Συγγραφέας:Χαρίτος, Χαράλαμπος
 
Τίτλος:Το Παρθεναγωγείο του Βόλου, Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:20
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989
 
Σελίδες:467
 
Αριθμός τόμων:2ος από 2 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα, Βόλος
 
Χρονική κάλυψη:1908-1911
 
Περίληψη:Θέμα του βιβλίου αυτού είναι η ιστορία του Ανώτερου Δημοτικού Παρθεναγωγείου του Βόλου, του σχολείου που ίδρυσε ο Δήμος Παγασών (Βόλου) εγκρίνοντας την εισήγηση του Δημητρίου Ι. Σαράτση και του οποίου διευθυντής υπήρξε ο Αλέξανδρος Π. Δελμούζος. Ουσιαστικά ο συγγραφέας ασχολείται με τη χρονική περίοδο της εξαετίας 1908-1914, με την εποχή δηλαδή κατά την οποία ιδρύθηκε και λειτούργησε το Σχολείο του Βόλου και δημιουργήθηκε –μετά τη διακοπή της λειτουργίας του– ο θόρυβος εναντίον των δημιουργών του, καθώς και εναντίον των στελεχών του Εργατικού Κέντρου της πόλης, γνωστός ως υπόθεση των «Αθεϊκών» του Βόλου, με κατάληξη τη Δίκη τον Ναυπλίου. Ο δεύτερος τόμος περιέχει ένα απάνθισμα αντιπροσωπευτικών κειμένων της εποχής, που αφορούν στην ίδρυση, τη λειτουργία και τη δικαστική δίωξη του Παρθεναγωγείου. Περιλαμβάνονται εκεί η Εισηγητική Έκθεση για την ίδρυση του Σχολείου και η σχετική απόφαση του Δήμου Παγασών, δύο από τους δημόσιους απολογισμούς του διδακτικού έργου, η αλληλογραφία των πρωταγωνιστών του Σχολείου, η απόφαση για την κατάργησή του και το Κατηγορητήριο που διατυπώθηκε εναντίον τους, και στο τέλος καταχωρίζονται δείγματα από την απήχηση που είχε η λειτουργία του Σχολείου στην κοινή γνώμη και τις μαθήτριές του.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 13.21 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 411-430 από: 476
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/411.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

ς΄

ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΑΓΑΣΩΝ ΤΗΣ 2ας ΤΟΥ ΜΗΝΟΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ 1911

(Η συζήτηση και η απόφαση για την κατάργηση του Ανωτέρου Δημοτικού Παρθεναγωγείου Βόλου)

Παρόντες: Δήμαρχος Παγασών Κωνσταντίνος Γκλαβάνης, Δημοτικόν Συμβούλιον: 1) Απόστολος Κουτσαγγέλης, πρόεδρος, 2) Δημ. Κοσμαδόπουλος, 3) Ευστ. Σκρέτας, 4) Ιωάν. Σαραφόπουλος, 5) Μελέτ. Σταματόπουλος, 6) Δημήτρ. Σαράτσης, 7) Ιωάν. Μέγαρης, 8) Ζήσης Παρθένης, 9) Δημήτρ. Κουκιάδης, 10) Αγησ. Παπαγεωργιάδης, 11) Στεφ. Παπαθανασίου, 12) Νικόλ. Ζαρλής.

Καταρτισθείσης ούτω νομίμου απαρτίας του δημοτικού Συμβουλίου Παγασών διά της προσελεύσεως σήμερον εν τω δημαρχείω των άνω 13 αυτού Μελών, ο κ. Πρόεδρος εκήρυξεν αρξαμένην την συνεδρίασιν καθ' ην συνεζητήθησαν και επεψηφίσθησαν τα εξής ζητήματα:

[................................................... ]

9ον. Περί καταργήσεως του Ανωτέρου Δημοτ. Παρθεναγωγείου. Μεθ' ο εισάγεται υπό του κ. Προέδρου η από 26 Φεβρουαρίου 1911 δήλωσις παραιτήσεως του κ. Ιω. Χρυσοβελώνη από μέλους της Εφορείας του Παρθεναγωγείου, έχουσα ούτω. "Προς το Δημοτικόν Συμβούλιον Παγασών, διά του κ. Δημάρχου. Λαμβάνω την τιμήν όπως καταστήσω υμίν γνωστόν ότι λόγω των καθηκόντων μου ως Βουλευτού είμαι υποχρεωμένος

Σελ. 411
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/412.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

να μένω μακράν του Βόλου μη δυνάμενος να επιβλέπω ως Έφορος την λειτουργίαν του Ανωτέρου Δημοτικού Παρθεναγωγείου· κατ' ακολουθίαν θεωρώ ότι μοι επιβάλλεται να υποβάλω την παραίτησίν μου από της θέσεως του μέλους της Εφορείας της Σχολής ταύτης, και σας παρακαλώ να δεχθήτε την παραίτησιν και προβήτε εις αντικατάστασίν μου δι' άλλου συναδέλφου. Διατελώ μετά πολλής υπολήψεως. Ιωάν. Χρυσοβελώνης".

Ζαρλής: Εγειρόμενος λέγει ότι προ της παραιτήσεως του κ. Ιωάν. Χρυσοβελώνη, προέχει έτερον ζήτημα σοβαρώτερον εις ο δέον να ασχοληθή το Συμβούλιον και ν' αποφασίση, ζητεί δε τον λόγον παρά του κ. Προέδρου.

Κουτσαγγέλης, πρόεδρος: Απαντά προς τον κ. Ζαρλήν ότι έχει ούτος πρώτος τον λόγον επί του ζητήματος τούτου και παρακαλεί το Συμβούλιον να τον ακούση. Άρχεται δε ως εξής. Πριν ή περατώσωμεν την συζήτησιν των εν τη ημερησία διατάξει θεμάτων είμαι, Κύριοι, ηναγκασμένος να λάβω πρώτος τον λόγον και να απασχολήσω την προσοχήν του Συμβουλίου επί ζητήματος το οποίον επί τόσας ήδη ημέρας απασχολεί την κοινήν γνώμην και το οποίον διήγειρε ταύτην επί τοσούτον ώστε να συνέλθη προ ολίγου ακόμη εις συλλαλητήριον ο λαός, όπως διαμαρτυρηθή κατά της λειτουργίας του Ανωτέρου Παρθεναγωγείου. Ενθυμείσθε, κύριοι, ότε προ δέκα πέντε ημερών το αυτό ζήτημα ενώπιον του Συμβουλίου ημών ήχθη και είχον την τιμήν να είπω εις το Συμβούλιον ημών, και είχον την τιμήν να προτείνω και να γίνη αποδεκτόν τούτο, ότι δηλ. το υπό συζήτησιν ζήτημα δεν ώφειλε ποσώς ενώπιον του Συμβουλίου να έλθη, ότι διά το επεισόδιον το εκ της επισκέψεως του Σεβασμιωτάτου εν τω σχολείω προκληθέν αρμοδία προς λύσιν, αρμοδία όπως δώση οιανδήποτε προς τον Σεβασμιώτατον ικανοποίησιν δεν ήτο και δεν ώφειλε να ήνε το Συμβούλιον, αλλ' η εκ του Συμβουλίου προερχομένη Εφορεία του Σχολείου. Η εφορεία του Σχολείου είχε πάντοτε και έχει την εποπτείαν επί παντός αφορώντος το σχολείον και αυτής την γνώμην ήθελε ζητήση το Συμβούλιον επί παντός αναφυομένου επεισοδίου ή οιουδήποτε ζητήματος. Και ούτω το Συμβούλιον ανέβαλε 

Σελ. 412
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/413.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

