Συγγραφέας:Χαρίτος, Χαράλαμπος
 
Τίτλος:Το Παρθεναγωγείο του Βόλου, Β΄
 
Τίτλος σειράς:Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας
 
Αριθμός σειράς:20
 
Τόπος έκδοσης:Αθήνα
 
Εκδότης:Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς
 
Έτος έκδοσης:1989
 
Σελίδες:467
 
Αριθμός τόμων:2ος από 2 τόμους
 
Γλώσσα:Ελληνικά
 
Θέμα:Εκπαίδευση-Δευτεροβάθμια
 
Παιδεία-Εκπαίδευση
 
Τοπική κάλυψη:Ελλάδα, Βόλος
 
Χρονική κάλυψη:1908-1911
 
Περίληψη:Θέμα του βιβλίου αυτού είναι η ιστορία του Ανώτερου Δημοτικού Παρθεναγωγείου του Βόλου, του σχολείου που ίδρυσε ο Δήμος Παγασών (Βόλου) εγκρίνοντας την εισήγηση του Δημητρίου Ι. Σαράτση και του οποίου διευθυντής υπήρξε ο Αλέξανδρος Π. Δελμούζος. Ουσιαστικά ο συγγραφέας ασχολείται με τη χρονική περίοδο της εξαετίας 1908-1914, με την εποχή δηλαδή κατά την οποία ιδρύθηκε και λειτούργησε το Σχολείο του Βόλου και δημιουργήθηκε –μετά τη διακοπή της λειτουργίας του– ο θόρυβος εναντίον των δημιουργών του, καθώς και εναντίον των στελεχών του Εργατικού Κέντρου της πόλης, γνωστός ως υπόθεση των «Αθεϊκών» του Βόλου, με κατάληξη τη Δίκη τον Ναυπλίου. Ο δεύτερος τόμος περιέχει ένα απάνθισμα αντιπροσωπευτικών κειμένων της εποχής, που αφορούν στην ίδρυση, τη λειτουργία και τη δικαστική δίωξη του Παρθεναγωγείου. Περιλαμβάνονται εκεί η Εισηγητική Έκθεση για την ίδρυση του Σχολείου και η σχετική απόφαση του Δήμου Παγασών, δύο από τους δημόσιους απολογισμούς του διδακτικού έργου, η αλληλογραφία των πρωταγωνιστών του Σχολείου, η απόφαση για την κατάργησή του και το Κατηγορητήριο που διατυπώθηκε εναντίον τους, και στο τέλος καταχωρίζονται δείγματα από την απήχηση που είχε η λειτουργία του Σχολείου στην κοινή γνώμη και τις μαθήτριές του.
 
Άδεια χρήσης:Αυτό το ψηφιοποιημένο βιβλίο του ΙΑΕΝ σε όλες του τις μορφές (PDF, GIF, HTML) χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution - NonCommercial (Αναφορά προέλευσης - Μη εμπορική χρήση) Greece 3.0
 
Το Βιβλίο σε PDF:Κατέβασμα αρχείου 13.21 Mb
 
Εμφανείς σελίδες: 443-462 από: 476
-20
Τρέχουσα Σελίδα:
+20
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/443.gif&w=600&h=915 20 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

ΤΟ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟ (ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ) ΤΟΥ ΒΟΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

Δημοσιεύονται εδώ αποσπάσματα ασμάτων, που περιλάμβανε η επιθεώρηση με τίτλο «Το Πανόραμα του Βόλου» των Κ. Νταϊφά και Π. Σταματίου (επιθεώρησις θεατρική εις πράξεις τρεις και με 22 τραγούδια - Μουσική διασκευή Β. Κόντη). Η επιθεώρηση αυτή, που παραστάθηκε για πρώτη φορά από το θίασο της Β. Στεφάνου στο Βόλο στις 27 Ιουλίου του 1911 και επαναλήφθηκε αρκετές φορές, είχε ως θέμα τις περιπέτειες τον Βαΐτση Σπουδαίου, ο οποίος «επί εικοσαετίαν όλην εργασθείς εν Αιγύπτω, αποφασίζει, αφού απέκτησεν αρκετήν περιουσίαν, να αποκατασταθή εις την πατρίδα του» (στο Βόλο). Τα κοινωνικά, πολιτικά γεγονότα και οι προσωπικότητες της πόλης κατά την περίοδο 1910-1911 παρελαύνουν και σατιρίζονται στην επιθεώρηση. Μεταξύ των άλλων παρωδούνται η διδασκαλία και οι καινοτομίες τον Παρθεναγωγείου, το διδακτικό προσωπικό του (βίαια διαλυθέντος τότε) σχολείου, καθώς και οι δραστηριότητες του Εργατικού Κέντρου της πόλης. Ας σημειωθεί ότι ταυτόχρονα με την παράσταση, που έτερπε τους Βολιώτες το καλοκαίρι του 1911, βρίσκονταν σε εξέλιξη οι ανακρίσεις εναντίον του Σχολείου.

Πράξις Γ' —Άσμα 15ο: Παρθεναγωγείον (τρία γνωστά μέλη, συναρμολογηθέντα υπό B. Κόντη)

Σολ,ρε,σολ,λα,ρε. Μας κλείσανε και το σχολειό

ντο, ντο, σι, λα, ντο, σι, σι, σι

Σελ. 443
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/444.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Γιατί το βρήκανε πως ήταν μαλλιαρό.

Σολ, ρε, σολ, λα, ρε. Μαθαίναμε και κοπτική

Μι, ρε, ντο, ρε, μι, φα, σολ, ρε, σι.

Κηπουρική και γυμναστική!

Γαλλικά με το τσουβάλι

και τραγούδια μαλλιαρά

Σολωμό, Βαλαωρίτη

και τον κάθε... μασκαρά!!!

Υποδιευθύντρια

Mais ce n'est pas ça

Μαθήτρια

Mais ce n'est pas ça

Βαΐτσης

Τον Ετέμ Πασσά!!!

Μαθήτρια

Au clair de la lune

Mon ami Pierrot

Prêtez nous ta plume

Pour écrire un mot

Notre école est close

Nous n'avons de feu

Ouvrez nous la porte

Pour l'amour de Dieu

Σολ, ρε, σολ, λα, ρε. Δεν κάναμε και προσευχή

Και δεν φιλούμε χέρι για να μας δώση o Δεσπότης την ευχή

Σολ, ρε, σολ, λα, ρε. Μαθαίναμε νεοελληνικά,

Μι, ρε, ντο, ρε, μι, φα, σολ, ρε, σι.

Και όχι γράμματα... σχολαστικά,

Μεταφράσεις των αρχαίων

και μεγάλων τραγωδών

της Λαφίνας το τραγούδι,

Γέρω Δήμου... και λοιπών.

Σελ. 444
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/445.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Υποδιευθύντρια

Mais enfants pardon

Μαθήτρια

Une autre chanson

Βαΐτσης

(Άλλην επωδόν)

Μαθήτριαι

Ωραίον βρύζον

Ράι ραμαζάντε

Άνσε βίρε βίρε βάνσε

Γιότα βίρε βίρε βον κλπ. κ.λπ.

(γνωστή παρωδία νηπιώδους παιγνίου)

Άσμα 16ο: Γαλατάς

Γάλα φρέσκο γάλα

Που έρχονται τραχάλα

Παιδιά δασκαλεμένα

Να πάρουν από μένα

Κρύο και παγωμένο

Κι απ' την Αγριά φερμένο

Το πίνουν δεσποτάδες

Δάσκαλοι και Παπάδες

Νηστίσιμο και κρύο

που πήρε το βραβείο

Και μοιάζει σαν το ούζο

Ρωτάτε το Δελμούζο

.......................................................

