Συγγραφέας:Αντωνίου, Δαυίδ
 
Τίτλος:Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Γ΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:17
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989
 
Σελίδες:487
 
Αριθμός τόμων:3ος από 3 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Νομοθεσία
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα
 
Χρονική κάλυψη:1833-1929
 
Περίληψη:Στο τρίτομο αυτό βιβλίο, που καλύπτει την περίοδο 1833-1929, ο συγγραφέας έχει συγκεντρώσει τους ιδρυτικούς νόμους των διαφόρων τύπων σχολείων, δημόσιων η αναγνωρισμένων, του εκάστοτε ελεύθερου ελλαδικού χώρου (χωρίς τις κατά καιρούς τροποποιήσεις τους, εκτός από ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις), τα προγράμματα διδασκαλίας που ίσχυσαν σε όλη αυτήν την περίοδο και εγκυκλίους που έχουν σχέση με τη διδασκαλία μαθημάτων. Η όλη εργασία είναι διαρθρωμένη ως εξής: Προηγείται μία εισαγωγή που αναφέρεται στην οργάνωση και δομή της Μέσης Εκπαίδευσης κατά την περίοδο 1833-1929 και ακολουθεί το κύριο σώμα της εργασίας, χωρισμένο σε δύο μέρη: Στο πρώτο –που επιγράφεται «Τα Κείμενα»– παρατίθεται αριθμημένο το υλικό κατά κεφάλαια, ανάλογα με τον τύπο του σχολείου και σε χρονολογική σειρά. Το δεύτερο –με τίτλο «Η Ανάγνωση», χωρισμένο στα ίδια, όπως το πρώτο, κεφάλαια– περιλαμβάνει αναλυτικούς και συγκριτικούς πίνακες των ωρολογίων προγραμμάτων και μια σύντομη Επισκόπηση των Κειμένων και των Πινάκων. Τέλος, παρατίθεται απόλυτος χρονολογικός πίνακας όλων των Κειμένων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθείται συστηματικά η διαμόρφωση και εξέλιξη των σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 12.59 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 371-390 από: 490
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/371.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 5, Ωρολόγιο πρόγραμμα Αβερωφείου Μέσης Γεωργικής Σχολής1918

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Σύνολο

A B Γ

1

Πρακτική αριθμητική

3/- - - 1 1/2

2

Γεωμετρία

2/ _ _ _ 1

3

Φυσική πειραματική

2 - - 2

4

Βοτανική

2 - - 2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

2/__ _ _ 1

6

Γενική πειραματική Χημεία

'2 - - 2

7-

Ζωοτεχνία/Γενική Ζωοτεχνία/Ειδική Ζωοτεχνία. ..

2 -/3 3/- 5

8

Γενική γεωργία

1 2/- - 2

9

Στοιχεία τοπογραφίας

-/3 - - 1 1/2

1ο

Στοιχεία υδραυλικής και οικοδομικής

__ /2 __ __ 1

11

Αρχαί μηχανικής

-β - - 1

12

Ελληνικά

2/ _ _ _ 1

13

Αρχαί πολιτικής Οικονομίας και Γεωργικού Δικαίου

- /9 _ _ __ 1

14

Γεωργική μηχανολογία

- 3/- - 1 1/2

15

Δενδροκομία / Δενδροκομία ειδική, δασική...

2 3/- 3 1/2

16

Εδαφολ , Λιπασματολογία και στοιχεία γεωργίας

- -/3 - 1 1/2

17

Ειδική γεωργία

- -/3 2/- 1 1/2

18

Γαλακτοκομία και Τυροκομία

__ 3/ - - 1 1/2

- 3/- - 1 1/2

19

Οινοποιία

- 3/- - 11/2

20

Γεωργική Βιομηχανία

- 3/- - 1 1/2

21

Αμπελουργία

- -/3 - 11/2

22

Μελισσοκομία και σηροτροφία

__ _ /2 __

23

Γεωργική Οικονομία

_ _/2 2/- 2

24

Κηπουρική και ανθοκομία

_ 2/- - 1

25

Γεωργική εντομολογία

_ _ 2 /- 1

26

Γεωργική φυτοπαθολογία

__ 2/- 1

27

Πεταλωτική, κτηνιατρική κλπ.

_ ___ 2/ - 1

28*

Γεωργική Λογιστική

___ 2/- 1 1

29

Πρακτικαί ασκήσεις

24 24 24/42 81

Σύνoλο

42 42 42 126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 23 Αυγούστου 1918: Κείμενο ΣΤ18 (τ. Β', σ. 889-896).