οιανδήποτε επί του ζητήματος απόφασιν αναμείναν όπως η Εφορεία προσκομίση ενώπιον ημών τα αναγκαία και απαραίτητα στοιχεία επί των λαβόντων χώραν εν τω σχολείω και δυνηθή ούτω να εξενέγκη γνώμην ορθήν και κρίσιν ασφαλή ως εμπρέπει εις την σοβαρότητα και αξιοπρέπειαν του δημοτικού Συμβουλίου Παγασών. Παρήλθον έκτοτε δεκαπέντε ημέραι και πλέον και η εξέγερσις της κοινής γνώμης ομολογώ ότι εκορυφώθη εις το έπακρον εκ των διαφόρων συκοφαντικών διαδόσεων και δημοσιευμάτων των καθημερινών εν τη γνωστή εφημερίδι κατά του εν λόγω σχολείου, ωσεί επρόκειτο περί εστίας τινός λοιμώδους απειλούσης να μεταδόση εις όλην την πόλιν την φθοροποιόν επίδρασιν, η κοινή γνώμη κατεξανέστη κατά της λειτουργίας του σχολείου ζητούσα την κατάργησιν και την διάλυσιν αυτού. Παρήλθον, λέγω, τόσαι ημέραι και ακόμη ατυχώς η Εφορεία να προσαγάγη ενώπιον του Συμβουλίου το πόρισμα των ερευνών της, το αποτέλεσμα της εποπτείας της, την γνώμην τέλος πάντων την από της θέσεώς της απορρέουσαν, την υπεύθυνον, την ενυπόγραφον, διότι ομολογώ ότι επιβάλλεται εις ημάς διά να αποφασίσωμεν επί τόσον σοβαρού ζητήματος, σοβαρού διά το Συμβούλιον το οποίον ίδρυσε το σχολείον, σοβαρού διά τους γονείς οίτινες ενεπιστεύθησαν τας θυγατέρας των εις αυτό, σοβαροτάτου διά την κατά του σχολείου έγερσιν της κοινής γνώμης και της λαϊκής συνειδήσεως, να στηριχθώμεν και βασισθώμεν ουχί επί αδεσπότων των τριόδων φημών, επί ανευθύνων κατηγοριών και συκοφαντιών, αλλά επί ωρισμένων καταγγελιών, επί κατηγορηματικών βάσεων. Ενθυμείσθε, κύριοι, προ τριετίας ο κ. Σαράτσης υπέβαλεν εις την κρίσιν του Συμβουλίου ημών μετά εισηγητικής εκθέσεως γνώμην όπως μετατραπώσιν αι δύο ανώτεραι τάξεις του δημοτικού Παρθεναγωγείου, εις Πρότυπον Ανώτερον Παρθεναγωγείον; Το Συμβούλιον ευρόν λίαν ορθάς τας εν τη εκθέσει εκείνη του κ. Σαράτση διατυπωμένας γνώμας όσον αφορά τον τελικόν σκοπόν του σχολείου, ενέκρινε μετά προθυμίας και παμψηφεί, αν και η εμή γνώμη ήτο ότι ο δήμος διά της τοιαύτης αποφάσεώς του εξήρχετο της υποχρεώσεως ην εκ του νόμου έχει πάντοτε όπως παρέχη δωρεάν την 

Σελ. 413
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/414.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

δημοτικήν εκπαίδευσιν, διότι δεν επρόκειτο περί δημοτικής εκπαιδεύσεως, αλλ' ανωτέρας τοιαύτης, της οποίας τα ευεργετήματα θα απήλαυον μάλλον αι εύποροι τάξεις, και ιδρύθη το Παρθεναγωγείον όπερ επρόκειτο να διαπλάσση Ελληνίδας μητέρας με αίσθημα Ελληνικόν και ανατροφήν εν τω πνεύματι της ορθοδόξου ημών Εκκλησίας. Του σχολείου τούτου εφορεία ωρίσθη αποτελεσθείσα εκ των δημοτικών Συμβούλων κ.κ. Σαράτση, Μουσούρη και τούτου θανόντος υπό του κ. Χρυσοβελώνη, της Κας Φιλίτσας Ευστ. Ιωαννίδου και της Δος Αγλαΐας Κοκωσλή υπό την προεδρίαν του κ. Δημάρχου. Επί τρία ήδη έτη το σχολείον ελειτούργησε κανονικώς και τα λαμπρά αποτελέσματα του προγράμματος και του εφαρμοσθέντος συστήματος πάντες οι κατά τας ενιαυσίους εξετάσεις παραστάντες ή άλλως πως παρακολουθήσαντες τας εργασίας του σχολείου αντελήφθησαν, εις τρόπον ώστε σήμερον να έχωσιν εσχηματισμένην σαφή γνώμην υπέρ του σχολείου. Διότι το σχολείον δεν ελειτούργησεν εν κρυπτώ και παραβύστω, δεν ειργάσθη μυστικά ουδέ ήτον εμποδισμένη η επίσκεψίς του εις πάντα επιθυμούντα πραγματικώς να μάθη και ν' αντιληφθή ποία εκεί εργασία ετελείτο υπό την διεύθυνσιν του παιδαγωγού κ. Δελμούζου, αλλά με αναπεπταμένας τας θύρας, υπό το άπλετον φως της ημέρας, υπό την άμεσον της εφορείας εποπτείαν και της κοινωνίας τον έλεγχον, υπό την αυστηράν των γονέων επίβλεψιν, οίτινες είχον εμπιστευθή εις αυτό τας θυγατέρας των, και όσοι παρηκολούθησαν τας εργασίας αυτού είναι σήμερον εις θέσιν να μας είπουν την γνώμην των την οποίαν έχομεν την υποχρέωσιν ν' ακούσωμεν. Η απόφασις την οποίαν πρόκειται να λάβωμεν απόψε είνε τοιαύτη ώστε να έχη επιρροήν επί της αξιοπρεπείας και της σοβαρότητος του σώματος ημών. [Την στιγμήν ταύτην αγγέλλεται εις το Συμβούλιον υπό του δημογραμματέως ότι η Επιτροπή του γενομένου συλλαλητηρίου ζητεί επιμόνως την άδειαν να παρουσιασθή εις την συνεδρίασιν. Δοθείσης της αδείας εισέρχεται εις την αίθουσαν η Επιτροπή, της οποίας ο πρόεδρος κ. Νικόλαος Παπαδήμος παρακαλεί το Συμβούλιον ως εντολοδόχος του Λαού, να ληφθή υπ' όψει το ψήφισμά του, περί καταργήσεως

Σελ. 414
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/415.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

του Ανωτέρου Παρθεναγωγείου.] Μεθ' ο αποχωρησάσης της Επιτροπής ο Πρόεδρος κ. Απόστ. Κουτσαγγέλης συνεχίζει τον λόγον: "Δεν είμαι, Κύριοι, ούτε υπέρ ούτε κατά του σχολείου εκ προκαταλήψεως. Και θα είμαι κατ' αυτού όταν οι κατά του σχολείου από τόσων ημερών παντοίας κατηγορίας διασπείραντες προσαγάγωσιν ενώπιον του Συμβουλίου στοιχεία επιβάλλοντα εις ημάς όπως του λοιπού άρωμεν την εις το σχολείον εμπιστοσύνην μας, όπως ο Δήμος παύση εις το εφεξής χορηγών την αναγκαίαν προς συντήρησίν του πίστωσιν. Σέβομαι την κοινήν γνώμην όσον ολίγοι, αλλ' ουδέποτε θα παρασυρθώ να εκφέρω γνώμην αβασάνιστον, αστήρικτον, πριν προηγουμένως, και μετ' αυστηράν έρευναν και εξέτασιν των πραγμάτων, πεισθώ ότι όντως αύτη ευρίσκεται εν δικαίω.

Μέγαρης: Ο κ. Χρυσοβελώνης παρητήθη χωρίς να λογοδοτήση, αν και ο κ. Σαράτσης παραιτηθή ποίος τότε θα μας λογοδοτήση;

Κουτσαγγέλης: Αναμείνατε και αυτού θα καταλήξω. Εκ μέρους της Εφορείας μετά την παραίτησιν του κ. Χρυσοβελώνη δεν έχομεν κανένα πλέον όστις υπευθύνως, υπολόγως, να μας εκθέση επισήμως τα της δράσεως του σχολείου, πανθ' όσα δε ακούονται επί τόσας ημέρας εις τους δρόμους, υπ' ουδενός υπευθύνου καταγγέλλονται. Χάριν λοιπόν της αξιοπρεπείας του σώματος, Κύριοι, και προς καθησύχασιν της κοινής γνώμης επιβάλλεται εις ημάς να προβώμεν εις την λύσιν του αναφυέντος ζητήματος μετά περισκέψεως, σοβαρότητος και απαθείας, μη επηρεαζόμενοι εν τη αποφάσει ειμή υπό της συναισθήσεως της εκτελέσεως του υπό της θέσεως ταύτης ως συμβούλων καθήκοντος, διότι οιαδήποτε και αν ήνε η απόφασις ην πρόκειται να λάβωμεν, οφείλομεν υπευθύνως να λάβωμεν ταύτην, μετά προηγουμένην, μετά εμπεριστατωμένην ανάκρισιν των διδασκομένων εκεί, να πεισθώμεν ημείς αυτοί, οίτινες πρόκειται και παρ' ων η λαϊκή συνείδησις ζητεί να αποφασίσωμεν, να πεισθώμεν, λέγω, περί των θρυλλουμένων, και αν όντως ηθέλομεν πεισθή ότι εκεί μέσα κατεργάζεται της χριστιανικής ψυχής των μαθητριών η διαστρέβλωσις, η του Εθνικού φρονήματος η χαλάρωσις, η της ωραίας μας γλώσσης η 