Συλλαλητήρια πόσα

κάνουμε για τη γλώσσα

Εκεί κ' εγώ πηλάλα

πηγαίνω με το γάλα.

Σελ. 445
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/446.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Άσμα 18ο : Εργατικόν Κέντρον

Ανοίγω 'γω Καινούριο Δρόμο μ' ένα Φως

Μα χίλια δυο εμπόδια μπροστά μου

Μου φέρνει ο εχθρός μου ο κρυφός

και μου ματώνει τη μικρή και τρυφερή καρδιά μου.

Εγώ είμαι το Κέντρο τ' αγαθό

Που μόνο την ισότητα γυρεύω

Που μόνον αδελφότητα ποθώ

Και για το δίκηο του φτωχού παντοτεινά δουλεύω!

Ποτέ δεν θα με σκιάξουν η φωνές

Ούτε κι η έρευνες που κάνουν στα αρχεία,

Ούτε κι η επιχορηγήσεις η τρανές,

Που ... έκοψε αυτή η Δημαρχία!

Θαρθή μια μέρα που πολύ ψηλά

'πο 'με θα λάμψη η αλήθεια

Κι αυτοί που σήμερα ο θρόνος των κυλά

Θε να ζητήσουν από μένανε βοήθεια!

[Πηγή: Κ. Νταϊφά - Π. Σταματίου, Το Πανόραμα του Βόλου, εν Βόλω, εκ του τυπογραφείου της εφημ. Θεσσαλία, 1911, σσ. 22-24, και 25-26].

Σελ. 446
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/447.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Θ΄.

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΤΟΥ Α.Δ.Π. ΠΟΥ ΕΠΙΖΟΥΝ

Η αναζήτηση των πηγών της ιστορίας του βολιώτικου Παρθεναγωγείου με οδήγησε στις μόνες ζωντανές (κυριολεκτικά και μεταφορικά) μάρτυρες της σχολικής ζωής και της λειτουργίας του Σχολείου, τις μαθήτριες που φοίτησαν σ' αυτό. Η μαρτυρία τους, άμεση και προσωπική, πίστευα ότι θα ήταν πολύτιμη. Εξ ίσου πολύτιμη θα ήταν η μαρτυρία —η προφορική πάντοτε— των άλλων πρωταγωνιστών τον Σχολείου· όμως όλοι τους είχαν πεθάνει όταν άρχισε η σχετική έρευνα, η οποία επομένως βασίστηκε μόνο στα γραπτά τεκμήρια.

Η αναζήτηση των παλιών μαθητριών του Παρθεναγωγείου και η συγκατάθεσή τους να μου αφηγηθούν τις αναμνήσεις τους υπήρξε μακρά και επίπονη. Τελικά κατόρθωσα να συναντήσω έξι από τις άλλοτε μαθήτριες του Α.Δ.Π. και να καταγράψω στο μαγνητόφωνο τις αφηγήσεις τους.

Γενικό χαρακτηριστικό των συνεντεύξεων αυτών υπήρξε η δυσκολία να θυμηθούν οι σεβάσμιες συνομιλήτριές μου με ακρίβεια τα καθέκαστα του Σχολείου τους. Τούτο εύκολα εξηγείται από την απόσταση του χρόνου, που αδυνάτισε τη μνήμη τους, αλλά και επειδή οι τέσσαρις απ' αυτές εμαθήτευσαν μόνο στην Α' τάξη του A.Δ.Π. (που λειτούργησε μόνο πέντε —περίπου— μήνες, κατά τη διάρκεια του τελευταίου σχολικού έτους της λειτουργίας του: 1910-11) και επομένως απεκόμισαν ελάχιστες μόνο εμπειρίες από τα πρόσωπα και τα πράγματα του Σχολείου. Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι διατηρούνται ακέραιες οι επιφυλάξεις που συνεπάγεται η χρήση της προφορικής μαρτυρίας για την εξαγωγή

Σελ. 447
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/448.gif&w=600&h=915 20 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

βάσιμων συμπερασμάτων. Η απόσταση τον χρόνου, η μικρή συμμετοχή στα γεγονότα και οι αλλοιώσεις που επέφεραν οι μετέπειτα εμπειρίες και οι κρίσεις των τρίτων δικαιολογούν τις επιφυλάξεις. Ωστόσο η προφορική μαρτυρία των μαθητριών του A.Δ.Π. είναι πολύτιμη: οι συνεντεύξεις τους προσφέρουν χαρακτηριστική αμεσότητα για πρόσωπα και γεγονότα.

Συνεντεύξεις με παλιές μαθήτριες του βολιώτικου Σχολείου έχουν ήδη δημοσιεύσει: ο δημοσιογράφος Γ. Φάτσης στην εφημερίδα «Το Βήμα» (1976) με τις κ.κ. Δημ. Θεοδωρίδου-Τσουδερού και Φαίδρα Αδαμίδου-Κούτρα, η δημοσιογράφος Α. Ψιλοπούλου στο περιοδικό «Πάνθεον» (1984) με τις κ.κ. Αλκ. Σπηλιωτοπούλου-Αντωνοπουλου και Ελ. Λερωμένου-Μπαδράβου, και εγώ στην εφημερίδα «Θεσσαλία» Βόλου (1976) με τη Σεβ. Ιωαννίδου-Χατζάκου. Επίσης πολύ ζωντανή υπήρξε η παρουσία της κ. Α. Σπηλιωτοπούλου-Αντωνοπούλου στην τηλεοπτική εκπομπή «Προσωπογραφίες» της ΕΡΤ 2 (22-12-1982), την αφιερωμένη στον Αλ. Δελμούζο.

Οι μαθήτριες των οποίων πήρα —και δημοσιεύω αποσπάσματα— μαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις είναι οι εξής: 1. Σεβαστή Ιωαννίδου, κόρη του δικηγόρου Ιω. Ιωαννίδη, χήρα Α. Χατζάκου, μαθήτρια της Α' τάξης τον Α.Δ.Π. το 1910-11. Η συνάντησή μας έγινε στο Βόλο (25-10-1976). Η Σ. Ιωαννίδου-Χατζάκου πέθανε το Νοέμβριο του 1984. 2. Κλεοπάτρα Γιαρέντη, κόρη του υπαλλήλου Αν. Γιαρέντη, ορφανή από πατέρα ήδη κατά την περίοδο που φοιτούσε στο Α.Δ.Π., στην Α' τάξη το 1909-10 και στη Β' τάξη το 1910-11. Η συνάντηση έγινε στο Βόλο (18-4-1979). Η Κλ. Γιαρέντη πέθανε στις 3-11-1979. 3. Σοφία Πάντου, κόρη τον εμπόρου Αθ. Πάντου, χήρα Γκόλια, μαθήτρια της Α' τάξης τον Α.Δ.Π. το 1910-11. Η συνάντηση έγινε στο Βόλο (17-4-1979). 4. Βασιλική Δούκα, κόρη του ιδιοκτήτη βουστασίου Δημ. Δούκα, χήρα Δ. Κόττα, μαθήτρια της Α' τάξης το 1910-11. Η συνάντηση έγινε στο Βόλο (5-5-1979). Η Β. Δούκα-Κόττα πέθανε τον Απρίλιο τον 1983, 5. Σοφία Μιχοπούλου, κόρη του εμπόρου Απ. Μιχόπουλου, χήρα 

Σελ. 448
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/449.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Χριστοδούλου, μαθήτρια της Α' τάξης του Α.Δ.Π. το 1910-11. Η συνάντηση έγινε στα Άνω Λεχώνια (6-1-1981). 6. Ελένη Λερωμένου, κόρη του κτηματία Νικ. Λερωμένου, χήρα Ιω. Μπαδράβου, μαθήτρια και των τριών τάξεων τον Α.Δ.Π. (1908-1911). Η συνάντηση έγινε στην Αθήνα (3-10-1986). Η κ. Λερωμένου-Μπαδράβου έχει εκδόσει βιβλίο, με τίτλο "Από την ζωήν μου", το 1984, όπου περιέχονται αναμνήσεις και από τη μαθητική της ζωή.