Σελ. 371
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/372.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 6, Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσων Γεωργικών Σχολών 1920

Τάξεις

α/α

Μαθήματα

Σύνολο

A B Γ

1

Πρακτική αριθμητική

3/- - -

11/2

2

Γεωμετρία

2/- - -

1

3

Φυσική πειραματική και μετεωρολογία

2 - -

2

4

Βοτανική

2 - -

2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

2/1 - -

11/2

6

Γενική πειραματική Χημεία

3/2 - -

21/2

7

Ζωοτεχνία/Γενική και ειδική ζωοτεχνία

2 2 2/-

5

8

Γεωργία και Γενική και Ειδική

-/2 2 3 /-

41/2

9

Στοιχεία τοπογραφίας

-/3 - -

11/2

10

Αρχαί μηχανικής

-/2 - -

1

11

Ελληνικά

2 _ _

2

12

Γεωργική μηχανολογία

- 3/- -

11/2

13

Δενδροκομία

__ 2 2 /-

3

14

Γεωολογία, Εδαφολογία, Λιπασματολογία

- 2 -

2

15

Γαλακτοκομία και Τυροκομία

- 2/1 -

11/2

16

Οινοποιΐα

- 3/- -

11/2

17

Γεωργικαί Βιομηχανίαι

- 2/__ -

1

18

Αμπελουργία

- -/3 -

1 1/2

19

Γεωργική εντομολογία

- -/2 -

1

20

Πολιτική Οικονομία

- -/2 -

1

21

Μελισσοκομία

_ -/1 _

1/2

22

Σηροτροφία

- -/1 -

1/2

23

Γεωργική Οικονομία

- - 2/3

24

24

Γεωργική φυτοπαθολογία

- - 2/-

1

25

Γεωργική Λογιστική...

_ _ 2

2

26

Ελαιοκομία

- - 2/-

1

27

Δασονομία

- - -/2

1

28

Κηπουρική, Ανθοκομία

- - -/3

11/2

29

Πτηνοτροφία

- - -/3

11/2

30

Κτηνιατρικής στοιχεία και πεταλωτική

- - 2/1

11/2

31

Υδραυλική και Οικοδομική

- - 1/2

11/2

32

Γεωργική νομοθεσία

- - -/2

1

33

Πρακτικαί ασκήσεις

24 24 24

72

Σύνολο

42 42 42

126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 7 Αυγούστου 1920: Κείμενο ΣΤ24 (τ. Β', σ. 912-921).

Σελ. 372
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/373.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης
 

ΠΙΝΑΚΑΣ 7. Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών 1921

 

α/α

Μαθήματα

Τάξεις

Σύνολο

A

Β

Γ

1

Ιχνογραφία

-/2

- -

-

1

2

Ελληνικά

2

-

-

2

3

Πρακτική Αριθμητική

3/-

-

-

11/2

4

Γεωμετρία

2h

-

-

1

5

Φυσική πειραματική

2

-

-

2

6

Γενική Χημεία

2·-·

' -

-

2

7 ·

Βοτανική

3

-

-

3

8

Ζωολογία και εντομολογία

2

-

- .

2

9

Γεωλογία και ορυκτολογία

2/1

-

-

11/2

ίο

Κλιματολογία και εδαφολογία

-/2

-

-

1

11

Δενδροκομία

--2

3

2

6

12 :

Γενική Μηχανική

-

2/-

-

1

13

Χωρομετρία

-

2

-

2

14 

Αμπελουργία

- '

2

2

4

15 .

Γεωργία (Γενική και Ειδική)

-

2

2/-

3

16'

Κτηνοτροφία και Πτηνοτροφία

-

-/2

2/-

2

17 '

Οινολογία

-

2

-/2

3

18

Έλαιοκομία / Ελαιουργία

-

-/2

2/-

2

19

Εντομολογία

-

2/-

-

1

20 ,.

Μελισσοκομία

-

-/2

-

1

21

Σηροτροφία

-

2/-

-

1

22 "

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

23

Σχεδιογραφία πάρκων και κήπων

-

-

~/2

1

24 :

Υδραυλική

-

-

2/-

1

25

Κηπουρική

-

-

2

2

26

Ανθοκομία

-

^

-/2

1

27

Γαλακτοκομία

-

-

1/-

1/2

28

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

29

Γεωργική Λογιστική

-

-

1

1

30

Γεωργική Νομοθεσία

-

-

-/1

1/2

31

Συσκευή, διατήρησις και επεξεργασία...

-

-

-/2

1

32

Πρακτικαί ασκήσεις

24

24

24

72

Σύνολο

42

42

42

126

ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 31 Αυγούστου 1921: Κείμενο ΣΤ 25 (τ. Β', σ. 922-925).

Σελ. 373
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/374.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 8 Ωρολόγιο πρόγραμμα  Μέσων Γεωργικών Σχολών 1925

α/α

Μαθήματα

Tάξεις

   

Σύνολο

.A,

Β

Γ

1

Μαθηματικά

3

-

-

3

2

Φυσική και μετεωρολογία

2

-

-

2

3

Χημεία

3

-

-

3

4

Βοτανική

2

- '

-

2

5

Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

1

-

-

1

6

. Ορυκτολογία και Γεωλογία

1

-

-

1

7

Γεωργική μηχανική

2

2

2

6

8

Ιχνογραφία

1

-

-

1

9

Γεωργία

1

3

3

7

10

Ζωοτεχνία

2

2

2

6

11

Δενδροκομία/Δενδροκομία, Κηπουρική, Ανθοκομία

-

2

2

4

12

Αμπελουργία, Ελαιουργία

-

2

-

2

13

Γεωργικαί Βιομηχανίαι

-

2

1

3 -

14

Γαλακτοκομία. . .