Σελ. 415
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/416.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

εκχυδάισις, ήθελον αμέσως υποβάλη εις το Συμβούλιον όπως τούτο αμέσως άρη την από του σχολείου εμπιστοσύνην του και προβή ει δυνατόν εις την κατάργησίν του, ως μη εκτελούντος τον δι' ον ιδρύθη προορισμόν. Αλλά την τοιαύτην απόφασιν το Συμβούλιον να εξενέγκη αφού λάβη υπ' όψει, αφού μελετήση την υπεύθυνον γνώμην μιας Εξεταστικής επιτροπής, απαρτισθησομένης ή εξ ενός καθηγητού της θεολογίας, ενός επιθεωρητού της μέσης εκπαιδεύσεως, είτε και επιτροπής εντόπιας εκ του Γυμνασιάρχου, ενός αντιπροσώπου του Σεβασμιωτάτου και εξ οιωνδήποτε ευυπολήπτων μελών της κοινωνίας μας, επιστημόνων, ή και άλλων, και ήτις επιτροπή μεταβαίνουσα επί τόπου να ερευνήση τα του σχολείου, ν' ανακρίνη λεπτομερώς τα πάντα, και εντός βραχυτάτης προθεσμίας 5 ημερών να υποβάλη την έκθεσίν της, εφ' ης του Συμβουλίου η απόφασις να ληφθή. Τότε μόνον ηθέλομεν μετ' αξιοπρεπείας αποφασίση επί τόσον σπουδαίου ζητήματος περί καταδίκης, περί καταργήσεως σχολείου το οποίον, αυτό τούτο το Συμβούλιον μετά προθυμίας άμα και υπερηφανείας προ τριετίας ίδρυσε. Και όπως το Συμβούλιον τότε εν γνώσει και πλήρει συναισθήσει του σκοπού και του προορισμού ον έμελλε να εκπληρώση ίδρυσε το Σχολείον τούτο, ούτω και σήμερον οφείλομεν και έχομεν μάλιστα υποχρέωσιν επιτακτικήν να λάβωμεν πλήρη, πληρεστάτην γνώσιν των κακών τα οποία προξενεί το σχολείον διά να εξενέγκωμεν την καταδίκην του. Και αν όντως εκ των προτέρων ηθέλομεν υποθέση ότι αι κατά του σχολείου κατηγορίαι είναι αληθείς και εν τοιαύτη περιπτώσει το σχολείον θα καταδικασθή, πάλιν σας ερωτώ: πώς θέλετε ν' αποφασίσωμεν τούτο άνευ των αναγκαίων στοιχείων κατηγορίας αφ' ενός, άνευ της απαραιτήτου υπερασπίσεως και συνηγορίας αφ' ετέρου, άνευ του σχηματισμού πεποιθήσεως εν ημίν ότι όντως το σχολείον παρεξέκλινε του Εθνικού και Χριστιανικού του προορισμού, αφού ουδέν στοιχείον ενώπιον ημών υπό των κατηγόρων του σχολείου προσήχθη διά να αποφασίσωμεν όχι μόνον την κατάργησίν του, αλλά και να ζητήσωμεν δημοσία συγγνώμην παρά των γονέων των μαθητριών, ή να ζητήσωμεν και την καταδίκην ημών αυτών, ότι εν τη υπέρ των 

Σελ. 416
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/417.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

συμπολιτών μας μερίμνη, ότι εν τη υπέρ της εκπαιδεύσεως φροντίδι, τοσούτον επεδείξαμεν ενδιαφέρον, ώστε δεκαοκτώ Σύμβουλοι και είς Δήμαρχος, εγκατεστήσαμεν εν μεγάρω, κέντρον αθεΐας και σχολείον αντεθνικής διδασκαλίας;

Σαραφόπουλος: Το ζήτημα ως έχει ήδη και μετά το γενόμενον συλλαλητήριον του Λαού δεν επιτρέπει ουδεμίαν αναβολήν πλέον, διότι θα μας λιθοβολίση ο λαός. Ώφειλε η Εφορεία του σχολείου να έχη ήδη υποβάλη εις ημάς την έκθεσίν της, αφού μάλιστα από του επεισοδίου παρήλθον πλέον των δεκαπέντε ημερών, και να μην αφήση να φθάσουν τα πράγματα εκεί όπου έφθασαν σήμερον.

Κοφφίνας: Προτείνει να εκθέση η Εφορεία του σχολείου τα καθέκαστα των λαβόντων χώραν εν τω Παρθεναγωγείω εν σχέσει προς το γνωστόν επεισόδιον και την γνώμην αυτής εκ της γενομένης εξετάσεως.

Δήμαρχος: Ένεκα των πολλών ασχολιών μου δεν παρηκολουθησα την πορείαν και εργασίαν του σχολείου, ούτε ήτο άλλως τε τούτο δυνατόν να γίνη. Όσον αφορά δε το λυπηρόν επεισόδιον μεταξύ Σεβασμιωτάτου και της διδασκαλίσσης, επείσθην, ως και άλλοτε σας είπον, ότι o Σεβασμιώτατος ευρίσκετο εν πλήρει δικαίω. Εις τούτο δε διεφώνησα προς τον κ. Σαράτσην.

Σαράτσης: Όταν, κύριοι, συνέβη το επεισόδιον εκείνο συνήλθομεν διά να εξακριβώσωμεν πού έγκειται το άδικον. Η πρώτη εντύπωσίς μου εκ της γενομένης εξετάσεως ήτο ότι ο Σεβασμιώτατος εν τω ζήλω του υπέρ της Ορθοδοξίας ωμίλησε κάπως τραχύτερον, αλλά και η κ. Χριστάκου ωμίλησε επίσης εντονώτερον, ενώ ηδύνατο να ήνε και ο τρόπος της και η ομιλία της ήρεμος και ευπρεπής. Ένεκα τούτου δε προήλθε το επεισόδιον, διά το οποίον αρχικώς εφρόνουν ότι ο Σεβασμιώτατος ευρίσκετο εν τω αδίκω, ακολούθως όμως επείσθην ότι η κ. Χριστάκου δεν επέδειξε τον προσήκοντα σεβασμόν. Όθεν είχα προτείνει να εκφρασθή λύπη εις τον Σεβασμιώτατον και να διαταχθή ο Διευθυντής του Παρθεναγωγείου να εφαρμόση τον κανονισμόν του σχολείου κατά της διδασκαλίσσης κ. Χριστάκου. Επέμεινα δε ωσαύτως προς τον κ. Χρυσοβελώνην, όπως υπερασπίσωμεν το σχολείον απέναντι της

27

Σελ. 417
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/418.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

κοινής γνώμης, ήτις μη γνωρίζουσα τα πράγματα παρεσύρθη υπό συκοφαντιών και παρεπλανήθη. Εις το ζήτημα τούτο διεφωνήσαμεν μετά του κ. Χρυσοβελώνη όστις εδίστασε ν' αποφασίση και υπέβαλε, ως βλέπω ήδη, την παραίτησίν του. Τα μέλη της Εφορείας παρακολουθήσαντα την διδασκαλίαν φρονούμεν ότι αυτή είνε σύμφωνος με το πρόγραμμα, διότι ούτε ο κ. Δελμούζος, ούτε η Εφορεία, ούτε οι γονείς των μαθητριών θα επέτρεπον αντεθνικήν και αντιχριστιανικήν διδασκαλίαν. Προς τούτο δε συνετάξαμέν και σχετικήν έκθεσιν συμφώνως με το πνεύμα τούτο, την οποίαν υπέγραψα εγώ μετά της δεσποινίδος Αγλαΐας Κοκωσλή, προς την οποίαν συμφωνεί και η κυρία Φιλίτσα Ευστ. Ιωαννίδου, ως εξάγεται εκ της παρούσης επιστολής της προς την δα Κοκωσλή, την οποίαν παρακαλώ ν' ακούσητε. (Αναγινώσκει την επιστολήν). Η έκθεσις αύτη, κύριοι, συνετάχθη εν πλήρει πεποιθήσει ημών των τριών μελών της Εφορείας του σχολείου, του οποίου η λειτουργία δεν έχει τι το αντεθνικόν ή αντιθρησκευτικόν, ούτε ήτο δυνατόν να επιτρέψη τούτο η Εφορεία, τοιαύτην επιβλαβή διδασκαλίαν. Τα όσα δε λέγονται και γράφονται κατά του σχολείου δεν έχουν κανένα υπεύθυνον, φέρονται δε εις τα στόματα πολλών με την συνήθη κακοβουλίαν ή και εκ προφανούς συκοφαντικής προθέσεως. Το σχολείον τούτο ιδρύθη προ τριετίας υπό του δήμου Παγασών με σκοπόν να δόση μόρφωσιν του πνεύματος και δημιουργίαν χαρακτήρος και να χορηγήση όλας εκείνας τας πρακτικάς γνώσεις διά των οποίων η σημερινή μαθήτρια θα καταστή εν τω μέλλοντι πρότυπον μητρός, συζύγου και νοικοκυράς. Την εκτέλεσιν του υψηλού τούτου σκοπού ανέθεσεν η Εφορεία εξ αρχής εις τον κ. Δελμούζον, ο οποίος προς επιτυχίαν αυτού ειργάσθη με μοναδικήν αφοσίωσιν μέχρι σωβινισμού μάλιστα, καθόσον φρονεί ότι βάσις της Εθνικής αγωγής είναι η γνώσις της ιστορίας του Έθνους. Τούτο αντελήφθησαν οι διελθόντες εντεύθεν λόγιοι και επιθεωρηταί κ.κ. Δροσίνης, Παπαζαχαρίου και ο επιθεωρητής κ. Γρατσιάτος, οίτινες μετ' ενθουσιασμού εξεφράσθησαν περί του σχολείου. Όσον αφορά δε την διδασκαλίαν των θρησκευτικών αύτη γίνεται μεθοδικότατα και χριστιανικότατα, αφού και ο 