Τα αποσπάσματα των συνεντεύξεων παρατίθενται καταταγμένα σε υποθέματα, όπως δηλώνουν οι επικεφαλίδες τους: Για να αποκατασταθεί ο ελλειμματικός προφορικός λόγος, προσπάθησα, με φράσεις και λέξεις σε παρενθέσεις, να συμπληρώσω τα κενά και τα ασαφή.

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΑΔ.Π.:

Σ. Ιωαννίδoυ: "...Δεν ήθελα να πάω, όχι εγώ δηλαδή, οι γονείς μου δεν ήθελαν· ο πατέρας μου ήθελε, αφού τελείωσα το δημοτικό σχολείο, να βάλει καθηγητάς... τέλος πάντων να μορφωθώ. (Εννοεί o πατέρας της προτιμούσε τα ιδιωτικά μαθήματα με οικοδιδάσκαλο). Αλλά η νύφη του πατέρα μου (πρόκειται για την Φιλ. Ιωαννίδου, μέλος της Εφορείας του Α.Δ.Π.), μορφωμένη πολύ, από την Πόλη, θεωρούσε κατά κάποιο τρόπο προσβολή να μην πάει η ανηψιά της εις το Παρθεναγωγείο. Δεν ξέρω για ποιον λόγο, τώρα δεν μπορώ να θυμηθώ, ο πατέρας μου δεν ήθελε να με στείλει σ' αυτό το Παρθεναγωγείο· εν τέλει πήγα τη επιμονή της θείας...".

Κ. Γιαρέντη: "...Η μητέρα μου, καίτοι δεν ήξερε γράμματα, ήθελε τα γράμματα, ήθελε την πρόοδο. Έμαθε λοιπόν πως είναι ένα σχολείο καινούριο. -Εκεί θα πας, (της είπε)".

Σ. Πάντου: "...(Μ' έγραψαν στο Α.Δ.Π.) διότι δεν υπήρχαν άλλα σχολεία. Έπρεπε να πάω στο σχολείο αρρένων (Ελληνικό, ή Γυμνάσιο). Ο πατέρας μου ήταν παλαιών αρχών εκείνα τα χρόνια και δεν ήθελε να φοιτώ με τ' αγόρια... Ήρθε (λοιπόν μια

29

Σελ. 449
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/450.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

μέρα) ο κ. Σαράτσης και του λέει: -Να τη φέρεις την κόρη σου στο Παρθεναγωγείο, που είναι ωραίο. Κι ο πατέρας εκτιμούσε τον κ. Σαράτση...(κι έτσι μ' έγραψε στο Α.Δ.Π.)".

Β. Δούκα: "... (Γράφτηκα στο Α.Δ.Π.) γιατί το άλλο σχολείο ήταν με τ' αγόρια και δεν πήγα σ' εκείνο... Δεν υπήρχε τότε άλλο σχολείο" (εννοεί μέσης βαθμίδας για κορίτσια).

Ε. Λερωμένου: "...Ιδρύθηκε το σχολείο αυτό... Ήρθε o θείος μου, ο Χατζηβασίλης (=καθηγητής, φίλος του Δ. Σαράτση) και μας έλεγε: Φτιάχνουμε ένα σχολείο. Θα ευχαριστηθούνε όλος ο κόσμος... Τα κορίτσια που να πάν; Δεν υπήρχε άλλο σχολείο (εννοεί δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης). Στις καλόγριες έπρεπε να παν... Μόλις άνοιξε το σχολείο (=το Α.Δ.Π.)... τα κορίτσια ήρθαν από την έκτη τάξη του Δημοτικού. Τι να κάνουν; Να μη μάθουν άλλα γράμματα;..."

ΔΑΣΚΑΛΟΙ - ΜΑΘΗΜΑΤΑ:

Σ. Ιωαννίδου: "...Το Δελμούζο δεν τον είχαμε σε κανένα μάθημα" εγώ μάλιστα δεν τον γνώριζα ούτε κατά πρόσωπον... την Seurin δεν τη θυμάμαι... Τη Χριστάκου, αυτή ναι, τη θυμούμαι, μας έκανε Ελληνικά. ...Και τον Βανάκο, ήταν (καθηγητής) στα Μαθηματικά και στη Φυσική..."

Σ. Πάντου: "...Εγώ είχα καθηγήτρια την κυρία Χριστάκου στα Ελληνικά. Είχα την Seurin στα γαλλικά... κι ένας που δεν τον θυμούμαι μας έκανε κηπουρική... Τον κ. Δελμούζο δεν τον είχα· είχε τις μεγαλύτερες τάξεις".

Β. Δούκα: "...Είχαμε έναν... δεν θυμούμαι... μια δασκάλα θυμούμαι και έναν που έρχονταν και μας έκανε... Τον Δελμούζο; -Όχι... Μαθήματα είχαμε μαθηματικά, ανάγνωση, γαλλικά...".

Σ. Μιχοπούλου: "...Εγώ θυμούμαι τη ζωγραφική... βγαίναμε έξω στην αυλή, βλέπαμε τη λεμονιά με τα φύλλα τα ξερά, παίρναμε ένα μολύβι και σκιτσάραμε, το θυμούμαι αυτό...".

Κ. Γιαρέντη: "...Τον Δελμούζο, βέβαια τον είχαμε (καθηγητή),

Σελ. 450
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/451.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

την Χριστάκου, τον Τσαμασφύρα... Γυμναστική κάναμε... γράφαμε εκθέσεις ...είχαμε και βιβλία βέβαια...".

Ε. Λερωμένου: "...Καθηγητάς είχαμε από το Γυμνάσιο. Όλα τ' αδέλφια μου μ' έλεγαν ότι (εκεί) τους μάλωναν, ότι τους κτυπούσαν... (Αντίθετα) σ' εμάς ήταν ευγενείς... Ο Δελμούζος ήταν πολύ καλή ψυχή... Είχαμε μαθηματικό τον Τσαμασφύρα... Ο Τσαμασφύρας μάς δίδασκε (και) Φυσική. Από την Σκιάθο ήτανε, ψηλός... Την Ευφροσύνη (= Κουτσοπούλου, την καθηγήτρια οικοκυρικών κατά την α' χρονιά) θυμούμαι... Παίρναμε τα μέτρα... για ζιπουνάκια, κομπινεζόν, ωραία κάναμε... (Στα γαλλικά) πρώτα είχαμε τη Verguet, κατόπιν τη Seurin. Αυτή μας είχε φέρει πολύ ωραία βιβλία, κόκκινα, σαν μεταξωτά, με χρυσά γράμματα... Ξέρω (μέχρι τώρα) απ' έξω τα γαλλικά. Τα θυμούμαι όλα. Στα γαλλικά είχαμε βιβλία· στα άλλα (μαθήματα) δεν είχαμε..."

ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ KAI AΛΛA ΓΕΓΟΝΟΤΑ:

Ε. Λερωμένου: "Τον Σαράτση τον είχαμε στην Υγιεινή. (Κάποτε) είπε: "Ποια θα ξαπλώσει κάτω, να κάνουμε ένα πείραμα;" Οι μεγαλύτερες (στην ηλικία κοπέλες) δεν πήγαιναν. Είπα: "Εγώ!"... Ξάπλωσα σ' ένα χαλί. (Εφαρμόζαμε) την τεχνητή αναπνοή: μια μαθήτρια με τ' άσπρο μαντήλι -την έβαλε o κ. Σαράτσης, o γιατρός, της έλεγε τι θα κάνει- και έβγαλε τη γλώσσα με το μαντήλι τ' άσπρο για να πάρω αέρα, δηλ. παρίστανα ότι λιποθύμησα...

Πηγαίναμε περίπατο από την Ανάληψη (=την εκκλησία στο βόρειο άκρο του Βόλου), από κάτι στενάκια. Και κάθονταν οι γυναίκες έξω με τις καρέκλες τους. Μας πήγαινε ο δάσκαλος, το σχολείο από εκεί... Αυτές φώναζαν: "Κοίτα σχολείο, να μην είναι στη σειρά (=γραμμή) τα κορίτσια, να είναι όλες μαζί!".

Σ. Ιωαννίδου: ".......Δεν έβλεπα τότε, έστω και μικρή που ήμουν 12-13 χρονών, έναν σεβασμό των καθηγητών, (επικρατούσε) μια αμέλεια... Μας έβαζαν και παίζαμε φουτ-μπωλ (!), πράγμα το οποίον στην εποχή τη δική μας ήταν άγνωστο για τα

Σελ. 451
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/452.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

κορίτσια. Έπειτα είχαμε μια ασχολία· να φτιάχνουμε κήπους, να σκαλίζουμε τον κήπο... Και θυμούμαι κάποτε -ε, παιδί καθώς ήμουνα από καλή οικογένεια, θυμούμαι που με το σκάλισμα εκείνο έκοψα το χέρι μου... μάτωσε το χέρι μου κι ώσπου να τρέξουν, με είδε ο καθηγητής (ο Γ. Βανάκος) και λέει: "A! ώσπου να παντρευτείς θα σου περάσει!" Αυτό είπε εκείνος, αλλά εμείς είμεθα αλλιώς μαθημένα παιδιά, μαθημένα από συντηρητική οικογένεια, μορφωμένος o πατέρας μου, και το θεωρήσαμε κάπως έξω του κανόνος...

Δεν εγνώριζαν το όνομα του καθενός παιδιού. Θυμούμαι κάποτε σ' ένα μάθημα, φυσική, δεν είχα διαβάσει... Πήγα στο τελευταίο θρανίο, κι όταν φώναξε το όνομά μου, είπα "απούσα"! Απούσα είπα, απούσα το έγραψε... άρα δεν έδιναν προσοχή στα παιδιά... Εκθέσεις κάναμε και όλα τ' άλλα μαθήματα, αλλά μας έβαζαν βαθμούς, χωρίς να τους ξέρουμε, ούτε στους γονείς μας έλεγαν τη βαθμολογία· δεν κλήθηκαν (οι γονείς) ποτέ (στο σχολείο)... Προσευχή ποτέ δεν κάναμε, πάντως κάναμε θρησκευτικά. Η αυλή είχε λουλούδια· τα καλλιεργούσαμε εμείς· μας είχαν δώσει παρτεράκια, κομματάκια-κομματάκια, και κάθε μία (μαθήτρια) καλλιεργούσε τον κήπο της...".

Σ. Πάντου: "...Μας εδίδασκαν ν' αγαπάμε τη φύση πολύ, γι' αυτό κάναμε κηπουρική. Πηγαίναμε περίπατο στον Άναυρο, μας πήγαινε η καθηγήτρια Seurin. Μας έλεγε πώς λέγεται ο ουρανός, η θάλασσα, όλα αυτά... μας μιλούσε γαλλικά. Εγώ δεν πήγα εκδρομή, δεν πρόλαβα να πάω· οι μεγαλύτερες τάξεις... δεν ξέρω... Τι φορούσαμε; -Ποδιές... και φορέματα να φορούσαμε δεν ήταν ορισμένο, αποκλειστικό για το σχολείο... φορούσαμε ό,τι θέλαμε... Στην τάξη καθόμαστε στα θρανία. To σπίτι (όπου στεγαζόταν το Α.Δ.Π.) ήταν τριώροφο, δεξιά κι αριστερά ήταν ο κήπος, εμείς κάναμε μάθημα στον πρώτο όροφο· το κάτω ήταν ημιυπόγειο. Απέναντι παίζαμε, εκεί είχε τον κήπο... φυτεύαμε τα παρτέρια. Κάθε τάξις είχε το παρτέρι της και φυτεύαμε λουλούδια της εποχής... Ο καθηγητής της γυμναστικής μάς δίδασκε και την κηπουρική... Ίσως σήμερα στα σχολεία το πρώτον

Σελ. 452
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/453.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

κάνουν προσευχή στην αυλή. Τότε δεν γινόταν. Μπαίναμε στην τάξη, ερχόταν o καθηγητής κι αρχίζαμε το μάθημα...".

Β. Δούκα: "...Στο σχολείο είχαμε εργόχειρα, κεντούσαμε... Δε θυμάμαι να μας πουν σ' αυτό το διάστημα κανένα άσχημο λόγο, ούτε δάσκαλος ούτε δασκάλα... Μουσική μαθαίναμε, τραγουδούσαμε... δε θυμάμαι, να τραγουδούσαμε άσχημα τραγούδια... θυμάμαι μια φορά ένας κύριος που ήρθε (στο σχολείο) και μας είπε να μη βάζετε αρώματα χωρίς να πλένεστε (!), αυτό το θυμάμαι..."

Σ. Μιχοπούλου: "...Εκδρομές (πηγαίναμε) πολλές, όλο στη φύση· στην Άλλη Μεριά, όπου νάναι, εκδρομές πολλές... (Οι κάτοικοι, που έβλεπαν τις μαθήτριες του Α.Δ.Π. στους περιπάτους) έλεγαν: -Τα κορίτσια του Δελμούζου!... Ακόμα και στο Καρναβάλι είχαν ένα όχημα με τα κορίτσια του Δελμούζου με τις ποδιές τις μπλε...".

ΓΛΩΣΣΑ:

Σ. Ιωαννίδου: "...Μιλούσαν τότε, όχι τη δημοτική που μιλάμε τώρα, μια γλώσσα την οποία αποκαλούσαν "μαλλιαρή"... Ήταν κάτι διαφορετικό, μιλούσαν μια ιδιαίτερη γλώσσα, ήταν το εντελώς αντίθετο απ' ό,τι διδασκόμαστε στα άλλα σχολεία... Ήταν ένα "μοντέρνο" σύστημα... Και φαίνεται ότι αυτά δεν άρεσαν στον πατέρα μου... ούτε και σε μένα άρεσαν...".

Σ. Πάντου: "...Η κυρία Χριστάκου μας έκανε Ελληνικά. Μας έλεγε να γράφουμε εκθέσεις... Όπως μιλάτε, γράψετε τι κάνατε χθες, από την ώρα που ξυπνήσατε, το πρόγραμμά σας. Θα το γράφετε όπως μιλάτε... Εγώ μάλιστα της είπα: Θα γράψουμε "βάζουμε τα παπούτσια μας, όχι τα υποδήματά μας;". Λέει: Τα παπούτσια μας, όπως το λέτε... (Διαφορές μεταξύ δημοτικού και Α.Δ.Π.)... στη διδασκαλία όχι, ούτε στη γραμματική· μόνο που μας έλεγαν να γράφουμε στην καθαρεύουσα βέβαια, ενώ σ' αυτό (το Α.Δ.Π.) γράφαμε στην απλή γλώσσα, στη δημοτική, όπως μιλούμε...".