-

2

-

2

15

Γεωργική Εντομολογία

-

1

-

1

16

Μελισσοκομία - Σηροτροφία

-

1

-

1

17

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

18

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

19

Γεωργική Λογιστική

-

-

2

2

20

Εγκυκλοπαιδεία δικαίου και Γεωργ. Νομοθεσία

-

-

1

1

21

Φυτοπαθολογία

-

-

1

1

22

Στοιχεία Κτηνιατρικής και Πεταλωτικής

-

-

2

2

23

Πρακτικαί ασκήσεις

18

18

18

54

Σύνολο

36

36

36

108

ΠΗΓΗ: Π. διάταγμα 9 Ιουλίου 1925: Κείμενο ΣΤ26 (τ. Β', σ. 926-933).

Σελ. 374
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/375.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΠΙΝΑΚΑΣ 9. Ωρολόγιο πρόγραμμα Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών 1926

Τάξεις

α/α Μαθήματα Σύνολο

Α Β Γ

1

Φυσική Γεν. Μηχανική και Μετεωρολογία

3

-

-

3

2

Χημεία

2

-

-

2

3

Ζωολογία και Εντομολογία

3

-

-

3

4

Γεωργικά μαθήματα

2

-

-

2

5

Χωρομετρία

1

-

-

1

6

Γεωλογία και Ορυκτολογία

1

-

-

1

7

Βοτανική

3

-

-

3

8

Ζωοτεχνία / Ζωοτεχνία και Πτηνοτροφία

2

2

-

4

9

Γεωργική Μηχανολογία

1

-

-

1

10

Γεωργική Χημεία

-

2

-

2

11

Δενδροκομία

-

2

3

5

12

Οινολογία

-

2

1

3

13

Έλαιουργία / Ελαιοκομία

-

1

1

2

14

Αμπελουργία

-

2

2

4

15

Γεωργία (Γενική και Ειδική)

-

3

1

4

16

Σηροτροφία

-

1

-

1

17

Μελισσοκομία

-

1

-

1

18

Πολιτική Οικονομία

-

1

-

1

19

Γαλακτοκομια και Τυροκομία

-

1

-

1

20

Υδραυλική

-

-

1

1

21

Κηπουρική

-

-

2

2

22

Ανθοκομία και σχεδιογραφία πάρκων

-

-

1

1

23

Φυτοπαθολογία

-

-

1

1

24

Γεωργική Οικονομία

-

-

2

2

25

Γεωργική Λογιστική και Νομοθεσία

-

-

1

1

26

Στοιχεία Κτηνιατρικής και Πεταλωτικής

-

-

1

1

27

Συσκευή και διατήρησις οπωρών...

-

-

1

1

28

Πρακτικαί ασκήσεις1

24

24

24

72

Σύνολο 42 42 42 126

1. Όπως προβλέπονται από το διάταγμα της 31 Αυγούστου 1921: Κείμενο ΣΤ25 (τ. Β', σ. 922-925).

ΠΗΓΗ: Π. διάταγμα 6 Σεπτεμβρίου 1926: Κείμενο ΣΤ28 (τ. Β', σ. 939-940).

Σελ. 375
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/376.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 376
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/377.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΙΙ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Σελ. 377
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/378.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 378
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/379.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

A', ΝΑΥΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

1. Στην αρχική φάση της λειτουργίας των Ναυτικών σχολείων δεν μπορούμε να μιλούμε για ιδιαίτερα προγράμματα, αλλά για διδασκαλία ορισμένων θεωρητικών ναυτικών μαθημάτων, Έτσι:

α) Σύμφωνα με το διάταγμα διορισμού διδασκάλου της Ναυτικής στα Ελληνικά σχολεία Σύρου και Ναυπλίου της 31 Ιουλίου (12 Αυγούστου) 1837',1 τα θεωρητικά ναυτικά μαθήματα διδάσκονταν και στις τρεις τάξεις του Ελληνικού σχολείου ως εξής:

α' τάξη: "Η αριθμητική μέχρι των λογαρίθμων" -

β' " : "Η γεωμετρία μετά στερεομετρίας και επιπέδου και σφαιρικής τριγωνομετρίας"

γ' " : "Η ναυτιλία εν γένει, επίπεδος, σφαιρική και ναυτική". Φυσικά, όσοι παρακολουθούσαν τα ναυτικά μαθήματα, 'ήταν υποχρεωμένοι να παρακολουθούν και τα υπόλοιπα μαθήματα του Ελληνικού σχολείου, εκτός από τα Μαθηματικά, τα Λατινικά και τα Γερμανικά.

β'} "Υστέρα από τη ,'μεταβολή των όρων της λειτουργίας των ναυτικών σχολείων,2' δημοσιεύτηκε νέο Αναλυτικό πρόγραμμα διδασκαλίας,3 περισσότερο σύμφωνο με τις απαιτήσεις του κράτους για τη χορήγηση διπλώματος εμποροπλοιάρχου. Τα μαθήματα που διδάσκονταν ήταν: Αριθμητική, Γεωμετρία, Γεωγραφία, Υδρογραφία, Ναυτιλία, Ναυτική 'Αστρονομία και Κυβερνητική.