Σελ. 418
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/419.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Σεβασμιώτατος πολλάκις παραστάς εις το μάθημα τούτο συνεχάρη τον κ. Δελμούζον διά την λαμπράν διδασκαλίαν. Το ίδιον έπραξε και ο διδάκτωρ της θεολογίας ηγούμενος της Μονής Ξενιάς κ. Γερμανός Παπαμόσχος, και αυτός δε ο ιεροκήρυξ του νομού κ. Πολύκαρπος Συνοδινός, ωμολόγησεν επί παρουσία των κ.κ. Σχοινά φαρμακοποιού και Εγγλέζου ιατρού και άλλων, ότι πουθενά αλλού δεν γίνεται τόσον λαμπρά διδασκαλία όσον εις το σχολείον τούτο. Όσα δε λέγονται σχετικώς προς το γλωσσικόν ζήτημα προέρχονται εκ παρεξηγήσεως της μεθόδου του κ. Δελμούζου, ο οποίος διδάσκει, εκ των γνωστών προς τα άγνωστα και εκ των απλών προς τα σύνθετα και άρα εκ της μητρικής γλώσσης προς την καθαρεύουσαν. Η μητρική γλώσσα των παιδιών γράφεται μόνον και μόνον διά να χρησιμεύση ως σταθμός και ως προς τας κρίσεις προς την καθαρεύουσαν. Θεωρώ λοιπόν ότι το Ανώτερον Παρθεναγωγείον λειτουργεί Εθνικώτατα και κατά μέθοδον ασφαλή και ορθήν. Εν τούτοις επειδή ηγέρθη τόσος θόρυβος τάσσομαι με την γνώμην του κ. Προέδρου περί αναθέσεως εις επιτροπήν της εξελέγξεως του σχολείου· εφιστώ δε την προσοχήν του Συμβουλίου ότι το υπό την κρίσιν του ζήτημα είναι έργον δικαστικόν και ως τοιούτο πρέπει να παρουσιάζη όλας τας εγγυήσεις της αμεροληψίας και της ακριβούς γνώσεως των πραγμάτων· ότι επί πλέον θα ήνε στίγμα διά την πόλιν μας εάν ανεξετάστως κλείση τας πύλας του ίδρυμα το οποίον κατά την ομολογίαν όλων των ειδικών ανδρών τιμά την δημοτικήν αρχήν. Ως προς το επεισόδιον μεταξύ Επισκόπου και υποδιευθυντρίας φρονώ ότι αρκετή είναι, η έκφρασις λύπης και η εις τον κ. Δελμούζον ανάθεσις της εκτελέσεως του κανονισμού. Καταθέτω δε και έκθεσιν σχετικήν περί της γνώμης ην έχομεν τρία μέλη της Εφορείας του σχολείου παρακολουθήσαντα εκ του πλησίον την καθόλου δράσιν αυτού. [Παραλείπεται η έκθεσις κατατεθείσα εν τω αρχείω του Δήμου].

Παρθένης: Λέγει ότι ο κ. Χρυσοβελώνης, μέλος της Εφορείας της σχολής, επληροφόρησε τον κ. Τσιριμώκον βουλευτήν Φθιώτιδος, κατά την γενομένην συζήτησιν του ζητήματος εν τη βουλή, ότι η διδασκαλία του Παρθεναγωγείου είναι αρίστη.

Σελ. 419
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/420.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Ζαρλής: Πριν ή αποφανθώμεν, κύριοι, επί της παραιτήσεως του κ. Χρυσοβελώνη, νομίζω ότι προέχει πλέον το ζήτημα ν' αποφανθή το Συμβούλιον επί της διατηρήσεως ή μη του Ανωτέρου Προτύπου Παρθεναγωγείου, διότι φρονώ ότι κατόπιν των γραφέντων και λεχθέντων και διαδοθέντων περί του Παρθεναγωγείου τούτου, μετά το επεισόδιον το αναφυέν κατά την επίσκεψιν εις αυτό της Α.Σ. του Επισκόπου Δημητριάδος, περί του οποίου ησχολήθημεν εις την παρελθούσαν συνεδρίασιν, καθ' ην ίσως άλλως θα απεφασίζομεν εάν εγνωρίζομεν και το γεγονός ότι οι διδάσκοντες εν τω σχολείω τούτω, ότι εις τον Σεβασμιώτατον Δημητριάδος οσάκις επεσκέπτετο αυτό έδιδον θέσιν ουχί τιμητικήν παρά την έδραν εν τη αιθούση της παραδόσεως αλλά όπισθεν των μαθητριών, εν ω εις άλλους επισκέπτας έδιδον τιμητικήν θέσιν.

Κουτσαγγέλης: Μοι επιτρέπετε μίαν διακοπήν;

Ζαρλής: Μάλιστα.

Κουτσαγγέλης: Η τοποθέτησις αύτη των επισκεπτών όπισθεν των μαθητριών εγίνετο ανεξαιρέτως εις όλους τους επισκέπτας ένεκα παιδαγωγικών λόγων, ίνα μη αι μαθήτριαι επηρεάζωνται εκ της παρουσίας των επισκεπτών εν τη διδασκαλία.

Σταματόπουλος: Τούτο, κύριε Πρόεδρε, δεν είναι ακριβές διότι εις εμέ, όταν επεσκέφθην το σχολείον, εδόθη θέσις παρά την έδραν.

Ζαρλής: Παρέρχομαι, κύριοι, το γεγονός τούτο όπερ ανεκοίνωσα εις υμάς εξ υποχρεώσεως και το οποίον εν συνδυασμώ με τα καταγγελθέντα υπ' εμού προ ημερών και εξακριβωθέντα κατά την προηγουμένην συνεδρίασιν είναι αρκετά να πείσωσιν ημάς περί της περιφρονητικής και ανευλαβούς συμπεριφοράς του διδάσκοντος εν τω σχολείω τούτω προσωπικού προς τον Ιεράρχην μας, τον αρχηγόν της θρησκείας, πράγμα το οποίον παιδαγωγικώς εξεταζόμενον έχει σπουδαίαν επιρροήν επί της θρησκευτικής αγωγής των εν τω σχολείω τούτω μαθητριών. Μετά το γνωστόν λοιπόν επεισόδιον προς την Α.Σ. ήλθον εις φως άλλα γεγονότα άπερ μας επιβάλλουσιν να σκεφθώμεν άλλως πλέον περί του σχολείου τούτου το οποίον και η κοινή γνώμη, κύριοι, της πόλεώς μας κατεδίκασε και ήρε την εμπιστοσύνην της απ' αυτού, ης προ

Σελ. 420
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/421.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