Κ. Γιαρέντη: "...Το Δελμούζο τον θυμάμαι... Δίδασκε

Σελ. 453
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/454.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

μαλλιαρά, όχι τόσο μαλλιαρά όπως είναι τώρα (!), αλλά μια γλώσσα να την καταλαβαίνεις, να μη δυσκολεύεσαι να την καταλάβεις... Δεν είχαμε αυτήν την καθαρεύουσα, όπως είχαμε άλλοτε, όπως την ήθελαν (λ.χ. στο δημοτικό σχολείο)...  εμείς στο σχολείο μιλούσαμε την καθομιλουμένη...».

E. Λερωμένου: «... Ποια γλώσσα γράφαμε (στο σχολείο); —Να, όπως μιλούσαμε. Τις εκθέσεις βέβαια στην καθαρεύουσα. Όπως ξέραμε τα γράφαμε...».

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΓΕΡΜΑΝΟΥ ΣΤΟ Α.Δ.Π. (10.2.1911):

Σ. Ιωαννίδου: «...Θυμούμαι κάποτε ήρθε ο Πανιερώτατος, τον οποίον κατά κάποιο τρόπο τον πρόσβαλαν... και έκτοτε το σχολείο έκλεισε. Μεταχειρίστηκαν πολύ άσχημα τον Δεσπότη. Μας έκανε κι εμάς εντύπωση με τον τρόπο που τον υπεδέχθησαν εκεί· και εξωργίσθη (ο Δεσπότης) και έφυγε... Τον προσέβαλαν, (τον δέχτηκαν) χωρίς τον απαιτούμενο σεβασμό που ώφειλαν στο πρόσωπό του.. Αυτά (δηλ. όσα συζήτησαν οι άνθρωποι του A.Δ.Π. με το Δεσπότη) ελέχθησαν στο γραφείο, όχι ενώπιον όλων. Τι ελέχθη εκεί δεν ξέρω, αλλά έγινε μια φασαρία τότε και αμέσως το σχολείο το έκλεισαν...».

Σ. Πάντου: «...Τότε ήρθε ο Σεβασμιώτατος και εκείνη τη μέρα κατά σύμπτωση εγώ απουσίαζα από το σχολείο... (Έμαθα ότι) δεν τον εδέχθησαν καλά, δεν του άνοιξαν την κυρία είσοδο και πήγε από την πίσω μεριά, κι έγινε το επεισόδιο, είπανε ότι ήταν άθρησκοι. Από εκείνη την ημέρα έκλεισε το σχολείο...».

Σ. Δούκα: «...Είπαν ότι ήρθε o Δεσπότης κι έκανε μια παρατήρηση ξέρω εγώ... και έκλεισε το σχολείο... ούτε μας είπαν εμάς τίποτε, δεν μας δώσαν λογαριασμό, ούτε ακούσαμε τίποτε... Είμασταν στο διάλειμμα και παρουσιάστηκε ο Δεσπότης· είπαν: Ο Δεσπότης... πήγε στο γραφείο... Δεν ξέρω...».

Σ. Μιχοπούλου: «...Ήρθε ο Δεσπότης στο σχολείο χωρίς να ξέρουμε, ήρθε κι έκανε έναν έλεγχο, διότι ο Δελμούζος ήταν μαλλιαρός».

Σελ. 454
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/455.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Κ. Γιαρέντη : "...(ο δεσπότης) αυτός ήταν ο βασικός εχθρός! Ήρθε στο σχολείο από την πίσω πόρτα, άνοιξε και μπήκε μέσα... άρχισε και γύριζε (από δω κι από κει), τα γύριζε όλα, (φώναζε) -Άθεοι, άθεοι!... Έγινε σούσουρο μεγάλο. Άρχισαν να γράφουν οι εφημερίδες: -Πρέπει να φύγει (ο Δελμούζος), να διαλυθεί το σχολείο, να γλυτώσει η πόλη του Βόλου από έναν μαλλιαρό... Ο δεσπότης τα διέδωσε, o δεσπότης τα έκανε όλα αυτά...".

Ε. Λερωμένου: "...Ο δεσπότης μάς τα χάλασε. Να με συγχωρήσει ο Θεός, δεν κάνει να λέμε, αλλά αυτή είναι η αλήθεια. Ενώ έρχονταν συχνά (στο Σχολείο o μητροπολίτης Γερμανός) από την καλή πόρτα... Οι καθηγηταί τον άνοιγαν, προχωρούσε... Τότε (=στις 10 Φεβρουαρίου 1911) μπήκε από τη σκάλα της υπηρεσίας. Τον δέχτηκε η καθηγήτρια (η Χριστάκου). Του φίλησε το χέρι, του είπε: -Καθείστε! Να διακόψουμε; Τι μάθημα θέλετε ν' ακούσετε;... (Ο Δεσπότης) της λέει: -Θρησκευτικά. Μόλις άκουσε Θρησκευτικά... Αυτός τώρα... είχε ακούσει πολλά από τον Κούρτοβικ, ότι έπινε γάλα τη Μ. Παρασκευή o Δελμούζος. (Αλλά) αυτός είχε πεθερά άρρωστη κι είχε μικρό παιδί. Ο δεσπότης μας δεν έπρεπε να κάνει όλα αυτά. Δεν του ταίριαζε. Τι είδες, κύριε; Έρχεσαι και σε δέχονται, σε περιποιούνται οι καθηγηταί... Ο Κούρτοβικ τα 'κανε όλα...".

Ο "ΑΘΕΪΣΜΟΣ" ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ:

Σ. Ιωαννίδου: "... Όπως μας έλεγαν τα θρησκευτικά, δεν μας τα εδίδασκαν καλά. Προσέβαλαν τον Δεσπότη· το θεωρούσαν αυτό ηθικό. Δεν εδίδασκαν στα παιδιά για τη θρησκεία... Έλεγαν πολλοί ότι μιλούσαν για αθεϊσμό εκεί, δεν τηρούσαν τα θρήσκα...".

Σ. Πάντου: "...Περί θρησκείας δεν έτυχε ν' ακούσω... Τον κατηγόρησαν όμως το Δελμούζο όλοι έπειτα... Γιατί; δεν μπορώ να καταλάβω. Μάλιστα εξεπλάγην... -Τι είναι αυτά που γράφουν; (έλεγα)... Δεν εδίδασκε κατά της θρησκείας τίποτε. Ίσως

Σελ. 455
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/456.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

γιατί (μιλούσαν) τη δημοτική και η δημοτική τούς φαινόταν όχι καλή, ίσως αυτό. Τι άλλο;...".

Β. Δούκα: "... Όχι, δεν είδαμε τίποτε, ούτε κανένας μάς είπε μην πάτε στην εκκλησία, δεν μας είπαν τίποτε. Προσευχή κάναμε...".

Σ. Mιχoπούλου: "... Έλεγαν τότε ότι o Δελμούζος ήταν μαλλιαρός, άθεος και ούτε παπάδες ήθελε ν' ακούσει, ούτε κανένα...".

Κ. Γιαρέντη: "...Τα έκανε όλα αυτά o δεσπότης με την κλίκα του... Για τον Σαράτση έλεγαν ότι ήταν άθεος, αλλά δεν έδειξε τίποτε, εγώ δεν κατάλαβα τίποτε... Και για τον Δελμούζο έλεγαν, για όλο το σχολείο. Αλλά δεν ήταν άθεοι, πρέπει να επιμείνετε πως δεν ήταν άθεοι καθόλου... Μόνο ο δεσπότης τα διέδωσε..".