2'. Το πρόγραμμα των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων ναυτικών σχολών του νόμου ΑΛΘ'/1882 είναι πολύ αναλυτικό και λεπτομερειακό όσον αφορά τη διδακτέα όλη των διαφόρων μαθημάτων, τα οποία είναι ίδια και για τα δύο είδη σχολών, αλλά με περισσότερο πρακτικό χαρακτήρα για τις δευτεροβάθμιες. Οι τίτλοι των μαθημάτων: Μαθηματικά, Γεωγραφία, Φυσική, Ναυτική, Κυβερνητική, Ναυτικό Δίκαιο, Ελληνικά και Γαλλικά.3"

1. Βλ. ΣΤ2 (τ. Β', σ. 785-786).

2. Βλ. ΣΤ7 (τ. Β', σ. 811) και Εισαγωγή: ΣΤ2 (τ. Α', σ. 59-60).

3. Βλ. ΣΤ8 (τ. Β', σ. 81'2-815).

3α Βλ. ΣΤ11 [7] (τ. Β, σ. 834-864).

Σελ. 379
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/380.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

3. Με την ίδρυση ναυτικού τμήματος στην Πετρίτσειο Εμπορική Σχολή Ληξουρίου δημοσιεύτηκε και ωρολόγιο και αναλυτικό πρόγραμμα,4 Τα μαθήματα που διδάσκονταν ήταν Θεωρητικά και πρακτικά, περισσότερο σύγχρονα και απαραίτητα για μέλλοντες πλοιάρχους. Αξίζει να τονιστεί η διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας "και ιδία ασκήσεις εις σύνταξιν εκθέσεων περί ναυτικών συμβάντων και εις την σύνταξιν ημερολογίων πλοίων".

4. Στο νόμο ,PΨKB' / 1910, που προέβλεπε την ίδρυση Σχολής Εμποροπλοιάρχων στον Πειραιά αλλά δεν λειτούργησε, καταγράφονταν τα διδακτέα μαθήματα, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο και για τη Ναυτική Σχολή που προβλεπόταν από το διάταγμα της 14 Σεπτεμβρίου 1925. αλλά που δεν λειτούργησε κι αυτή,5

Β'. ΑΣΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΗΛΕΩΝ

1. Το ωρολόγιο και αναλυτικό πρόγραμμα των Αστικών σχολείων ρυθμίστηκε με την απόφαση 34514 της 15 Νοεμβρίου 1914.6 Τα κυριότερα γνωρίσματα του προγράμματος αυτού είναι τα ακόλουθα: α') Ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος διδασκαλίας είναι πολύ μεγάλος, και υπερβαίνει μάλιστα τον αντίστοιχο του προγράμματος του 1914 για το Ελληνικό σχολείο.7 β') Εκτός από την Καλλιγραφία, που διδάσκεται μόνο στην A' τάξη, και την Οικιακή Οικονομία, που διδάσκεται μόνο στην Γ' τάξή, όλα τα άλλα μαθήματα διδάσκονται κα.1 στις τρεις τάξεις, γ') Η διδακτέα όλη των διαφόρων μαθημάτων περιγράφεται, αρκετά αναλυτικά και σε αρκετά σημεία ομοιάζει με την αντίστοιχη του Ελληνικού σχολείου και Γυμνασίου.

2. Το πρόγραμμα αυτό ίσχυσε ως το τέλος της περιόδου που εξετάζουμε αναλλοίωτο, εκτός από μία τροποποίηση της διδακτέας ύλης των Μαθηματικών το 1919,(r) η οποία περιγράφεται με πολλές λεπτομέρειες, ενώ παρέχονται και Οδηγίες για τον τρόπο διδασκαλίας της. Επίσης θυμίζουμε ότι λόγω των εκτάκτων περιστάσεων καθορίστηκε ειδικό ωρολόγιο πρόγραμμα και για τα Αστικά σχολεία κατά τα σχολικά έτη 1917-18 και 1918-19,9

4. Βλ. ΣΤ12 (τ. Β', σ. 867-870) και Πίνακα ΣΤ1,

5. Βλ. ΣΤ13 και 27 (τ. Β', σ. 871-874 και 934-938).

6. Βλ. ΣΤ15 (τ. Β', σ. 878-885) και Πίνακα ΣΤ2.

7. Βλ. Α99 (τ. Α', σ. 606-615) και Πίνακα Α36.

8. Βλ. ΣΤ21 (τ. Β', σ. 9o2-9o5).

9. Βλ. ΣΤ16 (τ. Β', σ. 886) και Πίνακα ΣΤ3 (για το σχολικό έτος 1917-18) και ΣΤ19 και Πίνακα ΣΤ4 (γιά το σχολικό έτος 1918-19).

Σελ. 380
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/381.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

Γ'. ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

1 Το πρώτο πρόγραμμα που αναφέρεται σε Μέση Γεωργική Σχολή συντάχθηκε το 1918, αμέσως μετά τη μετατροπή της Αβερωφείου Γεωργικής Σχολής σε τριτάξια Μέση, και επεκτάθηκε και στη Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης που το 1919 μετατράπηκε και αυτή σε Μέση.