παντός έχουσιν ανάγκην τα διδακτήρια και μάλιστα τα Παρθεναγωγεία. Και επιβάλλεται πλέον και εις ημάς κατόπιν των γεγονότων τούτων, όπως άρωμεν την απ' αυτού εμπιστοσύνην μας, καταργούντες άμα τούτο. Την τοιαύτην δε εξέγερσιν κατά του σχολείου τούτου, νομίζω, ότι πάντες την αντελήφθημεν και ως εκ τούτου είνε ματαιοπονία να επιμένωμεν εις την συντήρησιν τοιούτου σχολείου διά της εισφοράς του δήμου, όπερ πλέον δύναται ν' αποτελέση αντικείμενον ιδιωτικής επιχειρήσεως και πρωτοβουλίας αφού εφηρμόσθησαν εν αυτώ καινοτομίαι αίτινες απεμάκρυναν αυτό του σκοπού δι' ον συνέστη παρά του Δήμου τούτο και ένεκα των οποίων καινοτομιών επιβάλλεται πλέον να υφίσταται ουχί διά της αποφάσεως και της εμπιστοσύνης του δημοτικού Συμβουλίου και διά της επιχορηγήσεως αυτώ των κοινών χρημάτων του δήμου, άπερ εν πάση περιπτώσει πρέπει να διατίθηνται επ' ωφελεία των πολλών και ουχί των ολίγων, δυναμένων τούτων άλλως τε να δόσωσι μόρφωσιν και διαπαιδαγωγησιν εις τα τέκνα των καινοτομούντες. Είνε δε αναμφισβήτητον ότι εν τω σχολείω τούτω εφηρμόσθησαν καινοτομίαι, δι' ας κατακρίνει αυτό και η κοινή γνώμη της πόλεώς μας και αι οποίαι καινοτομίαι δεν παρουσιάζονται εις τα άλλα διδακτήρια του Κράτους, τα ενεργούντα όμως υπό την έγκρισιν και επίβλεψιν αυτού. Έν εκ των σπουδαίων γεγονότων άπερ επιβάλλουσι την κατάργησιν του σχολείου τούτου είνε το γλωσσικόν ζήτημα, αφού εν τω σχολείω τούτω διδάσκεται η παρεφθαρμένη γλώσσα ην καταδιδικάζει σήμερον ολόκληρον το Έθνος, και το οποίον γεγονός εξάγεται και εκ των δημοσιευθεισών εκθέσεων των μαθητριών του σχολείου τούτου εκ των οποίων πείθεταί τις ασφαλώς ότι εις τας μαθητρίας αυτού επεβλήθη υπό των διδασκόντων να γράφωσι και να μανθάνωσι την χυδαίαν γλώσσαν, αφού μάλιστα γράφουσι ταύτην απταίστως και η οποία γλώσσα, ως πάντες γνωρίζομεν, οσημέραι διά της αναπτύξεως των Ελλήνων καθ' εκάστην υποχωρεί και δίδει το έδαφος εις την καθαρεύουσαν, εις την γραφομένην σήμερον Εθνικήν μας γλώσσαν. Το πείραμα δε τούτο της γλώσσης όπερ γίνεται εν τω ειρημένω σχολείω δεν είμεθα ημείς οι

Σελ. 421
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/422.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

αρμόδιοι οίτινες θα το εγκρίνωμεν και οίτινες είναι δυνατόν να κρίνωμεν και τας συνεπείας της καινοτομίας ταύτης και από απόψεως μορφώσεως, αλλά το σπουδαιότερον από απόψεως Εθνικής. Το σχολείον εν ω διαπλάσσεται η μέλλουσα γενεά και δη αι ελπίδες και τύχαι της πατρίδος δεν είναι, κατά τον διάσημον γλωσσολόγον Σουηδόν Noreon, ο κατάλληλος τόπος ίνα εν αυτώ γίνωνται πειράματα γλωσσικά, όπως δεν επιτρέπηται και εν τω αγρώ τω μέλλοντι να παραγάγη σίτον να σπείρωνται αμφίβολα σπέρματα. Άλλως τε δε, φρονώ ότι και κατόπιν της αποφάσεως ην έλαβε προ ημερών η Εθνοσυνέλευσις περί του ζητήματος της γλώσσης ημών δεν επιτρέπεται πλέον ουδ' επί στιγμήν να υφίσταται τοιούτο σχολείον εις το οποίον διδάσκεται όπως γράφηται απταίστως η χυδαία γλώσσα. Αλλά και από απόψεως θρησκευτικής αγωγής των μαθητριών, αμφιβολίαι πολλαί εγεννήθησαν εάν αύτη  γίνηται συμφώνως με τα δόγματα και τους κανόνας της ορθοδόξου ημών εκκλησίας, ους δέον να διδάσκωνται αι μαθήτριαι ότι πρέπει να πιστεύωσιν άνευ ερεύνης. Τούτο εξάγεται εξ όλων των γραφέντων σχετικώς με το ζήτημα και μη διαψευθέντων, και εκ των εξής αναμφισβητήτων δι' ημάς γεγονότων, τουτέστιν εκ της ανευλαβούς συμπεριφοράς των διδασκόντων εν αυτώ προς τον Ιεράρχην οσάκις επεσκέπτετο αυτό, εκ της αποπομπής εκ του σχολείου του μεταβάντος όπως αγιάση το σχολείον και τους διδάσκοντας και διδασκομένους εν αυτώ ιερέως, ως είθισται παρ' ημίν τοις ορθοδόξοις, εκ της μη τελέσεως εν αυτώ πρωινής προσευχής υπό των μαθητριών, και της περί αυτής γνωστής υμίν γνώμης των διδασκόντων. Τούτο δε υπεστήριξε προ ημερών εν τη Εθνοσυνελεύσει ομιλών περί του σχολείου τούτου ο παρ' ημίν θεολόγος Μιχαήλ Γαλανός. (Αναγινώσκει την σχετικήν αγόρευσιν του κ. Γαλανού). Ως δε μοι εβεβαίωσεν ο Σεβ. Επίσκοπος Δημητριάδος ότι κατά την προς αυτόν ανακοίνωσιν του παρ' ημίν ιεροκήρυκος κ. Συνοδινού και η ερμηνεία του Ευαγγελίου η διδομένη εν τω σχολείω τούτω προς τας μαθητρίας υπό των διδασκόντων δεν είνε εκείνη ην δίδει η Ορθόδοξος ημών Ανατολική Εκκλησία. Τούτο αντελήφθη κατά την επίσκεψίν του ο κ. Συνοδινός

Σελ. 422
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/423.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

εν αυτώ, ότι εδιδάσκοντο αι μαθήτριαι θρησκευτικά και ηρμηνεύετο το σχετικόν χωρίον του Ευαγγελίου "εγέρθητι και περιπάτει", όπερ χωρίον εξηγήθη γραμματικώς χωρίς ο διδάσκαλος ν' αποδώση ότι η θρησκεία ημών υποστηρίζει ότι την στιγμήν εκείνην ο Ιησούς λέγων προς τον παραλυτικόν ή νεκρόν εγέρθητι και περιπάτει, μετέδιδε προς αυτόν την δύναμιν ην ήντλει εκ του Θεού, τουτέστιν την θαυματοποιόν δύναμίν του, ως και το χωρίον περί της κλάσεως του άρτου, όπου η θρησκεία ημών δέχεται την μετουσίωσιν. Η θρησκεία ημών διδάσκει και υποστηρίζει τα θαύματα και δεν επιτρέπεται εις μαθητρίας 12-15 ετών οι διδάσκοντες αυτάς να μη μεταδίδωσιν αυταίς ό,τι η θρησκεία ημών διδάσκει. Τα γεγονότα δε ταύτα γνωσθέντα και παρά τη κοινωνία ημών προυκάλεσαν και την εξέγερσιν της κοινής γνώμης κατά του σχολείου τούτου και την καταδίκην αυτού υπ' αυτής· φρονώ δε ότι, όταν η κοινή γνώμη εξεγερθή ένεκα γλωσσικού ζητήματος ή ένεκα θρησκευτικής ή Εθνικής αγωγής των μαθητριών, δεν είνε, νομίζω, το δημοτικόν Συμβούλιον η αρχή εκείνη ήτις θα δυνηθή να αντιστή εις την κοινήν γνώμην και να επιβάλη διά της δυνάμεώς της την απόφασίν της, εάν τυχόν διχογνωμήση περί των ζητημάτων τούτων επί της κοινής γνώμης. Η σωφροσύνη επιβάλλει εις τοιαύτας περιπτώσεις όπως το δημοτικόν Συμβούλιον σέβηται την κοινήν γνώμην και αφήση εις τους υπευθύνους της τοιαύτης εξεγέρσεως ή εις το Κράτος να μεταπείσωσι την κοινήν γνώμην και να εφαρμόσωσι τας εφ' όλων των ζητημάτων τούτων θρυλλουμένας καινοτομίας, Διά τούτο, κύριοι, προτείνω όπως, μετά την λύσιν και ικανοποίησιν ην θα δόση ήδη το δημοτικόν Συμβούλιον, επί του επεισοδίου της επισκέψεως εν τω σχολείω τούτω της Α. Σεβασμ. προς Αυτήν, να λάβωμεν από σήμερον απόφασιν περί καταργήσεως του Σχολείου τούτου, αφού δι' ημάς είνε γνωστά γεγονότα και αναμφισβήτητα εφ' ων δυνάμεθα να βασίσωμεν και σχηματίσωμεν την περί τούτου πεποίθησίν μας. Και ένεκα τούτου διαφωνώ προς την γνώμην της αναβολής και του σχηματισμού της επιτροπής, αφού επαναλαμβάνω δι' ημάς υπάρχουσιν αρκετά γεγονότα άπερ εξέθηκα υμίν, πείθοντα ημάς περί της