Ε. Λερωμένου: "... Έπειτα έλεγαν ότι δεν κάναμε προσευχή το πρωί. Δεν θυμάμαι. Θυμάμαι ένα απόγευμα, (όταν) χτύπησε ο εσπερινός (=η καμπάνα του εσπερινού)... και πού ν' ακούσεις εσπερινό; Από τη Μεταμόρφωση, ή από τον Άγιο Νικόλαο; Εκεί που είμασταν εμείς... στην πλατεία Ελευθερίας (εννοεί ότι ήταν δύσκολο ν' ακουστεί η καμπάνα από τους ναούς που βρίσκονται, σε αρκετή απόσταση από το σημείο, όπου βρισκόταν το Σχολείο)... Την ώρα που κάνει εσπερινό μια (μαθήτρια) σηκώθηκε και προσκύνησε (=σταυροκοπήθηκε). Εγώ δεν τ' άκουσα, ήταν στη Β' τάξη. (Διαδόθηκε ότι o Δελμούζος στη μαθήτρια) είπε: Δεν προσκυνούν (την ώρα του μαθήματος). Τα 'λεγα στον μπαμπά μου, (κι εκείνος μου απάντησε:) -Τι να προσκυνήσεις; Μήπως εγώ σας λέω, όταν κεντάς, σας λέω ποτέ προσκυνάτε; Τι να το κάνεις το προσκύνημα; Απ' αυτού φαίνεται ο Θεός;... Κι αν έκανε την παρατήρηση o καθηγητής, έπρεπε να κάνουν τόση φασαρία;..." [να σημειωθεί ότι o πατέρας της Ε. Λερωμένου όπως αφηγείται η ίδια, υπήρξε πολύ θρήσκος και αυστηρός τηρητής των θρησκευτικών καθηκόντων].

Σελ. 456
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/457.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ ΚΑΙ ΣΑΡΑΤΣΗΣ:

Σ. Ιωαννίδου: «...Τον Δελμούζο δεν τον ενθυμούμαι, δεν μας έκανε μάθημα, θα έκανε στις μεγαλύτερες... O Σαράτσης πιθανώς να ερχόταν στο σχολείο και να πήγαινε στο γραφείο, πρέπει να ερχόταν...».

Σ. Πάντου: «...Τον κύριο Δελμούζο δεν τον έβλεπα σχεδόν, γιατί είχε τις μεγαλύτερες τάξεις. Σαν δάσκαλος είχε καλό όνομα, ήταν πολύ καλός, τα κορίτσια ήταν ευχαριστημένα. Δίδασκε ν' αγαπάμε τη φύση, γι' αυτό κάναμε την κηπουρική, πηγαίναμε περίπατο... O Σαράτσης ήταν πολύ καλός· στις μεγαλύτερες νομίζω δίδασκε υγιεινή, αλλά εγώ δεν τον είχα... O Δελμούζος ήταν σπουδαίος άνθρωπος, έτσι είχα ακούσει, και κρίμα που δεν τον αφήσανε να λειτουργήσει το σχολείο και να διδάξει τη δημοτική, κάτι τέτοια έμαθα πολλά, αλλά εδώ το πήραν διαφορετικά το ζήτημα...».

Β. Δούκα: «...Όχι, δεν θυμάμαι τον Δελμούζο, τον Σαράτση τον θυμάμαι...».

Σ. Μιχοπούλου: «...Τον Δελμούζο τον θυμάμαι, είχε ένα μεγάλο κεφάλι! Ήταν άθεος· δεν ήθελε ούτε εκκλησιές, ούτε παπάδες, δεν ανεγνώριζε τίποτα. Ο Δημητράκης ο Σαράτσης ερχόταν τακτικά (στο σχολείο) κι ήταν κι αυτός άθεος...».

Κ. Γιαρέντη: «...Τον Δελμούζο βέβαια τον είχαμε (καθηγητή). Αυτός ήταν κύριος, σαν άνθρωπος καλός, ευγενικός, φρόντιζε σαν πατέρας... Κοντά στον Σαράτση (που τον κατηγορούσαν για αθεΐα, η κατηγορία) έπαιρνε και τον Δελμούζο, ενώ αυτός είχε και εικόνες του Χριστού μέσα στο γραφείο του. Ήταν αξιοπρεπής άνθρωπος...».

Ε. Λερωμένου: «...Τον Σαράτση τον κατηγόρησαν γιατί (στο μάθημα της νοσηλευτικής , που έγινε το πείραμα) έλεγε (στις μαθήτριες) να σηκώνουν τα χέρια τους (με αποτέλεσμα) να φανούν τα μπράτσα τους!... Είχε ανάγκη ο Σαράτσης... να δει από τις μικρές μαθήτριες τα μπράτσα; Ήταν πράματα αυτά;... Για το Βόλο φρόντιζε ο Σαράτσης... Στο σχολείο δίδασκε δωρεάν...

Σελ. 457
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/458.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Ο Δελμούζος ήταν άγιος άνθρωπος, ευγενέστατος, γλυκομίλητος. Κάθε Παρασκευή μάς έκανε θρησκευτικά. Όλο το βίο του Χριστού... Μας διηγόταν τα θαύματα. Ήθελε να τα βάλουμε μες το μυαλό μας όλα, όσα έλεγε. Ακόμα τον έχω μπροστά μου το Δελμούζο, σαν να μας έλεγε το βίο του Χριστού. Στέκονταν όρθιος στην έδρα, με το Ευαγγέλιο στα χέρια. Όταν βλέπεις τον καθηγητή σου νάναι τόσο θρήσκος... Ήτανε τότε (ο Δελμούζος) 28 χρονών. Παντρεύτηκε επίτηδες, μάθαμε, για να μην έρθει μέσα σε Παρθεναγωγείο ανύπανδρος...».

ΚΡΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΑΠΗΧΗΣΗ:

Σ. Ιωαννίδου: «...Είχαν το μοντέρνο σύστημα, στο οποίο δεν είμαστε εμείς μαθημένες... Μιλούσαν μια ιδιαίτερη γλώσσα. Ήταν το εντελώς αντίθετο από ό,τι διδασκόμαστε στα άλλα σχολεία...».

Ε. Λερωμένου: «...Δεν ήταν κανένας ανήθικος τότε. Δεν καταλάβαμε (να ήταν) άθεοι. Ήταν σχολείο πολύ μορφωμένο. Έχασε o Βόλος... Οι Βολιώτες έχασαν· τα παιδιά τους έχασαν τέτοιο καθηγητή, τέτοιο σχολείο. Αυτό είναι το σωστό. Όλος ο κόσμος ήταν ευχαριστημένος για τα παιδιά του...».

Κ. Γιαρέντη: «..(Το Α.Δ.Π.) ήταν καλό, γιατί είχε μια γλώσσα πιο εύκολη, δεν είχε εκείνη την αρχαία. Ήταν σχολείο με αγάπη, καλό σχολείο· οι συμμαθήτριες είμαστε όλες αγαπημένες... Ο Βόλος έχασε που καταργήθηκε αυτό το σχολείο. Άμα είχε (και σήμερα ο τόπος μας) ένα τέτοιο σχολείο και ακολουθούσε η νεολαία, δεν θα ήταν καλά; Έχασε βέβαια, αλλά είπαμε, τα καλά δεν στέκονται...».