Τα βασικότερα χαρακτηριστικά του προγράμματος αυτού10 είναι τα ακόλουθα: α') Ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος διδασκαλίας, αρκετά υψηλός, κατανέμεται μεταξύ θεωρητικών μαθημάτων και πρακτικών ασκήσεων ως εξής: οι πρακτικές ασκήσεις γίνονται επί 81 ώρες (ποσοστό 64,3%) και τα θεωρητικά μαθήματα διδάσκονται επί 45 ώρες (ποσοστό 35,7%). β') Η κατανομή αυτή κατά τάξεις παρουσιάζει την ακόλουθη εικόνα: στις δύο πρώτες τάξεις, για τις πρακτικές ασκήσεις1 αφιερώνονται 24 ώρες την εβδομάδα (ποσοστό 57,1%) και για τα θεωρητικά μαθήματα 18 ώρες (ποσοστό 42,9%)· στην τρίτη τάξη το βάρος πέφτει στις πρακτικές ασκήσεις (33 ώρες κατά μέσο όρο και στα δύο εξάμηνα - ποσοστό 78,6%), οι οποίες απορροφούν όλο τον εβδομαδιαίο χρόνο του β' εξαμήνου, γ') Στις δύο πρώτες τάξεις τα περισσότερα θεωρητικά μαθήματα διδάσκονται ανά εξάμηνο, ενώ στην τελευταία τάξη όλα διδάσκονται στο α' εξάμηνο, δ') Λίγων μόνο θεωρητικών μαθημάτων ο χρόνος διδασκαλίας εκτείνεται σε 2 η 3 τάξεις' των περισσότερων η διδασκαλία ολοκληρώνεται σε ένα εξάμηνο η σπανιότερα σε ολόκληρο σχολικό έτος, ε') Οι πρακτικές ασκήσεις συνεχίζονται και το καλοκαίρι επί 5 ώρες ημερησίως.

2. Το 1920 δημοσιεύτηκε νέο πρόγραμμα,11 το οποίο κινείται σχεδόν στα ίδια πλαίσια με το προηγούμενο, εκτός κυρίως από τις πρακτικές ασκήσεις στην Γ' τάξη, öl οποίες γίνονται όπως και στις δύο πρώτες τάξεις. Η νέα αυτή ρύθμιση έχει ως αποτέλεσμα, η κατανομή του χρόνου μεταξύ θεωρητικών μαθημάτων και πρακτικών ασκήσεων να είναι ενιαία και για τις τρεις τάξεις αλλά και συνολικά (ποσοστό 42,9% και 57,1% αντίστοιχα).

3. Το 1921 δημοσιεύτηκε πρόγραμμα της Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών,12 το οποίο κινείται στα πλαίσια των δύο προηγούμενων προγραμμάτων, με βασική διαφοροποίηση το είδος των μαθημάτων, τα οποία εδώ είναι προσανατολισμένα στην ειδικότητα της Σχολής,

10. Βλ. ΣΤ18 (τ. Β', σ. 889-896) και Πίνακα ΣΤ5.

11. Βλ. ΣΤ24 (τ. Β', σ. 912-921) και Πίνακα ΣΤ6.

Σελ. 381
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/382.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

4. Το 1925 δημοσιεύτηκε νέο πρόγραμμα για τις Μέσες Γεωργικές Σχολές, το οποίο ίσχυσε ως το τέλος της περιόδου που εξετάζουμε,13 Το πρόγραμμα αυτό, αρκετά διαφοροποιημένο από τα δύο προηγούμενα (του 1918 και 1920), έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α') Ο συνολικός εβδομαδιαίος χρόνος διδασκαλίας είναι μειωμένος κατά 18 ώρες (ποσοστό 14,3%)· η μείωση αυτή οφείλεται αποκλειστικά στην ελάττωση του χρόνου των πρακτικών ασκήσεων (από 24 ώρες κατά τάξη περιορίστηκαν σε 18). β') Τα θεωρητικά μαθήματα συγχωνεύτηκαν, και διδάσκονται τώρα όλα σε ετήσιο κύκλο, καταργηθέντων των εξαμήνων.

5. Τέλος, το 1926 δημοσιεύτηκε νέο πρόγραμμα της Μέσης Δενδροκομικής και Αμπελουργικής Σχολής Πατρών, το οποίο μεταβάλλει τα διδασκόμενα θεωρητικά μαθήματα καθώς και τις ώρες διδασκαλίας τους,14 Σύμφωνα με το πρόγραμμα αυτό, τα θεωρητικά μαθήματα δεν διδάσκονται κατά εξάμηνο αλλά σε ετήσια βάση, όπως συνέβη και με τις άλλες Μέσες Γεωργικές Σχολές (πρόγραμμα 1925). Για τις πρακτικές ασκήσεις το διάταγμα δεν κάνει καμία αναφορά, γι' αυτό και σιωπηρά θεωρούμε ισχύουσα τη διάταξη του προγράμματος του 1921 της ίδιας Σχολής.

12. Βλ. ΣΤ25 (τ. Β', σ. 922-925) και Πίνακα ΣΤ7,

13. Βλ. ΣΤ26 (τ. Β;; σ. 926-933) και Πίνακα ΣΤ8.