Σελ. 423
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/424.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

καταργήσεως του σχολείου τούτου μη εκπληρούντος πλέον τον σκοπόν δι' ον συνέστη παρ' ημών και αφού διά της αποφάσεώς μας ταύτης υπάρχει πιθανότης να μη διασαλευθή η δημοσία τάξις και να συμβώσιν εν τη πόλει μας απευκταία διά τα οποία θα λυπηθώμεν ημείς πρώτοι· έπρεπε μάλιστα την απόφασίν μας ταύτην να λάβωμεν πρότερον και να μη αφήσωμεν τα πράγματα να φθάσουν εις ο σημείον έφθασαν ήδη, ώστε να γείνη πολυπληθές συλλαλητήριον και να επέλθη λαϊκή εξέγερσις και να συμβούν τυχόν απευκταία, ων ημείς τότε θα είχομεν την ευθύνην, Πρέπει δε να λάβωμεν επ' αυτού την εσπέραν ταύτην την απόφοισίν μας και ουχί ν' αναβάλωμεν αυτήν επί τόσας ημέρας, διότι, εάν δεν καταργήσωμεν το σχολείον τούτο ημείς, θα το κλείση αύριον ο λαός λιθοβολών μάλιστα αυτό ως ήκουσα. Έχομεν υποχρέωσιν λοιπόν διά της αποφάσεώς μας να προλάβωμεν τοιαύτα λυπηρά γεγονότα ενδιαφερόμενοι και περί των μαθητριών αυτών, εις ας δεν θέλω να μείνη η εντύπωσις εφ' όρου ζωής ότι ελιθοβολήθησαν υπό του λαού της πόλεως μας. Διά τούτο καταλήγων προτείνω, Κύριοι, υμίν την άμεσον κατάργησιν του σχολείου τούτου.

Κουτσαγγέλης: Οφείλετε, κ. Ζαρλή, οσάκις εγείρεσθε να ομιλήσητε να μεταχειρίζησθε πάντοτε την γλώσσαν της αληθείας. Εγώ ουδέποτε εσυνήθισα να ομιλώ άλλο τι παρά ό,τι η επίγνωσις της αληθείας, η αγάπη της πατρίδος και της θρησκείας μοι επιβάλλει να ομιλήσω. Πάντοτε εσυνήθισα μετά παρρησίας και θάρρους να ομιλώ, λυπούμαι δε πολύ διότι ευρέθη συνάδελφος να δόση πίστιν εις τα γραφόμενα εφημερίδος εγκαλούσης εμέ επί παραλείψει καθήκοντος, ότι δεν έκάλεσα συμβούλιον. Ενήργησα ούτω διότι τοιαύτη ήτο του σώματος η απόφασις, και εφόσον η Εφορεία του σχολείου της οποίας την απόφασιν ανεμένομεν δεν είχε λάβη τοιαύτην, δεν ηδυνάμην πρότερον επ' ουδενί λόγω να καλέσω εις συνεδρίασιν υμάς, διότι κατά την προηγουμένην  συνεδρίασιν απεφασίσθη να κληθή το Συμβούλιον αφού η Εφορεία λάβη μίαν οριστικήν απόφασιν και την οποίαν αναγκαίως έπρεπε να έχη το Συμβούλιον υπ' όψει του διά να αποφανθή. Εφ' όσον λοιπόν η Εφορεία μέχρι του Σαββάτου καθημερινώς σχεδόν 

Σελ. 424
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/425.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

συνεδριάζουσα δεν είχε λάβη ουδεμίαν απόφασιν, θα παρέβαινον την απόφασιν του Συμβουλίου εάν ενήργουν άλλως, και εις την τοιαύτην πολιτείαν μου είχον σύμφωνον και τον κ. Δήμαρχον μεθ' ου εκ του νόμου ο Πρόεδρος του Συμβουλίου συμπράττει προς σύγκλησιν του Συμβουλίου και όστις επίσης είχε την γνώμην ότι έπρεπε πάντως ν' αποφασίση πρότερον η Εφορεία. Αφού πάσα της Εφορείας απόφασις εματαιώθη διά της απροσδοκήτου παραιτήσεως του κ. Χρυσοβελώνη επεβάλλετό μοι, να καλέσω υμάς απόψε ενταύθα. Επομένως ήτο καθολοκληρίαν περιττή η τοιαύτη παρατήρησις κατ' εμού του κ. Ζαρλή, πρέπει δε να γνωρίζη ο κ. δημοτικός σύμβουλος ότι πάσαν μου πράξιν την καθοδηγεί πρωτίστως η αντίληψις του καθήκοντος, ότι και ημείς Έλληνες είμεθα, και ημείς πατριώται είμεθα, ουδεμίαν των υποχρεώσεων μας παραλείψαντες και ημείς χριστιανοί ορθόδοξοι διαφυλάττοντες αμείωτον την πίστιν, και ότι πράττω παν ό,τι η συνείδησις και αι πεποιθήσεις μου υπαγορεύουν. Και σέβομαι μεν κατ' εξοχήν την κοινήν γνώμην, ως οφείλομεν πάντες οι παρακαθήμενοι ενταύθα, αλλά σεβόμενος την κοινήν γνώμην δεν έπεται ότι οφείλω να ήμαι ασυνεπής προς το καθήκον και τας υποχρεώσεις τας οποίας ως πολίτης και δημοτικός σύμβουλος οφείλω να έχω προς την κοινωνίαν, την πατρίδα και την θρησκείαν των Πατέρων μας.

Ζαρλής: Απορώ πώς ο κ. Πρόεδρος παρεξηγήσας με ενόμισεν ότι διά του λόγου μου υπηνισσόμην αυτόν, καθότι εγώ ουδένα υπηνίχθην, αλλά είπον ότι έπρεπε προ ημερών να συνέλθωμεν και αποφασίσωμεν περί του σχολείου τούτου, αφού τοσαύτα ελέγοντο ανά την πόλιν μας κατ' αυτού και να μη αφήσωμεν το ζήτημα εις ο σημείον έφθασε του να εξεγερθή ο λαός εν συλλαλητηρίω. Ώστε, βλέπετε, την ευθύνην επέρριψα εις όλους μας και εις εμέ αυτόν λέγων όσα είπον. Ούτε έπρεπεν ο κ. Πρόεδρος ομιλών ενώπιον του Συμβουλίου να ενθυμηθή ό,τι προ της συνεδριάσεως είπεν αυτώ ο συνάδελφός μας κ. Μέγαρης όλως ιδιαιτέρως επί παρουσία μου, διερωτών την αιτίαν δι' ην δεν συνεκάλεσεν το Συμβούλιον προ ήμερών, ότι διεδόθη ότι θα συνεκαλείτο τη αιτήσει του κ. Δημάρχου και ότε εγώ παρεμβάς μετά την απάντησιν

Σελ. 425
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/426.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

του κ. Προέδρου ότι δεν συνεκλήθη το Συμβούλιον εν συμφωνία μετά του κ. Δημάρχου προσέθηκα τα αυτά α είπον ήδη, τουτέστι θα είχομεν την ευθύνην των τυχόν απευκταίων εάν συνέβαινον σήμερον τοιαύτα, ώστε ουδόλως δικαιολογείται η ταραχή του κ. Προέδρου και η τοιαύτη επίθεσις κατ' εμού, μεμφέντος αυτόν σήμερον περί τούτου. Υποθέτω δε ότι την στιγμήν ταύτην ο κ. Πρόεδρος ανακαλεί όσα κατ' εμού είπε και επικαλούμαι και την μαρτυρίαν υμών εάν είπον τι κατά του Προέδρου.

Σύμβουλοι: Ουδέν είπατε κ. Ζαρλή. 

Κουτσαγγέλης: Ανακαλώ.