Σελ. 458
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/459.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

Αγγελίδου Α. 134, 139, 228, 235, 254, 255, 263, 410

Αγγελοπούλου Μ. 219, 279

Αδαμιάδου Κ. 124

Αδαμίδης Β. 185, 198, 199, 235, 317, 318, 373, 375, 376, 384, 385

Αδαμίδου Φ. 235, 254, 266, 268, 279, 318

Αθανασιάδης Γ. 52, 54, 390

Αιγιαλείδης Κ. 289, 290

Αλεξανδρής A. 189, 210-212, 217-219, 241-244, 246, 247, 292, 293, 296,305

Αλεξάνδρου Σ. 345

Αλεξίου Φ. 52, 54, 209, 302-305, 341, 342, 349-350, 357, 358

Αλιμπέρτης Σ. 159, 161, 172, 173

Αμπελάς Τ. 11, 268-269, 281, 286, 287, 289-291, 293, 295, 296, 301, 302, 304, 310-313, 315, 316, 318, 320, 328, 330, 338, 340, 342-346, 362, 363, 376, 382, 384, 385, 387, 391, 393, 396

Αναγνωστόπουλος ― 394

Αντωνοπούλου ― 279

Αποστολάκης Γ. 52, 91-93

Αποστολίδης Π. 32, 77, 85, 95, 296, 297

Αποστολίδης Π. (==Π. Νιρβάνας) 184

Αρβανιτόπουλος A. 96, 185, 198, 199, 219, 220

Αργυρόπουλος Π. 203-205

Ασπιώτης Ι. 313, 314, 399

Βαλτινός Α. 326

Βανάκος Γ. 163, 175, 202, 203, 235, 244, 246, 248, 287

Βάρναλης Κ. 198, 199, 233, 236, 296, 297

Βαρουξάκη Αικ. 354, 357, 358

Βαρουξάκη Ε. 108

Βασαρδάνης Γ. 218, 219, 371, 373, 381, 384

Βασιλείου ― 325

Βασιλείου Γ. 398

Βάφας ― 348

Βαχαβιόλος Ι. 193, 387, 388

Βελλίνης Κ. 306, 307, 313

Βενιζέλος Ε. 218, 219, 233, 241, 242, 247, 293, 333, 335, 346, 351, 354, 358, 367, 373, 376, 378, 391, 410

Verguet J. 39, 62, 67, 88, 90, 110, 112

Βερνίκος ― 387

Βλαστός Π. 387, 409, 410

Βράνος Γ. 401

Βρυάκος ―378, 379

Γαβριηλίδης Β. 52, 54, 184, 220, 284, 333, 398, 403-404, 406-408

Σελ. 459
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/460.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Γαλανός Μ. 330, 331, 367, 369, 402

Γαλλέας Ι. 236

Γάτσος Ν. 62, 63, 67, 76, 95, 185, 198, 199, 219, 279, 326, 327, 328, 330, 331, 334, 338, 368, 372, 374, 375, 381, 386, 392, 395, 396

Γερανιώτης Δ. 101, 104

Γερμανός (Μαυρομάτης) 10, 41, 45, 47, 53, 204-207, 209, 221-224, 229, 234, 235, 269, 278, 285, 296, 297, 303, 304, 306, 307, 318, 332-337, 339, 340, 349, 399, 400, 408, 417, 420, 422, 426, 431, 432-436, 439

Γεροκωστόπουλος Κ. 108

Γεωργαντάς Φ. 196

Γιανίδης Ελισαίος (Σ. Σταματιάδης) 82, 84, 123, 124

Γιάνναρος Π. 212, 406, 407

Γιαννόπουλος 368, 375, 377, 382

Γιαννόπουλος Π. 145

Γιαρέντη Κ. 446-458

Γκιόλμας Α. 193, 387, 388

Γκλαβάνης Α. 198

Γκλαβάνης Κ. 31, 47, 211, 214, 324, 369, 379, 380, 401, 411, 414, 417, 425, 426, 433, 435, 436

Γληνός Δ. 123, 124, 147, 149, 253, 255, 262, 264, 275, 276, 299, 311, 319, 358-360, 371, 387

Γρανίτσας Σ. 334

Γρατσιάτος Γ. 85, 418

Γρηγορογιάννης N. 399, 400

Γρυπάρης Ι. 333

Γρυπάρης Ι. 377, 379

Δαγκλής Σ. 308, 350, 368, 369, 387, 389, 392

Δάρλας Α. 52, 175-176

Δεληγιώργης ― 331

Δελμούζος Αλκ. 335

Δελμούζος Ανδρ. 69, 83, 251

Δελμούζος Λουκάς 52, 53, 57, 72, 84, 100-107, 121-124, 133, 143-145, 319, 321, 322, 362

Δελμούζος Π. 162, 163, 202, 203, 205, 211, 218, 265-267, 370

Δελμούζου (Μαλικοπούλου) Φροσύνη 52-87, 101, 104, 107, 121, 202, 203, 215-216, 244, 245, 256, 265-267, 299, 312, 339

Δέλτα Π. 10, 51, 52, 54, 124-133, 136-143, 150-152, 154-158, 166-168, 173, 187-195, 199-201, 203, 209-211, 221-235, 239-241, 252-255, 257-264, 270-275, 281-283, 285-299, 310-312, 315, 318-319, 356, 409, 410

Δημάκος ― 368, 373-375

Δημαράς Α. 149, 154

Δημαράς Κ.Θ. 269

Δημητρακόπουλος Ν. 236, 238, 285, 286, 291, 296, 297, 327, 330, 331, 333-335, 378

Δημητριάδης Δ. (=Ρήγ. Γκόλφης) 172, 173

Δημητριάδου Β. 137, 139

Δημητρίου Μ. 52, 299-300

Δοξάκη Αικ. 396

Δοξάκη Ανδ. 306-307, 402, 405, 406

Δούκα Β. 448-458

Δούκας ― 306, 307

Δραγούμης Ι. 52, 54, 55, 96-100, 145, 149, 164, 171, 184, 186, 201, 204, 216, 218, 251, 301,

Σελ. 460
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/461.gif&w=600&h=915 20 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

336, 356, 410

Δροσίνης Γ. 16, 52, 55, 86, 90-91, 107-110, 120, 148, 196, 418

Εγγλέζος Κ. 63, 108, 419

Ελευθερουδάκης Κ. 68, 107, 371

Εξαρχόπουλος Ν. 56, 58, 353

Ευστρατιάδης — 396

Εφταλιώτης Α. 138, 149, 350

Ζαβιτσάνος Κ. 371, 379, 387, 410

Ζαγορίτης Ν. 100, 306, 317

Ζαρλής Ν. 100, 306, 317, 380, 399, 405, 411, 412, 420, 424-426, 428-432, 433, 435, 436

Zahud — 118, 119

Ζάχος Κ. 256, 268, 285, 296, 313, 323, 354, 362, 363, 376-378, 381, 383, 385, 397, 441