14. Βλ. ΣΤ28 (τ. Β', σ. 939-940) και Πίνακα ΣΤ9.

Σελ. 382
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/383.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ  ΠΙΝΑΚΑΣ  ΤΩΝ  ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Σελ. 383
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/384.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΛΕΥΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Σελ. 384
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/385.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΔΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

1833

Νοεμβρ. 21

(Δεκεμβρ. 3)

Β.Δ.

Περί συστάσεως Γυμνασίου εις Ναύπλιον

Α' 79-80

Α' 12· Γ' 85-86

1834

Φεβρ. 6 (18)

Ίουλ. 5 (17)

Β.Δ.

Νόμος περί δημοτικών σχολείων [ίδρυση Διδασκαλείου ] Περί διδασκαλίας της κατηχήσεως εις τα σχολεία

Β' 9-14 Α' 81

Α' 12, 23- Γ' 225 Γ' 86

1836

Δεκεμβρ. 15 (27)

Δεκεμβρ. 31 (12 Ίανουαρ. 1837)

"

Β.Δ. Β.Δ.

Β.Δ.

(= Νόμος)

Περί αστυνομίας της εμπορικής ναυτιλίας Περί τον διοργανισμού και της τάξεως των μαθημάτων των ελληνικών σχολείων και γυμνασίων Περί του κανονισμού των ελληνικών σχολείων και γυμνασίων

Β' 781-784

Α' 82-83 Α' 84-109

Α' 58, 60

Α' 13-14- Γ' 13-17, 86-91

1837

Ίουλ. 31

(Αυγ. 12)

Β.Δ.

Περί προσθέσεως διδασκάλου της ναυτικής εις τα Ελληνικά σχολεία Σύρου και Ναυπλίας

Β' 785-786

Α' 58· Γ' 379

1838

Φεβρ. 21

Δεκεμβρ. 14 (26) 25

Άνακ. Β.Δ.

Ειδοποίησις περί των σπουδαζόντων ναυτών Περί συστάσεως Ναυτικού Σχολείου εις Ύδραν

Β' 788 Β' 789

Α'58 Α'58

Σελ. 385
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/386.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΧΡΟΝΟΛΟΓΊΑ

ΕΙΔΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

1842

Νοεμβρ. 21

Κανον.

Κανονισμός τον εν Αθήναις Διδασκαλείου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας

Β' 23-25

Α' 34- Γ' 186, 238-239

1843

Ιανουαρ. 25

(Φεβρ. 6)

Φεβρ. 26

(Μάρτ. 10)

Σεπτ. 24

Β.Δ.

Β.Δ. Β.Δ.

Περί τον οργανισμού της εν Αθήναις Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής Περί οικοδομής Γυμνασίου (Λυκείου) του Ι. Βαρβάκη Περί συστάσεως ναυτικής σχολής εις Σύρον

Β' 421-424 Α' 681-683

Β' 787

Α' 43- r 303

Α' 21 Α'58

1844

Άπριλ. 29

Έγγρ.

Κανονισμός της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής

Β' 425-429

Γ' 261, 303

1848

Αύγ. 13

Έγκ.

Περί τακτικής παραδόσεως των ιερών μαθημάτων

Α' 110-111

Γ' 89-90

1850

Νοεμβρ. 24

Β.Δ.

Περί εξετάσεων των Εμποροπλοιάρχων

Β' 790-794

Α'58

1851

Μάρτ. 14

" 24

Κανον.

Έγγρ,

Κανονισμός του εν Αθήναις Διδασκαλείου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας Περί της περιόδου των μαθημάτων εν τοις Γυμνασίοις

Β' 26-28 Α' 112-113

Α' 34· Γ' 187, 239 Ε 90

1852

Σεπτ. 9

Οκτωβρ. 18

Έγγρ. Β.Δ.

Κανονισμός Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής Περί εξετάσεως των Ελλήνων εμποροπλοιάρχων

Β' 430-434

Β' 795-796

Γ' 262-263, 304

A' 58

Σελ. 386
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/387.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΔΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

1855

Αύγ. 31

Έγκ. Αποφ.

Περί αποστολής προγραμμάτων Γυμνασίων και Ελληνικών σχολείων, και εν γένει περί της εσωτερικής τακτοποιήσεως των παιδευτηρίων

Α' 114-121

Γ΄ 18-21, 91-94

1856

Μάρτ. 3

" 20 " 25 Ιούν. 8

" 18 Ιουλ. 10

Σεπτ. 27 Όκτωβρ. 27

Έγκ,

Β.Δ. Κανον. Β.Δ.

"

Έγγρ.

Ν. ,ΤΞΖ'

Β.Δ.