Ζαρλής: Ομολογώ ότι ο κ. Πρόεδρος ευρίσκεται εν τάξει και συνεπής προς την προηγουμένην απόφασιν του Συμβουλίου, αναμένων την επί του γνωστού επεισοδίου της A. Σεβ. απόφασιν της Εφορείας, επαναλαμβάνω όμως ότι έπρεπε να συνέλθωμεν προ ημερών και λάβωμεν απόφασιν και μέτρα διά το σχολείον προ της εξεγέρσεως της κοινωνίας ώστε να προληφθή εκ παντός τρόπου το γενόμενον άγριον συλλαλητήριον σήμερον του λαού. Κατόπιν δε τούτου του συλλαλητηρίου και του υποβληθέντος ημίν  ψηφίσματος του λαού, περί καταργήσεως του Ανωτέρου δημοτ. Παρθεναγωγείου, δεν επιτρέπεται πλέον ουδεμία αναβολή, ουδέ διορισμός επιτροπής, επαναλαμβάνω, προς εξέτασιν του ζητήματος. Διότι άλλως το σχολείον θα το κλείση ο λαός και δεν θέλω εις τας ψυχάς των μαθητριών να μείνη κεχαραγμένη καθ' όλην την ζωήν των η εντύπωσις της λιθοβολήσεως αυτών και του σχολείου υπό του λαού. 

Σαράτσης και Παρθένης: Έχομεν εξουσίας. 

Ζαρλής: Γνωρίζομεν πάντες ότι τοιαύτας εξεγέρσεις λαϊκάς ούτε εξουσίαι του Κράτους όπου εγένοντο ηδυνήθησαν να καταστείλωσιν άνευ τρομερών συνεπειών. Έχομεν υπ' όψει μας τα εν Αθήναις Ευαγγελικά.

Σταματόπουλος: Πρέπει, κύριοι, το δημοτικόν Συμβούλιον, να προβή αμέσως εις την κατάργησιν του σχολείου τούτου εν πλήρει ομοφωνία, ώστε να μη υπάρξη ουδεμία διαφωνία εις την κατάργησιν του σχολείου εις το οποίον ατυχώς διδάσκεται η αθεΐα και

Σελ. 426
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/427.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

γλώσσα χυδαία, και το οποίον αποτελεί παράρτημα του "Εκπαιδευτικού Ομίλου", ούτινος είνε μέλος ο κ. Δελμούζος.

Σαράτσης: Ο "Εκπαιδευτικός Όμιλος", ιδρύθη μόλις προ τεσσάρων μηνών ενώ το σχολείον λειτουργεί προ τριών ετών.

Σταματόπουλος: Δεν γνωρίζω πότε ιδρύθη ο "Εκπαιδευτικός Όμιλος", εγώ γνωρίζω μόνον ότι o κ. Δελμούζος, διευθυντής του Παρθεναγωγείου, είνε μέλος του ομίλου του Εκπαιδευτικού, και ότι ο κ. Δελμούζος, προς ον είχον αρχικώς υπόληψιν, εφαρμόζει εις το Παρθεναγωγείον το πρόγραμμα του "Εκπαιδευτικού Ομίλου", όπερ δεν είναι ανεγνωρισμένον και εγκεκριμένον υπό της Κυβερνήσεως.

Παπαγεωργιάδης: Πρωτίστως αισθάνομαι την ανάγκην να διαμαρτυρηθώ εν τη αιθούση ταύτη, διότι τα πρακτικά της τελευταίας συνεδριάσεως του δημοτικού Συμβουλίου εδόθησαν και εδημοσιεύθησαν εις την εφημερίδα "Ο Κήρυξ" όλως εστρεβλωμένα. Εκτός άλλων ανακριβειών, ανεφέρετο εν αυτοίς ότι τέσσαρες εκ των δημοτικών Συμβούλων, εν οις και εγώ, εζήτησαν την αναβολήν της συζητήσεως επί προτάσεως περί καταργήσεως της επιχορηγήσεως του δήμου εις το Ανώτερον Παρθεναγωγείον και ότι ανέλαβον την υπεράσπισιν τούτου, όπερ δεν είναι ακριβές. Το μόνον το οποίον είπα κατά την εσπέραν εκείνην, αμφισβητουμένου ότι εν τω προγράμματι του σχολείου δεν συμπεριελαμβάνετο η διδασκαλία των θρησκευτικών, ήτο ότι, παραστάς κατά το παρελθόν έτος εις τας εξετάσεις του μαθήματος τούτου, έμεινα κατάπληκτος εκ των ευστόχων απαντήσεων των μαθητριών εις την ερμηνείαν του Ευαγγελίου και συνεχάρην τότε τον κ. Δελμούζον. Παρακαλώ δε τον κ. Πρόεδρον να βεβαιώση αν όσα λέγω ήνε αληθή.

Κουτσαγγέλης, πρόεδρος: Μάλιστα, είναι αληθέστατα.

Παπαγεωργιάδης: Έκτοτε ο "Κήρυξ" ήρξατο διά δημοσιευμάτων καταφερόμενος κατά των δημοτικών Συμβούλων κ.κ. Σαράτση, Παρθένη, Κουτσαγγέλη και εμού, ως υποστηριζόντων δήθεν το Παρθεναγωγείον και παρακωλυόντων την κατάργησιν αυτού, εξεγείρων ούτω την κοινήν γνώμην ου μόνον κατά του σχολείου αλλά και κατά των άνω τεσσάρων δημοτικών συμβούλων.

Σελ. 427
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/428.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Συναντήσας δε εκ τύχης καθ' οδόν τον διευθυντήν του "Κήρυκος" παρεπονέθην προς αυτόν, διότι εδημοσίευσεν εν τη εφημερίδι του όλως παρηλλαγμένα τα πρακτικά του Συμβουλίου, εις απάντησιν δε με εβεβαίωσεν ούτος, ότι τα πρακτικά της συνεδριάσεως εκείνης εγράφησαν εν τω "Κήρυκι" καθ' υπαγόρευσιν του συναδέλφου κ. Νικ. Ζαρλή, προς ον είμαι ηναγκασμένος να εκφράσω επί τούτω την λύπην μου...

Ζαρλής: Ζητώ, κ. Πρόεδρε, τον λόγον διότι υπό του κ. Παπαγεωργιάδου ερρίφθη κατ' εμού, όλως αδικαιολογήτως μομφή, εναντίον της οποίας είμαι υποχρεωμένος ν' αμυνθώ και να εξηγήσω εις το δημοτικόν Συμβούλιον πώς ακριβώς έχει το ζήτημα. Μετά την διάλυσιν της προηγουμένης συνεδριάσεως ανεχώρησα εκ του δημαρχείου μετά του κ. Κοφφίνα, έμπροσθεν δε του φαρμακείου του κ. Μαλαμίδου μάς συνήντησεν ο διευθυντής του "Κήρυκος", όστις μας εζήτησε πληροφορίας περί της αποφάσεως ημών σχετικώς με το ζήτημα του Παρθεναγωγείου. Εδώκαμεν δε εις τον διευθυντήν τόσον εγώ όσον και ο κ. Κοφφίνας σχετικάς τινας πληροφορίας του ζητήματος προφορικώς, όσας κατ' εκείνην την στιγμήν ενεθυμούμεθα. Κακώς δε κατετέθη υπό του κ. Παπαγεωργιάδου ότι τα εν τω "Κήρυκι" δημοσιευθέντα πρακτικά της συνεδριάσεως εκείνης εγράφησαν καθ' υπαγόρευσιν εμού. Προς τούτο δε επικαλούμαι την μαρτυρίαν του κ. Κοφφίνα.

Κοφφίνας: Μάλιστα, ούτως έχει η υπόθεσις. Εδώκαμεν προφορικώς συνοπτικάς πληροφορίας ας μας εζήτησεν ο κ. διευθυντής χωρίς εννοείται να αναφέρωμεν ονόματα και λεπτομερείας του ζητήματος, τας οποίας άλλως τε δεν ενεθυμούμεθα.

Παπαγεωργιάδης: Ό,τι ακριβώς είπον και κατέθηκα προηγουμένως, μοι το διεβεβαίωσεν ο κ. διευθυντής του "Κήρυκός" εν τω οποίω, ως πάντες παρετηρήσατε, ανεγράφησαν τα πρακτικά ανακριβώς.

