραματική

2

-

-

2

6

Γενική Χημεία

2·-·

' -

-

2

7 ·

Βοτανική

3

-

-

3

8

Ζωολογία και εντομολογία

2

-

- .

2

9

Γεωλογία και ορυκτολογία

2/1

-

-

11/2

ίο

Κλιματολογία και εδαφολογία

-/2

-

-

1

11

Δενδροκομία

--2

3

2

6

12 :

Γενική Μηχανική

-

2/-

-

1

13

Χωρομετρία

-

2

-

2

14 

Αμπελουργία

- '

2

2

4

15 .

Γεωργία (Γενική και Ειδική)

-

2

2/-

3

16'

Κτηνοτροφία και Πτηνοτροφία

-

-/2

2/-

2

17 '

Οινολογία

-

2

-/2

3

18

Έλαιοκομία / Ελαιουργία

-

-/2

2/-

2

19

Εντομολογία

-

2/-

-

1

20 ,.

Μελισσοκομία

-

-/2

-

1

21

Σηροτροφία

-

2/-

-

1

22 "

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

23

Σχεδιογραφία πάρκων και κήπων

-

-

~/2

1

24 :

Υδραυλική

-

-

2/-

1

25

Κηπουρική

-

-

2

2

26

Ανθοκομία

-

^

-/2

1

27

Γαλακτοκομία

-

-

1/-

1/2

28

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

29

Γεωργική Λογιστική

-

-

1

1

30

Γεωργική Νομοθεσία

-

-

-/1

1/2

31

Συσκευή, διατήρησις και επεξεργασία...

-

-

-/2

1

32

Πρακτικαί ασκήσεις

24

24

24

72

Σύνολο

42

42

42

126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 31 Αυγούστου 1921: Κείμενο ΣΤ 25 (τ. Β', σ. 922-925).

Σελ. 373
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/374.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 8 Ωρολόγιο πρόγραμμα  Μέσων Γεωργικών Σχολών 1925

α/α

Μαθήματα

Tάξεις

   

Σύνολο

.A,

Β

Γ

1

Μαθηματικά

3

-

-

3

2

Φυσική και μετεωρολογία

2

-

-

2

3

Χημεία

3

-

-

3

4

Βοτανική

2

- '

-

2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

1

-

-

1

6

. Ορυκτολογία και Γεωλογία

1

-

-

1

7

Γεωργική μηχανική

2

2

2

6

8

Ιχνογραφία

1

-

-

1

9

Γεωργία

1

3

3

7

10

Ζωοτεχνία

2

2

2

6

11

Δενδροκομία/Δενδροκομία, Κηπουρική, Ανθοκομία

-

2

2

4

12

Αμπελουργία, Ελαιουργία

-

2

-

2

13

Γεωργικαί Βιομηχανίαι

-

2

1

3 -

14

Γαλακτοκομία. . .

-

2

-

2

15

Γεωργική Εντομολογία

-

1

-

1

16

Μελισσοκομία - Σηροτροφία

-

1

-

1

17

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

18

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

19

Γεωργική Λογιστική

-

-

2

2

20

Εγκυκλοπαιδεία δικαίου και Γεωργ. Νομοθεσία

-

-

1

1

21

Φυτοπαθολογία

-

-

1

1

22

Στοιχεία Κτηνιατρικής και Πεταλωτικής

-

-

2

2

23

Πρακτικαί ασκήσεις

18

18

18

54

Σύνολο

36

36

36

108

ΠΗΓΗ: Π. διάταγμα 9 Ιουλίου 1925: Κείμενο ΣΤ26 (τ. Β', σ. 926-933).

Σελ. 374
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/375.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 9. Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών 1926

Τάξεις

α/α Μαθήματα Σύνολο

Α Β Γ

1

Φυσική Γεν. Μηχανική και Μετεωρολογία

3

-

-

3

2

Χημεία

2

-

-

2

3

Ζωολογία και Εντομολογία

3

-

-

3

4

Γεωργικά μαθήματα

2

-

-

2

5

Χωρομετρία

1

-

-

1

6

Γεωλογία και Ορυκτολογία

1

-

-

1

7

Βοτανική

3

-

-

3

8

Ζωοτεχνία / Ζωοτεχνία και Πτηνοτροφία

2

2

-

4

9

Γεωργική Μηχανολογία

1

-

-

1

10

Γεωργική Χημεία

-

2

-

2

11

Δενδροκομία

-

2

3

5

12

Οινολογία

-

2

1

3

13

Έλαιουργία / Ελαιοκομία

-

1

1

2

14

Αμπελουργία

-

2

2

4

15

Γεωργία (Γενική και Ειδική)

-

3

1

4

16

Σηροτροφία

-

1

-

1

17

Μελισσοκομία

-

1

-

1

18

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

19

Γαλακτοκομια και Τυροκομία

-

1

-

1

20

Υδραυλική

-

-

1

1

21

Κηπουρική

-

-

2

2

22

Ανθοκομία και σχεδιογραφία πάρκων

-

-

1

1

23

Φυτοπαθολογία

-

-

1

1

24

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

25

Γεωργική Λογιστική και Νομοθεσία

-

-

1

1

26

Στοιχεία Κτηνιατρικής και Πεταλωτικής

-

-

1

1

27

Συσκευή και διατήρησις οπωρών...