Περί τακτικού εκκλησιασμού των μαθητών κατά τας Κυριακάς και εορτάς

Περί εσωτερικής τάξεως του Διδασκαλείου Κανονισμός του Β. Διδασκαλείου Περί κανονισμού των εξετάσεων των Δημοδιδασκάλων Περί εμπορικών μαθημάτων Διατάξεις αφορώσαι εις την εκτέλεσιν του ανωτέρω Β. Διατάγματος Περί Ιερατικών Σχολείων Περί τον κανονισμού των Ιερατικών Σχολείων

Α' 122-123

Β' 29 Β' 30-39

Β' 15-22 Β' 603

Β' 604-605 Β' 435-437

Ε1 438-440

Γ 90 Γ 228 Γ' 228

Γ' 228 Α' 49· F 351

Α' 49- F 351 Α'45

Α' 45- Γ 296, 310

1857

Φεβρ. 28

Άπριλ. 30 Ιουν. 11

Έγγρ. Απόφ.

Έγκ.

Έναρξη του μαθήματος της Πειραματικής Φυσικής] Εσωτερικός κανονισμός των Ιερατικών Σχολείων Περί της παραδοχής των μαθητών εν τε τοις Ελλην. σχολείοις και γυμνασίοις, και περί απολυτηρίων εξετάσεων

Α' 124 Β' 441-444

Α' 125-126

F 87

Γ' 296, 310 Γ' 90

1857

Ιουλ. 17

Έγκ.

Περί μεθόδων διδασκαλίας

Α' 127-128

Γ' 90

Σελ. 387
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/388.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΔΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

1857

Αύγ. 3

" 12 " 14

" 27

Σεπτ. 15 Οκτωβρ. 19

" "

Β.Δ.

Έγκ. "

"

"

"

"

Περί εισαγωγής εμπορικών μαθημάτων εν τω γυμνασίω Πατρών Περί ελληνικής Θεματογραφίας Περί της εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις διδασκαλίας της τε αρχαίας και της νεωτέρας Ελληνικής γλώσσης Περί εισαγωγής εμπορικών μαθημάτων εν τω γυμνασίφ Πατρών Περί αποστολής προγράμματος μαθηματικών Εσωτερικός κανονισμός των Γυμνασίων και των Ελληνικών Σχολείων Οδηγίαι προς εφαρμογήν τον εσωτερικού κανονισμού των ελληνικών σχολείων και γυμνασίων

Β' 606 Α' 129-131

Α' 132-133

Β' 607 Α' 134-142

Α' 143-147

Α' 148-153

Α' 49- Γ' 351 Γ' 90-91

Γ' 91 Α' 49- Γ' 351

Α'13 Α'13

1859

Όκτωβρ. 9

Έγκ.

Περί διδασκαλίας του εμπορικού δικαίου εν τη πρώτη τάξει τον γυμνασίου Σύρου

Β' 608-609

Α' 50- Γ' 351

1861

Όκτωβρ. 13

Β.Λ.

Περί των εξετάσεων των υποψηφίων διδασκαλισσών

Β' 40-41

Α' 34· Γ' 240

1862

Ίουλ. 1

Δεκεμβρ. 8

Εγγρ.

ψήφ.

[Ερωτήματα για απάντηση σχετικά με τη λειτουργία των σχολείων] Περί εισαγωγής εν μεν τω Εθνικώ Πανεπιστημίω της οπλασκίας. Εν δε τοις κατωτέροις

Α' 154-162

Α'91

Σελ. 388
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/389.gif&w=600&h=91517_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ.

1862

ΕΙΔΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ

εκπαιδευτηρίοις της γυμναστικής

ΚΕΙΜΕΝΟ A' 163-164

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Γ' 93-94

1864

Σεπτ. 10

Άπόφ.

Περί κανονισμού των εις τα γυμνάσια παραδιδομένων εμπορικών μαθημάτων

Β' 610-611

Α' 50· Γ' 351

1865

Δεκεμβρ. 20

Ν. ΡΗ'·

Περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησον

A' 165-166· Β' 612

Α' 14-15· Γ' 351-352

1866

Φεβρ. 3

Ίουλ. 12

"Εγγρ.

Περί της εν Επτανήσω εκπαιδεύσεως οδηγίαι Περί του ότι μαθήματα μη οριζόμενα υπό του νόμου, ούτε εις το πρόγραμμα; καταχωριζόμενα δεν είναι υποχρεωτικά τοις μαθηταίς

A' 167-170-Β' 613

Α171

Γ' 351-352 Γ' 94

1867

Άπριλ. '8

" " "

" 11 ' Μαΐου 11

Ίουν. 23

Σεπτ. 2

Όκτωβρ. 7

Β.Δ. Έγκ.

Β.Δ. "

"Εγγρ· Απόφ.

ΒΔ.

Περί ναυτικής διδασκαλίας " Περί κανονισμού των δι' εμποροπλοιάρχους ναυτικών σχολείων Περί συστάσεως πέντε ναυτικών σχολείων Περί τον 'Αρσακείου ως διδασκαλείου διδασκαλισσών Περί του μαθήματος της ποιητικής Περί αποστολής προγραμμάτων των Γυμνασίων και Ελληνικών σχολείων Οργανισμός της εν Αθήναις "Ριζαρείου Εκκλησιαστικής

Β' 811

F 812-815 Β' 816

Β' 42-43

Α' 172

Α' 173-183

Α' 59· Γ' 379

Α' 59- Γ' 379 Α'59

Α' 34- Γ' 240

F 94 Γ' 22-24, 94-96

Σελ. 389
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/30/gif/390.gif&w=600&h=915 17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΔΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

1867

» 9

Άπόφ.