Ζαρλής: Εάν τα εν τω "Κήρυκι" αναγραφέντα πρακτικά της συνεδριάσεως ήσαν ανακριβή, περί τούτου δεν φέρω εγώ ουδεμίαν ευθύνην. Άλλως τε ο κ. Παπαγεωργιάδης, προς τον οποίον ιδιαιτέρως εξήγησα την υπόθεσιν ταύτην, όταν με εζήτησε εξηγήσεις

Σελ. 428
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/429.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

προ ημερών, ώφειλε να πεισθή εις όσα ακριβώς τω είπον, και τα οποία κατέθηκα και ενώπιόν Σας, και να μη ακούση τι λέγει ο είς και ο άλλος, αλλά να έχη περισσοτέραν εμπιστοσύνην εις εμέ. Κατόπιν δε της εξηγήσεώς μου ταύτης παρακαλώ τον κ. Παπαγεωργιάδην ν' ανακαλέση τα όσα κατ' εμού είπεν.

Παπαγεωργιάδης: Μετά την επίσημον ταύτην βεβαίωσιν του κ. Ζαρλή, ανακαλώ την έκφρασιν της λύπης μου. Ουδεμίαν, κύριοι, εξέφερον κατά την εσπέραν εκείνην γνώμην ούτε περί της εκθέσεως του κ. Δελμούζου, ούτε περί του επεισοδίου του μεταξύ του Σεβ. Επισκόπου Δημητριάδος και της διδασκαλίσσης δος Χρηστάκου, φρονών ότι η Εφορεία του Σχολείου ήτο αρμοδία ν' αποφασίση επί του επεισοδίου τούτου. Δεν διετύπωσα δε μάλιστα την ιδέαν μου ταύτην, διότι ο κ. Πρόεδρος με προέλαβε και έφερε την πρότασιν περί της επί του επεισοδίου του Σεβ. Επισκόπου αρμοδιότητος της Εφορείας, ήτις και εγένετο δεκτή υπό του Συμβουλίου. Δυστυχώς η Εφορεία του σχολείου, δι' ους λόγους εξέθηκε προ μικρού ο κ. Σαράτσης, δεν κατώρθωσε μετά επανειλημμένας συνεδριάσεις να εκδώση και προσκομίση εις το Συμβούλιον την επί του επεισοδίου εκείνου απόφασίν της. Και δεν πρόκειται πλέον ήδη μόνον περί του επεισοδίου του Επισκόπου, αλλά εξεγερθείσης της κοινής γνώμης διά κατηγορίας κατά του σχολείου, ότι εν αυτώ διδάσκεται η χυδαία γλώσσα, η αθεΐα και υπονομεύεται η Χριστιανική θρησκεία, πρόκειται η κατάργησις αυτού. Φρονώ, κύριοι, ότι το Συμβούλιον οφείλει, χάριν της αξιοπρεπείας του, διά να κρίνη κατά συνείδησιν και εκφέρη δικαίαν απόφασιν, οφείλει, λέγω, να εξετάση επισταμένως αν αι κατά του σχολείου κατηγορίαι είναι αληθείς. Προς τούτο όμως έχει ανάγκην στοιχείων, άτινα δεν προσκομίζονται, σήμερον εις το Συμβούλιον, επί τη βάσει των οποίων θα κρίνη περί του βασίμου ή μη των κατά του σχολείου κατηγοριών. Δεν προσήκει δε κατά την γνώμην μου εις την αξιοπρέπειαν του δημοτικού Συμβουλίου, εφόσον δεν προσάγονται εις αυτό απταί αποδείξεις περί των κατηγοριών τούτων ν' ακολουθήση την κοινήν γνώμην, ως υπεστήριξεν ο κ. Ζαρλής, και να προβή εις την κατάργησιν του σχολείου, διότι η κοινή

Σελ. 429
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/430.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

γνώμη είναι μεν σεβαστή, δεν υποχρεούμεθα όμως να την ακολουθήσωμεν άνευ σαφών αποδείξεων, καθόσον ενδεχόμενον και να πλανάται. Εις εμέ μάλιστα εμποιεί μεγάλην εντύπωσιν, ότι, αντιθέτως προς την κοινήν γνώμην, οι γονείς των μαθητριών του σχολείου τούτου, οίτινες κατά φυσικόν λόγον ενδιαφέρονται, πολύ περισσότερον παντός άλλου υπέρ της ανατροφής και Χριστιανικής αγωγής των τέκνων των, και μετά τον εγερθέντα θόρυβον εισί κατενθουσιασμένοι μέχρι φανατισμού με το σχολείον και εξακολουθούν ν' αποστέλλουν τα τέκνα των εις αυτό.

Ζαρλής: Όχι όλοι οι γονείς' μετά το επεισόδιον απεσύρθησαν πολλαί μαθήτριαι.

Παπαγεωργιάδης : Εάν ο κ. Δήμαρχος, ως Πρόεδρος της Εφορείας του σχολείου, βεβαιώση ότι αι κατά του σχολείου κατηγορίαι είναι αληθείς, τότε από της στιγμής ταύτης θα ψηφίσω με τα δυο μου χέρια την κατάργησιν αυτού. Εάν όμως ο κ. Δήμαρχος δεν βεβαιώση τούτο, υποστηρίζω ότι το Συμβούλιον δεν δύναται εν συνειδήσει να προβή εις την κατάργησιν του σχολείου διότι διά τοιαύτης αποφάσεως αποδοκιμάζεται ανεξετάστως επί τη βάσει διαδόσεων, ου μόνον ο Διευθυντής, αλλά και η Εφορεία του Σχολείου, ήτις αποτελείται εκ του Δημοτικού Άρχοντος, δύο εκ των πρώτων πολιτών και δημοτικών συμβούλων -των κ.κ. Χρυσοβελώνη και Σαράτση- και δύο εκ των μάλλον επιλέκτων Κυριών της πόλεως, ως ανεχθείσα επί τριετίαν να λειτουργή σχολείον, καταδικαζόμενον ως αντεθνικόν και αντιχριστιανικόν. Διά τους λόγους τούτους προτείνω, όσον μεν αφορά το επεισόδιον του Σεβ. Επισκόπου, όπως το Συμβούλιον, μετά τα λεχθέντα μάλιστα προ ολίγου υπό του κ. Σαράτση, δόση πλήρη ικανοποίησιν εις τον Σεβασμιωτατον και όπως καθιερωθή εν τω Σχολείω η προσευχή. Όσον δ' αφορά την πρότασιν περί καταργήσεως του σχολείου, συμφωνώ με την γνώμην των κ.κ. Κουτσαγγέλη και Σαράτση, ότι προ πάσης αποφάσεως δέον το Συμβούλιον να προβή εις την σύστασιν εξεταστικής Επιτροπής, ήτις να παρακληθή όπως υποβάλη όσον τάχιστα την περί του Σχολείου γνώμην της

Σελ. 430
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Το Παρθεναγωγείο του Βόλου, Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 411
    20 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

    ς΄

    ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

    ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΑΓΑΣΩΝ ΤΗΣ 2ας ΤΟΥ ΜΗΝΟΣ

    ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ 1911

    (Η συζήτηση και η απόφαση για την κατάργηση του Ανωτέρου Δημοτικού Παρθεναγωγείου Βόλου)

    Παρόντες: Δήμαρχος Παγασών Κωνσταντίνος Γκλαβάνης, Δημοτικόν Συμβούλιον: 1) Απόστολος Κουτσαγγέλης, πρόεδρος, 2) Δημ. Κοσμαδόπουλος, 3) Ευστ. Σκρέτας, 4) Ιωάν. Σαραφόπουλος, 5) Μελέτ. Σταματόπουλος, 6) Δημήτρ. Σαράτσης, 7) Ιωάν. Μέγαρης, 8) Ζήσης Παρθένης, 9) Δημήτρ. Κουκιάδης, 10) Αγησ. Παπαγεωργιάδης, 11) Στεφ. Παπαθανασίου, 12) Νικόλ. Ζαρλής.

    Καταρτισθείσης ούτω νομίμου απαρτίας του δημοτικού Συμβουλίου Παγασών διά της προσελεύσεως σήμερον εν τω δημαρχείω των άνω 13 αυτού Μελών, ο κ. Πρόεδρος εκήρυξεν αρξαμένην την συνεδρίασιν καθ' ην συνεζητήθησαν και επεψηφίσθησαν τα εξής ζητήματα:

    [................................................... ]

    9ον. Περί καταργήσεως του Ανωτέρου Δημοτ. Παρθεναγωγείου. Μεθ' ο εισάγεται υπό του κ. Προέδρου η από 26 Φεβρουαρίου 1911 δήλωσις παραιτήσεως του κ. Ιω. Χρυσοβελώνη από μέλους της Εφορείας του Παρθεναγωγείου, έχουσα ούτω. "Προς το Δημοτικόν Συμβούλιον Παγασών, διά του κ. Δημάρχου. Λαμβάνω την τιμήν όπως καταστήσω υμίν γνωστόν ότι λόγω των καθηκόντων μου ως Βουλευτού είμαι υποχρεωμένος