-

-

1

1

28

Πρακτικαί ασκήσεις1

24

24

24

72

Σύνολο 42 42 42 126

1. Όπως προβλέπονται από το διάταγμα της 31 Αυγούστου 1921: Κείμενο ΣΤ25 (τ. Β', σ. 922-925).

ΠΗΓΗ: Π. διάταγμα 6 Σεπτεμβρίου 1926: Κείμενο ΣΤ28 (τ. Β', σ. 939-940).

Σελ. 375
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/376.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 376
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/377.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΙΙ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Σελ. 377
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Γ΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 358
    17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    β') τη μείωση των ωρών ορισμένων μαθημάτων (Μαθηματικά 1, Εμπορικά 1, Εμπορικό Δίκαιο 2, Γυμναστική 1)· και γ') τη -σύμφωνα με τα προηγούμενα - αύξηση κατά 3 ώρες του συνολικού εβδομαδιαίου χρόνου.

    Εξάλλου το αναλυτικό πρόγραμμα διακρίνεται για τη λεπτομερέστατη περιγραφή της "διδακτέας ύλης" κάθε μαθήματος, για το οποίο αφιερώνονται τρεις ενότητες: ."Σκοπός, Διδακτέα ύλη, Μεθοδολογικαί οδηγίαι", Αξίζει πάντως να επισημάνουμε τη σημασία που δίδεται στη νέα ελληνική γλώσσα και στις εκθέσεις,

    15. Και τα δύο νέα προγράμματα του 1922 --αρρένων και θηλέων3:5 - παρουσιάζουν τα ακόλουθα κοινά χαρακτηριστικά: α') Τα Εμπορικά γενικώς μαθήματα προωθούνται στη σειρά και τοποθετούνται, αμέσως μετά τα Θρησκευτικά, εκτοπίζοντας έτσι τα Ελληνικά στην τέταρτη θέση, β') Η Στενογραφία γίνεται υποχρεωτικό μάθημα σε Ορισμένες σχολές (γι' αυτό και υπολογίζεται στο σύνολο του εβδομαδιαίου χρόνου), ενώ αφαιρούνται οι Ασκήσεις εργαστηρίου, γ') Ανακατανέμονται οι ώρες των Φυσικών και της Εμπορευματολογίας υπέρ των πρώτων, με αποτέλεσμα η : δεύτερη να περιοριστεί, πάλι στις δύο ανώτερες τάξεις.

    Ως προς τον εβδομαδιαίο χρόνο διδασκαλίας το πρόγραμμα των σχολών αρρένων, με Ορισμένες αυξομειώσεις σε διάφορα μαθήματα, παρουσιάζεται αυξημένο κατά 5 ώρες, ενώ το αντίστοιχο των θηλέων δεν έχει καμία βέβαια μεταβολή, εμφανίζει όμως αξιοσημείωτες αυξομειώσεις ωρών σε αρκετά μαθήματα.36

    Το αναλυτικό πρόγραμμα είναι το ίδιο με το προηγούμενο, σύμφωνα με διάταξη του διατάγματος 37.

    16. Με το διάταγμα του 1925, που ρύθμιζε για άλλη μια φορά τα Θέματα λειτουργίας των εμπορικών σχολών, έγινε νέα κατανομή των διδασκομένων μαθημάτων.38 Και τα δύο νέα προγράμματα παρουσιάζουν τα ακόλουθα κοινά χαρακτηριστικά: α') Τα μαθήματα χωρίστηκαν σε μεγάλες ενότητες, όπως φαίνεται από τους σχετικούς πίνακες, καθώς επίσης και σε πρωτεύοντα, δευτερεύοντα, τριτεύοντα.39 β') Ορισμένων μαθημάτων οι ώρες διδασκαλίας κατανεμήθηκαν

    35. Βλ. Ε40 (τ. Β', σ. 748-751) και Πίνακες Ε14-15.

    36. Βλ. τον Πίνακα Ε24.

    37. Άρθρο 7 του διατάγματος.

    38. Βλ. Ε41 (τ. Β', σ. 752-761) και Πίνακες Ε16-17.

    39. Για τη διάκριση των μαθημάτων σε πρωτεύοντα και δευτερεύοντα, αλλά και σε υποχρεωτικά και προαιρετικά βλ. Χαράλαμπος Νούτσος, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης και κοινωνικός έλεγχος (1931-1937), Αθήνα 1979, σ. 95-96 και 87-88 αντίστοιχα.