Σχολής Κανονισμός της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής

Β' 445-448 Β' 449-454

Α' 44- Γ' 304

Α' 44· Γ' 264-265, 304

1868

Σεπτ. 25

Όκτωβρ. 14

Εγκ.

Άπόφ.

'Περί διορθώσεως των πλημμελώς εχόντων εν τοις γυμνασίοις και Ελλ. σχολείοις

Κανονισμός τον εν Αθήναις δημοσίου γυμναστηρίου

Α' 184-187

Α' 188-189

Γ 96 Γ' 96

Ì870

Ιούν. 18

Σεπτ. 17

Έγκ. »

Κανον.

[Προσθήκη μαθημάτων ] [Καθορισμός ωρών διδασκαλίας της Πολιτικής γεωγραφίας στα Γυμνάσια ] Κανονισμός των Παρθεναγωγείων της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας

Α' 190 Α' 191

Β' 44-47

Γ' 25-27, 96

Γ' 25-27, 96 Γ1 188, 239-240

1871

Φεβρ. 18

Μάρτ. 25 Άπριλ. 8

Μαΐου 31

Β.Δ.

Έγκ. »

»

Περί στρατιωτικών ασκήσεων των μαθητών Περί στρατιωτικών ασκήσεων των μαθητών Όδηγίαι περί των στρατιωτικών ασκήσεων των μαθητών Περί των Ιερών μαθημάτων και της βαθμολογίας των μαθητών .

Α' 192-193 Α' 194-195

A' 196-198 Α' 199-200

Γ' 25-27, 96 F 25-27, 96

r 25-27, 96 F 97

1872

Αυγ. 17

Εγκ.

Περί γραπτών γυμνασμάτων εν τοις γυμνασίοις και εν τοις ελλ. σχολείοις

Α' 201-202

F 95

1873

Σεπτ. 3

Έγκ.

Περί διδασκαλίας των Ιερών μαθημάτων

Α'203

F 97

Σελ. 390
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (1833-1929), τ. Γ΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 371
    17_Γ. Αντωνίου, Προγράμματα Μέσης Εκπαίδευσης

    ΠΙΝΑΚΑΣ 5, Ωρολόγιο πρόγραμμα Αβερωφείου Μέσης Γεωργικής Σχολής1918

    Τάξεις

    α/α

    Μαθήματα

    Σύνολο

    A B Γ

    1

    Πρακτική αριθμητική

    3/- - - 1 1/2

    2

    Γεωμετρία

    2/ _ _ _ 1

    3

    Φυσική πειραματική

    2 - - 2

    4

    Βοτανική

    2 - - 2

    5

    Ζωολογία και Γεν. Εντομολογία

    2/__ _ _ 1

    6

    Γενική πειραματική Χημεία

    '2 - - 2

    7-

    Ζωοτεχνία/Γενική Ζωοτεχνία/Ειδική Ζωοτεχνία. ..

    2 -/3 3/- 5

    8

    Γενική γεωργία

    1 2/- - 2

    9

    Στοιχεία τοπογραφίας

    -/3 - - 1 1/2

    1ο

    Στοιχεία υδραυλικής και οικοδομικής

    __ /2 __ __ 1

    11

    Αρχαί μηχανικής

    -β - - 1

    12

    Ελληνικά

    2/ _ _ _ 1

    13

    Αρχαί πολιτικής Οικονομίας και Γεωργικού Δικαίου

    - /9 _ _ __ 1

    14

    Γεωργική μηχανολογία

    - 3/- - 1 1/2

    15

    Δενδροκομία / Δενδροκομία ειδική, δασική...

    2 3/- 3 1/2

    16

    Εδαφολ , Λιπασματολογία και στοιχεία γεωργίας

    - -/3 - 1 1/2

    17

    Ειδική γεωργία

    - -/3 2/- 1 1/2

    18

    Γαλακτοκομία και Τυροκομία

    __ 3/ - - 1 1/2

    - 3/- - 1 1/2

    19

    Οινοποιία

    - 3/- - 11/2

    20

    Γεωργική Βιομηχανία

    - 3/- - 1 1/2

    21

    Αμπελουργία

    - -/3 - 11/2

    22

    Μελισσοκομία και σηροτροφία

    __ _ /2 __

    23

    Γεωργική Οικονομία

    _ _/2 2/- 2

    24

    Κηπουρική και ανθοκομία

    _ 2/- - 1

    25

    Γεωργική εντομολογία

    _ _ 2 /- 1

    26

    Γεωργική φυτοπαθολογία

    __ 2/- 1

    27

    Πεταλωτική, κτηνιατρική κλπ.

    _ ___ 2/ - 1

    28*

    Γεωργική Λογιστική

    ___ 2/- 1 1

    29

    Πρακτικαί ασκήσεις

    24 24 24/42 81

    Σύνoλο

    42 42 42 126

    ΠΗΓΗ: Β. διάταγμα 23 Αυγούστου 1918: Κείμενο ΣΤ18 (τ. Β', σ. 889-896).