Ζίφος Ι. 373, 384, 405

Ζούλιας— 107, 108

Joullien G. 110, 119, 236

Ζυγαλάκης Γ. 307, 308, 320, 377, 387

Ζωγράφος Θ. 399

Ηλιακοπούλου Κ. 159, 161-163, 165, 170, 171, 173, 174, 179

Θεοδωρίδη Ε. 159,161

Θεοδωρίδου Φ. 448

Θεοδωρόπουλος — 382

Θεοφανίδης Δ. 235

Θεοφανίδου Π. 225, 254, 263, 360, 361

Ιωακείμ Γ. 233, 235

Ιωαννίδης Ε. 75, 235

Ιωαννίδης Ι. 235, 255, 357, 405

Ιωαννίδης I. 196

Ιωαννίδου Σ. 235, 440, 448-458

Ιωαννίδου Φ. 31, 47, 75, 211, 235, 414, 418

Καββαδίας Π. 94, 95

Κάβουρας — 384, 385

Καζαντζάκης Ν. 168, 169, 184

Καζαντζή — 355, 357

Καλλίμαχος 52, 54, 205, 335-337

Καμέσας Γ. 384, 385, 388, 389

Κανταρτζής Α. 315, 316

Καπετανάκης Ν. 16, 19, 43

Καραμανώλης Κ. 373, 381, 384, 402

Καραπαναγιώτης Σ. 198, 279, 286

Καρασαΐνης 885

Καρκαβίτσας Α. 55, 79

Καρτάλης Ι. 181

Καρτσιώτου K. 440

Κατσίμπας Γ. 373

Κατσιρέλος Ν. 289, 290

Καφαντάρης Γ. 371

Κλεάνθους Μυρσ. 163, 165

Κλέντζερη Α. 279

Κόκορης — 313

Κοκωσλή Α. 31, 47, 75, 205, 206, 208, 211, 222, 279, 375, 384, 414, 418

Κολιού Ν. 389

Κολοσούκα Σ. 301, 302

Κόντης Β. 39, 215, 223, 236, 279, 384, 387, 392, 402, 443

Κορδάτος Γ. 292

Κορομηλάς A. 333, 335

Κοσμαδόπουλος Δ. 411, 432, 435, 436

Κόσσυβας Γ. 289, 290, 293, 377, 379, 381

Κουκιάδης Δ. 411, 436

Κουκουσλή Κ. 279

Κουλουμβάκης Ε. 293, 294, 296, 297, 330, 331, 363, 370

Σελ. 461
http://www.iaen.gr/includes/resources/auto-thumbnails.php?img=/home/www.iaen.gr/uploads/book_files/35/gif/462.gif&w=600&h=91520 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

Κουμπής Γ. 324

Κουρτίδης A. 28

Κούρτοβικ Δ. 100, 203, 206, 210, 211, 238, 246, 269, 278, 281, 286, 289, 303, 307, 317, 330, 338, 340, 350, 377, 380-382, 391, 393-397, 399, 405, 433

Κουτούπης Θ. 373-375

Κουτσαγγέλης A. 31, 223, 235, 246, 247, 368, 369, 373, 379, 380, 384, 395, 411, 412, 415, 420, 424, 426, 427, 430-432, 435, 436

Κούτσικος Γ. 32, 399, 405

Κουτσοπούλου Ε. 39, 115, 117-119

Κυριακοπούλου Μ. 140, 143, 150, 152, 155, 156, 225, 227, 228, 252, 254, 274, 279

Κοφφίνας Μ. 417, 428, 436

Κωνσταντινίδης Κ. 61, 172, 173, 389, 398, 400

Λαγοπάτης ― 327

Λαζαρίδης Σ. 296, 297

Λάμπρος Σ. 217, 219

Λάμψας Δ. 353, 354

Λασκαρίδου A. 275, 276

Λειβαδάς Π. 255

Λερωμένου Ε. 448-458

Λευκοπαρίδης Ξ. 10, 54, 193, 312

Λιδωρίκης ― 376

Λουκάκος Λ. 376, 391, 399, 400

Λούπας Χ. 350, 368, 369, 381, 388

Λυκιαρδόπουλος Κ. 52, 54, 213, 215, 218, 375, 376, 379, 383, 384, 387, 402

Λυκιαρδοπούλου A. 215, 279

Μαβίλης Λ. 295

Μαγιάκος Ε. 393

Μάγιερ Κ. 409

Μαλαμίδου ― 104

Μαλικόπουλος Κ. 56, 58, 74, 77, 84, 256

Μαλικοπούλου E. 73, 203

Μαραγγό Μ. 338, 339

Μαρπουντζόγλου A. 198, 199, 327, 388, 392

Μεγαλίδης ― 405

Μέγαρης Ι. 32, 411, 415, 425

Μελάς Κ. 323

Μενάρδος Σ. 302

Μεσολωρά ― 400, 401

Μιστριώτης Γ. 65, 217, 219, 223, 239, 241, 242, 255

Μοσχονησιώτου Ε. 279, 281, 379, 382-385, 388, 402

Μουσούρης Σ. 31, 414

Μπενάκης A 282, 283

Μπηγάτση ― 164

Μπιτσάνης Δ. 302, 315, 316, 362, 363, 399

Μπουντώνας Ε. 205

Μπουρίτσας Γ. 344

Μπουφίδης Μ. 320, 338, 339, 380, 399, 401

Νάκος A. 291, 292, 296, 326, 327, 331, 334, 348, 371, 372, 374, 375, 377, 386, 389, 391-394, 396, 401, 405, 409, 410

Ναουμίδου Α. 266, 268

Νικολάου Η. 382-384

Νίτσιου Κ. 440, 446

Νταϊφάς Κ. 162

Νταϊφάς Κ. - Σταματίου Π. 11, 443

Οικονομάκης Τ. 296, 297, 309

Οικονομίδου Ε. 279, 312

Σελ. 462
Φόρμα αναζήτησης
Αναζήτηση λέξεων και φράσεων εντός του βιβλίου: Το Παρθεναγωγείο του Βόλου, Β΄
Αποτελέσματα αναζήτησης
    Ψηφιοποιημένα βιβλία
    Σελίδα: 443
    20 Β. Χαρίτος, Παρθεναγωγείο Βόλου

    ΤΟ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟ (ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ) ΤΟΥ ΒΟΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

    Δημοσιεύονται εδώ αποσπάσματα ασμάτων, που περιλάμβανε η επιθεώρηση με τίτλο «Το Πανόραμα του Βόλου» των Κ. Νταϊφά και Π. Σταματίου (επιθεώρησις θεατρική εις πράξεις τρεις και με 22 τραγούδια - Μουσική διασκευή Β. Κόντη). Η επιθεώρηση αυτή, που παραστάθηκε για πρώτη φορά από το θίασο της Β. Στεφάνου στο Βόλο στις 27 Ιουλίου του 1911 και επαναλήφθηκε αρκετές φορές, είχε ως θέμα τις περιπέτειες τον Βαΐτση Σπουδαίου, ο οποίος «επί εικοσαετίαν όλην εργασθείς εν Αιγύπτω, αποφασίζει, αφού απέκτησεν αρκετήν περιουσίαν, να αποκατασταθή εις την πατρίδα του» (στο Βόλο). Τα κοινωνικά, πολιτικά γεγονότα και οι προσωπικότητες της πόλης κατά την περίοδο 1910-1911 παρελαύνουν και σατιρίζονται στην επιθεώρηση. Μεταξύ των άλλων παρωδούνται η διδασκαλία και οι καινοτομίες τον Παρθεναγωγείου, το διδακτικό προσωπικό του (βίαια διαλυθέντος τότε) σχολείου, καθώς και οι δραστηριότητες του Εργατικού Κέντρου της πόλης. Ας σημειωθεί ότι ταυτόχρονα με την παράσταση, που έτερπε τους Βολιώτες το καλοκαίρι του 1911, βρίσκονταν σε εξέλιξη οι ανακρίσεις εναντίον του Σχολείου.

    Πράξις Γ' —Άσμα 15ο: Παρθεναγωγείον (τρία γνωστά μέλη, συναρμολογηθέντα υπό B. Κόντη)

    Σολ,ρε,σολ,λα,ρε. Μας κλείσανε και το σχολειό

    ντο, ντο, σι, λα, ντο, σι, σι, σι